CConstaterende datOpmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Ruimtelijke onderbouwing

Besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025, gemeente OpmeerBij agendapunt: Advies vergunning zonnepark Westerboekelweg16.973 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Op basis van de volgende punten achten initiatiefnemers sub b van toepassing voor een hoogte van 1,80 m: 24

•

•

•

•

• •

Het gaat slechts om een overschrijding van enkele centimeters t.o.v. het gemiddelde peil. De nabijgelegen wegen liggen 20 tot 30 cm hoger dan het plangebied. De openheid van het landschap blijft behouden en de panelen blijven op ooghoogte; De Koningspade ligt gemiddeld iets lager dan de Wester Boekelweg. Het zicht vanaf deze weg zal echter veel minder zijn door de bestaande groenstructuur en woningen. Die enkele centimeters zijn niet of nauwelijks waarneembaar. Daarnaast zal er rondom het zonnepark nog extra inpassing komen waardoor het zonnepark bijna niet waar te nemen is; Voor enkele dubbelfuncties is een bepaalde hoogte nodig. Zo biedt deze hoogte de mogelijkheid voor schapen om op het zonnepark te grazen (periodieke begrazing). Daarnaast gaan initiatiefnemers in gesprek met stakeholders als het Waterschap om te kijken of een combinatiefunctie met waterberging wenselijk/mogelijk is; Voor de kwaliteit van de bodem is een hogere paneelopstelling beter. Dit zorgt voor een betere toelating van zon en regen. Hoe hoger de afstand tussen de panelen en het maaiveld, de beter dit is voor de bodem. Dit is ook beter voor de begroeiing onder de panelen. Een opstelling van 1,80m biedt de mogelijkheid voor natuurontwikkeling en het stimuleren van de biodiversiteit.

De limitering van de provincie staat ook haaks met wat de gemeente Opmeer beoogt met het aangenomen Amendement; Een hogere opstelling levert meer stroom op. Hoe hoger de opwek, de minder grond er noodzakelijk is voor de gemeentelijke doelstellingen. Via een amendement van de gemeente Opmeer is een minimaal hoogte ingesteld van 75 centimeter. Een bepaalde hoogte is noodzakelijk om een goede hellingshoek te hebben.

Art. 6.3 sub e luidt dat er een afstand tussen de opstelling voor zonne-energie en woonbebouwing minimaal 50 meter moet bedragen. Woningen in de bebouwde kom en stolpen gevestigd in het buitengebied staan op grotere afstanden dan 50 m. Op het bedrijventerrein Hoogwoud staan enkele bedrijfswoningen welke grenzen aan het plangebied. De status van het bestemmingsplan van het industrieterrein is op dit moment onduidelijk. We hanteren hier het oude bestemmingsplan waarop enkele gebouwen als bedrijfswoning met een vlak zijn aangegeven. De opstelling zal 50 m zijn van deze woningen. Dit ook te zien in het ontwerp, waar aan de zuidkant een kleine inham zit. De zonnepanelen worden op afstand van de Wester Boekelweg gezet. Hierdoor is het zicht op de zonnepanelen ook minder.

Hernieuwing Omgevingsverordening & Aangescherpte Voorkeusvolgorde Zon De herziening van de nieuwe Omgevingsverordening NH2022 zijn begin juni door de provincie NoordHolland gepubliceerd. In de Herziening zijn de nieuwe instructieregels rondom de Voorkeursvolgorde Zon opgenomen. Ten tijde van de aanvraag zijn deze regels nog niet geïmplementeerd of van kracht, maar met een mogelijke vergunningsaanvraag eind dit jaar of begin volgend jaar nemen de wijzigingen mee in het verzoek. T.a.v. de nieuwe onderdelen binnen de Herziening: •

•

De zonneladder was deels al van toepassing binnen Noord-Holland. De volgorde voor Opmeer is onveranderd en de totale doelstellingen binnen de gemeente kunnen niet gehaald worden zonder zon-op-land; De regels t.a.v. de grootte en het aanwijzen van een stimuleringsgebied zijn niet van toepassing; 25

•

•

•

•

De termijnstelling geldt voor 30 jaar. Een verruiming t.o.v. de 25 jaar die nu is verwerkt in het beleidskader van Westfriesland. Het Beleidskader van de gemeente is dus verouderd t.o.v. de regels in de provincie. Wij vragen een vergunningsaanvraag in voor een termijn van 25 jaar, met de optie tot 5 jaar verlengen, zodra het beleid in het beleidskader geactualiseerd is. Het beleidskader dient aangepast te worden aan de Omgevingsverordening. Als alle regelgeving gelijk loopt willen initiatiefnemers ‘de optie tot verlengen’ inwerking laten treden; De financiële zekerheid rondom verwijdering van het zonnepark wordt binnen de anterieure overeenkomst geborgd. Dit is altijd al het geval geweest. Dit extra artikel in de provinciale verordening wijzigt niks t.o.v. de bestaande situatie; Zorgvuldige inpassing en inspanningen tot lokaal eigendom bestaan al als eis binnen de huidige beleidskaders. Dit extra artikel in de provinciale verordening wijzigt niks t.o.v. de bestaande situatie. Zie ook Bijlage F: Participatieplan; Er is hier sprake van een lopend project (binnen de Instructieregels worden lopende projecten onder een 4e uitzonderingsgrond geschaard – deze projecten mogen doorgaan ‘in hun oude vorm’. Het zonnepark levert een bijdrage aan doelstellingen binnen de RES 1.0. Afspraken die in 2021 door de verschillende gemeenteraden in Westfriesland zijn aangenomen.

De RES is vormgegeven d.m.v. participatie in de omgeving. Daaropvolgend is in 2023 door de Westfriese gemeenteraden het Beleidskader aangenomen. Ook dit kader is dus behandeld door de raad en in samenspraak vormgegeven. o

o

o

De eerste contacten met de grondeigenaren voor de ontwikkeling van een zonnepark waren er al 2020, rond het vormgeven van de RES 1.0. Met de gemeente is in 2022 afgesproken om te wachten met het participatietraject, daar waar zij zelf eerst het Beleidskader wilde afronden en aannemen. Het principeverzoek is in juli 2023 bij de gemeente ingediend. Er hebben meerdere overleggen plaatsgevonden op het gemeentehuis voor de eerste afstemming. Het initiatief is dus al een aantal jaren bekend bij de gemeente. In de zomer van 2023 zijn initiatiefnemers in gesprek gegaan met direct omwonenden. Deze gesprekken hebben individueel en in een groepen plaatsgevonden. Het initiatief was binnen de regio al bekend voor de publicatie van de Zonnebrief. De meerderheid gaf aan op geen enkele wijze te willen meedenken met het ontwerp, in welke fase dan ook. Slechts op individueel niveau zijn door omwonenden suggesties voor het ontwerp aangeleverd. Verdere participatie (o.a. in de vorm van informatieavonden) zijn door de gemeente afgeraden omdat zij eerst het Participatieplan wilde beoordelen. Als het aan de initiatiefnemers lag waren er al meerdere contactmomenten geweest. Eerste schetsontwerpen zijn begin 2023 gemaakt en binnen het principeverzoek voorgelegd aan de gemeente.

Er zijn al vooronderzoeken uitgezet en er is gesproken met externe stakeholders over de inrichting, veiligheidseisen en mogelijke kansen. De omgevingsdienst en brandweer hebben al een eerste reactie gegeven, datzelfde geldt voor Gasunie, Liander en het Waterschap. Ook zijn er gesprekken geweest met de energiecoöperatie over de invulling van lokaal eigendom en is er afstemming geweest met de Dorpsraad over een mogelijke invulling van het omgevingsfonds.

26

•

•

Los van het bovenstaande onderdeel voldoet het zonnepark aan Uitzonderingsgrond C, een betekenisvolle vermindering van netcongestie/efficiënter netwerkgebruik. Het zonnepark wordt ontwikkeld in combinatie met batterijopslag en het ligt slechts op enkele meters van elektriciteitsstation. Daarmee voldoet het plan aan de (sub)vereisten zoals deze opgesteld door Royal HaskoningDHV. Daarnaast is er sprake van een uitgebreid en secuur RES-proces voor het RES-zoekgebied. Het plan én het RES-gebied vallen daarmee in de overgangsregeling van de provincie.

3.2.3 KWALITEITSIMPULS ZONNEPARKEN; INPASSING VAN ZONNEPARKEN IN HET NOORDHOLLANDSE LANDSCHAP De brochure Kwaliteitsimpuls Zonneparken is geen officieel beleid. Het biedt wel handvatten over provinciale regels in de praktijk kunnen worden toegepast. Initiatiefnemers nemen de uitgangspunten uit de brochure mee in de uitwerking van de plannen. Zo wordt in het plan rekening gehouden met: -

Kavelstructuur. Ontwerp volgt het landschap en blijft gecentreerd. We plakken geen losse blokjes aan het ontwerp; Verkavelingspatroon. Kavelsloten blijven zichtbaar en de doorzichten blijven behouden.; Afstand. We houden afstand tot kwetsbare objecten zoals woningen; Trafohuisjes. De stations staan zo centraal mogelijk op het park; Inpassing. In het ontwerp beogen initiatiefnemers een gebiedseigen inpassing zoals struweelhagen, ruige oevervegetatie en takkenrillen; Doelsoorten. Ecologische ontwikkeling sluit zoveel mogelijk op de soorten uit de regio; Tussenruimte. Met 2,50 meter is er voldoende ruimte tussen rijen. Met 0,80 meter is er voldoende afstand tussen de panelen en het maaiveld.

3.2.4 BIJZONDER PROVINCIAAL LANDSCHAP Het weidevogelgebied (nog geldig in het bestemmingsplan van de gemeente Opmeer) is opgegaan in het BPL. Hieronder een kaart van het BPL (Figuur 7). BPL heeft als doel om de instandhoudingsdoeleinden van de weidevogels kwalitatief beter te maken. Geconcentreerde locaties welke kwalitatief beter zijn ingericht vormen een grotere verbetering dan het oude beschermingsregime dat vooral ziet op kwantitatieve aspect. Het plangebied voor het zonnepark valt niet binnen het BPL (zie rode markering). De helft van het RES-zoekgebied, geaccordeerd door alle RESpartners, valt bij voorbaat al af voor zon-op-land. Binnen het zoekgebied is het onderhavige plan vrijwel als enige plek mogelijk. Op voorhand valt niet uit te sluiten dat weidevogels gebruikmaken van het plangebied, doch er zijn voldoende mogelijkheden om uit te wijken (zie ook 2.2.2).

27

F IGUUR 7: BIJZONDER P ROVINCIAAL LANDSCAP GEARCEERD IN HET PAARS . IN HET ROOD HET PLANGEBIED . BRON: G EOAPPS- VIEWER VAN DE PROVINCIE N OORD -HOLLAND .

3.2.5 CONCLUSIE PROVINCIAAL BELEID Het voornemen past binnen de provinciale ambities om te komen tot een meer duurzame vorm van energievoorziening. Er is geen sprake van strijdigheid met het provinciale beleid.

3.3

REGIONAAL BELEID

In de Regionale Energie Strategie Noord-Holland Noord wordt gekeken naar de mogelijkheden om grootschalig duurzame elektriciteit op te wekken met bestaande technieken: zonne- en windenergie. De ambitie van Noord-Holland Noord (hierna: RES NHN) is 3,6 TWh aan duurzame energie in 2030. Dit is een optelsom van nieuwe opwek (totaal 1,5 TWh) en de bestaande opwek en de energieprojecten die al gepland zijn (2,1 TWh). In de RES regio NHN zijn zoekgebieden opgesteld voor grondgebonden zonneparken. Binnen deze zoekgebieden is grootschalige opwek mogelijk. De zoekgebieden binnen de RES zijn opgesteld door diverse stakeholders (provincie, waterschappen, gemeenten, etc.). Zonnepark Hoogwoud valt binnen het zoekgebied (zie hoofdstuk 2 en 3). Het zonnepark zal ook een bijdrage leveren aan de duurzame doelstellingen van de regio.

28

3.4

WATERSCHAPSVERORDENING

De Waterschapsverordening bevat de regels die Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (hierna: HHNK) hanteert om de watergangen, waterkeringen en wegen te beschermen. Rond deze sloten, dijken en wegen zijn verschillende zones gedefinieerd en voor elke zone gelden weer andere regels. De Waterschapsverordening is in werking getreden op 1 januari 2024. De Waterschapsverordening berust op artikel 2.5 van de Omgevingswet en vervangt de Keur HHNK 2016, de Algemene regels bij de Keur HHNK 2016 en de Wegenverordening HHNK 2016. De verordening stelt eisen rondom de verhardingstoename en de het onderhoud van de waterlopen. De Legger Wateren 2023 toont de ligging, vorm, minimale afmetingen, constructie en onderhoudsplichtige voor alle waterstaatswerken in het beheergebied van HHNK (verdere toelichting in paragraaf 3.4 van het Landschapsplan in Bijlage B). Met het HHNK is een in voorstadium contact gezocht over de eisen van het waterschap en (water)kansen in het gebied (zie 4.11). Dit wordt meegenomen in het verdere ontwerp. De watergangen binnen het plangebied blijven onaangetast (zie 2.2.2.).

3.5

GEMEENTELIJK BELEID

3.5.1 STRUCTUURVISIE OPMEER In 2012 is de Structuurvisie Opmeer aangenomen. De visie blikt vooruit naar Opmeer in 2025. De structuurvisie is nog geldig, maar wel verouderd. De onderwerpen duurzaamheid, klimaatadaptatie en energie-opwek worden niet behandeld. In 2026 wil de gemeente Opmeer haar Omgevingsvisie gereed hebben.

3.5.2 BELEIDSKADER WIND- EN ZONNE-ENERGIE WESTFRIESLAND De regio Westfriesland bestaat uit de gemeenten Koggenland, Drechterland, Stede Broec, Opmeer, Enkhuizen, Hoorn en Medemblik. Vanuit de RES Noord-Holland Noord zijn er in de regio Westfriesland meerdere zoekgebieden aangewezen waar mogelijk ruimte is voor de opwek van zonne-energie en windenergie. De gemeenten in Westfriesland willen een gezamenlijk bovengemeentelijk beleidskader opstellen. Dit omdat het landschap in Westfriesland een geheel vormt. Het doel van dit regionale beleidskader is tweeledig. Belangrijkste doel van het beleidskader is om eenduidigheid in de realisatie van zon- en windenergie te realiseren, dat bestendig is op de langere termijn. Tweede doel is het voorzien in de juiste diepgang in wensen, eisen en beleidsregels om initiatieven goed te kunnen voorzien van input en feedback door de gemeenten. Het beleidskader is door de gemeenteraad van Opmeer aangenomen. Het beleidskader borduurt verder op de RES-zoekgebieden. Grote zonneparken zijn alleen mogelijk binnen de RES-zoekgebieden. Zoals toegelicht onder 2.2.1 valt Zonnepark Hoogwoud volledig binnen de cirkel van het zoekgebied. Hoogwoud ligt binnen het historische Westfriese landschap (Figuur 8 – binnen het regionummer 4).

De landschappen behoren stuk voor stuk bij Westfriesland en heeft de Westfriese identiteit maar ze hebben eveneens kleine verschillen in de landschappelijke opbouw en karakteristieken. Het Historische Westfriese landschap kent veel van de karakteristieken van het Typische Westfriese landschap. Het is eveneens een landschap met oude woonlinten, waardevolle verkavelingsstructuur, langgerekte kavels en aantrekkelijke doorkijkjes naar het open landschap. Nabij de kernen liggen ook hier bedrijventerreinen, veelal open in het landschap aan de rand. Het grote verschil zit hem in de grote openheid van dit historische Westfriese Landschap en de historische gaafheid van de 29

woonlinten. Binnen het historische Westfriese landschap geldt dat een zonnepark aaneengesloten moet zijn op een woonkern en/of bedrijventerrein. Dit zorgt voor een zachte overgang van het een stedelijk karakter naar het open landschap. Zonnepark Hoogwoud sluit hierbij aan (zie ook h2 – locatiekeuze). Het zonnepark wordt omringd door bedrijventerrein Hoogwoud, het dorpslint aan de Koningspade en de dorpskern van Hoogwoud. Overige eisen rondom natuurontwikkeling, inpassing, versterking NNN, en stimulering biodiversiteit worden uitgewerkt in het gebiedsproces en zijn reeds al toegelicht. Het beleidskader stelt ook dat de initiatiefnemers vanaf de start van het project actief de omgeving betrekking. Dit onderdeel is uitgewerkt in het Participatieplan, welke separaat als bijlage is toegevoegd aan de aanvraag. In het plan wordt planparticipatie en financiële participatie toegelicht. Dit plan is uitgewerkt a.d.h.v. het beleidskader.

F IGUUR 8: D E ZES LANDSCHAPPEN VAN W ESTFRIESLAND. BRON: B ELEIDSKADER WIND- EN ZONNE - ENERGIE W ESTFRIESLAND

Aansluiting op het elektriciteitsnet wordt ook uitgewerkt in het beleidskader. Initiatiefnemers staan dagelijks in contact met de netbeheerders over onze aansluitingen, netcongestie en batterijopslag. Initiatiefnemers delen het uitgangspunt uit het beleidskader dat batterijopslag een innovatieve oplossing kan zijn om netcongestie te voorkomen of te beperken. Batterijopslag zal in een separate vergunningsaanvraag bij de gemeente worden ingediend welke binnen het plan zal worden opgesteld overeenkomstig met de PGS 37-1. De locatie van zonnepark Hoogwoud bevindt zich dichtbij een elektriciteitsstation en valt daarmee onder de voorkeursvolgorde punt 2 uit het beleidskader. Voorkeursvolgorde punt 1 (cable-pooling met een windpark) is voorlopig niet aan de orde in dit gebied. Het aangenomen Amendement A17.1 van 22 juni 2023 heeft een zestal punten waaraan een initiatief moet voldoen. Zoals omschreven in 2.2.2 en 2.2.4. van dit principeverzoek voldoet dit plan aan 4 van 30

de 6 punten. Op 2 punten is het onwenselijk om hiervan af te wijken. Onder 2.2.4. wordt toegelicht waarom dit niet wenselijk is. Het Beleidskader stelt een exploitatieperiode vast van 25 jaar. De nieuwe Omgevingsverordening stelt dit op 30 jaar. We vragen een tijdelijke omgevingsvergunning aan voor exploitatieperiode van 25 jaar met de optie om deze met maximaal 5 jaar te verlengen, zodra het beleidskader van de gemeente synchroon loopt met dat van de provincie.

3.5.3 CONCLUSIE GEMEENTELIJK BELEID Het voornemen past binnen de gemeentelijke ambities om te komen tot een meer duurzame vorm van energievoorziening. Er is geen sprake van strijdigheid met de gemeentelijke doelstellingen. Binnen het beleidskader vragen initiatiefnemers de gemeente om 2 onderdelen, respectievelijk het portrait of landschape plaatsen van de zonnepanelen en de tafelgrootte uit het Amendement, te herzien dan wel op af te wijken.

3.6

CONCLUSIE

Het beoogde plan past binnen de ambities van het Rijk, de provincie Noord-Holland en de gemeente en voldoet aan de eisen binnen het beleid van deze organen. Op gemeentelijk niveau vragen we de gemeente om op enkele kleine onderdelen af te wijken.

31

4. EVENWICHTIGE TOEDELING In dit hoofdstuk wordt beschreven op welke wijze bij de activiteit rekening is gehouden met diverse aspecten van de fysieke leefomgeving en de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De aspecten sluiten aan op en dekken de onderdelen zoals genoemd in artikel 1.2 Omgevingswet.

4.1

MILIEUBELASTENDE ACTIVITEITEN

4.1.1 MILIEUZONERING Om hinder en gevaar te voorkomen, bepaalt de overheid minimale afstanden tussen woningen en bedrijfsactiviteiten. Hiervoor wordt meestal de VNG-uitgave 'Bedrijven en Milieuzonering' uit 2009 gehanteerd, waarin per bedrijfscategorie richtafstanden voor de milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar zijn opgenomen. In 2019 heeft de VNG de richtlijn ‘Milieuzonering nieuwe stijl’ gepubliceerd. Gemeenten zijn echter niet verplicht deze nieuwe richtlijn te volgen, de versie uit 2009 is nog steeds geldig en wordt het meest toegepast. De richtlijn nieuwe stijl is niet primair van toepassing op het buitengebied, maar gemeenten mogen naar eigen inzicht de richtlijn wel in het buitengebied toepassen als zij daar aanleiding toe zien. De voorgenomen inrichting van de betrokken gronden als zonnepark levert geen milieuhinder of gevaar op voor omliggende gevoelige functies, met uitzondering van het aspect geluid. Er worden transformators en omvormers geplaatst, die bij belasting op warme/zonnige dagen een geringe mate van geluid produceren. Er dient evenwel een toetsing aan de milieuzoneringsrichtlijnen plaats te vinden.

Toetsing VNG-richtlijn 2009 In de VNG-uitgave ‘Bedrijven en milieuzonering’ valt dit onder de activiteit ‘elektriciteitsdistributiebedrijven met transformatorvermogen tot 10 MVA’. Voor deze activiteit is de richtafstandentabel voor het aspect geluid 30 meter. In de Wet Geluidhinder worden geluidgevoelige bestemmingen aangewezen. Dit zijn woningen, maar bijvoorbeeld ook ziekenhuizen, scholen en verzorgingstehuizen. In de omgeving van de planlocatie liggen de dichtstbijzijnde geluidsgevoelige bestemmingen op een veel grotere afstand dan de geldende richtafstand. Hiermee wordt voldaan aan de richtlijn ‘Bedrijven en milieuzonering 2009’.

Toetsing Milieuzonering nieuwe stijl (2019) In de nieuwe richtlijn wordt uitgegaan van het daadwerkelijk opgewekte geluidsniveau van een ‘bedrijventerrein of ander werkgebied’ op de terreingrens van het bedrijf, hetgeen dan resulteert in een minimale afstand van een woonwijk of een gemengd gebied. Ervan uitgaande dat een zonnepark tot een ‘bedrijf uit een ander werkgebied’ gerekend kan worden en dat het plangebied als ‘gemengd gebied’ kan worden aangemerkt zou deze richtlijn van toepassing kunnen zijn. In het onderhavige geval zal het in het zonnepark maximaal opgewekte geluid aan de terreingrens van de installatie geheel zijn opgegaan in het achtergrondgeluid, en niet meer meetbaar zijn. Het geluidsniveau blijft daarmee beneden de laagste maximumwaarde van 35 dB(A) uit de richtlijn, waarbij voor gemengd gebied een ‘vrije zone’ van 10 meter geldt. In de omgeving van de planlocatie liggen de dichtstbijzijnde geluidsgevoelige bestemmingen op een veel grotere afstand, dus wordt voldaan aan de VNG-richtlijn ‘Milieuzonering nieuwe stijl’ (2019). 32

4.1.2 ELEKTROMAGNETISCHE VELDEN Uitsluitend bij de omvormers en de transformatoren zullen enige elektromagnetische velden vrijkomen. De rest van de installatie is gelijkstroom en daarbij komen er geen elektromagnetische velden vrij. De batterij-units zijn dus ook gelijkspanningscomponenten (DC), waarbij geen elektromagnetische straling wordt geproduceerd. Voor elektromagnetische velden bij hoogspanningsmasten hanteert de overheid een grens van 0,4 microTesla (μT). De GGD-en adviseren om ook bij andere bronnen van ELF-EM-velden, zoals onderstations en transformatorhuisjes, dit voorzorgprincipe te hanteren. Vandaar het advies om dit voorzorgsprincipe ook te hanteren bij de ontwikkeling van een zonnepark door de afstand van een zonnepark tot woningen en gevoelige bestemmingen niet boven de advieswaarde van 0,4 μT te laten komen (wat voor transformatorstations en omvormers overeenkomt met een afstand van circa 7 m). De opgewekte velden in het zonnepark blijven hier zeer ver onder. De afstand van de transformator naar de dichtstbijzijnde bedrijfswoning is om en nabij 100 meter.

4.1.3

LICHTREFLECTIE

Er is met de huidige generaties zonnepanelen niet echt sprake meer van reflectie. Zonnepanelen nemen zoveel mogelijk (meer dan 95%) van het invallende zonlicht op, om dit te kunnen omzetten in energie. Weerkaatst zonlicht zou ten koste gaan van de productie en wordt dus op alle mogelijke manieren voorkomen. Hiervoor zorgt allereerst een antireflectie coating op het bovenglas dat door een chemisch proces met het glas wordt ‘versmolten’ en daardoor even lang meegaat als het glas zelf. Daarnaast is er een bewerking aan de binnenzijde van het bovenglas, dat een beetje hetzelfde effect oplevert als een doorkijkspiegel: het licht kan er in één richting vrij doorheen, maar als het wordt teruggekaatst (door de fotocellen) kan het er niet meer uit. Een modern zonnepaneel reflecteert dan ook nog minder dan een mat tv- of laptopscherm en verstrooit bovendien het kleine beetje weerkaatste licht, waardoor er geen schittering optreedt. Ook de frames van de panelen zijn mat en schitteren niet. Verder is er ook bij neerslag of condensatie er geen schittering. De panelen worden al snel enigszins warm in de zon waardoor ochtenddauw geen kans krijgt; neervallend regenwater zal direct van de panelen afdruipen (zelfs bij motregen) en het eventuele restant zal bij een beetje zonneschijn al snel verdampen (bij bewolkt weer is er natuurlijk sowieso geen schittering.

Dat een zonnepark geen spiegeling oplevert is ook in de praktijk bewezen. Voor de bouw van Zonnepark Hoogveld Uden, naast luchtmachtbasis Volkel, zijn op verzoek van Defensie reflectietesten uitgevoerd. Hierbij is op zonnige dagen een groot aantal testvluchten uitgevoerd boven een proefopstelling van zonnepanelen, waarbij onder verschillende hoeken over droge en bevochtigde panelen werd gevlogen. De uitkomst van deze testen was dat er geen waarneembare reflectie werd geconstateerd voor de militaire laagvliegroute, waarna Defensie goedkeuring verleende aan de bouw van het zonnepark. Het enige zichtbare effect op zeer zonnige dagen is dat de van dichtbij donkerblauw of zwart gekleurde panelen door het kleine beetje strooilicht van een afstand van kleur veranderen en lichtgrijs lijken.

Conclusie Vanuit het aspect milieubelastende activiteiten is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan de planlocatie.

33

4.2

GELUID DOOR ACTIVITEITEN

Voor de geluidgevoelige objecten, zoals woningen, onderwijsgebouwen, ziekenhuizen en verpleeghuizen moeten bepaalde grenswaarden in acht worden gehouden. Er zijn enkele woningen in de buurt van het energiepark. Bij het zonnepark is nauwelijks sprake van geluidsproductie. Er is bijna alleen laagspanning op de gehele installatie (<1.000V), waardoor de geluiden zoals bekend van hoogspanningsinstallaties (brommen/zoemen) alleen voorkomen bij de trafostations, die midden op het park staan. Dit geluid is op een paar meter afstand al niet meer hoorbaar. De gebruikte omvormers, transformators en regelapparatuur worden weliswaar soms actief gekoeld, maar deze zijn ook in vol bedrijf buiten de grenzen van de installatie niet hoorbaar (zie ook paragraaf 4.1.1 Milieuzonering). Er is ook geen sprake van geluidsreflectie van bijvoorbeeld weg-, trein of vliegverkeer naar de omgeving. Hoewel de panelen wel geluid reflecteren, zal dit door de hellingshoek naar de lucht zijn gericht, zie ook paragraaf 4.1.3 lichtreflectie. Hierdoor en door het omringende groen (demping) zal er geen waarneembare geluidsreflectie voor de omgeving zijn.

Conclusie Vanuit het aspect geluid is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies.

4.3

KWALITEIT VAN DE BUITENLUCHT

Er is geen sprake van emissies naar de lucht die wijziging van de luchtkwaliteit tot gevolg kunnen hebben in de gebruiksfase van het zonnepark. Bij de aanleg van het zonnepark is wel sprake van de inzet van gemotoriseerd verkeer en apparatuur. In Nederland zijn de maatgevende luchtverontreinigende stoffen fijnstof (PM10) en stikstofdioxide (NO2), omdat deze stoffen het dichtst bij de vigerende grenswaarden liggen. Wanneer voldaan wordt aan de grenswaarden voor deze stoffen, zal ook voldaan worden aan de grenswaarden voor andere luchtverontreinigende stoffen uit bijlage 2 van de Wet milieubeheer. Wanneer een project ‘Niet in betekenende mate’ (NIBM) bijdraagt aan een verslechtering van de concentraties NO2 en PM10, vervalt toetsing aan de grenswaarden. Een project draagt NIBM bij wanneer de toename als gevolg van het project op toets locaties lager is dan 1,2 μg/m³ NO2 en PM10. Voor kleine projecten is een tool ontwikkeld om eenvoudig te kunnen toetsen of een project NIBM bijdraagt. Deze tool, de NIBM-tool van Infomil, rekent conform Standaardrekenmethode 1 uit de Regeling Beoordeling Luchtkwaliteit 2007, met een aantal worstcase-aannames. Een berekening met de NIBM-tool (versie 2022), zie onderstaande figuur, laat zien dat de realisatie van onderliggend project ‘Niet in betekenende mate’ bijdraagt aan een verslechtering van de luchtkwaliteit.

Het gaat hierbij om een worst-case-inschatting: in totaal 1080 voertuigbewegingen, waarvan in het worstcasescenario 10% zwaar vervoer (vrachtwagens). De periode van uitvoer betreft 3 maanden, waarmee het weekdaggemiddelde afgerond naar boven uitkomt op 17. De bijdragen liggen met respectievelijk 0,03 μg/m3 ruim onder de norm van 1,2 (Figuur 9). Indien de uitvoering start in 2026 of 2028 in plaats van 2027, blijven de resultaten ver onder de norm. 34

F IGUUR 9: U ITSNEDE NIBM- TOOL. BRON: IPLO. NL .

Conclusie Vanuit het aspect luchtkwaliteit is er sprake van evenwichtige toedeling van functies.

4.4

BODEMKWALITEIT

4.4.1 BODEMONDERZOEK Uit het bodemloket en de bodemkwaliteitskaart van de gemeente blijkt niet dat er bodemonderzoeken zijn uitgevoerd op de planlocatie. Er zijn geen gevallen van bodemverontreiniging bekend. Op regionaal niveau blijken Uit de nota bodembeheer Westfriesland (geactualiseerd 2020) ook geen gevallen van verontreiniging van PFAS-verbindingen. Uit de inventarisaties risicolocaties diffuus lood (2018) blijken er geen bijzondere waardes aanwezig te zijn op of rondom het plangebied. Voor aanvang van de bouw zullen initiatiefnemers een vooronderzoek en verkennend bodemonderzoek laten uitvoeren conform de NEN 5725 en NEN 5740. Dit onderzoek geeft inzicht in de kwaliteit van de bodem en toetst de bevindingen aan de geldende normen en regels. Er kan dus worden geconcludeerd dat de huidige milieuhygiënische bodemkwaliteit geen belemmering vormt of zal vormen voor de voorgenomen ontwikkeling. Het aspect bodemverontreiniging levert op deze locatie geen belemmering op voor de voorgenomen bestemmingswijziging. Op basis van het Besluit Bodemkwaliteit en Regeling Bodemkwaliteit is er bij een zonnepark geen sprake van een gevoelige functie. Verder heeft een zonnepark ook geen bodembedreigende functie.

4.4.2 NULMETING EN MONITORING Binnen de SDE++ natuurinclusief worden door het Rijk aanvullende eisen gesteld rondom bodemkwaliteit. Initiatiefnemers dienen binnen een inrichtings- en beheerplan aan te tonen dat een zonnepark geen verslechtering vormt voor de bodemkwaliteit, waterkwaliteit en ecologische kwaliteit 35

gedurende SDE-periode waarbij het startpunt een nulmeting is voor aanvang. Zoals onder 2.2.2. en 4.4.1. is toegelicht wordt de bodem onder het zonnepark verbeterd. Er wordt geen mest uitgereden, er is geen gebruik van pesticiden. De bodem wordt met goed beheer verschraald en zal een meerwaarde worden voor de biodiversiteit. De bedekkingspercentages van de zonnepanelen binnen dit plangebied vallen ruim binnen de gestelde normen. De nieuwe voorwaarden binnen de SDE zijn in dezelfde periode gepubliceerd als het indienen van dit principeverzoek. Een exacte uitwerking van wat initiatiefnemers gaan meten, welke beheer- en monitoringsmaatregelen we nemen en welke acties daarop mogelijk kunnen volgen worden t.z.t. uitgewerkt. Het uitwerken van deze onderdelen heeft ook pas echt nut bij een definitiever ontwerp bij de officiële vergunningsaanvraag. Daar is in dit stadium nog geen sprake van. Uitgangspunt is dat de voedselrijkheid van de bodem, en daarmee alle bijbehorende kwaliteiten, zullen verbeteren t.o.v. het huidige agrarische gebruik.

Conclusie Vanuit het aspect bodem(kwaliteit) is er sprake van een evenwichtige toedeling.

4.5

WEGEN, VERKEER PARKEREN

Het energiepark heeft in de gebruiksfase geen ‘verkeersaantrekkende’ werking. Het energiepark is een beveiligde energiecentrale. Dat betekent dat er geen vrije toegang is voor het publiek en dat toegang voor onderhoud, en eventuele rondleidingen strikt geregeld zal zijn. Enkel gedurende de realisatiefase is er sprake van het aanleveren van materieel. De bouwperiode bedraagt ongeveer 4 maanden, waarbij dagelijks enkele vrachtwagens en busjes naar het bouwterrein zullen gaan. In overleg met de gemeente wordt gekeken wat de meest gunstige aanrijroute is naar het park om te zorgen dat overlast van het bouwverkeer zo veel mogelijk wordt vermeden. Gedurende de bouw en wanneer het zonnepark in bedrijf is kan er op de planlocatie zelf geparkeerd worden.

Conclusie Vanuit het aspect wegen, verkeer en parkeren is er een evenwichtige toedeling van functies aan de planlocatie.

4.6

OMGEVINGSVEILIGHEID

Binnen het plangebied worden geen objecten gerealiseerd waar personen kunnen verblijven. Een zonnepark valt buiten de categorieën van (zeer) kwetsbare gebouwen of locaties omschreven in het Bkl. Er is geen sprake van een Plaatsgebonden Risico (PR). Aanvullende eisen zijn niet noodzakelijk. De interne omgevingsveiligheid is geborgd. Omgevingsveiligheid beschrijft de risico’s die ontstaan als gevolg van opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen en windturbines. Omgevingsveilig ziet dan ook op wat voorheen de ‘externe veiligheid’ was. Voor omgevingsveiligheid zijn regels opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Deze veiligheidsrisico’s zijn opgenomen in Veiligheidsinformatie Milieubelastende activiteiten (figuur 10).

36

Op basis van de algemene risicokaart van Nederland kan worden vastgesteld dat ten westen van het projectgebied een buisleiding loopt met gevaarlijke stoffen (gas). Initiatiefnemers moeten kunnen aantonen dat er geen ontoelaatbare beïnvloeding is van het zonnepark op de ondergrondse leidingen. Soms hebben leidingbeheerders aanvullende eisen m.b.t. onderlinge afstanden. Zo hanteert de Gasunie (net als vele andere leidingbeheerders) een zogeheten “belemmeringenstrook”, waar geen gebouwen, funderingen, hekwerken etc. voor de civiele inrichting van het zonnepark zijn toegestaan. Met werkvoorbereiding Tracébeheer van Gasunie is vroegtijdig afstemming geweest over het oude plangebied. Uit dit gesprek is naar voren gekomen dat de plannen moeten voldoen aan de graafvoorwaarden van VELIN (vereniging van leidingeigenaren in Nederland) o.b.v. de voormalig Bevb (Besluit externe veiligheid Buisleidingen). Daarnaast is ook de advieslijst van struik- of houtvormige gewassen die in aanmerking komen voor de aanplant binnen de belemmeringstrook besproken. Documentatie van deze richtlijnen is door Gasunie gedeeld met de initiatiefnemers. Plangebied bevindt zich niet in de buurt van de gasleiding of de belemmeringstroken. Een actuele (verkleinde) versie is met Gasunie gedeeld.

F IGUUR 10: U ITSNEDE E XTERNE V EILIGHEID . BRON: ATLASLEEFOMGEVING .NL .

De gasleidingen vallen buiten het hekwerk en blijven geheel toegankelijk voor werkzaamheden. Er is sprake van een ruime afstand tot de leidingen. Indien toegangslijnen worden afgesneden zullen initiatiefnemers (tijdelijke) duikers plaatsen. Installaties zullen voldoen aan de voorschriften van de richtlijnen en ISO-normen en indien noodzakelijk zullen er KB-meetpalen op locatie worden geplaatst. De gemeente Opmeer heeft het plangebied afgestemd met Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en de Brandweer. De brandweer concludeert dat er geen bezwaar bestaat tegen het planvoornemen vanuit het onderdeel veiligheid. Met de brandweer zal worden afgestemd wat de beste locatie is voor een bluswatervoorziening. Voor de overige onderdelen voldoet het huidige plan aan de eisen.

37

Binnen het technische ontwerp wordt rekening gehouden met de (landelijke) eisen van de brandweer rondom incidentenbestrijding: • • •

Het zonnepark is van twee kanten aan te rijden met een brandweerwagen; De afstanden tot opstelplaats en component zijn 100m. Onderhoudspaden zijn zo ingericht dat de brandweer overal bij kan; Bluswatervoorziening zal worden afgestemd met de brandweer. Overige onderdelen zonnepark voldoen aan de eisen uit de Handreiking;

KLIC Met Liander is contact gezocht t.a.v. de spanningskabel. Er worden geen constructies geplaatst op/boven deze leidingen. Er wordt niet gegraven op of rondom de kabels. Op/boven de kabels zal alleen landschappelijke inpassing of beplanting worden geplaatst en/of een tuinpad worden aangelegd. Zie ook de dwarsprofielen binnen het Landschapsplan. Het hekwerk loopt langs de MS-lijn, maar niet overheen en blijft op 5 meter afstand van de middenspanningslijn. Zo blijven alle kabels van Liander toegankelijk.

F IGUUR 11: KLIC- ORIËNTATIEVERZOEK . I N PAARS VOORMALIG PLANGEBIED . I N ROODORANJE HUIDIG PLANGEBIED . R ODE LIJNEN TEN ZUIDEN VAN HET ZONNEPARK ZIJN DE SPANNINGSKABELS . O RANJE ARCERING DE GASLEIDING MET BELEMMERINGSZONE VAN G ASUNIE .

B RON: KADASTER .

38

Het aspect Omgevingsveiligheid zal geen belemmeringen opleveren ten aanzien van de voorgenomen ontwikkeling.

Conclusie Vanuit het aspect omgevingsveiligheid is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan de planlocatie.

4.7

NATUUR EN ECOLOGIE

Bescherming in het kader van de natuur is op te delen in gebieds- en soortenbescherming. Bescherming in het kader van de natuur is op te delen in gebieds- en soortenbescherming. Beiden zijn sinds 1 januari 2024 geregeld in het Bkl en het Bal.

4.7.1 GEBIEDSBESCHERMING Niet-stikstofgerelateerde effecten: Er liggen geen Natura2000-gebieden in de omgeving van het plangebied. Dichtstbijzijnde gebied is de Eilandspolder nabij Grootschermer in de provincie Noord-Holland op ongeveer 15 km afstand. Het Markemeer en IJsselmeer liggen op circa 11 en 14 km. De aard van de voorgenomen werkzaamheden en ontwikkeling maken dat de omgevingseffecten uitsluitend beperkt blijven tot het plangebied of de zeer directe zone eromheen. Er zijn geen directe effecten op voornoemd Natura2000-gebied te verwachten.

Stikstof-gerelateerde effecten: Gezien de aard en schaal van de ingreep is een AERIUS-calculatie nodig voor de aanleg- en exploitatieperiode van het zonnepark, zie Bijlage D: . Het resultaat van de AERIUS-calculator luidt als volgt: er zijn geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/jaar. Dit betekent dat de exploitatie van Zonnepark Hoogwoud geen stikstof gerelateerd effect zal hebben op omliggende Natura 2000gebieden. Een vergunning Wet natuurbescherming (voorheen), onderdeel stikstof, is derhalve niet aan de orde voor de desbetreffende werkzaamheden.

Natuur Netwerk Nederland (NNN) Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een netwerk van op elkaar aangesloten natuurgebieden in ons land. Zo een netwerk is belangrijk voor de natuur. Want grotere natuurgebieden zijn beter bestand tegen droogte, klimaatverandering en andere schadelijke invloeden. Ook kunnen er meer soorten planten en dieren leven. Het plangebied ligt niet in of aan een NNN.

Conclusie De ingrepen behorend tot het project leiden niet tot effecten op beschermde natuurgebieden, zoals aantasting van kernkwaliteiten of doelstellingen van het Natuurnetwerk Nederland of externe effecten op Natura 2000-gebieden.

4.7.2 SOORTENBESCHERMING Om te beoordelen of het voorgenomen plan voldoet aan de Omgevingswet (voorheen: Wet Natuurbescherming) is een quickscan op basis van een veldbezoek uitgevoerd door Otte Groenadvies.

39

Uit deze quickscan volgt dat binnen het onderzoeksgebied zijn geen beschermde planten aangetroffen. Recente waarnemingen van beschermde plantensoorten ontbreken eveneens. Nader onderzoek naar vaatplanten is niet nodig. Voor de waterspitsmuis, de hermelijn en de rugstreeppad is een effectenbeoordeling geschreven. Deze beschermde soorten maken mogelijk gebruik van het plangebied. Initiatiefnemers gaan er op voorhand vanuit dat de desbetreffende soort(en) foerageren, schuilen, zich voortplanten of rusten op of zeer nabij het plangebied (dus dit is niet onderzocht, we gaan ervan uit). Hiervoor hebben initiatiefnemers een effectenbeoordeling (zie Bijlage D) geschreven waarin onderbouwd wordt dat er 1) geen verbodsbepalingen uit Ow worden overtreden en 2) dat het leefgebied voor deze mogelijk aanwezige soorten verbeterd wordt t.o.v. van de huidige situatie. De verbetering wordt op voorhand in het ontwerp en beheerplan uitgewerkt, en gecontroleerd/gemonitord via het monitoringsplan voor natuurinclusieve zonneparken. Er is hier sprake van bollen- en grasteelt met gebruik van gewasbescherming en mest. De agrarische gronden kennen bijna geen ecologische waarden.

Binnen de effectenbeoordeling wordt toegelicht welke soort waar behoefte aan heeft (functioneel leefgebied) en op welke wijze maatregelen genomen worden om dit leefgebied te verbeteren (toename voedselaanbod, rust- en schuilmogelijkheden, passages etc.).

Conclusie Binnen de effectenbeoordeling wordt laten zien dat het onderhavige plan geen verbodsbepaling overtreedt uit de Ow (voorheen binnen Wnb) en dat zij een meerwaarde creëert aan biodiversiteit en ecologie t.o.v. de huidige agrarische situatie. Een ontheffing is derhalve niet noodzakelijk.

4.8

ARCHEOLOGIE

‘Waarde – Archeologie 3’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud en bescherming van waardevolle verwachte archeologische informatie in de bodem. Indien een bouwwerk wordt gerealiseerd van totale oppervlakte van 500 m2 (voor Waarde 3) en dieper dan 0,40 m onder het maaiveld is een archeologisch vooronderzoek verplicht. Voor zonnepark Hoogwoud is de verwachting dat om en nabij 500 m2 wordt verstoord (Tabel 3). Het plangebied zelf is 10ha, en dus groter dan 500 m2. T ABEL 4: I NSCHATTING OPPERVLAKTE VERSTOORDE AARDE TECHNISCHE ELEMENTEN

Aanduiding Hekwerk

m² verstoorde aarde dieper dan 40 cm 2

Paneelconstructie

1,31

Bekabeling

403

Poort

1

Inkoopstation

8

Hoekpalen

1

Transformatoren & batterijsystemen

90

Cameramast

3

40

Totaal

510 m2

Archeologie West-Friesland uit Hoorn heeft een QuickScan uitgevoerd voor het plangebied. Daarin concludeert zij dat indien de (grondroerende) plannen ongewijzigd blijven, is gezien de relatief beperkte bodemverstoring nader archeologisch onderzoek in het kader van de Archeologische Monumentenzorg niet noodzakelijk. Archeologie West-Friesland adviseert de voorgenomen ingrepen vrij te geven met betrekking tot het aspect archeologie. Hierbij wordt er vanuit gegaan dat de paaltjes vanaf maaiveld worden ingeslagen en er geen onnodige extra bodemroering optreedt. Ten behoeve van het doen van waarnemingen dient wel in de omgevingsvergunning te worden opgenomen dat Archeologie West-Friesland de toekomstige graafwerkzaamheden (graven van de kabelgoten) wil monitoren. Het monitoren is voor initiatiefnemers akkoord. In het principeverzoek was er om en nabij 480 m2 aan grondroering. In het nieuwe plan ligt het aantal iets hoger, omdat er landschappelijk een drassig gebied is ingetekend en batterijopslag is meegenomen. De natte laagte wordt gecreëerd door een deel af te graven. Aardkundige waarden worden beschermd via de regels voor het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en het Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL). Het plangebied ligt niet in een van de Aardkundige Monumenten van de provincie Noord-Holland (Figuur 12).

41

F IGUUR 12: O VERZICHTSKAART AARDKUNDIGE M ONUMENTEN NH. B RON : P ROVINCIE N OORD-H OLLAND .

Conclusie Het plangebied valt niet binnen een gebied gemarkeerd als Aardkundig Monument. De wettelijke meldingsplicht archeologische toevalsvondsten is altijd van toepassing. Als er tijdens werkzaamheden toch archeologisch relevante vondsten worden gedaan, dienen die volgens artikel 5.10 van de Erfgoedwet (‘melden toevalsvondsten’) gemeld te worden bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (info@cultureelerfgoed.nl of 033-4217456) en de gemeente.

4.9

CULTUURHISTORIE

Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening moeten naast archeologische tegenwoordig ook cultuurhistorische waarden in het plangebied worden meegewogen bij een buitenplanse afwijking. Deze aanpassing hangt samen met de veranderende betekenis die aan het landschap wordt toegekend. Het landschap is zeer dynamisch door de vele (ruimtelijke) ontwikkelingen die in het gebied plaatsvinden. Tot in de jaren na de Tweede Wereldoorlog werd het landschap met name als agrarisch productiegebied

42

gezien, nu wordt het landschap in toenemende mate beschouwd als uitloopgebied voor de stedeling, als cultuurhistorisch erfgoed en leefgebied voor flora en fauna. Zonnepark Hoogwoud ligt centraal in het Westfriese landschap. West-Friesland Midden is een oud zeekleilandschap met kleinere, verspreid liggende droogmakerijen (droogmakerijenlandschap). De voormalige getijdegeulen zijn herkenbaar als relatief hooggelegen kreekruggen. De voormalige wadvlakten vormen laaggelegen en overwegend open kommen. Het zeekleigebied heeft door de ontstaansgeschiedenis de karakteristiek van een veenontginningsgebied, vooral herkenbaar aan de lange veenlinten en opstrekkende verkaveling haaks op de linten. Door het enigszins inklinken van de klei en het verdwijnen van het veen is een inversielandschap ontstaan en zichtbaar geworden. De oorspronkelijk lager gelegen oude wadgeulen liggen nu hoger dan het omliggende land, omdat ze in de loop der tijd zijn opgevuld met zand. Dat zand klonk minder in dan klei, waardoor dit de hogere delen in het landschap werden. Zonnepark Hoogwoud wordt geflankeerd door twee Westfriese dorpslinten op oude zeekleilandschap, een aan de Langereis en een aan de Koningspade. West-Friesland is het land van kilometerslange lintbebouwing met daarbinnen vaak prominent de stolpboerderijen. Die stolpen staan op de kop van langgerekte weidekavels.

De Westfriese stolpenlinten liggen allen binnen de Westfriese Omringdijk. In het midden van West-Friesland, tussen Hoogwoud en Hauwert, zijn de stolpenlinten het best bewaard gebleven. Het beeld van de Westfriese stolpenlinten is afwisselend, kleinschalig en idyllisch. De stolpen staan alleen aan de langgerekte gebogen linten, niet aan de dwarswegen. De linten liggen deels op de kreekruggen waar de veennederzettingen na bodemdaling naar toe verhuisden. De stolpen staan vaak tussen andere, meer kleinschalige bebouwing in. Ze zijn naar de weg gericht, op de kop van een lange en smalle kavel, die meestal omgeven is door brede sloten. Achter de stolpen staan bijgebouwen, binnen het kavelpatroon. Vaak bestond de inrichting van de openbare ruimte uit een weg en een wegsloot. Wegsloten in dorpslinten zijn na 1950 uit verkeersoogpunt vaak gedempt, maar in dorpen als Twisk en Abbekerk zijn deze nog aanwezig. Deze inrichting bepaalt de situering van de stolpen. Aan de wegzijde staat de bebouwing vaak dicht op de weg. Aan de slootzijde staat de bebouwing achter de sloot, op grotere afstand van de weg. Twee linten zijn opvallend recht, ze zijn van andere oorsprong: Zwaagdijk is ontstaan langs een middeleeuwse dijk, de Langereis is ontstaan als (rechtgetrokken) afwateringskanaal van de Polder Heerhugowaard.

43

F IGUUR 13: I NFORMATIEKAART L ANDSCHAP EN CULTUURHISTORIE , DORPSLINTEN VAN HOOGWOUD . BRON: P ROVINCIE N OORD H OLLAND

Bij ruimtelijke ontwikkelingen in Westfriesland is de algemene ambitie om bij te laten dragen aan het zichtbaar en herkenbaar houden van de landschappelijke karakteristiek, bij te laten dragen aan het versterken van (de beleving van) openheid en het helder positioneren ten opzichte van de ruimtelijke dragers. Binnen het plangebied worden er geen kavels, watergangen en andere landschappelijke lijnen veranderd. De verkaveling zoals deze nu is blijft behouden. De doorzichten vanaf het lint blijven (grotendeels) behouden. Zonnepark Hoogwoud bevindt zich tegen het industrieterrein aan en aan het begin van de Koningspade is er een dichte groenstructuur. Vanaf het moment dat de Koningspade een open doorzicht heeft eindigt het plangebied. De aanrijroute richting het park kent geen verhoging. Daar zal de weggebruiker overheen kijken. Dit pad blijft behouden zoals deze nu is. De doorzichten in de lintbebouwing met sloten blijven behouden zoals omschreven in de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 2018. Binnen het Landschapsplan van Landschappartners (Bijlage B) wordt toegelicht welke zichtlijnen er zijn op/vanaf het plangebied en op welke wijze de kenmerken van het Westfriese landschap worden geborgd. Onderdelen uit het beleidskader Westfriesland en De Leidraad Landschap en Cultuurhistorie zijn als landschapselementen aan het plan toegevoegd.

Vanaf de Wester Boekelweg wordt zoveel mogelijk de openheid tussen de linten behouden. Het grootste deel van het zonnepark zal achter het industrieterrein verscholen zijn. Dit zal open blijven. Een deel van het park zal wel te zien zijn vanaf de Wester Boekelweg. De zonne-energie-opstelling zal niet hoger dan 1,8 meter gebouwd worden (vanaf het maaiveld). Het blijft het mogelijk om boven de panelen 44

uit te kijken. Het zonnepark niet gelijk aan de weg, maar wordt er enige afstand gehouden. Vanaf de Langereis is het zonnepark op 700 – 1000m afstand en nauwelijks waar te nemen als opgaande bebouwing.

Conclusie Vanuit het aspect cultuurhistorie zijn er geen belemmeringen voor de voorgenomen ontwikkeling. Initiatiefnemers trachten met de inrichting van een park een evenwichtige toedeling van functies toe te delen.

4.10 MILIEUEFFECTRAPPORTAGE Met de uitspraak van de Raad van State van 14 augustus 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:2770) is er een einde gekomen aan de onduidelijkheid over het wel of niet nodig zijn van een (vormvrije) m.e.r.-beoordeling voor een zonnepark. De Afdeling geeft aan dat een zonnepark niet onder de reikwijdte van het Besluit milieueffectrapportage valt. Een zonnepark voldoet volgens de Raad niet aan de criteria voor een landinrichtingsproject, een stedelijk ontwikkelingsproject of een industriële installatie bestemd voor de productie van elektriciteit, stoom en warm water.

Conclusie Er is geen vormvrije m.e.r.-beoordeling nodig.

4.11 WATER EN WATERSYSTEMEN Met ingang van de Omgevingswet vervangt het begrip 'weging van het waterbelang' de term watertoets. De weging van het waterbelang zorgt ervoor dat er bij ruimtelijke plannen aandacht is voor de waterveiligheid, waterkwaliteit en waterkwantiteit. Het is een proces dat de initiatiefnemer van een ruimtelijk plan en de waterbeheerder in een zo vroeg mogelijk stadium met elkaar in gesprek brengt. In september 2023 is het eerste vooroverleg geweest met de regioadviseur Watersystemen van het HHNK. In het contactmoment is het plangebied en de technische tekening gedeeld. Het HHNK stelt voorwaarden aan de verhardingstoename en het onderhoud van de waterlopen.

Verharding De voorlopige technische tekening en gegevens rondom verharding zijn met het Waterschap gedeeld. Het Waterschap stelt weinig voorwaarden aan zonneparken, omdat de grond onder de zonnepanelen niet meetellen als verharding. Overgrote deel van het zonnepark blijft onverhard. Er is slechts sprake van verharding rondom de transformatoren, omvormers, semiverharde onderhoudspaden en batterijopslag. Voor de batterij-opslag plaatsen we greppels rondom het systeem. De greppels dienen als compensatie voor de verharding van de opslaglocatie. De technische uitwerking van de greppels, de batterijsysteem en technische details zitten in een separate vergunningsaanvraag. De verdichting rondom de omvormers en transformatoren is marginaal. Rond de randen van het park is er ruimte om compenserende maatregelen te nemen voor de opvang van het water (zie hoofdstuk 2). Zo zal de laagte aan de zuidkant van het plangebied voor een drassig gebied zorgen waarbij afvoer minder urgent is. Dit deel kan een waterbergende functie hebben. Binnen het zonnepark wordt een drassig gebied gecreëerd door een deel te graven. Zo zijn er binnen het landschappelijk ontwerp 2 (natte en droge) laagtes waar het water in kan blijven staan. 45

Onderhoud Voor onderhoud van de A-waterlopen dient een strook van 5 meter vrijgehouden te worden. Er mogen geen obstakels geplaatst worden binnen deze 5 meter. In het huidige ontwerp houden initiatiefnemers minimaal 5 meter afstand van de A-watergang ten zuiden van het plangebied. Er is een recreatief maaipad ingetekend. Op dit pad is er dus ruimte en ondersteuning voor het Waterschap om met machines onderhoud aan de gang te plegen en verdere begroeiing, hekwerken en panelen zijn op ruime afstand. Dit is terug te vinden in de dwarsprofielen van Landschappartners in Bijlage B. Het Waterschap is onderhoudsplichtige en dus is toegang tot de watergang noodzakelijk. Binnen het plangebied en aan de noordzijde worden geen wijzigingen aangebracht aan de gangen. Binnen het plan wordt het beheer en onderhoud van de sloten deels aangepast zodat er ruigere oevervegetatie ontstaat voor fauna. Binnen 3 meter vinden er geen bouwwerkzaamheden plaats bij watergangen en schaduwwerking wordt zoveel mogelijk voorkomen. Binnen en buiten het plangebied willen initiatiefnemers enkele duikers plaatsen. Dit is noodzakelijk om toegang te behouden tot enkele percelen. Deze dienen aangemeld te worden bij het Waterschap. Bij een definitief ontwerp wordt dit gedeeld.

Waterkwaliteit Er ligt een grote opgave binnen Nederland voor de verbetering van de waterkwaliteit. Gedurende de exploitatiefase van het zonnepark worden er geen pesticiden gebruikt of mest uitgereden. Er zal geen sprake zijn van intensief agrarisch gebruik. Een zonnepark levert geen verslechtering op van de waterkwaliteit. Maatregelen t.a.v. het verbeteren van de waterkwaliteit staan binnen het inrichting- en beheerplan en de waterkwaliteit is ook als apart onderdeel opgenomen binnen het monitoringsplan.

4.12 CONCLUSIE Op basis van de bovenstaande paragrafen is er voor zonnepark Hoogwoud sprake van evenwichtige toedeling van functies aan de projectlocatie.

46

5. PARTICIPATIE In het Klimaatakkoord zijn verschillende afspraken gemaakt over de participatie van burgers en bedrijven in hernieuwbare energieprojecten op land. Het primaire doel van deze afspraken is het verkrijgen van draagvlak en acceptatie voor hernieuwbare elektriciteitsprojecten op land. Het Klimaatakkoord beschrijft bewonersparticipatie daarom als een van de kritische succesfactoren voor de Nederlandse energietransitie. In dit hoofdstuk wordt kort omschreven welke participatiemomenten door en met de gemeente zijn uitgevoerd (5.1, 5.2.1) en welke stakeholders betrokken worden bij het plan (5.2.2). In 5.3 wordt omschreven op welke wijze de omwonenden bij het plan betrokken zijn én worden, waarbij alle acties, gesprekken en momenten zijn weergegeven in bijlage F: Participatieplan. De resultaten van de participatie worden opgenomen in een verslag, daarmee wordt het participatieplan geactualiseerd.

5.1

OMGEVINGSTAFEL

Voor RES Noord-Holland Noord (v1.0) is een lang voortraject (medio 2020) geweest aan participatie. Ambtenaren, netbeheerders, ondernemers, maatschappelijke organisaties, volksvertegenwoordigers én inwoners hebben meegedacht aan de uitvoeringstafels, of omgevingstafels. Hier zijn de zoekgebieden voor zon en wind bedacht, uitgewerkt en besproken. De gesprekken hebben geleid leiden tot inzicht in de werkzaamheden, samenwerkingsafspraken en de organisatie van ‘hulpbronnen’ voor de uitvoering. Alle afspraken en doelstellingen zijn verwerkt in de RES 1.0 en voorgelegd aan alle gemeente(raden). De gemeenteraad van Opmeer, met daarin dus het zoekgebied zon bij Hoogwoud, heeft de RES 1.0 aangenomen. Voor het Beleidskader Wind- en Zonne-energie Westfriesland hebben de zeven Westfriese gemeenten reacties en suggesties verzameld en verwerkt in een regionale reactienota. Ook zijn er in de regio meerdere informatieavonden (2022 en 2023) geweest waarin bewoners de gelegenheid hebben gehad hun reactie te geven op het beleidskader. Er zijn over een lange periode meerdere participatiemomenten geweest in het voortraject.

5.2

BESTUURLIJK (VOOR)OVERLEG

5.2.1 VOOROVERLEG GEMEENTE Voor dit principeverzoek is er met de gemeente een aantal keer gesproken. Dit was overwegend introductie: wie is TPSolar, wat houdt het initiatief in, locatiekeuze, toekomstig beleid etc. Dit principeverzoek is enigszins later ingediend.

5.2.2 VOOROVERLEG EXTERNE STAKEHOLDERS In het Participatieplan is een overzicht van stakeholders opgenomen welke op voorhand benaderd worden voor het indienen van de vergunning. Dit zijn stakeholders waar op voorhand aan gedacht is. Na het principeverzoek en gedurende het vergunningstraject zal de lijst aangevuld worden.

5.3

PARTICIPATIE OMGEVING

In het Participatieplan is onderbouwd hoe de omgeving is betrokken bij de inrichting van het project en op welke wijze het zonnepark bijdraagt aan sociale randvoorwaarden. Omdat deze aspecten bijdragen aan betrokkenheid en draagvlak, heeft dit participatieverslag als doel om meer inzicht te geven in wat 47

wij onder participatie verstaan en op welke wijze omwonenden meedenken, meedoen en delen in de opbrengst van het beoogde energiepark. In dit verslag zijn zowel de reeds uitgevoerde als de toekomstige participatieactiviteiten beschreven en er wordt weergegeven hoe de participatie van omwonenden heeft bijgedragen aan de totstandkoming/aanscherping van het plan.

6. UITVOERBAARHEID 6.1

MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID

De energietransitie is een van de belangrijkste ontwikkelingen van deze tijd. Het heeft naast technische en ruimtelijke ook economische en maatschappelijke gevolgen. Iedereen zal betrokken moeten worden bij de overgang van fossiele naar duurzame bronnen van energie. Alle partijen die actief zijn in de energietransitie hebben dan ook een verantwoordelijkheid om belanghebbenden te betrekken. In het voortraject van het onderhavige plan zijn dan ook op diverse manieren diverse partijen betrokken om tot het planontwerp te komen.

6.2

NATUURINCLUSIEVE SDE

In de Staatscourant van 16 juli 2024 heeft minister Jetten van Klimaat en Energie de definitieve indieningsvereisten voor de SDE++-ronde 2024 gepubliceerd. Om natuurinclusieve zonneparken te stimuleren, is hiervoor een nieuwe indieningscategorie gecreëerd. De letterlijke tekst in de Regeling luidt als volgt: “Voor de natuurinclusieve categorieën komen projecten in aanmerking die een vergunning hebben waarin is opgenomen dat zij verplicht natuurinclusieve maatregelen moeten nemen. Deze maatregelen betreffen (1) minstens 25% afstand tussen de panelen, van bovenaf gezien; (2) het opstellen van een inrichtings- en beheerplan dat ten doel heeft om verslechtering van de bodemkwaliteit, waterkwaliteit en ecologische kwaliteit gedurende de subsidieperiode te voorkomen; (3) het uitvoeren van een nulmeting, waar de huidige waarde van de bodem- en waterkwaliteit en de ecologische kwaliteit wordt vastgesteld; en (4) het monitoren van de bodem- en waterkwaliteit en biodiversiteit en het indien nodig bijstellen van de maatregelen om verslechtering te voorkomen. Een project komt slechts in aanmerking voor de natuurinclusieve categorie als alle vier deze maatregelen in de vergunning zijn opgenomen.” Voor de SDE-ronde van 2025 worden deze vier maatregelen een verplichting. De exacte invulling van de vier punten zou in het komende jaar nog deels kunnen wijzigen.

Wat vaststaat is dat projecten aan deze eisen moeten voldoen om in aanmerking te komen voor de SDE. Initiatiefnemers zullen dan ook alle onderdelen aanleveren waarin wordt aangetoond dat zonnepark Hoogwoud voldoet aan de SDE-eisen. Binnen de huidige contouren wordt al aan eis 1 en (deels) 2 voldaan, en worden eis 3 en 4 verder uitgewerkt en voor aanvang van de bouw aangeleverd. Van belang is dat de gemeente Opmeer dit binnen de vergunningverlening opneemt.

48

6.3

ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID

De initiatiefnemer heeft de te verwachten kosten en inkomsten verwerkt in een businesscase en deze is positief. Voor de realisatie van een energiepark is in Nederland ondersteuning met SDE-subsidie noodzakelijk. Deze subsidie kan worden aangevraagd nadat de omgevingsvergunning is verleend. Initiatiefnemers werken samen met nationale en internationale investeerders voor het benodigde eigen vermogen. De rest van het benodigde geld wordt bij voorkeur geleend bij een ‘groene’ bank (zoals Triodos Bank). Dankzij het feit dat de initiatiefnemers al meerdere parken hebben gefinancierd en gebouwd, is het krijgen van een lening voor volgende projecten zoals energiepark Schepenwijk, vrij eenvoudig. De financiering wordt in 15 jaar afgelost. De inkomsten om dat te kunnen doen, bestaan uit de verkoop van elektriciteit aan een energiemaatschappij (tegen vaste afspraken voor 15 jaar), en de SDE-subsidie (eveneens een vast tarief voor 15 jaar). Doordat de hoeveelheid zon in Nederland al tientallen jaren wordt gemeten, en de gebruikte installatie een constante kwaliteit en opbrengstgaranties heeft, is vooraf nauwkeurig in te schatten hoeveel energie er per jaar gemiddeld wordt opgewekt. Op die manier is er geen twijfel dat de financiering kan worden afgelost. De financiële haalbaarheid van het plan is hiermee aangetoond.

49

7. CONCLUSIE De voorgaande afwegingen hebben duidelijk gemaakt dat het bouwen en 25 jaar lang, met de optie tot verlenging van 5 jaar, exploiteren van een zonnepark op de voorgestelde projectlocatie: • • • • • • • •

past binnen nationaal, provinciaal en gemeentelijk beleid; past binnen de ruimtelijke structuur; gerealiseerd zal worden op een locatie die de voorkeur geniet bij de meerdere partijen; vanuit omgevingsaspecten geen beperkingen of belemmeringen oplevert; economisch en maatschappelijk realiseerbaar zal zijn; een bijdrage levert aan gemeentelijke en nationale energiedoelstellingen; gerealiseerd zal worden met lokale partijen en in lokaal eigendom zal hebben; een gedegen participatie(plan) zal plaatsvinden;

50

8. BIJLAGEN 8.1

BIJLAGE A: LANDSCHAPSONTWERP ZONNEPARK HOOGWOUD

8.2

BIJLAGE B: LANDSCHAPSPLAN ZONNEPARK HOOGWOUD - LANDSCHAPPARTNERS

8.3

BIJLAGE C: QUICKSCAN FLORA&FAUNA ZONNEPARK HOOGWOUD - OTTE GROENADVIES

8.4

BIJLAGE D: EFFECTENBEOORDELING FAUNA ZONNEPARK HOOGWOUD

8.5

BIJLAGE E: TECHNISCHE TEKENING

8.6

BIJLAGE F.1: PARTICIPATIEPLAN- EN VERSLAG

8.7

BIJLAGE F.2: CORRESPONDENTIE & ADVIES STAKEHOLDERS

8.8

BIJLAGE G.1: AERIUS UITGANGSPUNTEN

8.9

BIJLAGE G.2: AERIUS BOUWFASE

8.10 BIJLAGE G.3: AERIUS EXPLOITATIEFASE 8.11 BIJLAGE H: CONCEPTTEKENINGEN TECHNISCHE SPECIFICATIES 8.12 BIJLAGE I: BEHEER- EN INRICHTINGSPLAN Nader toe te voegen

8.13 BIJLAGE J: MONITORINGSPLAN Nader toe te voegen

8.14 BIJLAGE K: PLANTLIJST 8.15 BIJLAGE L: OVERZICHT DWARSPROFIELEN ZONNEPARK HOOGWOUD

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opmeer&id=83c8d008-cf31-42a8-8c32-8f993e8b5729