Agendabundel
Tekst van het document
We kunnen de financiële consequenties op dit moment niet concreet maken.
41
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Langere en onbetrouwbare levertijden Als gevolg van grondstoftekorten en krapte op de arbeidsmarkt, hebben we ook te maken met problemen bij de tijdige levering van materieel, materiaal en diensten. Daarom moet hier bij aanbestedingen in de planning rekening mee worden gehouden, trajecten vroeg worden begonnen en duidelijke afspraken met leveranciers worden gemaakt. Voor ons regulier onderhoud en de aanschaf van kleiner materiaal is het nodig dat we voldoende aandacht aan het voorraadbeheer besteden. We moeten voorkomen dat er, door problemen met de levertijden, risico’s in de uitvoering van de hulpverlening ontstaan. De ontwikkelingen rond levertijden kunnen financiële consequenties hebben (verschuiving van kosten in de tijd). Effecten crises op regulier werk Een indirect gevolg van onze rol in de diverse crises, is dat veel reguliere werkzaamheden vertraging hebben opgelopen. Mede door de schaarste op de arbeidsmarkt en de problemen met betrekking tot de levering van goederen door onze leveranciers, zijn deze vertragingen (nog) niet volledig ingehaald. We houden het bestuur via de reguliere P&C-cyclus op de hoogte van hoe wij deze vertraging inhalen. Verduurzaming gebouwen en materieel Het verder verduurzamen van onze gebouwen en materieel heeft de aandacht. Veiligheidsregio Fryslân heeft hierin ook al slagen gemaakt en dit op eigen initiatief opgepakt.
Op het moment dat er vanuit de Rijksoverheid meer verduurzaming verplicht wordt gesteld zou dit een verhoging van de kosten tot gevolg kunnen hebben. We kunnen de financiële consequenties op dit moment niet concreet maken. Rente De afgelopen jaren waren de financieringslasten erg laag, wat een voordeel opgeleverd heeft. Het economisch tij lijkt echter gekeerd. De stijgende rente gaat waarschijnlijk ook voor Veiligheidsregio Fryslân leiden tot hogere kapitaallasten. Dit effect kan worden versterkt doordat de prijsstijgingen mogelijk leiden tot een hogere leningenportefeuille. Functioneel leeftijdsontslag (FLO) Door de landelijke netto afspraak hebben wijzingen in diverse wet- en regelgeving, zoals caoverhogingen, directe financiële gevolgen op het FLO. Ontwikkelingen in de CAO-gemeenten en de afschaffing van de levensloopregeling kunnen ervoor zorgen dat de bestemmingsreserve eerder uitgeput is dan waarmee op het moment van de overname rekening is gehouden. Financiële kengetallen Van de in het BBV opgenomen kengetallen zijn vier van toepassing bij Veiligheidsregio Fryslân. Deze kengetallen zijn als volgt uitgewerkt: Kengetallen
Jaarverslag 2021
Begroting 2022
Jaarverslag 2022
Netto-schuldquote
30,37%
83,27%
33,36%
Netto-schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
30,37%
83,27%
33,36%
Solvabiliteit
10,01%
4,19%
10,52%
0%
0%
0%
Structurele exploitatieruimte
Netto-schuldquote De netto-schuldquote weerspiegelt het schuldenniveau van de organisatie ten opzichte van de exploitatie. Hoe hoger het getal, des te groter de netto-schuld ten opzichte van het begrotingstotaal. Dat de netto-schuldquote veel lager is dan begroot, wordt vooral veroorzaakt doordat de geplande langlopende lening niet is aangetrokken. Daarnaast is het gerealiseerde totaal van de baten veel hoger dan begroot door de opbrengsten die tegenover de extra kosten voor het coronavirus en de vluchtelingenopvang staan. 42
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Solvabiliteit De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de organisatie kan voldoen aan haar financiële verplichtingen, en wordt berekend als het aandeel eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen (balanstotaal). In de in de nota’s weerstandsvermogen en reserves/ voorzieningen is vastgelegd dat de aangehouden reserves minimaal zijn. Anderzijds leiden de kapitaalintensieve activiteiten tot een hoge mate van externe financiering. De solvabiliteit is als gevolg van deze factoren laag. De solvabiliteit is hoger dan begroot, doordat een lagere onttrekking uit de reserves nodig was dan gepland.
6.3. Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf vertellen we over het beheerbeleid van de gebouwen die Veiligheidsregio Fryslân bezit of huurt. Het gaat om onderstaande gebouwen: • • • • • •
Het hoofdkantoor aan de Harlingertrekweg. 66 Brandweerkazernes, waarvan 48 in eigendom. 2 boothuizen waarvan 1 eigendom en 1 huur. Een gehuurde opslagloods voor de tijdelijke opslag van afgeschreven materieel met een distributiecentrum voor de bevoorrading van de vaccinatie-, test- en vluchtelingenlocaties. 45 huurlocaties voor de Jeugdgezondheidszorg van GGD. Het Regionaal Coördinatie Centrum (RCC), ondergebracht bij de meldkamer. Dit huren wij.
Daarnaast heeft VRF tijdens de COVID-pandemie vijf panden en een kantoorpand ten behoeve van vaccineren, testen en backoffice gehuurd. In 2022 hebben we daarnaast 2 panden en 1 boot gehuurd om vluchtelingen op te vangen die niet terecht konden in Ter Apel. Tevens is er een pand gehuurd, met een hubfunctie voor vluchtelingen uit Oekraïne. Kwaliteitsniveau Als grondslag voor het beheer en onderhoud van kapitaalgoederen passen wij net als veel andere organisaties de NEN-2767 richtlijnen toe. De NEN-2767 is een breed toegepaste wijze van conditiemeting, waarmee de technische kwaliteit van bouw- en installatiedelen op een objectieve manier wordt vastgelegd. Er zijn zes niveaus, die verschillen in kwaliteit aangeven Niveau 1 is ‘uitstekend’, niveau 6 is ‘zeer slecht’. De bestuurlijke afspraak bij het beheer en onderhoud is net als voorgaande jaren conditiescore 3. Dit betekent dat wij een ‘redelijk conditie’ nastreven. Plaatselijk zichtbare veroudering vinden wij acceptabel, zolang de functievervulling van bouw- en installatiedelen niet in gevaar komt. Bij de huurlocaties streven wij ernaar om een vergelijkbaar kwaliteitsniveau vast te leggen in de huurovereenkomsten. Op basis van dit uitgangspunt hebben wij onderhoudsvoorzieningen gevormd. Met een onderhoudsvoorziening worden de lasten van groot onderhoud over de jaren geëgaliseerd.
De toevoeging aan de voorziening (met andere woorden: de jaarlijkse lasten) is het gemiddelde bedrag van het groot onderhoud dat we nu redelijkerwijs kunnen voorzien. Wettelijk gezien moet de evaluatie van de voorziening eens in de vijf jaar, in de praktijk hanteren wij een richtlijn van eens per drie jaar. In 2022 hebben wij een nieuwe schouw gedaan. De uitkomsten hiervan zijn opgenomen in de herijking van de voorziening. Het uitgevoerde onderhoud in 2022 is deels volgens plan verlopen. Er is een inhaalslag geweest naar aanleiding van het niet geheel uitvoeren van het onderhoud in 2021. Reden: ten tijde van de coronacrisis zijn er minder inspanningen verricht op het reguliere werk.
43
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Investeringen Eerder hebben we grootschalige nieuwbouw- en verbouwplannen uitgesteld, in afwachting van besluiten over taakdifferentiatie. Een aantal brandweerposten bevindt zich in minder goede staat waardoor in overleg met de Bestuurscommissie Veiligheid de bouwagenda weer is opgestart. Op basis van een nieuwe planning en financiële doorrekening is het toekomstperspectief geschetst voor de uitvoering van deze bouwagenda. De komende vijf jaar voeren we de plannen voor meerdere posten uit. De financiële lasten zijn, op basis van het prijspeil medio 2021, tot 2040 gedekt in de meerjaren investeringsplanning. Om te borgen dat de planning, kwaliteit en kosten van de uitvoering van bouwagenda binnen de gestelde kaders blijven, is in 2021 een stuurgroep bouwagenda opgericht, waarin verschillende specialisaties zijn opgenomen. Hiermee willen wij eventuele verassingen tijdig onderkennen, zodat er eventueel gepast en tijdig ingegrepen kan worden.
6.4. Bedrijfsvoering 6.4.1. Inleiding Het organisatieonderdeel Bedrijfsvoering levert een bijdrage aan een veilig en gezond Fryslân door de kerntaken van VRF te ondersteunen. De teams Communicatie, Informatiemanagement, Huisvesting & Facilitaire zaken, Inkoop, Juridische zaken, Personeel & Organisatie, Financiën & Administratie werken intensief samen met Brandweer, GGD en Crisisbeheersing. Bedrijfsvoering faciliteert, adviseert en helpt grenzen bewaken.
6.4.2 Tevredenheid bestuur In de periode van november 2020 tot februari 2021 is er een tevredenheidsonderzoek onder bestuurders gehouden. Daaruit blijkt dat zij positief zijn over de bestuurlijke inrichting, de wijze van overleggen, de behandeling, en de voorbereiding van de onderwerpen. De verbeterwensen hebben wij in 2022 opgepakt. Zo zijn de vergaderingen van de agendacommissies en het DB zoveel mogelijk digitaal. De aanbeveling om ambtenaren vooraf te betrekken bij complexe dossiers hebben we toegepast bij het proces rond de Meerjarenkoers VRF 2023-2026. Hierbij hebben we de Ambtenaren Openbare Orde en Veiligheid en de gezondheidsambtenaren uitvoerig betrokken. Ook aan de aanbeveling om de gemeenteraden te informeren over maatschappelijke effecten hebben we invulling gegeven. We zijn met raadsleden in gesprek gegaan over onze plannen en hebben hun inzichten meegenomen in de uitwerking van de meerjarenkoers.
6.4.3 Privacy Veiligheidsregio Fryslân heeft organisatorische en technische maatregelen getroffen om de privacy bij de verwerking van persoonsgegevens verder te waarborgen. De functionaris gegevensbescherming en privacy-officer zien toe op de toepassing van de privacywetgeving. VRF heeft op dit terrein in 2022 weer een hoger niveau bereikt.
6.4.4 Integriteitsbeleid VRF wil een integere organisatie zijn en laat dit terugkomen in haar kernwaarden: betrokken, betrouwbaar en professioneel. Daarom heeft VRFintegriteitsbeleid. Doel van dit beleid is uitleggen wat integriteit is, het bespreekbaar maken, en uitleggen wat medewerkers en management moeten doen als ze misstanden signaleren. Integriteit is ook een vast onderdeel van de introductiedag voor nieuwe medewerkers. In deze bijeenkomst neemt de directeur ook bij iedereen de eed of belofte af. Ook vraagt elke nieuwe medewerker zelf een Verklaring Omtrent Gedrag aan.
44
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
6.4.5 Gedragscode De gedragscode is bedoeld om wettelijk vastgelegde rechten en plichten, procedures en sancties te vertalen naar gedragsregels. Het is een middel dat houvast biedt bij de dagelijkse zuivere en professionele omgang met klanten, leveranciers en elkaar. Ook is het een uitwerking van het integriteitsbeleid. De gedragscode geldt voor alle medewerkers in dienst van VRF, inclusief vrijwilligers en andere personen die werkzaamheden verrichten voor VRF. Zoals stagiaires, uitzendkrachten en ZZP’ers. Van al deze medewerkers verwachten wij dat zij altijd handelen volgens de gedragscode. In 2023 gaan we de vastgestelde code via een interne campagne onder de aandacht brengen bij alle mensen die voor ons werken.
6.4.6 Betaaltermijn VRF streeft ernaar om facturen snel te betalen. In 2022 is 80% van de facturen binnen 14 dagen betaald. De gemiddelde betaaltermijn van de 26.212 betaalde facturen bedraagt in 2022 11,4 dagen.
6.4.7 Opbouw personeel In onderstaand overzicht is de formatie van VRF vermeld in fte voor de periode 2022. Kolom Personeelslid
Uitzendkracht/ extern
Stagiair
Eindtotaal
Bedrijfsvoering 105,45 Brandweer 186,25 Crisisbeheersing 27,44 Directie VRF 6,33 GGD 359,85
15,92 4,22 9,33 21,39
2,78 1,44 15,13
124,15 191,92 36,78 6,33 396,36
Eindtotaal
50,86
19,35
755,54
685,33
6.4.8 Verzuim Gezonde medewerkers
93,89%
Verzuimpercentage
6,11%
Meldfrequentie
0,65
In 2022 was het verzuimpercentage 1,39% hoger dan in 2021. Het toenemende verzuim is een landelijke ontwikkeling. Dit heeft te maken met maatschappelijke ontwikkelingen (naCoronatijd, oorlog, energieprijzen); dit alles draagt bij aan de balans tussen belasting en belastbaarheid. De meldingsfrequentie is 0,11 hoger dan in 2021. Concreet betekent dit dat medewerkers zich in 2022 vaker ziekmeldden.
45
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
6.5. Verbonden partijen Definitie Verbonden Partij Een Verbonden Partij (VP) is een privaat- of publiekrechtelijke organisatie waarin de VRF een financieel én een bestuurlijk belang heeft. Er is sprake van een financieel belang als de VRF aansprakelijk is voor het eventueel niet nakomen van de verplichtingen door de rechtspersoon. Er is sprake van een bestuurlijk belang als de VRF vertegenwoordigd is in het bestuur of zeggenschap daarin kan uitoefenen. Gelet op deze kwalificaties van belang kent de VRF geen verbonden partijen. Hieronder wordt Stichting BON waarmee de VRF een nauwe betrokkenheid heeft genoemd. Stichting BON De bestuurlijke deelname, samen met de veiligheidsregio’s Groningen en Drenthe, in de Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) benadert de definitie van een verbonden partij. Er is echter volgens de statuten geen sprake van een financieel belang in de stichting. De stichting is aandeelhouder in de BON B.V. De BON B.V. heeft een 100%-deelneming in Oefencentrum Noord B.V. en Brandweeropleidingen Noord B.V. De BON factureert de afgenomen dienstverlening (opleiden of oefenen). Stichting BON is daarom formeel geen verbonden partij.
46
Deel II Jaarrekening 2022 Veiligheidsregio Fryslân
47
7. Jaarrekening
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
7.1. Balans per 31 december 2022 ACTIVA Vaste activa Materiële vaste Activa Investeringen met een economisch nut
31-12-2022
31-12-2021
67.215.355
64.637.174
Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Rekening-courant verhouding met het Rijk Overige vorderingen
3.167.071 9.141.980 683.226
4.807.458 24.308.557 1.953.523 12.992.276
Liquide middelen 467.237 Overlopende activa Nog te ontvangen bedragen met een specifiek bestedingsdoel van: - het Rijk 52.430 - overige Nederlandse overheidslichamen Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van de volgende begrotingsjaren komen 9.844.280
PASSIVA Vaste passiva Eigen Vermogen Algemene reserve Egalisatiereserve Bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat
16.226
1.294.631 1.310.857
90.571.579
97.476.946
31-12-2021
2.997.240 5.635.798 893.759
2.092.965 4.675.077 2.985.062 9.526.798
Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's 8.899.811 Voorzieningen ter egalisatie van lasten 1.814.223 Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer Onderhandse leningen van: - Binnenlandse banken en overige financiële instellingen
459.378
9.896.710
31-12-2022
31.069.538
9.753.104
8.189.980 1.427.620
10.714.034
9.617.599
55.774.985
61.482.871
Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypischelooptijd korter dan 1 jaar Kasgeldlening Overige schulden
9.405.334
Overlopende passiva Nog te ontvangen bedragen met een specifiek bestedingsdoel van: - het Rijk - overige Nederlandse overheidslichamen Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgend begrotingsjaar komen
10.375.945 9.405.334
817.806 771.069 3.561.552
10.375.945
1.769.569 274.559 4.203.298
5.150.428
6.247.427
90.571.578
97.476.945 48
7.2. Overzicht baten en lasten 2022 - deel 1 Primitieve begroting
Lasten
Begroting na 2e wijziging
Baten
Saldo
Lasten
Realisatie 2022
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Verschil
Programma Gezondheid Pijler 1
14.869.288
50.937
-14.818.351
15.371.757
50.770
-15.320.987
18.100.854
3.278.590
-14.822.264
498.723
Pijler 2
9.481.056
3.005.635
-6.475.421
9.636.428
3.083.675
-6.552.753
11.067.830
4.564.238
-6.503.592
49.161
Pijler 3
1.606.066
979.955
-626.111
1.576.947
953.094
-623.853
37.873.492
37.321.744
-551.748
72.105
Pijler 4
1.702.993
1.702.993
-
1.694.982
1.694.982
-
1.658.470
1.580.194
-78.276
-78.276
27.659.403
5.739.520
-21.919.883
28.280.114
5.782.521
-22.497.593
68.700.646
46.744.766
-21.955.880
541.713
21.366.084
21.366.084
21.614.746
21.614.746
21.614.747
21.614.747
-
21.366.084
21.366.084
21.614.746
21.614.746
21.614.747
21.614.747
-
Dekkingsmiddelen Gezondheid Gemeentelijke bijdrage
Totaal saldo van baten en lasten
27.659.403
27.105.604
-553.799
28.280.114
27.397.267
-882.847
68.700.646
68.359.513
-341.133
541.714
Reservemutaties Gezondheid
102.000
655.799
553.799
102.000
984.847
882.847
102.000
707.827
605.827
-277.020
27.761.403
27.761.403
-
28.382.114
28.382.114
-
68.802.646
69.067.339
264.694
264.694
4.704.230
203.091
4.704.524
189.496
-4.515.027
16.154.731
11.897.756
-4.256.975
258.052
Gerealiseerd resultaat Gezondheid
Programma Crisisbeheersing Producten Crisisbeheersing
-4.501.139
Dekkingsmiddelen Crisisbeheersing Rijksbijdrage BDuR
Gemeentelijke bijdrage
Totaal saldo van baten en lasten
Reservemutaties Crisisbeheersing Gerealiseerd resultaat Crisisbeheersing
4.704.230
2.816.402
2.816.402
2.876.334
2.876.334
2.980.950
2.980.950
104.616
1.760.140
1.760.140
1.760.140
1.760.140
1.760.140
1.760.140
-
4.576.542
4.576.542
4.636.474
4.636.474
4.741.090
4.741.090
104.616
4.779.633
75.403
4.704.524
4.825.971
121.447
16.154.731
16.638.846
484.115
362.668
-75.403
121.447
-121.447
226.063
-226.063
-104.616
-
4.825.971
-
16.380.794
258.052
258.052
75.403 4.779.633
4.779.633
4.825.971
16.638.846
49
7.2. Overzicht baten en lasten 2022 - deel 2 Primitieve begroting
Begroting na 2e wijziging
Realisatie 2022
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Verschil
37.334.137
1.093.804
-36.240.333
36.544.106
1.051.958
-35.492.148
36.596.291
1.152.057
-35.444.234
47.914
170.109
Programma Brandweer Producten Brandweer Dekkingsmiddelen Brandweer Rijksbijdrage BDuR
4.580.064
4.580.064
4.677.064
4.677.064
4.847.173
4.847.173
Gemeentelijke bijdrage
31.997.937
31.997.937
31.997.937
31.997.937
31.997.937
31.997.937
-
36.578.001
36.578.001
36.675.001
36.675.001
36.845.110
36.845.110
170.109
Totaal saldo baten en lasten
37.334.137
37.671.805
337.668
36.544.106
37.726.959
1.182.853
36.596.291
37.997.167
1.400.876
218.022
Reservemutaties Brandweer
692.668
355.000
-337.668
1.372.853
190.000
-1.182.853
1.542.962
190.000
-1.352.962
-170.109
38.026.805
38.026.805
37.916.959
37.916.959
-
38.139.253
38.187.167
47.914
47.914
15.073.819
189.881
-14.883.938
16.463.240
189.881
-16.273.359
18.291.868
2.754.241
-15.537.627
735.732
Gemeentelijke bijdrage
15.063.526
15.063.526
15.063.526
15.063.526
15.063.526
15.063.526
-
15.063.526
15.063.526
15.063.526
15.063.526
-
15.063.526
15.063.526
-
15.253.407
179.588
15.253.407
-1.209.833
18.291.868
17.817.767
-474.101
735.732
1.209.833
1.209.833
797.201
797.201
-412.632
Gerealiseerd resultaat Brandweer
-
Programma Organisatie Producten Organisatie Dekkingsmiddelen Organisatie
Totaal saldo baten en lasten
15.073.819
Reservemutaties Organisatie
179.588
16.463.240
-179.588
Gerealiseerd resultaat Organisatie
15.253.407
15.253.407
-
16.463.240
16.463.240
-
18.291.868
18.614.968
323.100
323.100
Gerealiseerd resultaat
85.821.248
85.821.248
-
87.588.284
87.588.284
-
141.614.560 142.508.320
893.759
893.759
50
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Verantwoording Meerkosten COVID-19 GGD Advisering Risicobeheersing Kostensoort
Meerkosten 2022
Bron- en contactonderzoek
6.612.372
Bemonstering
11.574.540
COVID-19 vaccinatie
18.420.906
Overige Meerkosten Infectieziektebestrijding (IZB)
333.660
Ondersteuning
1.020.366
Subtotaal
1.354.026
Totaal meerkosten 2022
37.961.845
Ontvangen voorschot meerkosten 2022
36.384.679
Nog te ontvangen meerkosten 2022
1.577.165
Verantwoording meerkosten opvang Oekraïne Kostensoort
Opgave kosten Veiligheidsregio Fryslân
Meerkosten coördinerende gemeente Heerenveen Betreft huur, personele lasten en randvoorwaardelijkheden
805.328
Overige specifieke meerkosten 3.045.171 Regierol per VR
619.617
Coördinatie op vluchtelingenspreiding
1.678.362
Communicatie
79.812
GHOR / GGD
194.126
Materiële uitgaven
473.256
Totale kosten 2022
3.850.499
Overzicht baten en lasten art 27 BBV Lasten
Baten
Saldo
Programma gezondheid
67.410.613
68.201.262
790.649
Programma crisisbeheersing
15.194.536
16.148.313
953.776
Programma brandweer
34.264.007
37.997.167
3.733.160
Programma organisatie
751.538
15.064.003
14.312.465
Algemene dekkingsmiddelen
-102.597
2.867
105.464
21.009.704
2.717.202
-18.292.502
Heffing vpb
-
-
-
Onvoorzien
533.256
-
-533.256
139.061.056
140.130.813
1.069.757
1.871.025
1.695.028
-175.997
140.932.081
141.825.841
893.759
Overhead
Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves per programma Resultaat
51
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
7.3. Toelichtingen 7.3.1 Waarderings- en resultaatbepalingsgrondslagen Inleiding De jaarrekening 2022 van Veiligheidsregio Fryslân is opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de nadere aanwijzingen in de Financiële verordening van Veiligheidsregio Fryslân. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, zijn de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. De baten en lasten zijn toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten zijn slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden vóór het einde van het begrotingsjaar, zijn in acht genomen indien zij vóór het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. De personeelslasten worden in principe toegerend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, zijn sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin de uitbetaling plaatsvindt.
Voor de aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten: vier jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten dient er wel een verplichting te worden opgenomen. Materiële vaste activa De materiële vaste activa betreffen uitsluitend investeringen met een economisch nut. De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingprijs of vervaardigingprijs, verminderd met lineaire afschrijvingen. Eventueel wordt rekening gehouden met een restwaarde. Activa met economisch nut en een verkrijgingsprijs van minder dan € 10.000 worden niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen. Gronden en terreinen worden altijd geactiveerd. Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven, met uitzondering van voorzieningen aan gronden en terreinen. Met afschrijven wordt begonnen vanaf 1 januari van het jaar volgend op het jaar waarin het actief in gebruik is genomen.
Voor de verschillende categorieën van activa worden de volgende afschrijvingstermijnen gehanteerd: Categorie Termijn in jaren Bedrijfsgebouwen 50 Grootschalige levensduur verlengende renovaties 50 Ademluchtflessen 30 BZK-materieel (zoals haakarmbakken) 25 Renovatie, restauratie en verbouwing van bedrijfsgebouwen 20 Technische installaties in bedrijfsgebouwen 20 Voorzieningen aan terreinen (zoals parkeerplaatsen) 20 Containers, wasmanden op wielen 20 Redvoertuigen 20 Motorspuitaanhangers 20 Tankautospuiten inclusief standaard bepakking 16
52
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Categorie Termijn in jaren Hulpverleningsvoertuigen inclusief standaard bepakking 15 Haakarmvoertuigen 15 Brandweervaartuigen 15 Noodaggregaat 15 Overige brandweervoertuigen 15 Overig brandweermaterieel 15 Oefenmaterieel brandweer 10 Dienstauto’s 10 Personeel/materieelwagens 10 Ademluchtapparatuur (niet zijnde ademluchtflessen) 10 Ademlucht certificering 5 Ademlucht spreekmembraan 6 Ademlucht uitademventiel 4 Persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals confectie-bluskleding, trainingspak) 10 Kantoormeubilair 10 Overige brandweervoertuigen 10 Overig brandweermaterieel 10 Overige kantoorinventaris 10 Medische apparatuur TBC 10 Redgereedschap en inventaris tankautospuit 8 Redgereedschap hulpverleningsvoertuig 8 Persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals 1e bluspak) 8 OVD/Piket-voertuigen 7 Heftrucks en aanhangwagens 7 Alarmeringsmiddelen mobilofoons 7 Persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals helmen, gaspakken, enz.) 7 Alarmeringsmiddelen portofoons 6 Monitoren 6 Persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals handschoen, laarzen) 5 Overige kantoorinventaris 5 Gebruikerssoftware 5 Werkplek automatisering t/m 2017 5 Overige medische apparatuur 5 PSU GHOR functionarissen 5 Overig brandweermaterieel 5 Werkplek automatisering vanaf 2018 4 Explosiemeters/Warmtebeeldcamera’s 4 Mobiele telefoons; tablets; iPads 4 Systeem soft- en hardware 3 Telefooncentrale 3 Indien aan een gebouw waarde
vermeerderende aanpassingen worden gedaan, wordt voor de afschrijvingsduur aangesloten bij het restant levensduur van het bestaande actief. Door het Dagelijks Bestuur zijn in de vergadering van 1 december 2022 nieuwe afschrijvingstermijnen vastgesteld. Conform het voorstel gaan deze termijnen per 1 januari 2023 in. Vorderingen De vorderingen worden gewaardeerd op nominale waarde. Bij de vorderingen wordt rekening gehouden met noodzakelijk geachte waarderingscorrecties in verband met oninbaarheid.
53
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Liquide middelen Deze activa zijn tegen nominale waarde opgenomen. Voorzieningen De voorzieningen worden opgenomen op nominale waarde. Vanwege de significante tijdsinvloeden wordt de voorziening FLO gewaardeerd op basis van contante waarde. De voorzieningen groot onderhoud worden bepaald op basis van recente beheersplannen. Deze beheersplannen kennen een looptijd van 30 jaar, waardoor de tijdsinvloeden significant zijn. Vanwege deze significante invloed is een contante waardebepaling een passender methode voor de bepaling van de voorziening. Daarom wordt met ingang van het boekjaar 2022 de voorziening bepaald op basis van contante waarde. Vaste schulden Vaste schulden zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.
54
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
7.3.2 Toelichting op de balans Materiële vaste activa Het verloop in de materiële vaste activa is als volgt: Verloopoverzicht materiële vaste activa Saldo 01.01.2022
Gronden en terreinen
Investeringen
Desinvestering
Afschrijvingen
Saldo 31.12.2022
1.556.464
-
-
-
1.556.464
Terreininrichting
113.058
-
-
13.280
99.779
Bedrijfsgebouwen
26.357.320
312.693
-
909.303
25.760.710
Vervoermiddelen
22.205.617
5.618.535
5.260
2.332.567
25.486.325
Machines, apparaten, installaties
4.323.416
35.573
-
512.172
3.846.818
Overige materiële vaste activa
9.884.222
2.206.623
-
2.138.780
9.952.065
64.440.097
8.173.425
5.260
5.906.102
66.702.160
Saldo 01.01.2022
Investeringen
197.077
9.286.004
8.969.886
513.194
197.077
9.286.004
8.969.886
513.194
Investeringsprojecten in uitvoering
Activeringen
Saldo 31.12.2022
Saldo 31.12.2022
Materiële vaste activa Investeringsprojecten in uitvoering
66.702.160 513.194
Totaal materiële vaste activa
67.215.355
De belangrijkste investeringen in materiële vaste activa betreffen: Tankautospuiten incl. standaardbepakking en redgereedschap Mobiele devices PM voertuigen Boothuis Echten Vervangen meubilair
€ € € € €
5.988.672 341.781 395.137 287.823 236.632
Uitzettingen met een looptijd van korter dan 1 jaar Schatkistbankieren Veiligheidsregio Fryslân neemt deel aan verplicht schatkistbankieren. Hiertoe is een overeenkomst afgesloten met het Rijk en worden overtollige tegoeden aangehouden in de schatkist. De Veiligheidsregio mag tot een bedrag van € 1.716.425 buiten de schatkist aanhouden. Per kwartaal was dit saldo gemiddeld als volgt: Eerste kwartaal Tweede kwartaal Derde kwartaal Vierde kwartaal
€ 463.552 € 462.471 € 460.134 € 444.104
Het drempelbedrag is in 2022 niet overschreden.
55
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Overlopende activa De overlopende activa zijn als volgt te specificeren: 31.12.2022 31.12.2021 Nog te ontvangen bedragen met een specifiek bestedingsdoel € 52.430 € 16.226 Vooruitbetaalde bedragen € 1.458.144 € 891.453 Overige nog te ontvangen bedragen € 8.386.137 € 386.951 € 9.896.710
€ 1.294.631
Onder de overige nog te ontvangen bedragen is ultimo 2022 een vordering op het COA opgenomen inzake de Crisisnoodopvang van € 8,0 miljoen Nog te ontvangen bedragen met een specifiek bestedingsdoel Saldo 01.01.2022
Overige Nederlandse overheidslichamen SBOH Gezondheidsonderzoek na rampen GGD Salariscompensatie Verpleegkundig specialist in opleiding (VIOS) GOR-COVID-19 Gezondheidsmonitor Jeugd 2021
Ontvangsten
Gemaakte kosten
Saldo 31-12-2022
18.492
18.492
62.285
91.971
29.686
4.252
4.252
4.252
4.252
11.974
11.974
16.226
78.511
114.715
52.430
Saldo 01.01.2022
Stortingen
Onttrekkingen
Saldo 31-12-2022
2.092.965
904.276
2.092.965
904.276
-
2.997.241
278.676 532.056 500.000 673.000 538.939 2.252.406 300.000 70.000 224.000 300.000 195.000 300.000 200.000 6.364.077
102.000 274.725
76.975
376.725
147.412 100.000 39.693 90.000 90.000 74.500 100.000 200.000 1.105.003
303.701 806.781 500.000 486.577 538.939 2.104.994 200.000 30.307 134.000 210.000 120.500 200.000 5.635.799
8.457.042
1.281.001
1.105.003
8.633.040
-
Eigen vermogen Het verloop van de reserves is als volgt:
Algemene reserve Egalisatiereserve
Bestemmingsreserves Gezondheidsmonitor FLO Uitwerkingskader Meldkamer JGZ 3.0 Tweede loopbaanbeleid In te halen werkzaamheden Gezonde leefomgeving Kansrijke start Nu niet zwanger Wabo Tijdelijke versterking projecten Energietransitie Thuiswerkplekken Totaal eigen vermogen
2.997.241
186.423
56
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Egalisatiereserve Op 19 december 2018 heeft het algemeen bestuur de beleidsnota weerstandvermogen en risicobeheersing vastgesteld. Daarin is besloten om gebruik te maken van een egalisatiereserve, die gebruikt wordt om tussentijdse fluctuaties in het begrotingssaldo op te vangen. Deze reserve heeft een omvang van tussen de 2% en 5% van het begrotingstotaal. Het saldo van de eerste begrotingswijziging is toegevoegd aan de egalisatiereserve. Gezondheidsmonitor De GGD voert in een vierjaarlijkse cyclus verschillende gezondheidsmonitors uit. Gelet op ontwikkelingen in het sociaal domein is besloten om deze monitors dusdanig uit te zetten dat uitkomsten op gebiedsniveau beschikbaar komen. De lasten voor het uitvoeren van de gezondheidsmonitors op gebiedsniveau variëren van € 75.000 tot € 160.000. De reserve gezondheidsmonitors is gevormd om de lasten van de verschillende monitors te egaliseren. FLO overgangsrecht Deze reserve wordt aangehouden om mogelijke toekomstige nadelen van de FLO te kunnen financieren. Conform de bestuurlijke afspraken is het overschot op de BDUR aan deze reserve toegevoegd. Uitwerkingskader Meldkamer De bestemmingsreserve is bedoeld voor de verdere ontwikkeling van de meldkamer en de overgang van diverse koppelingen naar één landelijk meldsysteem (LMS).
JGZ 3.0 In 2018 heeft de Bestuurscommissie Gezondheid ingestemd met het programma JGZ 3.0 gericht op het toekomstbestendig maken van de JGZ. De uitvoering van de innovatieagenda van dit programma gericht op het aanpassen van de werkwijzen binnen de JGZ leidt tot extra kosten. De bestemmingsreserve JGZ 3.0 is bedoeld om deze extra kosten te dekken. In 2021 heeft de Bestuurscommissie Gezondheid ingestemd met het verlengen van de duur van het programma tot en met 2024. Tweede loopbaanbeleid Vanaf 2006 is de FLO afgeschaft en is hiervoor het tweede loopbaanbeleid in de plaats gekomen. Medewerkers die twintig jaar in een repressieve functie zitten kunnen middels deze voorziening gefaciliteerd worden om een tweede loopbaan te starten en uit de repressieve functie te stappen. De loopbaan kan zowel intern als extern worden ingevuld. Hierbij wordt loopbaan coaching ingezet om zo een zo goed mogelijke nieuwe baan te vinden. De kosten die hiermee gemoeid zijn kunnen bestaan uit o.a. loopbaan coaching, studiekosten en afbouwregeling van de ORT-vergoeding. In te halen werkzaamheden Bij de jaarrekening 2020 is voorgesteld om een deel van het resultaat van 2020 te bestemmen voor in te halen werkzaamheden. Het bestuur heeft conform besloten en daarom is hiervoor is een bestemmingsreserve gevormd. Vanwege de pandemie zijn de taken nog niet (volledig) ingehaald.
Deze taken zullen op basis van een geactualiseerde uitvoeringsplanning worden opgepakt. Bij de bestuursrapportages zullen wij het bestuur informeren over de voortgang van deze uitvoeringsplanning. Gezonde leefomgeving De bestemmingsreserve Gezonde leefomgeving is ingesteld voor het dekken van de kosten van de personele capaciteit voor de extra adviesvragen op het terrein van gezonde leefomgeving. Deze extra adviesvragen hangen samen met de invoering van de omgevingswet. De bestemmingsreserve biedt dekking voor de jaren 2022 t/m 2024. Kansrijke start De bestemmingsreserve Kansrijke Start is gevormd bij de resultaatbestemming 2021. Deze reserve is ingesteld ter dekking van de kosten van de provinciale aanjager Kansrijke Start voor de jaren 2022 en 2023.
57
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Nu niet zwanger De interventie Nu Niet Zwanger richt is gericht op het voorkomen van onbedoelde zwangerschappen bij gezinnen in kwetsbare situaties. Het is de bedoeling om deze interventie in 2024 op te nemen in het basisaanbod van de GGD. Bij de jaarrekening 2021 is ter overbrugging van de jaren 2022 en 2023 de bestemmingsreserve Nu Niet Zwanger gevormd. Wabo Op de huidige maatwerkpakketten worden meer kosten gemaakt dan nu aan bijdrage wordt ontvangen. Verwacht wordt dat de nieuwe omgevingswet invloed heeft op de afname van de maatwerkpakketten, de hogere kosten worden vanuit de bestemmingsreserve gedekt. Tijdelijke versterking projecten Vanaf 2022 lopen een aantal grootschalige projecten zoals de bouwagenda en de herijking van de inkoopstrategie. Het opzetten van deze projecten wordt uit de bestemminsreserve gefinancierd. Energietransitie De energietransitie brengt nieuwe veiligheidsrisico’s voor de fysieke leefomgeving met zich mee. Het is moeilijk in te schatten in hoeverre de energietransitie extra inspanningen op hoger tempo van ons vraagt, daarom is een bestemmingsreserve gevormd zodat eventuele effecten voorlopig niet worden doorberekend in de gemeentelijke bijdragen Thuiswerkplekken Het hybride werken brengt uitdagingen maar ook kosten met zich mee. Om de thuiswerkplekken aan onze medewerkers te kunnen blijven faciliteren is in 2022 incidenteel budget nodig.
Voorzieningen Saldo Stortingen Onttrekkingen Vrijval Saldo 01.01.2022 31.12.2022 Verplichtingen, verliezen, risico's Voorziening opgebouwde spaaruren Voorziening FLO-overgangsrecht Voorziening spaaruren IKB
Egalisatie van lasten Groot onderhoud Harlingertrekweg Groot onderhoud brandweerkazernes Totaal voorzieningen
128.736 7.642.680 418.564
14.278 1.270.998 203.539
770.354 8.630
143.014 8.143.324 613.473
8.189.980
1.488.815
770.354
8.630
8.899.811
205.009 1.222.611
43.567 449.956
12.200 94.719
1.427.620
493.523
106.919
-
1.814.224
9.617.600
1.982.338
877.273
8.630
10.714.035
236.376 1.577.848
Toelichting per voorziening Voorziening opgebouwde spaaruren In het verleden konden medewerkers (op grond van de op dat moment geldende CAR/ UWO) van de toenmalige HVD Fryslân en van verschillende thuiszorgorganisaties verlofuren sparen op basis van een spaarcontract. De gespaarde verlofuren kunnen in de toekomst door medewerkers worden aangewend om langdurig verlof op te nemen. De mogelijkheid om extra verlof te sparen is enige jaren geleden beëindigd, met als gevolg dat er geen nieuwe spaarcontracten bijkomen. De voorziening is bedoeld voor afwikkeling van het aantal uren dat is gespaard.
58
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Voorziening FLO-overgangsrecht Na de afkoop van het FLO-overgangsrecht door gemeente Leeuwarden, komen de lasten van deze regeling voor rekening van Veiligheidsregio Fryslân. Per 1 januari 2018 bedroeg de totale resterende verplichting voor deze regeling tot einddatum (thans voorzien in 2042) nog € 9,4 miljoen. Deze verplichting is contant gemaakt tegen een disconteringsvoet van 2,5%, wat leidt tot een voorziening per 1 januari 2018 van € 7,1 miljoen. Dit bedrag is vanuit de ontvangen afkoopsom in de voorziening gestort. De voorziening wordt bepaald conform de volgende uitgangspunten:
• •
•
• • •
De rechten van personeelsleden inzake FLO-overgangsrecht zijn gebaseerd op de huidige bepalingen uit hoofdstuk 9a tot en met 9f van de CAR; De FLO-rechten zijn gewaardeerd op basis van het bij het opmaken van de jaarrekening bekende cao-loon. In dit geval is dit de cao die geldend voor 2022. Aangezien er nog geen CAO voor 2023 bekend is, is op basis van het meest recente aanbod van de diverse partijen, gerekend met een loonstijging van 8%. De loonsverhoging voor 2024 e.v. is gebaseerd op Macro Economische Verkenning (MEV23). Dit leidt tot een indexering van 4,2% voor 2024, gevolgd door 4,1% voor 2025 en 3,9% voor 2026 e.v.; Voor het contant maken van de verplichting en de bespaarde rente wordt gebruik gemaakt van de rente zoals deze is opgenomen in de overeenkomst met gemeente Leeuwarden. De opgenomen rente betreft 2,5%. Het rentepercentage zal voor de loopduur van het contract met de gemeente Leeuwarden worden gehanteerd. De rente wordt berekend op de kasstroom per 01-01 in plaats van 31-12 van het betreffende jaar; Bij het opnemen van de verplichtingen wordt geen rekening gehouden met de kans op vervallen van rechten door natuurlijk verloop. De risico’s rondom het stijgen van de AOW-leeftijd, en fiscale risico’s rondom de inzet van levensloop komen tot 2022 voor rekening van gemeente Leeuwarden, zoals contractueel overeengekomen.
Gedurende 2022 is de totale onttrekking voor de werkelijke uitgaven per saldo € 0,8 miljoen. Daarnaast is € 1,3 miljoen gedoteerd voor o.a. cao-verhoging en het verhogen van de indexatie en is rente toegevoegd (2,5%/ € 0,2 mln.). Voorziening spaaruren IKB Vanuit het Individuele Keuze Budget (IKB) is het mogelijk om verlof uren te kopen en deze uren op te sparen. Dit betreft een arbeidskostengerelateerde verplichting die een niet voorspelbare opbouw en daamee ook onvoorspelbare afbouw kent. Op basis van afstemming met de Commissie BBV hebben wij hiervoor een voorziening gevormd. Groot onderhoud Harlingertrekweg Uit het meerjarenonderhoudsplan voor het hoofdkantoor aan de Harlingertrekweg blijkt een gemiddelde last voor groot onderhoud van € 67.701 per jaar. Voor de egalisatie van deze lasten is een voorziening gevormd. De stand van de voorziening sluit aan op het meerjarenonderhoudsplan. Groot onderhoud brandweerkazernes Uit het meerjarenonderhoudsplan voor de 48 kazernes in eigendom en 18 huurkazernes blijkt een gemiddelde last voor groot onderhoud van € 531.571 per jaar. Voor de egalisatie van deze lasten is een voorziening getroffen. De stand van de voorziening sluit aan met het meerjarenonderhoudsplan.
59
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Langlopende schulden De langlopende schulden zijn betrokken bij de Bank Nederlandse Gemeenten en de Waterschapsbank. Het verloop is als volgt: Stand per 31 januari 2022 Nieuw aangetrokken Reguliere aflossingen Extra aflossingen
e e e e
61.482.871 5.707.886 -
Stand per 31 december 2022
e 55.774.985
De rentelast die in 2022 is gemoeid met de langlopende leningen bedraagt € 920.798. Overlopende passiva Vooruitontvangen bedragen met een specifiek bestedingsdoel € Overlopende rente € Overige overlopende passiva €
€
31.12.2022 31.12.2021 1.588.877 354.673 3.206.880
€ € €
430.923 386.449 3.816.848
5.150.429
€ 6.247.427
De afname van de overige overlopende passiva wordt veroorzaakt doordat ultimo 2021 een schuld was opgenomen inzake nog te betalen bedragen voor de cao-wijziging van € 964K. Vooruit ontvangen bedragen met een specifiek bestedingsdoel Saldo 01.01.2022 Rijk CTB Therapiefalen bij scabiës LFR Haakarmbakken
Besteed/betaald
Saldo 31.12.2022
931.759 4.021 15.983
745.716 32.135 39.955
-
951.763
817.806
474.848 14.676
14.676
1.677.475 36.156 55.938 1.769.569
Overige Nederlandse overheidslichamen CTB Opvoedpunt Supranet Tel mee met Taal Seker en Sûn 2e fase JOGG Beweeg je blij Preventieve activiteiten VVE en Opvoedpunt
Ontvangsten
25.080 6.863 33.357 105.886 103.373
482 66.633 31.803
474.848 25.080 6.863 32.875 39.253 71.570 3.375 64.573 52.632
3.375 64.573 52.632 274.559
610.104
113.594
771.069
2.044.128
610.104
1.065.357
1.588.875
60
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Niet in de balans opgenomen verplichtingen De niet uit de balans blijkende verplichtingen hebben betrekking op: •
• • •
Huurcontracten die zijn aangegaan voor de hoofd-, team- en consultatiebureaulocaties jeugdgezondheidszorg, brandweerkazernes en een aantal overige locaties. De diverse contracten hebben verschillende looptijden, wat resulteert in een jaarlijkse verplichting van € 1,91 miljoen (kale huur en servicekosten) per jaar. Deze verplichtingen hebben een looptijd van langer dan één jaar. Voor een contract is een bankgarantie afgegeven van € 11.583. Daarnaast is sprake van leaseverplichtingen voor auto’s van € 64.472 per jaar. De verplichting met betrekking tot het saldo vakantiedagen is in overeenstemming met het BBV niet opgenomen in de balans, aangezien zij een meerjarig gelijkblijvend volume kent. De waarde van de openstaande verlofdagen bedraagt € 1.135.000 ultimo 2022.
61
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
7.3.3. Toelichting op de programmarekening Totstandkoming begroting na wijziging In het algemeen bestuur van 30 juni 2022 is de eerste begrotingswijziging voor 2022 vastgesteld. Middels de tweede bestuursrapportage is de tweede begrotingswijziging voor 2022 vastgesteld door het algemeen bestuur op 15 december 2022. Dit is tevens de definitieve begroting. Ten opzichte van de primitieve begroting zijn de volgende wijzigingen aangebracht: • Eerste wijziging Het Algemeen Bestuur stelde op 10 maart 2022 het meerjarig financieel kader 20232026 vast. In deze kaderbrief zijn alle ontwikkelingen opgenomen die van invloed zijn op de begroting van 2023 en verder. Een aantal van deze thema’s hadden deels ook effect op 2022. Deze effecten en de effecten van de resultaatbestemming van de jaarrekening 2021 zijn vertaald in een begrotingswijziging welke is vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 30 juni 2022. • Tweede wijziging Dit betreft de wijziging van de inzet van het IM-budget. Daarnaast is het effect van de geactualiseerde uitvoeringsplanning bestemmingsreserves doorgevoerd. Deze wijziging is door het Algemeen Bestuur op 15 december 2022 vastgesteld. Toelichting afwijkingen per programma ten opzichte van de begroting na wijziging Programma Gezondheid Het programma Gezondheid sluit 2022 af met een positief resultaat van ongeveer € 265.000.
Dit resultaat is als volgt opgebouwd uit de vier pijlers van de GGD: Pijler 1 Pijler 2 Pijler 3 Pijler 4
Monitoring, signalering en advies Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises Toezicht houden Reservemutaties
Totale afwijking t.o.v. de begroting na wijziging
€ €
498.723 49.161
€ € €
72.105 78.276 -/277.020 -/-
€
264.693
De coronacrisis en de instroom van Oekraïense vluchtelingen zijn in 2022 van grote invloed geweest op de uitvoering van de taken van de GGD. Beide ontwikkelingen hebben uiteraard ook een grote impact op de financiën van de GGD. De kosten die de GGD heeft gemaakt in het verband met het bestrijden van de coronacrisis en voor de het leveren van zorg aan Oekraïense vluchtelingen zijn verantwoord binnen pijler 3. Onderstaand worden per pijler de belangrijkste oorzaken van het resultaat toegelicht. Pijler 1 - Monitoring, signalering en advies De baten binnen deze pijler zijn ongeveer € 3.228.000 hoger dan begroot tegenover lasten die € 2.729.000 hoger zijn dan begroot. Deze hogere baten en lasten hangen samen met de uitvoering van aanvullende opdrachten voor gezondheidsbevordering, beleidsadvisering en jeugdgezondheidszorg. Voor de jeugdgezondheidszorg (JGZ) als totaal is sprake van een nadelig saldo van ongeveer € 327.000. Dit nadelig saldo is onder meer een gevolg van het programma JGZ 3.0. Ter dekking van de kosten van het programma JGZ 3.0 is de bestemmingsreserve JGZ 3.0 gevormd. Hierbij is bestuurlijk afgesproken dat vanuit de reguliere begroting van de GGD een bijdrage van € 230.000 wordt geleverd aan dit programma. Deze ‘eigen bijdrage’ levert een nadeel op bij de JGZ. Daarnaast is het nadelig saldo vooral een gevolg van de gestegen huisvestingskosten.
In verband met de gestegen huisvestingskosten is in 2022 gestart met het opstellen van een strategisch huisvestingsplan. Het nadelig saldo van jeugdgezondheidszorg valt voor ongeveer € 229.000 binnen pijler 1.
62
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
De hogere baten voor gezondheidsbevordering en beleidsadvisering betreffen de baten voor extra opdrachten en de definitieve afrekening van Vitale Regio. Voorbeelden van extra opdrachten zijn Jong Leren Eten, JOGG regisseur (meerdere gemeenten), Gezonde School, etc. De baten voor deze extra opdrachten bedragen ongeveer € 1.149.000. Rekening houdend met de extra inzet die noodzakelijk is voor de uitvoering van de extra opdrachten is er sprake van een voordeel van € 427.000 voor de taken gezondheidsbevordering en beleidsadvisering. Voor medische milieukunde is sprake van een voordelig saldo van ongeveer € 151.000. Dit hangt samen met de inschaling van een aantal medewerkers en met de opleidingssubsidie voor de arts. Voor een aantal medewerkers geldt dat zij nog niet zijn ingeschaald op het maximum van de functionele schaal. Voor de arts geldt dat gedurende de opleiding (wordt afgerond in 2024) de helft van de loonkosten voor rekening van GGD Fryslân komen. In 2022 heeft een medewerker de opleiding Geneeskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS) afgerond en neemt Fryslân weer actief deel aan het noordelijke piket voor GAGS. Pijler 2 - Uitvoerende taken gezondheidsbescherming De uitvoering van de meer individueel gerichte werkzaamheden van de JGZ zoals stevig ouderschap, integrale vroeghulp en voorzorg vormen onderdeel van pijler 2.
Evenals bij pijler 1 is ook hier sprake van een nadelig saldo met vergelijkbare oorzaken. Het nadelig saldo bedraagt ongeveer € 98.000. In 2021 is de financieringssystematiek voor de jeugdgezondheidszorg binnen de publieke gezondheidszorg asielzoekers (PGA) gewijzigd. Gedurende 2021 was mede door problemen met het registratiesysteem onduidelijk wat de impact hiervan zou zijn. Gelet op deze onduidelijkheid zijn de nog te ontvangen vergoedingen over 2021 voorzichtig ingeschat bij de jaarrekening 2021. De vergoedingen over 2021 zijn begin 2022 afgerekend en dit heeft een voordelige afrekening opgeleverd van € 151.000. De verhoogde instroom van asielzoekers en personele krapte resulteren in een positief saldo over 2022. In totaal is er sprake van een voordeel van ongeveer € 310.000. Om de overeengekomen dienstverlening te kunnen garanderen is in 2022 duidelijk geworden dat een oplossing gerealiseerd moet worden voor de krapte aan artsen. Door de krapte aan artsen komt de uitvoering van medische onderzoeken binnen de gestelde termijnen in het geding. Hiervoor is een businesscase opgesteld met als kern om door taakdifferentiatie en inzet van verpleegkundig specialisten te komen tot een toekomstbestendig uitvoering van de jeugdgezondheidszorg binnen de PGA.
Naast de bestrijding van de coronacrisis heeft GGD Fryslân ook werkzaamheden uitgevoerd voor het bestrijden van andere infectieziekten. Bij de uitvoering van deze reguliere infectieziektebestrijding is sprake van een nadelig saldo van ongeveer € 174.000. Het nadelig saldo hangt met name samen met extra inzet van deskundigen infectiepreventie en het opleiden van artsen. Hiermee is enigszins vooruitgelopen op het project Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid GGD’en. Voor dit project komen in 2023 extra middelen beschikbaar vanuit het ministerie van VWS. Daarnaast heeft de bestrijding van een scabiës uitbraak geleid tot extra kosten. Voor tuberculosebestrijding geldt dat er sprake is van een voordelig saldo van ongeveer € 108.000. Dit voordelig saldo is met name een gevolg van vacatureruimte. Om de kwaliteit op het terrein van tuberculosebestrijding te borgen wordt op noordelijke schaal samengewerkt. Hierbij is in 2022 aandacht geweest voor de vorming van een functionele eenheid van de drie noordelijke TBC-teams. In 2023 zal verder ingezet worden op de vorming van een functionele eenheid. Voor reizigersadvisering/-vaccinatie geldt dat het aantal consulten en vaccinaties na het eerste kwartaal van 2022 weer sterk is toegenomen. Voor het tweede halfjaar kan gesteld worden dat de uitvoering feitelijk weer op het niveau van voor de coronacrisis ligt.
63
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Uitgangspunt in de begroting is dat de ontvangen vergoedingen naast het dekken van de uitvoeringskosten ook dekking bieden voor de algemene kosten van de GGD. De ontvangen vergoedingen in 2022 voor consulten en vaccinaties zijn voldoende om de uitvoeringskosten te dekken. De ontvangen vergoedingen leveren echter nog geen dekking op voor de algemene kosten van de GGD. Ten opzichte van de begroting is hierdoor nog sprake van een nadeel van ongeveer € 45.000. Dit financiële nadeel wordt in tegenstelling tot 2021 niet meer gecompenseerd door het ministerie van VWS. Pijler 3 - Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises De baten binnen deze pijler zijn ongeveer € 36.369.000 hoger dan begroot tegenover lasten die € 36.297.000 hoger zijn dan begroot. Deze sterke afwijking van de begroting heeft met name te maken met de uitvoering van taken voor het bestrijden van het coronavirus. In opdracht van het Ministerie van VWS heeft GGD Fryslân in 2022 de volgende taken uitgevoerd in het kader van het bestrijden van het coronavirus: • Testen: voor het testen van inwoners met klachten op besmetting met het coronavirus zijn op verschillende locaties in Fryslân testlocaties ingericht. De kosten hebben betrekking op de personele inzet voor het afnemen van de testen en de hiervoor benodigde materialen.
• Bron- en contactonderzoek: de kosten betreffen de personeelskosten van het personeel dat de bron- en contactonderzoeken uitvoert. GGD Fryslân heeft de personeelscapaciteit in de loop van het jaar afgestemd op de benodigde capaciteit om te voldoen aan de landelijke opdracht voor het aantal uit te voeren onderzoeken. De personeelscapaciteit is in het tweede halfjaar afgebouwd gelet op de daling van het aantal besmettingen en het gewijzigde beleid ten aanzien van bron- en contactonderzoek. • Vaccineren: de eerste maanden van 2022 waren gericht op de herhaalvaccinatie voor de leeftijdscategorie 60 plus. Vervolgens zijn de voorbereidingen getroffen voor het vaccineren van kwetsbare groepen en zorgmedewerkers in de laatste maanden van 2022. De kosten betreffen in hoofdzaak personeelskosten en locatiekosten (huur, energie, etc.) van de vaccinatielocaties. De GGD is in 2022 ingezet bij de opvang van Oekraïense ontheemden. Hierbij is voor ruim 900 Oekraïense kinderen de jeugdgezondheidszorg ingeschakeld. Voor de uitvoering van de JGZ zijn eind 2022 extra middelen toegekend aan gemeenten. De GGD zal deze middelen (€ 517 per kind) in 2023 opvragen bij de gemeenten. De begroting voor GGD Rampen Opvang Plan (GROP) en Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE) heeft betrekking op de zogenoemde ‘koude fase’. De ‘koude fase’ omvat onder andere oefeningen voor het trainen van crisisfunctionarissen.
Door de coronacrisis en de inzet in verband met de opvang van Oekraïense ontheemden zijn er in 2022 minder oefeningen georganiseerd dan begroot. Totaal levert dit een voordeel op van € 53.000. Het domein ‘zorg en veiligheid’ omvat de taken ‘meldpunt zorgwekkend gedrag’, ‘meldpunt problematisch woonhygiëne’ en vanuit de wet verplichte GGZ de taken ‘horen’ en ‘verkennend onderzoek’. In 2022 was het niet noodzakelijk om gebruik te maken van de middelen voor de flexibele inzet van sociaal verpleegkundigen. Deze middelen zijn in de loop van 2022 gebruikt om extra beleidsmedewerkers aan te stellen. Deze extra beleidscapaciteit is noodzakelijk om in te spelen op landelijke ontwikkelingen zoals de wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein. Voor het geheel van het domein ‘zorg en veiligheid’ is sprake van een voordelig saldo van ongeveer € 125.000. Bij de uitvoering van forensische geneeskunde is in 2022 sprake van een nadelig saldo van ongeveer € 106.000. Het nadelig saldo is onder andere een gevolg van druk op het rooster (24-7 beschikbaarheid) voor forensische diensten. Om de bezetting van het rooster rond te krijgen worden artsen ingehuurd en worden verpleegkundigen ingezet voor het uitvoeren van bloedproeven. Om de uitvoering van de forensische geneeskunde in de toekomst te kunnen borgen is samenwerking in noordelijk verband noodzakelijk.
Om deze samenwerking vorm te geven zijn extra kosten gemaakt voor de inzet van een projectleider.
64
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Pijler 4 - Toezicht houden Deze pijler betreft hoofdzakelijk de uitvoering van de inspecties kinderopvang op grond van de wet kinderopvang. Het toezicht op de gastouderopvang is in lijn met landelijke beleid geïntensiveerd. Met ingang van 2023 is het wettelijk verplicht om bij 50% (was 5%) van de geregistreerde gastouders een inspectie uit te voeren. Het jaar 2022 is hierbij aangewezen als overgangsjaar waarbij de steekproef tussen de 5% en 50% mocht liggen. In verband met de uitbreiding van de steekproef in 2022 en om te beschikken over voldoende ingewerkte inspecteurs per 2023 zijn in 2022 extra inspecteurs aangesteld. Het nadeel binnen deze pijler (van € 78.000) is een gevolg van het aantrekken en inwerken van nieuwe inspecteurs. Reservemutaties Aan de verschillende bestemmingsreserves is minder onttrokken dan begroot. In totaal is ongeveer € 277.000 minder onttrokken aan de bestemmingsreserves en dit leidt tot een nadelig saldo bij de reservemutaties. In de begroting 2022 is rekening gehouden met de uitvoering van het programma JGZ 3.0. Hiervoor is in totaal € 645.000 aan kosten begroot. De coronacrisis en de inzet voor Oekraïense vluchtelingen hebben impact gehad op de uitvoering van het programma JGZ 3.0. De werkelijk kosten over 2022 (ongeveer € 416.000) van het programma zijn lager dan begroot.
De lagere kosten leiden tot een lagere onttrekking aan de bestemmingsreserve JGZ 3.0 van ruim € 228.000. De uitvoeringskosten van de in 2022 uitgevoerde kindmonitor 0-3 en 4-12 jaren waren lager dan begroot. Hierdoor is ongeveer € 18.000 minder onttrokken aan de bestemmingsreserve gezondheidsmonitors dan begroot. De bestemmingsreserve Kansrijke Start is bij de jaarrekening 2021 gevormd voor het dekken van de kosten van de provinciale aanjager Kansrijke Start. De werkelijke kosten zijn in 2022 onttrokken aan de bestemmingsreserve. In verband met de wisseling van de projectleider, waardoor een aantal maanden de rol van provinciale aanjager Kansrijke Start niet is ingevuld, zijn de werkelijke kosten ongeveer € 30.000 lager dan begroot. De onttrekking aan deze bestemmingsreserve is daarmee ook ongeveer € 30.000 lager dan begroot.
65
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Programma Crisisbeheersing Het programma Crisisbeheersing sluit 2022 af met een positief resultaat van € 285.000.
Afwijkingen ten opzichte van de begroting: Formatie Piket Overig Gerealiseerd resultaat
€ € € €
33.000 211.000 41.000 285.000
• Formatie: Het voordelig resultaat op formatie wordt verklaard door een lagere inschaling dan begroot en latere invulling van vacatures. De soms moeizame invulling van vacatures houdt verband met krapte op de arbeidsmarkt. Daarnaast is sprake van een voordelig verschil op piket Programma Brandweer Het programma Brandweer sluit 2022 af met een positief resultaat van € 47.000. Afwijkingen ten opzichte van de begroting: Formatie Vrijwilligers Materieelbeheer Vakbekwaamheid Staf Meldkamer FLO Divers Gerealiseerd resultaat
€ 507.000 € 404.000 €206.000 € 242.000 € 207.000 € 101.000 € -1.070.000 € -138.000 € 47.000
Afwijkingen ten opzichte van de begroting: • Formatie: Meerdere vacatures het afgelopen jaar niet of later ingevuld. Daardoor is er ruimte ontstaan op de formatie. De soms moeizame invulling van vacatures houdt verband met krapte op de arbeidsmarkt. • Vrijwilligers: Door de coronamaatregelen waar we in het begin van het jaar nog mee te maken hadden is de werving van nieuwe vrijwilligers achter gebleven. Hierdoor zijn de geplande opleidingen pas later in het jaar gestart of starten pas in 2023
66
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
• Materieelbeheer: Met name de fors hogere brandstofkosten zijn hier de oorzaak van. Deze prijsstijgingen zien we ook terug bij de aanschaf van klein materieel. Het negatieve saldo wordt voor een deel gecompenseerd door de verkoop van materieel en materiaal. Ook de levertijden hebben een effect op het resultaat. • Vakbekwaamheid: Naast het doorschuiven van de opleidingen hebben de coronamaatregelen ook effect gehad op het realistisch oefenen. • Staf: De projecten waarvoor incidenteel geld was gereserveerd hebben vertraging (in uitvoering of levering) opgelopen waardoor kosten zijn uitgesteld. Aan de andere kant zijn er projecten i.v.m. onvoldoende capaciteit geannuleerd. • Meldkamer: In de begroting is rekening gehouden met kosten voor ontwikkeling van de meldkamer. Ditbetreft onder meer de invulling van de CACO functies en implementatie van nieuwe software. Hier is nog geen definitieve invulling aan gegeven. Tevens is er een teruggaaf ontvangen m.b.t. de afwikkeling van de RCC. • FLO: De voorziening FLO wordt jaarlijks herijkt. Tijdens deze herijking wordt onder meer een inschatting gemaakt van de loonontwikkeling van de betreffende medewerkers. Door de naar verwachting significante CAO-stijging, lopen de kosten (sterk) op. De voorziening bleek daarom niet langer toereikend en is dan ook aangevuld.
Programma organisatie Het programma Organisatie sluit 2022 af met een positief resultaat van € 323.000. Afwijkingen ten opzicht van de begroting: Formatie Opleidingen Overig Gerealiseerd resultaat
€ € € €
208.000 62.000 53.000 323.000
• Formatie: Het voordelig resultaat op formatie wordt verklaard door een lagere inschaling dan begroot en latere invulling van vacatures. • Opleidingen: Het budget voor concernbrede opleidingen is niet volledig besteed. . Algemene dekkingsmiddelen en financiering Rijksbijdrage BDuR De bijdrage uit de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding was begroot op € 7,4 miljoen en gebaseerd op de decembercirculaire 2021. Uiteindelijk valt de uitkering hoger uit, door achteraf toegekende loon- en prijscompensatie. Conform het besluit van het algemeen bestuur inzake het FLO-overgangsrecht, is dit overschot toegevoegd aan de reserve FLO. Financiering In 2022 is geen nieuwe langlopende lening aangetrokken. Bijdrage in het nadelig saldo De bijdrage in het nadelig saldo is conform de gewijzigde begroting geïnd bij de deelnemende gemeenten.
67
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Benutting van de post personele fricties De post personele fricties was voor 2022 begroot op € 533.000 en is na vorming van het programma organisatie aldaar ondergebracht. Conform de nota weerstandsvermogen is de post in 2022 alleen besteed aan kosten van personele fricties, waaronder boventalligen en wwverplichtingen. Incidentele baten en lasten Het resultaat voor 2022 bestaat uit een aantal incidentele effecten. Het grootste effect hebben de aanvullende corona kosten en de kosten in het kader van de vluchtelingenopvang. Hier staan opbrengsten van de ministeries van VWS en JenV tegenover. Onderstaand een overzicht van de overige incidentele baten en lasten van 2022 (x € 1.000): Incidentele baten en lasten
2022
V/N
Boekwinst verkoop activa
144
V
68
Jaarverslag en Jaarrekening 2022 • Veiligheidsregio Fryslân
Informatie Wet Normering Topinkomens (WNT) De WNT is van toepassing op Veiligheidsregio Fryslân. Het voor Veiligheidsregio Fryslân toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2022 € 216.000 (het algemeen bezoldigingsmaximum). 1. Bezoldiging topfunctionarissen 1a. Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling.