Agendabundel

14. Bijlagen welke ten grondslag De voorziening is gebaseerd op de MOP 2019-2033 liggen:

49

15. Verklaren mutaties in voorziening in 2024 16. Verklaren afwijkingen begroting 2024

Begrote aanwending € 48.122, realisatie € 27.599 Begrote dotatie € 10.000, realisatie € 10.000 Een deel van het onderhoud is doorgeschoven naar 2025.

met realisatie 2024 17. Verklaren mutaties in voorziening komende jaren (2025-2029)

2025: Aanwending € 59.470 (waarvan € 15.800 uitgesteld onderhoud en € 9.400 vanwege een te laag onderhoudsbedrag om het gepland onderhoud 2025 uit te voeren) 2026: Aanwending € 16.963 2027: Aanwending € 36.750 2028: Aanwending € 18.879 2029: Aanwending € 13.250

18. Beslispunten

1. Voorziening handhaven per 31 december 2024 2. Dotatie in 2024 € 10.000 3. Aanwending in 2024 € 27.599 4. Dotatie 2025-2029 jaarlijks € 10.000 5. Aanwending in 2025 € 59.470, 2026 € 16.963, 2027 € 36.750, 2028 € 18.879, 2029 € 13.250

50

Voorziening onderhoud Samensprong 1. Voorziening onderhoud

9151909

Samensprong 2. Naam bugethouder

Jan Willem van Vaals

3. Afdeling

Mens en Omgeving

4. Naam portefeuillehouder

Jelke Nijboer

5. Relatie met

Programma 4

6. Ingesteld bij Raadsbesluit

27 juni 2023 (voorjaarsrapportage 2023)

d.d. 7. Reden/bestemmingsdoel

Uitvoeren toekomstig onderhoud

voorziening 8. Soort voorziening

Onderhoudsegalisatie

9. Motief vorming voorziening

Egalisatie onderhoudsbedragen

10. Wijze van

Jaarlijkse dotatie op basis van MOP inclusief BTW

voeding/beschikking van de voorziening 11. Looptijd

Startdatum: 1 januari 2023 Einddatum: onbepaald

12. Gewenste/ noodzakelijke

De jaarlijkse dotatie bedraagt met ingang van 2023 € 45.000

omvang 13. Bijzonderheden

Door de fusie van obs It Twaspan en obs de Schalmei per 1 augustus 2018 en dalende leerlingaantallen kampt MFA Haulerwijk (de Samensprong) vanaf medio 2018 met structurele leegstand en een exploitatietekort. Stichting Beheer Multifunctioneel Vastgoed Haulerwijk heeft geprobeerd om nieuwe huurders te vinden, maar dit is niet gelukt. Hierdoor heeft het bestuur in 2022 de beheerovereenkomst opgezegd en is de stichting in 2023 opgeheven. Het college heeft op 4 oktober 2022 ingestemd met de overname van het beheer en de exploitatie door de gemeente. Het batig saldo van de stichting van € 313.000 is in 2023 overgeboekt naar de gemeente, zodat dit gebruikt kan worden voor groot onderhoud. In december 2022 zijn voor een aantal accommodaties waaronder de Samensprong nieuwe onderhoudsplannen opgesteld. In de raadsvergadering van 19 december 2023 heeft de raad besloten om besluitvorming over nieuwe onderhoudsplannen te laten plaatsvinden na de vaststelling van het accommodatiebeleid. Ook heeft de raad besloten om de bestaande onderhoudsplannen te handhaven, het onderhoud zoveel mogelijk uit te voeren conform het bestaande onderhoudsplan en de bestaande dotatie aan de bestaande voorziening te handhaven. Daarnaast heeft de raad besloten om voor de Samensprong in 2024 voor € 24.000 extra onderhoud uit te voeren en dit ten laste te brengen van de voorziening.

In september 2024 heeft de raad het voorkeursscenario accommodatiebeleid vastgesteld. Daarbij heeft de raad besloten om de Samensprong te verduurzamen. Besluitvorming over het accommodatiebeleid inclusief de dekking van de geplande investeringen voor de korte termijn staat gepland voor juni 2025.

14. Bijlagen welke ten grondslag

MOP 2022-2037

liggen: 15. Verklaren mutaties in voorziening in 2024

Begrote dotatie € 45.000, realisatie € 45.000 Begrote aanwending € 158.252, realisatie € 176.023

51

16. Verklaren afwijkingen begroting

De CV installatie is in 2024 vervangen. Dit stond gepland voor 2025. De investering in de vervanging van de

2024 met realisatie 2024

regelkast valt hoger uit dan begroot. Een deel van deze investering is in 2024 betaald. De rest wordt in 2025 betaald.

17. Verklaren mutaties in voorziening 2025: Aanwending € 84.823 (inclusief uitgesteld onderhoud 2024 € 35.826 en benodigd onderhoud op basis komende jaren (2025-2029)

van het nieuwe onderhoudsplan € 42.372, exclusief vervroegd uitgevoerd onderhoud € 22.934) 2026: Aanwending € 166.359 2027: Aanwending € 6.422 2028: Aanwending € 6.050 2029: Aanwending € 3.119

18. Beslispunten

1. Voorziening handhaven per 31 december 2024 2. Dotatie in 2024 € 45.000 3. Aanwending in 2024 € 176.023 4. Dotatie 2025-2029 € 45.000 5. Aanwending 2025 € 84.423, 2026 € 166.359, 2027 € 6.422, 2028 € 6.050, 2029 € 3.119

52

Voorziening riolering 1. Voorziening riolering

9161940

2. Naam budgethouder

Gert-Jan Warrink

3. Afdeling

Openbare Ruimte

4. Naam portefeuillehouder

Jan van Weperen

5. Relatie met

Programma 7

6. Ingesteld bij Raadsbesluit d.d.

17-mrt-15

7. Reden/bestemmingsdoel

Investeringen vrijverval rioleringen

voorziening 8. Soort voorziening

Investeringen vrijverval rioleringen

9. Motief vorming voorziening

Spaarfunctie

10. Wijze van voeding/beschikking

De voorziening is gevoed met het saldo per 31-12-2014 van de Rioleringsreserve en de voorziening wordt

van de voorziening 11. Looptijd

aangewend voor investeringen in vrijverval riolering. Startdatum: 31 december 2014 Einddatum: onbepaald

12. Gewenste/ noodzakelijke

De gewenste omvang wordt bepaald bij de vaststelling van het Gemeentelijk RioleringsPlan

omvang 13. Bijzonderheden

Bij de behandeling van de Begroting 2020 en notitie “Samen Waarmaken” is besloten een deel van de kosten voor het straatvegen en onderhoud aan watergangen (totaal € 133.000) ten laste te brengen van de rioleringsbegroting. Deze zijn gedekt vanuit de voorziening. In 2020 is het GRP 2020-2024 opgesteld en door u vastgesteld.

14. Bijlagen welke ten grondslag liggen: 15. Verklaren mutaties in voorziening in 2024

Raadsvoorstel en -besluit 1 juli 2020 GRP 2020-2024 inclusief kostendekkingsplan. Raadsvoorstel en besluit 1 juli 2020 Dotatie: € 0, begroot was een dotatie van € 174.282 Aanwending: € 158.139 vanuit de vrijvervalinvesteringen en € 584.814 vanuit het exploitatieresultaat, in totaal € 742.953. Begroot was een aanwezing van € 1.069.000, vanuit geplande investeringen 2024 en een inhaal 2023.

16. Verklaren afwijkingen begroting 2024 met realisatie 2024

Begroot is een dotatie van € 174.000, in de werkelijkheid wordt een aanwending gedaan van € 584.814. Belangrijkste redenen hiervoor zijn de realisatie van de wadi's in het Haerenkwartier van € 468.000. Daarnaast hebben er inhaalwerkzaamheden plaatsgevonden vanuit 2023 voor zowel inspecties als reiniging. Ook de energielasten waren door gestegen verbruik aanzienlijk hoger. Niet alle geplande investeringen zijn uitgevoerd, waardoor de aanwending vanuit de vrijverval lager is dan geraamd.

53

17. Verklaren mutaties in voorziening komende jaren (2025-2029)

Dotatie meerjarenbegroting: 2025: € 146.348 2026: € 145.348 2027: € 145.348 2028: € 145.348 Aanwending 2024: 1. Niet uitgevoerde investeringen vrijverval € 911.000 2. Aanwending door inhaalwerkzaamheden en afronden Wadi's Haerenkwartier

18. Beslispunten

1. De voorziening handhaven per 31-12-2024 2. Aanwending voorziening 2024 € 742.953 3. Dotatie aan de voorziening 2024 € 0 4. Dotatie voorziening 2025 € 146.348, 2026 € 145.348, 2027 € 145.348, 2028 € 145.348 5. Aanwending in 2025-2028: € 818.000 per jaar obv GRP 2020-2024 – jaarlijkse investeringen vrijverval riolering.

54

Voorziening lopend pensioen bestuurders 1. Voorziening lopende

9151950

pensioenverplichtingen bestuurders 2. Naam budgethouder

Ankje de Jong

3. Afdeling

Klant en Organisatie

4. Naam portefeuillehouder

Jack Werkman

5. Relatie met

Programma 0

6. Ingesteld bij Raadsbesluit d.d. 7. Reden/bestemmingsdoel

Pensioenverplichtingen aan voormalige bestuurders. Dit is een voorziening voor ingegaan pensioen.

voorziening 8. Soort voorziening

Concrete verplichtingen

9. Motief vorming voorziening

Bestedingsfunctie

10. Wijze van voeding/beschikking

Bij de vorming van de voorziening zijn algemene dekkingsmiddelen toegevoegd.

van de voorziening 11. Looptijd

Startdatum: 2007 Einddatum:

12. Gewenste/ noodzakelijke

Omvang wordt gebaseerd op actuariële berekening

omvang 13. Bijzonderheden

De regering heeft besloten dat met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel ook de Appapensioenaanspraken van politieke ambtsdragers in een pensioenfonds ondergebracht moeten worden. Dit zal naar verwachting per 1 januari 2028 plaatsvinden.

14. Bijlagen welke ten grondslag

Ten grondslag aan deze voorziening ligt een jaarlijkse actuariële berekening van Raet.

liggen aan: 15. Verklaren mutaties in voorziening in 2024

Dotatie: € 802.443 Vrijval: € 0 Aanwending: € 171.610

16. Verklaren afwijkingen begroting Begrote dotatie is € 25.000. De dotatie is hoger dan begroot. Dit komt doordat de rekenrente is verlaagd. 2024 met realisatie 2024

Daarnaast zijn de pensioenen verhoogd per 1 januari 2025. 1 oud-weterhouder is pensioengerechtigd geworden en daarom overgebracht naar deze voorziening. Dit zorgt voor een vrijval bij de voorziening van niet ingegane pensioenen. Per saldo is het nadeel op beide voorzieningen € 575.000 in totaal. De gerealiseerde aanwending van € 171.610 is hoger dan de raming (€ 150.000). Dit komt door indexering van de pensioenen.

17. Verklaren mutaties in voorziening komende Jaarlijkse aanwending van € 175.000 en jaarlijkse dotatie van € 25.000. De aanwending is hoger dan jaren (2025-2029) 18. Beslispunten

de huidige begroting door indexering van pensioenen. 1. De voorziening handhaven per 31-12-2024 2. Dotatie 2024 aan de voorziening € 802.443 3. Vrijval 2024 voorziening € 0 4. Aanwending 2024 van de voorziening € 171.610 5. Jaarlijkse dotatie aan de voorziening 2025 en verder € 25.000 6. Jaarlijkse aanwending van de voorziening 2025 en verder € 175.000

55

56

Voorziening pensioen vm/huidige wethouders 1. Voorziening

9151951

pensioenverplichting voormalige en huidige wethouders 2. Naam (deel-) PVM-er

Ankje de Jong

3. Afdeling

Klant en Organisatie

4. Naam portefeuillehouder

Jack Werkman

5. Relatie met

Programma 0

6. Ingesteld bij Raadsbesluit d.d.

31-12-2011

7. Reden/bestemmingsdoel

Pensioenverplichtingen aan voormalige wethouders en huidige wethouders waarvan de pensioenen in eigen

voorziening

beheer worden gevoerd. Dit is een voorziening voor nog niet ingegaan pensioen.

8. Soort voorziening

Concrete verplichtingen

9. Motief vorming voorziening

Bestedingsfunctie

10. Wijze van voeding/beschikking

Jaarlijkse dotatie o.b.v. actuariële berekening.

van de voorziening 11. Looptijd

Startdatum: 31-12-2011 Einddatum: n.v.t.

12. Gewenste/ noodzakelijke

Berekening is op basis van de actuariële berekening.

omvang 13. Bijzonderheden

De regering heeft besloten dat met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel ook de Appapensioenaanspraken van politieke ambtsdragers in een pensioenfonds ondergebracht moeten worden. Dit zal naar verwachting per 1 januari 2028 plaatsvinden.

14. Bijlagen ten grondslag liggend

De pensioenen zijn onderbouwd met een jaarlijkse actuariële berekening van Raet.

aan deze voorziening: 15. Verklaren mutaties in voorziening in 2024 16. Verklaren afwijkingen begroting 2024 met realisatie 2024

Dotatie € 0 Vrijval: € 173.930 De begrote dotatie is € 50.000. Deze dotatie hoeft niet plaats te vinden. De voorziening is per 31-12-2024 te hoog en daarom kan een bedrag van € 173.930 vrijvallen. Dit komt doordat een oud wethouder pensioengerechtigd is geworden. De verplichting is daarom overgebracht naar de voorziening lopende uitkeringen. Dit heeft geen resultaatsconsequenties. Per saldo is voor beide voorzieningen een nadeel van € 575.000 in totaal omdat de rekenrentes zijn verlaagd en de pensioenen zijn verhoogd per 1 januari 2025.

17. Verklaren mutaties in

Jaarlijkse dotatie € 50.000 (conform huidige raming).

voorziening komende jaren (2025-2029) 18. Beslispunten

1. De voorziening handhaven per 31-12-2024 2. Vrijval voorziening 2024 € 173.930 3. Jaarlijkse dotatie 2025 en verder aan voorziening € 50.000

57

Voorziening verlofsparen 1. Voorziening verlofsparen

9151953

2. Naam budgethouder

Arnold Hiltjes

3. Afdeling

Klant en Organisatie

4. Naam portefeuillehouder

Jack Werkman

5. Relatie met

Programma 0

6. Ingesteld bij Raadsbesluit d.d.

Nota reserves en voorzieningen jaarrekening 2022

7. Reden/bestemmingsdoel voorziening

Verlofsparen medewerkers.

8. Soort voorziening

Concrete verplichtingen

9. Motief vorming voorziening

Bestedingsfunctie

10. Wijze van voeding/beschikking van de

Jaarlijks wordt op basis van het overzicht medewerkers die hebben aangegeven te willen

voorziening 11. Looptijd

verlofsparen een toevoeging gedaan aan de voorziening. Startdatum: 31 december 2022 Einddatum:

12. Gewenste/ noodzakelijke omvang

Omvang wordt gebaseerd op actueel overzicht medewerkers die hebben aangegeven te willen verlofsparen.

13. Bijzonderheden

Geen

14. Bijlagen welke ten grondslag liggen aan:

Ten grondslag aan deze voorziening ligt een jaarlijkse overzicht van PSA afgezet tegen het berekende tarief van het volgende jaar.

15. Verklaren mutaties in voorziening in 2024

Dotatie 2024 € 88.457 Vrijval € 0

16. Verklaren afwijkingen begroting 2024 met

In de begroting is geen raming opgenomen.

realisatie 2024 17. Verklaren mutaties in voorziening komende

Nog niet bekend.

jaren (2025-2029) 18. Beslispunten

1. De voorziening handhaven per 31-12-2024 2. Dotatie 2024 aan de voorziening € 88.457

58

Voorziening RVU 1. Voorziening RVU

9151954

2. Naam budgethouder

Arnold Hiltjes

3. Afdeling

Klant en Organisatie

4. Naam portefeuillehouder

Jack Werkman

5. Relatie met

Programma 0

6. Ingesteld bij Raadsbesluit d.d.

Nota reserves en voorzieningen jaarrekening 2024

7. Reden/bestemmingsdoel voorziening

Regeling vervroegd uittreden medewerkers als overeengekomen in de CAO gemeenten 2024-2025.

8. Soort voorziening

Concrete verplichtingen

9. Motief vorming voorziening

Bestedingsfunctie

10. Wijze van voeding/beschikking van de

Jaarlijks wordt op basis van het overzicht medewerkers die hebben gebruik maken van de regeling

voorziening 11. Looptijd

vervroegd uittreden een toevoeging gedaan aan de voorziening. Startdatum: 31 december 2024 Einddatum:

12. Gewenste/ noodzakelijke omvang

Omvang wordt gebaseerd op actueel overzicht medewerkers die hebben deelnemen aan de regeling vervroegd uittreden.

13. Bijzonderheden

Geen

14. Bijlagen welke ten grondslag liggen aan:

Ten grondslag aan deze voorziening ligt een jaarlijkse overzicht van PSA met de verplichtingen..

15. Verklaren mutaties in voorziening in 2024

Dotatie 2024 € 54.613 Vrijval € 0

16. Verklaren afwijkingen begroting 2024 met

In de begroting is geen raming opgenomen.

realisatie 2024 17. Verklaren mutaties in voorziening komende

Nog niet bekend.

jaren (2025-2029) 18. Beslispunten

1. Voorziening vormen per 31-12-2024 2. Dotatie 2024 aan de voorziening € 54.613

59

Jaarstukken 2024

Inhoudsopgave Inleiding jaarstukken ................................................................................................................................................4 Aanbieding en samenvatting ...............................................................................................................................4 Bestuur en organisatie .........................................................................................................................................8 Leeswijzer .............................................................................................................................................................9 Algemeen ................................................................................................................................................................10 Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten ..................................................................................................10 Analyse gerealiseerd resultaat ...........................................................................................................................11 Bestemming gerealiseerd resultaat...................................................................................................................14 Actualisatie reserves en voorzieningen

.............................................................................................................17 Jaarverslag ..............................................................................................................................................................18 Programma 0 | Bestuur en ondersteuning ............................................................................................................19 Thema 0.1 Bestuur.............................................................................................................................................19 Thema 0.2 Dienstverlening ...............................................................................................................................21 Thema 0.3 Financiën .........................................................................................................................................22 Belangrijkste afwijkingen programma 0 ...........................................................................................................24 Programma 1 | Veiligheid ......................................................................................................................................28 Thema 1.1 Openbare orde en veiligheid ...........................................................................................................28 Belangrijkste afwijkingen

programma 1 ...........................................................................................................30 Programma 2 | Verkeer en vervoer ........................................................................................................................31 Thema 2.1 Verkeer en vervoer ...........................................................................................................................31 Belangrijkste afwijkingen programma 2 ...........................................................................................................32 Programma 3 | Economie ......................................................................................................................................35 Thema 3.1 Economie .........................................................................................................................................35 Belangrijkste afwijkingen programma 3 ...........................................................................................................36 Programma 4 | Onderwijs ......................................................................................................................................38 Thema 4.1 Onderwijs ........................................................................................................................................38 Belangrijkste afwijkingen

programma 4 ...........................................................................................................42 Programma 5 | Sport, cultuur en recreatie ............................................................................................................44 Thema 5.1 Sport en cultuur ...............................................................................................................................44 Thema 5.2 Recreatie en openbaar groen ..........................................................................................................45 Belangrijkste afwijkingen programma 5 ...........................................................................................................48 Programma 6 | Sociaal Domein.............................................................................................................................51 Thema 6.1 Samenleven .....................................................................................................................................52 Thema 6.2 Meedoen ..........................................................................................................................................56 Thema 6.3 Goed Opgroeien ..............................................................................................................................61 Belangrijkste afwijkingen programma 6

...........................................................................................................64 Programma 7 | Volksgezondheid en milieu ..........................................................................................................70 Thema 7.1 Gezondheid .....................................................................................................................................70 Thema 7.2 Duurzaamheid, riolering en afval ...................................................................................................75 Belangrijkste afwijkingen programma 7 ...........................................................................................................82 2

Programma 8 | Bouwen, wonen en gronden ........................................................................................................85 Thema 8.1 Bouwen, wonen en grondexploitatie ..............................................................................................85 Belangrijkste afwijkingen programma 8 ...........................................................................................................89 Paragrafen ..............................................................................................................................................................92 Paragraaf 1 | Lokale Heffingen ..........................................................................................................................92 Paragraaf 2 | Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................99 Paragraaf 3 | Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................106 Paragraaf 4 | Financiering ................................................................................................................................111 Paragraaf 5 | Bedrijfsvoering ...........................................................................................................................114 Paragraaf 6 | Verbonden

partijen.....................................................................................................................118 Paragraaf 7 | Grondbeleid ................................................................................................................................126 Paragraaf 8 | OWO-Samenwerking .................................................................................................................130 Paragraaf 9 | Strategische projecten en ontwikkelingen .................................................................................132 Paragraaf 10 | Visie op Samenleven ................................................................................................................139 Paragraaf 11 | Wet open overheid (Woo)........................................................................................................144 Jaarrekening ..........................................................................................................................................................145 Balans ...............................................................................................................................................................146 Overzicht baten en lasten ................................................................................................................................148 Waarderingsgrondslagen

................................................................................................................................151 Toelichting op de balans activa .......................................................................................................................155 Toelichting op de balans passiva ....................................................................................................................163 Toelichting op de balans niet uit balans blijkende verplichtingen .................................................................167 Toelichting overzicht baten en lasten .............................................................................................................168 Overzicht onvoorzien ......................................................................................................................................169 Overzicht algemene dekkingsmiddelen ..........................................................................................................170 Overzicht incidentele baten en lasten .............................................................................................................171 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa) .............................................................................174 Overzicht wet normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT)

................................................................198 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................................................199 Bijlagen .................................................................................................................................................................201 A. Overzicht schatkistbankieren ......................................................................................................................201 B. Begrotingsrechtmatigheid ...........................................................................................................................202 C. Kerngegevens ..............................................................................................................................................204 D. Beleidsindicatoren ......................................................................................................................................206 E. Subsidieontvangers .....................................................................................................................................212

3

Inleiding jaarstukken Aanbieding en samenvatting Aanbieding Hierbij ontvangt u de Jaarstukken over 2024. Een jaar waarin we opnieuw gewerkt hebben met de samenwerkingsagenda en het collegeakkoord zoals die verwerkt was in de programmabegroting. We verwachtten een tekort over het jaar 2024. Door diverse oorzaken laten we in 2024 toch zwarte cijfers zien. Vanaf 2026 worden we net als de andere gemeenten in Nederland geconfronteerd met het ravijnjaar. De uitkering uit het gemeentefonds is dan fors lager dan het jaar ervoor. Het jaar 2028 laat vooralsnog een voorzichtige plus zien. Een reden waarom we (voor nu) geen bezuinigingsronde zijn gestart. In het afgelopen jaar is gewerkt aan een aantal grote dossiers. Denk aan het accommodatiebeleid, opvang van vluchtelingen en de woningbouwopgave. Een overzicht van wat we het afgelopen jaar hebben gerealiseerd staat hieronder in de samenvatting. Samenvatting De Jaarstukken bestaan uit twee delen, het jaarverslag en de jaarrekening. De plannen staan in de programmabegroting 2024 die in november 2023 door u is vastgesteld. Met het jaarverslag leggen wij verantwoording af over de belangrijkste beleids- en financiële resultaten. In de jaarrekening geven we de volledige financiële verantwoording en de balans met toelichting. We beschrijven hieronder, op hoofdlijnen, een aantal belangrijke ontwikkelingen van het afgelopen jaar.

Veiligheid, bestuur en dienstverlening Veiligheid We hebben de bewustwording in de aanpak van jonge aanwas (potentieel criminele jeugd) bij jeugd en professionals vergroot. Daarnaast zijn we zichtbaar opgetreden tegen ondermijning en hebben we de bewustwording omtrent de digitale criminaliteit vergroot bij inwoners. Bestuur Bij grote projecten zijn startnota’s opgesteld om kaders en fasering duidelijk vast te leggen en de raad de mogelijkheid te geven om richtinggevende uitspraken te doen, zoals bij accommodatiebeleid en de duurzame mobiliteitsvisie. Inclusie is expliciet meegenomen bij beleidsvorming en projecten. Het nieuwe beleid inwonersparticipatie wordt actief uitgevoerd door per onderwerp te bepalen hoe inwoners kunnen meedenken, meedoen of meebeslissen. We hebben een kinderburgemeester aangesteld die samen met de burgemeester of wethouders zichtbare taken gaat uitvoeren. Daarnaast zijn verschillende vormen van participatie voor jongeren opgezet om jeugdparticipatie te bevorderen. Dienstverlening Er zijn meer producten en diensten digitaal beschikbaar geworden en in gebruik genomen, zoals het toestemmingsformulier voor de aanvraag van een paspoort voor kinderen onder de 18 jaar. We hebben extra aandacht besteed aan inclusie bij de inrichting van onze dienstverlening.

Voor aanvragen van een identiteitsbewijs bezoeken we mensen op locatie als dit vanwege ziekte of handicap nodig is. Dankzij de inzet van een extra fte konden inwoners tijdens de paspoortpiek nog altijd zonder afspraak terecht aan de balie tijdens de reguliere openingstijden.

4

Sociaal Domein Onderwijs, cultuur en sport Er is verhoogde aandacht voor schoolgang van nieuwkomers en betere opvolging van verzuimmeldingen. In de bibliotheek is er aanbod voor laaggeletterden. Vanuit de gedeelde opdracht 'zorg voor jeugdigen' werken onderwijs en gemeente samen aan een passend aanbod (onderwijs-zorg), waarbij ouders actief worden betrokken. Naar aanleiding van een motie van de raad hebben we via de subsidieregeling 80 jaar vrijheid mensen gemotiveerd om met elkaar aandacht te besteden aan het herdenken en vieren van 80 jaar vrijheid. Ook zijn we volop aan de slag gegaan met het mogelijk maken van een culturele Bruisplek en met een beter bereik van de dienstverlening van de bibliotheek. Vanuit budget Lokaal Sport Akkoord zijn subsidies verstrekt voor sport- en beweegactiviteiten. De beweegmaand in juni heeft veel inwoners en organisaties gemobiliseerd. Daarnaast is het Inclusiepanel betrokken bij de themagroep 'Inclusief sporten en bewegen'. Accommodatiebeleid In oktober 2023 stelde de raad de Startnotitie Accommodatiebeleid geamendeerd vast. In 2024 vond een participatieproces plaats met eigenaren en gebruikers van maatschappelijk vastgoed, ondersteund door een digitale enquête onder inwoners. De uitkomsten hiervan zijn gepresenteerd in de themaraad van 19 maart 2024. In aanvulling daarop ontwikkelde het college een voorkeursscenario.

In september 2024 nam de raad het besluit om het voorkeursscenario uit te werken. Verwachting is dat de raad in juni 2025 integraal kan besluiten over het accommodatiebeleid en het integraal huisvestingsplan onderwijs samen met een investeringsplanning voor de korte en lange termijn. Verbondenheid en welzijn Inwoners vinden steun bij welzijnscoaches via initiatieven als Welzijn op Recept, en deelname aan sociale activiteiten groeit. Scala Vrijwilligerscentrale, Humanitas, het Ketelhuis en de Zonnebloem stimuleren verbinding en inclusie via diverse activiteiten, advies en workshops. Levensloopbestendig wonen We hebben huurders en particuliere eigenaren van 70+ geïnformeerd en geadviseerd over levensloopbestendig wonen. Inwoners worden doorlopend geadviseerd door ons Gebiedsteam en de werkgroep 75+ over levensloopbestendig wonen. Er is beleid gemaakt voor (pre)mantelzorg. Dit is in concept klaar. Duurzame arbeidsmarktparticipatie Meer mensen hebben stappen gezet op de Participatieladder, waardoor zij deelnemen aan werk of maatschappelijke activiteiten, en vicieuze cirkels zijn doorbroken. Regelingen en vangnet Het bereik van regelingen en ondersteuningsmogelijkheden is vergroot, mede door wijkaanpakken en het vergroten van de bekendheid van het Gebiedsteam.

Door focus op preventie en armoedebestrijding is de groep financieel zelfredzame inwoners gegroeid, en meer kinderen kunnen deelnemen aan maatschappelijke activiteiten. Daarnaast maken meer mensen gebruik van ondersteuningsmogelijkheden, met stijgende tevredenheid en een focus op het voorkomen van financiële problemen. Wet Inburgering Statushouders krijgen al voordat ze een woning in onze gemeente toegewezen hebben gekregen begeleiding bij hun inburgering door een vaste casemanager. We werken regionaal samen met als doel de statushouder al tijdens het inburgeringstraject mee te laten doen in de samenleving.

5

Jeugdhulp In vergelijking met 2023 zien we in 2024 een daling van het aantal jeugdigen in zorg. Dat zien we ook terug in de uitgaven jeugdhulp. Er zijn uitgebreide preventieve activiteiten en laagdrempelige mogelijkheden voor opvoedondersteuning, zoals het programma Kansrijke Start en de inzet van het Gebiedsteam op vindplekken (scholen, VVE-locaties, huisartsen), om jeugdproblematiek vroegtijdig te signaleren en dure zorg te voorkomen. Go YoFlo Het programma Go YoFlo, waarbij jongeren van 10 tot 18 jaar onder andere een tegoed van € 200 ontvangen voor sport- en cultuuractiviteiten, is gelanceerd en gevuld met aanbod van lokale ondernemers. Gezondheid en Leefomgeving We zijn een ketenaanpak gestart voor kinderen en volwassenen met overgewicht. Het programma Powerful ageing is gestart en de eerste inwoners hebben het programma doorlopen. Investeringen in watertappunten, rookvrije generaties, gratis zonnebrandcrème, en een dekkend AED-netwerk met vrijwilligers dragen bij aan een gezonde en veilige openbare ruimte. Er zijn diverse activiteiten georganiseerd zoals webinars, mantelzorgcafés, respijtweekenden om mantelzorgers te ondersteunen en overbelasting te voorkomen. Het aantal Veilig Thuis meldingen in de gemeente Ooststellingwerf was in de eerste helft van 2024 hoger ten opzichte van het eerste half jaar van 2023 (CBS).

Inwoners en professionals kunnen zich melden bij Veilig Thuis als zij vermoedens hebben van huiselijk geweld en kindermishandeling. Ruimtelijke en economische ontwikkelingen Recreatie, toerisme In Zuidoost Friesland verband werken wij samen om het Regio Deal project Recreatie en Toerisme tot uitvoering te brengen. De gemeente Ooststellingwerf is trekker van dit project. Inwoners zijn via het inwonerspanel betrokken bij het opstellen van de Ontwikkelagenda Recreatie & Toerisme. Duurzaamheid Ooststellingwerf loopt voor op de gemiddelde CO2-reductie in Nederland en wekt evenveel duurzame stroom op als het eigen verbruik. Dit komt vooral door de groei van zonnepanelen en dalende uitstoot in de industrie. Voor inwoners zijn er diverse maatregelen om verduurzaming te stimuleren, zoals subsidies, duurzaamheidsleningen en gratis energieadvies via het OWO-energiebureau. In 2024 heeft de aanpak energiearmoede 880 huishoudens geholpen met energiezuinig witgoed en advies. Ooststellingwerf werkt samen met Liander aan oplossingen voor netcongestie en heeft een pilot met thuisbatterijen opgezet. Verder is het wagenpark deels verduurzaamd en wordt onderzoek gedaan naar HVO100 als schonere brandstof. Tot slot zijn er belangrijke stappen gezet in klimaatadaptatie, waaronder het vergroenen van schoolpleinen en maatregelen tegen wateroverlast.

Bouwen, wonen en economie In 2024 zijn netto 15 nieuwe woningen opgeleverd. In dit cijfer zijn de opgeleverde nieuwbouwwoningen die in plaats van gesloopte woningen kwamen niet meegerekend. Daarnaast zijn er bestemmingsplannen vastgesteld voor ongeveer 125 woningen in 2025/2026 in Oldeberkoop, Makkinga, Haulerwijk en Waskemeer. We zijn gestart met een uitbreiding in Makkinga aan het Muldersveld en een uitbreiding in Oldeberkoop op het terrein van 'T Hooge II. Daarnaast werken we aan de mogelijkheid om ouderen langer zelfstandig thuis te laten wonen in voorbereidingen op de actualisatie van onze Woon(zorg)visie. We hebben 41 statushouders gehuisvest in sociale huurwoningen, en er is een doorstroomlocatie geopend voor 190 statushouders in Oosterwolde. Daarnaast hebben we gemeentelijke opvang gerealiseerd voor 184 Oekraïense vluchtelingen en aanvullende opvang bij particulieren voor 30 personen.

6

In 2024 hebben we op het bedrijventerrein Venekoten kavels verkocht. In de loop van 2025 zullen hier zich nieuwe bedrijven gaan vestigen. Bedrijven en de daarmee gepaard gaande werkgelegenheid blijven hiermee binnen de gemeente. Tot slot de financiële doorkijk De Jaarrekening 2024 sluit met een positief saldo van € 2,118 miljoen. Op het totale budget van € 109,168 miljoen (totaal begrote lasten inclusief toevoeging reserves) van 2024 betekent dit een afwijking van 2%. Ten opzichte van de actuele begroting is het een positieve afwijking van € 2,989 miljoen. Het resultaat komt hoofdzakelijk door een hogere algemene uitkering, een voordeel op levensonderhoud (uitkeringen), diverse voordelen bij de Wmo zoals huishoudelijke hulp en dagbesteding. Ook ontvingen we een positieve afrekening voor beschermd wonen. Op jeugdhulp is het nadeel minder groot dan vooraf ingeschat, dit zorgt voor een voordeel. We hebben een nadeel doordat een hogere dotatie aan de voorziening pensioenverplichtingen (voormalige) bestuurders nodig was. Voor een groot deel van het resultaat doen we voorstellen om dit budget beschikbaar te houden. Bijvoorbeeld voor het accommodatiebeleid en voor opvang van Oekraïners.

7

Bestuur en organisatie Het college van burgemeester en wethouders is het dagelijks bestuur van de gemeente en bestaat naast de burgemeester uit drie wethouders en de gemeentesecretaris. De samenstelling is als volgt: • Jack Werkman, burgemeester • Esther Verhagen, wethouder Sociaal Domein en Accommodatiebeleid • Jelke Nijboer, wethouder Wonen, Onderwijs, Sport en Mobiliteit • Jan van Weperen, wethouder Financiën, Economie en Duurzaamheid • Pyt Liemburg, gemeentesecretaris a.i.

8

Leeswijzer De Jaarstukken bestaan uit twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag staat per programma de vraag centraal of de gestelde doelen uit de programmabegroting 2024 gerealiseerd zijn in 2024. We geven antwoord op de vragen ‘wat hebben we bereikt?, ‘wat hebben we daarvoor gedaan?’ en ‘wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?’. Daarnaast tonen we de inzet van middelen door de vierde W-vraag ‘wat heeft het gekost?’ te beantwoorden en geven we een toelichting op afwijkingen. In de jaarrekening staan de balans, de programmarekening en de toelichting op de balans. De rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarstukken. Het college geeft een verklaring over de rechtmatigheid. De accountant geeft een verklaring af over de getrouwheid.

9

Algemeen Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten 2024 x € 1.000 Saldo jaarrekening

Rekening

Primitieve

Actuele

Rekening

2023

Begroting

Begroting

2024

Verschil

Lasten

-92.686

-86.365

-107.972

-98.359

9.613 V

Baten

94.702

86.297

100.031

99.474

- 556 N

Saldo van baten en lasten

2.016

-68

-7.941

1.116

9.056 V

Toevoegingen

-1.351

-

-1.196

-4.697

- 3.501 N

Onttrekkingen

3.191

568

8.265

5.699

- 2.566 N

Mutatie reserves

1.840

568

7.069

1.002

- 6.067 N

Resultaat

3.857

500

-871

2.118

2.989 V

-30

1.442

1.709

1.407

- 302 N

3.826

1.942

838

3.524

2.687 V

Saldo van baten en lasten

Mutatie reserves

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

Structureel resultaat

Mutaties geraamd resultaat In onderstaand overzicht zijn de mutaties in het begrotingssaldo (geraamd resultaat) in kaart gebracht. x € 1.000 Mutaties geraamd resultaat

2024

Primitief begrotingsperspectief

500

Besluiten nieuw beleid en amendementen

-794

Begrotingsperspectief na nieuw beleid en amendementen

-294

Incidentele subsidie scala ter dekking exploitatietekort

-166

Gevolgen septembercirculaire 2023

711

Gevolgen decembercirculaire 2023

-270

Gevolgen voorjaarsrapportage 2024

-3.543

Gevolgen meicirculaire 2024

1.444

Gevolgen najaarsrapportage 2024

801

Gevolgen septembercirculaire 2024

446

Geraamd resultaat

-871

Toelichting De Jaarrekening 2024 sluit met een positief saldo van € 2,118 miljoen. Op het totale budget van € 109,168 miljoen (totaal begrote lasten inclusief toevoeging reserves) van 2024 betekent dit een afwijking van 2%. Ten opzichte van de actuele begroting is het een positieve afwijking van € 2,989 miljoen. Hierna beschrijven we het gerealiseerde resultaat op hoofdlijnen. Bij de programma's geven we per programma een nadere specificatie van de verschillen

10

Analyse gerealiseerd resultaat Analyse gerealiseerd resultaat 2024 op hoofdlijnen In onderstaand overzicht treft u een analyse op hoofdlijnen aan van de belangrijkste financiële verschillen tussen de begroting 2024 na wijziging en de jaarstukken 2024. We geven verschillen aan die groter zijn dan € 100.000 en die bijdragen aan het resultaat. Het is in dit onderdeel nadrukkelijk niet de bedoeling een limitatieve opsomming te geven die per programma aansluit op onderstaand overzicht. In de programmaonderdelen, bij de 4e W-vraag ‘wat heeft het gekost?’, treft u een nadere gedetailleerde specificatie aan, waar we per programma de realisatie vergelijken met het geraamde resultaat. x € 1.000 Analyse gerealiseerd resultaat

Actuele

Rekening

Begroting

2024

0. Bestuur en ondersteuning

50.964

49.567

- 1.397 N

1. Veiligheid

-2.570

-2.515

55 V

2. Vervoer

-4.315

-4.128

187 V

3. Economie

659

49

- 610 N

4. Onderwijs

-2.559

-2.571

- 12 N

5. Sport, cultuur en recreatie

-6.287

-5.924

363 V

6. Sociaal Domein

-31.911

-28.595

3.316 V

7. Volksgezondheid en milieu

-1.975

-1.760

215 V

8. Bouwen wonen en gronden

-2.877

-2.005

871 V

-871

2.118

2.989 V

Resultaat

Verschil

Analyse Programma 0 • College B&W, nadeel € 586.000. Dit is vooral een gevolg van de actualisatie van de voorzieningen pensioenverplichtingen van de voormalige en huidige wethouders. Per saldo komt dit neer op een nadeel van € 575.000. Bij de ene voorziening is er sprake van een nadeel van € 777.000 en bij de andere een voordeel van € 224.000. Dit komt doordat de rekenrente is verlaagd. Daarnaast zijn de pensioenen verhoogd per 1 januari 2025. 1 oud-weterhouder is pensioengerechtigd geworden en daarom overgebracht van de een naar de andere voorziening. Dit zorgt voor een vrijval bij de voorziening van niet ingegane pensioenen. Per saldo is het nadeel op beide voorzieningen € 575.000 in totaal. • Algemene uitkering, voordeel € 223.000. Verrekeningen algemene uitkering voorgaande jaren, nadeel € 30.000. De gevolgen van de decembercirculaire 2024 zijn niet via een begrotingswijziging in de begroting verwerkt, voordeel € 398.000. Dit is via mededelingen aan u gecommuniceerd. En er zijn verschillen in gehanteerde maatstaven. Dit is enerzijds een gevolg van eigen prognoses en anderzijds aanpassingen door het Rijk in gewicht en aantallen bij de decembercirculaire die pas in het jaar erop volgend via de betaalspecificatie wordt verrekend. • Overige baten en lasten, nadeel € 189.000. Hier is de dotatie aan de voorziening oninbare debiteuren verantwoord, nadeel € 30.000.

En nog een min van € 150.000 bij Nog te bestemmen posten. Dit betreffen budgetten die nog niet functioneel zijn ingevuld/verantwoord. Een besparing bij het sociaal domein € 150.000. Bij de begroting 2025 is deze voor een groot deel ingevuld.

11

Programma 1 Hier zijn geen afwijkingen groter dan € 100.000 die invloed hebben op het resultaat. Programma 2 Hier zijn geen afwijkingen groter dan € 100.000 die invloed hebben op het resultaat. Programma 3 Hier zijn geen afwijkingen groter dan € 100.000 die invloed hebben op het resultaat. Programma 4 Hier zijn geen afwijkingen groter dan € 100.000 die invloed hebben op het resultaat. Programma 5 • Sporthallen, voordeel € 191.000. De lasten zijn lager dan begroot doordat er nog geen lasten zijn geweest voor onderzoeken accommodatiebeleid (budget € 141.000) en doordat de subsidie voor de verduurzaming van het dorpshuis in Elsloo (€ 50.000) nog niet is uitbetaald. Een deel (€ 75.000) van het budget voor onderzoeken is gedekt via de algemene reserve. Dit blijft beschikbaar voor 2025. Voor het resterende deel € 116.000* stellen we voor om dit via resultaatsbestemming beschikbaar te houden voor 2025. • Pumptrack Oosterwolde, voordeel € 140.000*. Bij de kaderbrief 2025 heeft de raad budget beschikbaar gesteld voor een skatebaan. Zowel qua vergunning als qua uitvoering is het handig om de pumptrack en de skatebaan aan elkaar te verbinden. Eind 2024 is gestart met de uitvoering. Planning is dat de pumptrack en de skatebaan in april 2025 gereed zijn. De raad is hierover geïnformeerd via de najaarsrapportage 2024 en mededeling #1734.

We stellen voor het budget via resultaatbestemming beschikbaar te houden voor 2025. Programma 6 • Opvang Oekraïne, voordeel € 604.000. Ondanks een verdere verlaging van het ontvangen normbedrag, zijn er met de opvang van Oekraïense ontheemden middelen overgehouden in 2024. Voorstel is ook deze middelen in 2025 in te zetten, mede vanwege de grote opgave die er ligt om blijvend een grote groep ontheemden op te vangen. De concrete uitwerking volgt in 2025. We stellen voor dit via resultaatsbestemming beschikbaar te houden voor 2025. • Fonds Ooststellingwerf, voordeel € 107.000. Niet het volledige budget voor de subsidies is in 2024 besteed. Ook zijn er over voorgaande jaren een aantal terugbetalingen geweest. Dit zorgt voor een voordeel. • Levensonderhoud, voordeel € 226.000. In de begroting zijn de baten en lasten voor levensonderhoud gelijk aan elkaar geraamd. De lasten waren hoger door hogere aantallen WWB. Ook de baten waren hoger. Per saldo hebben we vanuit het rijk (buig-middelen) meer ontvangen dan we hebben uitgegeven. • Schuldhulpverlening, voordeel € 117.000. Via de meicirculaire 2024 hebben we € 60.000 structureel ontvangen voor aanpak schulden en armoede. Dit budget is in 2024 niet benut. Zoals ook al gemeld bij de najaarsrapportage 2024 zien we dat ook een deel van het reguliere budget niet wordt benut. Hierdoor ontstaat een incidenteel voordeel van € 57.000.

Er zijn een aantal ontwikkelingen waardoor we verwachten dat dit budget de komende jaren wel nodig is. Het gaat dan acties die voortkomen uit het beleidsplan schuldhulpverlening dat in 2025 wordt voorgelegd aan de raad ter besluitvorming en om een subsidie voor de coördinatie van de 'papierwinkel'. Bij de voorjaarsrapportage 2025 stellen we voor het budget structureel aan te passen. • Maatwerkvoorzieningen (Wmo), voordeel € 142.000. Het voordeel is ontstaan door meerdere factoren. We hebben € 34.000 meer eigen bijdrage Wmo ontvangen dan geraamd. Bij de najaarsrapportage hebben we het budget voor Wmo-vervoer verhoogd met € 100.000 op basis van een inschatting van de verwachte kilometers. Achteraf bleek deze toevoeging te hoog, wat heeft geleid tot een voordeel van € 79.000. Daarnaast hebben herverstrekkingen van hulpmiddelen uit het depot ertoe geleid dat er minder nieuwe verstrekkingen nodig waren, wat een voordeel van € 23.000 opleverde.

12

•

•

•

•

Hulp bij het huishouden (Wmo), voordeel € 108.000. Bij de voorjaarsrapportage is het budget met € 365.000 naar boven bijgesteld in verband met hogere tarieven voor het jaar 2024. In de tweede helft van 2024 zijn de kosten voor hulp bij het huishouden gedaald, doordat minder uren zijn afgenomen dan eerder verwacht. Dit komt deels door seizoensinvloeden, zoals vakanties en feestdagen, waardoor uren niet altijd worden ingehaald. Hierdoor is een positief saldo ontstaan. De mogelijke invloed van Powerful Ageing op deze daling wordt nog onderzocht. Dagbesteding (Wmo), voordeel € 173.000. Het voordeel is deels ontstaan doordat we een teruggave hebben ontvangen voor niet ingezette subsidies over 2023. Daarnaast hebben we voor de uitgaven van indicatievrije dagbesteding gebruik gemaakt van de SPUK Friza middelen. Verder zijn er minder dagdelen afgenomen dan eerder ingeschat op basis van de indicaties. Dit komt deels door ziekte en vakantie van cliënt of begeleider, maar ook door een verdere afname van het aantal cliënten in de loop van 2024. Hierdoor vielen de daadwerkelijke kosten lager uit dan verwacht. Jeugdhulp, voordeel € 1.000.000. De begroting 2024 is bij de voorjaarsrapportage met € 2.300.000 bijgesteld vanwege de overschrijding van de jeugdkosten in de jaarrekening 2023.

Om de kosten beter te beheersen, hebben we in de kaderbrief 2025 maatregelen aangekondigd die naar verwachting een besparing op de jeugdhulpkosten opleveren, oplopend tot € 1,2 miljoen in 2027. Het voordeel op jeugdhulpkosten komt vooral door lagere zorgkosten. In 2024 is het aantal cliënten gedaald, mede door de invoering van verschillende maatregelen, zoals de standaardisatie van processen, de implementatie van een prognosemodel en de monitor jeugd. Hierdoor hebben we beter inzicht gekregen in zowel de aantallen als de kosten. Daarnaast zijn ook de kosten voor jeugdbescherming en jeugdreclassering lager dan verwacht. Deze taken worden centraal uitgevoerd door SDF voor de Friese gemeenten. We zien een afname van het aantal daadwerkelijke maatregelen ten opzichte van de begroting, wat past binnen de bredere beweging om meer in te zetten op ondersteuning in het voorliggend veld. Beschermd wonen (Wmo) en Maatschappelijke opvang en vrouwenopvang, voordeel € 439.000. We hebben een positieve afrekening ontvangen via het SDF voor beschermd wonen en voor maatschappelijke opvang en vrouwenopvang. In de begroting hebben we rekening gehouden met een (beperkte) positieve afrekening. In de werkelijkheid bleek dit veel hoger te zijn. Dit was niet tijdig bekend om nog in de najaarsrapportage 2024 te verwerken.

Daarnaast zijn de middelen hoofdlijnenakkoord GGZ die wij via het SDF ontvangen nog niet volledig benut. Deze middelen worden jaarlijks toegevoegd aan het budget zorg en veiligheid. In 2025 komt er een pilot voor de inzet van een wijk GGD'er. In 2024 zijn er eerst voornamelijk voorbereidende werkzaamheden gedaan, waardoor de lasten lager zijn.

Programma 7 Hier zijn geen afwijkingen groter dan € 100.000 die invloed hebben op het resultaat. Programma 8 Hier zijn geen afwijkingen groter dan € 100.000 die invloed hebben op het resultaat.

13

Bestemming gerealiseerd resultaat Meerjarig beslag Het bepaalde bodembedrag van de algemene reserve is € 5,2 miljoen. In de paragraaf weerstandsvermogen is berekend dat de benodigde weerstandscapaciteit € 4,885 miljoen bedraagt. Er wordt een netto meerjarig beslag (2024-2027) gelegd op de algemene reserve van in totaal € 7,205 miljoen. Het meerjarig beslag bestaat uit de volgende onttrekkingen: • OKO projectleider € 138.000 (2025-2026) • WOO € 25.000 (2025) • Toekomstvisie € 165.000 (2025) • Vitale vakantieparken Hildenberg € 300.000 (2025-2027) • Verkeersveiligheid € 295.767 (2025) • MOP wegen € 218.763 (2025) • Omgevingswet € 963.463 (2025-2029) • Programma landelijk gebied € 332.783 (2026) • Werkbudget Europapact Fryslân € 25.000 (2025) • Subsidie vrijstaat en stichting Kortsluiting € 40.000 (2025-2026) • Beheersing eikenprocessierups € 97.000 (2025) • Skatebaan Oosterwolde € 125.000 (2025) • Naar buiten € 100.000 (2025) • Oekraïnemiddelen 2023 € 1.442.000 (2025) • Volwassenfonds meedoenpas € 47.000 (2025) • Welzijnscoaching € 75.000 (2025) • Mantelzorgondersteuning € 25.000 (2025) • JOGG-regisseur € 112.000 (2025-2026) • Klimaatmiddelen € 283.450 (2025-2029) • Uitvoeringsbudget programma duurzaamheid € 184.952 (2026-2029) • OKO-uitvoeringskosten € 1.018.000 (2025-2026) • Circulaire uitvoeringsstrategie € 156.804 (2025-2029) • Taskforce wonen € 999.943 (2025) •

Verduurzaming dorpshuis Waskemeer € 35.000 (2025) Minimale niveau algemene reserve Het minimale niveau van de algemene reserve voor de komende jaren is € 17,290 miljoen. De stand van de algemene reserve bedraagt per ultimo 2024 € 32,333 miljoen. Na toevoeging van het gerealiseerde resultaat over 2024 (zie tabel voorstel bestemming gerealiseerd resultaat), stijgt de algemene reserve naar € 33,321 miljoen. x € 1.000 Minimale niveau Algemene reserve

Rekening 2024

Bodembedrag

5.200

Benodigde weerstandscapaciteit

4.885

Meerjarig beslag

7.205

Minimale niveau algemene reserve

17.290

Algemene reserve per ultimo 2024

32.333

Afwijking t.o.v. minimale niveau

15.043

14

Voorstel bestemming gerealiseerd resultaat We stellen u voor het resultaat op onderstaande wijze te bestemmen: • € 17.000 voor de mobiliteitsvisie. Het proces om uitvoering te kunnen geven aan de mobiliteitsvisie is vertraagd. Daarom zijn de middelen in 2024 niet volledig besteed. • € 116.000 voor accommodatiebeleid. De raad heeft in september 2024 besloten om € 66.000 van het budget accommodatiebeleid 2024 beschikbaar te stellen voor onderzoek verduurzamingsmogelijkheden Kampus en onderzoek dorpshuis Haule. Deze onderzoeken vinden in 2025 plaats. De lasten komen daarom ook in 2025. Daarnaast heeft de raad besloten om € 50.000 beschikbaar te stellen voor de verduurzaming van het dorpshuis in Elsloo. Dit budget is nog niet uitgegeven. De subsidie van IMF en de bijdrage vanuit de gemeente zijn gebaseerd op de verduurzaming van het bestaande dorpshuis in Elsloo. Inmiddels heeft Stichting Vereniging Accommodatie Elsloo (SVEA) een gewijzigd plan ingediend. Het plan is met de betrokken wethouders oriënterend besproken. Op basis hiervan werkt SVAE het plan verder uit en komt er bij de gemeente op terug. Het uitgewerkte plan wordt in 2025 verwacht. • € 10.500 voor subsidieregeling 80 jaar vrijheid. Deze regeling loopt door in 2025. Het budget is € 25.000. Er is voor bijna € 14.500 subsidie aangevraagd. Voor 2025 worden nog aanvragen verwacht. • € 37.000 voor het herplanten van bomen.

Door capaciteitsproblemen zijn in 2024 de geplande te kappen bomen buiten de bebouwde kom niet gekapt. Daarom is er ook geen herplant geweest. Voor 2025 is capaciteit geregeld om de nodige inhaalslag te maken. • € 140.000 voor pumptrack Oosterwolde. Bij de kaderbrief 2025 heeft de raad budget beschikbaar gesteld voor een skatebaan. Zowel qua vergunning als qua uitvoering is het handig om de pumptrack en de skatebaan aan elkaar te verbinden. Eind 2024 is gestart met de uitvoering. Planning is dat de pumptrack en de skatebaan in april 2025 gereed zijn. De raad is hierover geïnformeerd via de najaarsrapportage 2024 en mededeling #1734. • € 48.000 voor inburgering. De tijdelijke middelen van € 48.000 uit de begroting 2024, toegekend via de septembercirculaire 2022, konden niet ingezet worden door te weinig capaciteit. Door een tekort aan participatieactiviteiten willen we deze middelen in 2025 benutten om lokale participatie- en integratiemogelijkheden te versterken. Praktische oefening van de taal en actieve deelname aan de samenleving zijn cruciaal naast taallessen voor een succesvolle inburgering. Dit sluit aan bij het duale karakter van de Nieuwe Wet Inburgering, waarin leren in de praktijk en formeel leren hand in hand gaan. • € 20.000 voor de subsidieregeling bloeizones. Deze regeling loopt door in 2025. In 2025 worden nog aanvragen verwacht.

• € 604.000 voor Opvang Oekraïne. Ondanks een verdere verlaging van het ontvangen normbedrag, zijn er met de opvang van Oekraïense ontheemden middelen overgehouden in 2024. Voorstel is ook deze middelen in 2025 in te zetten, mede vanwege de grote opgave die er ligt om blijvend een grote groep ontheemden op te vangen. De concrete uitwerking volgt in 2025. • € 105.000 voor natuurbrandpreventie en -mitigatie. Deze middelen hebben we via de decembercirculaire 2024 ontvangen en konden we daardoor niet meer in 2024 uitgeven. Het budget wordt in 2025 benut voor o.a. het slaan van nieuwe putten. • € 32.000 voor spreidingswet. Deze middelen hebben we via de decembercirculaire 2024 ontvangen en konden we daardoor niet meer in 2024 uitgeven. Het budget wordt in 2025 benut voor het zoeken naar opvangplekken voor asielzoekers.

15

x € 1.000 Voorstel bestemming gerealiseerd resultaat

Rekening 2024

Mobiliteitsvisie

17

Accommodatiebeleid

116

Subsidie 80 jaar vrijheid

11

Herplanten bomen

37

Pumptrack Oosterwolde

140

Inburgering

48

Subsidieregeling bloeizones

20

Opvang Oekraïne

604

Natuurbrandpreventie en -mitigatie (decembercirculaire 2024)

105

Spreidingswet (decembercirculaire 2024)

32

Toevoeging algemene reserve Totaal voorstel resultaatbestemming

988 2.118

16

Actualisatie reserves en voorzieningen Op basis van artikel 15 van de verordening ex. Artikel 212 (financiële verordening) is uitgesproken dat het college een nota reserves en voorzieningen opstelt in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Volgens de financiële verordening wordt het beleid ten aanzien van de reserves en voorzieningen jaarlijks herzien. Daarbij worden onder meer het doel, de heroverwegingen en de bestedingen van de gevormde reserves en voorzieningen opnieuw beoordeeld. In de nota reserves en voorzieningen zijn alle reserves en voorzieningen opgenomen. Hieronder volgt een samenvatting van de beoordeling van de reserves en voorzieningen ultimo 2024. Als uitgangspunt voor de beoordeling reserves en voorzieningen jaarrekening 2024 is de eindstand van de reserves en voorzieningen in de jaarrekening 2023 genomen. De beoordeling 2024 heeft de volgende instellingen/opheffingen voor de reserves, voorzieningen en schulden tot gevolg: • Het instellen van een reserve OKO • Het instellen van een voorziening RVU • Het instellen van een verliesvoorziening complex Muldersveld Makkinga De raad heeft de bevoegdheid om onttrekkingen en toevoegingen tot en met 31 december van het betreffende boekjaar met tijdige begrotingswijzigingen te autoriseren.

Voor een verdere toelichting verwijzen we naar de ‘Nota reserves en voorzieningen’.

17

Jaarverslag

18

Programma 0 | Bestuur en ondersteuning Kenmerkend voor Ooststellingwerf is dat de gemeente open en transparant wil besturen richting zijn inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen; vertrouwen en ruimte geven om hen eigen verantwoordelijkheid te laten nemen en initiatief te ontplooien. De faciliterende rol van ons als 'eerste overheid' vraagt steeds meer aandacht. Dit houdt ook in dat de gemeente continu de dienstverlening verbetert, zowel in kwaliteit als in begrijpelijkheid en toegankelijkheid. Verdere digitalisering staat het persoonlijke karakter van onze dienstverlening niet in de weg. “Ja, mits” is hierbij ons vertrekpunt.

Thema 0.1 Bestuur Wat willen we bereiken • We willen een verbindend bestuur zijn. Een bestuur dat de verbinding legt en onderhoudt naar de raad, de inwoners, bedrijven en organisatie. Een bestuur dat zichtbaar aanwezig is in de dorpen, de contacten onderhoudt met de besturen van plaatselijk belang / bewonerscommissies en luistert naar wat er speelt in de dorpen. • We willen een eerlijk en betrouwbaar bestuur zijn dat, ook al is de boodschap niet zo aangenaam, dit open en eerlijk brengt. Initiatieven vanuit de dorpen behandelen wij op adequate wijze. • Een goede samenwerking met de raad zien we als een basisverantwoordelijkheid van dit college. Daarom hebben we aan het begin van deze periode een aantal basisafspraken gemaakt tussen college en raad. • Inwoners, bedrijven en organisaties in onze gemeente vormen een belangrijke partij om nieuw beleid of projecten mee vorm te geven. We willen onze inwoners, bedrijven en organisaties dan ook nadrukkelijk betrekken bij het opstellen van nieuw beleid of het uitvoeren van projecten in de leefomgeving. De politieke debatten over nieuw beleid of het uitvoeren van projecten willen we in de dorpen laten plaatsvinden. • We willen dat iedereen, hoe verschillend we ook zijn en met welke beperkingen en uitdagingen we ook kampen, volwaardig onderdeel kan en mag zijn van de samenleving.

Wat hebben we bereikt • We hebben concrete stappen gezet om de Samenwerkingsagenda verder uit te voeren door duidelijke afspraken te maken over startnota’s en keuzenota’s bij grote projecten en nieuw beleid. Deze nota’s hebben bijgedragen aan een heldere fasering en meer betrokkenheid van de raad. • Het nieuwe beleid inwonersparticipatie (juni 2023) wordt actief uitgevoerd, en met de aanstelling van een beleidsmedewerker inwonersparticipatie in 2024 zijn participatietrajecten professioneel begeleid en succesvol opgezet. • De Lokale Inclusieagenda is verder uitgewerkt en wordt steeds meer toegepast als toetssteen bij gemeentelijke projecten en beleid. • De OWO-samenwerking is doorontwikkeld door de gemeenteraad structureel te informeren over de voortgang en resultaten. Dit is gedaan door middel van OWO-themabijeenkomsten.

19

Beleidsindicatoren De formatie bestaat uit het begrote aantal formatieplaatsen op 1 januari 2024 per 1.000 inwoners. Bezetting is het aantal fte’s dat werkzaam is per 1.000 inwoners op 1 januari 2024 (formatie minus vacatureruimte). Beleidsindicatoren thema Bestuur