Bijlage 3 bestemmingsplan Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 def

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023

Bestemmingsplan 6 maart 2024

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 Bestemmingsplan

COLOFON Opdrachtgever

: Ecomunitypark

Auteur

: E. Venema

Rapportnummer

: 22-751-1

Versie

: Vastgesteld

Datum

: 6 maart 2024

INHOUDSOPGAVE 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Hoofdstuk Aanleiding en doel Ligging plangebied Planologische regeling Leeswijzer

1 1 1 2 2

2 2.1 2.2 2.3

Planbeschrijving Bestaande situatie Beoogde ontwikkeling Ruimtelijke inpassing

3 3 4 9

3 3.1 3.2 3.3

Beleidskader Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid

11 11 15 18

4 Milieu- en omgevingsaspecten 4.1 Mer-beoordeling 4.2 Bedrijven en milieuzonering 4.3 Geluid (wet geluidhinder) 4.4 Externe veiligheid 4.5 Verkeer en parkeren 4.6 Ecologie 4.7 Bodemkwaliteit 4.8 Watertoets 4.9 Archeologie 4.10 Cultuurhistorie 4.11 Luchtkwaliteit 4.12 Planologische zones

21 21 22 22 23 24 25 27 27 30 32 33 34

5 Juridische regeling 5.1 Algemeen 5.2 Toelichting op de regels

35 35 35

6 6.1 6.2 6.3

37 37 37 39

Uitvoerbaarheid Algemeen Maatschappelijke uitvoerbaarheid Economische uitvoerbaarheid

Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6 Bijlage 7 Bijlage 8 Bijlage 9

Vormvrije mer-beoordelingsnotitie Advies Externe Veiligheid Stikstofonderzoek Ecologische beoordeling Bodemonderzoek Watertoets Archeologisch onderzoek Verslag informatieavond Overlegreacties

1

Hoofdstuk

1.1

Aanleiding en doel Het Ecomunitypark bij Oosterwolde is een uniek ecologisch werklandschap, waarbij er wordt gestreefd naar een perfecte balans tussen bedrijvigheid, natuur en landschap. Het park is zowel op regionaal als op provinciaal niveau benoemd als een ‘special’. Het betreft een bedrijventerreinen dat op een specifieke locatie een specifieke (thematische) doelgroep bedient. Het park wordt sinds 2012 in samenwerking met de gemeente Ooststellingwerf ontwikkeld op basis van de gebiedsgerichte Structuurvisie Ecomunitypark 2012-2022. Hierin wordt uitgegaan van twee fasen, namelijk het nu ingevulde deel als fase 1 en de noordoostelijk gelegen kavel grasland als fase 2. Naast een fasering in de tijd is ook ingezet op onderscheid in doelgroepen, waarbij fase 1 een bedrijvencampus is, met het accent op innovatie, waarbij relatief veel kantoren horen. Fase 2 is de plek voor grotere productiebedrijven met relatief veel logistiek. In 2014 is voor fase 1 een bestemmingsplan vastgesteld. Onlangs is vanuit de markt een grote vraag ontstaan naar de invulling van de tweede fase, omdat zich bedrijven willen vestigen die passen bij de ambities van het Ecomunitypark en niet in fase 1 gehuisvest kunnen worden.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ooststellingwerf heeft 21 december 2022 besloten in principe medewerking te willen verlenen aan het opstarten van een ruimtelijke procedure voor de ontwikkeling van fase 2 en daarmee afronding van het park, waarbij ook fase 1 wordt betrokken, teneinde te komen tot een actuele passende regeling waarin de uitgangspunten voor ontwikkelen op het Ecomunitypark integraal worden gewaarborgd. Dit bestemmingsplan voorziet hierin.

1.2

Ligging plangebied Het plangebied ligt aan de zuidzijde van Oosterwolde, aansluitend op het industrieterrein Venekoten en direct ten oosten van de provinciale weg N381. Binnen het plangebied valt het bestaande Ecomunitypark en de agrarische kavel ten oosten hiervan. Deze agrarische kavel is al een integraal onderdeel van het plangebied Ecomunitypark, zoals in het Masterplan en de Structuurvisie is vastgelegd. De begrenzing is afgestemd op de kadastrale perceelsgrenzen en op de plangrenzen van de geldende bestemmingsplannen. De globale ligging van het plangebied is weergegeven in figuur 1.1.

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

1

Figuur 1.1

1.3

De ligging van het plangebied

Planologische regeling Het bestaande deel van het Ecomunitypark (fase 1) is geregeld in het bestemmingsplan Oosterwolde – Ecomunitypark, dat is vastgesteld op 18 november 2014. Hierin is het grotendeels bestemd als ‘Bedrijventerrein’, bedoeld voor bedrijven, uit categorieën 1 tot en met 3.2, met een duurzame bedrijfsvoering en kantoren die ondersteunend of aanvullend zijn voor duurzame bedrijvigheid. De uitbreiding (of fase 2) van het Ecomunitypark is geregeld in het bestemmingsplan Buitengebied 2006, dat is vastgesteld op 28 februari 2006, waarin het de bestemming de bestemming ‘Agrarisch gebied met landschappelijke en recreatieve waarden’ heeft. De uitbreiding van het bedrijvenpark is binnen deze bestemming niet mogelijk. Om voor het hele Ecomunitypark een passende regeling te bieden die past de eisen en inzichten van deze tijd en het mogelijk maakt om de balans tussen ecologie en economie in het hele park goed te regelen, zijn zowel fase 1 als 2 in dit bestemmingsplan opgenomen.

1.4

Leeswijzer Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving gegeven van de huidige situatie, de gewenste ontwikkelingen en ruimtelijke inpassing daarvan en de vertaling naar uitgangspunten voor het bestemmingsplan. In hoofdstuk 3 worden de uitgangspunten getoetst aan het, voor het plan relevante, beleid op de verschillende niveaus. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de omgevingsaspecten. In hoofdstuk 5 wordt het juridische systeem toegelicht. Ten slotte wordt in hoofdstuk 6 de maatschappelijk en economische uitvoerbaarheid van het plan besproken.

2

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

2

Planbeschrijving

2.1

Bestaande situatie Het Ecomunitypark ligt in de zuidelijk rand van Oosterwolde. Het bijzondere, duurzame en ecologisch ingerichte bedrijvenpark vormt een zachte overgang tussen het intensieve industriegebied Venekoten en het omliggende agrarische gebied, waar een grootschalig zonnepark is gerealiseerd. Het terrein ligt aan de weg Venekoten die leidt naar het gelijknamige gehucht dat ten oosten van het plangebied ligt. Dit gehucht bestaat uit enkele woningen en twee agrarische bedrijfspercelen aansluitend op het plangebied. Fase 1 van het bedrijvenpark is het westelijk deel, gelegen aan de N381. Centraal in dit gebied staat het Biosintrum. Deze bedrijfscampus is de ontmoetingsplek van het Ecomunitypark. Daaromheen zijn verschillende bedrijven met een duurzame bedrijfsvoering gevestigd. In het gebied staat de balans tussen economie en ecologie centraal. De bedrijven staan in een robuust landschappelijk kader. Centraal over de eerste fase ligt een watergang die een belangrijke functie voor de waterhuishouding heeft. Het park heeft twee ontsluitingen, waarbij de aansluiting op de westkant bedoeld is voor licht autoverkeer en langzaam verkeer. De aansluiting in het verlengde van de Sleeweg is tevens bedoeld voor zwaar verkeer. Nu ontsluit alleen het terrein van Ecostyle hierop. Fase 2 betreft het deel ten oosten van een houtsingel die nu de oostzijde van het Ecomunitypark begrenst.

Dit betreft agrarisch grasland, dat is omsloten door een bosstrook aan de oostzijde, de Venekoten aan de noordzijde en het zonnepark aan de zuidzijde. Aan de noordzijde is één bedrijf (Kaaslust) gevestigd via een afwijkingsprocedure. Een luchtfoto van het plangebied en de omgeving is weergegeven in figuur 2.1.

Figuur 2.1

Luchtfoto plangebied

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

3

Een actuele luchtfoto (dronevlucht Studio JK) met fase 2 in de voorgrond en het bestaande Ecomunitypark in de achtergrond is weergegeven in figuur 2.2.

Figuur 2.2

2.2

Actuele luchtfoto locatie fase 2

Beoogde ontwikkeling Algemeen Dit bestemmingsplan voorziet primair in de ontwikkeling van fase 2 van het Ecomunitypark. Op basis van het principebesluit dat de basis voor de medewerking hiervoor vormt, wordt hierbij zoveel mogelijk aangesloten bij de Structuurvisie Ecomunitypark 2012-2022 en bij de regeling van het bestemmingsplan voor fase 1. In de structuurvisie werd voor fase 2 al ingezet op een meer intensieve invulling ten opzichte van fase 1, waarbij de nadruk meer op productie ligt. De concrete vraag richt zich op het bieden van mogelijkheden voor de uitbreiding van Kaaslust en het voorzien in twee bedrijfskavels van 2 en 3 hectare. Dit programma wordt gerealiseerd op een terrein van 7,4 hectare. Daarmee wordt dit deel nog wat intensiever ingevuld dan in de structuurvisie voorzien. Door het totale gebied integraal te benaderen kan worden aangesloten bij de, in de structuurvisie beschreven balans tussen bedrijvigheid en landschap. Dat is aanleiding om ook fase 1 mee te nemen in dit bestemmingsplan, waar enerzijds een planologische herschikking van ontwikkelingsmogelijkheden plaatsvindt en anderzijds de regeling wordt afgestemd op de huidige inzichten. Uitgangspunten 1.

Een duurzaam werklandschap Ecomunitypark fase 1 is en wordt ontwikkeld als een duurzaam werklandschap, waarbij de hoge ruimtelijke kwaliteit en landschappelijke inpassing van het terrein en de bedrijven op het terrein en de synergie van duurzame en innovatieve bedrijven centraal staat. De structuurvisie, die is vastgesteld op 25 september 2012, geeft ontwikkelingsrichting van het Ecomunitypark (fase 1 en 2) op een vrij hoog detailniveau weer. De basis voor het Ecomunitypark is de groen-blauwe onderlegger en de wegenstructuur. Daarbuiten zijn bouwzones aangegeven die veel ruimte bieden voor een flexibele inrichting. Waar de gebouwen precies moeten komen ligt daarmee niet vast, maar ze

4

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

moeten wel binnen die ruime bouwvlakken. Door niet één aaneengesloten bouwvlak te kiezen, is er ook een zekere garantie dat er grote onbebouwde tussenzones (met groen/blauw/infra) zijn. Fase 1 is op basis hiervan opgenomen in een bestemmingsplan. De tweede fase wordt in de lijn van de structuurvisie flexibel ingevuld, zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit van het terrein zelf en van de omgeving. De economische omstandigheden en de omgeving zijn nu anders dan in 2012, maar het blijft een doelstelling om hier een werklandschap te creëren met een goede ecologische, hydrologische en landschappelijke kwaliteit. Voor de gewenste invulling van fase 2 wordt Ecomunitypark als geheel beschouwd en getoetst aan de visie voor een duurzaam werklandschap, waarin economie en ecologie in balans zijn. 2. Een onderscheidend aanbod Belangrijkste uitgangspunt is dat het bij Ecomunitypark om een bijzonder bedrijventerrein moet gaan. Het is de nadrukkelijk ambitie van zowel het park als van de gemeente om een ‘special’ te blijven. Dit wordt bereikt door een combinatie van factoren. Het Ecomunitypark richt zich op het aantrekken van duurzame bedrijven die passen binnen het concept van de biobased society. Wat dat precies is verandert met nieuwe tijden en innovaties.

In elk geval moet het gaan om bedrijven die bereid zijn te participeren in een parkmanagementconcept, dat gebaseerd is op ‘learning by sharing’ en waar mogelijk gebruik maken van gezamenlijke faciliteiten. Dit onderscheidende is in eerste instantie geborgd in het masterplan, wat als basis heeft gediend voor de structuurvisie, maar ook in beeldkwaliteitplan en de Parkmanagement Gids en Onderhoudsplan. De structuurvisie is door de gemeenteraad vastgesteld. De andere documenten zijn van belang omdat daarin spelregels zijn opgenomen voor de uitwerking van ontwikkelingen op het park, ook in fase 2. De visie wordt dus onverminderd nagestreefd bij de verdere ontwikkeling van Ecomunitypark na 2022. De bedrijven en het Ecomunitypark wordt volledig duurzaam ontwikkeld, gerealiseerd en beheerd. De nieuwe bedrijven zullen aantoonbaar moeten passen binnen deze uitgangspunten. De bedrijven die zich willen vestigen in fase 2, richten zich op een ‘biobased economy’ en een circulaire economie. Verder wordt vol ingezet op het handhaven van het BREEAM-NL Excellent gebiedslabel. Het planvoornemen sluit ook aan op het planconcept, bestaande uit de speerpunten ‘economie’, ‘cultuur en kennis’ en ‘sociaal’. Van belang is dat de bedrijven voor het Ecomunitypark een meerwaarde bieden.

Daarbij wordt zoveel mogelijk ingezet op het gebruik van de faciliteiten voor vergaderen en presentaties als wel het intensief samenwerken met aan Biosintrum verbonden MBO/HBO kennisinstellingen

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

5

3. Ruimtelijke inpassing van en op het werklandschap De bedrijven krijgen de opgave mee om de te realiseren gebouwen een hoge beeldkwaliteit te geven, passend bij het werklandschap. Materiaalgebruik en kleurstellingen zorgvuldig worden gekozen. Juist in fase 2, waar de bedrijfsvoering meer is gericht op productie en relatief forser bebouwd wordt dan in fase 1, ligt hier een belangrijke meerwaarde. In het verlengde hiervan worden de gebouwen in het ‘werklandschap’ Ecomunitypark ingepast. Het toetsingskader daarbij is het Beeldkwaliteitsplan. Een commissie binnen Ecomunitypark beoordeelt de ontwerpen. Het Ecomunitypark is welstandsvrij. In overleg met de gemeente is besloten om binnen de kaders van de Structuurvisie en het Masterplan de uitwerking van de beeldkwaliteit over te laten aan het park. De toetsing van de ontwerpen van de gebouwen aan het beeldkwaliteitsplan. De samenhangende beeldkwaliteit wordt privaatrechtelijk afgedwongen via het parkmanagement. Deze systematiek heeft tot nu toe goed gewerkt en wordt voortgezet in fase 2. De terreinen bij de gebouwen moeten op een natuurlijke wijze opgaan in het werklandschap. Hierbij geldt dat minimaal gebruik wordt gemaakt van hekken (alleen wanneer strikt noodzakelijk vanwege veiligheidsregels).

Het terrein krijgt een stevig groen en natuurlijk casco, waarbij voor het Ecomunitypark geldt dat bedrijvigheid en groen en water in balans moeten zijn. De balans betekent dat minimaal 51% van het terrein moet zijn ingericht met ecologisch groen en water. Dit wordt ook als zodanig geborgd in de regels van dit bestemmingsplan voor het totale Ecomunitypark. Daarbij wordt uitgegaan van een hoger percentage landschap in fase 1 en hoger percentage bedrijvigheid in fase 2. Dit sluit ook goed aan op het beeldkwaliteitsplan, waarin een duidelijk verschil in korrelgrootte van de bedrijfspanden is bedacht. In fase 2 is meer ruimte voor grotere productiebedrijven en vrachtverkeer. Het werklandschap als totaal wordt ingepast in het ‘grotere’ landschap. De inpassing van het bedrijventerrein blijft zodanig, dat het omliggende landschap wordt versterkt. Natuurlijk staan landschappelijke overgangen en gradiënten en de inpassing en aansluiting van natuurlijke water centraal, maar ook de positie van de dorpsentree en de verkeersontsluiting. Kwantitatieve verhouding Structuurvisie 2012 en Ecomunitypark na 2022 In de visie is een onderlegger gepresenteerd, waarin de uitgangspunten voor de bouwvolumes en inrichting van het terrein vertaald zijn naar cijfers. Door de visie heen komt de verhouding tussen gebouwd en verhard versus landschap en water met name terug.

Ecomunitypark streeft een fysieke balans na tussen economie en ecologie. Dat betekent dat de helft van het terrein ingericht moet worden met landschap en water (de structuurvisie noemt 55%). In navolgende tabel is op basis van de beoogde inrichting van fase 1 en 2 een globale berekening gemaakt van die verhoudingen ten opzichte van de uitgangspunten van de structuurvisie. Hierbij is rekening gehouden met de een invulling van de bouwvlek aan de N381 met ongeveer 30% (conform bestemmingsplan), maar verder met aanvaardbare beperking van het mogelijke bouwprogramma in dit plandeel, zonder bestaande bedrijven en innovatie te beperken.

6

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

Onderdeel

Fase 1

Fase 2 24.000 m2

Structuurvisie 2012 36.160 m2

Ecomunitypark 2023 47.000 m2

Verharding (infra, parkeren, overig) Gebouwen - footprint - bruto vloeropp. Landschap en water: - absoluut - percentage

23.000 m2

15.000 m2 18.000 m2

23.000 m2 25.000 m2

36.420 m2 53.465 m2

39.000 m2

58.000 m2 60%

27.000 m2 38%

97.420 m2 >55%

86.000 m2 51%

Inrichtings-/ landschapsplan De invulling van het Ecomunitypark is afgestemd op de ontstane kwaliteiten en de inpassing van het hiervoor beschreven programma. De ontwerpopgave kent een integrale benadering waarbij fase 1 opnieuw tegen het licht is gehouden en voor fase 2 een daarop aansluitende invulling met een eigen karakter is beoogd. Het plan gaat uit van het behoud van de landschappelijke en ecologische kwaliteiten binnen fase 1 en een voortzetting daarvan in fase 2. Daarbij wordt de fase 2 in een stevig groen kader geplaatst, dat met meer opgaand groen contrasteert met fase 1, waar de meer kleinschalige bebouwing meer open in het landschap staat. Het integrale inrichtingsplan voor Ecomunitypark fase 1 en 2 is weergeven in figuur 2.3.

Figuur 2.3

Inrichtingsplan Ecomunitypark 2023

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

7

Bebouwing De te realiseren gebouwen moeten een hoge beeldkwaliteit hebben en passen in het werklandschap, waarbij materiaalgebruik en kleurstellingen zorgvuldig worden gekozen. De kwaliteit van de gebouwen moet gewaarborgd zijn. De samenhangende beeldkwaliteit wordt privaatrechtelijk afgedwongen door middel van parkmanagement en gronduitgifte. Als een gebouwontwerp niet voldoet aan de eisen die het parkmanagement stelt aan de beeldkwaliteit, wordt de grond niet uitgegeven. Overigens wordt het gebied welstandsvrij. Voor de maximale bouwhoogtes van de gebouwen en andere bouwwerken is de structuurvisie als uitgangspunt gehanteerd. Daarbij is wel rekening gehouden met de wensen van de bestaande en te vestigen bedrijven én met de actuele eisen aan gebouwen. Specifiek voor de zuidelijke bouwkavel in fase 2 geldt dat zich hier een biomassavergister (HoSt) wil vestigen. Een belangrijk onderdeel van een dergelijke inrichting zijn vergistingssilo’s. Dit zijn ronde bouwwerken, die zijn opgebouwd met een betonnen wand en een flexibele membraamdak dat zich als een bol manifesteert. Voor een efficiënte inrichting van een dergelijke installatie is zijn silo’s met een muurhoogten van 10 meter en een bouwhoogte tot 14 meter gewenst. Deze hoogte is alleen mogelijk in een geconcentreerd gebied, centraal op kavel H. Het landschapsplan is daarop afgestemd.

Rondom de locatie wordt veel opgaand groen van voldoende hoogte voorgesteld, waarmee het zicht op de silo’s wordt verzacht. Bij de entree van het park, binnen fase 1, vindt een bouwvlakaanpassing plaats voor een bouwwerk dat een reclame-uiting voor het park wordt, gericht op de provinciale weg. Tevens kan dit gebruik wordt als representatief bedrijfsgebouw. Verkeer en parkeren De ontsluiting van Ecomunitypark moet zodanig zijn dat er geen overlast voor de omgeving of verkeersonveilige situaties ontstaan. Bij de planvorming moet rekening worden gehouden met het landelijke karakter en de functie als fietsroute van de weg Venekoten. De ontsluiting van het vrachtverkeer wordt daarom gescheiden van personenautoverkeer en langzaam verkeer. Dit wordt gerealiseerd door alleen de bedrijven in het noorden en oosten van het plangebied bereikbaar te maken voor vrachtwagens. De westzijde is alleen toegankelijk voor langzaam verkeer en personenwagens, bestelwagens en kleine vrachtwagens. Op het park worden wandel- en fietspaden aangelegd. De wandelpaden zijn voor ‘intern’ gebruik tussen bedrijven van en naar het Biosintrum, maar ook voor bezoekers van het park.

Eventuele fietspaden, die aansluiten op de externe, bestaande routes, zijn zowel bedoeld voor werknemers van de bedrijven, als voor recreanten die op bezoek zijn voor het natuurschoon van de regio en meer willen weten over het bijzondere en duurzame concept van Ecomunitypark. Parkeren op het park wordt centraal geregeld waardoor een meer samenhangend parkbeeld ontstaat. Dit is in strijd met het reguliere beleid van de gemeente waarbij ieder bedrijf verplicht is om passende parkeergelegenheid op eigen terrein te realiseren. Voor het concept Ecomunitypark ontstaat zo echter juist versnippering van de parkeergelegenheden. In fase 2 wordt wel ingezet op eigen parkeervoorzieningen, omdat de hier toe te voegen bedrijven door het meer op productie gerichte karakter en daarbij behorende distributieactiviteiten meer verharding behoeven, waarbij dan ingezet kan worden op meervoudig ruimtegebruik binnen de kavels. Omdat hier ook minder bedrijven worden verwacht (door de relatieve omvang), is een centrale parkeergelegenheid hier ook minder doelmatig.

8

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

2.3

Ruimtelijke inpassing Voor plannen in het landelijk gebied waar extra bouwmogelijkheden worden geboden voor stedelijke functies, zoals bedrijvigheid, moet op basis van het provinciaal beleid aangegeven worden op welke wijze rekening wordt gehouden met de draagkracht van het landschap voor de opvang en inpassing van de nieuwe functies en hoe het plan invulling geeft aan de blijvende herkenbaarheid van de landschappelijke en cultuurhistorische kernkwaliteiten. In de structuurvisie 'Grutsk op 'e Romte' heeft de provincie Fryslân het belang, dat zij hecht aan goede verankeringen van ontwikkelingen in het landschap, aangegeven. Op basis van de uitgangspunten uit deze structuurvisie is de voorgenoemde ontwikkeling getoetst. Het is van belang dat de ontwikkeling op een verantwoorde manier wordt ingepast in het landschap. Volgens de kaart bij de structuurvisie ligt Oosterwolde de Zuidelijke Wouden. Voor de locatie van dit plan is vooral de samenhang tussen de hogere gronden (langgerekte ruggen) en de dalen van belang. Dit wordt gevormd door de verkaveling, de rangschikking van de bebouwing (lineair) en de singels en houtwallen, tegenover de lager gelegen veelal redelijk open beekdalen ten zuiden van het plangebied. Ook de Omgevingsvisie van de gemeente zet in op ontwikkeling vanuit het landschap. Het is een esdorpenlandschap met een afwisseling van essen, esgehuchten en beekdalen.

Nieuwe ontwikkelingen moeten passen bij het karakter van het gebied en verder bouwen aan de landschappelijke structuur. De gemeente vraagt bij plannen in het landelijk gebied om een passend landschappelijk inpassingsplan. Het landschapsplan, zoals beschreven in paragraaf 2.2, voorziet hierin. Het duurzame karakter van Ecomunitypark vertaalt zich in een optimale landschappelijke inpassing. Het park zelf wordt als geheel als ‘werklandschap’ ingericht, dat een zachte overgang vormt tussen het industriegebied Venekoten en het zuidelijk gelegen open beekdal. Voor de doorontwikkeling van fase 1 en de uitbreiding in fase 2 wordt ingezet op het optimaliseren en voortzetten van de bestaande kwaliteit van het park. Centraal hierin staat de watergang met de omliggende glooiende zone die fase 1 in doorkruist. Deze komt uit op de noord-zuid gelegen boomsingel, die in de nieuwe situatie wordt versterkt en de twee fasen van elkaar scheidt. Daarbij krijgt fase 2 een ander, meer besloten karakter, waarmee een interessant contrast ontstaat tussen de twee deelgebieden. Ook zorgt dit voor meer afscherming van de wat forsere en meer utilitaire gebouwen en verharding in dit deelgebied.

Dit geeft een fraai beeld vanaf het omliggende landschap, waarbij de wat kleinschaligere bouwwerken vrij in het landschap staan en waarbij de wat forsere bouwwerken zichtbaar blijven, maar toch opgaan in het besloten woudenlandschap. Hiermee wordt het Ecomunitypark als het ware ‘op de kaart gezet’, door zichtbaar te blijven als bedrijvenpark, maar ook als landschapswaarde. In fase 1 wordt verder voortgeborduurd op de geclusterde parkeergelegenheid. Om het zicht op auto’s zoveel mogelijk te beperken worden deze voorzieningen omkaderd door heggen en bomen. Rondom het biosintrum zijn verschillende proefopstellingen aanwezig. Om deze op een subtiele manier in te passen wordt een natuurlijk talud voorgesteld en rondom bouwvlak E wordt de bomenstructuur uit fase 2 iets het gebied in gehaald. Dit leidt enerzijds tot een inpassing van de minder fraaie technische installaties in deze zone en anderzijds tot een speelse overgang tussen fase 1 en 2.

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

9

Hierbij sluit het plan naadloos aan op de provinciale Nota Grutsk op ‘e Romte, de gemeentelijk Omgevingsvisie én op het landschappelijk inpassingsplan van de provinciale weg N381. In de structuurvisie is aangegeven op welke wijze het plan landschappelijk wordt ingepast. De belangrijkste dragers uit het landschappelijk inpassingsplan zijn als voorwaardelijke verplichting opgenomen in de regels van dit bestemmingsplan.

10

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

3

Beleidskader

3.1

Rijksbeleid Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (hierna: NOVI) vastgesteld. De NOVI is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI geeft richting en helpt om keuzes te maken, te kiezen voor slimme combinaties van functies en uit te gaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal. Dat wil zeggen dat alle plannen met oog voor de natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt moeten worden. Bij de NOVI hoort een Uitvoeringsagenda. Hierin staat hoe uitvoering wordt gegeven aan de NOVI. Binnen de NOVI zijn 8 voorlopige aandachtsgebieden geformuleerd als zogeheten NOVI-gebied. Het plangebied valt niet in één van deze gebieden. Op het niveau van nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven aan de omgeving in Nederland, verwoord in vier opgaven: 1. Ruimte maken voor klimaatverandering en energietransitie. 2. De economie van Nederland verduurzamen en het groeipotentieel behouden. 3. Steden en regio's sterker en leefbaarder maken. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De NOVI gaat vergezeld van een uitvoeringsagenda, waarin staat aangegeven hoe het Rijk invulling geeft aan zijn rol bij de uitvoering van de NOVI.

In de Uitvoeringsagenda zijn onder andere een overzicht van instrumenten en (gebiedsgerichte) programma's op de verschillende beleidsterreinen te vinden. De Uitvoeringsagenda zal, indien nodig, jaarlijks worden geactualiseerd. De ontwikkeling in het plangebied raakt geen opgaven die zijn opgenomen in de NOVI. Ladder voor duurzame verstedelijking Kader In het Bro (artikel 3.1.6) is geregeld dat een toelichting bij een ruimtelijk plan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, moet voorzien in duurzame verstedelijking. De regeling houdt in dat de toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling bevat. Indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, moet er tevens gemotiveerd worden waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. De ontwikkeling van 7,4 hectare bedrijventerrein wordt aangemerkt als nieuwe verstedelijking, aangezien er nieuwe bouw- en gebruiksmogelijkheden voor bedrijven worden geboden. De locatie

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

11

ligt bovendien buiten het bestaand stedelijk gebied, waarmee een uitbreidingslocatie wordt ontwikkeld. Het is daarom van belang een gedegen afweging te maken van de behoefte aan de nieuwe verstedelijking en over de mogelijkheden om de ontwikkeling binnen stedelijk gebied te realiseren. Algemene behoefte bedrijfskavels Allereerst is overwogen of er behoefte is voor de stedelijke ontwikkeling die het plan mogelijk maakt. In het kader van de regionale afspraken over de programmering van bedrijventerreinen in de regio Zuidoost-Friesland (Programmering bedrijventerreinen ZO Fryslân 2022-2035, d.d. 27 juni 2022) is een analyse uitgevoerd naar de behoefte aan bedrijfskavels. Hieruit blijkt dat de behoefte aan bedrijfskavels groot is. Op dit moment ligt het uitgiftetempo van de bedrijventerreinen in de regio erg hoog en kan niet worden voldaan aan verschillende vragen uit de markt. Uit de analyse komt naar voren dat er in de gemeente Ooststellingwerf op 1-1-2022 2,5 ha bedrijventerrein beschikbaar was in de gehele gemeente. Inmiddels is een deel daarvan uitgegeven of in optie. De beschikbare kavels zijn relatief klein. Op basis van de analyse is er een verwacht tekort van 6/7 ha wanneer vraag en aanbod wordt vergeleken in 2026. Hierbij is rekening gehouden met de recent verkochte kavels. Voor de periode 2026-2036 ontstaat er een tekort van 14-16 ha op basis van een midden scenario.

Sinds de oplevering van het onderzoek is de vraag van het lokale MKB naar ruimte voor groei alleen maar toegenomen. In de voorgestelde programmeringsafspraken voor de regio Zuidoost-Friesland wordt hierop ingespeeld door een aantal bestaande afspraken te continueren en deze op korte termijn tot ontwikkeling te brengen. En aanvullend 16 ha adaptieve afspraken nu direct te bestemmen in de regio Zuidoost-Friesland, waarvan 3,5 hectare voor bedrijventerrein Venekoten in Oosterwolde. Gegeven bovenstaande is er onvoldoende ruimte in de regio om in de verwachte behoefte na 2025 te kunnen voorzien. Om in de toekomst wel in de behoefte te kunnen blijven voorzien wordt voorgesteld bijna 110 ha voor adaptieve uitbreidingsmogelijkheden in de programmeringsafspraken op te nemen voor de regio Zuidoost-Friesland, waarvan 15 hectare voor Ooststellingwerf. Daarnaast is een aantal ‘specials’ aangemerkt. Specials zijn bedrijventerreinen die op een specifieke locatie een specifieke (thematische) doelgroep bedienen. De verwachting hierbij is dat vanwege de synergie extra economische activiteit ontstaat, die niet in de basisprognoses is voorzien. Het Ecomunitypark is zo’n special. Dit is beschreven als een hoogwaardig ecologisch werklandschap waar innovatie, ondernemerschap en het delen van kennis en faciliteiten centraal staan.

De ambitie is om het duurzaamste bedrijvenpark van Nederland te worden. Dat betekent dat het park zich buiten de regionale afspraken over de verdeling en programmering van bedrijventerrein bevindt. Ecomunitypark....nieuwe visie op ontwikkeling van bedrijvenparken. De onderbouwing van de behoefte aan de ontwikkeling van fase 2 van het Ecomunitypark volgt uit het speciale karakter van dit gebied. Dit wordt enerzijds bepaald door regels die zijn geborgd in dit bestemmingsplan, zoals de balans tussen economie en ecologie, maar ook voor een belangrijk deel door de visie en het parkmanagement dat daaruit volgt.

12

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

Een belangrijk aspect van Ecomunitypark in Oosterwolde is om op een gebied-specifieke “aard en schaal” op unieke wijze een impuls te geven aan de vitale economie van de regio Zuidoost Fryslân. Immers een vitale economie is dé sleutel tot een leefbare regio op lange termijn! Noord-Nederland kenmerkt zich door een hoge ruimtelijke kwaliteit. Dus is het belangrijk om ontwikkelingen voor wonen en werken zo in te passen in het landschap en dusdanig vorm te geven, dat de ruimtelijke kwaliteit niet wordt aangetast. Daarnaast is er sprake van een grote maatschappelijke opdracht: het behoud van de soortenrijkdom van planten, dieren en insecten: de biodiversiteit. Als gevolg van allerlei oorzaken staat de biodiversiteit al vele jaren onder grote druk. De soortenrijkdom van flora en fauna loopt beangstigend snel terug. Het is cruciaal dat er plekken ontstaan waar biodiversiteit zich ongehinderd kan ontwikkelen. Al jaren wordt in dit kader nadrukkelijk gekeken naar bedrijventerreinen. Daar is vaak veel ruimte, omdat delen van het gebied pas op langere termijn wordt ontwikkeld, maar ook tussen gebouwen wanneer inmiddels al is ontwikkeld en ingericht. De overtuiging is ontstaan dat nog te ontwikkelen gebieden kansen bieden voor biodiversiteit wanneer dit wordt beheerd als tijdelijke natuur. Ook tijdens de bouw kan gericht aandacht worden besteed aan behoud van biodiversiteit.

En zeker bij inrichting en beheer van de ruimte tussen de bedrijfsgebouwen liggen uitstekende mogelijkheden om biodiversiteit te ondersteunen in haar strijd om te overleven. Deze wijze van kijken naar ruimte op bedrijvenparken is nieuw; er zijn nog slechts weinig praktische voorbeelden. Toch zijn veel ondernemers geïnteresseerd en bereid - met name vanuit hun visie op duurzaam ondernemerschap - om gericht bij te dragen aan maatschappelijke opgaves, waar onder beheer en behoud van biodiversiteit. Ecomunitypark wil een voorbeeld zijn op de wijze waarop dit kan worden ingevuld. Hierbij zijn drie aandachtsgebieden te onderscheiden: 1. Hoe beheer en behoud van biodiversiteit op een bedrijvenpark aan te pakken en vorm te geven 2. Hoe dit organisatorisch te formaliseren op een wijze die voldoende borging geeft voor de toekomst maar ook ruimte geeft om nieuwe inzichten, welke ongetwijfeld in de tijd zullen ontstaan, in te voeren en toe te passen. 3. Het delen van de resultaten en opgedane ervaringen met geïnteresseerde partijen. Ecomunitypark is tegen deze achtergrond een uniek initiatief wat gericht vorm en inhoud geeft aan bovengenoemde factoren. Daarnaast wordt alles zo ingericht dat het als totaalconcept of in onderdelen eenvoudig kan worden gereproduceerd op andere bedrijventerreinen. Parkmanagement Op Ecomunitypark is sprake van Parkmanagement.

Alle aspecten hiervan zijn vastgelegd in de Parkmanagement Gids. Iedere zich vestigende partij conformeert zich aan dit document middels het ondertekenen van de Koopakte. Beheer en uitvoering van het Parkmanagement is in handen van de Vereniging Duurzaam Beheer Ecomunitypark. Deze vereniging, waarvan iedere op Ecomunitypark middels vastgoed gevestigde organisatie lid is, int ook de jaarlijks verschuldigde parkmanagement fee.

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

13

Middels het Onderhoudsplan is vastgelegd welke werkzaamheden worden uitgevoerd om het gebied optimaal te beheren. Hierbij wordt getracht een passende balans te vinden tussen een zakelijke omgeving welke representatief dient te zijn en een gebied met hoge natuurlijke waarde waarbij biodiversiteit alle ruimte krijgt. Ecomunitypark is een gebied waarop ontwerpen niet worden getoetst op welstand. Het Beeldkwaliteit Plan geeft echter gerichte kaders en richtlijnen aan welke eisen gebouwen op Ecomunitypark moeten voldoen. Tijdens de ontwerpfase is de BKP-commissie in regelmatig overleg met de betreffende partij die zich op Ecomunitypark wil vestigen. En stuurt indien nodig bij tot een bevredigend resultaat is bereikt. De documenten Beeldkwaliteit Plan, Parkmanagement Gids en Onderhoud Plan worden benoemd in de Koopakte als formeel van toepassing voor alle op Ecomunitypark gevestigde bedrijven en organisaties. Ecomunitypark wil een inspirerende "best-practice" zijn en stelt zich ten doel voor zowel nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen als te revitaliseren terreinen een plek te zijn waar ideeën kunnen worden opgedaan en in de praktijk kunnen worden bekeken. Ook nu al, tijdens de realisatiefase worden regelmatig rondleidingen en presentaties gehouden voor groepen ondernemers, gemeentelijke- en provinciale overheden en onderwijsinstellingen.

In 2022 werd Ecomunitypark uitgeroepen tot het meest Natuur-inclusieve en Klimaat-adaptieve bedrijventerrein van Nederland! Ecomunitypark is een gebeid waarop ontwerpen niet worden getoetst op welstand. Beschikbare ruimte binnen het Ecomunitypark In fase 1 van het Ecomunitypark is nog ruimte beschikbaar om uit te geven. Echter, door de specifieke bestemming en de daaraan gekoppelde voorwaarden die voor dit bedrijvenpark gelden, is de mogelijke toevoeging in hectares beperkt tot ongeveer 1,5. De doorontwikkeling van het Ecomunitypark wordt juist nu opgestart om te kunnen inspelen op de vragen naar een intensiever, doch bij het park passend aanbod, zoals dit deel ook in de geldende structuurvisie was bedoeld op het Ecomunitypark. Dit komt in een stroomversnelling door enkele concrete bedrijven die zich willen vestigen op het Ecomunitypark, dan wel willen uitbreiden. Het bedrijf dat reeds op het terrein van fase 2 is gevestigd, Kaaslust, wil graag uitbreidingsmogelijkheden hebben. Met het ontwikkelen van fase 2 kan het Ecomunitypark als geheel worden afgerond en is er ruimte voor de twee bedrijven die zich op het Ecomunitypark willen vestigen, maar waarvoor de huidige beschikbare ruimte binnen fase 1 onvoldoende is. Dit brengt een ruimtevraag van 5,5 hectare aan (netto) met zich mee.

Ontwikkelen buiten bestaand stedelijk gebied en verzorgingsgebied Het voorgaand heeft aangetoond dat er behoefte is aan het specifieke programma van bedrijfskavels waarin dit bestemmingsplan voorziet. Dit bestemmingsplan maakt het mogelijk om deze buiten het bestaand stedelijk gebied te ontwikkelen. Het bestaand stedelijk gebied wordt niet bepaald door de ligging van de bebouwde kom of de aanwijzing in beleid, maar wordt in het Bro gedefinieerd als is het stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve stedelijke functies (zoals

14

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

wonen en bedrijvigheid) en de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, waaronder stedelijk groen en infrastructuur. Hoewel er evident geen geschikte bedrijfskavels beschikbaar zijn binnen het bestaand stedelijk gebied van Oosterwolde (of nabijgelegen kernen), volgt de onderbouwing voor het specifieke aanbod van het Ecomunitypark vooral uit de locatie zelf. Dit park zet in op een nichemarkt, waarbij onderlinge synergie ontstaat. Hiermee wordt invulling gegeven aan een ambitie van zowel het Ecomunitypark als van de gemeente en de provincie, om deze plek op de kaart te zetten als het voorbeeld van duurzame en circulaire economie. Daarmee is er ook geen verzorgingsgebied te bepalen. Bedrijven uit heel Nederland kunnen zich hier vestigen, mits passend bij en bijdragend aan het geheel. Conclusie Uit het voorgaande blijkt dat de vraag naar bedrijfskavels in de regio evident is. Er zijn geen concrete plannen om hierin op korte termijn te voorzien. Echter, dit plan zet in op een nichemark en is in die zin niet concurrerend voor de regionale bedrijventerreinen. De bedrijven die zich willen vestigen op het Ecomunitypark kunnen niet binnen het bestaande deel van het terrein worden opgevangen en passen in het profiel van deze ‘special’.

De ontwikkeling van fase 2 biedt tot slot de kans om de duurzame, circulaire en biobased economie te stimuleren, waar Ooststellingwerf zich sterk voor maakt. Naast het voorzien in een concrete behoefte, is het vanuit de ambities van de gemeente dus gewenst om fase 2 tot ontwikkeling te brengen. Er is zowel vanuit concrete vraag als vanuit ambitie, behoefte aan het specifieke aanbod aan bedrijfskavels. Omdat deze behoefte niet kan worden opgevangen in het bestaand stedelijke gebied, is het volgens de treden van de ladder aanvaardbaar om een uitbreidingslocatie mogelijk te maken. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van een plek die ruimtelijk logisch aansluit op het bestaande Ecomunitypark en bovendien in de vastgestelde structuurvisie al is aangemerkt als tweede fase van het park. Op basis van hiervan wordt geconcludeerd dat de ontwikkeling die dit bestemmingsplan mogelijk maakt, voldoet aan het uitgangspunt van duurzame verstedelijking. Conclusie Het bestemmingsplan is in overeenstemming met het rijksbeleid.

3.2

Provinciaal beleid Omgevingsvisie Fryslân 2020: De romte diele Het ruimtelijk beleid van de provincie vormt een belangrijk kader voor het gemeentelijk (bestemmingsplan)beleid. Dit is neergelegd in de Omgevingsvisie Provincie Fryslân. Deze is op 23 september 2020 vastgesteld. In de omgevingsvisie gaat de provincie voor een vitale economie door te investeren in omgevingskwaliteiten. Dit zorgt onder andere voor leefbaarheid en dat leegstand en verpaupering van bebouwing wordt teruggedrongen. Daarnaast gaat de provincie voor een veerkrachtig beleid, waarin ingrijpende ontwikkelingen opgevangen kunnen worden, het behoud van

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

15

de karakteristiek van de provincie, door het beschermen van de eigen identiteit en voor een gezonde leefomgeving. Natuurinclusief ontwikkelen De provincie bevordert verder het natuurinclusief ontwerpen bij nieuwe ontwikkelingen. Bij het werken aan andere opgaven, in landelijk én stedelijk gebied, kan de natuur versterkt worden (bijvoorbeeld groene woningbouwlocaties en bedrijventerreinen). Daarbij wordt onder andere ingezet op het versterken van de natuur in het stedelijk gebied. Natuurinclusief bouwen is een aspect dat niet in bestemmingsplan geregeld kan worden. Het gaat om uitvoeringszaken, zoals speciale stenen toe te passen met invliegmogelijkheden voor vleermuizen of een tuininrichting die biodiversiteit stimuleert. Het Ecomunitypark is hét voorbeeld van natuurinclusief ontwikkelen. Dit is een hoogwaardig ecologisch werklandschap waar innovatie, ondernemerschap en het delen van kennis en faciliteiten centraal staan. De ambitie is om het duurzaamste bedrijvenpark van Nederland te worden. Het Ecomunitypark is in november 2022 uitgeroepen tot meest Klimaatadaptieve en Natuurinclusieve Bedrijvenpark van Nederland. Waterrobuust bouwen Ook het rekening houden met een veranderend klimaat bij nieuwe ontwikkeling is een provinciale ambitie. De Provincie streeft naar ‘waterrobuust bouwen’.

Onder waterrobuust bouwen wordt verstaan het voldoende hoog en/of adaptief bouwen, zodat bij calamiteiten de schade van een overstroming beperkt blijft. Dit houdt in dat gebouwen en straten op voldoende hoogte worden aangelegd en dat er voldoende ruimte is voor water in het plan. Paragraaf 4.8 gaat hier verder op in. Verordening Romte Fryslân In 2014 is de Verordening Romte Fryslân vastgesteld en deze is in 2018 en in 2020 partieel herzien. Het plangebied maakt deel geen uit van bestaand stedelijk gebied. De beoogde ontwikkeling wordt gezien als stedelijke ontwikkeling. In de Verordening Romte is een aantal regels van toepassing op het plangebied. Bundeling In de verordening is geregeld dat in het landelijk gebied in principe geen bouwmogelijkheden voor stedelijke functies, zoals bedrijventerreinen, geboden mogen worden (artikel 1.1.1). Wel kan in een ruimtelijk plan een uitbreidingslocatie aansluitend op bestaand stedelijk gebied worden toegestaan. Het plangebied ligt volgens de kaarten bij de verordening buiten het bestaand stedelijk gebied. De begrenzing is weergegeven in figuur 3.1.

16

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

Figuur 3.1

Begrenzing bestaand stedelijk gebied

Ruimtelijke kwaliteit In lid 2.1.1 is bepaald dat een ruimtelijk plan voor een uitbreidingslocatie of voor het landelijk gebied een ruimtelijke kwaliteitsparagraaf bevat, waarin wordt aangegeven op welke wijze het plan rekening houdt met de draagkracht van het landschap voor de opvang en inpassing van nieuwe functies, op grond van een analyse van de samenhang van de ondergrond, netwerken en nederzettingspatronen en op welke wijze het plan invulling geeft aan de blijvende herkenbaarheid van de landschappelijke en cultuurhistorische kernkwaliteiten, zijnde de structuren van provinciaal belang zoals die, met inbegrip van een richtinggevend advies, per deelgebied of gebiedsoverschrijdend zijn omschreven in de structuurvisie Grutsk op ’e Romte. De ruimtelijke kwaliteitsparagraaf is verwoord in paragraaf 2.3. Programmering bedrijventerreinen Op grond van artikel 4, lid 4.1.1. kan een ruimtelijk plan een nieuw bedrijventerrein of uitbreiding van een bestaand bedrijventerrein mogelijk maken, indien dit wat betreft oppervlakte en invulling van bedrijfstypen in overeenstemming is met een bedrijventerreinenplan, dat de schriftelijke instemming van Gedeputeerde Staten heeft. De toevoeging van areaal bedrijventerrein past binnen de regionale afspraken, maar wordt in dit verband gezien als een ‘special’, waarmee dit niet kwantitatief, maar juist kwalitatief wordt beoordeeld.

Dit vraagt maatwerk, waarover overleg plaatsvindt met de provincie. Werkfuncties per type kern Op basis van artikel 4.2.1 zijn in een ruimtelijk plan voor een regionaal centrum, waaronder Oosterwolde, de volgende bedrijfsvormen toegestaan: • een kantoor met een vloeroppervlakte van maximaal 1.200 m²;

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

17

• •

een bedrijf tot milieucategorie 4.2; een bedrijf met een kavelomvang van maximaal 10.000 m²

De regeling van dit bestemmingsplan waarborgt dat aan deze kaders wordt voldaan. Echter, twee bedrijfskavels in fase 2 worden groter dan 10.000 m2. Hiermee wordt, op basis van artikel 4.2.4, afgeweken van artikel 4.2.1. Dit kan mits onderbouwd dat de bedrijven qua aard en schaal van de functie aansluiten bij de aard en schaal van de kern. De bedrijven die voornemens zijn zich hier te vestigen komen uit Oosterwolde en zoeken doorgroeimogelijkheden en/of zijn sterkt gekoppeld aan het karakter van het Ecomunitypark en zijn als zodanig passend bij het gebied. Uit het landschappelijk inpassingsplan blijkt ook dat deze kavels goed zijn in te passen in het gebied. Ontgrondingenverordening Friesland Op grond van de Ontgrondingenwet is een ontgrondingsvergunning nodig voor afgravingen. De provincie is bevoegd gezag voor dergelijke ontgrondingen. In de Ontgrondingenverordening zijn vrijstellingen opgenomen.

Onder andere is bepaald dat geen vergunning nodig is voor ontgrondingen die noodzakelijk zijn voor de verwerkelijking van een in een bestemmingsplan aan de grond gegeven bestemming, mits in de bij het bestemmingsplan behorende regels is aangegeven dat de verwerkelijking van het plan een ontgronding inhoudt of insluit, de diepte van de ontgronding niet meer bedraagt dan 2,00 m beneden het maaiveld en bij de ontgronding niet meer dan 10.000 m 3 bodemmateriaal naar elders wordt afgevoerd of in depot wordt gezet. Voor het plan is watercompensatie nodig. Dit gaat om een beperkte ontgronding die ruim binnen de vrijstellingsgrenzen ligt en noodzakelijk is voor de verwerkelijking van de in het bestemmingsplan aangegeven bestemmingen (waarvoor verhardingen noodzakelijk zijn). De bestemmingen laten het graven van watercompensatie toe. De locatie van de ontgronding is aangegeven in het landschapsplan, dat is opgenomen bij de regels van het bestemmingsplan. Voorafgaand aan de uitvoering van de ontgronding wordt met FUMO afgestemd over de noodzakelijkheid van een ontgrondingvergunning. Conclusie Het bestemmingsplan is in overeenstemming met het provinciaal beleid.

3.3

Gemeentelijk beleid Structuurvisie Ecomunitypark De basis voor de ontwikkeling van het Ecomunitypark is vastgelegd in de Structuurvisie Ecomunitypark 2012-2022, die op 25 september 2012 is vastgesteld door de gemeenteraad. Deze visie geeft vrij gedetailleerd richting aan de ontwikkeling van het park. Hierin is al uitgegaan van de ontwikkeling van fase 2. De basis voor het Ecomunitypark is de groen-blauwe onderlegger en de wegenstructuur. Daarbuiten zijn bouwzones aangegeven die veel ruimte bieden voor een flexibele inrichting. Waar de gebouwen precies moeten komen ligt daarmee niet vast, maar ze moeten wel binnen die ruime bouwvlakken. Door niet één aaneengesloten bouwvlak te kiezen, is er ook een zekere garantie dat er grote onbebouwde tussenzones (met groen/blauw/infra) zijn. Fase 1 is op basis hiervan opgenomen in een bestemmingsplan. Fase 2 kan, in de lijn van de structuurvisie,

18

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

flexibel worden ingevuld zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit van het terrein zelf en de omgeving. Belangrijkste uitgangspunt is dat het bij Ecomunitypark om een bijzonder bedrijventerrein moet gaan. Dit wordt bereikt door een combinatie van factoren. Het Ecomunitypark richt zich op het aantrekken van duurzame bedrijven die passen binnen het concept van de biobased society. Wat dat precies is verandert met nieuwe tijden en innovaties. In elk geval moet het gaan om bedrijven die bereid zijn te participeren in een parkmanagement concept dat gebaseerd is op ‘learning by sharing’ en waar mogelijk gebruik maken van gezamenlijke faciliteiten. Dit onderscheidende is in eerste instantie geborgd in het masterplan, wat als basis heeft gediend voor de structuurvisie, maar ook in beeldkwaliteitplan en de Parkmanagement Gids en Onderhoudsplan. De structuurvisie is door de gemeenteraad vastgesteld. De andere documenten zijn van belang omdat daarin spelregels zijn opgenomen voor de uitwerking van ontwikkelingen op het park, ook in fase 2. Het planvoornemen sluit ook aan op het planconcept, bestaande uit de speerpunten ‘economie’, ‘cultuur en kennis’ en ‘sociaal’. Van belang is dat de bedrijven voor het Ecomunitypark een meerwaarde bieden.

Daarbij wordt zoveel mogelijk ingezet op het gebruik van de faciliteiten voor vergaderen en presentaties als wel het intensief samenwerken met aan Biosintrum verbonden MBO/HBO kennisinstellingen. In de visie is een onderlegger gepresenteerd, waarin de uitgangspunten voor de bouwvolumes en inrichting van het terrein vertaald naar cijfers. Daarin is het uitgangspunt gepresenteerd dat fase 2 meer is gericht op productie en distributie, waarbij een zwaardere infrastructuur en grotere kavels en gebouwen dan in fase 1 hoort. Door de visie heen komt de verhouding tussen gebouwd en verhard versus landschap en water met name terug. Ecomunitypark streeft een fysieke balans na tussen economie en ecologie. Dat betekent dat de helft van het terrein ingericht moet worden met landschap en water. In paragraaf 2.2 is in tabelvorm een globale berekening gemaakt van de verhoudingen ten opzichte van de uitgangspunten van de structuurvisie. Op basis daarvan wordt geconcludeerd dat met de beoogde invulling van fase 2 voor het totale Ecomunitiepark sprake is van een balans tussen bedrijvigheid en landschap. Wel zijn er vanuit voortschrijdend inzicht en de specifieke bedrijven die zich willen vestigen enkele afwijkingen. Het gaat met name om het loslaten van centrale parkeervoorzieningen in fase 2 en een herverdeling van bouwvolumes over het hele park.

De visie wordt dus onverminderd nagestreefd bij de verdere ontwikkeling van Ecomunitypark na 2022. De bedrijven en het Ecomunitypark wordt volledig duurzaam ontwikkeld, gerealiseerd en beheerd. De nieuwe bedrijven zullen aantoonbaar moeten passen binnen deze uitgangspunten. In paragraaf 3.1 is onder het kopje 'parkmanagement' beschreven hoe een en ander wordt gewaarborgd tussen partijen. De bedrijven die zich willen vestigen in fase 2, richten zich op een ‘biobased economy’. Verder wordt vol ingezet op het handhaven van het BREEAM-NL Excellent gebiedslabel.

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

19

Omgevingsvisie Ooststellingwerf Op 23 november 2021 heeft de gemeente Ooststellingwerf haar omgevingsvisie vastgesteld. Deze omgevingsvisie is de visie van de gemeente op de leefomgeving en vervangt de eerdere structuurvisie. De visie geeft het toekomstbeeld voor de gemeente voor de komende 15 jaar weer en beschrijft de ambities en omgaven waarmee de gemeente aan de slag gaat. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de verschillende gebieden binnen de gemeente. Het landschap en de cultuurhistorie vormen de basis van de gemeente. De ambitie is om deze kwaliteiten te behouden, benutten en versterken bij nieuwe ontwikkelingen. Plannen moeten passen in het landschap en een meerwaarde opleveren. Bij plannen in het landelijk gebied en aan de randen van dorpen moet een passend landschappelijk inpassingsplan gemaakt worden, dat zorgt voor een goede verankering in het gebied. Verder zet de Omgevingsvisie in op duurzaamheidsaspecten, zoals de energietransitie, klimaatadaptatie en een circulaire economie. Daarbij stelt de gemeente het hart van de biobased economy te zijn, en noemt het Ecomunitypark en het Biosintrum als toonbeeld op dat gebied.

Onder de ambitie ‘Bruisend Ooststellingwerf’ zet de gemeente nadrukkelijk in op de ontwikkeling van het Ecomunitypark en onder de ambitie ‘Toekomstbestendig Ooststellingwerf’ wil de gemeente dit park beter op de kaart zetten en zet in op het Biosintrum als kloppend hart van de biobased economy. De gemeente heeft haar grondgebied ingedeeld in vier deelgebieden, waarbij Oosterwolde in het Hart van Ooststellingwerf ligt. Aan dit gebied worden de volgende waarden gehecht: • Stelsel van beekdalen, essen en esgehuchten; • Onregelmatig verkavelingspatroon; • Veel variatie in beplanting; • Opsterlânske Kompanjonsfeart; • Oosterwolde als groen en lommerrijk centrumdorp met alle voorzieningen; • Beleefbare cultuurhistorie zoals: de oude boerderijen in de esgehuchten. Het hart van Ooststellingwerf is landschappelijk gezien een voor de gemeente uniek gebied. Het is een esdorpenlandschap met een afwisseling van essen, esgehuchten en beekdalen. Nieuwe ontwikkelingen moeten passen bij het karakter van het gebied en verder bouwen aan de landschappelijke structuur. Oosterwolde is ook het hart van de bedrijvigheid. Hier is en blijft de ruimte voor de vestiging of uitbreiding van onze bedrijven. Dat betekent dat er meer ruimte voor bedrijventerrein gemaakt moet worden. Conclusie Het bestemmingsplan is in overeenstemming met het gemeentelijk beleid.

20

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

4

Milieu- en omgevingsaspecten

4.1

Mer-beoordeling Toetsingskader In het Besluit m.e.r. is aangegeven welke activiteiten in het kader van het bestemmingsplan planmer-plichtig, projectmer-plichtig of mer-beoordelingsplichtig zijn. Voor deze activiteiten zijn in het Besluit m.e.r. drempelwaarden opgenomen. Ook wanneer deze niet worden overschreden moet het bevoegd gezag bij de betreffende activiteiten beoordelen of mogelijk sprake is van belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. Dit wordt een vormvrije mer-beoordeling genoemd. Daarbij moet wordt getoetst op de omstandigheden als bedoeld in bijlage III van de EEG-richtlijn milieueffectbeoordeling. De omstandigheden betreffen de kenmerken van de projecten, de plaats van de projecten en de kenmerken van de potentiële effecten. De aanleg van een stedelijk ontwikkelingsproject is in het besluit opgenomen als beoordelingsplichtige activiteit. De drempelwaarden die hierbij horen zijn een oppervlakte van 100 hectare, een aaneengesloten gebied met 2.000 woningen of een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m2 of meer. Voor een de aanleg van een industrieterrein geldt een drempelwaarde van 75 hectare. In dit geval is er geen sprake van een industrieterrein. Vanuit de Wet milieubeheer, waaraan het Besluit m.e.r. definities ontleent, moet het dan namelijk gaan om een geluidgezoneerd terrein. Er is wel sprake van een stedelijke ontwikkelingsproject.

Het plan blijft met een uitbreiding van 7,4 hectare en in een toevoeging van ongeveer 25.000 m 2 bedrijfsvloeroppervlak, ruim onder de drempelwaarden en is dus niet rechtstreeks planmer-, projectmer of mer-beoordelingsplichtig. Ook de totale ontwikkeling van het Ecomunitypark, dat bruto ongeveer 15 hectare omvat en 50.000 m2 bedrijfsvloeroppervlak, blijft onder deze drempelwaarden. In het Besluit m.e.r. is geregeld dat ook voor projecten die zijn opgenomen in bijlage D, maar beneden de drempelwaarden vallen, een besluit moet worden genomen of een MER nodig is. In dat kader wordt afgewogen of het plan mogelijk toch belangrijke negatieve milieueffecten heeft, op basis van de eerder genoemde omstandigheden. Dit is een vormvrije mer-beoordeling. Vormvrije mer-beoordeling De activiteit die dit bestemmingsplan mogelijk maakt wordt gezien als stedelijk ontwikkelingsproject in de zin van het Besluit m.e.r. Het college van burgemeester en wethouders neemt voor de ter inzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan een m.e.r.-beoordelingsbesluit. Dit besluit kan op basis van de vormvrije m.e.r.-beoordeling, die is opgenomen in bijlage 1, worden genomen. Hieruit blijkt namelijk dat gelet op de kenmerken van het plan, de plaats van het plan en de kenmerken van de potentiële effecten, geen belangrijke negatieve milieugevolgen zullen optreden.

Er is dan ook geen aanleiding voor het doorlopen van een MER-procedure. Op basis hiervan heeft het college van burgemeester en wethouders op 13 december 2023 besloten dat voor dit bestemmingsplan geen planMER gemaakt hoeft te worden.

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

21

4.2

Bedrijven en milieuzonering Toetsingskader Tussen bedrijfsactiviteiten en hindergevoelige functies (waaronder wonen) is een goede afstemming nodig. Het doel daarbij is het voorkomen van onacceptabele hinder ter plaatse van woningen, maar ook om te zorgen dat bedrijven niet worden beperkt in de bedrijfsvoering en ontwikkelingsmogelijkheden. Bij de afstemming wordt gebruik gemaakt van de richtafstanden uit de VNG-brochure 'Bedrijven en milieuzonering'. Een richtafstand wordt beschouwd als de afstand waarbij onaanvaardbare milieuhinder redelijkerwijs is uitgesloten. Deze afstand wordt gemeten tussen de bestemmingen van bedrijven en de gevels van geluidsgevoelige objecten. Bedrijfsactiviteiten zijn daarvoor ingedeeld in een aantal milieucategorieën. Toetsing Binnen het plangebied worden geen bedrijfswoningen of andere geluidgevoelige functies mogelijk gemaakt. De verdere ontwikkeling van het Ecomunitypark heeft daarmee geen negatieve invloed op de ontwikkelingsmogelijkheden op het naastgelegen industrieterrein Venekoten. Op het bedrijvenpark worden, in overeenstemming met de regeling voor fase 1, bedrijven tot en met milieucategorie 3.2 mogelijk gemaakt. Voor dit type bedrijven geldt een richtafstand van 100 meter tot woningen in een rustige woonomgeving of een rustig buitengebied.

De meest nabijgelegen gevoelige functies zijn bedrijfswoningen bij de agrarische bedrijven ten noorden en oosten van het plangebied. Deze staan op minimaal 110 meter vanaf de plangrens van dit bestemmingsplan. Op basis van het voorgaande wordt geconcludeerd dat er ter plaatse van de woningen sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.

4.3

Geluid (wet geluidhinder) Toetsingskader Het aspect 'geluid' gaat over geluidhinder op geluidgevoelige objecten als gevolg van verkeer en industrie. De Wet geluidhinder (Wgh) is hiervoor het toetsingskader. Rondom wegen met een maximumsnelheid van meer dan 30 km/uur, spoorwegen en aangewezen bedrijven(terreinen) zijn geluidszones van toepassing. Als geluidsgevoelige objecten, zoals woningen, binnen deze zones worden toegevoegd, dan moet geluidsbelasting op de gevel hiervan worden bepaald en getoetst aan de normen. Toetsing Omdat dit bestemmingsplan geen nieuwe geluidgevoelige functies mogelijk maakt, is het niet nodig om te toetsen aan de Wet geluidhinder. Wel ligt over het plangebied de geluidszone van het industrieterrein Venekoten. Dit vormt geen belemmering voor de ontwikkeling van het Ecomunitypark, maar de zone moet wel planologisch worden geregeld in dit bestemmingsplan. Hiervoor is een gebiedsaanduiding opgenomen op de verbeelding.

22

Oosterwolde - Ecomunitypark 2023 22-751-1 | Vastgesteld

4.4

Externe veiligheid Toetsingskader Externe veiligheid gaat over het beheersen van de risico's voor de omgeving bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen. De normen voor externe veiligheid zijn vastgelegd in onder andere het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi), het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) en het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb). In voornoemde Besluiten is een verantwoordingsplicht bij een toename van het groepsrisico opgenomen. Het aspect externe veiligheid wordt beoordeeld met het plaatsgebonden risico (PR) en het groepsrisico (GR). Het PR is de berekende kans per jaar, dat een persoon overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongeval bij een risicobron, aangenomen dat hij op die plaats permanent en onbeschermd verblijft. Het GR is de kans dat een groep mensen overlijdt door een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het GR moet worden gezien als een maat voor maatschappelijke ontwrichting. Voor het GR is een oriënterende waarde bepaald. Dit betreft geen harde norm, maar Risicobronnen zijn vastgelegd in het Register Externe Veiligheid en zijn digitaal raadpleegbaar via de Atlas Leefomgeving. Toetsing Op de verbeelding van het bestemmingsplan voor het bestaande deel van het Ecomunitypark is een risicocontour aangeduid rondom een opslag van gevaarlijke stoffen in het pand van EcoStyle.

Ook in de Atlas Leefomgeving is deze plaatsgebonden risicocontour opgenomen. Dat geldt ook voor de contour rondom de propaantank bij de entree van het park. Omdat beide niet behoren tot een Bevi inrichting is het niet verplicht deze zones in het bestemmingsplan te regelen. Er is gekozen de contour rondom EcoStyle wel op te nemen, in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan. Voor de propaantank is hiervoor niet gekozen, omdat deze in 2024 wordt weggehaald. Daarnaast is bij het verlenen van de vergunning voor de waterstofconversie faciliteit van Qirion, in het oostelijk deel van fase 1, gevraagd om de plaatsgebonden risicocontour (PR-6) rondom de opslaglocatie vast te leggen. Het gaat om de rode contour in figuur 4.2.