Verslag Mini-symposium Kansengelijkheid 14 april 2023

(sheet) Rol van de gemeenteraad Bespreken: welke rol kunt u spelen als gemeenteraad bij het bevorderen van kansengelijkheid en inclusie? -Vertegenwoordigende rol? Bv: vertegenwoordigt u écht alle Oosterhouters? Ook de groepen die u minder kent of hoort? Bijvoorbeeld vluchtelingen, inwoners met armoedeproblemen, LHBTIQgemeenschap… -Kaderstellende rol? Bv: meenemen in ieder nieuw beleidskader de stelregel ‘gericht investeren voor gelijke kansen’ -Controlerende rol? Bv: heeft het beleid effect voor de meest kansarmen? Waar zien we dat in terug? Amin vertelt zijn ervaring. Hij wilde naar IJsland om te studeren. Door diverse oorzaken ging dat fout, maar hij kon zich inschrijven in Tilburg. Het volgende struikelblok was het vinden van woonruimte. Ook dat is opgelost waarbij hij blij verrast was door het vertrouwen dat mensen in hem hadden. Wat waren zijn meest positieve en negatieve ervaringen? • Pogingen tot oplichting rondom kamerverhuur. • Alles was online en digitaal vanwege corona en hij startte in februari dus middenin het schooljaar. Hij heeft veel moeite moeten doen om overal achter te komen en alles te ontdekken. Er was geen enkele interactie mogelijk. • Hij heeft geen hulp gekregen bij het vinden van de kamer maar achteraf kwam hij erachter dat zijn hospita in coronatijd gestrand was in Marokko en de mensen aardig en behulpzaam vond.

Ze wilde wat terug doen en bood hem daarom een kamer aan. • Hij is een internationale niet-EU student en hij volgt een tweejarige master. Hij moest in het eerste jaar de helft van de ECT's halen, als dat niet lukte zou hij terug moeten naar Marokko. Maar voor EU-studenten geldt die regel niet. Dat zorgde voor heel veel druk en heeft veel invloed gehad op genieten van het leven. • Actie is belangrijk, zelf aan de slag gaan en ontdekken. • Nadat de universiteit weer openging, heeft hij veel mensen ontmoet maar in zijn onderzoeksprogramma doen maar vier mensen mee. Tips van de aanwezigen voor Amin om zijn kansengelijkheid te versterken: - Leer de taal spreken. Amin is daar hard mee bezig. - Wees zeker van jezelf. Amin heeft zichzelf beter leren kennen, hij gelooft meer in zichzelf. - Neem zoveel mogelijk deel aan netwerken, blijf nieuwsgierig, ga bij een vereniging. Een baan vinden is voor Amin nog een uitdaging. Hij mag maar 16 uur per week werken en zijn werkgever moet een werkvergunning aanvragen. Niet alle werkgevers willen dat doen, ze zijn huiverig om veel werk te doen voor iemand die maar 16 uur mag werken. [hieronder de link naar de presentatie]

Mini-symposium Kansengelijkheid 14 april 2023

15

workshop 5 - PPS kansengelijkheid Oosterhout_2023.pdf

WORKSHOP 6 – Heidi Buijtels Verbeter Breda en Pact van Breda 3 Heidi Buijtels is kwartiermaker van het programma Verbeter Breda. Dit programma werkt aan gelijke kansen, waar je ook opgroeit. Ze geeft een boeiend betoog over de aanpak in Breda, vertelt hoe het proces in Breda wordt gelopen en welke bouwstenen het programma kent. In Breda is men nu ruim 3 jaar bezig zijn en is er een alliantie geformeerd. Half april ondertekenen de partners het eerste uitvoeringsprogramma: het Pact van Breda deel 3. Waarom werken aan kansengelijkheid? Cijfers laten zien dat verschillen tussen Bredase bewoners die het goed hebben en zij die het minder goed hebben groter wordt. Waar je woont in Breda bepaalt steeds meer wat je kansen in het leven zijn. Dat willen we veranderen. Wat deelnemers workshop opvalt, is dat het percentage corporatiewoningen in gemeente Breda relatief laag is (27%) t.o.v. bijv. Oosterhout (< 30%). Meer spreiding is een wens ook in Breda. De Bredase aanpak in een notendop: • Samen met de stad en van de stad (ervaringskennis van bewoners inzetten!) • Op zoek naar samenwerking en partnerschap • Meepraten = meedoen • Ongelijk investeren in de stad • Gelijkwaardig: voor en met bewoners • Op zoek naar doorbraken en innovaties en de dingen voor willen zijn. • Warm in de contacten, inzetten op (het bouwen aan) en werken vanuit vertrouwen • Bereidheid tot leren en proberen.

Lef nodig. • Lang volhouden, ook als het tegenzit, de ambitie voorop blijven zetten. Eén ambitie: In 2040 moet iedereen, waar je ook opgroeit in Breda, genoeg kansen kunnen pakken om zelf zijn leven waardevol in te richten. De bouwstenen: 1) Een leefbaar inkomen 2) Goed wonen in een fijne buurt 3) Kunnen worden wie je wilt zijn. Het (onafhankelijk) programmateam bestaande uit een groot netwerk van Bredase partijen (en een rijksvertegenwoordiger!) sturen het proces van ambitie (Pact deel 1) naar concrete doelen (Pact deel 2) en naar de uitvoering: concrete plannen (Pact deel 3 is nagenoeg gereed!). Vraag: Voorbeelden van concrete doelen? - In 2040 zijn er genoeg betaalbare woningen goed verdeeld over de buurten - In 2040 zijn er genoeg voorzieningen in iedere buurt, etc. De focus ligt op de leer-, opgroei- en leefomstandigheden voor kinderen. Van doel naar plan is samen met bewoners gedaan, echter in het proces wordt het steeds lastiger om de bewonersbetrokkenheid te behouden. Oorzaak? Plannen zijn veelal nog te abstract en stadsbreed, waardoor buurtbewoners zich er niet (genoeg) in herkennen.

Zoals ook Tim ’S Jongers aangeeft, het gaat niet enkel over ‘hen’, maar ook over ‘ons’ (professionals, ambtenaren), wat moeten wij veranderen in aanpak, benadering? Vraagt om een andere werkattitude, misschien meer loslaten, overlaten aan de mensen zelf, hen opleiden? Breda hamert daarom op de ‘beweging’ (andere mindset) die daarvoor nodig is. Desgevraagd beaamt de inleider dat de beweging erg van beneden naar boven is, terwijl ook van boven naar beneden beweging nodig is (mensen die het te goed hebben, zouden wat kunnen inleveren of ruimte kunnen maken voor minder bedeelden).

Mini-symposium Kansengelijkheid 14 april 2023

16

Vraag: Wat neemt Breda als uitgangspunt (0-meting) om in 2040 te kunnen beoordelen of die stappen gezet zijn? De 0-meting zit in de monitor. Breda heeft daarvoor een monitorinstrument opgezet, dat niet enkel gebaseerd is op cijfers maar ook ervaringen. In alle gesprekken met bewoners komt naar voren dat elkaar ‘ontmoeten’ cruciaal is, op en tussen allerlei geledingen. Dat is de rode draad in de aanpak. Het vraagt een andere manier van communiceren: eenvoudig taalgebruik, aanwezig zijn op scholen, in de buurt, bewoners themagericht uitnodigen, etc. Kijkend naar jullie analyse en urgente thema’s/problemen zou je die – nog los van draagvlak creëren – vrijwel over kunnen nemen voor alle gemeenten? Het met bewoners gaan praten, levert inhoudelijk op niet veel meer op, is meer procedureel. Dat klopt, het zijn universele problemen; maar met lokale partijen moet je in die leefwereld van je burgers het verschil gaan maken. Partijen heb je nodig voor de uitvoering, om de kloof te helpen dichten. Het vraagt om afspraken over de samenwerking, prioritering, manier aan aanpak (alliantie) en daarin kan je als stad het verschil maken. Zie de 6 principes waarvoor Breda kiest. De zes principes van Verbeter Breda 1. Plannen samen maken met en voor bewoners (middels gespreksplatforms in allerlei samenstellingen – individuele gesprekken, wijkraden, in café’s etc.) 2.

Investeren in preventie, problemen voorkomen 3. Buurt-, wijk- en stadsgericht naar oplossingen zoeken (bijv. corporatiebezit spreiden of ander type woningen in die buurt toevoegen?; andere voorzieningen?) 4. Meerjarige aanpak, volhouden en doorzetten 5. Bewoners anders ondersteunen, d.w.z. warm contact, persoonlijke aandacht, zélf oplossingen laten aandragen en waar nodig obstakels wegnemen (dus vooral luisteren! niet enkel aanbodgericht) 6. Aan vertrouwen bouwen onder professionals en bewoners; professionals daartoe de ruimte geven, investeren in elkaar ontmoeten en leren kennen, duidelijk, open en eerlijk naar elkaar toe communiceren. Hoe voorkom je dat het een wensenlijst van bewoners wordt? Dus niet ‘U vraagt, wij draaien..’ ? Daarover moet je met bewoners het gesprek aan durven gaan, want de beweging vraagt ook iets van bewoners zelf. Bijv. met ‘aan de bak-garantie’ (vb. Rotterdam) jongeren verleiden. Ondernemers betrekken bij voorlichting over beroepen aan jongeren. Momenteel werkt Breda aan de inrichting van het programmabureau (vergelijkbaar met Nationaal Programma Rotterdam-Zuid). In het Pact zijn de partners niet vooraf gekozen maar sprake is van een netwerkorganisatie: wie mee wil doen, kan aansluiten en moet naar vermogen meefinancieren. Ruimte is er nadrukkelijk ook voor kleine initiatieven (bijv. Daklozenopvang).

In het bestuur van dit bureau participeren 4 bewoners. De financiering van het programmabureau is fiftyfifty geregeld; de partners dragen samen de kosten - na aftrek rijksbijdrage - van het programmabureau (gemeente 50% en overige partners 50%), maar ook bij particuliere fondsen en bij de EU zullen middelen gezocht worden. Vraag: Wat is de rol van het Rijk hierin, wat kan die beslechten? We krijgen nu veelal op onderdelen/projecten rijksfinanciering, dus gelabeld. Liever willen naar een integrale kijk en aanpak. De rijksvertegenwoordiger is nog maar vrij kort aangesloten bij dit proces; door zijn deelname hoort het projectteam snel of er subsidie aankomt; hij is de persoon met wie men kan schakelen als er obstakels zijn. Vraag: Is er al wat in de aanpak van de gemiddelde ambtenaar/professional veranderd inmiddels? Daar is aandacht voor, sommige lopen voor op anderen, doen mee met de allianties, we proberen ook anderen die nog niet aangehaakt zijn, te overtuigen en mee te nemen. Goed idee van Tim ’S Jongers die voorstelt om ambtenaren een week de tijd te geven om na te denken over diens manier van werken, hoe het anders/beter kan. Het vraagt om lef van medewerkers. Burgemeester: Ambtenaren de ruimte geven om zaken mogelijk te maken, nodig zijn ‘MogelijkMakers’, verbinders, mee-werkers.

Mini-symposium Kansengelijkheid 14 april 2023

17

Vraag: waarom zo’n programma nodig om dat voor elkaar te krijgen? Besproken wordt dat in principe iedereen met de beste bedoelingen zijn werk doet, maar er ontbreekt vaak een gezamenlijke richting, het samen doen, partijen bij elkaar houden, energie genereren én vasthouden. Hoe weerstand bij burgers te doorbreken bij veranderingen? Bij burgers is het culturele besef nodig dat je, soms letterlijk, ruimte moet maken voor de ander. Besproken wordt dat rond allerlei maatschappelijke thema’s het nodig is dat veel meer met lef en eendracht - en niet vanuit angst voor weerstand – (ook politiek) geopereerd moet worden. [hieronder de link naar de presentatie en naar de uitvoeringsagenda ‘Verbeter Breda’; via aanmelden op de nieuwsbrief wordt men op de hoogte gehouden van de voortgang ]

workshop 6 20221223 Verbeter Oosterhout Minisymposium Breda -Kansengelijkheid.pdf uitvoeringsagenda alliantie Kunnen worden wie je wilt zijn v2.pdf

WORKSHOP 7 – Stella van Esch Gelijke Kansen ‘s-Hertogenbosch Stella van Esch is projectleider Programma Gelijke Kansen te ’s-Hertogenbosch. Ze vertelt over de aanpak in die gemeente. Informatie over het programma en waar ze aan werken is te vinden op de website: https://www.gelijkekansens-hertogenbosch.nl/home/default.aspx Het doel van het programma is gelijke kansen creëren voor álle kinderen in de gemeente ’sHertogenbosch: • Door het zelfvertrouwen van kinderen en jongeren te stimuleren • Door hun horizon te verbreden • Door kinderen te laten opgroeien in een stabiele omgeving. Daarbij wordt gekeken naar de hele omgeving van de kinderen: school, thuis en de wijk. Men was al in 4 verschillende wijken aan de slag, m.n. in de wijken waar sprake is van de meeste achterstand en armoede, maar iedere organisatie en instelling werkte enkel vanuit zijn eigen invalshoek. Daarom is gezocht naar een meer integrale blik en samenwerking: Wie doet er al iets? Wat doet men? Hoe kan men werkwijzen onderling verbinden en dat vervolgens ook in de andere wijken implementeren? In de Gelijke Kansen Community 's-Hertogenbosch werken gemeente, onderwijs- en opvanginstellingen, sport-, cultuur- en welzijnspartners samen aan een samenhangend aanbod van projecten. Met bestuurders en leerkrachten, met jongerenwerkers en cultuurmakers, met sportcoaches en natuurlijk ook met ouders.

Ze zoeken steeds actief de verbinding en samenwerking tussen organisaties en disciplines en ze wisselen kennis en ervaring volop uit. Nadrukkelijk worden er met de kinderen zelf en met de ouders gesprekken georganiseerd. Zodat zij zelf kunnen aangeven wat zij missen en wat zij belangrijk vinden. Zoveel mogelijk kinderen probeert men erbij te betrekken, ook kinderen die elders buiten de wijk op school zitten. Met het tonen van een film laat Stella zien hoe kinderen en ouders erbij betrokken zijn. Het programma Gelijke Kansen kent drie pijlers: TOP-tijd, stimuleren van talent, samenwerken met ouders. Bij elke pijler horen concrete initiatieven en projecten. De Actieagenda Gelijke Kansen is een ‘levende agenda’: er kunnen steeds nieuwe initiatieven en projecten aan worden toegevoegd. 1. TOP-tijd TOP-tijd staat voor Talent, Ontdekken & Plezier. Met TOP-tijd zorgen professionals en andere betrokkenen voor een inspirerende en kansrijke omgeving voor alle kinderen. Een omgeving waarin ze buiten schooltijd nieuwe ervaringen opdoen en talenten kunnen ontdekken. 2.Stimuleren van talent Elk kind verdient de kans om talenten te ontdekken en ontwikkelen. Want als je weet waar je goed in bent of wat je leuk vindt, is dat goed voor je zelfvertrouwen en je ontwikkeling. Het gedrag van professionals is van cruciaal belang voor de kansen van kinderen.

Nodig zijn professionals die zich dagelijks met hart voor de zaak in willen zetten voor gelijke kansen voor alle Mini-symposium Kansengelijkheid 14 april 2023

18

kinderen en jongeren. Het vraagt ook van hen een bepaalde attitude, niet vanuit vooroordelen kijken maar ook hoge verwachtingen hebben en niet het kind beoordelen op afkomst, thuissituatie of eerdere leerprestaties. Want kinderen gaan beter presteren als er meer van ze verwacht wordt; bovendien krijgen ze meer zelfvertrouwen en motivatie. 3. Samenwerken met ouders De rol van ouders en verzorgers in het leven van een kind is van essentieel belang. Door zorgen over geld, gezondheid of om andere redenen is niet iedere ouder altijd even goed in staat om die rol te vervullen. Bij elke pijler horen concrete initiatieven en projecten. De Actieagenda Gelijke Kansen is een ‘levende agenda’: er kunnen steeds nieuwe initiatieven en projecten aan worden toegevoegd. Hoe in Oosterhout aan te slag te gaan met gelijke kansen, en voor welke groepen willen jullie iets betekenen? vraagt Stella aan de deelnemers van de workshop. Hierop wordt aangegeven dat men graag iets wil doen, maar zeker niet alles opnieuw wil bepraten. Want er is al veel voor handen in Oosterhout. Maar hoe maken we dat ook duidelijk aan onze inwoners? [ Link naar een filmpje gemaakt door kinderen ]

Gelijke Kansen_V2.mp4

-----------------------------------Tot slot nog enkele (plenaire) reacties van deelnemers aan de workshops: - “Veel informatie gehoord. Voor herhaling vatbaar!” - “Ik realiseer me hoe bevoorrecht je bent als veel basiszaken in je leven gewoon goed geregeld zijn, en moet me er meer van bewust zijn hoe dat voelt voor mensen bij wie dat niet het geval is”. - “Ik ben ontzettend onder de indruk van wat de jongerenwerkers allemaal in Oosterhout doen, maar ervan geschrokken dat ze met maar zo weinigen zijn terwijl er zoveel werk voor hen is”. - “Ik zou graag een Quiet ook in Oosterhout gerealiseerd willen zien, een plek waar ik naartoe kan gaan”. - “Ik heb veel gehoord van Amin over wat je zoal tegenkomt in Nederland als je vluchteling bent, en hoe belangrijk het is dat je hulp krijgt om weer stappen te kunnen zetten”. - “Ik vond het interessant om te horen hoe ze in Den Bosch met een lappendeken aan organisaties toch samen beleid zijn gaan maken om kinderen meer kansen te bieden”. - “Mooi vond ik om te horen hoe de aanpak in Breda van onderaf ingevuld wordt, dat het Rijk erbij is betrokken, en dat men van sectoraal naar een veel meer integrale aanpak gaat om nieuwe dingen mogelijk te maken”. - “De workshop systemische aanpak heeft mij het inzicht gegeven dat ik dieper moet kijken, er alles moet bijhalen, wil ik vooruitgang boeken. Erg leerzaam”.

-----------------------------Het verslag van deze inspirerende middag gebruikt de KOPgroep Kansengelijkheid voor hun eindverslag waarmee ze aan de slag gaat en dient als basis voor de startnotitie. Met dank aan: Vertegenwoordigers van allerlei organisaties en inwoners uit de stad. Sprekers: Tim ’S Jongers en Floris Alkemade Workshopsleiders: Bruno Hillewaere, Pieter van Loon, Kaveh Bouteh, Jamie Kankam, Esmee Janssen, Mijntje Notermans, Yassir Houtch en Amin, Heidi Buijtels, Stella van Esch. Notulanten workshops: Mirte Akkermans, Joke Rosiers, Cynthia Martens, Lalique Schöner, Brigit Moonen, Bernie Spronk en Lianne de Wijs. Gespreksleider: Richard Engelfriet Fotografie: Casper van Aggelen Lunch Catering: leerlingen Praktijkschool de Zwaaikom Gastheer Cultuurmakerij (Galvanitasterrein): Paul Thijssen (initiatiefnemer inspiratielab) Leden KOP-groep: Mathijs Raaijmakers, Kiona Groenen, Martijn Louwerens, Natascha Bakx, Marie-Louise van Mook, Hannie Broekhoven, René van Bijnen, Ümit Güler, Ziya Iꞔli, Karin Klomp, Teus Kortlever, Clemens Piena, Willem-Jan van der Zanden en Hanneke Herders (ondersteuning). Voorbereidingsgroep FVZ’s: Mathijs Raaijmakers, Marie-Louise van Mook, Hannie Broekhoven en Ümit Güler.

Mini-symposium Kansengelijkheid 14 april 2023

19