Document · PDF

Bijlage 2 Jaarstukken 2022

Raadsvergadering 27 juni 2023, gemeente OoststellingwerfBij agendapunt: Jaarstukken 202241.712 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt Daar waar mogelijk zijn bewoners betrokken bij de ontwikkeling van de strategie. Beleidskaders  Dealtekst Regio Deal Zuidoost Friesland juni 2020

Thema 4.11 Haerenkwartier Wat willen we bereiken De wijk Haerenkwartier wordt een moderne toekomstbestendige wijk, waarbij de gemeente rekening heeft gehouden met het inrichten van de wijk op een klimaatrobuuste en duurzame wijze. Het woningaanbod past bij de demografische ontwikkelingen en draagt bij aan de verbetering en verduurzaming van het woningbestand in Ooststellingwerf. De bewoners van de wijk ontmoeten elkaar en zijn trots op hun wijk en medebewoners. Ze voelen eigenaarschap en dragen naar vermogen actief bij aan een nette, gezellige en leefbare wijk. Professionals zijn zichtbaar en bekend en bieden ondersteuning aan bewoners die dit nodig hebben. Ze kennen de wijk en de bewoners waardoor vroegsignalering mogelijk wordt en vormen een sluitende keten van zorg en ondersteuning. Wat hebben we bereikt  Alle 170 gasloze, energieneutrale nieuwbouwwoningen zijn verhuurd.  Er is gestart met de aanleg van de nieuwe openbare ruimte en riolering.  De Buurthuiskamer Het Ketelhuis wordt steeds beter bezocht en gebruikt. Er worden vanuit deze locatie veel (kinder-)activiteiten georganiseerd. Er zijn steeds meer buurtbewoners die hier vrijwilligerswerk doen en samen bijdragen aan een mooie buurt. Wat hebben we ervoor gedaan  We overleggen structureel met de bewoners van het Haerenkwartier.  We werken continu samen met onze partners Actium, Scala en het Leger des Heils.

 De openbare ruimte is aanbesteed. Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt  Bewoners merken dat ze gezien en gehoord worden en zelf invloed hebben op hun buurt.  Bewoners zien een gezellig en actief buurthuis ontstaan en voelen zich vrij daar hun steentje aan bij te dragen.  Bewoners zien de openbare ruimte ontstaan waaraan ze zelf hebben meegedacht en ontworpen. Beleidskaders  Ontwikkelrichting Wijkvernieuwing Haerenkwartier, vastgesteld 20 februari 2018  Raadvoorstel Regenwater Haerenkwartier, vastgesteld 18 juni 2019  Plan van aanpak Aandachtsgebieden Ooststellingwerf 2020-2023, vastgesteld 15 oktober 2019

Programma 5 | Openbare orde en veiligheid In de gemeente Ooststellingwerf willen we wonen, werken en naar school gaan in een veilige en schone omgeving. Dit realiseren we samen met alle betrokken partijen. We werken samen met partners om risico’s te beheersen. Samen coördineren we ook de voorbereiding op hulpverlening bij incidenten en crises.

Thema 5.1 Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken  We willen een veilige woon- en leefomgeving.  We willen meer bewustwording rondom het thema ondermijning.  We beheersen risico's en coördineren hulpverlening bij incidenten en crises.  We willen de bluswatervoorzieningen in onze gemeente in beeld hebben. Wat hebben we bereikt Veilige woon- en leefomgeving Bij openbare orde en veiligheid staat een veilige woon- en leefomgeving centraal. Samen met de diverse ketenpartners geven we hier uitvoering aan. Openbare orde en veiligheid is in deze de spin in het web en brengt de partijen bij elkaar waar dat nodig is. In 2022 zijn we uit corona gekomen en is vooral in de eerste maanden veel ingezet op veiligheid in de uitgaanswereld en bij evenementen. Ook zijn er demonstraties geweest die dusdanig zijn begeleid en voorbereid met de organisatoren dat de demonstraties veilig zijn verlopen voor zowel omstanders als demonstranten. Ondermijning Op het stuk ondermijning is in 2022 veel gebeurd. Er zijn integrale controles uitgevoerd bij diverse bedrijven met de politie, VTH, douane en OOV. Daarnaast is er een intern meldpunt opgestart met een bijbehorende intranet website. Tweewekelijks wordt er op het intranet aandacht gevraagd voor ondermijning met de verwijzing naar de intranet website en de afdeling OOV. Er loopt een overlegtafel met politie, VTH en OOV.

We zijn aangemeld bij 'Meld Misdaad Anoniem' en we werken nauw samen met Heerenveen en de OWOgemeenten op het gebied van ontwikkeling en kennisoverdracht. Wat betreft drugsaanpak zijn er 2 woningen gesloten en hebben 2 woningeigenaren een waarschuwing gekregen in het kader van 13b Opiumwet. Crisisbeheersing Nu we uit corona zijn gekomen wordt de crisisorganisatie weer wakker gemaakt met trainingen en testen. Er is een eerste opkomsttest uitgevoerd en daar scoorden we buitengewoon goed met een hoog opkomst percentage. Daarnaast is er een projectgroep opgericht om het natuurbrandrisico tussen de N381 en Appelscha te verkleinen. Hiervan verwachten we in 2023 fysiek resultaat te zien en hopen we een oefening te kunnen draaien. De piketdiensten van de Officieren van Dienst van de gemeente zijn wel gewoon door gegaan. Via deze lijn zijn de gevolgen van enkele incidenten in goede banen geleid, zoals de stalbranden in Elsloo en Oldeberkoop en de ontploffing van een drugslab in Haule. Bluswater De bluswatervoorzieningen zijn in kaart gebracht. Wat hebben we ervoor gedaan Veilige woon- en leefomgeving  Bij zorgelijke signalen rondom personen is samenwerking gezocht met keten partners in de zorg en bij de politie. Afhankelijk van de casuïstiek wordt hierbij gebruik gemaakt van het escalatieplatform (Lokaal) of het Friese Zorg- en Veiligheidshuis.

 De post-corona problematiek in de uitgaanswereld en bij evenementen zijn opgepakt middels een nauwe samenwerking tussen politie, Boa's, OOV, organisatoren en uitbaters.

Ondermijning In 2022 is er veel gebeurd op het stuk ondermijning. Er zijn integrale controles uitgevoerd bij diverse bedrijven met de politie, Vergunning en Toezichthouders (VTH), Douane en OOV. Daarnaast is er een meldpunt opgestart met een bijbehorende intranet website. Regelmatig wordt er op het intranet aandacht gevraagd voor ondermijning met de verwijzing naar de intranet website en de afdeling OOV. Er loopt een overleg tafel met politie, VTH en OOV om ondermijning aan te pakken op casus niveau. We zijn aangemeld bij Meld Misdaad Anoniem en we werken nauw samen met Heerenveen en de OWO gemeenten op het gebied van ontwikkeling en kennis overdracht. Crisisbeheersing Er is een eerste opkomsttest uitgevoerd en daar scoorden we buitengewoon goed op met een bijna 100% opkomst percentage. Daarnaast is er een projectgroep opgericht om het natuurbrandrisico tussen de N381 en Appelscha te verkleinen. Hiervan verwachten in 2023 resultaat te kunnen zien. Bluswater Naast het in kaart brengen van de bluswatervoorzieningen zijn de extra geslagen putten in het Drents Friese Wold ook getest. Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt Door intensief samen te werken met de partners wordt er ingespeeld op signalen van inwoners. De inwoner ziet en merkt dat de overheid adequaat reageert en ook handhaaft. Beleidskaders  Integraal veiligheidsbeleid 2017–2021  Beleidsplan Crisisbeheersing 2019-2022

Belangrijkste afwijkingen programma 5 Wat heeft het gekost

x € 1.000 Wat heeft het ons gekost?

Rekening

Primitieve

Actuele

Rekening

Verschil

2021

Begroting

2022

-1.687

-1.757

-1.692

-1.683

-435

-523

-443

80 V

-2.122

-2.279

-2.214

-2.126

88 V

5.1 Thema Openbare orde en veiligheid

5.2 Thema Handhaving

Totaal Baten

25 V

Saldo van baten en lasten

-2.122

-2.279

-2.214

-2.101

113 V

Resultaat

-2.122

-2.279

-2.214

-2.101

113 V

Saldo van baten en lasten Lasten 5.1 Thema Openbare orde en veiligheid 5.2 Thema Handhaving Totaal Lasten

Baten

Tabel belangrijkste afwijkingen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen Programma 5

Verschil

Handhaving

102 V

Overige kleine afwijkingen

11 V

Totaal afwijkingen

113 V

Toelichting belangrijkste afwijkingen In onderstaand overzicht lichten we afwijkingen > € 25.000 toe. Thema 5.2 Handhaving Handhaving, voordeel € 102.000 Het voordeel is ontstaan doordat we een positieve afrekening hadden op de individuele taken die de FUMO voor ons uitvoert.

Programma 6 | Bestuur en dienstverlening Kenmerkend voor Ooststellingwerf is dat de gemeente open en transparant wil besturen richting zijn inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen; vertrouwen en ruimte geven om hen eigen verantwoordelijkheid te laten nemen en initiatief te ontplooien. De faciliterende rol van ons als 'eerste overheid' vraagt steeds meer aandacht. Dit houdt ook in dat de gemeente continu de dienstverlening verbetert, zowel in kwaliteit als in begrijpelijkheid en toegankelijkheid. Verdere digitalisering staat het persoonlijke karakter van onze dienstverlening niet in de weg. 'Ja, mits' is hierbij altijd ons vertrekpunt.

Thema 6.1 Bestuur Wat willen we bereiken  Het college zet in op sturing van de organisatie vanuit de principes: - Programmatisch werken - Integrale advisering - Sturing op effecten - Voortdurende afstemming tussen ambitie en capaciteit  We trekken gezamenlijk met u en de ambtelijke organisatie op bij alle onderwerpen.  We willen inzetten op minder regelgeving daar waar het niet effectief is en daardoor meer verantwoordelijkheid neerleggen bij inwoners en bedrijven.  We willen de OWO-samenwerking optimaliseren, met als doel efficiëntie en kwaliteit.  We willen staan voor een open en transparante gemeentelijke overheid die in samenspraak met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties beleid ontwikkelt en uitvoert en initiatieven mogelijk maakt.  We hanteren het uitgangspunt dat we vertrouwen en ruimte willen geven aan inwoners, ondernemingen en maatschappelijke organisaties om zelf verantwoordelijkheden op zich te nemen.  We stimuleren en ondersteunen initiatieven uit de samenleving.  We willen actief, in samenspraak met u en de ambtelijke organisatie, werken aan burger- en overheidsparticipatie.  We willen goed leesbare raadsvoorstellen met daarin verwerkt de bijbehorende context (raadsprogramma, beleid, moties, amendementen etc.).  We organiseren in maart 2022 de gemeenteraadsverkiezingen.

Beleidsindicatoren De formatie bestaat uit het begrote aantal formatieplaatsen op 1 januari 2022 per 1.000 inwoners. Bezetting is het aantal fte’s dat werkzaam is per 1.000 inwoners op 1 januari 2022 (formatie minus vacatureruimte). Beleidsindicatoren thema Bestuur Formatie Bezetting

Eenheid

Begroting 2022

Jaarrekening 2022

Fte per 1.000 inwoners

9,4

9,3

Fte per 1.000 inwoners

8,6

8,8

2022

Wat hebben we bereikt  De projecten van de Ontwikkelagenda Fit voor de Toekomst die voor 2022 gepland stonden zijn afgerond of gestart. Voor meer details hierover zie de paragraaf bedrijfsvoering.  De ontwikkeling van programmatisch werken is voortgezet in 2022 waarbij het accent lag op de rol en plek van de programmamanager in de organisatie. Als gevolg daarvan is de positionering van de programmamanager gewijzigd.  De uitvoering van de keuzes uit het heroverwegingsproces met effecten op de formatie is komen te vervallen, omdat de bezuiniging op de formatie bij de begrotingsbehandeling is geschrapt.  Inwoners en andere belanghebbenden worden steeds beter en vaker betrokken bij onderwerpen die hen aan gaan (inwonersparticipatie).  Er zijn diverse maatschappelijke initiatieven mogelijk gemaakt, onder andere via Het Fonds (zie thema 4.5).  De kwaliteit van de raadsvoorstellen is verbeterd, maar blijft een continu aandachtspunt door wisseling van bezetting en instroom van nieuwe medewerkers.



De implementatie van de visie op de OWO-samenwerking was een belangrijk agendapunt in het afgelopen jaar. Voor meer details zie paragraaf 10.

Wat hebben we ervoor gedaan  In 2022 hebben we de ontwikkelagenda Fit voor de Toekomst gemaakt op basis van de adviezen uit de organisatiescan. De uitvoering vindt gespreid plaats in de komende jaren.  In 2022 hebben leden van ons (online) inwonerspanel (waarin ongeveer 1000 inwoners meedoen) regelmatig hun mening gegeven over een actueel onderwerp zodat we ons beleid hier beter op af kunnen stemmen.  Op diverse andere manieren en op diverse momenten hebben we de mening van inwoners en andere belanghebbenden gevraagd over nieuw beleid, evaluatie van beleid of concrete initiatieven en projecten. Denk aan quests and chats met jongeren, enquêtes en inloopbijeenkomsten.  Eind 2022 is de nieuwe Burgerpeiling verspreid onder volwassen inwoners. Hierin staan vragen over allerlei onderwerpen die gaan over bijvoorbeeld de ontmoetingsmogelijkheden en de activiteiten in de dorpen, maar ook over (geld)zorgen en vrijwilligerswerk. De resultaten zijn in februari 2023 beschikbaar.  De voorbereidingen voor nieuw beleid op het terrein van inwonersparticipatie zijn gestart. Eind 2022 is hierover een thema-avond verzorgd.  We hebben meegedacht en -geholpen om maatschappelijke initiatieven mogelijk te maken. Onder andere door inzet van onze dorpencoördinatoren, de opbouwwerkers van Scala en Het Fonds (4.5).

 Om de kwaliteit van de raadsvoorstellen te borgen hebben we ambassadeurs opgeleid die medewerkers kunnen begeleiden bij het opstellen van voorstellen en meten we periodiek hoe u de kwaliteit van de voorstellen waardeert.  In december 2022 kwam de OWO-klankbordgroep voor het eerst bij elkaar. Opvang Oekraïense vluchtelingen Met een beroep op het staatsnoodrecht zijn de burgemeesters in Nederland vanaf 1 april 2022 verplicht de opvang van Oekraïense vluchtelingen (ontheemden) te organiseren. Burgemeesters moeten in hun gemeente zorgen voor fatsoenlijke opvang, registratie in de Basisregistratie Personen, leefgeld, onderwijs en zorg. Door de gemeente Ooststellingwerf is hierop snel gehandeld. We creëerden een centrale opvang in hotel Appelscha waar we 53 ontheemden opvangen. In het najaar van 2022 is een tweede (tijdelijke) centrale opvang gecreëerd in RCN de Roggeberg in Appelscha. Op deze locatie kunnen 72 ontheemden worden opgevangen. Daarnaast worden door particulieren ook ontheemden opgevangen. De gemeente moet ook deze groep registreren en voor hen leefgeld, onderwijs en zorg organiseren. De kosten die door de gemeente worden gemaakt worden door het Rijk gecompenseerd vanuit de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne. Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt  De inwoners merken dat de gemeente hen regelmatig vraagt om hun mening over actuele onderwerpen.

 De inwoners merken dat de gemeente hen zo goed mogelijk ondersteunt als zij een maatschappelijk initiatief willen starten.  De inwoner merkt dat we een benaderbare lokale overheid zijn die weet wat er speelt en oplossingen biedt die ertoe doen. Beleidskaders  Strategische samenwerking OWO-gemeenten  Bestuursovereenkomst OWO  Rapportage evaluatie OWO-samenwerking  Visiedocument Ooststellingwerf (2016)

Thema 6.2 Dienstverlening Wat willen we bereiken We bieden goede, menselijke en open (digitale) dienstverlening, waarbij iedere medewerker het verschil maakt. Het programma dienstverlening is erop gericht uiterlijk in 2024 onderstaande te bereiken:  De klant is tevreden over de dienstverlening (minimaal een 7,5 in 2024). 66

      

We voldoen aan de vereisten van het VN-verdrag. We richten processen in vanuit de klantketen. We handelen 90% af binnen de servicenorm. We hebben 30% minder onnodige telefonische contacten. We hebben een integraal klantbeeld (omnichannel dienstverlening). We voldoen aan wet- en regelgeving. 80% van onze dienstverlening is mogelijk via MijnOoststellingwerf (zowel voor inwoners als bedrijven).

Wat hebben we bereikt We hebben onderzoek gedaan naar de telefonische bereikbaarheid van de organisatie. Ook hebben we onderzoek gedaan naar bereikbaarheid van het kanaal: e-mail. We hebben deze resultaten met de gehele organisatie gedeeld. In 2023 zetten we het onderzoek voort. Waar aanleiding tot verbetering is zullen we deze doorvoeren in onze dienstverlening. Informatievoorziening in de publiekshal naar de inwoners is verbeterd. Zowel fysiek als op afstand. Sinds we op afspraak werken is de informatievoorziening een stuk beter. Inwoners kunnen zich goed voorbereiden op hun afspraak omdat wij vooraf een duidelijke informatiemail sturen. Inwoners die zonder afspraak binnenkomen worden ook nog steeds geholpen. We werken aan een integraal klantbeeld. Hierdoor kunnen wij onze dienstverlening optimaliseren. We volgen de regels van het VN-verdrag. Doordat minstens 80% van al onze diensten digitaal kan neemt het fysieke bezoek af. De dienstverlening verschuift van fysiek naar digitaal contact. We zien dit effect niet terug bij onze telefonische dienstverlening. Het bezoek wat nog wel langs komt bij de balie betreft complexe(re) zaken. Oorzaak hiervan zit vaak in toenemende druk van wet- en regelgeving. Privacy en identiteit waren afgelopen jaar belangrijke onderwerpen die veel aandacht vragen.

Wat hebben we ervoor gedaan  Een objectief bereikbaarheidsonderzoek laten uitvoeren door een onderzoeksbureau (Telan).  We hebben de informatievoorziening beter gemaakt in samenspraak met alle leveranciers.  We investeren in scholing van al onze medewerkers.  We hebben werkprocessen aangepast zodat deze voldoen aan de nieuwste wet- en regelgeving. Privacy en identiteit zijn steeds belangrijker hierin. Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt  Informatievoorziening is goed. Dit komt onder andere door het werken op afspraak. Wij geven onze inwoners vooraf informatie op maat.  Bereikbaarheid van alle afdelingen is verbeterd dankzij het bereikbaarheidsonderzoek. Servicelevel van het KCC is 95%.  Doordat wij nog meer aandacht besteden aan het opleiden van de medewerkers merken onze inwoners dat wij extra professioneel omgaan met hun vragen. Beleidskaders  Visie Dienstverlening in Ooststellingwerf (augustus 2019)  Programmaplan en uitvoeringsprogramma dienstverlening (juni 2020)

Thema 6.3 Financiën Wat willen we bereiken  We willen de komende periode blijven sturen op een meerjarige, structurele en een reëel sluitende begroting.  We willen dat gemeentelijke tarieven in principe kostendekkend zijn.  We willen in de komende periode mogelijke financiële overschotten riolering, passend in de meerjarenprognose, terug laten vloeien naar de inwoner. 67



We willen in de komende periode het bestaande kwijtscheldingsbeleid continueren.

Wat hebben we bereikt  Het meerjarenperspectief is positief.  De gemeentelijke tarieven zijn in principe kostendekkend.  In december 2022 is een nieuwe verordening kwijtschelding door de raad vastgesteld, waarbij de maximale wettelijke ruimte is genomen. Beleidsindicatoren Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie (o.a. loonkosten, ICT, huisvesting, facilitair etc.). Onder overhead verstaan we alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Beleidsindicatoren thema Financiën Apparaatskosten Externe inhuur

Eenheid Begroting 2022 Jaarrekening 2022 In euro´s per inwoner

872

893

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

1,2%

9,5%

% van totale lasten

12,3%

11,2%

Overhead 2022

Wat hebben we ervoor gedaan  Ook in het afgelopen jaar hebben we weer een begroting opgesteld die in evenwicht is, hierin is ook het collegeakkoord verwerkt. Hoewel het financieel perspectief er voor de komende jaren goed uit ziet, blijft er onzekerheid bestaan over het 'ravijn' vanaf 2026. Daarnaast hebben stijgende prijzen invloed op ons financieel perspectief.  We hebben de afgelopen periode veel voorbereidingen getroffen voor een geactualiseerde nota leges. Door uitstel van de omgevingswet en de wet kwaliteitsborging was het echter niet mogelijk om de nota leges al volledig te herzien.  Voor de afvalstoffenheffing groeien we steeds meer naar een tarief waarbij geen onttrekking uit de reserve meer nodig is. Deelneming: N.V. Bank Nederlandse gemeenten (BNG) De BNG verstrekt tegen lage tarieven krediet aan Nederlandse overheden. Daarmee speelt de bank een essentiële rol in de financiering van gewenste maatschappelijke investeringen. Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt  Een financieel gezonde gemeente.  Onze financiën zijn voor iedereen te bekijken.  Onze belastingen, diensten en producten zijn betaalbaar. Beleidskaders  Financiële verordening 2020 (art 212)  Controleverordening 2019 (art. 213 Gemeentewet)  Doelmatigheid- en doeltreffendheidsverordening 2017 (art. 213a Gemeentewet)

Belangrijkste afwijkingen programma 6 Wat heeft het gekost x € 1.000 Wat heeft het ons gekost?

Rekening

Primitieve

Actuele

Rekening

2021

Begroting

2022

Verschil

-1.766

-1.869

-1.876

-2.088

- 212 N

-334

-314

-364

-349

15 V

6.3 Thema Financiën

-25.363

-26.344

-26.513

-26.071

442 V

Totaal Lasten

-27.463

-28.528

-28.753

-28.509

245 V

285

285 V

Saldo van baten en lasten Lasten 6.1 Thema Bestuur 6.2 Thema Dienstverlening

Baten 6.1 Thema Bestuur 6.2 Thema Dienstverlening

915

780

945

920

- 26 N

6.3 Thema Financiën

57.770

56.096

60.993

64.140

3.146 V

Totaal Baten

58.784

56.876

61.939

65.344

3.406 V

Saldo van baten en lasten

31.321

28.349

33.186

36.836

3.650 V

Totaal Toevoegingen

-1.138

-271

-1.048

- 777 N

Totaal Onttrekkingen

1.611

660

1.427

1.069

- 358 N

473

660

1.156

-1.136

31.795

29.008

34.342

36.856

2.514 V

Mutatie reserves

Resultaat

Tabel belangrijkste afwijkingen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen Programma 6

Verschil

Algemeen bestuur

- 99 N

Dagelijks bestuur

250 V

Huisvesting

128 V

Reserve Sociaal Domein

- 60 N

Advies en ondersteuning

-6N

Automatisering

42 V

Algemene overheadkosten

83 V

Saldo financieringsfunctie

- 214 N

Organisatorische kostenplaatsen en OWO-kostenplaatsen

55 V

Algemene reserve

- 151 N

Belastingen en Wet WOZ

- 59 N

Deelnemingen/dividend

58 V

Algemene uitkering Nagekomen/buitengewone posten

2.547 V 58 V

Toevoeging algemene reserve omgevingswet

- 449 N

Toevoeging algemene reserve wet kwaliteitsbouw

- 75 N

Toevoeging reserve monumenten

- 16 N

Corona

685 V

Algemene reserve, corona

- 234 N

Overige kleine afwijkingen

- 29 N

Totaal afwijkingen

2.514 V

Toelichting belangrijkste afwijkingen In onderstaand overzicht lichten we afwijkingen > € 25.000 toe. Thema 6.1 Bestuur Algemeen bestuur, nadeel € 99.000 Op grond van circulaires zijn de raadsvergoedingen aangepast, deze aanpassingen zijn niet in de raming van 2022 verwerkt, nadeel € 21.000. Daarnaast zijn er extra kosten gemaakt voor afscheid oude raad en inwerking nieuwe raad. Wegens het vertrek van de griffier in 2022 is er inhuur gepleegd, nadeel € 35.000. Ook is de afrekening 2021 van de rekenkamercommissie in 2022 verantwoord, nadeel € 9.000. Dagelijks bestuur, voordeel € 250.000* Vrijval van de voorzieningen lopende pensioenverplichtingen voormalige bestuurders en pensioenverplichtingen voormalige en huidige wethouders voor totaal € 250.000. De rekenrente is verhoogd van 0,528% naar 2,472% en er is ook rekening gehouden met 11,96% voor indexatie. Thema 6.3 Financiën Huisvesting, voordeel € 128.000 Lagere afschrijvingslasten van € 66.000 doordat geplande vervangingen inventaris/meubilair niet zijn uitgevoerd in 2022. Dit is uitgesteld in verband met een Europese aanbesteding. Uitvoering vindt plaats in 2023 en 2024. Als het project Hybride werken is uitgevoerd wordt er een nieuw aanschaf- en vervangingsschema opgesteld. Voor de herinrichting Gebiedsteam is het budget van € 60.000 niet uitgegeven. Dit houdt verband met de verhuizing naar het gemeentehuis in 2023.

Dit betekent ook een lagere onttrekking aan de reserve sociaal domein. Reserve sociaal domein, nadeel € 60.000* Het budget voor de herinrichting is niet uitgegeven, dus lagere onttrekking. Zie hiervoor. 70

Advies en ondersteuning, nadeel € 6.000 Het budget voor generatiegericht maatwerk is hier verantwoord, de lasten staan bij de afdelingskostenplaatsen, voordeel € 30.000. En er is een voordeel van € 21.000 bij de vorming- en opleidingsbudget voor organisatie brede opleidingen. Er wordt een voorziening voor het verlofsparen gevormd (verplichting BBV), de dotatie hiervan is € 57.000*. Automatisering, voordeel € 42.000 Dit voordeel komt vooral doordat niet het volledige investeringsniveau in owo-verband conform de planning is gehaald, hierdoor zijn er lagere afschrijvingslasten. Algemene overheadkosten, voordeel € 83.000 Centrale personeelsbudgetten voor vervanging wegens zwangerschap-, ouderschapsverlof, ondernemingsraad en knelpunten staan hier opgenomen. De werkelijke lasten zijn bij de organisatorische kostenplaatsen vermeld. Saldo financieringsfunctie, nadeel € 214.000 Hogere ontvangen rente € 44.000, dit is grotendeels een gevolg van de ontvangen rente voor schatkistbankieren. Met ingang van het derde kwartaal vergoedt het rijk nu rente over de tegoeden. Nadeel van € 263.000 bij de toegerekende rente. Het betreft hier een nadeel, maar bij de programma’s is het een voordeel. Het heeft dus geen resultaatconsequentie.

Organisatorische kostenplaatsen en OWO-kostenplaatsen, voordeel € 55.000  Voor een aantal specifieke zaken zoals projectleider taskforce bouwen, concerncontrol, subsidieonderzoek en accommodatiebeleid zijn budgetten beschikbaar die worden gedekt door een bijdrage uit de algemene reserve. Hier zijn de lasten € 151.000 lager. Dit betekent ook een lagere onttrekking uit de reserve.  Per saldo is er een voordeel van € 294.000 bij de organisatorische kostenplaatsen. Het grootste voordeel zit bij de loon/inhuur. Mede door de moeilijke arbeidsmarkt is het niet altijd mogelijk om vacatures gelijk op te vullen door vast personeel dan wel door inhuur.  Verder zijn er inhuurkosten gemaakt voor hulp/ondersteuning vluchtelingen uit Oekraïne, nadeel € 109.000. Deze kosten worden gecompenseerd door de rijksbijdrage, deze is in programma 1 verantwoord.  Bij de OWO-kostenplaatsen is er een nadeel van € 130.000. Zoals al gemeld bij de rapportages was er sprake van ziekteverzuim. Daarnaast zijn er ook extra lasten geweest voor de voorbereiding in owo-verband van de invoering van de omgevingswet. Algemene reserve, nadeel € 151.000 Lagere onttrekking. Zie hierboven bij organisatorische kostenplaatsen. Belastingen en Wet WOZ, nadeel € 59.000 Lagere opbrengsten ozb € 45.000. Wegens verminderingen van woz-waarden bijvoorbeeld als gevolg van bezwaren is de opbrengst lager.

De opbrengst forensenbelasting is € 4.000 lager dan geraamd. En de vergoeding als gevolg van invorderingsmaatregelen zijn € 10.000 lager. Deelnemingen/dividend, voordeel € 58.000 In het jaar 2022 wordt het ontvangen dividend over het jaar 2021 verantwoord. Het betreft het ontvangen dividend van NV Fryslân Miljeu. Voor een groot deel is dit te danken aan een incidenteel resultaat gerealiseerd in 2021. Algemene uitkering, voordeel € 2.547.000 Ontvangen verrekeningen eerdere jaren, € 296.000 voordeel. De gevolgen van de september- en de decembercirculaire 2022 zijn niet via een begrotingswijziging verwerkt in de begroting 2022. De financiële gevolgen van beide circulaires zijn € 2.251.000 positief. Dit is via mededelingen aan u gecommuniceerd.

Nagekomen/buitengewone posten, voordeel € 58.000 Bij de jaarrekening 2020 hebben we een nog te betalen post meegenomen voor de gevolgen van het onjuiste BTW-onderdeel bij het Biosintrum, Bosbergtoren en Afvalfonds. Inmiddels is dit verrekend met de fiscus. Onderdeel van de verrekening met de fiscus was ook het onderzoek naar het gebruik van de juiste compensabele BTW-codes de afgelopen jaren. Per saldo betekent dit een deel van de opgenomen nog te betalen post (€ 73.000) kan vrijvallen. En de dotatie aan de voorziening oninbare debiteuren € 10.000 is hier verantwoord. Algemene reserve, nadeel € 449.000* Bij de septembercirculaire 2022 zijn middelen (€ 449.000) ontvangen voor de invoering van de omgevingswet. In de mededeling aan de raad hierover is aangegeven dat deze middelen worden toegevoegd aan de reeds beschikbare middelen omgevingswet en dat dit loopt via de algemene reserve. Algemene reserve, nadeel € 74.000* Wet kwaliteitsborging bouw: ook hiervoor zijn middelen (€ 74.000) bij de septembercirculaire 2022 ontvangen. Hetzelfde geldt hier als bij het punt omgevingswet hiervoor. Het bedrag is toegevoegd aan de algemene reserve. Reserve monumenten, nadeel € 16.000 Er is in 2022 € 7.000 aan subsidie monumenten uitgekeerd. Het budget bedraagt € 25.000. Van het resterende budget van € 18.127 wordt € 16.000 toegevoegd aan de reserve monumenten.

Na toevoeging bedraagt de reserve € 100.000. Dit is conform uw besluit van 15 december 2020. Corona, voordeel € 685.000  De lasten voor verkiezingen waren € 77.000 hoger door corona.  Er is in programma 1 € 268.000 aan lasten verantwoord voor corona, dat is hier een voordeel.  Het resterende voordeel is € 494.000. € 260.000 hebben we in 2022 via de circulaires ontvangen en € 234.000 lagere onttrekking aan de algemene reserve. In het initiatiefvoorstel deel B is in de raadsvergadering van 20 december 2022 besloten vanuit deze beschikbare coronamiddelen € 400.000 in te zetten om geen OZB te heffen voor gebruikers niet-woningen (€ 265.000) voor belastingjaar 2023 en om het tarief rioolheffing Gebruikersdeel niet-Woningen 0 tot en met 200m3 waterverbruik per jaar (€ 135.000) voor het belastingjaar 2023 te verlagen naar € 0. Algemene reserve, nadeel € 234.000* In de algemene reserve was € 596.000 beschikbaar voor coronagerelateerde lasten. Hiervan wordt in 2022 € 362.000 onttrokken. Het resterende saldo blijft in de algemene reserve. Per saldo is € 400.000 beschikbaar in de algemene reserve voor de belastingverlaging in 2023, zie hierboven. * Maakt onderdeel uit van de incidentele baten en lasten.

Paragrafen Paragraaf 1 | Lokale Heffingen De gemeente stuurt rekeningen (aanslagen) voor een aantal belastingen en heffingen. Denk aan o.a. de onroerendezaakbelasting, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Deze lokale heffingen zijn een belangrijk onderdeel van onze inkomsten. Deze paragraaf laat de hoogte van de inkomsten zien en geeft een overzicht van de diverse heffingen. Algemene beleidslijn Het fiscale beleid voeren we uit in overeenstemming met de fiscale wetgeving, de gevormde jurisprudentie en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, zoals die gelden voor het belastingrecht. Daarnaast zijn rechtvaardigheid, redelijkheid en billijkheid zowel bij de heffing als bij de invordering de bepalende elementen. Bijzonderheden en ontwikkelingen De Wet Waardering Onroerende Zaken (Wet WOZ) Zoals elk jaar, worden de nieuwe WOZ-waarden gebruikt voor o.a. de heffing van de onroerendezaakbelasting en forensenbelasting, gebaseerd op het prijspeil van het voorliggende jaar. De waardepeildatum ligt steeds één jaar voor het belastingjaar en blijft daardoor actueel. Door de actualiteit van de waarde wordt deze mede voor andere doeleinden, zoals de belastingdienst voor de erfbelasting en eigen woningforfait, forensenbelasting, waterschapslasten en door notarissen gebruikt.

Tot en met 2021 werden de woningen getaxeerd op basis van de inhoud, maar per 2022 gebeurt dit op basis van de oppervlakte van een woning (een nieuwe ontwikkeling en wettelijke verplichting). Landelijk waren er verschillen in waarderingsmethodiek waardoor ervoor gekozen is om alle gemeenten de woningen te laten taxeren op oppervlakten. De Landelijke Voorziening WOZ is openbaar voor vele afnemers zoals notarissen, het CBS, de burgers etc. Als er niet wordt overgegaan op oppervlakten ontstaan er problemen bij de verplichte levering aan de afnemers. Basisregistraties Vanaf 1 juli 2011 geldt het verplicht gebruik van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) en de Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ). Aangezien de WOZ de overgang naar de oppervlakten van de woningen heeft gerealiseerd volgt nu de afstemming met de oppervlakten in de BAG. De BAG/WOZ koppeling speelt hierbij een belangrijke rol als het gaat om de onderlinge afstemming. Deze afstemming tussen basisregistraties is het begin van de Samenhangende objectenregistratie (SOR). Het ministerie van BZK is gestart met Doorontwikkeling in Samenhang van de GEO-basisregistraties (DisGeo). Doelstelling daarvan is om meer samenhang te creëren in de Geo informatie Infrastructuur. Onderdeel is de doorontwikkeling van enkele bestaande geo basisregistraties tot een Samenhangende Objectenregistratie.

Dit betreft een objectenregistratie met daarin basisgegevens van objecten in de fysieke werkelijkheid zoals o.a. gebouwen, wegen, water, spoorlijnen, bomen, terreindelen en gemeentegrenzen. Er wordt nu gewerkt door het Ministerie aan een roadmap voor de vervolgstappen. Het betreft een intensief traject en zal de komende jaren verder ingevuld worden. Ook de BGT en de BRK gaan onderdeel uitmaken van de SOR. Omgevingswet De Omgevingswet bundelt en moderniseert de wetten voor de leefomgeving. Hierbij gaat het onder meer om wet- en regelgeving over bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. De Omgevingswet staat voor een goed evenwicht tussen het benutten en beschermen van de leefomgeving. Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. Zodat het straks bijvoorbeeld makkelijker is om bouwprojecten te starten. De invoeringsdatum van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) is al diverse keren uitgesteld. De Eerste Kamer stemde op 14 maart in met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Hiermee is er duidelijkheid gekomen over de invoeringsdatum en ook geborgd dat gemeenten voldoende voorbereidingstijd hebben.

In OWO verband gaan we daarom onverminderd door met de voorbereiding voor de invoering van de omgevingswet, de Wet kwaliteitsborging (Wkb) en de hiermee samenhangende aangepaste legesverordening. In het tweede kwartaal 2023 wordt hierover een themabijeenkomst voor de OWO raden georganiseerd. 73

Bij de implementatie van de Omgevingswet werkt het team BVI nauw samen met andere vakafdelingen. Het team draagt zorg voor de actualiteit, betrouwbaarheid en compleetheid van de gegevens in de basisregistraties BAG en BGT en stelt overige ruimtelijke Geo data beschikbaar die via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) wordt ontsloten. Daarnaast leveren de Adviseur Geo-informatie en de Gis-medewerker ieder vanuit hun een eigen rol een bijdrage in de projectgroep 'pilot Omgevingsplan gemeente Ooststellingwerf’. Belastingsoorten Onroerendezaakbelasting (OZB) De hoogte van de OZB is een percentage van de WOZ-waarde van een pand. Het percentage wordt ieder jaar opnieuw vastgesteld. Eigenaren van woningen en eigenaren en gebruikers van niet-woningen (bedrijfspanden voornamelijk) betalen OZB. De opbrengst OZB is voor een gemeente vrij te besteden. Benchmark: vergelijking gemeentelijke woonlasten per provincie. Vanaf 2020 is de macronorm OZB vervangen door deze benchmark. De benchmark beoogt, door middel van meer vergelijking, de informatievoorziening over de ontwikkeling van de lokale lasten te bevorderen, zodat hiermee door de gemeenten ten aanzien van de keuzes omtrent de ontwikkeling van de lokale lasten rekening gehouden kan worden. De benchmark vergelijkt voor alle gemeenten binnen een provincie de hoogte van de woonlasten voor meerpersoonshuishoudens met een koopwoning.

De woonlasten zijn de som van de gemiddeld betaalde ozb, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing minus een eventuele heffingskorting (= eenmalige korting die sommige gemeenten geven). De benchmark moet het lokale debat over de keuzes voor ontwikkelingen, zoals stijging van de lasten, bevorderen. Rioolheffing Eigenaren en gebruikers van woningen en niet-woningen (voornamelijk bedrijfspanden) die aangesloten zijn op het riool betalen rioolheffing. Met de opbrengsten hiervan betalen we het beheer en onderhoud van de riolering, drainage, een aantal sloten binnen de bebouwde kom en andere zaken die nodig zijn voor de inzameling en het transport van afval-, grond- en regenwater. In 2020 heeft u het nieuwe Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2020 - 2024 vastgesteld. Het plan is een voortzetting van het vorige GRP op gebied van beheer en onderhoud. Aangevuld met beleid over klimaatadaptatie en -mitigatie. Uitgangspunt bij het opstellen van het nieuwe GRP is dat de rioolheffing met niet meer dan de inflatiecorrectie stijgt. In het kostendekkingsplan behorende bij het GRP is weergegeven hoe de heffing zich ontwikkelt in de periode 2020 - 2024. Leges Leges zijn retributies voor diensten die door de gemeente worden verleend. Het gaat bijvoorbeeld om bouwvergunningen en paspoorten.

De leges zijn in 2022 conform het algemeen uitgangspunt verhoogd met het bij de kaderbrief vastgestelde inflatiecijfer. Daar waar sprake is van een maximum- of wettelijk tarief vindt geen correctie plaats. De invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is een paar keer uitgesteld, maar staat nu gepland op 1 januari 2024. Hier wordt waarschijnlijk begin maart 2023 over gestemd door de Eerste Kamer. Gelijktijdig met het invoeren van de wet, moet ook de legesverordening worden aangepast om aan te sluiten op de nieuwe wetgeving. Tot op heden zitten er aanzienlijke verschillen in activiteiten en tarieven tussen de legesverordeningen van de OWO gemeenten, die door de afdeling OWOVTH worden uitgevoerd (omgevingsvergunningen en APV-gerelateerde onderwerpen). Bestuurlijk is de ambitie uitgesproken om zowel beleidsinhoudelijk als qua financiën (zoveel mogelijk) in te zetten op harmonisatie binnen de OWO gemeenten. Voor de bouwactiviteiten wijzigt er door de Wkb veel doordat voor bouwwerken in gevolgklasse I de vergunningsplicht voor het bouwtechnische deel vervalt en er daardoor ook legesinkomsten wegvallen. Toeristenbelasting In de raadsvergadering van 30 maart 2021 is besloten om een tariefdifferentiatie toe te passen op de toeristenbelasting.

Dit betekent dat het tarief 2022 per persoon per overnachting voor overnachtingen in kampeermiddelen op kampeerterreinen en in kampeerboerderijen € 1,10 was en vanaf 2022 het tarief per persoon per overnachting voor overnachtingen in andere verblijfsaccommodaties € 1,50 was. Vanaf 2020 geldt voor kinderen tot en met de leeftijd van 4 jaren een vrijstelling voor de heffing toeristenbelasting. 74

Het onderzoek naar de forfaitaire berekening van standplaatsen op campings is afgerond. In het tweede kwartaal 2023 informeren wij u over de uitkomsten en doen wij een voorstel voor het vervolg. Forensenbelasting Onder de naam ‘forensenbelasting’ heffen we een belasting van personen die (voor meer dan 90 dagen per jaar) een gemeubileerde woning als bedoeld in artikel 223 van de Gemeentewet voor zichzelf en/of hun gezin beschikbaar houden. De belasting heffen we naar de heffingsmaatstaf voor de onroerendezaakbelastingen (de WOZ-waarden). Bij de programmabegroting 2020-2023 heeft u besloten om de opbrengsten van de forensenbelasting vanaf 2020 tot en met 2023 jaarlijks te verhogen met € 15.000. Afvalstoffenheffing Voor het ophalen en verwerken van afval vraagt de gemeente aan inwoners een vergoeding. Dit noemen we afvalstoffenheffing. De afvalstoffenheffing bestaat uit een vast bedrag per woning (vastrecht), een bedrag voor het aantal keren dat afval wordt aangeboden en het aantal kilo's restafval (Diftar+). Het vastrecht moet altijd worden betaald, ook als er geen afval wordt aangeboden. Om het vaste tarief afvalstoffenheffing voor 2022 op een laag niveau te houden is een onttrekking uit de reserve Lastenverlichting nodig. Vanaf 2021 wordt het vastrecht vermeld op de belastingaanslag met daarbij het aantal ledigingen over het hele voorafgaande jaar.

Reclamebelasting Met de invoering van de BIZ (Bedrijven Investeringszone) is deze belasting komen te vervallen. BIZ (Bedrijven Investeringszone) Op 20 oktober 2021 heeft u ingestemd met de verordening Bedrijveninvesteringszone Oosterwolde Centrum 2021 (BIZ). De opbrengsten van de BIZ worden als subsidie uitgekeerd aan de stichting BIZO. Met de stichting is een uitvoeringsovereenkomst gesloten waarin de activiteiten zijn opgenomen die zij met de subsidie gaan verwezenlijken. Kwijtschelding We voeren de kwijtschelding uit volgens de Uitvoeringsregeling van de Invorderingswet 1990. Als inkomenstoets voor de kwijtschelding wordt de 100% bijstandsnorm gehanteerd. Dit betekent dat, afgezien van vermogen cum annexis, aanvragers met een inkomen op bijstandsniveau in principe voor kwijtschelding in aanmerking komen. Kwijtschelding geldt niet voor alle belastingsoorten alleen voor de afvalstoffenheffing vast deel (+ Diftar tot € 100) en rioolheffing (alleen gebruikersdeel). Sinds begin 2018 is er een versnelde en vereenvoudigde toets om te bepalen of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding. Vanaf 1 januari 2023 is de vermogensgrens voor mensen met een AOW opgehoogd, vastgesteld in de kwijtscheldingsverordening in december 2022. Hierdoor is kwijtschelding voor meer mensen mogelijk.

De kosten voor kwijtschelding worden uiteindelijk vertaald in het tarief voor rioolheffing en vastrecht van de afvalstoffenheffing. Inkomsten Lokale heffingen en leges x € 1.000 Lokale heffingen en leges

Rekening

Primitieve

Actuele

Rekening

Verschil

2021

Begroting

2022

lokale heffingen

10.593

9.117

8.900

8.974

74 V

leges

1.012

842

992

945

- 47 N

Totaal

11.605

9.959

9.892

9.919

28 V

Lokale heffingen x € 1.000 Lokale heffingen

Rekening

Primitieve

Actuele

Rekening

2021

Begroting

2022

Verschil

358

319

322

-3N

Rioolheffing (gecombineerd)

2.556

2.826

2.858

32 V

Reinigingsrechten en afvalstoffenheffing

2.444

2.630

2.500

2.593

93 V

Onroerende zaakbelasting eigenaren

2.757

2.874

2.811

2.777

- 34 N

Precariobelasting

2.128

Onroerende zaakbelasting gebruikers

250

281

256

245

- 11 N

Forensenbelasting

100

122

117

-4N

10.593

9.117

8.900

8.974

74 V

Rekening

Primitieve

Actuele

Rekening

2021

Begroting

2022

-5N

- 10 N

- 11 N

Omgevingsvergunningen, baten

633

500

600

568

- 32 N

Burgerlijke stand / huwelijk

Burgerzakenleges

265

252

302

306

-2N

Afdeling buitendienst

IP Bedrijfsvoering algemeen

IP Buitendienst acc. Nanningawerf

1.012

842

992

945

- 47 N

3.1 Thema Economische ontwikk. Toeristenbelasting Bedrijven investeringszone

3.3 Thema Milieu

6.3 Thema Financiën

Totaal

Leges x € 1.000 Leges

Verschil

1.1 Thema Meedoen Overige voorzieningen WMO materieel

3.2 Thema Openbare ruimte Verharding

3.4 Thema Bouwen en wonen Bestemmingsplannen

6.2 Thema Dienstverlening

Overige leges

6.3 Thema Financiën

Totaal

Kostendekking Berekening van kostendekkendheid riolering en reiniging In onderstaande tabellen staan de berekeningen van kostendekkendheid van de heffingen riolering en reiniging. Het uitgangspunt bij deze heffingen is volledige kostendekking. Naast de baten en lasten verantwoord op het taakveld mogen we een aantal lasten toerekenen, waaronder overhead. De overhead is berekend als opslagpercentage over de directe salarislasten die op het taakveld verantwoord zijn. Daarbij is onderscheid gemaakt in een opslagpercentage voor de salarislasten van de buitendienst (57%) en van de binnendienst (79%). Een deel van de begrote opbrengst van de reinigingsheffing wordt gerealiseerd door een onttrekking aan de egalisatiereserve (reserve lastenverlichting). De dotatie aan de rioleringsvoorziening voor de exploitatie is verwerkt in de lasten van het taakveld. Berekening van kostendekkendheid leges In onderstaande tabellen staan de berekeningen van kostendekkendheid van de heffingen leges. Hieruit blijkt dat per titel van de algemene legesverordening de heffingen onder de 100% kostendekkendheid blijven. Bij de netto lasten zijn de directe personeelskosten en de materiële kosten opgenomen die samenhangen met het verstrekken van de dienstverlening.

Bij directe kosten gaat het bijvoorbeeld om de uren van baliemedewerkers en van de uren van de medewerkers bij Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) en Ruimtelijke Ordening (RO). De basis voor de toerekening van deze kosten zijn de teamplannen en historische cijfers. Materiële kosten zijn bijvoorbeeld de kosten die samenhangen met bijvoorbeeld de afdracht aan het Rijk voor rijbewijzen en de afdracht aan het RDW voor rijbewijzen. We hanteren een opslag van 79% voor overhead over de directe loonkosten. De begrote totale kostendekkendheid van de Algemene Legesverordening komt uit op 71%. Toelichting overhead In de bijlage van de begroting is een overzicht met taakvelden opgenomen. Op de taakvelden verantwoorden we alle baten en lasten die direct betrekking hebben op het taakveld, waaronder salarislasten. De lasten die we niet direct aan de taakvelden kunnen toerekenen, zijn de overheadkosten. Overhead is 'alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces'. Het gaat hier dan om onder andere personele kosten, huisvesting, ICT, etc. Omdat alle directe kosten al rechtstreeks zijn toegerekend aan de taakvelden, passen we een opslagpercentage toe voor overhead voor taakvelden waarvoor we kostendekkende tarieven mogen berekenen. Bijvoorbeeld afval, riolering en leges.

Berekening van kostendekkendheid

Begroting Rioolheffing Realisatie Rioolheffing (taakveld 7.2)

(taakveld 7.2)

Begroting Reinigingsheffing Realisatie Reinigingsheffing (taakveld 7.3)

(taakveld 7.3)

Lasten Lasten

2.112

2.188

2.874

2.904

Baten

-57

-39

-617

-715

2.055

2.149

2.257

2.189

Overhead

296

315

111

122

Kwijtschelding

-1

Netto lasten taakveld

Toe te rekenen lasten

Rente Dubieuze debiteuren

Watergangen

140

138

BTW

279

202

163

Totaal toe te rekenen lasten

771

708

373

386

Totale lasten

2.826

2.857

2.630

2.575

Opbrengst heffingen

-2.826

-2.858

-2.630

-2.592

Dekkingspercentage

100%

101%

x € 1.000 Berekening van

Begroting

Begroting titel 2

Begroting titel

Totaal

Realisatie

Realisatie titel 2

kostendekkendhei

titel 1

Fysieke leefomgeving/

begrotin

titel 1

Fysieke leefomgeving/

Algemene

omgevingsvergunning Dienstverlenin

dienstverleni

Realisatie- titel Totaal 3

realisati

omgevingsvergunning Dienstverlenin

g vallend

dienstverleni

onder

g vallend onder

Europese

dienstenrichtli

Lasten Lasten

325

393

759

358

409

808

Baten

325

393

759

358

409

808

Overhead

162

242

428

162

242

428

Totaal toe te

162

242

428

162

242

428

Totale lasten

487

635

1.187

520

651

1.236

Opbrengst

-297

-530

-15

-842

-345

-587

-13

-945

61%

83%

23%

71%

66%

90%

20%

76%

Netto lasten

Toe te rekenen lasten

rekenen lasten

heffingen

Dekkingspercenta ge

Paragraaf 2 | Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf laat zien hoe solide onze begroting is en in hoeverre we financiële tegenvallers kunnen opvangen. Het gaat om de relatie tussen de (financiële) weerstandscapaciteit en alle risico’s die de gemeente loopt die niet zijn afgedekt door reserves, voorzieningen en verzekeringen. Door het vormen van een weerstandsvermogen hoeven we bij een financiële tegenvaller in de begrotingsuitvoering niet direct te anticiperen. Het weerstandsvermogen is op dit moment voldoende om de risico’s af te dekken. Conclusie weerstandsvermogen De beschikbare weerstandscapaciteit is per 1 januari 2022 € 26,982 miljoen. Dit bestaat uit de Algemene reserve van € 23,791 miljoen (exclusief het bodembedrag van € 3 miljoen) en de bestemmingsreserves van € 3,191 miljoen. Het totaal van de bestemmingsreserves is € 7,819 miljoen. Voor de weerstandscapaciteit halen we hier de reserve Kapitaallasten € 2,568 miljoen en de Algemene reserve grondexploitatie € 2,060 miljoen vanaf. De benodigde weerstandscapaciteit is € 2,627 miljoen (zie overzicht bij kwantificeerbare risico's). Het weerstandsvermogen is voldoende om de risico’s af te dekken. Naast de beschikbare weerstandscapaciteit van € 26,982 miljoen is er nog de algemene buffer van € 3 miljoen (als onderdeel van de Algemene reserve).

Deze beide gecombineerd maakt dat in relatie tot de omvang van de activiteiten er ruim voldoende buffer aanwezig is voor het opvangen van de risico’s. Risico’s die zich regelmatig voordoen en die vrij goed meetbaar zijn, maken geen onderdeel uit van de risico’s binnen het weerstandsvermogen. Hiervoor zijn verzekeringen afgesloten of reserves en voorzieningen gevormd. We gaan op de volgende manier om met de risico’s rondom grondexploitatie, openeinderegelingen, verbonden partijen en decentralisaties: Grondexploitatie Hiervoor is de Algemene reserve grondexploitatie ingesteld. Deze reserve is bestemd voor het opvangen van verliezen (bijvoorbeeld van niet-kostendekkende complexen), planschadeclaims en verlaging van verkoopprijzen. We beoordelen ieder jaar opnieuw of de reserve toereikend is. Openeinderegelingen De belangrijkste openeinderegelingen zijn de regelingen Sociaal Domein en WWB. De risico’s binnen het Sociaal Domein (Wmo, jeugd en participatie) kunnen niet meer worden gedekt uit de reserve Sociaal Domein. Deze risico's nemen we mee in de bepaling van de weerstandscapaciteit. Verbonden Partijen Jaarlijks beoordelen we de jaarrekeningen, begrotingen en tussentijdse rapportages van de verbonden partijen en leggen die aan u voor. We nemen deel aan aandeelhoudersvergaderingen en bij de meeste verbonden partijen ook aan tussentijdse overleggen.

Net als bij de grondexploitatie geldt dat er geen extra financiële buffer noodzakelijk is, omdat er geen risico’s zijn die een gevaar vormen voor de financiële positie. Als dit wel het geval is, nemen we dat risico mee in deze paragraaf. Dat beoordelen we ieder jaar opnieuw. Projecten De risico's bij projecten worden per project geïnventariseerd en maken onderdeel uit van het projectplan. Algemene beleidslijn Om het weerstandsvermogen te beoordelen zetten we de beschikbare weerstandscapaciteit af tegen de benodigde weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit is een optelsom van middelen die beschikbaar zijn om de gevolgen van risico's die niet begroot zijn te dekken. Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit stellen we vast aan de hand van een risico-inventarisatie. Per risico is een inschatting gemaakt van de kans dat het risico zich voordoet. Daarnaast zijn de financiële gevolgen van deze risico’s zo veel mogelijk weergegeven.

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en de mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet-begrote kosten, die onverwachts en substantieel zijn, te dekken. Het gaat dan vooral om de reservecapaciteit (algemene- en bestemmingsreserves), de onbenutte begrotingscapaciteit, de onbenutte investeringscapaciteit en de stille reserves. We bepalen de beschikbare weerstandscapaciteit aan de hand van de algemene reserve en bestemmingsreserve. We willen een beschikbare weerstandscapaciteit met minimaal de omvang van de benodigde weerstandscapaciteit. Risicobeheersing Risicobeheersing is de manier waarop we risico’s beheersen, inclusief de processen en systemen waarmee we dat doen. Onze organisatie heeft tal van beheersmaatregelen getroffen om de doelstellingen in de programma's te realiseren. Er is een grote verscheidenheid aan maatregelen, die we als volgt indelen:  Juridische beheersmaatregelen (inkoopvoorwaarden, contractbepalingen, leveringsvoorwaarden, juridische kwaliteitszorg);  Financiële beheersmaatregelen (financial control, verzekeringen, bankgaranties, financieringsfunctie artikel 13 Financiële verordening);  Organisatorische beheersmaatregelen (AO/IC, procedures, 4-ogen-principe, audits);  Materiële beheersmaatregelen en informatiebeveiligingsbeheersmaatregelen (gemeentelijk informatiebeveiligingsplan).

Twee keer per jaar, als onderdeel van de P&C-cyclus, actualiseren we het overzicht met de belangrijkste risico’s. Dit doen we op basis van dossieronderzoek en interviews met management en medewerkers. Na identificatie van het risico brengen we de oorzaak en het gevolg van het risico in beeld. We kwantificeren ieder risico (als dat mogelijk is). En we maken een inschatting van de kans dat het risico zich voordoet, evenals het financiële gevolg. Dit resulteert in het risicoprofiel voor onze gemeente. Vervolgens inventariseren we voor elk risico de getroffen beheersmaatregelen. Bij de kwantificeerbare risico's staat een opsomming van de risico’s. Per risico is een inschatting gemaakt van de kans dat het risico zich voordoet, evenals de financiële gevolgen. Bij deze inschattingen gebruiken we onderstaande tabel: Categorie

Kans op voorkomen

Kwantitatief

Financieel gevolg

< of 1 keer per 10 jaar

10%

Geen geld gevolgen

1 keer per 5-10 jaar

30%

< € 25.000

1 keer per 2-5 jaar

50%

> € 25.000 - € 100.000

1 keer per 1-2 jaar

70%

> € 100.000 - € 500.000

1 keer per jaar of meerdere keren per jaar

90%

> € 500.000

Kwantificeerbare risico's De benodigde weerstandscapaciteit is ten opzichte van de Begroting 2023 € 40.000 hoger. Dit heeft voornamelijk de volgende oorzaken:  Een iets hogere Algemene Uitkering dan begroot (+ € 24.000)  Hogere ingeschatte kosten t.a.v. de huidige stand van zaken lopende procedures en/of te verwachten claims/procedures (+ € 16.000)

Nr. Risico en beheersmaatregel

Kans op voorkomen Financieel gevolg

Benodigde weerstands-

risico 1 Risico: vangnet-uitkering wordt niet toegekend

capaciteit -

Toelichting risico: Het risico is dat we niet voldoen aan de voorwaarden waardoor we geen vangnetuitkering ontvangen. Voor 2023 is dit risico nihil omdat we verwachten dat we geen aanspraak op de vangnetuitkering behoeven te doen. 2 Risico: afwijking op WWB I-deel budgetten, waardoor beroep op

€ 177.503

algemene middelen onvermijdelijk is Toelichting risico: Bij een tekort van 10% van het WWB I-deel budget moeten wij 7,5% betalen uit eigen middelen. Het risico gaat over dit mogelijke tekort. Beheersmaatregel: Eén keer per maand ontvangen we managementcijfers met de stand van zaken. Hierdoor kan op financieel gebied bijgestuurd worden. Ook zijn er procesmaatregelen aan de poort en ten aanzien van uitstroom. Beïnvloeding van klantaantallen is niet of zeer marginaal mogelijk. 3 Risico: Rijksmiddelen voor jeugdhulp structureel geraamd

€ 978.000

Toelichting risico: We hebben in 2022 extra middelen van het Rijk voor de jeugdhulp ontvangen. In augustus 2022 is bekend geworden dat we de verwachte jeugdmiddelen vanaf 2024 voor 100% mogen ramen. Dit was 75%. Daarnaast is in het regeerakkoord een besparing van € 500 miljoen afgesproken op de jeugdzorg. Het rijk is verantwoordelijk voor de invoering. In de gemeentelijke begroting kunnen we dan een lagere raming opnemen voor de uitgaven. Dat hebben we in deze begroting verwerkt. Omdat nog steeds niet zeker is of we de 100% vergoeding structureel mogen ramen, nemen we een risico op. Het bedrag dat we in 2024 hebben opgenomen is € 1.856,000 aan baten en 100.000 aan lagere lasten. Het totale risico komt daarmee op € 1.956.000. Beheersmaatregel: nb 4 Risico: Bijstelling Algemene uitkering gemeentefonds (au)

€ 576.000

Toelichting risico: De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de totale rijksuitgaven, de zogenaamde “trap op, trap af systematiek”. Als na afloop van een jaar blijkt dat de rijksuitgaven lager zijn dan gepland, wordt de algemene uitkering naar beneden aangepast. Dit vertaalt zich in een aanpassing van het accres. We nemen 1% van de algemene uitkering op als benodigd weerstandsvermogen. Beheersmaatregel: Drie keer per jaar verschijnt er een circulaire. Deze circulaires beoordelen we en rekenen we door. 5 Risico: extra lasten door invoering WMO abonnementstarief

Toelichting risico: De invoering van het abonnementstarief leidt aantoonbaar tot een aanzuigende werking op Wmo-ondersteuning, vooral huishoudelijke hulp. Toch weigert het kabinet gemeenten volledig te compenseren voor de extra kosten. Gemeenten moeten volledig worden gecompenseerd voor de effecten van de invoering van het abonnementstarief. Niet volledig compenseren zal er aan bijdragen dat gemeenten, gezien de grote tekorten in het sociaal domein, verder moeten bezuinigingen en zij de Wmo niet kunnen blijven uitvoeren zoals beoogd. Vanaf 1 januari 2025 komt een aanpassing in de eigen bijdrage voor huishoudelijke hulp via de Wmo, waarbij meer rekening wordt gehouden met de draagkracht van huishoudens. Wie meer dan 185 procent van het sociaal minimum verdient, betaalt een hogere eigen bijdrage. Voor huishoudens met een inkomen boven 185 procent van het sociaal minimum stijgt de eigen bijdrage geleidelijk naarmate het inkomen hoger wordt. Voor een huishouden met een inkomen van duizend euro boven dat grensbedrag zal de maandelijkse eigen bijdrage ongeveer 6,70 euro hoger zijn. Vanaf een inkomen van ongeveer 66.000 gaat een maximum van de eigen bijdrage gelden, van 255 euro per maand. Beheersmaatregel: Er wordt al scherp gekeken naar de uitvoeringskosten op dit vlak.

Daarbij is de gemeente afhankelijk van de VNG, die onderhandelt over aanpassing van de zogenaamde 'openeinderegeling'. De (financiele) gevolgen hiervan zijn nog niet bekend, daarom wordt dit punt vooralsnog als PM aangemerkt. 6 Risico: terugbetaling verstrekte geldleningen

€ 6.000

Toelichting risico: Er zijn leningen verstrekt aan instellingen op het terrein van volkshuisvesting, veiligheid, sport en dorpshuizen. Het is niet in alle gevallen duidelijk of er voldoende opstallen, installaties e.d. aanwezig zijn, om in geval van het uitblijven van betaling de restant schuld te voldoen. Beheersmaatregel: bij eventuele achterstanden in aflossingen ondernemen we meteen actie. 7 Risico: garanties woningbouwcorporaties

€ 50.000

Toelichting risico: het waarborgfonds Sociale Woningbouw heeft de bestaande directe risico’s op geldleningen overgenomen. De gemeente kan op basis van de ‘achtervangregeling’ worden aangesproken. Beheersmaatregel: Het door het Waarborgfonds verstrekte overzicht wordt beoordeeld en daarnaast wordt bij een individuele aanvraag de situatie beoordeeld. Per 1 augustus 2022 is het 'meetekenen' met nieuwe leningen vervallen en wijzigt de wijze van berekening van de achtervangpositie op nieuwe leningen. De impact hiervan op het risico voor de gemeente is zeer beperkt.

Nr. Risico en beheersmaatregel

Kans op voorkomen Financieel gevolg

Benodigde weerstands-

risico 8 Risico: National Hypotheek Garantie

capaciteit 2

€ 19.000

Toelichting risico: vanaf 2011 heeft het Rijk de achtervang voor alle nieuwe hypotheekgaranties op zich genomen. De gemeente blijft echter wel garant staan voor de vóór 1 januari 2011 verleende garanties. Beheersmaatregel: we beoordelen het jaarlijks verstrekte overzicht van hypotheekgaranties. 9 Risico: overige garanties

€ 50.000

Toelichting risico: er zijn garanties verleend aan instellingen op het terrein van gezondheid, volkshuisvesting en onderwijs. Beheersmaatregel: we beoordelen het overzicht garanties. 10 Leegstand in M.F.A.’s in eigendom van de gemeente met overwegend

€ 90.000

een onderwijsfunctie Toelichting risico: Per 1 januari 2020 heeft de gemeente het beheer & de exploitatie van MFS Waskemeer overgenomen van de Stichting Beheer Multifunctioneel Vastgoed Waskemeer; de Stichting is opgeheven. De leegstand is in 2022 gelijk gebleven. Hier is in de begroting rekening mee gehouden. MFA Haulerwijk (= de Samensprong) heeft een groot normatief overschot aan bruto vloeroppervlak c.q. leegstand wat gedeeltelijk is opgevuld door het inhuizen van kinderopvang. Desondanks is de accommodatie niet meer kostendekkend te exploiteren door de Stichting Beheer Multifunctioneel Vastgoed Haulerwijk. De Stichting heeft het beheer & de exploitatie per 2023 teruggeven aan de gemeente. De financiële gevolgen hiervan worden verwerkt bij de voorjaarsrapportage 2023. MFA Oosterwolde Zuid heeft ook een normatief overschot aan bruto vloeroppervlak wat vooralsnog opgevangen wordt door afname van extra bruto vloeroppervlak door één van de vaste gebruikers. Door deze extra afname en een andere wijze van dekking van investeringen is de exploitatie vooralsnog redelijk in evenwicht. Beheersmaatregel: De notitie Platteland aanzet en de daaraan voorliggende Structuurvisie worden vervangen door de Omgevingsvisie. 11 Risico: diverse gerechtelijke procedures

€ 98.308

Toelichting risico: op basis van de huidige stand van zaken lopende procedures en/of te verwachten claims/procedures is een inschatting gemaakt. Beheersmaatregel: juridische kwaliteitszorg en inhuur van externe juristen bij lopende procedures en/of te verwachten claims. 12 Risico: veiligheidsmaatregelen politieke ambtsdragers

Toelichting risico: in rechtspositionele besluiten is uitdrukkelijk bepaald dat het betreffende bestuursorgaan verantwoordelijk is voor de bekostiging van voorzieningen ten behoeve van de politieke ambtsdrager, welke in het Stelsel bewaken en beveiligen worden aangemerkt als werkgeverskosten. In deze lijn past dat beveiliging op het werk maar ook daarbuiten voor zover die een werkgeverszorg is, voor rekening komt van de gemeente en door de gemeente geregeld wordt. 13 Risico: invoering omgevingswet

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Ooststellingwerf&id=68ab5591-7d81-4c32-ba54-087231cf5f32