CConstaterende datOpmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

[25.0015217] Bijlage 1: Bestemmingsplan Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

Besluitvormende raadsvergadering 11 december 2025, gemeente OpmeerBij agendapunt: Bestemmingsplan Centrum Opmeer-Spanbroek 202334.603 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

In het algemeen wordt door middel van het aanbrengen van een zonering tussen bedrijvigheid en woonbebouwing de overlast ten gevolge van de bedrijfsactiviteiten zo laag mogelijk gehouden.

6

VNG, Bedrijven en milieuzonering, 2009

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

45

Tabel 4.2:

Richtafstanden VNG

Milieucategorie

Richtafstand tot rustige woonwijk en rustig buiten gebied

Richtafstand tot gemengd gebied

1

10 m

0m

2

30 m

10 m

3.1

50 m

30 m

3.2

100 m

50 m

4.1

200 m

100 m

Het plangebied De planlocatie kan worden getypeerd als een gemengd gebied7, immers er is sprake van wonen en bedrijvigheid naast elkaar. Conform deze systematiek vallen de in het centrumplan voorkomende functies onder de categorieën A en B. Bij het onderzoek naar de woningen in het plangebied dient enerzijds bepaald te worden of er ter plaatse van de woningen sprake is van een goed woon- en leefklimaat en anderzijds dienen de bedrijven in de omgeving van het plangebied niet gehinderd te worden in de bedrijfsvoering. Gemotiveerd kunnen kleinere richtafstanden worden aangehouden bij het omgevingstype gemengd gebied, dat gezien de aanwezige functiemenging of ligging nabij drukke wegen al een hoge milieubelasting kent. Verdere reducties zijn in de meeste gevallen niet te verantwoorden, omdat niet aannemelijk kan worden gemaakt dat het woon- en leefklimaat niet wordt aangetast en het functioneren van bedrijven niet in gevaar wordt gebracht. In tabel 4.2 worden de richtafstanden weergegeven afhankelijk van het omgevingstype. Niet overal kan worden voldaan aan de gewenste ideale richtafstanden uit de VNG-brochure. Dit wil niet per definitie betekenen dat ter plaatse milieuhinder aanwezig is.

Op grond van de direct werkende normen uit de verschillende AMvB's waaronder de bedrijven vallen dan wel op grond van de milieuvergunning van de bedrijven, kunnen maatregelen getroffen zijn, waarmee de milieuhinder teruggebracht is tot een aanvaardbaar niveau. Uit een quickscan is gebleken dat de meeste aanwezige bedrijven binnen het plangebied zich goed verhouden tot een gemengd centrumgebied c.q. veroorzaken geen hinder voor de aanwezige woningen. Onderstaande bedrijven vragen om nadere toelichting: Fietsvoordeelshop, Koninginneweg 99 Fietsvoordeelshop heeft consumentenvuurwerk in opslag en is daarmee aangewezen als type B bedrijf. Type B activiteiten zijn activiteiten die in gemengd gebied kunnen worden uitgeoefend, echter met een zodanige milieubelasting voor hun omgeving dat zij bouwkundig afgescheiden van woningen en andere gevoelige functies dienen plaats te vinden. Aan beide zijde van het bedrijf is de bestemming wonen en zijn woningen aanwezig. De verwachting dat er bij de woningen in de nabijheid sprake zal zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat (indien er in de huidige situatie niets wijzigt).

7

Bij gebieden met functiemenging kan gedacht worden aan stadscentra, dorpskernen en dergelijke. Het plangebied kent verschillende functies (maatschappelijk, bedrijf, kantoor, detailhandel en wonen) en kan derhalve als gemengd gebied worden beschouwd als bedoelt in de publicatie ‘Bedrijven en Milieuzonering’ van de VNG.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

46

Albert Heijn Supermarkt, Wuiver 4-6 De Albert Heijn valt onder de werkingssfeer van het Activiteitenbesluit en is aangewezen als type B bedrijf. Aandacht moeten worden besteed aan de los- en laad activiteiten, koelinstallaties en parkeerplaats. Deze kunnen geluidsoverlast bezorgen. Slagerij ’t Wuiver, Wuiver 12 De slagerij valt onder de werkingssfeer van het Activiteitenbesluit en is aangewezen als type A bedrijf (wellicht als type B). Type A activiteiten zijn activiteiten die zodanig weinig milieubelastend zijn voor hun omgeving dat deze aanpandig aan woningen kunnen worden uitgevoerd. De verwachting is dat er bij de woningen in de nabijheid sprake zal zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat (indien er in de huidige situatie niets wijzigt). Mengvoederbedrijf Koenis, Koninginneweg 85 Een uitzondering vormt het mengvoederbedrijf Koenis, waaraan de milieucategorie 4.1 is toebedeeld. Dit bedrijf hoort in principe niet thuis in een gemengd gebied. De richtafstand van een bedrijf met milieucategorie 4.1 tot een gemengd gebied is 100 meter. Dit betekent dat binnen 100 meter van de grens van de bestemming geen nieuwe woningen of andere gevoelige bestemmingen mogen worden gevestigd. In de huidige situatie zijn al meerdere woningen en overige geluidsgevoelige bestemmingen gevestigd binnen de afstand van 100 meter van de bestemming c.q. bedrijfsbebouwing.

Het bedrijf heeft in het verleden aanpassingen gedaan in gebouwen en bedrijfsvoering, waardoor zich weinig problemen voordoen in de huidige situatie. Het betekent echter wel dat de locatie feitelijk ‘op slot zit’ waar het gaat om uitbreidingsruimte. Er zijn concrete plannen om Koenis Mengvoer elders te laten vestigen. In de toekomst zal het bedrijf geen belemmeringen vormen voor de ontwikkeling van gevoelige bestemmingen. Conclusie Wanneer er nieuwe woningen in buurt van de supermarkt worden gerealiseerd, dient een geluidsonderzoek te worden uitgevoerd. Op grond van het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat de aspecten ‘bedrijven en milieuzonering’ geen verdere belemmeringen vormen voor ontwikkelingen in het centrum van Opmeer-Spanbroek.

Geur Voor veehouderijen is de regelgeving ten aanzien van het specifieke aspect geur vastgelegd in de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv). Bij nieuwe planologische projecten in het kader van de Wet ruimtelijke ordening dient te worden gekeken naar de aanvaardbaarheid van deze plannen in verband met omliggende geurbronnen, de zogenaamde omgekeerde werking. In de Wgv zijn voor verschillende dieren geuremissienormen opgenomen die de maximale geurbelasting op een gevoelig object bepalen. Als de geuremissie van een dier niet bekend is, stelt de wet minimumafstanden tussen een veehouderij en een geurgevoelig object. Als die geuremissie wel bekend is, dan moet de geurbelasting worden berekend. De emissie van geurstoffen uit een veehouderijbedrijf wordt uitgedrukt in geureenheden. De berekende geurbelasting wordt getoetst aan de norm (de maximale belasting die het bedrijf mag veroorzaken). Gemeenten mogen, binnen bepaalde bandbreedten, van deze wettelijke normen afwijken als er een gebiedsvisie is opgesteld en een geurverordening is vastgesteld. Plangebied De beoogde functie is, evenals de huidige bestemming, geurgevoelig. In de omgeving van het plangebied liggen geen veehouderijen. De mengvoederfabriek Koenis, die in de huidige situatie binnen het plangebied is

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

47

gelegen, zal verhuizen naar een andere locatie buiten het centrum van Opmeer. Daarmee vormt de fabriek geen belemmeringen meer op het gebied van geur. Gesteld kan worden dat daarmee sprake is van een goed woon- en leefklimaat bij de toekomstige woningen ten aanzien van geur vanuit veehouderijen. Voor het onderdeel ‘geurindustrie’ wordt verwezen naar de paragraaf ‘bedrijven en milieuzonering’. Conclusie Het aspect ‘geur’ vormt geen belemmering voor het bestemmingsplan, mits het bedrijf Koenis verhuist naar een locatie buiten het plangebied. Het bestemmingsplan faciliteert dit door middel van de opgenomen wijzigingsbevoegdheden.

Waterhuishouding Sinds 1 november 2003 is het verplicht om bij ruimtelijke ingrepen de watertoets te doorlopen. Hierin dient inzicht worden geboden in de effecten van het initiatief op de waterhuishouding. In het kader van de watertoets dient de gemeente wateradvies in te winnen bij de waterbeheerder. De gemeente en het waterschap kunnen praktische afspraken maken over de wijze waarop het aspect water in het ruimtelijk plan is opgenomen. Het plangebied maakt in waterstaatkundig opzicht deel uit van het beheersgebied van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Dit hoogheemraadschap treedt tevens op als waterkwantiteitsbeheerder voor de polder- en boezem en wateren. Het hoogheemraadschap beheert ook de waterkwaliteit van boezemen polderwater. Bij veranderingen in de inrichting dan wel het beheer van het water binnen het plangebied dient in een vroegtijdig stadium het overleg gezocht te worden tussen de gemeente en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Dit zal voorafgaand dan wel gedurende het vooroverleg plaats vinden. Plangebied Ontwikkelingen worden via een wijzigingsplan gerealiseerd. In dat geval dient een individuele watertoets doorlopen te worden. Daarnaast is het voornemen om de waterloop Wijzend weer aan het oppervlak te brengen. Deze ligt momenteel grotendeels overkluisd in het gebied.

Deze ontwikkeling heeft een positieve werking ten aanzien van watercompensatie in de vorm van open water. Daarnaast wordt de grote mate van verharding in het centrumgebied aangepakt. Er wordt ingezet in de realisatie van meer oppervlakte groen. Dit zal bijdragen aan een vergroting van de klimaatbestendigheid en het voorkomen van hittestress binnen het centrum van Opmeer-Spanbroek. Conclusie Het aspect ‘water’ vormt geen belemmering voor het bestemmingsplan, mits ontwikkelingen die binnen dit bestemmingsplan plaatsvinden voldoen aan de eisen zoals gesteld in de watertoets.

Bodemkwaliteit In het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6 lid 1 onder d) is bepaald dat voor de uitvoerbaarheid van een plan rekening gehouden moet worden met de bodemgesteldheid in het projectgebied. Bij functiewijzigingen dient te worden bepaald of de bodemkwaliteit voldoende is voor de beoogde functie en moet worden bepaald of nader onderzoek en eventueel saneringen noodzakelijk zijn. In de Wet bodembescherming is bepaald dat indien de desbetreffende bodemkwaliteit niet voldoet aan de norm voor de beoogde functie, de grond zodanig dient te worden gesaneerd dat zij kan worden gebruikt door de desbetreffende functie (functiegericht saneren). Nieuwe bestemmingen dienen bij voorkeur op schone grond te worden gerealiseerd. Derhalve is een bodemonderzoek conform de NEN 5740 richtlijnen noodzakelijk.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

48

Doorwerking plangebied Op basis van de Bodemkwaliteitskaart van de Regio West Friesland (2016) is het plangebied ingedeeld in deelgebied B2/O2, “Wonen voor 1980”. De kwaliteit van de boven- en ondergrond op onverdachte locaties is hier gemiddeld gelijk aan klasse Wonen. Binnen het plangebied zijn diverse bodemonderzoeken uitgevoerd. Uit deze bodemonderzoek blijkt dat matige tot sterk verontreinigingen met zware metalen en PAK’s voorkomen. Verder blijkt binnen het gebied diverse olietanks aanwezig waren. Deze tanks zijn grotendeels gesaneerd. Bij het saneren van deze tanks is in sommige gevallen sterke verontreinigingen met olie aangetroffen. In het historisch bodembestand is vermeld dat binnen het plangebied bedrijfsmatige activiteiten hebben plaatsgevonden zoals autoplaatwerkerij annex -spuiterij, binnenvaartbedrijf, kunststofproducten industrie, schildersbedrijf, timmerfabriek, zeefdrukkerij en benzinetankstation. Deze (voormalige) bedrijven kunnen binnen het plangebied ook verontreinigingen hebben veroorzaakt. Uit bestudering van (historisch) kaartmateriaal op topotijdreis blijkt dat er geen bijzonderheden zijn aangetroffen, die een negatieve invloed kunnen hebben op de bodemkwaliteit. Ontwikkelingen worden via een wijzigingsplan gerealiseerd. In dat geval dient een individueel bodemonderzoek doorlopen te worden.

De (milieuhygiënische) bodemkwaliteit moet geschikt zijn voor de gewenste ontwikkeling. Er dient vastgesteld te worden dat op de locatie geen sprake is van bodemverontreiniging. Conclusie Het aspect “bodem” kan een belemmering vormen voor het bestemmingsplan. Gezien de huidige bodemkwaliteit is voor nieuwe ontwikkelingen een bodemonderzoek meestal noodzakelijk. Afhankelijk van de resultaten van een dergelijk bodemonderzoek kan dat in sommige gevallen resulteren in het saneren van verontreinigingen alvorens de nieuwe ontwikkelingen worden gerealiseerd.

Luchtkwaliteit Het doel van de Wet milieubeheer is onder meer het beschermen van mens en milieu tegen negatieve effecten van luchtverontreiniging. Daartoe zijn in de wet grenswaarden voor zwaveldioxide, stikstofdioxide, stikstofoxiden, zwevende deeltjes (PM10), lood, koolmonoxide, benzeen, ozon, arseen, cadmium, nikkel en benzo(a)pyreen opgenomen. De grenswaarden voor stikstofdioxide en benzeen gelden vanaf 2010. Voor de overige stoffen zijn de grenswaarden reeds van kracht. De grenswaarden zijn op basis van gezondheidskundige aspecten bepaald, maar ook onder de norm kunnen gezondheidseffecten optreden, zij het vooral bij mensen die er gevoelig voor zijn, zoals kinderen en ouderen. Bij concentraties onder de 40 μg/m3 neemt de kans op effecten wel geleidelijk af, al is voor fijn stof geen gezondheidskundige grenswaarde vast te stellen. De hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen staan beschreven in de Wet milieubeheer (hoofdstuk 5, titel 5.2 Wm). Hierin zijn grenswaarden opgenomen voor luchtvervuilende stoffen. Voor ruimtelijke projecten zijn fijnstof (PM10 en PM2,5) en stikstofdioxide (NO2) de belangrijkste stoffen. Een project is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: •

Er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde.

•

Het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit.

•

Het project draagt alleen niet in betekenende mate bij aan de luchtverontreiniging.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

49

•

Het project is opgenomen in het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) of een regionaal programma van maatregelen.

Om te bepalen of een project "niet in betekenende mate" bijdraagt aan de luchtkwaliteit is een algemene maatregel van bestuur 'Niet in betekenende mate' (Besluit NIBM) en een ministeriële regeling NIBM (Regeling NIBM) vastgesteld waarin de uitvoeringsregels zijn vastgelegd. Een project kan in twee situaties NIBM bijdragen aan de luchtkwaliteit: •

Het project behoort tot de lijst met categorieën van gevallen (inrichtingen, kantoor- en woningbouwlocaties) die is opgenomen in de Regeling NIBM.

•

Het project heeft een toename van minder dan 3% van de jaargemiddelde concentratie NO2 en PM10 (1,2μg/m3).

Plangebied Herontwikkelingen die in het plangebied plaatsvinden kunnen alleen via een wijzigingsplan worden gerealiseerd. In het wijzigingsplan moet worden getoetst of het plan als NIBM kan doorgaan zonder dat er extra maatregelen getroffen moeten worden. Daarnaast moet worden getoetst of het gebied voldoet aan de luchtkwaliteitseisen die staan beschreven in de Wet milieubeheer. Conclusie Het aspect ‘luchtkwaliteit’ vormt geen belemmering voor het bestemmingsplan, mits ontwikkelingen die binnen dit bestemmingsplan plaatsvinden aantoonbaar NIBM en voldoen aan de lichtkwaliteitseisen zoals gesteld in de Wet milieubeheer.

Natuur en ecologie 4.9.1

Wetgeving en beleid

De bescherming van de natuur is in Nederland vastgelegd in de Wet natuurbescherming. Gebiedsbescherming vanuit de Wet natuurbescherming De Wet natuurbescherming, heeft voor wat betreft gebiedsbescherming, betrekking op de Europees beschermde Natura 2000-gebieden. Als er naar aanleiding van projecten, plannen en activiteiten, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten, mogelijkerwijs significante effecten optreden, dienen deze bij de voorbereiding van een bestemmingsplan in kaart te worden gebracht en beoordeeld. Natura 2000-gebieden hebben een externe werking, zodat ook ingrepen die buiten deze gebieden plaatsvinden en verstoring kunnen veroorzaken, moeten worden getoetst op het effect van de ingreep op soorten en habitats. Een ruimtelijk plan dat significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied kan alleen worden vastgesteld indien uit een passende beoordeling de zekerheid is verkregen dat het plan de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal aantasten. Indien deze zekerheid niet is verkregen, kan het plan worden vastgesteld, indien wordt voldaan aan de volgende drie voorwaarden: 1. Alternatieve oplossingen zijn niet voorhanden. 2. Het plan is nodig om dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard. 3.

De noodzakelijke compenserende maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat de algehele samenhang van het Natura 2000-netwerk bewaard blijft. Projecten, plannen en activiteiten die mogelijk een negatief effect hebben op de beschermde natuur in een Natura 2000-gebied zijn vergunningplichtig.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

50

Gebiedsbescherming vanuit provinciaal beleid Het Natuurnetwerk Nederland (voorheen: Ecologische Hoofdstructuur (EHS)) is een samenhangend netwerk van bestaande en te ontwikkelen natuurgebieden. Het netwerk wordt gevormd door kerngebieden, natuurontwikkelingsgebieden en ecologische verbindingszones met als doel natuurgebieden beter met elkaar en met het omringende agrarisch gebied te verbinden. Conform artikel 1.12 van de Wet natuurbescherming dragen gedeputeerde staten in hun provincie zorg voor de totstandkoming en instandhouding van een samenhangend landelijk ecologisch netwerk, genaamd ‘Natuurnetwerk Nederland’. Zij wijzen daartoe in hun provincie gebieden aan die tot dit netwerk behoren. De planologische begrenzing en beschermingsregimes van het Natuurnetwerk Nederland loopt via het traject van de provinciale ruimtelijke structuurvisies en verordeningen. Voor deze gebieden geldt een planologisch beschermingsregime. Activiteiten in deze gebieden zijn alleen toegestaan als ze geen negatieve effecten hebben op de wezenlijke kenmerken of waarden of als deze kunnen worden tegengegaan met mitigerende maatregelen. Soortenbescherming De Wet natuurbescherming onderscheidt beschermingsregimes voor soorten op grond van internationale verdragen, aangevuld met soorten die vanuit een nationaal oogpunt beschermd worden.

Hierdoor zijn er in de Wet natuurbescherming drie verschillende verbodsartikelen per categorie soorten: •

soorten van de Vogelrichtlijn (artikel 3.1);

•

soorten van de Habitatrichtlijn en de verdragen van Bern en Bonn (artikel 3.5);

•

andere soorten (artikel 3.10).

Per beschermingsregime is aangegeven welke verboden er gelden en onder welke voorwaarden ontheffing of vrijstelling kan worden verleend door het bevoegd gezag. Volgens artikel 3.31 zijn de verboden, bedoeld in de artikelen 3.1, 3.5 en 3.10 niet van toepassing op handelingen die zijn beschreven in en aantoonbaar worden uitgevoerd overeenkomstig een door het Ministerie van Economische Zaken goedgekeurde gedragscode en die plaatsvinden in het kader van bestendig beheer, bestendig gebruik, of ruimtelijke ontwikkeling of inrichting. Stikstofdepositie Op 29 mei 2019 heeft de Raad van State bepaald dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS) niet als basis voor toestemming mag worden gebruikt voor het onderdeel Natura 2000 (gebiedsbescherming) van de Wet natuurbescherming. Per plan dient aangetoond te worden dat er geen toename is van de stikstofdepositie. Vanaf november 2022 is de vrijstelling die gold voor stikstofuitstoot tijdens de sloop-, bouw- en aanlegfase van een ruimtelijk initiatief niet juridisch geldig verklaard. Zowel een stikstofberekening van de gebruiksfase als de bouwfase is noodzakelijk. 4.9.2

Aanwezigheid natuur- en ecologische waarden

Wettelijke gebiedsbescherming De ligging van het plangebied bepaalt of het plangebied binnen de invloedssfeer valt van een wettelijk beschermd natuurgebied, d.w.z. een Natura 2000-gebied of Beschermd Natuurmonument. Dit is sterk afhankelijk van de fysieke afstand en de aard en omvang van de ontwikkelingen. Vaak geldt ‘hoe groter het project, hoe groter de invloedssfeer’ maar dit kan ook door andere factoren beïnvloed worden. Met name hydrologische veranderingen en atmosferische deposities (bv. ammoniakuitstoot) kunnen op grotere afstand invloed uitoefenen.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

51

Het projectgebied ligt niet in of nabij een beschermd gebied in het kader van Natura 2000 (Vogel- en Habitatrichtlijngebieden of bestaande Natuurmonumenten). Het dichtstbijzijnde beschermde gebied bevindt zich op meer dan 5 kilometer afstand van het projectgebied. Gebiedsbescherming in het kader van de Natuurbeschermingswet is daarom niet aan de orde. Planologische gebiedsbescherming Op ongeveer 1 kilometer ten oosten van het plangebied bevindt zich een ecologische verbindingszone. Deze maakt deel uit van Natuurnetwerk van Noord-Holland (voormalige Provinciale EHS). De beoogde ingrepen vinden echter plaats in bebouwd gebied, waar al veel verstoring aanwezig is. Negatieve effecten op het gebied zijn in deze situatie niet te verwachten. Soortenbescherming Bij ruimtelijke ontwikkelingen dient te worden getoetst of er sprake is van negatieve effecten op de aanwezige beschermde soorten conform de geldende wetgeving. Als hiervan sprake is, moet ontheffing of vrijstelling worden aangevraagd. Conclusie Het aspect ‘ecologie’ vormt geen belemmering voor het bestemmingsplan, mits ontwikkelingen die binnen dit bestemmingsplan plaatsvinden niet bijdragen aan extra stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden en voldoen aan de eisen op het gebied van gebieds- en soortenbescherming.

Hiervoor dient bij toepassing van de in het plan opgenomen wijzigingsbevoegdheid een stikstofdepositie onderzoek en een ecologieonderzoek uit te worden gevoerd.

Archeologie en cultuurhistorie 4.10.1

Wetgeving en beleid

Rijksbeleid De Monumentenwet 1988 is op 1 juli 2016 overgegaan in de Erfgoedwet. De Erfgoedwet vormt samen met de Omgevingswet het wettelijke fundament voor de cultuurhistorie in Nederland. In de Erfgoedwet is vastgelegd hoe met ons erfgoed wordt omgegaan, wie welke verantwoordelijkheden daarbij heeft en hoe het toezicht daarop wordt uitgeoefend. De Erfgoedwet bundelt bestaande wet- en regelgeving voor behoud en beheer van het cultureel erfgoed in Nederland. Bovendien zijn aan de Erfgoedwet een aantal nieuwe bepalingen toegevoegd. Het beschermingsniveau zoals die in de oude wetten en regelingen golden blijven gehandhaafd. Onderdelen van de Monumentenwet die de fysieke leefomgeving betreffen, zijn overgeheveld naar de Omgevingswet die in 2024 van kracht is geworden. Per 1 januari 2012 is de Modernisering Monumentenwet doorgevoerd via een wijziging van artikel 3.6. lid 2 van Besluit ruimtelijke ordening. In de toelichting van een bestemmingsplan moet voortaan het volgende worden opgenomen: Een beschrijving van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten rekening is gehouden. Hierdoor dienen cultuurhistorische waarden dus uitdrukkelijk te worden meegewogen bij het vaststellen van bestemmingsplannen.

Gemeenten zullen een inventarisatie moeten (laten) maken van alle cultuurhistorische waarden in een bestemmingsplangebied, dus niet alleen de archeologische waarden. Daarnaast moeten ze aangeven welke conclusies ze daaraan verbinden en op welke wijze ze deze waarden borgen in het bestemmingsplan. Dit is één van de pijlers van de Modernisering Monumentenzorg (MoMo).

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

52

De Rijksdienst helpt gemeenten om hieraan te voldoen met de Handreiking erfgoed en ruimte. Hierin staat hoe gemeenten zo’n inventarisatie en analyse kunnen uitvoeren. Ook wordt in deze handreiking aangegeven op welke wijze gemeenten cultuurhistorische waarden kunnen opnemen in een bestemmingsplan, compleet met voorbeeldbepalingen. Provinciaal beleid Omgevingsvisie 2050 Het ruimtelijk beleid van de provincie Noord-Holland is vastgelegd in de ‘Omgevingsvisie NH2050’. Archeologie is daarin aangewezen als één van de kernkwaliteiten van het landschap. Op het gebied van leefomgevingskwaliteit wordt gesteld dat bij nieuwe ontwikkelingen de effecten op de ondergrond mee moeten worden geworden. Archeologische waarden moeten zoveel mogelijk worden beschermd. (Inter-)nationale regels ter bescherming van archeologische waarden zijn hierbij de randvoorwaarden. Daarnaast wordt gesteld dat het voor de leefomgevingskwaliteit het essentieel is de waarden en karakteristieken van landschap en cultuurhistorie te benoemen, te behouden, waar nodig adequaat te herstellen en waar mogelijk te versterken en te ontwikkelen. Beleidskader en Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 2018 De Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 20188 (Leidraad) (d.d.

10 april 2018) is een provinciale handreiking voor het inpassen van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in het landschap, zoals bebouwing, agrarische bedrijven, infrastructuur of vormen van energieopwekking. De Leidraad geeft gebiedsgerichte én ontwikkelingsgerichte beschrijvingen en biedt zo toepasbare informatie over de manier waarop ruimtelijke ontwikkelingen kunnen bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. De provincie beoogt met deze Leidraad om samen met bijvoorbeeld gemeenten, ontwikkelaars en initiatiefnemers te werken aan het behouden en versterken van de kwaliteit van het landschap en de cultuurhistorie. De provincie Noord-Holland heeft 20 ensembles van provinciaal belang gedefinieerd. Het plangebied Centrum Opmeer-Spanbroek ligt in een dergelijk gebied: West-Friesland midden. Als in gebieden van provinciaal belang het maatschappelijk belang dusdanig groot is dat waardevolle archeologische vindplaatsen aangetast moeten worden, vraagt de provincie aan te geven op welke wijze archeologische waarden door compenserende maatregelen in het plan zijn ondergebracht. Er zijn drie kernwaarden opgesteld door de provincie voor West-Friesland Midden: •

de landschappelijke karakteristiek: de landschapstypen en de belangrijkste kenmerken van deze

•

openheid en ruimtebeleving: de beleving van de vrije open ruimte, de horizon en de oriëntatiepunten;

•

de ruimtelijke dragers: de driedimensionale structuren en lijnen die in het (vlakke) landschap het beeld

landschappen;

bepalen en begrenzen. Denk hierbij aan bebouwingslinten, bomenlanen en dijken, maar ook aan stolpboerderijen. De stolpboerderijen zijn medebepalend voor de identiteit en beleving van het Noord-Hollands landschap. Van de ca. 5000 stolpen die nog aanwezig zijn in Noord-Holland zijn er 400 beschermd (anno 2009). Het aantal historische stolpen, en daarmee de identiteitsbepalende waarde voor Noord-Holland, neemt gestaag af. In de gemeente Opmeer is de stolpboerderij een zeer karakteristiek bebouwingstype.

8

Provincie Noord-Holland, 2018. Leidraad Landschap en Cultuurhistorie (https://leidraadlc.noord-holland.nl/ensembles/west-friesland-midden).

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

53

Het archeologiebeleid van de provincie Noord-Holland is primair gericht op het behouden van de archeologische waarden in de bodem. Dit is geheel in de ‘geest’ van het Verdrag van Malta. Gemeentelijk beleid Nota uiterlijk van bouwwerken In hoofdstuk 2.6.7 is de nota van bouwwerken reeds uitgewerkt en gekoppeld aan het plangebied. Het centrum van Opmeer-Spanbroek bevindt zich in een gebied dat is aangeduid als de indeling ‘centrum’ en het beoordelingsniveau ‘Bijzonder’. Het welstandstoezicht in dit gebied is gericht op het behouden en versterken van de ruimtelijke kwaliteit in het centrumgebied. Gemeentelijke verordening en beleidskaart In 2010 is door de gemeenteraad van Opmeer de Erfgoedverordening met de gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart vastgesteld. De archeologische kaart is in 2008 vervaardigd door de Stichting Cultureel Erfgoed Noord-Holland. De beleidsadvieskaart is in 2012 op details gewijzigd9. Dit betrof de begrenzing van Rijks- en Provinciaal Monumenten, en het vrijgegeven van reeds opgegraven terreinen. De tien jaar oude beleidskaart die als basis voor voorgaande bestemmingsplannen heeft gediend, was aan vernieuwing toe. Op basis van de huidige kennis is in 2018 een meer toegespitste beleidskaart opgesteld, waarin de meest recente gegevens zijn verwerkt. Deze nieuwe beleidskaart dient als leidraad voor nieuwe bestemmingsplannen te worden gehanteerd.

Op de beleidskaart is aangegeven waar de bekende archeologische waarden zich bevinden en welke archeologische verwachtingen er zijn. De waarden en verwachtingen zijn gecombineerd met een beleidsadvies per zone. Voor de beleidskaart zijn de archeologische verwachtingen overgenomen van de IKAW. Dit is niet gewijzigd ten opzichte van de kaart uit 2008. In 2023 wordt voor de gemeente Opmeer een nieuwe Erfgoedverordening opgesteld, waar de beleidskaart archeologie wederom deel van zal uitmaken. Hiertoe wordt een update van de kaart vervaardigd waarin ook de sinds 2018 vrijgegeven terreinen zijn verwerkt.

9

Gemeente Opmeer, 2012. Beleidskaart Archeologie (vastgesteld door de gemeenteraad in 2012).

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

54

Ten behoeve van de verbeelding van het bestemmingsplan is gebruik gemaakt van de beleidskaart archeologie (vastgesteld in 2010, geactualiseerd in 2018 en bijgewerkt tot april 2023). In de navolgende afbeelding is de archeologische beleidskaart weergegeven, zie figuur 4.2.

Figuur 4.2 De ligging van het plangebied (zwarte stippellijn) op de Beleidskaart Archeologie van de gemeente Opmeer.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

55

Figuur 4.3 Op deze kaart van Opmeer uit 1590-1591 is zichtbaar waar de oudste bewoning zich waarschijnlijk concentreerde (Collectie Westfries Archief)

4.10.2

Archeologische en historisch-geografische waarden in het plangebied

Opmeer bevindt zich aan het uiteinde van een lange ontginningsas die vanaf de Westfriese Omringdijk in het noorden (Zuiderzeestraat), via Aartswoud (Schoolstraat) en Hoogwoud (Herenweg) naar Opmeer (Middelweg-Breestraat) loopt. Dergelijke lineaire nederzettingen zijn kenmerkend voor het Westfriese landschap. De lineaire nederzetting Aartswoud-Opmeer ligt langs een binnenwaterkerende dijk en heeft een zeer hoge cultuurhistorische waarde (WFR 399G). Ook de Breestraat is van hoge historisch-geografische de de waarde (WFR 181G). Waarschijnlijk is men in de 11 of 12 eeuw langs de dijk (=Herenweg) gaan wonen. Bewoning vond in de vroegste periode plaats op lage terpjes. In Opmeer zijn tot op heden nog geen resten uit deze periode teruggevonden, doordat nog geen opgravingen langs het dorpslint zijn uitgevoerd. In vergelijking met nabijgelegen dorpen zijn uit deze vroegste periode resten van (plaggen)terpen, greppels, waterputten en paalkuilen te verwachten. Op een bijzondere anonieme kaart van het dorp Opmeer rond 1590 is zichtbaar dat het centrum zich rond het water (de Wijzend) en het ontginningslint naar het noorden concentreerde (figuur 4.3). Onder aan de kaart is het dorpslint van Spanbroek zichtbaar, dat buiten het plangebied valt. Duidelijk zichtbaar binnen het plangebied zijn een standerdmolen en een kerk in het noordelijke dorpslint.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

56

Figuur 4.4 Kaart van Dou uit 1651-1654 (collectie Westfries Archief). Binnen het plangebied (zwart kader, bij benadering) is bewoning zichtbaar.

Figuur 4.5 Kadastrale minuutkaart uit 1826 (bron: beeldbank.cultuureelerfgoed.nl). Hierop is binnen het plangebied (zwarte stippellijn) bewoning zichtbaar.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

57

Op de kaart van Dou is zichtbaar dat rond 1650 nog steeds langs het lint werd gewoond (figuur 4.4). Nog steeds is de standerdmolen (hier aangegeven met “meel mole”) en de kerk in het noorden zichtbaar. De bewoning in Spanbroek in het zuiden illustreert dat in de ca. 60 jaar tussen de kaarten een groot aantal woningen is verdwenen. De oudste kadastrale minuutkaart van het gebied illustreert dat een groot deel van het plangebied in 1826 nog steeds werd bewoond (figuur 4.5). In de Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel staat dat de “Korenmolen” destijds in bezit was van de Weduwe Cornelis. De Wijzend wordt in het westelijke deel van het dorp als “de Have” aangeduid, wat erop wijst dat het dorp een centrumfunctie voor de omgeving vormde, waar goederen (van het land) werden overgeladen of verhandeld. Op basis van de ontginningsgeschiedenis en het historische kaartmateriaal geldt voor grote delen van het plangebied een hoge archeologische waarde voor vindplaatsen uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd.

Figuur 4.6 Stolpboerderij Breestraat 15 (bron: Lemmens 2012).

In het plangebied bevinden zich enkele beeldbepalende panden (Lemmens 2012 10). Kenmerkend voor de regio zijn stolpboerderijen. Binnen het plangebied staat één beeldbepalende stolpboerderij op het perceel Breestraat 15 (figuur 4.6). Op de kadastrale minuut uit 1826 is de voorganger, ook een stolpboerderij, zichtbaar. De huidige stolp dateert uit 1878, maar is sterk gerenoveerd. Deze functioneerde vroeger als ge-

10

Lemmens, M.E.D., 2012. Cultuurhistorisch onderzoek karakteristieke objecten en stolpboerderijen in de gemeente Opmeer, Nijmegen (Monumenten Advies Bureau).

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

58

meentehuis en is momenteel in gebruik als bibliotheek. De stolpboerderij heeft een hoge historisch-ruimtelijke waardering gekregen (Beeldbank Boerderijenstichting Noord-Holland11). Op de Stolpenwaarderingskaart die in 2021 is gemaakt in opdracht van de Provincie Noord-Holland heeft Breestraat 15 een waardering karakteristiek/beeldbepalend (orde 2) gekregen (Bruinsma et al 2021 12). Naast stolpboerderijen staan binnen het plangebied verschillende andere karakteristieke gebouwen. Aan de Koninginneweg staan verschillende markante panden. Op nummer 50 staat een bedrijfspand uit de periode 1900-1925 (figuur 4.7). In het pand was een vervoersbedrijf gevestigd dat motordiensten verzorgde op de Zaanstreek en Amsterdam. Het pand is in hoofdvorm nog origineel, en krijgt een hoge waardering (Lemmens 2012, 52).

Figuur 4.7 Bedrijfspand Koninginneweg 50 (bron: Lemmens 2012).

Iets meer naar het oosten staat nog een karakteristiek pand aan de Koninginneweg 85 (figuur 4.8). Het pand dateert in ieder geval uit de eerste helft van de 19de eeuw, maar mogelijk is de kern nog ouder. Het bakstenen huis heeft een klokgevel, sierankers, rode oudhollandse dakpannen en een hijsluik op de verdieping. Het pand krijgt een hoge waardering (Lemmens 2012, 53).

11 12

Boerderijenstichting Noord-Holland, beeldbank (https://www.boerderijenstichting.nl/beeldbank/). Bruinsma, R., D. van Hoogstraten, J. Mühren, R. Stroomer & S. Commandeur, 2021. Beleidsadvies Noord-Hollandse Stolpenkaart, MOOI Noord-Holland, Alkmaar.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

59

Figuur 4.8 Pand Koninginneweg 85 (bron: Lemmens 2012).

Figuur 4.9 Waterkant 34, 36 en 38 (bron: Lemmens 2012)

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

60

In de kern van het plangebied liggen tenslotte nog drie aansluitende markante panden: Waterkant 34, 36 en 38 in Spanbroek (figuur 4.9). De drie middenstandswoningen uit de periode 1900-1930 zijn beeldbepalend vanuit de Breestraat. Nummer 38, met sterke horizontale accenten, is iets jonger dan de woningen 34 en 36 van kort na 1900. Deze twee woningen zijn subtiel gemetseld en hebben een detaillering met vooral ronde vormen. De drie panden krijgen een hoge historisch-ruimtelijke waardering. Effecten op cultuurhistorische waarden Alle bovengenoemde panden reflecteren op een eigen manier de cultuurhistorie van het dorp OpmeerSpanbroek. De panden hebben op basis van het in 2012 uitgevoerde cultuurhistorische onderzoek een hoge historisch-ruimtelijke waarde gekregen (Lemmens 2012). Bij nieuwe ontwikkelingen binnen het plangebied dient de verschijningsvormen van deze panden te worden gerespecteerd en gehandhaafd. Doorwerking archeologisch beleid in het plangebied Het gemeentelijk archeologisch beleid, zoals beschreven in paragraaf 4.10.1, is in het bestemmingsplan Centrum Opmeer – Spanbroek’ doorvertaald. Het bestemmingsplangebied Centrum Opmeer-Spanbroek 2023 kent op de Beleidskaart Archeologie (figuur 4.2) de volgende dubbelbestemmingen: •

Waarde - Archeologie 2: (vrijstellingsgrens 100 m²): het betreft hier de historische lintbebouwing van

•

Waarde - Archeologie 4: (vrijstellingsgrens 2.500 m²): het betreft de uitbreidingswijkenwaar in het verle-

hoge archeologische waarde. den geen archeologisch onderzoek heeft plaatsgevonden. Op basis van de ontstaansgeschiedenis van de gemeente Opmeer geldt voor deze gebieden een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Bronstijd. Bij ruimtelijke ontwikkelingen die de vrijstellingsgrenzen overschrijden wordt in eerste instantie een archeologische quickscan vervaardigd om nut en noodzaak van nader archeologisch onderzoek vast te stellen. Alle beschikbare bronnen en gegevens worden dan bekeken en tegen elkaar afgewogen om te bepalen of archeologische waarden onevenredig worden geschaad en nader onderzoek noodzakelijk is. Voor de ontwikkellocatie Breestraat 22, 26, 28 (locatie nieuwe supermarkt) is door Archeologie West-Friesland reeds een eerste archeologische quickscan opgesteld in 202013. Geadviseerd is om hier een archeologisch bureauonderzoek en een archeologische opgraving uit te laten voeren voorafgaand aan de bouwwerkzaamheden. Conclusie Het aspect ‘archeologie en cultuurhistorie’ vormt geen belemmering voor het bestemmingsplan, mits ontwikkelingen die binnen dit bestemmingsplan plaatsvinden volgens een archeologische quickscan geen negatieve invloed hebben op de archeologische waarden binnen het plangebied en de ontwikkelingen geen negatieve invloed hebben op cultuurhistorische waarden.

13

Groot, A.S. & S. Gerritsen, 2020. Archeologische Quickscan Breestraat 22, 26, 28, Opmeer, gemeente Opmeer (adviesnummer 20020). Archeologie West-Friesland, Hoorn.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

61

5

Juridische planopzet Inleiding

Het bestemmingsplan is een juridisch bindend plan dat bestaat uit een verbeelding (plankaart) en regels en gaat vergezeld van een toelichting. De verbeelding en de regels vormen het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan, waarbij de regels de gebruiks- en bouwmogelijkheden van de gronden regelen en de verbeelding de rol heeft van visualisering van de bestemmingen. De toelichting heeft geen bindende werking, maar heeft wel een belangrijke functie bij de weergave, verantwoording en onderbouwing van het bestemmingsplan en als uitleg bij de verbeelding en regels. De Wet ruimtelijke ordening (Wro) bepaalt dat het bestemmingsplan langs elektronische weg beschikbaar wordt gesteld. Dit brengt met zich mee dat het bestemmingsplan digitaal uitwisselbaar en op vergelijkbare wijze moet worden gepresenteerd. Met het oog hierop stellen de Wro en de onderliggende regelgeving eisen waaraan het bestemmingsplan moet voldoen. Zo bevat de Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen 2012 (SVBP 2012) bindende afspraken waarmee bij het maken van bestemmingsplannen rekening moet worden gehouden. De SVBP 2012 kent (onder meer) hoofdgroepen van bestemmingen, een lijst met functieen bouwaanduidingen, gebiedsaanduidingen en een verplichte opbouw van de planregels en het renvooi.

Voorliggend bestemmingsplan is opgesteld in overeenstemming met de SVBP 2012 en wordt op de voorgeschreven wijze digitaal beschikbaar gesteld.

Plansystematiek Het voorliggende bestemmingsplan is grotendeels conserverend van aard. Dit betekent dat er voor vrijwel het gehele plangebied geen nieuwe ontwikkelingen in het bestemmingsplan zijn opgenomen. De bestaande bouw- en gebruiksmogelijkheden zijn in beginsel overgenomen. Dit geldt niet voor de Koenislocatie, waar een nieuwe ontwikkeling is voorzien en een wijzigingsbevoegdheid is opgenomen. Deze wordt verderop toegelicht. Het nieuwe bestemmingsplan heeft de contour van het voorbereidingsbesluit wat is vastgesteld op 9 mei 2022 door de gemeente Opmeer. De delen van het oorspronkelijke bestemmingsplan die geen deel uitmaken van het voorbereidingsbesluit zullen hun bestemming en regels behouden. Voor de delen die niet in het oorspronkelijke bestemmingsplan zaten, maar wel in het voorbereidingsbesluit zullen tevens de bestemmingen en de regels worden overgenomen. De regels zijn afgestemd op structuur van bestemmingsplannen in de gemeente Opmeer. Hiermee wordt een zoveel mogelijk uniforme systematiek van de bestemmingsplannen binnen de gemeente Opmeer nagestreefd. De regels van het bestemmingsplan bestaan uit de volgende onderdelen: 1. inleidende regels; 2. bestemmingsregels; 3. algemene regels; 4. overgangs- en slotregels. Hoofdstuk 1: inleidende regels Dit hoofdstuk bestaat uit de begripsbepalingen (artikel 1) en de wijze van meten (artikel 2).

In de begripsbepalingen worden omschrijvingen gegeven van diverse in het bestemmingsplan gebruikte begrippen/termen. De begripsbepalingen zijn opgenomen om interpretatieverschillen te voorkomen. Artikel 2 bevat technische

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

62

regelingen met betrekking tot het bepalen van oppervlakten, percentages, hoogte, diepte, breedte en dergelijke. Hiermee kan op een eenduidige manier toepassing worden gegeven aan de regels. Hoofdstuk 2: bestemmingsregels In dit hoofdstuk zijn de in het bestemmingsplan opgenomen bestemmingen opgenomen (enkel- en dubbelbestemmingen). De opbouw van de bestemmingen is als volgt (met dien verstande dat een specifieke bestemming niet alle genoemde elementen hoeft te bevatten): •

bestemmingsomschrijving;

•

bouwregels;

•

nadere eisen;

•

afwijken van de bouwregels;

•

specifieke gebruiksregels;

•

afwijken van de gebruiksregels;

•

omgevingsvergunning voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden;

•

omgevingsvergunning voor het slopen van een bouwwerk;

•

wijzigingsbevoegdheid.

De in het plangebied aanwezige bestemmingen zijn met bestemmingsvlakken op de verbeelding aangegeven. Het bestemmingsvlak geeft aan waar een bepaald gebruik is toegestaan. Ook kunnen aanduidingen die betrekking hebben op het gebruik (functieaanduidingen) zijn opgenomen. Middels deze functieaanduidingen is een specifiek gebruik ter plaatse bestemd of uitgesloten. Daarnaast wordt in de regels per bestemming bepaald waar en onder welke voorwaarden gebouwen mogen worden gebouwd. Dit wordt eventueel met een bouwvlak en aanduidingen die betrekking hebben op de maatvoering (maximale goot- en of bouwhoogte, bebouwingspercentage) op de verbeelding aangeven. In de volgende paragraaf worden de in het plan opgenomen bestemmingen per bestemming nader beschreven. Hoofdstuk 3: algemene regels Algemene regels zijn regels die gelden voor meerdere bestemmingen, dan wel een algemene strekking hebben. Deze bestaan uit de volgende onderdelen: •

Anti-dubbeltelregel: deze regel is opgenomen om te voorkomen dat, wanneer volgens een bestemmingsplan bepaalde gebouwen en bouwwerken niet meer dan een bepaald deel van een bouwperceel mogen beslaan, het overgebleven terrein nog eens meetelt bij het toestaan van een ander gebouw of bouwwerk, waaraan een soortgelijke eis wordt gesteld.

•

Algemene bouwregels: hier zijn algemene regels ten aanzien van het ondergronds bouwen opgenomen met bijbehorende maatvoering. Daarnaast zijn regels opgenomen ten aanzien van bestaande afstanden en andere maten ingeval van strijdigheid met de nieuwe bestemmingsregels. Ook is hierin geregeld wanneer overschrijding van bouw- en bestemmingsgrenzen door ondergeschikte bouwdelen is toegestaan.

•

Algemene afwijkingsregels: deze regels geven het bevoegd gezag de bevoegdheid om met een omgevingsvergunning af te wijken van de regels van dit bestemmingsplan ten behoeve van niet-ingrijpende gebruiks- en/of bouwactiviteiten. De criteria, die bij toepassing van de afwijkingsbevoegdheid in acht moeten worden genomen, zijn daarbij aangegeven.

•

Algemene wijzigingsregels: deze regels geven het bevoegd gezag de bevoegdheid om bestemmingen te wijzigen ten behoeve van kleine overschrijdingen van bestemmingsgrenzen. De criteria, die bij toepassing van de wijzigingsbevoegdheid in acht moeten worden genomen, zijn daarbij aangegeven. Daarnaast is in dit artikel de wijzigingsbevoegdheid voor het Koenisterrein opgenomen. Hiervoor is een gebiedsaanduiding opgenomen, die het toepassingsbereik bepaalt. De bestemming kan hier onder voorwaarden worden gewijzigd naar ‘Wonen’ en/of ’Centrum’. Zie nader par. 5.3.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

63

•

Algemene procedureregels: in deze bepaling staat aangegeven welke procedure dient te worden gevolgd bij de voorbereiding van een besluit tot toepassen van een nadere eisen en wijzigingsbevoegdheid. Hierbij wordt verwezen naar procedures die zijn opgenomen in de Algemene wet bestuursrecht.

Hoofdstuk 4: overgangs- en slotregels Dit hoofdstuk bevat het voor elk bestemmingsplan verplichte overgangsrecht voor bouwen en gebruik en de slotregel met daarin de citeertitel van de planregels.

Toelichting op de ontwikkellocatie Koenis Zoals al eerder aangegeven is het vigerende bestemmingsplan alleen aangepast op één locatie waar een concrete ruimtelijke ontwikkeling is voorzien, namelijk het Koenisterrein. Een vijftal andere potentiële ontwikkellocaties was in het ontwerpbestemmingsplan eveneens aangewezen door middel van wijzigingsbevoegdheid, maar deze zijn bij vaststelling van het bestemmingsplan geschrapt (zie ook par. 7.3). Het Koenisterrein De bestaande bestemmingen Bedrijf en Wonen worden behouden. De wens is om woningbouw en retail te realiseren, waaronder een tweede supermarkt. Daarom is voor de gehele ontwikkellocatie “Koenisterrein” een gebiedsaanduiding “wetgevingzone – wijzigingsgebied 1” opgenomen. Binnen het wijzigingsgebied is het mogelijk om de bestemmingen te wijzigen naar ‘Wonen’ (ten behoeve van gestapelde en/of geschakelde woningen) en/of ‘Centrum’ (ten behoeve van retail (waaronder een supermarkt) met bovenwoningen). Voor deze ontwikkellocatie is een stedenbouwkundig kader opgesteld. Dit is opgenomen in de bijlagen. De wijzigingsvoorwaarden zijn mede op basis van dit kader opgesteld. Het stedenbouwkundig kader voorziet in een hoogte-accent in de zuidwestelijke hoek ter plaatse van de voormalige silo en in een lager hoogte-accent in de noordwestelijke hoek (pakhuis).

Aan de overige zijden geldt in basis een maximale goot- en bouwhoogte van respectievelijk 13,5 en 16,5 meter. Aan de Breestraat (noordoostelijke hoek) is een lagere hoogte passend. De maximale bruto vloeroppervlakte aan detailhandel bedraagt 2.800 m², waarvan in beginsel maximaal 1.500 m² winkelvloeroppervlak voor een supermarkt. Op basis van regionale afstemming kan laatstgenoemde oppervlakte worden vergroot.

Haalbaarheid wijzigingsbevoegdheid Zoals bovenstaand gememoreerd is in het bestemmingsplan één gebiedsgerichte wijzigingsbevoegdheid opgenomen ter plaatse van het Koenisterrein. Ruimtelijk relevant zijn de effecten van een uit te voeren wijzigingsbevoegdheid op de omliggende functies. Van belang hierbij is om te constateren dat de omzetting van de ter plaatse toegestane functies niet leidt tot onevenredig negatieve effecten op omliggende functies, zodat een goede ruimtelijke ordening in het geding is. Om dit te borgen is als voorwaarde in de wijzigingsbevoegdheid opgenomen dat er een aanvaardbaar woon- en leefklimaat voor de in de omgeving gelegen woningen is verzekerd en dat door middel van de benodigde milieuonderzoeken is uitgewezen dat de locatie geschikt is voor het beoogde gebruik. Hiernaast zijn er voorwaarden opgenomen die borgen dat er voldaan wordt aan de parkeernormen en de watercompensatie eisen. Indien er gebruik gemaakt wordt van de wijzigingsbevoegdheid zal er dus een haalbaarheidstoets worden uitgevoerd voor de gewenste ontwikkeling. Doordat bij het toepassen van een wijzigingsbevoegdheid een haalbaarheidstoets wordt uitgevoerd met de daarbij behorende onderzoeken wordt er geborgd dat er geen onevenredige negatieve effecten zijn op de omliggende functies.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

64

6

Uitvoerbaarheid Inleiding

In artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening is bepaald dat een bestemmingsplan vergezeld gaat van een toelichting waarin is neergelegd de inzichten over de uitvoerbaarheid van het plan. Derhalve wordt in 6.2 ingegaan op de economische uitvoerbaarheid. Vervolgens worden in 6.3 de handhavingsaspecten. In hoofdstuk 7komt de maatschappelijke uitvoerbaarheid aan de orde in het kader van de procesgang.

Economische uitvoerbaarheid 6.2.1

Financieel-economische haalbaarheid

Aangezien dit bestemmingsplan primair een conserverend karakter heeft, heeft het bestemmingsplan geen financiële gevolgen voor de gemeente; het bestemmingsplan is in dit opzicht dan ook uitvoerbaar binnen de planperiode van tien jaar. 6.2.2

Verhaal van kosten

Om gemaakte kosten te verhalen dient de gemeenteraad ingevolge artikel 6.12 van de Wet ruimtelijke ordening een exploitatieplan vast te stellen voor de gronden waarop een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen bouwplan is voorgenomen. In artikel 6.2.1. van het Besluit ruimtelijke ordening is opgenomen dat als bouwplan als bedoeld in artikel 6.12 van de Wro wordt aangewezen een bouwplan voor: a. de bouw van een of meer woningen; b. de bouw van een of meer andere hoofdgebouwen; c.

de uitbreiding van een gebouw met ten minste 1.000 m² of met een of meer woningen;

d. de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen die voor andere doeleinden in gebruik of ingericht waren, voor woondoeleinden, mits ten minste 10 woningen worden gerealiseerd; e. de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen die voor andere doeleinden in gebruik of ingericht waren, voor detailhandel, dienstverlening, kantoor of horecadoeleinden, mits de cumulatieve oppervlakte van de nieuwe functies ten minste 1.000 m² bedraagt; f.

de bouw van kassen met een oppervlakte van ten minste 1.000 m²;

In dit bestemmingsplan worden geen rechtstreekse nieuwe bouwmogelijkheden gecreëerd zoals bedoeld in artikel 6.2.1. Bro. Een exploitatieplan is om deze reden niet nodig. Bij toepassing van de wijzigingsbevoegdheid zal de gemeente kosten verhalen op basis van individueel af te sluiten anterieure (exploitatie)overeenkomsten. In de wijzigingsbevoegdheid is de voorwaarden opgenomen dat het kostenverhaal voor de gemeente verzekerd moet zijn.

Handhavingsaspecten Handhaving op het gebied van ruimtelijke ordening spitst zich toe op het gebruik van de gronden en opstallen en het uitvoeren van werken (waaronder bouwen) en werkzaamheden waarvoor een omgevingsvergunning nodig is. Handhaving kan kortweg worden omschreven als: elke handeling die erop gericht is de naleving van rechtsregels te bevorderen of een overtreding te beëindigen. In het kader van de actualisering van bestemmingsplannen dient ingevolge aanbeveling 4 van de Inspectie Ruimtelijke Ordening een handhavingsparagraaf te worden opgenomen. Hierbij wordt met name aangegeven, hoe met bestaande illegale situaties zal worden omgegaan. De uitgangssituatie voor controle wordt gevormd door de regels van het bestemmingsplan. Het niet naleven van een bestemmingsplan komt neer op

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

65

het ondergraven van één van de meest waardevolle en invloedrijkste instrumenten van de gemeentelijke overheid. Daarnaast is een dergelijke inbreuk een aantasting van één van de belangrijkste waarborgen die de burger op gemeentelijk niveau heeft. De burger mag immers verwachten, veelal eisen, van de gemeentelijke overheid dat zij de regelgeving die zij in het bestemmingsplan heeft opgenomen ook zal handhaven. Bovendien tast het niet naleven en handhaven van het bestemmingsplan de geloofwaardigheid van de gemeente in het algemeen aan. Om deze redenen is het noodzakelijk de handhaving van de bestemmingsplannen ter hand te nemen en blijven nemen. De gemeente heeft derhalve de illegale, met het vorige bestemmingsplan strijdige zaken in beeld gebracht. Deze strijdige zaken zullen worden gelegaliseerd, onder het overgangsrecht worden gebracht dan wel handhavend tegen worden opgetreden. 6.3.1

Legalisatie

Er komen geen (categorieën van) overtredingen van het vorige bestemmingsplan voor die in het onderhavige bestemmingsplan zijn gelegaliseerd. 6.3.2

Overgangsrecht

Er zijn geen strijdige zaken die onder het overgangsrecht zijn gebracht. 6.3.3

Handhaving

Er komen in het plangebied geen strijdige zaken voor die (vooralsnog) niet gelegaliseerd kunnen worden.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

66

7

Participatie en communicatie Vooroverleg

Er heeft met verschillende overheidsinstanties vooroverleg plaatsgevonden. Onderhavige toelichting is getoetst door de gemeente Opmeer. Ten tweede zijn de relevante milieuaspecten getoetst door de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord. De reacties hierop zijn in onderhavige toelichting verwerkt. Tevens is er door de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord een advies op het gebied van externe veiligheid aangeleverd. Ook dit advies is verwerkt in onderhavige toelichting.

Participatietraject Ten grondslag van dit bestemmingsplan ligt de Gebiedsvisie Centrum Opmeer-Spanbroek. In het opstellen van deze visie heeft een uitvoerig participatie en communicatietraject plaatsgevonden tussen 1 juni 2022 en 21 november 2022. Met de vertaling van de visie in dit bestemmingsplan wordt de inspraak van verschillende stakeholders in het plan geborgd. In onderstaande tabel 7.1 zijn de verschillende stappen uitgewerkt die in dit participatietraject zijn doorlopen. De onderliggende rapporten zijn opgenomen op de website van de Gemeente Opmeer over de gebiedsvisies Opmeer (centrum Opmeer-Spanbroek en Hoogwoud-oost)14.

Tabel 7.1:

14

Participatietraject Opmeer-Spanbroek Centrum

Datum

Participatie

Juni 2022

Aankondiging start participatietraject in de krant, sociale media, gemeentelijke website. Individuele gesprekken met relevante stakeholders, de wethouder en gemeente.

8 juni 2022

Start Kansenkaart enquête. (Uiteindelijk 465 respondenten). De resultaten hiervan zijn op 28 juni in een digitaal rapport gepubliceerd vanuit de gemeente.

5 juli 2022

Online responskaart gepubliceerd met 1168 plekken op de kaart waar respondenten kansen, positieve aspecten en verbeterpunten zien. Inloopavond waar de resultaten van deze kaart en een tussenstand van de ruimtelijke verkenning is getoond en besproken. Daarbij zijn ter plekke reacties en digitale schetsen opgehaald.

5 juli – 31 augustus 2022

Reflectie enquête en resultaten inloopavond. Op 12 juli zijn re resultaten van het parkeeronderzoek en de russenstand van de stedenbouwkundige verkenning gepresenteerd op de gemeentelijke website.

1 september 2022

Presentatie tussenstanden aan beeldvormende raad.

15 september 2022

Rapportage reflectie zomerperiode gedeeld met de stakeholders.

19 oktober 2022

Inloopavond met de verder gevorderde inzichten in de gebiedsvisie inclusief schetsen en aantekeningen van aanwezigen daarop.

19 oktober – 8 november 2022

Reflectie mogelijkheid middels een tweede enquête waarin een doorloop van het voorlopige beeld van de gebiedsvisie te zien was.

21 november 2022

Oplevering rapportage reflectie enquête

20 februari 2023

Bijeenkomst gebiedsvisie

Website gebiedsvisies: https://new.maptionnaire.com/g/99bcp9ev47k6

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

67

Alle stappen zijn vanuit de afdeling communicatie van de gemeente Opmeer bekend gemaakt via de gemeentelijke website, sociale media (Facebook van de gemeente), lokale krantjes en per mail naar de personen die hebben aangegeven op de hoogte gehouden te willen worden. Hierna kan de wettelijke procedure met betrekking tot de vaststelling van het bestemmingsplan van start gaan.

Vaststelling bestemmingsplan De wettelijke procedure tot wijziging van het bestemmingsplan is aangevangen met het ter inzage leggen van het ontwerpbestemmingsplan. Het ontwerpbestemmingsplan heeft gedurende zes weken, met ingang van 14 december 2023, ter inzage gelegen. Tegen het ontwerpbestemmingsplan zijn diverse zienswijzen ingediend. Deze zijn samengevat en door de gemeente beantwoord in de Nota beantwoording zienswijzen. Deze is opgenomen in de bijlagen. De zienswijzen hebben geleid tot enkele aanpassingen van het bestemmingsplan. Daarnaast is ambtshalve een aantal aanpassingen doorgevoerd. Dit betreft met name een aantal omissies in de planregels, alsmede het schrappen van een aantal wijzigingsbevoegdheden, waarvan toepassing niet langer meer aannemelijk is. Het bestemmingsplan wordt vervolgens, met inachtname van deze wijzigingen, vastgesteld door de gemeenteraad van Opmeer.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

68

SEPARATE BIJLAGEN Bijlage 1: Beeldkwaliteitsplan Bijlage 2: Stedenbouwkundig kader Bijlage 3: Nota beantwoording zienswijzen

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

69

Centrum Opmeer - Spanbroek 2023

bestemmingsplan Centrum Opmeer - Spanbroek 2023

Inhoudsopgave

Regels

3

Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2

Inleidende regels Begrippen Wijze van meten

4 4 11

Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13 Artikel 14 Artikel 15 Artikel 16

Bestemmingsregels Bedrijf Centrum Dienstverlening Groen Horeca Maatschappelijk Tuin Verkeer Wonen Wonen - Historisch lint Leiding - Water Waarde - Archeologie 2 Waarde - Archeologie 4 Waterstaat - Waterkering

12 12 15 19 20 21 22 25 26 28 30 33 34 36 38

Hoofdstuk 3 Artikel 17 Artikel 18 Artikel 19 Artikel 20 Artikel 21 Artikel 22 Artikel 23

Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene aanduidingsregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels Overige regels

39 39 40 41 42 43 44 46

Hoofdstuk 4 Artikel 24 Artikel 25

Overgangs- en slotregels Overgangsrecht Slotregel

47 47 48

2

Inhoudsopgave (vastgesteld)

Regels

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

71

bestemmingsplan Centrum Opmeer - Spanbroek 2023

Hoofdstuk 1 Artikel 1

Inleidende regels

Begrippen

In deze regels wordt verstaan onder: 1.1

Plan

Het bestemmingsplan Centrum Opmeer - Spanbroek 2023 met identificatienummer NL.IMRO.0432.BP81199-va01 van de gemeente Opmeer. 1.2

Bestemmingsplan

De geometrisch bepaalde planobjecten met de bijbehorende regels en de daarbij behorende bijlagen. 1.3

Aan huis verbonden beroep

Een beroep of het beroepsmatig verlenen van diensten op administratief, juridisch, medisch, therapeutisch, kunstzinnig, ontwerptechnisch of hiermee gelijk te stellen gebied, dat door zijn beperkte omvang in een woning en daarbij behorende bijbehorende bouwwerken, met behoud van de woonfunctie, kan worden uitgeoefend. 1.4

Aanduiding

Een geometrisch bepaald vlak of figuur, waarmee gronden zijn aangeduid, waar ingevolge de regels regels worden gesteld ten aanzien van het gebruik en/of het bebouwen van deze gronden. 1.5

Aanduidingsgrens

Grens van een aanduiding indien het een vlak betreft. 1.6

Aaneengebouwde woning

Een woning die onderdeel uitmaakt van minimaal drie aaneengebouwde woningen. 1.7

Achtererfgebied

Erf achter de lijn die het hoofdgebouw doorkruist op 1 m achter de voorkant en van daaruit evenwijdig loopt met het aangrenzend openbaar toegankelijk gebied, zonder het hoofdgebouw opnieuw te doorkruisen of in het erf achter het hoofdgebouw te komen. 1.8

Afhankelijke woonruimte

Een onderdeel van het hoofdgebouw of (aangebouwd) bijgebouw waarin een gedeelte van de voor mantelzorg of inwonende ouders bedoelde huishouding is gevestigd. 1.9

Ambachtelijk bedrijf

Een bedrijf dat is gericht op het geheel of overwegend door middel van handwerk vervaardigen, bewerken of herstellen van goederen. 1.10

Bebouwing

Eén of meer gebouwen en/of bouwwerken, geen gebouwen zijnde. 1.11

Bebouwingspercentage

Een in de regels aangegeven percentage, dat de grootte van het deel van het bouwvlak aangeeft dat maximaal mag worden bebouwd.

4

Regels (vastgesteld)

bestemmingsplan Centrum Opmeer - Spanbroek 2023

1.12

Bedrijf

Een inrichting of instelling gericht op het bedrijfsmatig voortbrengen, vervaardigen, bewerken, opslaan, installeren en/of herstellen van goederen dan wel het bedrijfsmatig verlenen van diensten, aan huis verbonden beroepen daaronder niet begrepen. 1.13

Bedrijfswoning

Eén woning in of bij een gebouw of op een terrein, kennelijk slechts bedoeld voor (het huishouden van) een persoon, wiens huisvesting ter plaatse noodzakelijk is, gelet op het feitelijk gebruik van het gebouw en/of terrein in overeenstemming met de bestemming. 1.14

Belangrijkste gebouw

Een gebouw dat noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de geldende of toekomstige bestemming van een perceel en, indien meer gebouwen op het perceel aanwezig zijn, gelet op die bestemming als belangrijkste gebouw valt aan te merken. 1.15

Beperkt kwetsbare objecten

a. Woningen, kantoorgebouwen, hotels, restaurants, winkels en bedrijfsgebouwen, voor zover deze objecten niet tot de categorie kwetsbare objecten behoren. b. Sporthallen, zwembaden, speeltuinen. c. Sport- en kampeerterreinen en terreinen bestemd voor recreatieve doeleinden, voor zover zij niet tot de categorie kwetsbare objecten behoren. d. Andere objecten die met de onder a en b genoemde gelijkgesteld kunnen worden uit hoofde van de gemiddelde tijd per dag gedurende welke personen daar verblijven, het aantal personen dat daarin doorgaans aanwezig is en de mogelijkheden voor zelfredzaamheid bij een ongeval, voor zover die objecten niet tot de categorie kwetsbare objecten behoren. e. Objecten met een hoge infrastructurele waarde, zoals een telefoon- of elektriciteitscentrale of een gebouw met vluchtleidingsapparatuur, voor zover die objecten wegens de aard van de gevaarlijke stoffen die bij een ongeval kunnen vrijkomen, bescherming verdienen tegen de gevolgen van dat ongeval. 1.16

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opmeer&id=4d5bf949-df87-45fd-8001-54c70d19bbfa