Bijlage 2. Jaarstukken 2025

Jaarstukken 2025

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .........................................................................................................................................................3 Inleiding jaarstukken ................................................................................................................................................5 Aanbieding en samenvatting ...............................................................................................................................5 Bestuur en organisatie .........................................................................................................................................7 Leeswijzer .............................................................................................................................................................8 Algemeen ..................................................................................................................................................................9 Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten ....................................................................................................9 Analyse gerealiseerd resultaat ...........................................................................................................................10 Bestemming gerealiseerd

resultaat...................................................................................................................11 Actualisatie reserves en voorzieningen .............................................................................................................14 Jaarverslag ..............................................................................................................................................................15 Programma 0 | Bestuur en ondersteuning ............................................................................................................16 Thema 0.1 Bestuur.............................................................................................................................................16 Thema 0.2 Dienstverlening ...............................................................................................................................18 Thema 0.3 Financiën .........................................................................................................................................19 Belangrijkste afwijkingen programma 0 ...........................................................................................................21 Programma 1 | Veiligheid ......................................................................................................................................24 Thema 1.1

Openbare orde en veiligheid ...........................................................................................................24 Belangrijkste afwijkingen programma 1 ...........................................................................................................25 Programma 2 | Verkeer en vervoer ........................................................................................................................27 Thema 2.1 Verkeer en vervoer ...........................................................................................................................27 Belangrijkste afwijkingen programma 2 ...........................................................................................................28 Programma 3 | Economie ......................................................................................................................................30 Thema 3.1 Economie .........................................................................................................................................30 Belangrijkste afwijkingen programma 3 ...........................................................................................................31 Programma 4 | Onderwijs ......................................................................................................................................33 Thema 4.1 Onderwijs

........................................................................................................................................33 Belangrijkste afwijkingen programma 4 ...........................................................................................................36 Programma 5 | Sport, cultuur en recreatie ............................................................................................................37 Thema 5.1 Sport en cultuur ...............................................................................................................................37 Thema 5.2 Recreatie en openbaar groen ..........................................................................................................38 Belangrijkste afwijkingen programma 5 ...........................................................................................................40 Programma 6 | Sociaal Domein.............................................................................................................................42 Thema 6.1 Samenleven .....................................................................................................................................43 Thema 6.2 Meedoen ..........................................................................................................................................45 Thema 6.3 Goed Opgroeien

..............................................................................................................................50 Belangrijkste afwijkingen programma 6 ...........................................................................................................53 Programma 7 | Volksgezondheid en milieu ..........................................................................................................57 Thema 7.1 Gezondheid .....................................................................................................................................57 Thema 7.2 Duurzaamheid, riolering en afval ...................................................................................................62 3

Belangrijkste afwijkingen programma 7 ...........................................................................................................67 Programma 8 | Bouwen, wonen en gronden ........................................................................................................70 Thema 8.1 Bouwen en wonen ...........................................................................................................................70 Belangrijkste afwijkingen programma 8 ...........................................................................................................74 Paragrafen ..............................................................................................................................................................77 Paragraaf 1 | Lokale Heffingen ..........................................................................................................................77 Paragraaf 2 | Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................84 Paragraaf 3 | Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................................91 Paragraaf 4 | Financiering ..................................................................................................................................96 Paragraaf 5 | Bedrijfsvoering

...........................................................................................................................100 Paragraaf 6 | Verbonden partijen.....................................................................................................................104 Paragraaf 7 | Grondbeleid ................................................................................................................................108 Paragraaf 8 | OWO-Samenwerking .................................................................................................................111 Paragraaf 9 | Strategische projecten en ontwikkelingen .................................................................................114 Paragraaf 10 | Visie op Samenleven ................................................................................................................119 Paragraaf 11 | Wet open overheid (Woo)........................................................................................................125 Jaarrekening ..........................................................................................................................................................127 Balans ...............................................................................................................................................................128 Overzicht baten en lasten

................................................................................................................................130 Waarderingsgrondslagen ................................................................................................................................132 Toelichting op de balans activa .......................................................................................................................136 Toelichting op de balans passiva ....................................................................................................................145 Toelichting op de balans niet uit balans blijkende verplichtingen .................................................................149 Toelichting overzicht baten en lasten .............................................................................................................150 Overzicht onvoorzien ......................................................................................................................................150 Overzicht algemene dekkingsmiddelen ..........................................................................................................151 Overzicht incidentele baten en lasten .............................................................................................................152 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa)

.............................................................................154 Overzicht wet normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT) ................................................................180 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................................................182 Bijlagen .................................................................................................................................................................184 A. Overzicht schatkistbankieren ......................................................................................................................184 B. Begrotingsrechtmatigheid ...........................................................................................................................185 C. Kerngegevens ..............................................................................................................................................187 D. Beleidsindicatoren ......................................................................................................................................189 E. Subsidieontvangers .....................................................................................................................................195 F.

Overzicht taakvelden ...................................................................................................................................197

4

Inleiding jaarstukken Aanbieding en samenvatting Aanbieding Hierbij ontvangt u de Jaarstukken over 2025. Een jaar waarin we opnieuw gewerkt hebben met de samenwerkingsagenda en het collegeakkoord zoals die verwerkt was in de programmabegroting. En ook het laatste volledige jaar van het huidige college en raad. Samenvatting De Jaarstukken bestaan uit twee delen, het jaarverslag en de jaarrekening. De plannen staan in de programmabegroting 2025 die in november 2024 door u is vastgesteld. Met het jaarverslag leggen wij verantwoording af over de belangrijkste beleids- en financiële resultaten. In de jaarrekening geven we de volledige financiële verantwoording en de balans met toelichting. We beschrijven hieronder, op hoofdlijnen, een aantal belangrijke ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Veiligheid, bestuur en dienstverlening Veiligheid Uit onderzoek van het Planbureau Fryslân blijkt dat de gemeente Ooststellingwerf tot de veiligste gemeenten van Nederland behoort, mede dankzij een grotere zichtbare inzet van Boa’s, politie en brandweer. Inwoners, ondernemers en ambtenaren zijn merkbaar bewuster geworden van ondermijning door controles, voorlichting en communicatie via scholen en mediakanalen. Inwoners hebben meer veiligheidsprofessionals in de openbare ruimte gezien en uitgebreide informatie ontvangen over ondermijning en cybercrime.

Bestuur Het college is aanwezig in de dorpen en voert regelmatig dorpsgesprekken. In mei 2025 vond het Koekeloerfestival in het gemeentehuis plaats. Op deze Open Dag was iedereen welkom om een kijkje achter de schermen van de gemeente te nemen. Daarnaast is de jeugdparticipatie versterkt met een structurele kinderraad, een kinderburgemeester en nieuwe jongerenpanels, terwijl inclusie en toegankelijkheid verder zijn verbeterd met een actief inclusiepanel en communicatie op B1-niveau. Dienstverlening De dienstverlening is verder verbeterd door meer producten digitaal beschikbaar te maken, brieven te vereenvoudigen naar B1-niveau en de telefonische bereikbaarheid te versterken via actief beheer van terugbelverzoeken. Inwoners merkten dat het gemeentehuis beter toegankelijk was dankzij extra (tijdelijke) bezetting aan de balie en dat informatie makkelijker te vinden was via de website, sociale media en een goed bezochte Open Dag. Daarnaast is in maart 2025 een vernieuwd Programma Dienstverlening vastgesteld. Sociaal Domein Onderwijs, cultuur en sport Er is sterk ingezet op taalvaardigheid via taalscholen, leesbevordering, NT1-trajecten (Nederlands als eerste taal) en NT2-trajecten (Nederlands als tweede taal), al blijft de bereikbaarheid van NT1-deelnemers een aandachtspunt.

De gemeente zorgde voor goede ontwikkelkansen voor jeugdigen door voldoende peuter- en VVE-plaatsen, gezamenlijke ondersteuning tussen onderwijs en zorg, en nieuwe initiatieven zoals PeuterPlus en naschoolse activiteiten. Daar waar nodig is er ondersteuning mogelijk en werken we aan kansengelijkheid, wat ouders bijvoorbeeld merken vanuit het consultatiebureau, de inzet van opvoedondersteuning, de Stapprogramma’s en het naschools aanbod.

5

Er is gewerkt aan een breed en toegankelijk cultureel aanbod, met speciale aandacht voor inwoners die minder makkelijk bereikt worden. In 2025 is besloten tot de nieuwbouw van dorpshuis De Miente in Oosterwolde, waar ruimte ontstaat voor een gezamenlijke culturele programmering. Ook is de maatschappelijke rol van de bibliotheek versterkt en wordt gewerkt aan integraal taalbeleid voor Stellingwerfs en Fries. Ooststellingwerf biedt een uitgebreid sport- en beweegaanbod voor alle leeftijden, ondersteund door subsidies en het Lokaal Sportakkoord. Sportverenigingen, buurtsportcoaches en samenwerkingspartners werken samen om deelname toegankelijker te maken, ook voor kwetsbare groepen. Inwoners merken dit aan meer activiteiten, een toegankelijk sportaanbod en extra ondersteuning om mee te kunnen doen. Accommodatiebeleid In juni 2025 is het Accommodatiebeleid 2025–2050 vastgesteld, inclusief het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor onderwijs. Dit plan, opgesteld in samenwerking met de schoolbesturen, richt zich op goede en toekomstbestendige onderwijsgebouwen, met in elk dorp passende ontmoetingsruimten. Op basis van aanvullend onderzoek is besloten het Bosbad te behouden, waarbij een beroep wordt gedaan op medeverantwoordelijkheid vanuit Appelscha. Ook is onderzocht of een andere locatie voor sportcomplex Boekhorst geschikter zou zijn, maar dat bleek niet het geval.

Daarom heeft het college eind 2025 besloten om de gemeenteraad voor te stellen het nieuwe sportcomplex op de huidige locatie te realiseren. In januari 2026 stemde de gemeenteraad in met realisatie op de huidige locatie. Verbondenheid en welzijn Steeds meer inwoners weten de weg te vinden naar welzijnscoaches en dorpsondersteuners, waardoor sneller passende ondersteuning wordt geboden en deelname aan verbindende activiteiten groeit. In dorpen ontstaan nieuwe initiatieven en werkgroepen waarin vrijwilligers en bewoners zich inzetten voor samenredzaamheid, ontmoeting en een sterke sociale structuur. Ook de sociale infrastructuur versterkt verder, met meer ontmoetingsruimten en een sterk toegenomen gebruik van de activiteitenagenda Uutgaon.nl. Levensloopbestendig wonen De visie op wonen, welzijn en zorg is vastgesteld, met concrete stappen om levensloopbestendig wonen te versterken, zoals voorbereiding van Rikkingahof, beleidsregels voor (pre)mantelzorg en ondersteuning via Mijn Huis op Maat en de seniorenmakelaar. Meer inwoners doen mee op de arbeidsmarkt of zetten stappen richting participatie dankzij gerichte begeleiding, samenwerking met partners en betere inzet van reintegratie-instrumenten.

Duurzame arbeidsmarktparticipatie en vangnet Meer inwoners doen mee op de arbeidsmarkt of zetten stappen richting participatie dankzij gerichte begeleiding, samenwerking met partners en betere inzet van re-integratie-instrumenten. Daarnaast is het meedoen aan het maatschappelijk leven vergroot door betere toegang tot regelingen, een integrale schuldhulpverlening en meer samenwerking, terwijl het vangnet is versterkt met uitbreiding van indicatievrije dagbesteding. Wet Inburgering Statushouders krijgen via een laagdrempelig landingsprogramma sneller aansluiting in de gemeente. Het programma helpt statushouders hun plek in de gemeente te vinden en kennis en contacten op te doen, waardoor inwoners met een migratieachtergrond makkelijker kunnen participeren in de samenleving. Go YoFlo en Kansrijke Start De gemeente heeft in 2025 sterk ingezet op gelijke kansen voor kinderen, onder andere via de Go YoFlovrijetijdspas waarmee iedere jongere van 10 tot 18 jaar, ongeacht de financiële situatie van de ouders, jaarlijks € 200 vrijetijdsgeld ontvangt om deel te nemen aan sport- en cultuuractiviteiten. Er is een Lokale Aanpak Kansrijke Start vastgesteld voor 2025–2028, met focus op bestaanszekerheid, een rookvrije start en betere vindbaarheid van voorzieningen.

Jeugdhulp Ouders ervaren steeds vaker voldoende ondersteuning bij opvoeding, en er is een daling zichtbaar van het aantal jeugdigen in zorg, vooral bij verwijzingen via het Gebiedsteam. Jongeren worden weerbaarder door 6

preventie, voorlichting op school en een breed aanbod aan activiteiten. Door nieuwe laagdrempelige voorzieningen, zoals de PeuterPlus en Complementaire Ondersteuning, krijgen gezinnen sneller passende hulp zonder direct zware jeugdhulp in te hoeven zetten. Tegelijkertijd ontstond in de tweede helft van 2025 bij het Gebiedsteam Jeugd door diverse oorzaken een wachtlijst. Om dit op te lossen is in maart 2026 een voorstel behandeld in de raad. Gezondheid en Leefomgeving Er is geïnvesteerd in een gezonde leefstijl met initiatieven zoals 'Ooststellingwerf Beweegt', leefstijlinterventies voor kinderen, welzijnscoaches in alle dorpen en meerdere bloeizones die bijdragen aan een gezonde leefomgeving. Voor ouderen lag de focus op het versterken van de mienskip, het aanbieden van indicatievrije dagbesteding, preventieve huisbezoeken en uitgebreide ondersteuning voor mantelzorgers via campagnes, activiteiten en respijtvoorzieningen. De veiligheid van inwoners is versterkt door de inzet van wijk-GGD’ers, meldpunten voor zorgwekkend gedrag en gerichte acties tegen huiselijk geweld. Daarnaast is gewerkt aan een gezonde leefomgeving met beweeg- en speelplekken in de openbare ruimte en initiatieven die bijdragen aan een rookvrije generatie.

Ruimtelijke en economische ontwikkelingen Recreatie, toerisme In 2025 zijn belangrijke stappen gezet op het gebied van recreatie en toerisme met de vaststelling van de ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme en de afronding van het Regio Deal project, waaronder de realisatie van een Toeristisch Overstappunt (TOP) in Oldeberkoop en plannen voor de entree van de Boerestreek. Samen met de regio Zuidoost-Friesland is een gezamenlijk uitvoeringsprogramma opgestart. Daarnaast zijn diverse bedrijfsbezoeken gedaan en is gewerkt aan betere informatievoorziening voor ondernemers. Duurzaamheid Het nieuwe Programma Duurzaam Ooststellingwerf 2026–2030 brengt zes duurzaamheidsthema’s samen en bevat concrete, meetbare doelen voor de komende jaren. In 2025 is gestart met de uitvoering van het Uitvoeringsplan Klimaatadaptatie en het Uitvoeringsplan Energietransitie, waarbij inwoners intensief zijn geholpen met isolatie, subsidies en advies via energieverkenners en het OWO-energiebureau. Daarnaast is gewerkt aan oplossingen voor netcongestie, duurzame mobiliteit en CO2-reductie binnen de organisatie, onder meer door de inzet van HVO100-brandstof. Op het gebied van biodiversiteit en leefomgeving zijn groene dorpsprofielen uitgewerkt, natuurmaatregelen uitgevoerd en voorbereidingen getroffen voor een Soortenmanagementplan.

Bouwen, wonen en economie Er liggen eind 2025 concrete plannen voor 879 extra woningen tot 2030, waarvan voor 250 woningen de ruimtelijke procedure is doorlopen en bij 196 woningen de bouw is gestart of kan starten. De grondexploitaties voor Oldeberkoop, Makkinga, Rikkingahof en Oosterwolde-West zijn vastgesteld, waardoor kavels kunnen worden uitgegeven binnen de afgesproken woningbouwsegmenten. De huisvesting van vluchtelingen is voor de komende twee jaar geborgd, met uitzondering van de huisvesting van statushouders, waar nog een achterstand is. Voor monumentenzorg zijn subsidies verstrekt, is een nieuwsbrief uitgebracht en heeft hûs en hiem opnieuw over bouwplannen geadviseerd. Om ondernemers te kunnen blijven faciliteren zijn in 2025 vier bedrijfskavels verkocht in Haulerwijk. Hiervan zijn twee geëffectueerd in 2025 en de andere twee begin 2026. Uit een bedrijventerreinanalyse bleek echter dat op termijn een tekort aan bedrijventerrein zal ontstaan als er niet actief wordt verkend. Daarnaast is gewerkt aan de toekomst van het centrum Oosterwolde, waarvoor een projectgroep is gevormd en de eerste verkennende gesprekken zijn gevoerd. De realisatie kan starten zodra de Lidl in het centrum gereed is. Tot slot de financiële doorkijk De Jaarrekening 2025 sluit met een positief saldo van € 3,437 miljoen.

Op het totale budget van € 114,570 miljoen (totaal begrote lasten inclusief toevoeging reserves) van 2025 betekent dit een afwijking van 3%. Ten opzichte van de actuele begroting (€ 3,237) is het een positieve afwijking van € 0,2 miljoen.

Bestuur en organisatie Bestuur en organisatie 7

Het college van burgemeester en wethouders is het dagelijks bestuur van de gemeente en bestaat naast de burgemeester uit vier wethouders en de gemeentesecretaris. De samenstelling is als volgt: • Jack Werkman, burgemeester • Esther Verhagen, wethouder Sociaal Domein en Accommodatiebeleid • Jelke Nijboer, wethouder Wonen, Onderwijs en Sport • Jan van Weperen, wethouder Financiën en Economie • Lisa Edema, wethouder Duurzaamheid en Mobiliteit • Erik van der Laan, gemeentesecretaris

Leeswijzer Leeswijzer De Jaarstukken bestaan uit twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag staat per programma de vraag centraal of de gestelde doelen uit de programmabegroting 2025 gerealiseerd zijn in 2025. We geven antwoord op de vragen ‘wat hebben we bereikt?, ‘wat hebben we daarvoor gedaan?’ en ‘wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?’. Daarnaast tonen we de inzet van middelen door de vierde W-vraag ‘wat heeft het gekost?’ te beantwoorden en geven we een toelichting op afwijkingen. In de jaarrekening staan de balans, de programmarekening en de toelichting op de balans. De rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarstukken. Het college geeft een verklaring over de rechtmatigheid. De accountant geeft een verklaring af over de getrouwheid.

8

Algemeen Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten 2025 x € 1.000 Saldo jaarrekening

Rekening

Primitieve

Actuele

Rekening

2024

Begroting

Begroting

2025

Verschil

Lasten

-98.359

-94.489

-113.829

-106.667

7.162 V

Baten

99.474

91.731

111.226

108.800

- 2.426 N

Saldo van baten en lasten

1.116

-2.759

-2.603

2.134

4.737 V

Toevoegingen

-4.697

-300

-741

-1.392

- 651 N

Onttrekkingen

5.699

1.911

6.580

2.695

- 3.885 N

Mutatie reserves

1.002

1.611

5.839

1.304

- 4.536 N

Resultaat

2.118

-1.148

3.237

3.437

201 V

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

1.407

1.259

562

2.717

2.155 V

Structureel resultaat

3.525

111

3.799

6.154

2.356 V

Saldo van baten en lasten

Mutatie reserves

Mutaties geraamd resultaat In onderstaand overzicht zijn de mutaties in het begrotingssaldo (geraamd resultaat) in kaart gebracht. x € 1.000 Mutaties geraamd resultaat

2025

Primitief begrotingsperspectief (inclusief nieuw beleid)

-1.168

Begrotingsperspectief na nieuw beleid en amendementen

-1.168

Gevolgen septembercirculaire 2024

13

Gevolgen decembercirculaire 2024

133

Gevolgen voorjaarsrapportage 2025

-180

Gevolgen meicirculaire 2025

1.154

Gevolgen najaarsrapportage 2025 + afronding

1.091

Gevolgen septembercirculaire 2025

2.194

Geraamd resultaat

3.237

Toelichting De Jaarrekening 2025 sluit met een positief saldo van € 3,437 miljoen. Op het totale budget van € 114,570 miljoen (totaal begrote lasten inclusief toevoeging reserves) van 2025 betekent dit een afwijking van 3%. Ten opzichte van de actuele begroting (€ 3,237) is het een positieve afwijking van € 0,2 miljoen. Hierna beschrijven we het gerealiseerde resultaat op hoofdlijnen. Bij de programma's geven we per programma een nadere specificatie van de verschillen.

9

Analyse gerealiseerd resultaat Analyse gerealiseerd resultaat 2025 op hoofdlijnen In onderstaand overzicht treft u een analyse op hoofdlijnen aan van de belangrijkste financiële verschillen tussen de begroting 2025 na wijziging en de jaarstukken 2025. We geven verschillen aan die groter zijn dan € 100.000 en die bijdragen aan het resultaat. Het is in dit onderdeel nadrukkelijk niet de bedoeling een limitatieve opsomming te geven die per programma aansluit op onderstaand overzicht. In de programmaonderdelen, bij de 4e W-vraag ‘wat heeft het gekost?’, treft u een nadere gedetailleerde specificatie aan, waar we per programma de realisatie vergelijken met het geraamde resultaat. x € 1.000 Analyse gerealiseerd resultaat

Actuele

Rekening

Begroting

2025

Verschil

0- Bestuur en ondersteuning

54.432

54.869

437 V

1- Veiligheid

-2.817

-2.587

230 V

2- Vervoer

-3.823

-3.797

25 V

3- Economie

-73

-43

30 V

4- Onderwijs

-2.841

-3.405

-564 N

5- Sport, cultuur en recreatie

-6.324

-7.100

-776 N

6- Sociaal Domein

-30.779

-30.502

277 V

7- Volksgezondheid en milieu

-1.700

-1.432

269 V

8- Bouwen wonen en gronden

-2.838

-2.565

273 V

Resultaat

3.237

3.437

201 V

Analyse Programma 0 • Pensioenvoorziening, nadeel € 863.000. Voor een deel komt dit door geïndexeerde pensioenen en een hogere aanwending dan begroot (€ 45.000). Daarnaast moeten deze pensioenen per 1 januari 2028 bij het ABP ondergebracht worden. Volgens de huidige regelgeving moet bij het bepalen de hoogte van de voorziening per 31 december 2025 rekening worden gehouden met de dekkingsgraad. We hebben hiervoor de dekkingsgraad van het ABP gebruikt per december 2025. Dit zorgt voor een nadeel van € 818.000. • Organisatorische kostenplaatsen en owo-kostenplaatsen, voordeel € 830.000. Dit is het gevolg van een lagere loonindexering dan begroot. Daarnaast is er een voordeel doordat de doorbelaste uren (bijvoorbeeld naar de grondexploitatie) inclusief de overhead zijn verantwoord. Ook is er een nadeel vanwege de hier verantwoorde loonkosten bijvoorbeeld voor Oekraïne en klimaatmiddelen, terwijl de dekking in de betreffende programma's is verantwoord. • Algemene uitkering, voordeel € 745.000. Verrekeningen algemene uitkering voorgaande jaren, voordeel € 54.000. De gevolgen van de decembercirculaire 2025 zijn niet via een begrotingswijziging in de begroting verwerkt, voordeel € 598.000. Dit is via een mededeling aan u gecommuniceerd. En er zijn verschillen in gehanteerde maatstaven.

Dit is enerzijds een gevolg van eigen prognoses en anderzijds aanpassingen door het Rijk in gewicht en aantallen bij de decembercirculaire die pas in het jaar erop volgend via de betaalspecificatie wordt verrekend. Programma 1 • Veiligheidsregio, voordeel € 207.000. De lasten zijn lager doordat uit de nacalculatie van de VRF blijkt dat er minder inzet nodig was voor de brandweer (€ 160.000) en voor veiligheid (€ 47.000) dan begroot. Programma 2 • Hier zijn geen afwijkingen groter dan € 100.000 die invloed hebben op het resultaat. Programma 3 Hier zijn geen afwijkingen groter dan € 100.000 die invloed hebben op het resultaat. Programma 4 10

•

Onderwijshuisvesting, nadeel € 560.000. Conform het raadsbesluit van 3 maart 2026 zijn op basis van de nieuwe onderhoudsplannen hogere dotaties aan de onderhoudsvoorzieningen verwerkt.

Programma 5 • Sportaccommodaties, nadeel € 975.000. Conform het raadsbesluit van 3 maart 2026 zijn op basis van de nieuwe onderhoudsplannen hogere dotaties aan de onderhoudsvoorzieningen verwerkt. Programma 6 • Levensonderhoud, voordeel € 347.000. In de begroting zijn de baten en lasten voor levensonderhoud gelijk geraamd. In de realisatie vallen de lasten hoger uit doordat de uitkeringen hoger waren dan waarmee in de begroting rekening was gehouden. De baten stijgen overeenkomstig mee. Per saldo hebben we vanuit het Rijk (BUIG-middelen) meer ontvangen dan is uitgegeven. • Wmo begeleiding, nadeel € 201.000. Dit nadeel is ontstaan door een toename van 25 cliënten in 2025. Het gebiedsteam heeft meer indicaties afgegeven, mede door uitgestelde GGZ-behandelingen waardoor de Wmo tijdelijk wordt ingezet om verdere escalatie te voorkomen. Daarnaast drukken in 2025 extra kosten op dit taakveld, zoals agrocoaching en de start van de wijkkliniek bij Stellinghaven in Oosterwolde. Deze ontwikkelingen leiden gezamenlijk tot hogere lasten dan waarmee in de begroting rekening was gehouden. • Jeugdhulp, nadeel € 390.000. Bij de najaarsrapportage is het jeugdhulpbudget met €160.000 euro naar beneden bijgesteld in verband met een lagere prognose. Later in 2025 zijn echter meerdere kostbare maatwerktrajecten ingezet.

Hoewel we bij het jeugdhulpbudget rekening houden met een aantal dure casussen, was de inzet van vooral 24-uurs 1-op-1-begeleiding in 2025 aanzienlijk hoger dan in voorgaande jaren. De inzet van deze 1-op-1-begeleiding via maatwerkcontracten was nodig gezien er in Friesland onvoldoende behandel- en verblijfsplekken beschikbaar zijn voor casussen waar veiligheid in het geding is. • Beschermd wonen en maatschappelijke opvang en vrouwenopvang, voordeel € 305.000. Hoofdzakelijk komt dit door een positieve afrekening van beschermd wonen. Dit loopt via de centrumgemeente Leeuwarden. Programma 7 • Handhaving, voordeel € 149.000. We ontvangen een positieve afrekening van de FUMO omdat er minder uren nodig waren voor de basis- en plustaken. Programma 8 • Volkshuisvesting/woningbouwleningen, voordeel € 280.000. Er is een subsidie van € 280.000 aangevraagd vanuit de Realisatiestimulans (financiële bijdrage vanuit het Rijk van € 7.000 per gerealiseerde woning in 2025). Dit bedrag willen we vanaf 2026 inzetten om sociale huur en betaalbare koop te stimuleren. Wij stellen u daarom voor dit bedrag beschikbaar te houden voor 2026. Wij komen hierover nog bij de raad terug. • Omgevingsvergunningen, voordeel € 158.000. In de laatste maanden van 2025 zijn er meer omgevingsvergunningen voor grotere projecten afgegeven dan verwacht bij de najaarsrapportage.

Bestemming gerealiseerd resultaat Meerjarig beslag Het bepaalde bodembedrag van de algemene reserve is € 5,2 miljoen. In de paragraaf weerstandsvermogen is berekend dat de benodigde weerstandscapaciteit € 4,078 miljoen bedraagt. Er wordt een netto meerjarig beslag (2026-2030) gelegd op de algemene reserve van in totaal € 8,321 miljoen. Het meerjarig beslag bestaat uit de volgende onttrekkingen: • OKO projectleider € 69.000 (2026) • WOO € 16.500 (2026) • Toekomstvisie € 75.500 (2026) • Verkiezingen € 35.000 (2026) • Vitale vakantieparken Hildenberg € 100.000 (2026-2027) • Natuurbrandpreventie € 54.000 (2026) • MOP wegen € 76.000 (2026) • Verkeersveiligheid € 92.000 (2026) 11

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Landelijk gebied € 506.000 (2026-2027) Lokale regiomarketing € 50.000 (2026) Hetstructurering Rikkingahof € 1.375.000 (2026) Werkbudget Europapact Fryslân € 19.000 (2026) Subsidie vrijstaat en stichting Kortsluiting € 20.000 (2026) Beheersing eikenprocessierups € 81.000 (2026) Skatebaan Oosterwolde € 23.000 (2026) Naar buiten € 200.000 (2026) Mader Kunstroute € 44.000 (2026-2028) Oekraïnemiddelen € 1.883.000 (2026) Dierenvoedselbank € 8.500 (2026) OKO-uitvoeringskosten € 509.000 (2026) JOGG regisseur € 74.000 (2026) Klimaatmiddelen € 251.000 (2026-2029) Uitvoeringsprogramma duurzaamheid € 453.000 (2027-2029) Circulaire uitvoeringsstrategie € 138.000 (2026-2029) Omgevingswet € 1.148.000 (2026-2030) Taskforce wonen € 809.000 (2026-2029) Woonvisie € 200.000 (2026) Managementondersteuning VTH € 11.000 (2026)

Minimale niveau algemene reserve Het minimale niveau van de algemene reserve voor de komende jaren is € 17,388 miljoen. De stand van de algemene reserve bedraagt per ultimo 2025 € 33,060 miljoen. Na toevoeging van het gerealiseerde resultaat over 2025 (zie tabel voorstel bestemming gerealiseerd resultaat), stijgt de algemene reserve naar € 35,793 miljoen. x € 1.000 Minimale niveau Algemene reserve

Rekening 2025

Bodembedrag

5.200

Benodigde weerstandscapaciteit

4.078

Meerjarig beslag

8.321

Minimale niveau algemene reserve

17.599

Algemene reserve per ultimo 2025

33.060

Afwijking t.o.v. minimale niveau

15.461

Voorstel bestemming gerealiseerd resultaat We stellen u voor het resultaat op onderstaande wijze te bestemmen: • € 15.000 voor monumenten. Onze gemeente heeft in 2025 subsidie ontvangen voor onderhoud van een aantal monumenten. Het onderhoud vindt plaats in 2026. Normaalgesproken zou dit budget via de budgetoverheveling aan. Maar omdat dit jaar nauwelijks budgetten voor de overheveling in aanmerking kwamen stellen we u nu bij de resultaatsbestemming voor dit budget beschikbaar te houden voor 2026. Zie ook mededeling aan de raad #2044. • € 64.000 voor het impulsbudget sociale infrastructuur. De middelen uit het impulsbudget sociale infrastructuur zijn in 2025 met de meicirculaire beschikbaar gekomen. Het impulsbudget is bedoeld om gemeenten te ondersteunen bij het toekomstbestendig maken van sociaal ontwikkelbedrijven en de bredere sociale infrastructuur. In 2026 willen we de middelen inzetten om de bestaande ondersteuningsstructuur voor gesubsidieerd en begeleid werk te behouden en waar nodig aan te vullen met nieuwe initiatieven. Daarom wordt voorgesteld het resterende budget 2025 via resultaatbestemming beschikbaar te houden voor 2026. In het 3e kwartaal 2026 komen wij hierop terug met een plan voor de inzet van deze middelen.

12

•

•

•

•

•

•

•

€ 14.000 voor kinderopvang pleegouders. Deze middelen zijn via de decembercirculaire 2025 beschikbaar gekomen en is voor alle pleegouders die gebruik maken van (vormen van formele) kinderopvang en buitenschoolse opvang (bso), ook in het vrijwillig kader. Wij willen het in 2026 inzetten om de bijdrage aan pleegouders met terugwerkende kracht uit te betalen. € 115.000 voor wet versterking regie volkshuisvesting. Deze middelen zijn via de decembercirculaire 2025 beschikbaar gekomen. We willen dit graag in 2026 weer inzetten om uitvoering te geven aan de woon(zorg)visie. Hiervoor zijn al middelen beschikbaar gesteld bij de kaderbrief 2026. Gezien alle ontwikkelingen die op ons afkomen op het gebied van wonen, worden deze middelen aan de nu al beschikbare middelen toegevoegd voor de uitvoeringskosten die voortvloeien uit het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting. € 138.000 voor landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven. Deze middelen zijn via de decembercirculaire 2025 beschikbaar gekomen. De afgelopen jaren hebben het Rijk en de provincie weinig beleid/projecten voor natuurherstel en stokstofreductie ontwikkeld. Hierdoor is het voor onze gemeente lastig om koers te bepalen en heeft onze focus gelegen op de bestaande werkzaamheden gerelateerd aan de landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties.

Gezien de huidige ontwikkelingen verwachten we dat er de komende tijd wel beleid komt waar we mee aan de slag kunnen gaan. Er wordt van onder op een gebiedsplan gemaakt voor het gebied tussen het Fochtelooerveen en Drents Friese Wold, de provincie komt met een uitvoeringsplan stikstof en vanuit het Rijk is er extra inzet rond natuurherstel (Hart van het Noorden). Als gemeente hebben we bovendien zelf een onderzoek uitstaan naar de invloed van activiteiten die stikstof uitstoten rondom onze Natura 2000 gebieden. Daarom willen we deze middelen graag reserveren voor beleid/projecten, die hieruit voorvloeien. € 51.000 voor meerkosten Oekraïne Sociaal domein. Deze middelen zijn via de decembercirculaire 2025 beschikbaar gekomen. De verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo, de Jeugdwet en de Wet publieke gezondheid voor de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek ligt voor Oekraïense ontheemden bij gemeenten. Omdat de bijdrage vanuit het Rijk voor Oekraïne in 2026 waarschijnlijk naar beneden wordt bijgesteld, stellen wij voor dit bedrag beschikbaar te houden voor 2026. € 14.000 voor aanvullende ondersteuning lokale energiehulp. Deze middelen zijn via de decembercirculaire 2025 beschikbaar gekomen.

Het doel hiervan is om gemeenten de mogelijkheid te bieden om de lokale hulp voor huishoudens met een hoge energierekening en laag inkomen te intensiveren. Met de middelen uit de bestaande SPUK energiearmoede heeft onze gemeente al een lokale aanpak op energiearmoede opgezet. De extra middelen worden in aanvulling op de SPUK ingezet voor de lokale aanpak energiearmoede. € 13.000 voor implementatie plateau 2. Deze middelen zijn via de decembercirculaire 2025 beschikbaar gekomen. Gegevens over inburgeraars die vallen onder de Wet inburgering 2021 worden op dit moment veelal handmatig (via portalen en bestanden) uitgewisseld. Dit is niet alleen foutgevoelig, maar ook zeer arbeidsintensief. Om die reden worden op dit moment voorbereidingen getroffen om de geautomatiseerde uitwisseling van gegevens binnen de inburgeringsketen (“plateau 2”) mogelijk te maken. De implementatie hiervan zal stapsgewijs vanaf 2026 gaan plaatsvinden. We willen deze bijdrage graag inzetten voor eventuele investeringen die voor deze overstap nodig zijn, gebaseerd op de landelijke uitwerking en gemeentelijke besluitvorming. € 280.000 voor realisatiestimulans. Er is een subsidie van € 280.000 aangevraagd vanuit de Realisatiestimulans (financiële bijdrage vanuit het Rijk van € 7.000 per gerealiseerde woning in 2025). Dit bedrag willen we vanaf 2026 inzetten om sociale huur en betaalbare koop te stimuleren.

Wij komen hierover nog bij de raad terug.

13

x € 1.000 Voorstel bestemming gerealiseerd resultaat

Rekening 2025

Monumenten (mededeling #2044)

15

Inpulsbudget Sociale infrastructuur (meicirculaire 2025)

64

Kinderopvang pleegouders (decembercirculaire 2025)

14

Wet versterking regie volkshuisvesting (decembercirculaire 2025)

115

Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven (decemercirculaire 2025)

138

Meerkosten Oekraïne Sociaal Domein (decembercirculaire 2025)

51

Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (decembercirculaire 2025)

14

Implementatie plateau 2 (decembercirculaire 2025)

13

Realisatiestimulans (specifieke uitkering)

280

Toevoeging algemene reserve

2.733

Totaal voorstel resultaatbestemming

3.437

Actualisatie reserves en voorzieningen Actualisatie reserves en voorzieningen Op basis van artikel 15 van de verordening ex. Artikel 212 (financiële verordening) is uitgesproken dat het college een nota reserves en voorzieningen opstelt in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Volgens de financiële verordening wordt het beleid ten aanzien van de reserves en voorzieningen jaarlijks herzien. Daarbij worden onder meer het doel, de heroverwegingen en de bestedingen van de gevormde reserves en voorzieningen opnieuw beoordeeld. In de nota reserves en voorzieningen zijn alle reserves en voorzieningen opgenomen. Hieronder volgt een samenvatting van de beoordeling van de reserves en voorzieningen ultimo 2025. Als uitgangspunt voor de beoordeling reserves en voorzieningen jaarrekening 2025 is de eindstand van de reserves en voorzieningen in de jaarrekening 2024 genomen. De beoordeling 2025 heeft de volgende instellingen/opheffingen voor de reserves, voorzieningen en schulden tot gevolg: • Het instellen van een reserve accommodatiebeleid. De raad heeft de bevoegdheid om onttrekkingen en toevoegingen tot en met 31 december van het betreffende boekjaar met tijdige begrotingswijzigingen te autoriseren. Voor een verdere toelichting verwijzen we naar de ‘Nota reserves en voorzieningen’.

14

Jaarverslag

15

Programma 0 | Bestuur en ondersteuning Kenmerkend voor Ooststellingwerf is dat de gemeente open en transparant wil besturen richting zijn inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen; vertrouwen en ruimte geven om hen eigen verantwoordelijkheid te laten nemen en initiatief te ontplooien. De faciliterende rol van ons als 'eerste overheid' vraagt steeds meer aandacht. Dit houdt ook in dat de gemeente continu de dienstverlening verbetert, zowel in kwaliteit als in begrijpelijkheid en toegankelijkheid. Verdere digitalisering staat het persoonlijke karakter van onze dienstverlening niet in de weg. “Ja, mits” is hierbij ons vertrekpunt.

Thema 0.1 Bestuur Wat willen we bereiken • We willen een verbindend bestuur zijn. Een bestuur dat de verbinding legt en onderhoudt naar de gemeenteraad, de inwoners, bedrijven en organisaties. Een bestuur dat zichtbaar aanwezig is in de dorpen, de contacten onderhoudt met de besturen van plaatselijk belang/ bewonerscommissies en luistert naar wat er speelt in de dorpen. Initiatieven vanuit de dorpen nemen we serieus en pakken we goed op. • We willen een eerlijk en betrouwbaar bestuur zijn dat - ook al is de boodschap niet zo aangenaam dit open en eerlijk brengt. Initiatieven vanuit de dorpen nemen we serieus en pakken we goed op. • Een goede samenwerking met de gemeenteraad zien we als een basisverantwoordelijkheid van het college. Daarom hebben we aan het begin van deze periode een aantal basisafspraken gemaakt tussen college en de gemeenteraad. • Inwoners, bedrijven en organisaties in onze gemeente vormen een belangrijke partij om nieuw beleid en uitvoeringsplannen mee vorm te geven. We betrekken onze inwoners, bedrijven en organisaties bij het opstellen van nieuw beleid en het uitvoeren van projecten in de eigen leefomgeving. De politieke gesprekken over nieuw beleid en het uitvoeren van projecten voeren we zoveel mogelijk - in de dorpen zelf.

• Iedereen hoort erbij: we willen dat iedereen - hoe verschillend we ook zijn en welke beperkingen en uitdagingen we ook hebben - mee kan doen in de samenleving.

Wat hebben we bereikt Verbinding en zichtbaarheid Het college is aanwezig in de dorpen en voert regelmatig dorpsgesprekken. Initiatieven werden ondersteund via het Initiatievenloket en het Fonds Ooststellingwerf. In mei 2025 vond het Koekeloer-festival in het gemeentehuis plaats. Op deze open dag was iedereen welkom om een kijkje achter de schermen van de gemeente te nemen. Inwonersparticipatie De visie op inwonersparticipatie uit 2023 is een belangrijke pijler in alles wat we doen. Participatie vindt plaats bij alle nieuw beleid en uitvoeringsplannen; per projectfase kijken we goed hoe we inwoners betrekken en nemen hun mening mee, zoals bij de totstandkoming van de Toekomstvisie Ooststellingwerf 2040 en de nieuwbouw van Appelscha-Noord. Daarnaast houden we onze inwoners, organisaties en ondernemers op de hoogte over de voortgang van projecten door terug te koppelen over de voortgang en de afronding via de gemeentewebsite. Digitale participatievormen als inwonerspanels worden ingezet waarvan het aantal deelnemers zich uitbreidde van 1200 naar 2000. Het aantal deelnemers aan de burgerpeiling is iets hoger dan twee jaar geleden. In 2025 is het burgerberaad opgenomen als mogelijke participatievorm. Op het moment dat een passend onderwerp zich aandient voor het burgerberaad komt het college met een voorstel bij de gemeenteraad.

De gemeenteraad beslist uiteindelijk of een burgerberaad plaatsvindt. Jeugdparticipatie De kinderraad heeft zich ontwikkeld tot een structurele kinderraad. Deze twaalf kinderen zijn een volwaardige afvaardiging van alle kinderen uit Ooststellingwerf. Het eerste jaar kinderburgemeester is goed bevallen en inmiddels is er een nieuwe kinderburgemeester voor 2025-2026 gekozen. Ook is er een digitaal jongerenpanel opgezet naast de pop-up jongerenraden. Zo worden ook jongeren actief betrokken bij beleid 16

(zoals bij de doorontwikkeling van Go YoFlo). Aan het eerste panel deden 173 jongeren mee. We merken dat het betrekken van jongeren een persoonlijke aanpak nodig heeft. De pop-up jongerenraden worden zeer wisselend bezocht en de werving kost veel tijd. We blijven actief inzetten om de stem van jongeren te vertalen in beleid en uitvoeringsplannen. Samenwerking met de gemeenteraad Inmiddels hebben we gemerkt dat het werken met startnota's nog een verdiepingsslag vereist. De verwachtingen zijn bij startnotities nog niet altijd duidelijk, waardoor er onduidelijkheden ontstaan. Dit is een punt dat we bij de volgende raadsperiode verder willen ontwikkelen. Inclusie en toegankelijkheid Het inclusiepanel is actief en ook hebben we een Werkgroep Toegankelijkheid Ooststellingwerf die zich bezighoudt met verschillende onderwerpen op het gebied van toegankelijkheid. In 2025 hebben we de lokale inclusieagenda verder uitgevoerd. We communiceren steeds meer naar inwoners op B1-niveau. Betrokkenheid inwoners en organisaties bij beleid We hebben verschillende inwonerbijeenkomsten in de dorpen gerealiseerd. Bijvoorbeeld bij verschillende nieuwbouwplannen, het klimaatadaptatieplan en de mobiliteitsvisie. Daarnaast zijn inwoners en organisaties actief en vroegtijdig betrokken door fysieke en digitale participatievormen, zoals bij het project AppelschaNoord en de Toekomstvisie.

OWO-samenwerking De OWO samenwerking is structureel en onderdeel van de gemeenten. Dit blijft belangrijk voor efficiëntie en toekomstbestendigheid. Beleidsindicatoren De formatie bestaat uit het begrote aantal formatieplaatsen op 1 januari 2025 per 1.000 inwoners. Bezetting is het aantal fte’s dat werkzaam is per 1.000 inwoners op 1 januari 2025 (formatie minus vacatureruimte). Beleidsindicatoren thema Bestuur

Eenheid

Begroting 2025

Jaarrekening 2025

Formatie (peildatum 1 januari 2025)

Fte per 1.000 inwoners

10,2

10,2

Bezetting (gemiddelde 2025)

Fte per 1.000 inwoners

9,4

10,5

2025

Wat hebben we ervoor gedaan • Samen met inwoners, organisaties en ondernemers is de toekomstvisie Ooststellingwerf 2040 opgesteld; een strategisch kompas voor de langere termijn. Hierin wordt verteld welke keuzes de gemeente maakt om Ooststellingwerf aantrekkelijk en leefbaar te houden voor huidige en toekomstige inwoners, organisaties en ondernemers. • Het direct duidelijk project: communicatie op B1 niveau, zodat informatie begrijpelijk is voor iedereen. • We hebben verschillende vormen ingebed in de raadscommissies. Zo hebben we voorgesteld om een korte presentatie van tevoren te geven of om een onderwerp oriënterend, zonder besluitvorming, te bespreken. Hiermee is de agendacommissie akkoord gegaan. • Per fase in beleid of uitvoering kijken we of en hoe we inwoners, ondernemers en organisaties betrekken en wat we met antwoorden doen. Dat heet inwonersparticipatie. Het betrekken van inwoners, ondernemers en organisaties gebeurt volgens het 'ja, mits' principe. De afspraak hierin is dat we mensen altijd betrekken tenzij participatie niet mogelijk is wegens bestaande wet -en regelgeving. De resultaten van deze momenten koppelen we terug via website, nieuwsbrieven en lokale media. De resultaten verwerken we waar mogelijk in nieuw beleid, bestaand beleid en nemen we mee in de uitvoering van projecten en plannen.

Dit is recent gebeurd bij de totstandkoming van de nieuwbouw Appelscha-Noord, de Toekomstvisie Ooststellingwerf 2040, het accommodatiebeleid en Go YoFlo. • We hebben voor de tweede keer een kinderburgemeester aangesteld die zichtbare taken uit gaat voeren. Daarnaast zijn verschillende vormen van jeugdparticipatie ontwikkeld om jongeren actief te betrekken bij beleid en uitvoeringsplannen, zoals het digitale jongerenpanel, de pop-up jongerenraden en de kinderraad in een structurelere vorm. 17

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt • Toegankelijke communicatie en dienstverlening. • Oprechte participatie: Inwoners (jong en oud) merken dat er kansen en mogelijkheden zijn om mee te praten, te doen of samen te werken met de gemeente. • De gemeente legt duidelijker uit wat zij met reacties en meningen doen en waarom bepaalde beslissingen worden genomen. • Meer transparantie in besluitvorming. • Betere samenwerking tussen de OWO-gemeenten. Beleidskaders • Visiedocument Ooststellingwerf (2016) • Bestuursovereenkomst OWO (2024) • Visie op inwonersparticipatie Ooststellingwerf (juni 2023) • Verordening inwonersparticipatie en inspraak (2023) • Toekomstvisie Ooststellingwerf 2040 (2025)

Thema 0.2 Dienstverlening Wat willen we bereiken • We willen een betrouwbare en laagdrempelige overheid zijn. • Voor het vertrouwen in de lokale democratie zijn kwaliteit en snelheid van de gemeentelijke diensten en goede en zorgvuldige communicatie van groot belang. • De inwoner is tevreden over de dienstverlening. • We voldoen aan de vereisten van het VN-verdrag iedereen doet mee! (inclusie). • We richten processen in vanuit de klantketen. • We handelen 90% af binnen de servicenorm. • We sturen op het voorkómen van onnodig contact met onze inwoners. • We streven naar een integraal klantbeeld (omnichannel dienstverlening). • Naast direct contact met inwoners aan de balies, willen we zoveel mogelijk diensten digitaal beschikbaar stellen. Wat hebben we bereikt • Meer producten en diensten worden digitaal aangeboden. Inwoners hoeven voor veel zaken niet meer naar het gemeentehuis te komen, maar kunnen op elk gewenst moment vanaf elke locatie producten of diensten aanvragen en afhandelen. • Het gemeentehuis is tijdens openingstijden op een laagdrempelige manier toegankelijk voor iedereen met vragen. Inwoners worden altijd te woord gestaan ook als ze geen afspraak hebben gemaakt. • De meeste brieven zijn aangepast aan B1 taal. • Terugbelverzoeken worden actief gemonitord. Dit verbetert de bereikbaarheid van de organisatie.

• Meer informatie van de gemeente wordt gedeeld op de website en socials, zodat inwoners beter en sneller op de hoogte zijn wat er speelt. • Er is een Open Dag georganiseerd in het gemeentehuis, waarbij iedereen die dat wilde kennis kon maken met de gemeentelijke organisatie. Deze dag heeft veel enthousiaste bezoekers naar het gemeentehuis getrokken. • Er is een nieuw Programma Dienstverlening vastgesteld door de gemeenteraad op 25 maart 2025. Wat hebben we ervoor gedaan • Samen met leveranciers is er gewerkt aan mogelijkheden om diensten en producten zoveel als mogelijk te digitaliseren. Dit is een proces dat constant de aandacht heeft (in OWO). In het kader van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) eist de overheid van ons dat alles wat digitaal kan, digitaal aangeboden moet worden. • Er is tijdelijk een extra fte beschikbaar gesteld door de raad (tot 1 jan 2027) voor opvang van de paspoortpiek aan de balie waardoor er nu voldoende medewerkers in de hal beschikbaar zijn om inwoners op te vangen en vragen te beantwoorden en om daarnaast de afspraken op tijd af te kunnen handelen. 18

• •

Medewerkers in de organisatie hebben in de afgelopen twee jaar een B1 training gevolgd. Er is een aanspreekpunt in het KCC aangewezen voor het afhandelen en monitoren van terugbelverzoeken.

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt • Dat meer producten en diensten digitaal kunnen worden aangevraagd en afgehandeld. • Dat de telefonische bereikbaarheid van de gehele organisatie verbeterd is. • Door de (tijdelijke) fte uitbreiding aan de balie is er, naast dat we het aantal aanvragen van de paspoortpiek kunnen opvangen, ook ruimte ontstaan om inwoners die geen afspraak hebben gemaakt op te vangen en te woord te staan. • Dat er een Open Dag op het gemeentehuis is georganiseerd op 24 mei 2025. • Dat brieven van de gemeente vereenvoudigd zijn naar B1 niveau. Beleidskaders • Programma Dienstverlening (2025)

Thema 0.3 Financiën Wat willen we bereiken • De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden. • We willen jaarlijks een realistische/uitvoerbare begroting opstellen. Wat hebben we bereikt We konden ook het afgelopen jaar weer een positieve en realistische begroting en meerjarenraming presenteren. Hierin is ook rekening gehouden met een groot aantal investeringen in het accommodatiebeleid. Het positieve perspectief is ook nodig omdat we met grote opgaven en ambities bezig zijn die op termijn financiële consequenties hebben. Beleidsindicatoren Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie (o.a. loonkosten, ICT, huisvesting, facilitair etc.). Onder overhead verstaan we alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De externe inhuur is bij de jaarrekening altijd hoger dan bij de begroting. Dit komt omdat vanuit vacatureruimte ook (tijdelijk) ingehuurd wordt. Beleidsindicatoren thema Financiën Apparaatskosten Externe inhuur Overhead

Eenheid Begroting 2025 Jaarrekening 2025 In euro´s per inwoner

1.100

1.125

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

0,8%

8,1%

% van totale lasten

13,3%

11,7%

2025

19

Wat hebben we ervoor gedaan • We stelden een structureel en reëel sluitende begroting op voor het jaar 2026. • We hebben kritisch gekeken naar gemeentelijke uitgaven. • Bij de kaderbrief 2025 is besloten om de OZB vanaf 2027 te verhogen. Bij de begroting 2026 is dit, door een amendement, gekoppeld aan het accommodatiebeleid. • Lokale belastingen en heffingen waar een duidelijke tegenprestatie tegenover staat, zoals afvalstoffenheffing, rioolheffing en sommige leges, zijn kostendekkend doorberekend. • Bij nieuw beleid/ambities hebben we de benodigde ambtelijke capaciteit meegenomen in de afweging. • Waar nodig hebben we een deel van de algemene reserve ingezet om incidentele lasten te dekken. Bijvoorbeeld bij het besluit over de herstructurering van Rikkingahof. Deelneming: N.V. Bank Nederlandse gemeenten (BNG) De BNG verstrekt tegen lage tarieven krediet aan Nederlandse overheden. Daarmee speelt de bank een essentiële rol in de financiering van gewenste maatschappelijke investeringen. Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt • Een financieel gezonde gemeente. • Onze financiën zijn voor iedereen te bekijken via ooststellingwerf.begrotingsapp.nl. • Onze belastingen, diensten en producten zijn betaalbaar. Beleidskaders • Financiële verordening 2023 inclusief eerste wijziging (2024) en tweede wijziging (2025) (art 212) • Controleverordening 2023 (art.

213 Gemeentewet) • Doelmatigheid- en doeltreffendheidsverordening 2023 (art. 213a Gemeentewet)

20

Belangrijkste afwijkingen programma 0 x € 1.000 Wat heeft het ons gekost?

Rekening

Primitieve

Actuele

Rekening

2024

Begroting

Begroting

2025

Verschil

0-1 Bestuur

-2.620

-1.954

-2.234

-3.065

-831 N

0-2 Burgerzaken

-1.252

-1.017

-1.154

-1.108

46 V

Saldo van baten en lasten Lasten

0-3 Beheer overige gebouwen en gronden

-496

-386

-497

-768

- 271 N

0-4 Overhead

-16.699

-16.160

-16.754

-17.271

- 518 N

0-5 Treasury

-346

-616

-391

-505

- 113 N

0-61 OZB Woningen

-411

-229

-229

-313

- 84 N

0-62 OZB niet-woningen

-220

-222

-222

-282

- 60 N

0-64 Belastingen Overig

-112

-143

-143

-194

- 51 N

0-8 Overige baten en lasten

-31

-48

12

-2

- 14 N

0-9 Vennootschapsbelasting (VpB)

-154

-

-

79

79 V

-22.340

-20.775

-21.612

-23.430

- 1.818 N

0-1 Bestuur

203

-

-

37

37 V

0-2 Burgerzaken

540

496

616

560

- 56 N

0-3 Beheer overige gebouwen en gronden

94

1

1

63

62 V

0-4 Overhead

3.706

3.583

3.274

4.482

1.208 V

0-5 Treasury

591

67

473

605

132 V

Lasten

Baten

0-61 OZB Woningen

2.806

2.706

2.706

2.788

82 V

0-62 OZB niet-woningen

686

768

768

833

65 V

0-64 Belastingen Overig

132

129

129

171

42 V

62.818

63.197

67.681

68.426

745 V

-

9

9

14

5V

Baten

71.576

70.956

75.657

77.978

2.321 V

Saldo van baten en lasten

49.237

50.182

54.045

54.548

503 V

Toevoegingen

-388

-300

-300

-379

- 79 N

Onttrekkingen

718

632

687

699

12 V

Mutatie reserves

330

332

387

321

- 66 N

49.567

50.514

54.432

54.869

437 V

0-7 Alg-uitkering en ov-uitk- gemeentefonds 0-8 Overige baten en lasten

Mutatie reserves

Resultaat

21

x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen Programma 0

Verschil

Dagelijks bestuur

- 858 N

Toekomstvisie

76 V

Algemene reserve

- 76 N

Grond en gebouwen

- 209 N

Kapitaalreserve

190 V

Huisvesting

- 88 N

Advies en ondersteuning

- 32 N

Reserve organisatie-ontwikkelingen

- 72 N

Organisatorische kostenplaatsen en owo-kostenplaatsen

830 V

Algemene uitkering

745 V

Vennoorschapsbelasting

79 V

Algemene reserve grondexploitatie

-79 N

Overige kleine afwijkingen

- 68 N

Totaal afwijkingen

438 V

Toelichting belangrijkste afwijkingen Taakveld 0.1 Bestuur, nadeel € 794.000 Dagelijks bestuur, nadeel € 858.000 Per saldo is er een algemeen nadeel van € 45.000 op de pensioenvoorzieningen. Hoewel de rekenrente hoger is (voordeel), zijn de pensioenen geïndexeerd en is de aanwending hoger geweest dan begroot. Dat zorgt voor een nadeel. Daarnaast heeft de regering besloten dat met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel ook de Appa-pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers in een pensioenfonds ondergebracht moeten worden. Dit zal naar verwachting per 1 januari 2028 plaatsvinden. De overdracht naar het ABP vindt dan per 31 december 2027 plaats. De commissie BBV heeft de stellige uitspraak gedaan (op 3 december 2025) dat gemeenten die aan het recente onderzoek naar de omvang van de overdrachtswaarde van het Appa naar het ABP hebben meegedaan bij de verantwoording over begrotingsjaar 2025 de hoogte van de voorziening per 31 december 2025 gelijk moeten stellen aan de prognose op basis van het uitgevoerde onderzoek en rekening te houden met de gewijzigde verplichtingen over 2025. De dekkingsgraad van het ABP per december 2025 (123,5%, bekend gemaakt op 29 januari 2026) is gebruikt om de nieuwe stand van de voorziening te berekenen. Dit zorgt voor een nadeel van € 818.000.

Toekomstvisie, voordeel € 76.000* Bij de kaderbrief 2025-2028 is € 165.000 beschikbaar gesteld voor 2025 en 2026 voor het opstellen van de Toekomstvisie Ooststellingwerf 2040. Deze is op 16 december 2025 door u vastgesteld. De lasten in 2025 zijn € 89.000, het restant wordt doorgeschoven naar 2026. Zie ook hieronder bij Algemene reserve. Algemene reserve, nadeel € 76.000* Lagere lasten toekomstvisie betekent ook lagere onttrekking uit de algemene reserve. Het restant blijft beschikbaar voor 2026. Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden, nadeel € 209.000 Grond en gebouwen, nadeel € 209.000 Extra afschrijving van € 190.000* als gevolg van de sloop van de oude aula naast het gemeentehuis. Zie ook hieronder bij kapitaalreserve. Verder netto-lasten voor een aantal panden zoals De Peggebult en Houtwal. Kapitaalreserve, voordeel € 190.000* De lasten van de afboeking van het gesloopte pand aan de Kuipenstreek is gedekt uit de kapitaalreserve.