CConstaterende datOpmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Ruimtelijke onderbouwing

Besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025, gemeente OpmeerBij agendapunt: Advies vergunning zonnepark Westerboekelweg16.973 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

2024

BOPA ZONNEPARK HOOGWOUD TPSOLAR HOOGWOUD B.V.

COLOFON Zonnepark Hoogwoud bezoekadres: Melbournestraat 9 postcode: 1175 RM Lijnden e-mail: info@tpsolar.nl website: www.tpsolar.nl telefoon: 023-741 0144

Projectdata Naam

Zonnepark Hoogwoud

Entiteit

TPSolar Hoogwoud B.V.

KVK

92216412

Gemeente

Opmeer

Versie

1.4

Datum

20-11-2024

Auteurs

Tijmen Goes

1

INHOUDSOPGAVE 1.

INTRODUCTIE ........................................................................................................................................... 4 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

2.

PLANBESCHRIJVING ................................................................................................................................. 8 2.1 2.2

3.

MILIEUBELASTENDE ACTIVITEITEN ................................................................................................................ 32 GELUID DOOR ACTIVITEITEN ........................................................................................................................ 34 KWALITEIT VAN DE BUITENLUCHT ................................................................................................................. 34 BODEMKWALITEIT..................................................................................................................................... 35 WEGEN, VERKEER PARKEREN....................................................................................................................... 36 OMGEVINGSVEILIGHEID ............................................................................................................................. 36 NATUUR EN ECOLOGIE............................................................................................................................... 39 ARCHEOLOGIE .......................................................................................................................................... 40 CULTUURHISTORIE ....................................................................................................................................

42 MILIEUEFFECTRAPPORTAGE ........................................................................................................................ 45 WATER EN WATERSYSTEMEN ...................................................................................................................... 45 CONCLUSIE .............................................................................................................................................. 46

PARTICIPATIE ......................................................................................................................................... 47 5.1 5.2 5.3

6.

RIJKSBELEID ............................................................................................................................................. 21 PROVINCIAAL BELEID ................................................................................................................................. 22 REGIONAAL BELEID ................................................................................................................................... 28 WATERSCHAPSVERORDENING ..................................................................................................................... 29 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................ 29 CONCLUSIE .............................................................................................................................................. 31

EVENWICHTIGE TOEDELING ................................................................................................................... 32 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12

5.

HUIDIGE SITUATIE ....................................................................................................................................... 8 BEOOGDE SITUATIE ..................................................................................................................................... 9

BELEID.................................................................................................................................................... 21 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

4.

AANLEIDING .............................................................................................................................................. 4 LIGGING PLANGEBIED .................................................................................................................................. 4 OMGEVINGSPLAN ....................................................................................................................................... 5 BUITENPLANSE OMGEVINGSPLANACTIVITEIT .................................................................................................... 7 WERKWIJZE EN PROCES................................................................................................................................ 7 LEESWIJZER ............................................................................................................................................... 7

OMGEVINGSTAFEL .................................................................................................................................... 47 BESTUURLIJK (VOOR)OVERLEG ..................................................................................................................... 47 PARTICIPATIE OMGEVING ........................................................................................................................... 47

UITVOERBAARHEID ................................................................................................................................ 48 6.1 6.2 6.3

MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID......................................................................................................... 48 NATUURINCLUSIEVE SDE ........................................................................................................................... 48 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ............................................................................................................... 49

7.

CONCLUSIE............................................................................................................................................. 50

8.

BIJLAGEN ............................................................................................................................................... 51

2

8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 8.8 8.9 8.10 8.11 8.12 8.13 8.14 8.15

BIJLAGE A: LANDSCHAPSONTWERP ZONNEPARK HOOGWOUD ........................................................................... 51 BIJLAGE B: LANDSCHAPSPLAN ZONNEPARK HOOGWOUD - LANDSCHAPPARTNERS .................................................. 51 BIJLAGE C: QUICKSCAN FLORA&FAUNA ZONNEPARK HOOGWOUD - OTTE GROENADVIES ...................................... 51 BIJLAGE D: EFFECTENBEOORDELING FAUNA ZONNEPARK HOOGWOUD ............................................................... 51 BIJLAGE E: TECHNISCHE TEKENING ............................................................................................................... 51 BIJLAGE F.1: PARTICIPATIEPLAN- EN VERSLAG ................................................................................................ 51 BIJLAGE F.2: CORRESPONDENTIE & ADVIES STAKEHOLDERS .............................................................................. 51 BIJLAGE G.1: AERIUS UITGANGSPUNTEN ....................................................................................................... 51 BIJLAGE G.2: AERIUS BOUWFASE................................................................................................................. 51 BIJLAGE G.3: AERIUS EXPLOITATIEFASE.........................................................................................................

51 BIJLAGE H: CONCEPTTEKENINGEN TECHNISCHE SPECIFICATIES ............................................................................ 51 BIJLAGE I: BEHEER- EN INRICHTINGSPLAN ...................................................................................................... 51 BIJLAGE J: MONITORINGSPLAN.................................................................................................................... 51 BIJLAGE K: PLANTLIJST ............................................................................................................................... 51 BIJLAGE L: OVERZICHT DWARSPROFIELEN ZONNEPARK HOOGWOUD ................................................................... 51

3

1. INTRODUCTIE 1.1

AANLEIDING

Duurzame energie is een belangrijk agendapunt binnen het rijk, de provincies en gemeenten. Nederland heeft de noodzakelijke transitie ingezet naar hernieuwbare energiebronnen. De nationale en provinciale ambities zijn om in 2050 (nagenoeg) energieneutraal te zijn. Gemeente Opmeer en de regio Westfriesland voorzien echter dat haar doelstelling alleen haalbaar is als er ook grootschalige energieopwekking met zonnepanelen op land wordt gerealiseerd. Met alleen zon-op-dak zal de gemeente Opmeer niet haar duurzame doelstellingen halen. Omdat het landschap in de regio Westfriesland één geheel vormt is besloten om een bovengemeentelijk beleidskader op te stellen. Met de achtergrond van dit beleid hebben TPSolar Nederland B.V., Bouwdorp B.V. en de grondeigenaren (hierna: initiatiefnemers) een plan ontwikkeld voor een zonnepark. Om dit park te kunnen realiseren op de beoogde locatie, is een omgevingsvergunning in afwijking van het bestemmingsplan nodig. Om aan te tonen dat het plan past in een goede ruimtelijke ordening, laat dit buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna: BOPA) zien wat de effecten zijn van het plan voor/binnen de omgeving.

Ook laat het zien dat het zonnepark zoals de initiatiefnemers dat willen realiseren goed zal aansluiten bij de landschappelijke, cultuurhistorische en maatschappelijke waarden van de planlocatie in de gemeente Opmeer en regio Westfriesland en dat er sprake is van een evenwichtige toedeling. Daarnaast zullen de initiatiefnemers met de omgeving in gesprek gaan, waarbij de omwonenden een rol vervullen in het ontwerp van het zonnepark, en zij ook de kansen hebben om financieel te profiteren van het zonnepark. Ook worden overige belanghebbenden en stakeholders benaderd voor het ontwerp van het zonnepark. Bij beëindiging van het zonnepark na vergunde exploitatieperiode (ingaand vanaf de datum van ingebruikname van het zonnepark), wordt het park volledig ontmanteld en de locatie wederom geschikt gemaakt voor het oorspronkelijke gebruik. TPSolar heeft ruimschoots ervaring met het bouwen en exploiteren van zonneparken. Zo heeft TPSolar in Nederland al acht zonneparken gerealiseerd en aangesloten. Daarnaast werkt TPSolar als lid van Holland Solar volgens de ‘Gedragscode Zon op Land’. De BOPA geeft een vervolg aan het principeverzoek en is een volgende stap binnen de ontwikkeling van het zonnepark. Gedurende het vergunningsproces (participatie met omwonenden en het gesprek met stakeholders) zal het plan verder vormgegeven worden.

Dit houdt in grote lijnen het ontwerp/beoogde ontwikkeling vaststaat, maar dat er nog wel wijzigingen mogelijk zijn. Met de wijzigingen in het ontwerp, wijzigen er ook nog andere onderdelen binnen het gehele plan.

1.2

LIGGING PLANGEBIED

Het plangebied betreft meerdere agrarische percelen in Hoogwoud behorend tot gemeente Opmeer, in de provincie Noord-Holland. In Figuur 1 wordt de planlocatie weergegeven.

4

F IGUUR 1: P LANGEBIED ZONNEPARK H OOGWOUD . B RON: GOOGLE MAPS .

Het plangebied is 10 hectare (ha) groot. Het ligt aan de oostkant tegen het dorpslint van de Koningspade. Ten zuiden grenst het plangebied tegen het industrieterrein. Hieronder zijn de kadastrale nummers met bijbehorende oppervlakten weergegeven. Perceel V212 zal worden opgesplitst. Door dit perceel loopt de gasleiding van Gasunie en is - mede - daardoor niet bruikbaar voor een zonnepark. Ook ligt het zodanig in de polder dat hier te veel de zichtlijnen worden doorbroken. Initiatiefnemers beogen zoveel mogelijk achter de bestaande bebouwing een plan te ontwikkelen. T ABEL 1: KADASTRALE INFORMATIE VAN DE GRONDEN

Perceel

Oppervlakte

Opmeer V 873 Opmeer V 742 Opmeer V 740 Opmeer V 212 (voor splitsing) Opmeer V 741 Totale oppervlakte kadastrale percelen Totale oppervlakte plangebied (na splitsing V212)

44.510 m² 10.075 m² 11.345 m² 58.580 m² 10.075 m² 134585 m² 10 ha

1.3

OMGEVINGSPLAN

Het plangebied valt binnen het Omgevingsplan Opmeer (met als onderdeel bestemmingsplan Landelijk Gebied Opmeer 2014, vastgesteld op 2015-11-05). (zie Figuur 2). Voor het plangebied gelden de volgende regels: •

Enkelbestemming ‘Agrarisch’ 5

• • • •

Dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3 en 4’ Dubbelbestemming ‘Leiding – Gas’ Gebiedsaanduiding ‘Overige zone – weidevogelgebied’ Gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone – molenbiotoop’

F IGUUR 2: L IGGING PLANGEBIED OP DE KAART VAN HET BESTEMMINGSPLAN . B RON : O MGEVINGSLOKET .

Het beoogde Zonnepark Hoogwoud past niet in het vigerend bestemmingsplan. Teneinde het project planologisch mogelijk te maken, is een afwijking van het omgevingsplan nodig (buitenplanse afwijking). Volgens het vigerende omgevingsplan is de huidige bestemming van de percelen ‘Agrarisch’. Binnen deze bestemming is het bouwen van een zonnepark niet mogelijk. Het zonnepark is echter een tijdelijk bouwwerk. De voor ‘Waarde – Archeologie 3’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud en bescherming van waardevolle verwachte archeologische informatie in de bodem. Indien een bouwwerk wordt gerealiseerd van totale oppervlakte van 500 m2 en dieper dan 0,4 m onder het maaiveld is een archeologisch vooronderzoek verplicht. Dit wordt behandeld in de paragraaf Archeologie. Voor de dubbelbestemming ‘Leiding – Gas’ moeten initiatiefnemers kunnen aantonen dat er geen ontoelaatbare beïnvloeding is van het zonnepark op de ondergrondse leidingen. Leidingbeheerders hebben aanvullende eisen m.b.t. bebouwing en afstanden. Dit wordt behandeld in de paragraaf omgevingsveiligheid. Deze bestemming is buiten het plangebied, maar de belangen van Gasunie worden meegenomen in de ontwikkeling. Het zonnepark is op de nodige afstand van de leidingen. Voor de gebiedsaanduiding ‘Overige zone ‘Weidevogelgebied’ is verouderd.

Met de ingang van de nieuwe provinciale verordening (Omgevingsverordening NH22) is het weidevogelgebied opgegaan als kernkwaliteit binnen het Bijzonder Provinciaal Landschap (hierna: BPL). Het plangebied valt niet binnen het BPL (zie hoofdstuk 3). Voor de gebiedsaanduiding ‘Overige zone – molenbiotoop’ dienen ter bescherming van de functie van de windmolen. Initiatiefnemers beogen in gesprek te gaan met de stichting van de windmolen (zie 6

stakeholders – participatieplan). Binnen 100 m vanuit het middelpunt van de molen plaatsen we geen panelen. In de zone 100 m-400 m worden er geen panelen geplaatst waarbij de hoogte boven de limiet komt uit art. 41.5.2. sub b. Daarmee voldoet het zonnepark aan de eisen uit de vrijwaringszone.

1.4

BUITENPLANSE OMGEVINGSPLANACTIVITEIT

In de nieuwe Omgevingswet (hierna: Ow - ingang per 1-1-2024) dienen initiatiefnemers een buitenplanse omgevingsplanactiviteit in (de BOPA). Een buitenplanse omgevingsplanactiviteit is een activiteit die niet voldoet aan de regels van het omgevingsplan en niet vergunningsvrij voor het bouwen is. Een vergunning voor een BOPA kan op grond van art. 5.1 lid 1 sub a jo art. 5.18 jo art. 5.21 lid 2, sub b Ow en art. 8.0a, lid 2 jo art. 8.0b t/m 8.0e Bkl uitsluitend worden verleend indien men voldoet aan de eisen van de fysieke leefomgeving met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en de instructieregels van Rijksoverheid en de provincie. Een evenwichtige toedeling van functies aan locaties houdt in dat de activiteiten die op grond van een BOPA of een omgevingsplan kunnen worden verricht zich zodanig tot elkaar verhouden, dat ze elkaar niet in de weg zitten. Het begrip ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ volgt het begrip ‘een goede ruimtelijke ordening’ op. We vragen de BOPA aan voor een minimale exploitatieperiode van 25 jaar, met een mogelijkheid tot verlenging met 5 jaar.

1.5

WERKWIJZE EN PROCES

Een zonnepark-project kan op dit moment niet gerealiseerd worden zonder Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++). Totdat deze subsidie is toegekend, is er feitelijk sprake van een hypothetisch project. Alle inzet tot aan de SDE-aanvraag is erop gericht om de haalbaarheid zo groot mogelijk te maken, bij een acceptabele inspanning/risico. De initiatiefnemers doorlopen daartoe dan ook een gestructureerd en gefaseerd proces. Voor de SDE-aanvraag is een verleende omgevingsvergunning nodig. Sommige details kunnen in de planfase nog niet worden ingevuld, omdat deze pas in een veel later stadium van het proces worden bepaald. Zo wordt de definitieve keuze van type panelen, omvormers en onderaannemers pas gemaakt in de maanden na de SDE-toekenning. Initiatiefnemers zijn immers voor een dergelijk groot bouwproces afhankelijk van de voorraad, productiecapaciteit, levermogelijkheden en beschikbare menskracht van alle toeleveranciers, en die kan pas worden ingeschat wanneer de eerst mogelijke aanvangsmaand van de bouw bekend is. Wel kan worden gesteld dat er gebruik wordt gemaakt van op de markt courante en hoogwaardige zonnepanelen met een antireflectiecoating, zodat de beoogde prestaties gedurende de gehele exploitatieperiode kunnen worden gegarandeerd. In geen geval zal TPSolar gebruik maken van cadmium-houdende zonnepanelen.

Ook voor de omvormers en andere installatiedelen hanteren wij de hoogste kwaliteitscriteria.

1.6

LEESWIJZER

Hoofdstuk 2 van deze ruimtelijke onderbouwing bevat het planontwerp met de beschrijving van het plan en de huidige en beoogde situatie. Het relevante vigerende overheidsbeleid wordt besproken in hoofdstuk 3, waarna de relevante omgevingsaspecten worden toegelicht in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 worden omgevingsparticipatie en uitvoerbaarheid toegelicht. Tot slot zullen de belangrijkste elementen van het project worden samengevat in de conclusie.

7

2. PLANBESCHRIJVING 2.1

HUIDIGE SITUATIE

2.1.1 LIGGING PLANLOCATIE IN DE OMGEVING Het plangebied bestaat uit meerdere agrarische percelen liggend aan het bedrijventerrein in Hoogwoud, tussen de Wester Boekelweg en de Koningspade. Het betreft een aaneengesloten plangebied, waarbij percelen slechts gescheiden worden door enkele sloten. Het agrarische gebied heeft een open karakter met relatief weinig opgaand groen zoals bomenrijen, knotwilgen, rietkragen en struweelsingels (Figuur 3). Het perceel wordt omsloten door graslandpercelen. De percelen zijn doorkruist door diverse waterafvoersloten, die bijdragen aan het natuurlijke karakter van het landschap. Aanliggend aan het plangebied ligt een industrieterrein met enkele loodsen (Figuur 3).

F IGUUR 3: PERCELEN PLANGEBIED . G RASLANDEN MET WEINIG TOT GEEN OPGAAND GROEN . AANLIGGEND AAN HET PLANGEBIED LIGT HET INDUSTRIETERREIN VAN HOOGWOUD .

2.1.2 H UIDIG GEBRUIK VAN DE GRONDEN Het plangebied betreft diverse agrarische percelen bestaande uit zavelgronden welke in rotatie gebruikt worden voor de sierteelt van tulpen en bloembollen. De laatste rotatieronde in 2023 was het grasland. In 2024 stonden er op een groot deel pioenen. Er wordt op deze gronden gewasbescherming gebruikt en mest uitgereden.

2.1.3 H UIDIG LANDSCHAP Opmeer ligt in een Noord-Hollands polderlandschap. Het plangebied is onderdeel van het Westfriese veenweidegebied. Kenmerkend voor dit gebied zijn de openheid, de lange zichtlijnen en de rechtlijnigheid, zowel van de kavels en de kavelsloten als van de wegen. Het open landschap wordt begrensd door veenontginningslinten met bomenrijen, bebouwing en erfbeplanting daarlangs. De linten volgen de hogere delen van het landschap en hebben daardoor een enigszins bochtig verloop. Dit landschap wordt gekenmerkt door weidse polders, lintdorpen en waterwegen zoals sloten en vaarten. Het buitengebied van Opmeer wordt veelal agrarisch gebruikt, met veel weilanden waarop koeien grazen en akkers met bollenteelt. Het agrarische gebied heeft een open karakter met relatief weinig opgaand groen zoals bomenrijen, knotwilgen, rietkragen en struweelsingels. Een uitgebreide analyse van het landschap is te lezen in Bijlage B. 8

2.2

BEOOGDE SITUATIE

2.2.1 LOCATIEKEUZE De planlocatie is zorgvuldig uitgekozen aan de hand van een aantal factoren. Allereerst ligt de locatie in het zoekgebied waar zonneparken, onder voorwaarden, vanuit het zonneparkenbeleid mogelijk zijn (zie figuur 3.1, 3.2.). Dit zoekgebied omvat gronden die geschikt geacht worden voor grootschalige zonneparken, mits deze op een zorgvuldige wijze worden ingepast in het landschap.

F IGUUR 3.1: U ITSNEDE KAART MOGELIJKE PLANLOCATIES ZONNEPARKEN IN DE REGIO W ESTFRIESLAND MET DE PLANLOCATIE MET DE RODE PIJL AANGEGEVEN B RON : B ELEIDSKADER WIND - EN ZONNE - ENERGIE W ESTFRIESLAND

Inzoomend op de kaart uit figuur 3.1 krijgt men een uitsnede welke is weergegeven in figuur 3.2. Planlocatie van het zonnepark valt volledig binnen de cirkel van het zoekgebied. Zonnepark Hoogwoud ligt in zijn geheel op een locatie aangewezen als voorkeurslocatie voor grootschalige zon op land. De RES-zoekgebieden zijn door de Westfriese gemeenteraden aangenomen. De gemeenteraad van Opmeer heeft het beleidskader wind- en zonne-energie Westfriesland aangenomen.

9

F IGUUR 3.2: U ITSNEDE KAART ZOEKGEBIED H OOGWOUD MET DE PLANLOCATIE MET DE RODE LIJN AANGEGEVEN . BRON: G EO A PPS RESV IEWER NOORD -H OLLAND , P ROVINCIE N OORD -HOLLAND .

Ten tweede kijken initiatiefnemers naar de ligging ten opzichte van een hoogspanningsstation en naar de bestaande netinfrastructuur in de omgeving. De reden hiervoor is dat het financieel en maatschappelijk essentieel is dat het zonnepark binnen een relatief korte afstand kan worden aangesloten op het elektriciteitsnet. Om de opgewekte stroom aan het net te leveren zal de installatie in dit geval worden aangesloten op het onderstation in Hoogwoud. In overleg met netbeheerder Liander wordt de definitieve netaansluiting in detail uitgewerkt. Het kabeltracé wordt eveneens door Liander bepaald en zij zullen daar zelf te zijner tijd separaat vergunning voor aanvragen. Initiatiefnemers hebben afspraken met Liander over de aansluiting. Planlocatie ligt aangrenzend aan onderstation Hoogwoud. Binnen de ontwerpversie van de nieuwe (ontwerp) Omgevingsverordening van de provincie NoordHolland valt dit ook binnen uitzonderingsgrond C; netneutraliteit. Ten derde wordt er gekeken naar de openheid van het landschap en de omliggende landschapskenmerken. Zonneparken zijn, in het algemeen, beter in te passen bij bestaande struweelof houtwallen, aan randen van industrieterreinen of nutsvoorzieningen met industriële uitstraling. Denk daarbij aan elektriciteitsstations en hoogspanningskabels. Dit ziet men ook in de (oude) provinciale regelgeving.

De provincie Noord-Holland prefereert zonneparken op of bij locaties aangrenzend aan infrastructuur, bedrijventerreinen en dorpslinten/stedelijk gebied. De omvang van de paneelopstelling kan groter indien de zijdes van het park omringd worden door een van deze landschapskenmerken. Deze locaties prevaleren boven zonneparken in een open landschap. Een ingepast zonnepark kan fungeren als overgang tussen een industrieel karakter en een groen/agrarisch karakter. De planlocatie wordt omringd door het dorpslint aan de Koningspade, het stedelijk gebied van Hoogwoud en het industrieterrein Hoogwoud met daarbij horende infrastructuur (de Wester Boekelweg) en 10

nutsvoorziening (elektriciteitsstation Hoogwoud). Deze voorkeur komt ook terug in het Beleidskader wind- en zonne-energie Westfriesland binnen de omgeving van het historische Westfriese landschap. Deze locatievoorkeur komt ook terug in het bewonersonderzoek van de regio Westfriesland over hoe inwoners denken over duurzame energieopwekking in hun omgeving. Daarbij hebben bewoners aangegeven dat langs de randen van een bedrijventerrein de meest geschikte locatie is voor zonneparken, gecombineerd met de aanleg van groen (Figuur 4).

F IGUUR 4: U ITSNEDE BEWONERSONDERZOEK DUURZAME OPWEK W ESTFRIESLAND ( P . 2). B RON: REGIO W ESTFRIESLAND , UITGEVOERD DOOR MOVENTEM .

De locatiekeuze voor Zonnepark Hoogwoud sluit aan bij de voorkeur van verschillende overheidsorganen en dat van de bewoners van Westfriesland en kan aangesloten worden op de bestaande netinfrastructuur in de omgeving.

2.2.2 LANDSCHAPPELIJKE INRICHTING & ECOLOGIE Ontwerp Voor het principeverzoek hebben initiatiefnemers een landschapsplan laten opstellen door Landschappartners uit De Meern. Landschappartners is een landschapsbureau gespecialiseerd in ruimtelijke ordening, duurzame stedenbouw en inrichting van het landelijk gebied. Daarbij hanteren zij een integrale benadering (combinatie van opgaven en functies). Voor Hoogwoud hebben zij een landschappelijk ontwerp gemaakt. Binnen het ontwerp zijn de bestaande beleidsstukken leidend geweest (Kwaliteitsimpuls zonneparken, provinciale Verordening, gemeentelijk zonneparkbeleid). Deze beleidstukken zien voornamelijk op de ruimtelijke ordening. 11

Daarnaast is er een analyse van het (historisch) landschap gemaakt. Ook zijn de regels van het waterschap en de aanbevelingen van de brandweer meegenomen. De QuickScan Flora en Fauna (Bijlage C – QuickScan Flora en Fauna Hoogwoud van Otte Groenadvies) is als leidraad gebruikt voor het inrichting richting doelsoorten (zie ook alinea hieronder). Deze kenmerken vormen de basis van het ontwerp. In Bijlage B staat het landschapsplan van Landschappartners. In Bijlage A staat een uitvergroting van het landschapsontwerp. In deze twee bijlagen staan de uitgangspunten van het ontwerp. Dit is een schetsontwerp welke nog deels gewijzigd kan worden binnen het participatietraject met bewoners en externe stakeholders.

Quickscan Flora & Fauna en de effectenbeoordeling Initiatiefnemers hebben een QuickScan Flora en Fauna laten uitvoeren door Otte Groenadvies. De QuickScan flora en fauna is een oriënterend onderzoek. Hierin wordt de geplande ontwikkeling getoetst aan de natuurwetgeving. Door middel van een veld- en bureau onderzoek wordt beoordeeld welke natuurwaarden verwacht worden in het plangebied en wordt gekeken naar de mogelijke aanwezigheid van beschermde flora en fauna. Een QuickScan is een momentopname. Tijdens het onderzoek waaruit dit rapport is voortgekomen is niet alleen gelet op flora en fauna binnen de contouren van het plangebied, maar ook op de beschermde flora en fauna in de nabije omgeving. Verder is aan de hand van verspreidingsatlassen en andere standaardwerken nagegaan welke bijzondere planten- en dierensoorten ervoor kunnen komen in het plangebied. Uit de QuickScan zijn dit belangrijkste conclusies en maatregelen: • • • • •

• •

Geen sprake van een activiteit binnen de begrenzing van een N2000 of NNN-gebied. Plangebied ligt en grenst niet aan NNN-verbindingszone. Afstemming met de provincie is niet noodzakelijk; Uit de AERIUS-berekening blijkt dat binnen de voorgenomen ontwikkeling geen stikstofdepositie in N2000 gebieden zal plaatsvinden (zie hoofdstuk 4); Geen beschermde flora-soorten aanwezig binnen het plangebied; Er wordt buiten het broed- en voortplantingsseizoen gewerkt. Er vinden geen werkzaamheden plaats binnen de kwetsbare periode van de rugstreeppad, hermelijn en waterspitsmuis; Mogelijk wordt het plangebied gebruikt door de hermelijn, rugstreeppad en de waterspitsmuis. Hiervoor is een effectenbeoordeling geschreven (Bijlage D - Effectenbeoordeling Fauna – Zonnepark Hoogwoud) waarin wordt onderbouw op welke wijze het zonnepark een verbetering oplevert voor het functionele leefgebied voor deze twee soorten t.o.v. de huidige situatie. Binnen het landsplan van Landschappartners staan de ecologische maatregelen beknopt weergegeven; Tijdens de werkzaamheden zal ten alle tijden de specifieke zorgplicht gelden voor alle dieren en planten; Met de ingang van de nieuwe provinciale verordening (Omgevingsverordening NH22) is het weidevogelgebied opgegaan als kernkwaliteit binnen het Bijzonder Provinciaal Landschap (hierna: BPL).

Het plangebied valt niet binnen het BPL (zie hoofdstuk 3) en daarmee is dus ook het beschermingsregime voor de percelen binnen het zonnepark vervallen. Initiatief bevindt zich dus niet in een weidevogelbeschermingsgebied. 1. Zoals in de QuickScan wordt toegelicht valt het niet uit te sluiten dat weidevogels gebruikmaken van het huidige plangebied. Echter, het hele RES-zoekgebied rondom 12

2.

3.

4. 5. 6.

elektriciteitsstation Hoogwoud is weidevogelgebied geweest, of is het nog steeds maar opgenomen in het BPL, en wordt al dan niet (jaarlijks) gebruikt door weidevogels. De provincie en overige RES-partners hebben ingestemd met de locatie van een zonnepark in weidevogelgebied dan wel in een gebied waar weidevogels kunnen voorkomen. Binnen de polders is er nog genoeg ruimte over voor de weidevogels om te verblijven, voortplanten, foerageren of te rusten. Het is slechts 10 ha binnen een gebied aan enkele duizenden hectaren. Bovendien zal het zonnepark direct tegen de bebouwing zijn van het industrieterrein, en niet midden in het open gebied. De buurtpercelen zijn veel meer ingericht voor de weidevogel dat de percelen van het plangebied. Binnen het plangebied is er sprake van sierteelt in rotatie met kort gemaaid grasland welke bespoten of bemest worden. Punt 2 en 3 tonen aan de 10 ha leefgebied wel 10 ha kwantitatief verwaarloosbaar leefgebied is. Ook zijn er geen waterrijke delen of delen waarin een waterlaag staat. Al het water wordt snel afgevoerd en de droge grond is al snel verhard. De percelen zijn vrij ongeschikt voor de weidevogel. Kwalitatief bieden de huidige percelen voor het zonnepark vrij weinig. Dat er weidevogels wel eens op het plangebied begeven, en straks dus incidenteel moeten uitwijken, valt niet uit te sluiten.

Er zijn waarnemingen van de vos naast het plangebied. De vos kan in het huidige open, kort gemaaide, droge landschap zo bij de nesten van weidevogels. De werkzaamheden vinden niet plaats binnen het broedseizoen. Nesten worden niet verstoord of verplaatst.

Beheerplan biodiversiteit: Er zal (maai)sinusbeheer of drukbegrazing met schapen op de planlocatie toegepast worden als biodiversiteitsbeheerplan. Dit beheer draait om het gedeeltelijk maaien/begrazen van de planlocatie. Dit stimuleert de variatie in het plangebied. Vooral insecten hebben hier baat bij en zij trekken weer vogels en zoogdieren aan. Dit beheer zal voor een stimulans van de gehele flora en fauna in het gebied zorgen. Ten opzichte van andere beheermethodes heeft dit als voordeel dat er continu nectaraanbod is voor insecten, er opvangzones voor insecten rondom het perceel worden gecreëerd tijdens het maaien en er het gehele jaar opwarmings- en ei-afzet zones zijn en overwintermogelijkheden voor insecten zijn. Al deze onderdelen worden in het gebiedsproces nader uitgewerkt en verwerkt in het plan. De panelen worden niet strak tegen elkaar aan gemonteerd, maar met een kleine tussenruimte zodat regenwater niet alleen aan de voorzijde maar ook tussen de panelen door op de bodem terecht komt. Dit vermindert de kans op gronderosie aan de voorzijde van de paneelrijen (er valt veel minder water geconcentreerd op één plek) en voorkomt verdroging van de bodem onder de panelen. Het vocht in de bodem onder de panelen verdampt bovendien minder door de schaduwwerking, waardoor het ook met minder neerslag toe kan.

Onder en tussen de panelen worden schaduwbestendige gras- en kruidensoorten ingezaaid en extensief beheerd. Op die manier voorkomen we het dichtslaan, uitdrogen van de bodem en bodemerosie. Uitgebloeide bloemen, zaadhulzen, afgevallen boombladeren en ander organisch materiaal kan zich door de wind goed over het park verspreiden. Er blijft dus nieuwe toevoer van organische stof naar de bodem plaatsvinden. Ook zal er een ruime afstand zijn van de grond (minimaal 80 cm). Er komt ook via de onder- en zijkanten voldoende licht en water tot de bodem. Er is 2,5 meter tussenruimte. 13

Bij de definitieve vergunningsaanvraag zal door Landschappartners een beheerplan zijn opgesteld. Dit beheerplan sluit aan op het monitoringsplan (zie hieronder).

Monitoringsplan & SDE-natuurinclusief Naast de opwek van duurzame energie zal Zonnepark Hoogwoud een stimulans geven aan de (lokale) ecologie, waterkwaliteit en biodiversiteit. Er wordt ook voor minimaal 25 jaar geen mest uitgereden of pesticiden gebruikt. Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat op en rondom bollenvelden hogere concentraties bestrijdingsmiddelen worden gemeten in de bodem, het water én ook bij mens en dier. Met het zonnepark gaan de samenstelling van de bodem verbeteren. Vanuit het Rijk zijn dit voor nieuwe SDE-subsidies ook een vereiste. De Minister van Klimaat en Energie heeft bij publicatie in de Staatscourant op 16 juli 2024 in Regeling WJZ/62925896 de volgende regels vastgesteld om te bepalen wanneer een project in de categorie’ natuurinclusieve zonneparken’ van de SDE++-regeling valt: 1) Minstens 25% vrije afstand tussen de paneelrijen, van bovenaf gezien 2) Het opstellen van een Inrichtings- en beheerplan met als doel om verslechtering van de bodem, het water en de ecologische kwaliteit tegen te gaan 3) Het uitvoeren van een nulmeting waarbij de huidige waarde van de kwaliteit van bodem, water en ecologie wordt vastgesteld 4) Monitoren van de kwaliteit van bodem, water en biodiversiteit en indien nodig maatregelen nemen om verslechtering te voorkomen Vanaf bovenaf hanteren we 25% vrije ruimte tussen de panelen (zie technische tekening).

Daarnaast zal er t.z.t. een beheer-, inrichting- en monitoringplan worden opgesteld die voldoet aan de dan geldende regels (Bijlage I en J). Zonnepark Hoogwoud zal een meerwaarde creëren voor de biodiversiteit en ecologie. Bijlage I en J worden in een latere fase opgemaakt en toegevoegd wanner het landschappelijk ontwerp (zo goed als) vaststaat. Initiatiefnemers zullen voldoen aan de nieuwe voorwaarden ‘natuurinclusiviteit’ voor zonneparken volgens de regels van het Rijk. De gemeente Opmeer dient dit onderdeel toe te voegen in haar vergunningverlening.

Conclusie t.a.v. ontwerp, beheer, ecologie en monitoring Binnen het landschappelijk ontwerp wordt de biodiversiteit gestimuleerd met een gebiedseigen inrichting. Het ontwerp is ook toegespitst op enkele doelsoorten (Bijlage D). Deze doelsoorten bevinden zich mogelijk in of rondom het plangebied, toegelicht in de QuickScan (Bijlage C). Voor deze doelsoorten beogen we het voedselaanbod te vergroten en het park zo in te richten dat zij daarbinnen, en buiten, kunnen foerageren, schuilen, verplaatsen en rusten. Het zonnepark heeft een aantrekkende werking op enkel faunasoorten. Daarbij is het zonnepark ingericht volgens de bedekkingsgraadeisen van de gemeente Opmeer en de natuurinclusiviteitsvoorwaarden uit de SDE.

14

2.2.3 LANDSCHAPPELIJK INPASSING EN 3D-SCHETSEN In de officiële aanvraag zal het ontwerp (verder) uitgewerkt zijn. Te zijner tijd zullen initiatiefnemers 3Dschetsen opstellen die een weergave geven over de toekomstige situatie. Deze schetsen zijn pas mogelijk als er meer duidelijkheid is over het plan en het project in een verder stadium van het participatietraject zit. Initiatiefnemers hebben goede ervaringen met enkele landschapsarchitectenbureaus die deze schetsen maken. Op informatieavonden (zie Bijlage F: Participatieplan) worden de schetsen over het algemeen goed ontvangen. Op de eerste informatieavond worden de dwarsprofielen van het ontwerp gedeeld. In een later stadium worden 3D-schetsen gemaakt. Het participatieplan is al door de gemeente goedgekeurd binnen het principeverzoek. Het framewerk van het ontwerp staat wel al.

2.2.4 TECHNISCHE INRICHTING Schaal en bedekking Op het plangebied worden om en nabij 14.000 panelen geïnstalleerd waarmee circa 9 MW-vermogen kan worden opgewekt. De oppervlakte van het plangebied is 10 ha (zie Bijlage E – technische tekening – er is afgerond, aantal ligt op/ rond 9,99). Er is gekozen voor een zuidopstelling met 2,50 meter tussen de rijen. Oppervlakte binnen het hekwerk bedraagt 8 ha. In het amendement A17.1 (aangenomen door de gemeenteraad van Opmeer op 22-6-2023) voor een maximale oppervlakte aan zonnepanelen voor niet meer dan 45%. Binnen het plangebied is er sprake van een bedekkingspercentage van 38% van zonnepanelen, daarmee zit het plan significant onder het maximale percentage. Vanuit het Rijk zijn er ook extra vereisten toegevoegd binnen de SDE-voorwaarden voor natuurinclusiviteit. Vanaf bovenaf moet er minimaal 25% vrij blijven tussen de rijen met tafels. Binnen het huidige ontwerp 35% aan vrije ruimte tussen de tafels. Daarmee volgt dit plan de huidige limietstelling uit de provinciale verordening (zie ook 3.2.3). Plan is 10 ha groot. Dit plan volgt het Amendement A17.1 nu het een totale bedekkingspercentage heeft van 38%, daar waar het limiet 45% is. Ook hanteren we 2,5 meter aan ruimte tussen de tafels. Ook voldoet het plan aan de nieuwe SDE Zon-PV Natuurinclusief-vereiste. Binnen het plan blijft er minimaal 25% aan ruimte vrij tussen de panelen.

Hoogte De panelen komen op 0,80 meter van de grond en hebben een hoogte van circa 1,80 meter. Dit garandeert genoeg vocht en licht voor de bodem zodat de bodemkwaliteit behouden blijft. De panelen worden in rijen gemonteerd op een frame, dat op profielen staat. Deze profielen worden de grond in getrild/gedrukt. De maximale hoogtebeperking vanuit de Verordening van de provincie wordt behandeld binnen hoofdstuk 3.

Tafelindeling In de tekening zijn de tafels groter dan 4,00 m en in portrait-opstelling neergezet. Wij vragen de gemeente om af te wijken van deze twee punten welke zijn opgenomen in het Amendement A17.1. De technische, economische en duurzame voordelen voor portrait zijn véél groter dan het voordeel van waterverdeling bij een landscape-georiënteerd zonnepark. Er zijn bij een portrait-opstelling namelijk veel minder kabels nodig, zie onderstaande afbeelding uit een datasheet van een zonnepaneel wat wij gebruiken. Hierdoor hoeven er minder grondstoffen gebruikt hoeven te worden voor het maken van 15

deze kabels. Daarnaast zijn minder kabels ook efficiënter, gezien het verlies van opwek dat plaatsvindt bij de toename aan transport dat de energie moet afleggen door de toenemende kabellengte of het aantal kabels. Daarnaast zal er meer onderconstructie gebruikt worden. Hierdoor wordt er minder efficiënt met het beschikbare materiaal omgegaan. Enkel om op meer plekken water op de bodem te krijgen terwijl er al 2 cm tussenruimte tussen de panelen zit. Dit ervoor zorgt dat er waterbalans onder panelen acceptabel is. Daarnaast zijn de tafels maar 2 panelen groot en geeft dat de bodem genoeg lucht, licht en water om de kwaliteit van de bodem te waarborgen. Een landscapeconstructie is de minder duurzame keuze.

T ABEL 1: VERHOUDING KABELLENGTES BIJ OPSTELLING PANELEN . B RON: TPSOLAR .

Ook de limiet van de tafelgrootte van 4,00 m heeft geen meerwaarde. De zonnepanelen van nu hebben een bepaalde grootte (de nieuwe standaard is ong. 234cm x 113cm). Bij het gebruik van 2 panelen zit je al boven de 4,00 m. Met de hoogtebeperking van de provincie (1,80 m - zie 3.2) en de minimale hoogtebeperking van de gemeente (0,75 m) is er geen bewegingsruimte. Voor Zonnepark Hoogwoud is in de tekening 4,80 m opgenomen. De tafelgroottes kunnen pas gewijzigd geworden als de panelen hoger geplaatst mogen worden. Het aantal centimeters extra aan tafelgrootte leidt niet tot een significante verslechtering van de bodem. Oudere panelen nemen is onwenselijk. Ten eerste is het de vraag of deze panelen überhaupt in de markt voorhanden zijn wanneer t.z.t. de bouw plaatsvindt, ze zijn immers oud en worden niet meer op grote schaal geproduceerd. Ten tweede is de opwek per m2 significant lager. Dit drukt op de economische haalbaarheid van het project en ook de opwekdoelstellingen van de gemeente. Er is veel meer grond en grondstoffen nodig omdat er een minimale afstand van 2,50 m tussen de tafels moet zijn. Ook aan de kant van de gemeente lijkt dit onzes inziens niet gewenst. Het leidt tot meer hectaren zonneparken; er is immers meer grond nodig om aan de duurzame doelstellingen van de gemeente te voldoen. In de portrait-opstelling kan je dan maar 1 paneel plaatsen.

Ook in dit geval leidt de limiet van 4,00 m tot minder duurzame keuzes. Daaropvolgend heeft het Rijk extra voorwaarden binnen in de SDE opgenomen voor natuurinclusiviteit. Hier worden eisen gesteld aan de minimale hoeveelheid open ruimte en monitoring, waarbij initiatiefnemers maatregelen moeten nemen indien de bodem verslechtert t.o.v. de van originele staat. De beoogde doelstellingen van de gemeente (ruimte voor biodiversiteit en meerwaarde voor natuur d.m.v. een gezonde bodem) worden al gecoverd met de SDEvoorwaarden van het Rijk. De initiatiefnemers snappen de punten uit het Amendement. Het is bekend uit welk onderzoek deze aanbevelingen gehaald zijn. Echter moet men deze punten niet als een opsomming aanschouwen. Een paar van deze onderdelen in het plan verwerken levert een goede bijdrage aan de kwaliteit van de bodem en de biodiversiteit. Alle punten tegelijkertijd daarentegen leveren geen meerwaarde op en leiden tot tegenstrijdigheden. Binnen de raad is destijds ook overeengekomen dat initiatiefnemers hierop kunnen afwijken.

16

F IGUUR 5: U ITSNEDE TECHNISCHE TEKENING VAN DE TE BOUWEN OPSTELLING VAN Z ONNEPARK H OOGWOUD . H ELE BOUWTEKENING IN B IJLAGE E.

Overzicht Amendement A17.1 Besluit Max. oppervlakte zonnepanelen 45% Max. breedte 400cm Landscape Minimale hoogte 0,75m Afstand tussen de rijen 2,50m Maaisel afvoeren

Plan Voldaan. Bedekkingspercentage 38% Niet voldaan, zie toelichting ‘tafelindeling’ Niet voldaan, zie toelichting ‘tafelindeling’ Voldaan. 0.80m boven de grond Voldaan. 2,50m tussenruimte T.z.t. behandeld in beheerplan

T ABEL 2: O VERZICHT A MENDEMENT A17.1. BRON: TPSOLAR .

Overzicht SDE++, natuurinclusief Besluit

Plan

Min. 25% vrij tussen de rijen

Voldaan. 35%

Nulmetingen en monitoren

T.z.t. aan voldoen middels beheer- en inrichtingen monitoringsplan T ABEL 3: O VERZICHT NATUURINCLUSIEF BINNEN SDE.

Onderhavige plan zal voldoen aan de nieuwe voorwaarden voor natuurinclusief binnen de SDE++.

Alternatieve opstellingen 1. Er is geen sprake van fruitteeltgebied. Het gaat hier om bollenteelt. Combinatiefactor niet van toepassing. 2. Zoals toegelicht in de zienswijzen op het beleidskader: Bifacial zonnepanelen zijn wat anders dan verticale opstellingen. Initiatiefnemers zullen bij voorkeur voor bifacial zonnepanelen kiezen. 3. Verrijdbare zonnepanelen niet aan de orde binnen de huidige SDE-regeling en opereerbare techniek. Alternatieve opstellingen zijn niet mogelijk.

17

Beveiliging Een zonneveld is een elektrische installatie zonder toezicht en moet dus worden afgeschermd van (onbedoelde) aanraking door mensen (bijvoorbeeld spelende kinderen). Ook heeft de installatie een hoge waarde en moet dus goed beschermd zijn tegen vandalisme en diefstal. Zowel verzekeringsmaatschappijen als ‘gezond verstand’ (je wilt simpelweg niet het risico nemen dat er iets ergs zou kunnen gebeuren) stellen daarom eisen aan deze afscherming. Hekwerken met een ‘landschappelijk uitstraling’ worden niet meer geaccepteerd door verzekeraars. Er zal een sterk hekwerk rondom het zonnepark geplaatst worden. Op essentiële plaatsen zal gebruik worden gemaakt van brede, halfverharde onderhoudspaden. Deze paden zijn nodig voor het met een dieplader en hijskraan plaatsen van de transformatoren, en biedt bovendien na de bouw aan hulpdiensten de mogelijkheid om de transformatorstations bij calamiteiten te bereiken met zwaar materieel. De stroom van de panelen wordt met omvormers omgezet van gelijkspanning naar wisselspanning. Deze omvormers worden evenals de transformatoren in het midden van het plangebied geplaatst. Voor de transformatoren wordt een minimale betonfundering aangebracht, zodat hun vloerniveau iets boven het maaiveld blijft en de elektrische installatie niet onder water kan komen te staan.

Vanuit de transformatorgebouwen lopen elektriciteitskabels ondergronds naar het inkoopstation. Hier vindt de koppeling naar het publieke elektriciteitsnet plaats. Coördinaten van het inkoopstation zijn gedeeld met Liander. Concepttekeningen van de transformatoren, het hekwerk, inkoopstation, opslagcontainer en camera’s zijn toegevoegd als bijlage binnen deze aanvraag (Bijlage H). Let op, dit zijn concepttekeningen. In grote lijnen zullen deze onderdelen er zo uit komen te zien, maar het is mogelijk dat er ondergeschikte wijzigingen plaatsvinden. Voorbeelden zijn dat er een transformator bij een andere marktpartij wordt afgenomen.

Uitgangspunten Binnen het eindontwerp voldoen de technische installaties aan de volgende: • • • • •

• • • •

Binnen het zonnepark wordt een eenduidige opstellingsrichting gehanteerd; De transformatoren worden uitgevoerd in een gedekte kleurstelling. Hiermee worden vergrijsde, onopvallende kleuren bedoeld; De paneelrijen volgen de kavelstructuur binnen de polder. Daarmee blijft de bestaande landschappelijke structuur behouden. Binnen het zonnepark wordt gebruik gemaakt van een type zonnepaneel in een donkere kleurstelling (bijvoorbeeld zwart of donkerblauw); De maximale hoogte van de zonnepanelen op bijbehorende constructies wordt 180 centimeter boven maaiveld (1,50 t.o.v. de weg). De afstand vanaf maaiveld tot onderkant van de tafel wordt 80 centimeter vanwege ecologische waarden en mogelijke begrazing door schapen; Op de tafel wordt enige ruimte gehanteerd tussen de rijen zonnepanelen i.v.m. bevordering afwatering; Transformatorstations worden zo centraal mogelijk op het park geplaatst; Er wordt één klantstation vanuit de netbeheerder gebouwd ten behoeve van de aansluiting op het net; De onderhoudswegen in het park bestaan uit halfverharding.

Batterij-opslag 18

De opwek van elektriciteit uit zonne-energie en de vraag naar elektriciteit sluiten niet altijd goed op elkaar aan. Hoe meer elektriciteit in de Nederlandse energiemix wordt opgewekt uit zon (of wind), hoe groter de onbalans is tussen vraag en aanbod. Om deze onbalans tegen te gaan, zal het tijdelijk opslaan van elektriciteit in de toekomst steeds belangrijker worden. In de gesprekken met de netbeheerders zal naar voren komen of batterij-opslag gewenst is op deze locatie en op welke wijze initiatiefnemers kunnen bijdragen aan de (toekomstige) congestieproblematiek. T.z.t. zullen initiatiefnemers hiervoor een aanvraag doen met alle benodigde documenten. Batterij-opslag zal via een separate vergunningsaanvraag ingediend worden en voldoen aan de vereisten van de PGS 37-1. De locatie van batterijopslag is centraal op het zonnepark (zie Bijlage E).

2.2.5 ONDERHOUD Het zonnepark is een energiecentrale die beveiligd is door een hekwerk, afgesloten poorten en camerabewaking. Dat betekent dat er geen vrije toegang is voor het publiek en dat toegang voor onderhoud, begrazing en eventuele rondleidingen strikt geregeld zal zijn. Naar verwachting zal het aantal verkeersbewegingen niet toenemen. Er komen geen lichtmasten. Technisch beheer: de installatie wordt 24/7 op afstand gemonitord. Bij geconstateerde gebreken wordt de gecontracteerde lokale onderhoudsinstallateur ingeschakeld. Bij eventuele calamiteiten kan de stroomlevering aan het net worden uitgeschakeld. Voor onderhoud en beheer zullen bij voorkeur lokale partijen worden ingeschakeld.

2.2.6 AFBRAAK, TIJDELIJKHEID EN RECYCLING TPSolar werkt volgens circulair economische principes, waarbij zij ernaar streeft om zo veel mogelijk hoogwaardig recyclebare materialen te gebruiken. Een voorbeeld hiervan zijn de draagconstructies van de zonnepanelen, deze constructies zijn volledig recyclebaar. TPSolar bouwt en werkt volledig conform WEEE/AEEA-specificaties (Europese recyclingwetgeving) en is lid van PV Cycle middels diens Nederlandse zonnepaneel-recyclingorganisatie ZRN (stichting Zonne-energie Recycling Nederland), deze organisatie regelt, onder auspiciën van Stichting Open, de recycling van zonnepanelen. Een zonnepark heeft een technische levensduur van meer dan 25 jaar. De panelen van nu gaan steeds langer mee. De percelen worden dan weer opgeleverd in de praktische staat waarin deze verkeerden voordat het zonnepark werd gebouwd. Dit wordt geborgd in een separate overeenkomst met gemeente Opmeer. Het zonnepark zal bij voorkeur door een lokale partij worden afgebroken.

2.2.7 GEDRAGSCODE ZON OP LAND In november 2019 heeft Holland Solar, de branchevereniging voor de professionele zonneenergiemarkt, binnen een consortium met meerdere landelijke natuurorganisaties en belanghebbende partijen (waaronder projectontwikkelaars, Greenpeace, Vogelbescherming, Milieudefensie en Natuurmonumenten) een gedragscode gepresenteerd. Dit is een code voor de fysieke en procesmatige wijze van ontwikkeling, inpassing, vormgeving en beheer van zon-op-landprojecten. Drie principes zijn daarbij leidend: • Samenwerking met stakeholders; • Meerwaarde voor de omgeving; • Oorspronkelijk grondgebruik mogelijk. 19

Elk van deze drie principes dient vanaf het begin van de planvorming mee te worden genomen in het ontwikkelproces. Onderhavig project is volgens de principes van de Gedragscode Zon op Land ontwikkeld.

20

3. BELEID In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het relevante rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid dat van toepassing zijn op het plan.

3.1

RIJKSBELEID

3.1.1 E NERGIEAKKOORD EN KLIMAATAKKOORD In september 2013 werd het Energieakkoord 1 voor duurzame groei gesloten. Het akkoord heeft als doel het terugbrengen van de energievraag door middel van energiebesparingen met gemiddeld 1,5% per jaar, het terugdringen van het gebruik van aardgas en een toename van het aandeel hernieuwbare energieopwekking naar 14% in 2020 en 16% in 2023. In 2022 werd er circa 15% hernieuwbare energie opgewekt. Dit vraagt een intensieve inzet op verschillende bronnen van hernieuwbare opwekking, zoals wind op land, wind op zee, diverse vormen van lokale opwekking zoals zonne-energie en de inzet van biomassa. In 2019 is het Klimaatakkoord tot stand gekomen uit onder andere het Energieakkoord en op 28 juni 2019 is het gepresenteerd door het kabinet. In het akkoord staan meer dan 600 afspraken om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan. Hierin ligt de nadruk op CO2-reductie. In het klimaatakkoord (hoofdstuk C5.5) wordt zonne-energie, samen met wind op land, benoemd als een van de primaire manieren van energieopwekking op land. Onderhavig project draagt bij aan deze doelstellingen.

3.1.2 NATIONALE OMGEVINGSVISIE De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op de inwerkingtreding van die wet op 1 januari 2024. De NOVI komt als structuurvisie uit onder de bestaande Wet ruimtelijke ordening (WRO). Het bestaande Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4, 2001) en de Rijksnatuurvisie 2014 gaan op in en worden vervangen door de NOVI en het bijbehorende Nationaal Milieubeleidskader. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervalt geheel. In de NOVI schetst het Rijk ambities van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid voor Nederland in 2040, door deze te vertalen naar een aantal Nationale Belangen. Hierin is onder meer gesteld dat er voorzien dient te zijn in ruimte voor het hoofdnetwerk voor (duurzame) energievoorziening en energietransitie. Voor de economische ontwikkeling op lange termijn is een transitie naar een duurzame, hernieuwbare energievoorziening nodig, zowel vanwege geopolitieke verhoudingen en uitputting van fossiele brandstoffen als vanwege de ambities voor beperking van de CO2-uitstoot. Daarbij zijn de Europese doelstellingen op het gebied van energietransitie het uitgangspunt. In de NOVI is opgenomen dat het primair de taak is van provincies en gemeenten om voldoende ruimte te bieden voor duurzame energievoorziening zoals zonne-energie.

Het ruimtelijk rijksbeleid voor (duurzame) energie beperkt zich daarom enkel tot grootschalige windenergie op land en op zee, gelet op de grote invloed op de omgeving en de omvang van deze opgave. Voor andere energiefuncties is geen nationaal ruimtelijk beleid nodig, hier focust de overheid op het faciliteren van ontwikkelingen door het aanpassen van wet- en regelgeving en het delen en ontwikkelen van kennis.

1

http://www.energieakkoordser.nl/energieakkoord.aspx.

21

3.1.3 LADDER VOOR DUURZAME VERSTEDELIJKING In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is de ladder voor duurzame verstedelijking (gebaseerd op de ‘SER-ladder’) vastgelegd. Hieruit volgt de verplichte motivering die moet worden opgenomen bij ieder plan voor een nieuwe stedelijk ontwikkeling, waarbij het initiatief aan de ladder wordt getoetst. De Raad van State oordeelt in haar uitspraken van 23 januari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:178 en 23 oktober 2019, ECLI:NL:RVS:2019:3591 dat een zonnepark geen stedelijke ontwikkeling is als bedoeld in artikel 3.1.6, tweede lid, in samenhang met artikel 1.1.1, eerste lid, onder i, van het Bro. Daarbij acht de Afdeling van belang dat een zonnepark naar zijn aard niet kan worden aangemerkt als een stedelijke voorziening als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, van het Bro. Dit betekent dat de ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is.

3.1.4 VOORKEURSVOLGORDE ZON Rijk en de koepels dragen de aangescherpte voorkeursvolgorde zon uit met volgordelijkheid in de vier treden. Hierbij wordt eerst gekeken naar de mogelijkheid van zonnepanelen op daken en gevels (trede 1) en op gronden binnen en buiten bestaand bebouwd gebied (trede 2 en 3) en, als deze 3 treden onvoldoende mogelijkheden bieden, naar zonnepanelen op landbouw- en natuurgronden (trede 4). Voor trede 4 gelden de volgende uitzonderingsregels: A. Agri-PV: combinatie van een substantiële agrarische functie met een zonnepark; B. landbouwgronden die op basis van bestuurlijk bindende afspraken in transitie zijn, bijvoorbeeld gronden die in de toekomst een andere bestemming krijgen zoals woon-werk-bestemming, recreatie of overgang naar natuur of gronden die minder geschikt worden voor een landbouwfunctie door verzilting, vernatting of bodemdaling. Zon-PV draagt financieel bij aan het mogelijk maken van de gebiedsgerichte opgaven voor een maximale periode (30 jaar), waarna de gebieden hun definitieve bestemming zullen krijgen. C. als de aanleg van zonneparken op gronden betekenisvol bijdraagt aan de vermindering van de netcongestie of zorgt voor vergroting van een efficiënter netwerkgebruik (netneutraal). Binnen de instructieregels van de provincie Noord-Holland worden deze gronden aangevuld.

Ook geeft de provincie haar invulling aan de begrippen achter de uitzonderingsgronden (zie 3.2.2). Voor de gemeente Opmeer geldt dat er binnen trede 2 en 3 onvoldoende ruimte is voor de realisatie van de RES-doelstellingen.

3.1.5 CONCLUSIE RIJKSBELEID Het zonnepark past binnen de nationale ambities om te komen tot een meer duurzame vorm van energievoorziening. Er is geen sprake van strijdigheid met het Rijksbeleid.

3.2

PROVINCIAAL BELEID

3.2.1 OMGEVINGSVISIE NH2050 De Omgevingsvisie NH2050 is vastgesteld in november 2018. De provincie spreekt hierin de wil uit voor een balans tussen economische groei en leefbaarheid. Zo wil de provincie voor toekomstige generaties het welvaarts- en welzijnsniveau in Noord-Holland op een hoog niveau houden. Dit betekent dat in 22

Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd. De ruimte voor economische ontwikkeling wordt altijd in samenhang met dit uitgangspunt beschouwd. Duurzame economische ontwikkeling is nodig voor de werkgelegenheid en daarmee voor de bestaanszekerheid van inwoners. De provincie Noord-Holland wil ook in de toekomst een provincie zijn voor iedereen om de provincie sociaal-inclusief te houden. Maar ook om de grote investeringen op te brengen die nodig zijn voor onder meer de transitie naar een duurzame-energiehuishouding, de overgang naar een circulaire economie en het behoud van het karakteristieke landschap. De provincie Noord-Holland wil in 2050 een klimaatneutrale en volledig circulaire provincie zijn, in lijn met de nationale doelstelling op dit gebied. Deze ambitie is gekoppeld aan de doelstelling van het Klimaatakkoord om te komen tot 49% CO2-reductie in 2030. De transitie naar opwekking en gebruik van duurzame energie heeft consequenties voor de energiehuishouding en de energie-infrastructuur. Elektriciteit zal op veel meer plekken dan we gewend zijn worden opgewekt. Noord-Holland energieneutraal op eigen grondgebied is niet haalbaar, zo blijkt uit onderzoek. Om te voorzien in de behoefte aan elektriciteit in de provincie is energie nodig die wordt opgewekt op land en op zee.

Ook zijn er systemen nodig om in onze warmtebehoefte te voorzien, zoals systemen die elektriciteit in warmte omzetten. Daarnaast is ruimte nodig voor opslag van energie, zodat vraag en aanbod van energie beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Technologieën op het gebied van duurzame energie zijn voortdurend in ontwikkeling. Dat vraagt om een adaptieve strategie die ruimte laat om te variëren in de duurzame-energiemix. De provincie is voorstander van de toepassing van zonne-energie. Het zonnepark is niet in strijd met de inhoud van de Omgevingsvisie NH2050.

3.2.2 OMGEVINGSVERORDENING NH2022 & DELEGATIEBESLUIT De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden waarmee ook de Omgevingsverordening NH2022 geldig is (OVNH2022). De provincie stelt nadere eisen over de omvang, locatie en inpassing van het zonnepark (via haar delegatiebesluit). Zo geldt voor zonnepark Hoogwoud dat de opstelling van de zonne-energie (de paneelrijen – netto oppervlakte zoals toegelicht in de begrippenlijst van de Kwaliteitsimpuls Zonneparken van de provincie Noord-Holland) niet meer dan 10 ha mogen zijn nu het park aan twee kanten aaneengesloten is aan een weg, dan wel dorpslint en/of stedelijk gebied. Zoals eerder toegelicht wordt Zonnepark Hoogwoud omringd door een dorpslint aan de Koningspade, industrieterrein Hoogwoud en de weg Wester Boekelweg. Daarmee valt het zonnepark onder art. 6.2 sub b onder lid 2 en mag de omvang van het plangebied maximaal 10ha zijn. Zoals eerder toegelicht is het plangebied 10ha. De hoogte van de opstelling mag niet meer 1,50 meter gemeten vanaf het gemiddelde straatpeil van de omliggende openbare wegen (art. 6.3. sub a). Hiervoor is het Actueel Hoogtebestand Nederland geraadpleegd (Figuur 6). De hoogtekaart komt ook terug in Bijlage B van het Landschapsplan (Figuur 13 in dat bestand) waar de kaart gedetailleerder is weergegeven en men de hoogte(verschillen) per perceel kan inzien.

23

F IGUUR 6. U ITSNEDE HOOGTEKAART AHN4, ALGEMEEN. BRON: HTTPS://AHN . ARCGISONLINE . NL / AHNVIEWER /.

Om tot een gemiddeld straatpeil te komen zijn een aantal punten op de Wester Boekelweg en Koningspade gepakt. Voor de Wester Boekelweg geldt een gemiddelde hoogte van -0,14 m (schommelt tussen -0,09 en -0,18). Voorbij het industrieterrein is er een open zicht op de agrarische percelen. Voor de Koningspade geldt dat de hoogteverschillen gemiddeld 10 cm lager liggen. Echter is het zonnepark vanaf deze weg nauwelijks te zien door de bestaande groenstructuur en bebouwing (zie bijlage B Landschapsplan). De hoogteverschillen op het plangebied zelf schommelen tussen de -0,30 m en -0,65 m. Gemiddeld gezien liggen de percelen 30 cm lager dan de weg. Dat houdt in dat de panelen niet hoger mogen dan 1,80 m. Het gaat slechts om enkele centimeters wat in straatbeeld niet tot nauwelijks is waar te nemen. Het gemiddelde peil van de percelen binnen het plangebied is -1,80m NAP. Figuur 13 in Bijlage B laat een nauwkeurig beeld zien van de hoogteverschillen, waarbij duidelijk wordt dat het gemiddelde peil 30 cm verschilt t.o.v. de weg. Art. 6.3 sub b luidt dat er afgeweken kan worden van sub a indien een hoogteverschil aantoonbaar bijdraagt bij de ruimtelijke kwaliteit of op een andere wijze een meerwaarde oplevert voor de leefomgeving. Zoals toegelicht onder 2.2.4 is de hoogte van de panelen 1,80 m. Daarmee raakt of overschrijdt het plan net aan de limiet van sub a.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opmeer&id=83c8d008-cf31-42a8-8c32-8f993e8b5729