CConstaterende datOpmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

[25.0015217] Bijlage 1: Bestemmingsplan Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

Besluitvormende raadsvergadering 11 december 2025, gemeente OpmeerBij agendapunt: Bestemmingsplan Centrum Opmeer-Spanbroek 202334.603 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Bestemmingsplan Centrum Opmeer-Spanbroek 2023 Vaststelling

colofon

projectnaam Centrum Opmeer-Spanbroek 2023 datum 29 oktober 2025 projectnummer P05646 IMRO-identificatienummer opdrachtgever Gemeente Opmeer Concept 28 maart 2023 Ontwerp 1 december 2023 Vaststelling BRO projectleider JVo projectteam EBa, JvdA, TAu bron kaft BRO

Nachtwachtlaan 20 1058 EA Amsterdam +31 (0)20 506 19 99 info.bro@movares.nl www.movares.com

Inhoudsopgave 1

Inleiding

5

2

Beleidskader

8

2.2.1 2.2.2 2.2.3

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Ladder voor duurzame verstedelijking

Provinciaal beleid

8 9 9

9

2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.3.5 2.3.6 2.3.7 2.3.8

Omgevingsvisie NH2050 (2018) Omgevingsverordening Woonagenda 2020-2025 (2022) Perspectief mobiliteit (2021) Perspectief Fiets (2018) Actieagenda Actieve Mobiliteit 2022 – 2027 (2022) Programma gezonde leefomgeving (2020) Detailhandelsbeleid

Beleid regio Noord-Holland-Noord

9 11 12 12 13 14 15 16

16

2.4.1 2.4.2

Woondeal Noord-Holland Noord (2020) RES Noord-Holland Noord 1.0 (2021)

Beleid regio West-Friesland

16 17

20

2.5.1 2.5.2 2.5.3 2.5.4 2.5.5 2.5.6 2.5.7 2.5.8

Regionaal OV Toekomstbeeld 2040 (2019) Pact van Westfriesland 7.1 (2020) Regionale Economische Agenda (REA) (2015) Structuurschets Westfriesland (2016) Regionale Detailhandelsvisie West-Friesland (2024) Regionale woonvisie Westfriesland (2017) Regionaal woonakkoord 2020-2025 (2021) Afwegingskader Wonen Westfriesland v0.7 (2021)

Gemeentelijk beleid

20 21 22 23 23 24 25 26

27

2.6.1 2.6.2 2.6.3 2.6.4 2.6.5 2.6.6 2.6.7 2.6.8

Structuurvisie Opmeer 2025 (2012) Toekomstvisie Opmeer 2030 (2021) Coalitieprogramma 2022-2026 (2022) Beleidsvisie Fysieke leefomgeving 2020-2023 Woonvisie gemeente Opmeer 2023-2028 Het gemeentelijke verkeer en vervoersplan 2020-2027 Nota uiterlijk van bouwwerken (2021) Notitie Standplaatsenbeleid (2004)

27 28 29 31 32 33 34 36

Aanleiding Het plangebied Vigerende bestemmingsplan Leeswijzer

Inleiding Rijksbeleid

5 5 6 7

8 8

3

Visie op centrumgebied

37

4

Milieu en waarden

41

Ruimtelijke structuur Centrumfunctie Mobiliteit Herontwikkelingen Beeldkwaliteitsplan

Inleiding

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

37 38 38 38 40

41

3

Geluid Externe veiligheid Bedrijven en milieuzonering Geur Waterhuishouding Bodemkwaliteit Luchtkwaliteit Natuur en ecologie

41 41 45 47 48 48 49 50

4.9.1 4.9.2

Wetgeving en beleid Aanwezigheid natuur- en ecologische waarden

Archeologie en cultuurhistorie

50 51

52

4.10.1 4.10.2

Wetgeving en beleid Archeologische en historisch-geografische waarden in het plangebied

52 56

5

Juridische planopzet

62

6

Uitvoerbaarheid

65

7

Inleiding Plansystematiek Toelichting op de ontwikkellocatie Koenis Haalbaarheid wijzigingsbevoegdheid

Inleiding Economische uitvoerbaarheid

62 62 64 64

65 65

6.2.1 6.2.2

Financieel-economische haalbaarheid Verhaal van kosten

Handhavingsaspecten

65

6.3.1 6.3.2 6.3.3

Legalisatie Overgangsrecht Handhaving

66 66 66

Participatie en communicatie

67

Vooroverleg Participatietraject Vaststelling bestemmingsplan

65 65

67 67 68

SEPARATE BIJLAGEN

Bijlage 1: Beeldkwaliteitsplan Bijlage 2: Stedenbouwkundig kader Bijlage 3: Nota beantwoording zienswijzen

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

4

Toelichting

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

70

1

Inleiding Aanleiding

Opmeer-Spanbroek centrum vormt dé centrale ontmoetingsplek voor inwoners in het dorp en de regio. Hoewel het centrum van oudsher een sterke positie heeft, staat het toekomstperspectief onder druk. Consumentengedrag is de afgelopen 10 jaar sterk veranderd, ten gunste van het internet. Het winkelaanbod loopt terug. De gevolgen van de Coronapandemie versterken trends die al waren ingezet. Daarbij is vergrijzing ook een aandachtpunt, zowel van de consument als de ondernemer. Hierdoor moeten centra zoals die van Opmeer opnieuw op zoek naar het eigen profiel en het aanbod dat daarbij past. Het aantrekken van nieuwe winkels is niet meer realistisch en zonder een structurele aanpak ligt een toename van de leegstand op de loer. Onder andere om deze reden heeft de gemeente Opmeer een nieuwe gebiedsvisie opgesteld voor het centrumgebied. Voor de juridisch-planologische vertaling van deze gebiedsvisie is het bestemmingsplan ‘Centrum Opmeer – Spanbroek’ (d.d. 6 juli 2017) herzien alsmede (een klein deel van) het bestemmingsplan ‘Herziening Hoogwoud, Opmeer en Spanbroek 2017’ (d.d. 21 december 2017).

Het plangebied Het plangebied van het bestemmingsplan ‘Centrum Opmeer-Spanbroek 2023’ ligt centraal binnen de aaneengegroeide dorpskernen Spanbroek en Opmeer, zie figuur 1.1, in het zuiden van de gemeente Opmeer. Globaal grenst de bebouwing aan (delen van) de volgende wegen binnen het plangebied: Herenweg – Gruttostraat – Wuiver – Lindengracht – Breestraat – Paardenmarkt – Koninginneweg.

Figuur 1.1 Gemeente Opmeer en de kernen Opmeer Spanbroek met globale aanduiding plangebied (groene cirkel)

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

5

Figuur 1.2 Luchtfoto Opmeer-Spanbroek en globale aanduiding plangebied (bron: Google Maps)

Vigerende bestemmingsplan Ter plaatse het onderhavig projectgebied is het bestemmingsplan ‘Centrum Opmeer – Spanbroek’, zoals vastgesteld op 06 juli 2017 vigerend. Zie figuur 1.3 voor een uitsnede van dit bestemmingsplan. De enkelbestemmingen binnen het centrum zijn: •

Centrum;

•

Wonen;

•

Dienstverlening;

•

Maatschappelijk;

•

Horeca;

•

Bedrijf;

•

Tuin;

•

Verkeer.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

6

Figuur 1.3 Vigerend bestemmingsplan centrum Opmeer-Spanbroek (bron: Ruimtelijke Plannen)

Daarnaast geldt er voor een aantal kleine delen van het plangebied het bestemmingsplan ‘Herziening Hoogwoud, Opmeer en Spanbroek 2017’, zoals vastgesteld op 30 januari 2019. Er gelden verschillende dubbelbestemmingen en gebiedsaanduidingen in het plangebied. Er geldt voor een gedeelte van het centrum de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’ en voor het overige gedeelte geldt de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 4’. Voor een ander gedeelte, rondom het water de ‘Wijzend’, geldt de dubbelbestemming ‘Waterstaat – Waterkering’. Tevens loopt door het centrum de dubbelbestemming ‘Leiding – Water’. Er zijn in het plangebied vier verschillende zones als ‘Wetgevingszone – Wijzigingsgebied’ aangeduid. Ten slotte is er in het westen van het plangebied de functieaanduiding ‘specifieke vorm van bedrijf – mengvoedersbedrijf’ opgenomen.

Leeswijzer Het bestemmingsplan ‘Centrum Opmeer – Spanbroek 2023’ bestaat uit 10 hoofdstukken. Volgend op de inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op het beleidskader op verschillende schaalniveaus. Hoofdstuk 3 beschrijft het plangebied. Het vierde hoofdstuk besteedt aandacht aan verschillende milieuaspecten, waaronder de waterhuishouding, de bodemkwaliteit en luchtkwaliteit. Vervolgens geeft hoofdstuk 5 een beschrijving van de juridische planopzet. Hoofdstuk 6 beschrijft de economische uitvoerbaarheid van het plan en tenslotte gaat hoofdstuk 7 in op het participatie- en het communicatietraject.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

7

2

Beleidskader Inleiding

In dit hoofdstuk worden de rijks-, provinciale en gemeentelijke beleidskaders op het gebied van ruimtelijke ordening die van belang zijn voor de ontwikkeling van het plangebied aan de orde gesteld. Middels beknopte samenvattingen van relevante beleidsnota's en plannen worden de beleidskaders op deze verschillende schaalniveaus beschreven. Sectoraal beleid, zoals externe veiligheid, cultuurhistorie en flora en fauna wordt beschreven bij de behandeling van de afzonderlijke (milieu)thema’s.

Rijksbeleid 2.2.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

In het kader van de invoering van de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 is ingevoerd, heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Deze is vastgesteld op 9 september 2020. De NOVI is vastgesteld op grond van de huidige regelgeving (dus als structuurvisie) en is na inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan gelden als Nationale omgevingsvisie in de zin van de Omgevingswet. De NOVI vervangt de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), die met uitzondering van paragraaf 4.9 Caribisch Nederland en Caribische Exclusieve Economische Zone is komen te vervallen. Daarnaast vervangt de NOVI delen van het Nationaal Waterplan, de Natuurvisie en het Nationaal Milieubeleidsplan. Inhoudelijk gezien bevat de NOVI een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht aan grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Een centraal aspect van de NOVI is de focus op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving. Werken op basis van integraliteit met betrekking tot verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken vormt de kern van deze nieuwe aanpak.

Het streven naar integraliteit dat onderdeel is van de NOVI valt samen in vier verschillende prioriteiten waartussen een onderscheid wordt gemaakt in de NOVI, te weten: • ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; • duurzaam economisch groeipotentieel; • sterke en gezonde steden en regio’s; • toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Binnen de NOVI worden drie afwegingsprincipes gehanteerd om te komen tot weloverwogen beleidskeuzes. Die zouden moeten helpen bij het afwegen en prioriteren van verschillende belangen en opgaven: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. 3. Afwentelen wordt voorkomen.

Doorwerking plangebied

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

8

Onderhavig bestemmingsplan treft geen nationaal belang. Wel moeten ontwikkelingen die binnen het wijzigingsgebied van dit bestemmingsplan worden gerealiseerd de Ladder voor duurzame verstedelijking (zie paragraaf 2.2.3) doorlopen. Geconcludeerd kan worden dat de NOVI geen belemmering vormt voor het bestemmingsplan. 2.2.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)

Structuurvisies hebben geen bindende werking voor andere overheden dan de overheid die de visie heeft vastgesteld. De nationale belangen uit de SVIR die juridische borging vragen, zijn geborgd in het Barro. Het Barro is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen en zorgt voor sturing en helderheid van deze belangen vooraf. Doorwerking plangebied Zoals reeds in paragraaf 2.2.1 is geconcludeerd treft onderhavige bestemmingsplanwijziging geen nationale belangen. 2.2.3

Ladder voor duurzame verstedelijking

Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen is per 1 oktober 2012 de ladder voor duurzame verstedelijking in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6 Bro) opgenomen (en in 2017 aangescherpt). De ladder ziet op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. De ladder is een motiveringsinstrument dat verplicht moet worden toegepast bij elk ruimtelijk besluit dat een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt. Wat er onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan, is in artikel 1.1.1 Bro bepaald: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.” Uit de jurisprudentie komt naar voren dat het wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling van enige omvang moet zijn. Per 1 juli 2017 is een gewijzigde Ladder in werking getreden.

Hierin is de tekst van de Ladder teruggebracht naar de essentie, namelijk de noodzaak om aan te geven dat de voorgenomen nieuwe stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte plus een motivering indien de stedelijke ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.” (artikel 3.1.6 lid 2 Bro). Doorwerking plangebied Onderhavig bestemmingsplan is conserverend van aard. Nieuwe ontwikkelingen kunnen worden gerealiseerd binnen de wijzigingsbevoegdheden van dit bestemmingsplan. Wanneer deze kunnen worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkelingen, dient de ladder voor duurzame verstedelijking doorlopen te worden. De wijzigingsvoorwaarden zijn hierop afgestemd. Op basis van het provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid en regionale afstemming is het aannemelijk dat de Laddertoets voor de toepassing van de bevoegdheden kan worden doorlopen.

Provinciaal beleid 2.3.1

Omgevingsvisie NH2050 (2018)

Op 19 november 2018 heeft de Provinciale Staten de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 vastgesteld. De huidige provinciale plannen (Structuurvisie, het Provinciaal Verkeer- en Vervoerplan, het Milieubeleidsplan, de Watervisie en de Agenda Groen) komen te vervallen en gaan op in één integrale omgevingsvisie voor de fysieke leefomgeving met onderliggende programma’s.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

9

De Omgevingsvisie NH2050 wil zorgen voor balans tussen economische groei en leefbaarheid. De provincie wil voor toekomstige generaties het welvaarts- en welzijnsniveau in Noord-Holland op een hoog niveau houden. Dit betekent dat in Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd; de ruimte voor economische ontwikkeling wordt altijd in samenhang met dit uitgangspunt beschouwd. Duurzame economische ontwikkeling is nodig voor de werkgelegenheid en daarmee voor de bestaanszekerheid van onze inwoners; de provincie Noord-Holland wil ook in de toekomst een provincie zijn voor iedereen om onze provincie sociaal-inclusief te houden. Maar ook om de grote investeringen op te brengen die nodig zijn voor onder meer de transitie naar een duurzame energiehuishouding, de overgang naar een circulaire economie en het behoud van ons karakteristieke landschap. Deze visie laat in algemene zin zien wat de ontwikkelprincipes zijn voor de hele provincie om een hoge leefomgevingskwaliteit te bieden. Deze principes zijn overkoepelend: ze gelden voor de hele provincie. Hierbij komen de thema’s gezondheid, veiligheid, klimaatadaptatie en landschap aan bod, alsook een aantal generieke principes voor het gebruik van de fysieke leefomgeving. Daarnaast worden vijf samenhangende bewegingen geschetst.

Bewegingen die laten zien hoe wordt omgegaan met opgaven die op onze samenleving afkomen en die de provincie wilt faciliteren. Dat wordt gedaan door een aantal ontwikkelprincipes en randvoorwaarden mee te geven om de beweging naar de toekomst te kunnen maken. Het gaat om de volgende vijf bewegingen: 1. Dynamisch schiereiland – hier is het benutten van de unieke ligging leidend waarbij de kustverdediging voorop staat en waar toeristische en recreatieve kansen benut kunnen worden en natuurwaarden worden toegevoegd. 2. Metropool in ontwikkeling – hierin beschrijven we hoe de Metropoolregio Amsterdam steeds meer als één stad gaat functioneren en dat de reikwijdte van de metropool groter wordt. Door het ontwikkelen van een samenhangend metropolitaan systeem vergroten we de agglomeratiekracht. 3. Sterke kernen, sterke regio’s – deze beweging gaat over de ontwikkeling van centrumgemeenten die daarmee het voorzieningenniveau in de gehele regio waarin ze liggen vitaal houden en de kernen hun herkenbare identiteit behouden. Specifiek met betrekking tot detailhandel stelt de provincie dat er in toenemende mate sprake is van een leegstandsopgave in kernen. Dit is veelal te zien in de detailhandelssector als gevolge van o.a. de ontwikkeling van online winkelen.

Er is daardoor een noodzaak tot transformatie en een noodzaak tot regionale afstemming om winkelcentra krachtig en onderscheidend te houden. Met het in kaart brengen van alternatieve functies, ontstaan er kansen op het gebied van economie en energietransitie. Onderdeel van deze beweging is ook het versterken van de woningbouwontwikkeling binnen de provincie. Deze wordt vooral in en aansluitend op de bestaand verstedelijkte gebieden gepland, in overeenstemming met de kwalitatieve behoeftes en trends. 4. Nieuwe energie – in deze beweging gaat het over het benutten van de economische kansen van de energie-transitie en circulaire economie. 5. Natuurlijk en vitaal landelijke omgeving – deze beweging gaat over het ontwikkelen van natuurwaarden in combinatie met het versterken van de (duurzame) agrifoodsector. Alle vijf bewegingen hebben een economische drijver. Van de kansen die onze kusten bieden voor toeristisch-recreatieve ontwikkeling in Dynamisch schiereiland tot de economische mogelijkheden die de transitie naar duurzame energie bieden voor de ‘draaischijven’ Den Helder en NZKG. De bewegingen verbinden deze economische kansen aan het versterken van de leefbaarheid, juist met het oog op duurzame economische groei. Bijvoorbeeld door de ontwikkeling van het metropolitane landschap nadrukkelijk onderdeel te

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

10

maken van het gehele metropolitane systeem, inclusief de verstedelijking, alsook om de agrifoodsector te ondersteunen als partner om de biodiversiteit te vergroten. Doorwerking plangebied Relevant voor de centrumvisie van Opmeer-Spanbroek is de focus van de visie op ‘sterke kernen-sterke regio’s’. Opmeer-Spanbroek is de belangrijkste kern van de gemeente. Het versterken van het voorzieningenniveau binnen het centrum draagt bij aan de vitaliteit van de gehele regio en biedt daarmee kansen voor het welvaarts- en welzijnsniveau in de gehele gemeente. Het is belangrijk om extra aandacht te besteden aan de leegstandsopgave en het realiseren van een krachtig en onderscheidend winkelcentra. Het toevoegen van woningen binnen het centrum van Opmeer-Spanbroek is, mits in overeenstemming met de behoefte, is in lijn met de visie van de provincie om binnen bestaand stedelijk gebied meer woningen te bouwen. Ten slotte moet er in de centrumvisie van Opmeer-Spanbroek aandacht gaan naar de (economische) kansen op het gebied van/voor de energietransitie en de circulaire economie. 2.3.2

Omgevingsverordening

Op 22 oktober 2020 hebben de Provinciale Staten de Omgevingsverordening NH2020 vastgesteld. De Omgevingsverordening NH2020 geldt vanaf 17 november 2020 en vervangt alle bestaande verordeningen die betrekking hebben op de leefomgeving, zoals de Provinciale Ruimtelijke Verordening, de Provinciale Milieuverordening, de Waterverordeningen en de Wegenverordening. Gelijktijdig met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is de Omgevingsverordening NH2022 vastgesteld. De provincie wil met de omgevingsverordening ontwikkelingen, zoals woningbouw en de energietransitie, mogelijk maken en zet in op het beschermen van mooie en bijzondere gebieden in Noord-Holland. Er wordt gezocht een evenwichtige balans tussen economische groei en leefbaarheid. De belangrijkste ambities voor Noord-Holland, zoals omschreven in de Omgevingsvisie, zijn verankerd in de Omgevingsverordening NoordHolland.

Doorwerking plangebied Het hele projectgebied van het voorliggende bestemmingsplan ligt binnen de gebiedsaanduiding ‘bodemsanering’, waarin regels met het oog op het beschermen van de bodem, aan de hand van artikel 1 van de Wet Bodembescherming zijn opgesteld. Daarnaast geldt de gebiedsaanduiding ‘peilbesluit’, waarin aangegeven is dat het waterschapsbestuur een of meerdere peilbesluiten vaststelt voor het oppervlaktewater. Beide aanduidingen gelden breder dan het centrum van Opmeer-Spanbroek en hebben betrekking op een groot deel van de provincie Noord-Holland. Daarnaast geldt er voor het westelijke gedeelte van het projectgebied de aanduidingen ‘beperkingengebied regionale waterkeringen’ en ‘regionale waterkeringen’. Deze laatste zone is ook als dubbelbestemming opgenomen in het bestemmingsplan. Voor dit gebied geldt een veiligheidsnorm, aangegeven als de gemiddelde overschrijdingskans per jaar. Daarnaast stelt de verordening dat er geen nieuwe detailhandelsbedrijven buiten bestaande winkelgebieden mogelijk zijn, tenzij: •

Bij nieuwe detailhandelsbedrijven van meer dan 500 m² winkelvloer-oppervlak de regionale adviescom-

•

Het initiatief in overeenstemming met afspraken die staan in de regionale detailhandelsvisie is.

missie detailhandel hierover advies heeft uitgebracht. In het plan is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen (wijzigingsgebied 1) die een nieuwe detailhandelvestiging mogelijk maakt. In dat kader vindt rondom de vaststelling van het bestemmingsplan regionaal overleg

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

11

plaats. Finale toetsing aan deze bepaling van de Omgevingsverordening vindt plaats bij toepassing van de genoemde bevoegdheid. 2.3.3

Woonagenda 2020-2025 (2022)

De Woonagenda 2020-2025 is de uitvoeringsagenda van het woonbeleid van de provincie Noord-Holland. De Woonagenda volgt uit, en past binnen, de randvoorwaarden van het provinciaal ruimtelijk beleid, zoals beschreven in de provinciale Omgevingsvisie NH2050 en het coalitieakkoord ‘Duurzaam doorpakken’. De ruimtelijke uitgangspunten waarop de agenda is gebaseerd zijn; •

Wonen is onderdeel van een integrale verstedelijkingsopgave.

•

De provincie geeft ruimte voor woningbouw, uitgaande van zorgvuldig ruimtegebruik.

•

De provincie versterkt de rol van de kernen en steden in het regionale netwerk, leidend tot keuzes voor woningbouw- en economische ontwikkeling en het voorzieningenniveau in de regio.

•

De provincie geeft invulling aan onze ambities door aan de hand van deze Woonagenda ruimte te bieden voor maatwerk en te sturen op regionale samenwerking.

Het overkoepelende doel van de woonagenda is het realiseren van voldoende betaalbare, duurzame en toekomstbestendige woningen voor alle doelgroepen: •

Hierbij geldt dat de vraag leidend is; regionale programmeringen moeten worden onderbouwd op basis van de kwalitatieve en kwantitatieve vraag en aanbod, zowel nu als in de toekomstige situatie.

•

Voor het versnellen van de woningbouwprogrammering ondersteund de provincie gemeenten met het

•

De woningbouwprogrammering is regionaal en adaptief.

•

Bij binnenstedelijke plannen nabij een ov-knooppunt en/of in een groeiregio mogen hogere aantallen wo-

Uitvoeringsprogramma Binnenstedelijk Bouwen en Versnellen Woningbouw.

ningen worden gerealiseerd dan in de prognose aangegeven staan, met als doel het inlopen van het woningtekort. De woningmarkt heeft meer flexibiliteit en betaalbare opties voor alle verschillende doelgroepen nodig. Er is regionale afstemming en samenwerking nodig voor een betaalbaar en divers woningaanbod. Er moet een goede balans komen tussen economie, wonen, mobiliteit, natuur en landschap, met het oog op de leefbaarheid en gezondheid van de provincie. In de woonakkoorden worden afspraken rondom woningbouw zoveel mogelijk klimaatneutraal, klimaatadaptie, stimuleren op actieve mobiliteit, circulair en natuur- en landschapsinclusief ontwikkeld. Doorwerking plangebied Relevant voor de centrumvisie van Opmeer-Spanbroek is de focus van de Woonagenda op regionale afstemming. Woningen moeten worden gebouwd daar waar er behoefte aan is. Daarbij moet worden gekeken naar de behoefte van verschillende doelgroepen en prijscategorieën. 2.3.4

Perspectief mobiliteit (2021)

In het ‘Perspectief Mobiliteit’ wordt de beleidsinzet gepresenteerd van de provincie m.b.t. bereikbaarheid, verstedelijking, leefbaarheid, gezondheid, klimaatverandering en energietransitie. Het kader van dit perspectief is de Omgevingsvisie NH2050. De doelen die hieruit voortkomen zijn: •

Bereikbare Woningen: Het bereikbaar maken van de urgente woningbouwopgave in de MRA en NoordHolland Noord zodanig dat een aantrekkelijk, vraaggericht woningaanbod wordt gerealiseerd op bereikbare en leefbare locaties met behoud van de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van kleine kernen.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

12

•

Bereikbare economische toplocaties/ bereikbare bedrijven: De huidige en toekomstige economische toplocaties in Noord-Holland bereikbaar krijgen en houden op een manier die past bij de huidige en toekomstige functies en gebruikers van deze locaties (werknemers en logistiek), met beperking van negatieve effecten van hinder en vertraging.

•

Goede dagelijkse deur-tot-deur reis: Het zorgen voor een goed functionerend, multimodaal Daily Urban System van de MRA met aandacht voor reistijd, betrouwbaarheid en beleving, met een goede aansluiting van Noord-Holland Noord op de MRA, mede om een mogelijke overloop van de woningbouwopgave naar Noord-Holland Noord te faciliteren.

•

Lopen en fietsen: Het inzetten op vormen van actieve mobiliteit (lopen en fietsen) om gezond gedrag te

•

De ketenreis: Het mogelijk en aantrekkelijk maken van ketenreizen binnen een multimodaal mobiliteits-

stimuleren. netwerk om enerzijds stedelijke gebieden goed bereikbaar te houden en anderzijds het bereik van hoogwaardige ov-lijnen te vergroten. •

Veilig en toegankelijk reizen: Het zorgen voor een aantrekkelijk, veilig en voor iedereen toegankelijk mobiliteitsnetwerk, zowel door de inrichting van de infrastructuurnetwerken als ook door het beïnvloeden van het gedrag van verkeersdeelnemers.

•

Voorkomen van negatieve effecten van mobiliteit: Het voorkomen en verhelpen van negatieve effecten van (de groei van) mobiliteit op leefbaarheid, gezondheid, landschap, biodiversiteit en klimaat.

•

Het realiseren van laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen: Het coördineren van een energie-infrastructuur en het realiseren van laadinfrastructuur die de verduurzaming van vervoermiddelen mogelijk maakt. Gebruiksvriendelijk en toegankelijk.

•

Duurzame aanleg en beheer infrastructuur: Door werk met werk te maken, circulaire inkoop en gebruik van duurzame en gebiedseigen grondstoffen kunnen we energie- en klimaatneutraal bouwen en onderhouden.

•

Kosten besparing en efficiëntie op structurele lasten en dekking voor nieuwe ambities.

Doorwerking plangebied Relevant voor de centrumvisie voor Opmeer-Spanbroek is het doel van de provincie om een aantrekkelijk, vraaggericht woningaanbod te realiseren op bereikbare en leefbare locaties. Van belang is dat wordt benoemd dat de leefbaarheid in kleine kernen hier niet door onder druk moet komen te staan door een stijging van de verkeersdruk. Aandacht moet gaan naar het behoud/verbeteren van de bereikbaarheid van het centrum: van regionaal niveau tot korte afstanden te voet of met de fiets. Specifieke doelen van de provincie gaan in op de toegankelijkheid van het openbaar vervoer en de laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen. Het toekomstige mobiliteitsnetwerk in de provincie moet toegankelijk, compleet, actief, aantrekkelijk en duurzaam/klimaatneutraal zijn. 2.3.5

Perspectief Fiets (2018)

Op 10/12/2018 is het Perspectief Fiets vastgesteld door de provincie Noord-Holland, waarin de provincie uiteenzet wat haar rol is op het gebied van fiets mobiliteit. Het doel is dat in 2050 de fiets een (nog) belangrijkere rol speelt in de regionale mobiliteit in de provincie. De focus ligt op een fijnmazig, compleet, herkenbaar en comfortabel netwerk van fietsroutes en stallingen. In dit netwerk zijn overstappunten op het openbaar vervoer opgenomen en de verschillende vormen van mobiliteit sluiten goed bij elkaar aan. Gesteld wordt dat de fiets belangrijk is voor het leefbaar en bereikbaar houden van zowel stedelijke als landelijke gebieden. Het verbeteren van de kwaliteit van het netwerk is goed voor het kleinschalige toerisme en het stimuleren van bedrijven in het buitengebied.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

13

Deze visie wordt vertaald naar de volgende opgaves: 1. veilige provinciale fietsinfrastructuur voor iedereen; 2. oplossen knelpunten in het fietsnetwerk; 3. samen met de regio een netwerk van doorfietsroutes realiseren; 4. versterken van de ketenreis met de fiets; 5. benut de kansen van de deelfiets; 6. verbeteren verkeersveiligheid en bereikbaarheid door gedragsverandering; 7. stimuleer fietstoerisme; 8. smart mobility, innovatie en onderzoek. Voor de regio West-Friesland wordt gesteld dat de fiets een andere rol speelt dan in de meer verstedelijkte gebieden van Noord-Holland. Binnen dorpen is het winkelverkeer een belangrijk aspect van fietsmobiliteit. Een ander belangrijk aspect zijn regionale verplaatsingen, door de centralisatie van onderwijs en andere voorzieningen. In de regio bestaat de lintbebouwing voornamelijk in oost-westrichting. De verbindingen in noord-zuidrichting zijn minder goed ontwikkeld. Op het gebied van verkeersveiligheid en leefbaarheid is er ruimte voor verbeteren in de linten. Doorwerking plangebied Relevant uit het Perspectief Fiets voor de centrumvisie Opmeer-Spanbroek zijn de kansen die een focus op fietsmobiliteit kan brengen voor de leefbaarheid en bereikbaarheid. Ook biedt het economische kansen op het gebied van toerisme. Daarbij is het belangrijk om te focussen op de verkeersveiligheid van de fietsroutes zowel in als richting het centrum. 2.3.6

Actieagenda Actieve Mobiliteit 2022 – 2027 (2022)

In de actieagenda Actieve Mobiliteit (vastgesteld 18/03/2022) wordt de visie, zoals geformuleerd in het Perspectief Fiets (2018), uitgebreid naar meer actieve mobiliteitsvormen dan de fiets en vertaald naar de uitvoering. Actieve vormen van mobiliteit zijn o.a. de Elektrische-/bak-/vrachtfiets, lopen of steppen. Deze vormen zijn duurzaam, goed voor de luchtkwaliteit, gezond en zijn goed te combineren met het bouwen in de steeds schaarster wordende ruimte. Relevante acties uit de Actieagenda worden onderdeel van ruimtelijke plannen en regionale samenwerkingsagenda’s op het gebied van mobiliteit, die samen met de regio’s worden ontwikkeld. De provincie zet zich in op: 1. een groei naar 75 procent actieve verplaatsingen op afstanden tot 7,5 kilometer in 2027; 2. een groei naar 25 procent actieve verplaatsingen op afstanden van 7,5 tot 15 kilometer in 2027. Hiervoor zijn acht actielijnen opgesteld (in volgorde van prioriteit): 1. Doorfietsroutes: regionale netwerken van doorfietsroutes verbeteren en nieuwe doorfietsroutes realiseren; 2. Provinciale infrastructuur: verbeteren van voetgangers- en fietsinfrastructuur op provinciaal areaal; 3. Data op orde: data(voorzieningen) in de beleidscyclus voor actieve mobiliteit professionaliseren; 4. Overige netwerken: verbeteren van overige regionale en lokale netwerken voor voetgangers en fietsers; 5.

Ketenreis: versterken van de positie van actieve vormen van mobiliteit binnen de ketenreis; 6. Stimulering gebruik: stimuleren van het gebruik van actieve mobiliteit door middel van gedragsbeïnvloeding; 7. Kennis en innovatie: innovatieve toepassingen ontwikkelen en kennis over actieve mobiliteit vergroten en uitwisselen; 8. Recreatieve netwerken: versterken van netwerken van recreatieve wandel- en fietsroutes in de provincie.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

14

Doorwerking plangebied Relevant uit de Actieagenda Actieve Mobiliteit voor de centrumvisie van Opmeer-Spanbroek is de focus op het verbeteren van lokale netwerken voor voetgangers en fietsers. Dit is gerelateerd aan het stimuleren van actieve vormen van mobiliteit in de ketenreis. 2.3.7

Programma gezonde leefomgeving (2020)

Het programma ‘Gezonde Leefomgeving’ van de provincie Noord-Holland wordt invulling gegeven aan de gezondheidsaspecten uit de Omgevingsvisie NH2050. Hiermee wordt invulling gegeven aan artikel 1.3 uit de Omgevingswet: Art. 1.3: Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: a) bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en b) doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften. Daarnaast wordt invulling gegeven aan artikel 2.1 uit de Omgevingswet waarin wordt gesteld dat de provincie de bestuurlijke taak heeft m de fysieke leefomgeving doelmatig te beheren, gebruiken en ontwikkelen ter vervulling van maatschappelijke behoeften. Hierbij wordt specifiek gerefereerd naar de evenwichtige toedeling van functies, waarbij rekening moet worden gehouden met het beschermen van de gezondheid. De provincie geef taan dat iedereen recht heeft op een gezonde leefomgeving. Specifiek moet de druk op de gezondheid zo laag mogelijk zijn en moet de omgeving zoveel mogelijk een gezonde leefstijl bevorderen. Deze ambitie is vertaald naar 3 deelambities: 1. Gezonde leefomgeving behouden en waar mogelijk verbeteren.

Daarbij wordt gekeken naar milieukwaliteiten bodem, (grond)water, lucht, omgevingsveiligheid, geluidbelasting, geur en (ontwikkelingen in) de ondergrond. Naast het behalen van de wettelijke normen, wordt gestreefd naar het behalen van de WHO-advieswaarden. 2. Huidige milieukwaliteit in beeld en een kennisbron voor onze partners. Het monitoren van de milieukwaliteiten in samenwerking met partners, om o.a. gebieden met een hoge milieudruk in kaart te brengen. 3. Gezondheid bevorderen door het stimuleren van een gezonde leefstijl. Hoewel de gemeenten, GGD’s en marktpartijen hierin het voortouw hebben, is de provincie bereik geld en tijd te investeren in het stimuleren van gezond gedrag. Dit wordt gedaan door het communiceren van de ambities, het agenderen van het onderwerp en het bij elkaar brengen van partijen. De ambities hebben raakvlakken met veel andere beleidsopgaven, o.a. mobiliteit, ruimtelijke ordening en wonen, water (en bodem), groen, energietransitie, klimaatadaptatie en sport. Doorwerking plangebied De provincie stelt dat inwoners recht op een gezonde leefomgeving hebben. Het aspect gezonde leefomgeving heeft raakvlakken met veel beleidsopgaven. Relevant voor Opmeer-Spanbroek is om de koppeling met de gezonde leefomgeving te maken bij het opstellen van de centrumvisie.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

15

2.3.8

Detailhandelsbeleid

In de monitor detailhandel 2022 is de stand van zaken met betrekking tot de Noord-Hollandse winkelgebieden op 1 januari 2022 uitgewerkt1. Geconcludeerd wordt dat de detailhandelsstructuur ten opzichte van het jaar ervoor stabiel is gebleven, mede door de COVID-19 steunmaatregelen. Specifiek over gemeente Opmeer wordt niks geconcludeerd. Voor de regio West-Friesland wordt gesteld dat: •

Er heeft een lichte krimp in de werkgelegenheid binnen de detailhandel (-128 banen) plaatsgevonden tussen in 2022 ten opzichte van 2021. Dit kan veelal verklaard worden door het verlies van banen in de supermarktbranche. In de rest van de provincie is de werkgelegenheid in de detailhandel branche wel gegroeid.

•

Na een aantal jaren van sterke groei van het winkeloppervlakte binnen de regio is dit gestabiliseerd.

•

De leegstand in de regio is 4,7% (2022) een lichte daling van 0,1% ten opzichte van het jaar ervoor.

•

In West-Friesland zijn 3 winkelgebieden (excl. leegstand) die groter zijn dan 15.000 m 2.

Doorwerking plangebied Relevant uit dit beleid voor de centrumvisie van Opmeer-Spanbroek is de focus van de provincie op het regionaal afstemmen van de behoefte naar detailhandel binnen de veranderende maatschappij en de behoeftes van de bewoners en bezoekers. Deze regionale afstemming is belangrijk, omdat de werkgelegenheid in detailhandelssector in de regio West-Friesland niet mee in gegaan met de groei in de rest van de provincie. De doelen die de provincie stelt met betrekking tot de detailhandelsstructuur zijn op een kleinere schaal ook toepasbaar op het centrum van Opmeer. Bijvoorbeeld: Opmeer is de grootste kern van de gemeente en het centrum speelt een belangrijke rol als winkelgebied. De provincie stelt dat hoofdwinkelgebieden vooral moeten worden geprioriteerd.

Beleid regio Noord-Holland-Noord 2.4.1

Woondeal Noord-Holland Noord (2020)

In de Woondeal Noord-Holland Noord gaat het om de grotere opgaven op het niveau van geheel Noord-Holland Noord (hierna: NHN). NHN en de MRA (Metropool Regio Amsterdam) vullen elkaar aan op het gebied van woningbouwopgaven, verhuisdynamiek, economische ontwikkelingen en mobiliteit. Gezien het feit dat Alkmaar, Heerhugowaard en Hoorn onderdeel uitmaken van het DUS (Daily Urban System) van Amsterdam, is het ook logisch dat op die plekken een deel van de grote woningvraag op de korte termijn binnen de MRA wordt opgevangen. In de Woondeal wordt beoogd dat steden hun eigen karakter behouden en tegelijk flexibel inspelen op de groei van inwoners. Daarom zijn een aantal zaken opgenomen in de woondeal. Bijvoorbeeld de concrete locaties waar woningbouw op de korte en lange termijn versneld raakt. Bij realisatie wordt uitgegaan van de volgende principes: •

Prioriteit op binnenstedelijk bouwen bij ov-knooppunten.

•

De regio ontwikkelt langs de infrastructuurlijnen ten noorden en oosten extra bouwlocaties om te voldoen aan de overlopende vraag en inzet op vereenvoudiging van methodiek en regels dat zo goed mogelijk in de tijd voor elkaar te krijgen.

•

Als dat niet (snel genoeg) lukt inzet op een regionale ladder onderbouwing en vinden van geschikte (goed bereikbaar, weinig “groene” waarde) uitleglocaties.

1

Provincie Noord-Holland (2022), Monitor Detailhandel 2021-2022

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

16

•

Woningen toegevoegd worden die doorstroming tot stand brengen. Bijvoorbeeld in de zin dat bewoners van een veel-kamerwoning naar een appartement verhuizen en de veel-kamer woning voor een gezin beschikbaar komt.

•

De nadruk ligt op het bouwen van betaalbare woningen voor starters, doorstromers en alleenwonenden.

Doorwerking plangebied Relevant uit dit beleid voor de centrumvisie van Opmeer-Spanbroek is de toevoeging van woningen die doorstroming tot stand brengen. Het bouwen voor ouderen in het centrum, brengt bijvoorbeeld de doelgroep dichter tot de voorzieningen en stimuleert de doorstroom in de woningmarkt. Daarnaast biedt een herontwikkeling van het centrum ruimte voor inbreiding van woningen voor o.a. starters. Inbreiding is in lijn met het compacter maken van het centrum van Opmeer, zie hiervoor hoofdstuk 2.5.5 en 2.5.6. 2.4.2

RES Noord-Holland Noord 1.0 (2021)

Omdat lokale besluitvorming op het gebied van maatregelen in het kader van het Klimaatakkoord (2019) en de energietransitie regionale impact kunnen hebben, is Nederland ingedeeld in 30 energieregio’s die elk een Regionale Energiestrategie opstellen (hierna: RES). Het doel van de RES is om plannen op het gebied van wind- en zonne-energieopwekking en de inzet van andere duurzame energietechnieken te maken. Elke 2 jaar wordt deze geactualiseerd. Het doel is dat de energieregio’s gezamenlijk in 2030 samen 35 Terawattuur (TWh) aan grootschalige hernieuwbare elektriciteit op land opwekken. Gemeente Opmeer valt binnen de energieregio Noord-Holland Noord (hierna: NHN). Dit samenwerkingsverband bestaat uit het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, de provincie Noord-Holland en 18 gemeenten2. Daarnaast zijn netbeheerders, bewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers betrokken. Het figuur op de volgende pagina toont de kaart met daarop de zoekgebieden voor wind- en zonneenergie voor de regio NHN. Voor de concretisering van deze zoekgebieden zijn vier criteria opgesteld in een afwegingskader: 1. Kwantiteit De ambitie van de RES NHN is om 3,6 TWh aan zonne- en windenergie op te wekken voor 2030. Hiervan wordt in de huidige situatie al 2,08 TWh opgewekt.

Bovenop deze ambitie wordt in de Wieringerhoek in het IJsselmeer natuurontwikkeling in combinatie met zonneatollen (een vorm van zonne-energie) gerealiseerd met een potentie van 1,1 TWh. De eindverantwoordelijkheid van deze ontwikkeling valt binnen het Rijk en de opbrengsten ervan tellen niet onder de RES.

2

Alkmaar, Bergen (NH.), Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec, Texel en Uitgeest

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

17

OpmeerSpanbroek

Figuur 2.1 Zoekgebieden zon- en windenergie en bestaande windturbines in Noord-Holland Noord (bron: RES 1.0 Noord-Holland Noord)

De zoekgebieden (zie figuur 2.1) waar deze energie zal worden opgewekt kunnen worden opgedeeld in verschillende categorieën die elk kansen en uitdagingen bieden. Deze categorieën zijn: zon op dak, zon op parkeerplaatsen, langs infrastructurele lijnen, bij bedrijventerreinen en IJsselmeer en Markermeer. Ook is vastgesteld waar energieopwekking specifiek niet wenselijk is. O.a. in de duinen, andere natuurgebieden of in het open landschap en in gebieden met een hoge cultuurhistorische waarde. 2. Participatie en draagvlak Belangrijk in het opstellen van de RES 1.0 en alle vervolgstappen die nog zullen komen is het bottom-up proces. De overtuiging is dat samenwerking, zorgvuldige participatie en lokaal eigendom van groot belang zijn in het realiseren van de ambitie. Hiermee worden de lusten en de lasten eerlijk en lokaal verdeeld, ontstaat er groter maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak en met goede lokale samenwerking worden kansen beter en sneller benut. 3. Ruimtelijke afwegingen Omdat het opwekken van hernieuwbare energie een ruimtelijke opgave is moet worden gelet op een inpassing in het landschap, gedegen ruimtelijk ontwerp en een koppeling met andere ruimtelijke opgaven (zoals woningbouw en natuurontwikkeling). Hiervoor is (boven)regionale afstemming van belang, maar ook afstemming op projectniveau.

Gesteld wordt dat nieuwe ontwikkelingen de landschappelijke- en natuurwaarde van het gebied moeten verbeteren en dat negatieve effecten op de omgeving en de natuur moeten worden gemitigeerd.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

18

4. Energie-infrastructuur Omdat de klimaatopgave groot is, is systeem-efficiënte van groot belang. Er moet slim worden omgegaan het elektriciteitsnet, om zo min mogelijk gevolgen voor de schaarse ruimte, doorlooptijden en maatschappelijke kosten te maken. Dit heeft ook gevolgen voor het draagvlak, haalbaarheid en kosten voor de regio. Hiervoor moet de capaciteit van het elektriciteitsnet worden vergroot. Daarnaast zijn er 5 ontwerpprincipes: 1. Benut de bestaande energie-infrastructuur optimaal. 2. Combineer opwek en verbruik. 3. Zorg voor een constante productie van energie. 4. Cluster projecten voor duurzame opwek. 5. Gebruik slimme technische oplossingen. Doorwerking plangebied De RES heeft voor 3 deelregio’s dit uitgewerkt. Gemeente Opmeer valt onder de regio Westfriesland, dat inzet op het opwekken van 0,70 TWh aan hernieuwbare energie. Hiervan wordt 0,23 TWh al opgewekt in de huidige situatie. Er wordt in de regio met name ingezet op zonne-energie. De regio Westfriesland geeft verder aan dat het traditionele karakter van de stadjes, dorpskernen en open ruimtes zoveel mogelijk behouden moet blijven. Verder geldt voor de regio het volgende: •

Het lokale elektriciteitsnetwerk is verouderd en moet worden vernieuwd om te kunnen voorzien in de beoogde ontwikkelingen.

•

Bij het opwekken van zonne-energie moet rekening gehouden worden met o.a. de weidevogelgebieden, Natuurnetwerk Nederland-gebieden en Natura 2000-gebieden. Maar ook met gebieden met een hoge cultuurhistorische waarde en/of beschermd stadsgezicht.

•

In Transitievisie Warmte werken gemeente hun visie op restwarmte, Omgevingswarmte/aquathermie en geothermie uit.

•

Opwekking met biomassa telt niet mee voor de ambitie van de RES.

Gemeente Opmeer geeft aan geen investeringen in windenergie te doen, zie hiervoor hoofdstuk 2.6.1 en 2.6.3 van deze beleidsscan. Voor elke deelregio is een aparte kaart met zoekgebieden opgesteld. Daarbij geldt dat nieuwe initiatieven buiten de zoekgebieden niet worden uitgesloten. Binnen het centrum van Op-

Figuur 2.2 Potentiële locaties opwekking energie in Opmeer-Spanbroek (Bron: Provincie Noord-Holland)

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

19

meer-Spanbroek wordt potentie voor het opwekken van zonne-energie op daken en op parkeerplaatsen aangeduid, zie figuur 2.23. Net buiten het centrum liggen twee zoekgebieden voor verdere plaatsing van zonnepanelen.

Beleid regio West-Friesland 2.5.1

Regionaal OV Toekomstbeeld 2040 (2019)

De gemeenten Amsterdam en Almere, de Vervoersregio Amsterdam en de provincies Noord-Holland en Flevoland hebben in november 2019 een Regionaal OV Toekomstbeeld voor 2040 gepresenteerd. In dit beleidsstuk is de regionale ambitie om het openbaar vervoer, samen met de fiets en de auto, in een geïntegreerd en uitstootvrij systeemonderdeel te laten zijn. Het doel is dat bewoners en bezoekers snel, duurzaam en efficiënt kunnen reizen. Voor het opstellen van dit toekomstbeeld is de regio opgedeeld in verschillende gebieden: Het metropolitane kerngebied Focus ligt sterk op Amsterdam en op verplaatsingen per voet, fiets en OV. Focus ligt ook op de verbinding met regionale kernen, waarmee de bereikbaarheid, agglomeratiekracht en ruimtelijk-economische ontwikkelingen worden versterkt. De uitbreiding van het metronetwerk op regionaal niveau, biedt ruimte voor het benutten van het spoor voor bovenregionale, (inter)nationaal en goederenvervoer. Regionale corridors en steden De focus ligt op de snelheid, comfort en de hoge frequenties van spoor en HOV (hoogwaardig openbaar vervoer). Het OV gaat in deze gebieden een belangrijke rolspelen. Per corridor wordt gezocht naar maatwerkoplossingen. Grote kernen in landelijk gebied De focus ligt hierbij op het verbinden van het landelijk gebied met de grote kernen door middel van het verhogen van de kwaliteit van het HOV-busnetwerk.

Kleinere gebieden worden op het onderliggend busvervoer aangesloten of bediend met vraagafhankelijke Ov-systemen. Schiphol: Het OV moet de voornaamste en meest logische mobiliteitsvorm worden om van/naar de luchthaven te reizen. Rekening moet worden gehouden met de rol van internationaal spoorvervoer en een koppeling met regionale ov-netwerken. Samen draagt de ambitie bij aan het oplossen van bereikbaarheidsknelpunten, economische groei en de bereikbaarheid van nieuwe woon- en werklocaties. Daarnaast dragen de ambities bij aan een inclusieve, gezonde en veilige samenleving.

3

Zie: https://geoapps.noord-holland.nl/GeoWebP/index.html?viewer=RES_Zoekgebieden

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

20

Opmeer-Spanbroek

Figuur 2.3 Kaart regio Den Helder - Alkmaar/Hoorn uit het Regionaal OV Toekomstbeeld 2040

Doorwerking plangebied Opmeer-Spanbroek wordt in het toekomstbeeld niet specifiek aangeduid, zie figuur 2.3. Dichtbij zijnde kernen als Hoorn en Alkmaar worden wel benoemd als belangrijke ov-knooppunten, waarbij wordt gefocust op het verbeteren van de kwaliteit van het HOV. Verbeteringen in het regionale ov-netwerk zullen indirect wel bijdragen aan de verbetering van de bereikbaarheid van Opmeer-Spanbroek, o.a. via de stations van Hoorn en Obdam. 2.5.2

Pact van Westfriesland 7.1 (2020)

De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec, waarin samen circa 210.000 inwoners wonen, werken samen in het Pact van Westfriesland 7.1: zeven gemeenten, één geluid. Op zes thema’s wordt er gewerkt aan de ambitie om als regio behoren tot de top 10 van meest aantrekkelijke regio’s: Wonen, leefbaarheid en bereikbaarheid De ambitie is om zo snel mogelijk betaalbare, aantrekkelijke en duurzame woningen te bouwen, voor iedereen. Daarnaast is er een focus op regionale bereikbaarheid en het behoud van natuur en landschap. Energietransitie en klimaatadaptatie De ambitie is om 2040 aardgas en energie- en klimaatneutraal te zijn. Hiervoor moeten ruimtelijke ingrepen worden gedaan en eigenaarschap en draagvlak onder inwoners en ondernemers worden gecreëerd. Ondernemen en economie De ambitie is om de regio beter op de kaart te zetten en zo bedrijvigheid aan te trekken. Hiervoor wordt de regio beter geprofileerd en wordt het MKB te gesteund. Daarnaast is er een focus op het toekomstbestendig maken van de agrisector en moet de vraag en het aanbod op de arbeidsmarkt beter op elkaar aansluiten.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

21

Arbeidsmarkt en onderwijs De ambitie is om zowel de kwalitatieve als kwantitatieve vraag en aanbod op de regionale arbeidsmarkt aan elkaar te koppelen. Vrije tijd De ambitie is om een cultureel profiel, regio-marketing en een recreatieve routestructuur aan te leggen die sport, recreatie en cultuur aantrekkelijker maakt voor inwoners en bezoekers. Zorg en sociaal domein De ambitie is om een gezonde en inclusieve regio te zijn, waarin iedereen een passend zorgaanbod krijgt. Deze ambitie is in november 2020 opgesteld. Iedere gemeente binnen het pact hebben een uitvoeringsprogramma vastgesteld met de eigen gemeenteraad waar vanuit eigen amendementen en moties worden opgesteld. Doorwerking plangebied Relevant voor de centrumvisie van Opmeer-Spanbroek is de focus op het bouwen van zoveel mogelijk betaalbare, aantrekkelijke en duurzame woningen binnen de regio en de focus op het aantrekken van bedrijvigheid. Het opstellen van de visie biedt kansen bij te dragen in het versterken van de positie van de regio als aantrekkelijke regio. 2.5.3

Regionale Economische Agenda (REA) (2015)

Met de Regionale Economische Agenda wordt gewerkt aan de doelstellingen uit de economische pijler uit het Pact van Westfriesland. De rol van regionale overheden is het faciliteren, verbinden en promoten. De ambitie van de economische agenda is het creëren van een vitale en toekomstbestendige economie op basis van goede samenwerking. Het gewenste effect van deze ambitie is: •

Behoud en groei van werkgelegenheid binnen bereisbare afstand en daarmee bestaanszekerheid voor onze inwoners;

• •

Behoud en groei van investeringen en bestedingen voor het in stand houden van voorzieningen; Het behouden en versterken van bedrijfstakken/groepen bedrijven die vooroplopen in vernieuwing. Deze fungeren als motor van economische ontwikkeling.

Om dit te bereiken zijn er doelen gesteld op 5 deelthema’s. •

Vitale regionale economie: meer duurzame innovatie, aanpassingen die samenhangen met demografische veranderingen, digitalisering en robotisering.

•

Regionaal afgestemde werkomgevingen en verbeteringen infrastructuur: goede beschikbaarheid van

•

West-Friesland als regionaal gesprekpartner: de regio is een betere en volwaardige gesprekspartner bij

werklocaties, die geschikt zijn voor de vernieuwingen in de economie. het streven naar een niet-fysieke verbetering van het ondernemers/vestigingsklimaat. •

Westfriese samenwerking ondernemers, overheid, onderwijs en onderzoek: De regio wilt meer gaan sti-

•

Positionering Westfriese economie: Het pakken van de regierol op het verbinden en promoten van sa-

muleren en zorgen voor verbinding tussen enerzijds gevestigde organisaties als broedplaatsen. menwerken met partijen buiten de regio. Doorwerking plangebied Een aantal relevante opgaven achter deze ambitie voor de centrumvisie Opmeer-Spanbroek is: •

inzetten op de diversiteit van bedrijvigheid, met een focus op duurzame innovatie, met een lange termijn blik, afgestemd op de demografische ontwikkelingen;

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

22

•

inzet op de bereikbaarheid van het centrum, om de werklocaties toegankelijker te maken;

•

inzet op meer samenwerking tussen actoren: o.a. de gemeente, ondernemers en inwoners.

2.5.4

Structuurschets Westfriesland (2016)

De structuurschets Westfriesland bevat de ruimtelijke uitwerking van de economische en sociale agenda opgesteld door en voor de regio. Daarnaast wordt er een ruimtelijke structuurversterking toegevoegd als derde ambitie. De structuurschets is uitvoeringsgericht, biedt ruimte en flexibiliteit aan initiatieven en integreert het regionale beleid. Daarnaast is deze structuurschets opgesteld ‘in de geest van de Omgevingswet’ en is inhoudelijk en procesmatig input geweest voor de, reeds besproken, provinciale omgevingsvisie. De ambitie met betrekking tot de ruimtelijke structuurversterking in de regio Westfriesland heeft als uitgangspunt de landschappelijke en stedelijke diversiteit. Steden en dorpen moeten robuuster en sterker worden en daarnaast moet worden geïnvesteerd in de kwaliteit van het buitengebied. Een kans hierbij is de ligging aan het water. Deze ambitie is vertaald naar 7 doelstellingen: 1. het versterken van de leefbaarheid van (kleine) kernen; 2. het benutten van recreatieve potenties van kust en steden; 3. het bouwen aan een duurzame, klimaatadaptieve regio; 4. het zorgen voor woonruimte voor de West-Friese bevolking; 5. het versterken de externe woonkwaliteit; 6. het bieden van ruimte voor ondernemen; 7. het versterken van de agribusiness. Doorwerking plangebied Specifiek over Opmeer-Spanbroek wordt gesteld dat de kern een bovenlokaal verzorgende functie heeft.

Waarvan de kracht ligt in de boodschappenfunctie voor zowel de eigen bevolking en de bevolking in de directe omgeving. Er is ruimte voor twee supermarkten. Hierbij moet rekening worden gehouden met de leefbaarheid in de kleinere kernen: het aanbod moet passend zijn bij de huidige functie van het centrum. De concentratie van detailhandel, voorzieningen en woningbouw zorgt voor behoud en waar mogelijk versterking van de leefbaarheid. Een aantal relevante doelstellingen uit de structuurschets voor de centrumvisie Opmeer-Spanbroek is: •

het bereikbaar houden vanuit voorzieningen;

•

het creëren van robuuste voorzieningen- en detailhandelstructuur;

•

verduurzamen en transformeren van bestaande woningvoorraad en hiervan een deel het levensloopgeschikt maken;

•

bouw nieuwe woningen gericht op alle doelgroepen, deels ook levensloopgeschikt;

•

het bouwen van aantrekkelijke, onderscheidende woonmilieus voor (hoger opgeleide) werknemers.

De in het bestemmingsplan opgenomen wijzigingsbevoegdheid maakt het mogelijk om invulling te geven aan de ruimte die er is voor een tweede supermarkt binnen het plangebied, in combinatie met het toevoegen van woningen. Dit past bij de geschetste doelstellingen voor het centrum. 2.5.5

Regionale Detailhandelsvisie West-Friesland (2024)

In de regionale Detailhandelsvisie Westfriesland is de visie op de gewenste winkelstructuur en het daarbij horende toetsingskader uitgewerkt. Hiermee moet het economische belang van de Westfriese detailhandel worden gewaarborgd. Omdat consumenten en marktpartijen zich regionaal oriënteren, is regionale samenhang van belang.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

23

De ambitie die wordt gesteld in de visie is om een ruimtelijke concentratie te hebben van detailhandel in toekomstbestendige centra. Er moet ruimte zijn voor innovatie en ondernemerschap. De bestaande fijnmazige structuur moet bijdragen aan een voorzieningenniveau op maat, waarbij ook de leefbaarheid van dorpen en kernen wordt gewaarborgd. Dit is in lijn met een van de hoofddoelstellingen van de provincie Noord-Holland, die streeft naar duurzaam ruimtegebruik, bij te dragen aan een vitale regionale economie en een aantrekkelijke woon- en leefomgeving. Regionaal worden er afspraken gemaakt over ontwikkelingen en initiatieven als gevolge van hun aard en omvang een effect kunnen hebben op de regionale detailhandelsstructuur. De regio heeft een toetsingskader voor uitbreidingen op het gebied van detailhandel opgesteld. Hierbij is het oppervlakte van de uitbreiding, de locatie (solitaire locaties hebben geen voorkeur) en de functie: •

Alle nieuwe initiatieven, groter dan 500 m2 WVO worden in West-Friesland regionaal afgestemd.

•

Voor supermarkten geldt dat deze grens ligt bij 800 m 2 WVO.

•

Voor de uitbreiding van bestaande solitaire winkels geldt dat er vanaf 200 m 2 regionale afstemming nodig is.

Doorwerking plangebied Een van de doelstellingen die vanuit de centrumvisie naar voren is gekomen, is het compacter maken van het winkelgebied van Opmeer-Spanbroek. Dit is in lijn met de regionale detailhandelsvisie. Opmeer-Spanbroek wordt in deze visie geclassificeerd als ‘bovenlokaal verzorgende dorpscentra’. De strategie en koers voor deze winkelgebieden is: •

Maximaal twee supermarkten om de bovenlokaal verzorgende functie van de centra te borgen en niet te ‘concurreren’ met de streekverzorgende centra.

•

Behoud leefbaarheid staat centraal. Voorzieningenaanbod moet hierbij aansluiten. Te grootschalig aanbod kan perspectief kleine dorpen en kernen aantasten.

Ontwikkelingen op het gebied van detailhandel worden in dit bestemmingsplan via de toepassing van een wijzigingsbevoegdheid gerealiseerd. Deze bevoegdheid is op één locatie opgenomen (Koenisterrein). In dat geval moeten ontwikkelingen voldoen aan het toetsingskader opgenomen in de visie. De regio is terughoudend in het uitbreiden van nieuwe detailhandel. Enkel uitbreidingen van bestaande detailhandel worden toegestaan die passend zijn bij de functie en het verzorgingsgebied. 2.5.6

Regionale woonvisie Westfriesland (2017)

Zoals beschreven in hoofdstuk 2.2.2 heeft de regio Westfriesland de ambitie om tot de top 10 meest aantrekkelijke regio’s te behoren. In de regionale Woonvisie Westfriesland wordt het aspect ‘wonen’ van deze ambitie uitgewerkt. De speerpunten uit de woonvisie, opgesteld in samenwerkingen met belanghebbenden als woningcorporaties, bewonersverenigingen, zorgpartijen, de provincie, bouwers en ontwikkelaars, zijn als volgt: Bestaande woningvoorraad De woningvoorraad moet betaalbaar, aantrekkelijk en toekomstbestendig op het gebied van duurzaamheid worden gemaakt en worden behouden. Bewoners worden gestimuleerd om bij te dragen aan het verbeteren en het behoud van de kwaliteit van de openbare ruimte. Vitale kernen De bouwmogelijkheden zijn afhankelijk van lokale omstandigheden in woonkernen en worden gericht op kansrijke producten en locaties. Er wordt ingezet op functiemening (wonen en werken) om de leefbaarheid van de regio te verbeteren en in stand te houden. Daarnaast wordt er gekeken naar de (OV-) bereikbaarheid

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

24

en kansrijke producten en locaties voor voorzieningen en de samenhang met woningbouw om de vitaliteit van kernen te verbeteren. Nieuwbouw De vraag naar woningen (type en hoeveelheid) en de inrichting van de woonomgeving staat centraal in de ontwikkeling. Er wordt vooral ingezet op onderscheidende en complementaire producten. Het landschappelijk onderscheidend vermogen van Westfriesland wordt benadrukt. Uitgangspunt is daarnaast om gemengde woonmilieus te realiseren met aandacht voor duurzaamheid en zelfvoorzienendheid. Er wordt ingezet op het toepassen van nieuwe woonvormen (o.a. seniorenwoningen, tiny houses, collectieve bouw), vormgeving van zorg (o.a. familiedomeinen, woongroepen en wonen met gelijkgestemden) en ten slotte op nieuwe vormen van opdrachtgeverschap. Scheiden wonen en zorg Inwoners moeten zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Dit vraagt om passende en betaalbare woningen en het levensloopbestendig maken van de huidige woningvoorraad. Flexibel kader Op regionaal niveau wordt er een afwegingskader gehanteerd voor nieuwbouwplannen. Hierin worden de speerpunten van de regionale woonvisie vertaald naar plannen. Het doel is houvast voor de regio en ruimte voor marktinitiatieven. Doorwerking plangebied Een aantal relevante punten n.a.v. de woonvisie voor de centrumvisie Opmeer-Spanbroek zijn: •

Het centrum van Opmeer-Spanbroek verspreidt zich over een groot oppervlakte. De inzet richting een compacter centrum, biedt kansen voor een verbetering van de bestaande woningvoorraad, een verbetering van de openbare ruimte en op het gebied van functiemenging.

•

In de prognose van de provincie Noord-Holland wordt gesteld dat de woningbehoefte in de gemeente Opmeer t.o.v. 2021 in 2030 +300 woningen is. Voor 2040 is dit +350 woningen en voor 2050 stijgt dit naar een behoefte aan 450 woningen4. Ten opzichte van het realiseren van deze nieuwbouw, stelt de regio dat de hoeveelheid, het type en de inrichting van de woonomgeving centraal staat. Daarbij moet nieuwbouw de bestaande voorraad diversifiëren (momenteel is er in de regio een eenzijdig aanbod op het gebied van bouwjaar, type en onderscheidende woonmilieus) en versterken van het bestaand stedelijk gebied.

•

Er moet regionale afweging plaatsvinden bij het doorvoeren van nieuwbouw ontwikkelingen.

2.5.7

Regionaal woonakkoord 2020-2025 (2021)

Het regionale woonakkoord 2020-2025 is gesloten tussen de burgemeester en wethouders uit de bestuurlijke regio Westfriesland en de Gedeputeerde Staten van Noord-Holland (de provincie). Het akkoord loopt tot 1 januari 2026 en vervangt het Regionaal Actie Programma Wonen 2017-2020. De regionale woningbouwprogrammering, zoals uitgewerkt in 2.2.5, blijft toepasbaar en is een apart document bij dit woonakkoord. In het Regionaal Woonakkoord zijn de samenwerkingsafspraken en acties voor bouwen en wonen uitgewerkt, onderverdeeld in de thema’s nieuwbouw, revitalisering bestaande bouw en overige opgaven.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opmeer&id=4d5bf949-df87-45fd-8001-54c70d19bbfa