Bijlage 2 - Actieprogramma Biodiversiteit

De biodiverse prijs met streekeigen, duurzame producten wordt door de wethouder uitgereikt. Wie De afdeling Communicatie in samenspraak met de interne werkgroep biodiversiteit. Wanneer Continu. Biodiversiteitsprijs jaarlijks vanaf 2021. Kosten Werkbudget bovenop regulier kosten: 2000 euro per jaar. Onder andere voor de biodiversiteitsprijs.

Fig. 6: Foto: Anne Westerhof 35

BIJLAGES

36

BIJLAGE 1: OVERZICHT INGEBRACHTE IDEEËN BIJ AFTRAP 5/6 JUNI 2019 (gefilterd op dubbelingen)

faunaschermen paddentrek bermen niet maaien met stofzuigers aandacht voor bestaande kwaliteit berm voordat je besluit hem in te zaaien (Boksloot) bermen selectiever maaien minder rigoreus maaien van de berm, meer dan de helft laten staan maai niet kaal bij de bebouwde kom borden. Ze staan hoog genoeg om te kunnne lezen. Alvast bedankt verbod voor mensen om zelf de berm te maaien; ziet er raar uit investeren in inheemse planten en bermen graag echte planten in het Biosintrum bijenhotels bomenkap kritischer bezien informatie geven over zaaigoed (type en verkoop) communicatie over beplanting en inrichting, door medewerker van gemeente die hier advies over kan geven, en/of berichten in NOW Koffie ochtend inplannen Vrouwen van Nu ik fotografeer als hobby en maak veel foto's van de natuur.

Ik wil ze best aanleveren voor een project of exposit subsidie voor aanleg vegetatiedak op woning dorpstuinen nieuw leven inblazen samen met wormen farms betrek buurtbewoners met meer groen in de buurt zet eetbare bomen in de wijken laat gras langer groeien voor insecten en gaat zaden uitstrooien gaat morgen compostbak kopen tuin minder netjes maken voor de winter zodat vogels nog zaden vinden tip tegen katten in de tuin (ter bescherming vogels) : hulsttakken in de borders leggen particulieren stimuleren inzaaien gras/bloemenmengsels gazon er uit, tuintje er in stenen eruit, planten erin wilde bloemenweide in de tuin oude dakpannen in de tuin leggen bijenplanten aanplanten bijvoorbeeld kruiden als marjolein zaden en planten uitdelen voor in tuinen stimuleren van ecologisch tuinieren gratis zaadjes weggeven takje boven sloot voor ijsvogel afvoer overkapping op de vijver brandnetels hekwerk hertenkamp op t hoge stuk niet doodspuiten maar uittrekken een hondespeeltuin aanleggen en de poep hergebruiken kiezen voor schone snijbloemen alleen biologische snijbloemen uitdelen weideweelde in kantine en catering gemeentehuis via IVN ook jeugd betrekken weer groen om de kerk in Appelscha wilde planten randen langs akkers aanleg kleinschalige akkers biodiversiteitsmonitor implementatie door de landbouw boeren stimuleren om later te maaien voor broedvogels meer biodiversiteit in grasland

van de boer zou fijn zijn samen alle boomsingels herstellen , voor dieren om zich te verplaatsen vogelhuisjes en insectenhuisjes met scholen gras op voormalige speelplaatsen vervangen door meer biodiversiteit verbeteren inrichting ovondes/rotondes goede opleiding voor mensen op onderhoudsmachines, ook loonbedrijven een gemeentelijke pluktuin voor personeel (elke week een vers bosje bloemen) beloning 'andere kijk op biodiversiteit' gratis kaartje Bosbergtornen voor nieuw initiatief samen werken met terreinbeheerders en agrarische natuurvereniging samen met buren schouders eronder en bramen verwijderen en wildmengsels inzaaien meer bloemrijke randen om sportvelden meer bramenstruwelen ecologische verbinding voor insecten en vogels meer dood hout takkenhopen en bomen stimuleringsregeling voor grondeigenaren buiten SNL vleermuiskasten ophangen een vlindertuin in de gemeente met veel bloeiende planten voedselbos 37 aanleg natuurvriendelijke oevers aanleg oever zwaluw ijsvogel wanden onverkoopbare snippergrond beschikbaar stellen voor volkstuintje pluktuinen in de parken

Bijlage 2 : Voorstel: ideeën mee naar biodiversiteitsplan Voorstel: Ideeën inwoners en ondernemers die we meenemen in biodiversiteitsplan* * alle inbreng meegenomen gedurende het proces opstellen plan 5 juni 2019 - 7 juli 2020 onderwerp

idee

voorstel wijze van opname in biodiversiteitsplan

uitvoering

initiatiefnemer

maatwerk in bijzondere situaties, waar beheer aan bewoners kan worden overgedragen zonder biodiversiteitsverlies inwoner ( bij voorkeur met winst voor biodiversiteit) onderzoeken of gefaseerd maaien kan worden ingevoerd: uitvoeringsplan maken gemeente obv nulmeting

bermen

verkoop van bermen aan particulieren overnemen

bermen

minder rigoreus maaien van de berm, overnemen meer dan de helft laten staan

bermen

maai niet kaal bij de bebouwde kom borden. Ze staan hoog genoeg om te kunnen lezen

overnemen

bermen

bewoners stimuleren om bermen bij hun huis niet te maaien

overnemen

onderzoeken of bewoners ook bereid zijn anders te maaien, gericht op bloeiende planten (bijv klaver, madeliefjes)

gemeente

informatie delen

via website/platform i.o.

p.m.

informatie delen

via bewonersinitiatieven

particulieren met ervaring

samenwerken

via bewonersinitiatieven

p.m.

samenwerken

via bewonersinitiatieven

p.m.

minder productief bloemrijk grasland, oa minder bemesten platform biodivers cultuurland i.o.

grondeigenaar , gebiedscollectief landbouw

platform biodivers cultuurland i.o.

landbouw

bermen en grasland buitengebied buitengebied buitengebied landbouw landbouw landbouw landbouw, landgoed landbouw, openbaar groen openbare ruimte openbare ruimte openbare ruimte kom

betere voorlichting over het belang van streekeigen bloemen in bermen aanleg oeverzwaluw- of ijsvogel wanden inzet voor verbindingen tussen natuurgebieden afspraken duurzame bollenteelt

meer biodiversiteit in grasland van de informatie delen boer zou fijn zijn wilde planten randen langs akkers informatie delen biodiversiteitsmonitor implementatie samenwerken door de landbouw

gemeente

aanleg kleinschalige akkers

informatie delen

rond Fochteloërveen; afwisseling akkerranden en akkers biedt kansen voor biodiversiteit

grondeigenaar , gebiedscollectief

samen alle boomsingels herstellen , voor dieren om zich te verplaatsen

samenwerken

toevoegen boomsingels waar schakels ontbreken

landbouw, gemeente (regiodeal ZOF ? )

overnemen ?

overleg met beheerder ; haalbaar ??

gemeente ?

overnemen ?

herbeoordeling noodzaak (ivm schade voor overige insecten) op basis van aantoonbare gemeente gezondheidsklachten

overnemen

in 2020 uitgevoerd in Oosterwolde

IVN OSW wijk- of dorpsvereniging inwoners, wijk- of dorpsvereniging

verbeteren inrichting ovondes/rotondes geen nematoden en aaltjes inzetten voor bestrijding eikenprocessierups als noodzaak onduidelijk is kolken afschermen voor paddentrek

openbare ruimte kom

onverkoopbaar snippergroen overnemen ? beschikbaar stellen voor buurttuinen

maatwerk in bijzondere situaties, waar snippergroen relatief geïsoleerd ligt, en waar buurtinitiatief voor is

openbare ruimte kom

fruitbomen in openbaar groen , bloesem voor bestuivers, fruit voor vogels en omwonenden

samenwerken ?

pilot in Appelscha nav bewonersinitiatief

openbare ruimte kom

pluktuinen in de parken

samenwerken ?

openbare ruimte kom

een hondespeeltuin aanleggen en de samenwerken ? poep hergebruiken

via bewonersinitiatieven ; nb zijn we hier als gemeente klaar voor ? Wat zijn onze randvoorwaarden ? via bewonersinitiatief , kan eventueel in openbaar groen

inwoners, wijk- of dorpsvereniging inwoners, wijk- of dorpsvereniging

Vervolg tabel op volgende pagina.

38

Voorstel: Ideeën inwoners en ondernemers die we meenemen in biodiversiteitsplan* * alle inbreng meegenomen gedurende het proces opstellen plan 5 juni 2019 - 7 juli 2020 onderwerp

idee

voorstel wijze van opname in biodiversiteitsplan

uitvoering

initiatiefnemer

openbare ruimte sportvelden

meer bloemrijke randen om sportvelden

samenwerken?

Is hier ruimte voor ? Biodiversiteit sportvelden meer algemeen bekijken ?

gemeente (oproep)

tuin en erf

oude dakpannen in de tuin leggen

informatie delen

in achteraf hoekje , als schuilplaats voor kleine zoogdieren, amfibieën of insecten

gemeente (oproep)

tuin en erf

particulieren stimuleren inzaaien gras/bloemenmengsels

informatie delen

via bewonersinitiatieven

gemeente (oproep)

tuin en erf

tuin minder netjes maken voor de informatie delen winter zodat vogels nog zaden vinden

delen / uitgebloeide planten en blad niet of in voorjaar weghalen

gemeente (oproep)

tuin en erf

gratis zaadjes weggeven

informatie delen

planten- en zaden ruildagen

particulieren

tuin en erf

bijenhotels

informatie delen

via onderwijs- en/of bewonersinitiatieven pm

tuin en erf

informatie geven over zaaigoed (type informatie delen en verkoop)

tuin en erf

stimuleren van ecologisch tuinieren

informatie delen

tuin en erf

gazon of tegel er uit, tuintje er in

samenwerken

tuin en erf , openbaar groen

meer bramenstruwelen

overnemen/ informatie delen

openbare ruimte kerk

weer groen om de kerk in Appelscha

informatie delen

product

alleen biologische snijbloemen uitdelen

informatie delen

eventueel linkjes op website/platform nb mits geen reclame

tuincentra, hoveniers volkstuinvereniging via bewonersinitiatieven en gemeente; initiatief via ondernemers- en bewonersinitiatieven pilot 2021 op ruige overhoekjes of onverkoopbaar snippergroen bramenstruwelen gemeente aanplanten. Weinig onderhoud, hoge ecologische waarde kerkbestuur zijn nu niet verkrijgbaar via detailhandel ; aankaarten bij ondernemersplatform ?

gemeente (oproep)

39

X

Aanplant bessen en noten dragende planten Aanplant doornstruiken

X

X

Aanplanten drachtplanten / bomen Voedselbos / nutsbeplanting Bloem (voorjaars)bollen / stinzenflora Mantelzoom vegetatie Beplantingen en bomen – onderhoud Gefaseerd snoeien Snoeihout als schuilplaats (takkenril) achter laten Dode bomen laten staan

X X X

Kansen voor verbetering

X

Aantal m2

Draagvlak nodig

Aanplant soortenrijk groen

X = is van toepassing

Zichtbaarheid

Dit doen we nu

BIJLAGE 3: Werkzaamheden en verbeterpunten groenbeheer

Opmerking

Beplantingen en bomen – aanleg Terugbrengen monocultuur zomereik In overleg met bewoners

X

X

X X X

X X

X X X X

X X

X

X X

X X

X

X

X

X

X

X

X

Ecologisch bermbeheer

X

X

X

X

Maaibeheer t.b.v. ringslangen

X

X

X

X

Bermen – onderhoud Kruidenrijke bermen / grasvelden

Watergangen – aanleg en onderhoud Ecologisch oeverbeheer vijvers en watergangen Watergangen gefaseerd onderhouden Diversen Bodemverbetering Nestkastjes Vleermuis routes Broedhopen voor ringslangen

Maakt onderdeel uit van ruiger bosplantsoen, in bestaand bosplantsoen worden ze behouden. Draagvlak i.v.m. onderhoud. In overleg met inwoners Ieder jaar locatie toevoegen Pilot uitvoeren Begeleiding uitvoering

Alleen als veiligheid voor omgeving is gewaarborgd; gekapte bomen kunnen lijven liggen

X

In de dorpen, in overleg met inwoners Evaluatie/ samenwerkingsproject waar mensen zelf maaien/ mogelijkheden gefaseerd maaien Meester Lokstraat Monitoring noodzakelijk Aanpassen talud: minder steil

Is onderdeel van omvormen plantvakken

X X

X X

X

X X

Sluiten verbindingen in lanen Buiten de kommen, of waar draagvlak is onder bewoners

40

BIJLAGE 4: Aanbevelingen biodiversiteitsplan werkgroep biodiversiteit

Aanbeveling voor inhoud biodiversiteitsplan (2021 e.v.)           

  

Beheer openbaar groen nulmeting soortenrijkdom aanpassen bermbeheer Actualisatie groenbeleid en snippergroenbeleid Normen voor omvang openbaar groen in uit- en inbreidingen Opleidingsplan biodiversiteit Investeringen machinepark Bestrijding overlast Beleid voor aanpak overlast van beschermde soorten zoals de roek met aandacht voor instelling beheerlocaties waar roek rustig kan broeden Beleid bestrijding en informatie invasieve exoten en Japanse duizendknoop in samenwerking met provincie Beleid beheersbaarheid eikenprocessierups, afweging omvang overlast en effecten (biologische) bestrijdingsmethoden eikenprocessierups op andere organismen Inbreng ideeën inwoners en ondernemers Ideeën uit bijlage 2 meenemen in uitvoeringsprogramma biodiversiteit Samenwerken in monitoring van biodiversiteit in de gemeente Initiatieven in provincie, regio en landelijk Aanmelding als supporter bij het Deltaplan Biodiversiteit Communicatie delen nieuws over uitvoering biodiversiteitsplan resultaten van monitoring biodiversiteit delen Financiën Uitvoeringsprogramma plus begroting in uren en geld

41

BIJLAGE 5: COMMUNICATIE OVER BIODIVERSITEIT IN 2019 (bron: Tussenrapportage)

1. Communicatie Eén van de eerste acties is het ontwerp van het projectlogo hiernaast. Dit als herkenbaar visitekaartje van het project.

Er zijn vijf filmpjes gemaakt over biodiversiteit. Zowel van ons eigen groenbeheer als van initiatieven van inwoners en ondernemers. Deze filmpjes zijn door veel mensen bekeken, al zijn de verschillen tussen de filmpjes groot. Alle leeftijdscategorieën zijn vertegenwoordigd, al ligt het zwaartepunt bij 45+. Het aandeel van mannen en vrouwen is ongeveer gelijk.

Overzicht bereik en waardering gepublideerde filmpjes onderwerp Wat is biodiversiteit Bloemenbermen Buren en boeren strijden voor de natuur

Wat kun je doen voor biodiversiteit Waarom gaan we snoeien?

bereik 34000 2200 10000 7900 4500

helemaal bekeken geliked gedeeld 850 137 24 550 55 1 1.200 471 51 400 61 8 300 25 1

Daarnaast hebben we, om meer uitleg te geven over de waarde en het beheer van kruidenrijke mengsels, bordjes in de berm gezet .

Er is een maal een algemene nieuwsbrief verstuurd aan meer dan 200 inwoners en ondernemers die zich hiervoor hadden aangemeld bij de aftrap of via de website. Daarnaast zijn er regelmatig berichten geplaatst in de maandelijkse ondernemersnieuwsbrief. Om het project onder de aandacht van onze ondernemers te brengen met een oproep om ideeën voor samenwerking bij ons te melden.

In november 2019 hebben we meegewerkt aan de speciale editie over biodiversiteit van het maandblad ‘Beleef Ooststellingwerf’ met twee artikelen. Over ons groenbeheer en dit biodiversiteitsproject. Hierbij werden lezers opnieuw opgeroepen om goede ideeën met ons te delen.

42

https://www.ooststellingwerf.nl/biodiversiteit/ geeft een overzicht van de informatie die we tot nu toe hebben gedeeld. Je kunt je aanmelden voor de nieuwsbrief, er is informatie met filmpjes over het belang van biodiversiteit en wat we als gemeente zelf doen, tips over wat je zelf kunt doen in je tuin of op je balkon, informatie over bijen, interessante lokale nieuwtjes en de opbrengst van dit project.

43