uitvoeringsprogramma IV

25 / 38

c.

De mogelijke verbreding van het project NEET. Eind 2017 heeft het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) de Oosterhoutse jongeren die voldoen aan de definitie van NEET (jongeren tussen de 18 en 23 jaar die zonder werk, zonder onderwijs, zonder startkwalificatie en zonder uitkeringen in Oosterhout wonen) in beeld gebracht. Voor een groot gedeelte van de jongeren die geen opleiding volgen of geen werk hebben geldt dat zij een hoger risico lopen om een afstand tot de arbeidsmarkt te ontwikkelen, in de schuldenproblematiek en/of criminaliteit terecht te komen of in een later stadium beroep te doen op een uitkering. Begin 2018 zijn het RBL en de gemeente Oosterhout een pilot gestart om deze jongeren actief te benaderen, met als doel om de jongeren toe te leiden naar een startkwalificatie. Wanneer bleek dat een jongere niet naar school kon/ wilde, maar wel wilde werken was er een klantmanager vanuit de gemeente beschikbaar om de jongeren richting arbeid te begeleiden. Gezien de positieve resultaten van deze pilot wordt deze werkwijze in 2019 verder voortgezet en wordt er gekeken hoe de jongeren die niet richting onderwijs dan wel arbeid willen (de ‘niet willers’) toch gemotiveerd kunnen worden voor een traject richting onderwijs of arbeid.

26 / 38

27 / 38

5. INZET OP… FYSIEKE VEILIGHEID Bij ‘fysieke veiligheid’ gaat het om verkeersveiligheid, brandveiligheid, externe veiligheid (transport en de opslag van gevaarlijke stoffen), rampenbestrijding en crisisbeheersing.

5.1

Probleemschets

Verkeersveiligheid In 2014 zien we een kentering in de verkeersongevallencijfers. Lange tijd nam het aantal verkeersongevallen in Oosterhout af, maar vanaf 2014 zien we een toename. Dit kan in theorie komen door een betere ongevalsregistratie. Er lijkt echter meer aan de hand, vooral omdat sprake is van een veel bredere trend die ook in andere gemeenten wordt waargenomen. Aannemelijk is dat de vergrijzing, een toenemende mobiliteit van ouderen en een toename van het smartphonegebruik een rol spelen. In de nieuwe Mobiliteitsvisie ‘Oosterhout vooruit’ (2019) wordt aangedrongen op hernieuwde inspanningen om het aantal verkeersslachtoffers weer naar beneden te krijgen. Risicovolle verkeerslocaties hebben we goed in beeld. Zo zien we in de periode 2012 tot en met 2016 dat er vooral verkeersongevallen met slachtoffers zijn op de autosnelwegen A27 en A59 en de provinciale wegen N629 (Ekelstraat / Heistraat) en N631 (Vijf Eikenweg met in het bijzonder het kruispunt met de Ketenbaan / Steenovensebaan). Verder vallen op het gemeentelijke wegennet vooral de Bredaseweg, de Burg. Holtroplaan en de Tilburgseweg / St. Antoniusstraat in negatieve zin op omdat hier relatief veel slachtoffer-ongevallen plaatsvinden. Ook de Beneluxweg behoeft aandacht.

In de periode 2012 – 2016 deden hier zich weliswaar alleen ongevallen met uitsluitend materiele schade voor, maar in 2017 hebben zich hier meerdere slachtofferongevallen voorgedaan. Waar we in algemene zin géén goed beeld van hebben is of de ongevallen op de weg veroorzaakt worden door vooral fysieke factoren of door het rijgedrag van verkeersdeelnemers. Dit is een punt van aandacht voor de komende jaren, zoals ook in de nieuwe mobiliteitsvisie wordt benadrukt.

! Bron: Mobiliteitsvisie ‘Oosterhout vooruit’ (2019)

28 / 38

Brandveiligheid Het aantal keer dat de brandweer in Oosterhout moest uitrukken voor woningbranden is in de periode 2015 tot en met 2018 geleidelijk gedaald, van ongeveer 20 per jaar naar iets meer dan 10. Het totaal aantal uitrukken voor branden vertoont een minder duidelijke lijn: het fluctueerde de afgelopen jaren en kwam in 2018 op hetzelfde niveau uit als in 2015, op bijna 350 per jaar. Hierbij nam het aantal ‘foutieve automatische meldingen’ (vals alarm) af, zo meldt de veiligheidsregio. Wat betreft de oorzaak van branden zien we dat er landelijk aandacht wordt gevraagd voor de ontvlambaarheid van (onbetrouwbare) elektrische apparaten, van accu’s van telefoontjes bijvoorbeeld en recent van zonnepanelen. Of dit in Oosterhout een specifiek punt van aandacht is op grond van de nu gekende incidenten weten we niet, maar zullen we wel moeten nagaan. Externe veiligheid Incidenten met het transport en de opslag van gevaarlijke stoffen komen gelukkig niet vaak voor. Alle ambtelijke inzet is vooral gericht op het voorkomen ervan. Als er dan toch iets misgaat dienen we lering te trekken.

Zoals bij een grote brand bij een schildersbedrijf in 2018 waarbij werd gezien hoe sociale media berichten kunnen helpen bij het snel delen van informatie (in dat geval over de forse rookontwikkeling), en bij een grote (olie)brand in een silo, die moeilijk bereikbaar bleek voor de brandweer waardoor het blussen van de brand lang duurde en waarbij er zorg was voor verontreiniging van riool en aanliggend kanaal. Het incidentgebied was bij beide situaties weliswaar klein, het effectgebied groot. Rampenbestrijding en crisisbeheersing Digitalisering, globalisering, maar ook klimatologische veranderingen, de verhoogde kans op epidemieën door resistentie en de impact van terroristische dreiging maken dat onze “klassieke” voorbereiding op ‘rampen en crises’ moet meebewegen. Onze huidige tijd kent nu eenmaal nieuwe soorten van potentiële crisissituaties. Zo is de impact van de uitval van datacommunicatie nu totaal anders dan tien jaar geleden. Bovendien is de afhankelijkheid van en tussen vitale systemen, zoals drinkwater- en elektrische voorzieningen, groter. Valt er een schakel uit dan kan dat een enorme impact hebben. Ook het handhaven van de openbare orde bij heftige incidenten vraagt andere werkvormen: (groepen) mensen zijn steeds makkelijker en daarmee sneller te mobiliseren. Dat kan zowel voor- als nadelig uitpakken in een concrete onrustsituatie. Ook in Oosterhout.

5.2

Dit doen we nu

We werken aan ‘fysieke veiligheid’ vanuit diverse beleidskaders: de Beleidsvisie externe veiligheid van Oosterhout (2017), het Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2019-2022 (2019), het Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving Fysieke Leefomgeving 2019 en de Mobiliteitsvisie ‘Oosterhout vooruit’ (2019). Het voert te ver om deze kaders hier samen te vatten. Toch willen we enkele belangrijke ontwikkellijnen hier schetsen. Verkeersveiligheid De Mobiliteitsvisie ‘Oosterhout vooruit’ is ambitieus. In de plannen voor de komende jaren ligt een duidelijke focus vooral op het verbeteren van de verkeersveiligheid voor het langzaam verkeer: de fietser en de voetganger. Kernpunt daarbij is dat de verkeersveiligheid beter gewaarborgd kan worden als het gemotoriseerd verkeer zoveel mogelijk gescheiden wordt van het langzaam verkeer en er zo min mogelijk ‘conflictpunten’ te zijn. Zo wordt de kans op en de ernst van (éénzijdige) ongevallen zoveel mogelijk beperkt. Ook zijn er meer veilige oversteekvoorzieningen nodig en een betere handhaving van de maximumsnelheid in verkeers- en verblijfsgebieden. Daarbij zal er bijzondere aandacht uitgaan naar de verkeersveiligheid in de schoolomgeving en veilige routes voor langzaam verkeer richtingen scholen en voorzieningen (zoals winkels). Tenslotte krijgen ongevalsconcentraties bijzondere aandacht.

Er is een lijst opgemaakt van locaties die nu opvallen en van waaruit verbeterplannen worden uitgewerkt.

29 / 38

Brandveiligheid De Brandweer Midden- en West-Brabant (BMWB) werkt sinds enkele jaren bij haar controles op brandveiligheid niet meer met standaardlijstjes van periodieke controles, maar controleert geprioriteerde risicolocaties (waar de fysieke veiligheidsrisico’s het hoogst zijn en er veel te winnen lijkt op het front van bewustzijn van (brand)veiligheid) en lokaal geprioriteerde plekken. Het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant heeft binnen het Bestuurlijk Toezichtprogramma 2015-2018 (BTP) vier prioriteiten benoemd: 1. 2. 3. 4.

Zorginstellingen, Bedrijven die vallen onder het ‘Besluit risico’s zware ongevallen’, Brandveilig Leven / Toolbox , Nachtrecreatie (kampeerterreinen). De te bezoeken objecten worden in overleg met gemeente Oosterhout vastgesteld en in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma van de brandweer opgenomen. Naast het toezicht in de vorm van één op één controles wordt steeds meer de nadruk gelegd op een betere bewustwording van brandveiligheid en de eigen verantwoordelijkheid. In dat kader werken brandweer, gemeente en vergunningverleners samen door: Inzet van direct mailing voor doelgroep gerichte brandveiligheidsinformatie al dan niet in combinatie met het organiseren van bijeenkomsten; Organiseren van doelgroepgerichte bijeenkomsten voor bijvoorbeeld ouderen, het midden - en kleinbedrijf (MKB), ondernemers verenigingen en verenigingen van eigenaren; Thema gerichte bijeenkomsten, bijvoorbeeld voor de horeca en wagenbouwers in het kader van carnaval; Het geven van gastcolleges; Participeren in netwerken, onder andere met woningbouwcoöperaties. Externe veiligheid De gemeenteraad heeft in oktober 2017 de nieuwe bijgewerkte Beleidsvisie externe veiligheid van Oosterhout vastgesteld. Daarin is aan de hand van de nieuwste wet- en regelgeving voor externe veiligheid bepaald op welke grondgebieden risicobronnen niet en wel zijn toegelaten.

De insteek is dat risicobronnen in eerste instantie worden voorkomen, om individuele burgers te beschermen. Als dat niet kan, moeten de risico’s worden beperkt en beheerst door ligging en ruimtelijke scheiding te optimaliseren. De aandacht voor toetsing is uiteraard going concern; de ambtelijke coördinatie wordt door de afdeling Stadsontwikkeling uitgevoerd. Rampenbestrijding en crisisbeheersing Samen met de veiligheidspartners in de onze regio brengen we risico’s in kaart, nemen we preventieve maatregelen en zorgen we voor een adequate crisisorganisatie die 24 uur per dag inzetbaar is. Dat doen we in afstemming met de andere gemeenten binnen de districtelijke crisisorganisatie Hart van Brabant, de Veiligheidsregio Midden en West Brabant (waaronder de brandweer en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen in de regio, GHOR), de Omgevingsdienst Midden en West Brabant, de GGD en de Regionale Ambulancevoorziening (RAV).

5.3

Opgaven voor 2019

Zoals we al aangaven in onze visienota zijn er vooral op het vlak van de verkeersveiligheid innovatieve stappen gewenst. De gemeente heeft daarin een belangrijke trekkende rol. Op de andere fysieke veiligheidsthema’s is sprake van going concern: huidige werkwijzen die volstaan of die doorontwikkelen met een regierol voor andere partijen, zoals de veiligheidsregio, de brandweer of de verantwoordelijke ministeries. In 2019 en 2020 willen we: Meer zicht op asociaal rijgedrag De Mobiliteitsvisie ‘Oosterhout vooruit’ geeft ons de kaders voor het werken aan veiliger verkeer in onze gemeente de komende jaren. In 2019 zullen we met een brede groep van op inhoud betrokken ambtenaren de actielijnen verder gaan uitwerken, voortvloeiend uit die visie. Bij de uitwerking van de actieplannen willen we vanuit de afdeling veiligheid pleiten voor meer zicht op ‘asociaal rijgedrag’. Want hoewel we op grond van de

30 / 38

ongevallenregistratie van de politie en het Meldpunt Openbare Ruimte (MOR) veel weten over kwetsbare locaties in het verkeer die mogelijk extra aandacht nodig hebben vanuit veiligheidsperspectief, weten we bijna niets over asociale rijders in het verkeer of over locaties waar asociaal rijgedrag het vaakst voorkomt. Dit vraagt een nadere analyse van de achtergronden van ongelukken en meldingen. Iets wat op dit moment niet gemeentebreed plaats vindt, maar wat wel kan helpen bij het richten van (preventieve) aandacht. De wijk in voor feedback over ‘veilig verkeer’ We vinden het belangrijk dat bewoners meer betrokken worden bij het meedenken over ‘veilig verkeer’. Om dat te bereiken ontwikkelen we in 2019 een vaste wijze van raadpleging van omwonenden van locaties die we vanuit onze verkeersaanpak extra aandacht geven (in controlerende zin of met fysieke ingrepen). We willen hen op een structurele en vooraf aangekondigde manier gaan bevragen over hun (on)tevredenheid over onze aanpak, zodat we een beter zicht krijgen op wat mogelijk nog extra aandacht moet krijgen. In 2019 ontwikkelen we deze werkwijze en gaan we deze toepassen rond enkele eerste locaties. We willen voor 2020 weten hoe we hiermee verder willen. Ook gaan we het gesprek aan met bewoners over datgene waar bewoners zelf invloed op hebben.

Dit vullen we aan met concrete mogelijkheden als bijvoorbeeld “patsercontroles¨ en “rent a cop”.

31 / 38

32 / 38

6. INZET OP… INTEGRITEIT EN VEILIGHEID Het veiligheidsveld ‘integriteit en veiligheid’ omvat nogal uiteenlopende thema’s: polarisatie en radicalisering, (ondermijning door) georganiseerde criminaliteit, geweld tegen publieke dienstverleners, informatieveiligheid / cybersafety en ambtelijke en bestuurlijke integriteit. De gemene deler is dat het gaat om incidenten die (in een extreme vorm weliswaar) fundamenteel ontwrichtend kunnen werken voor de manier waarop we met elkaar samenleven.

6.1

Probleemschets

Polarisatie en radicalisering Samen met onze sociale partners en ook met de politie zijn we alert op mogelijke verharding tussen groepen met fundamenteel uiteenlopende wereldbeelden. Die zijn er natuurlijk altijd geweest. Gezonde discussies stimuleren en ondersteunen we als gemeente, maar daar waar we spanningen zien oplopen grijpen we in. Vanuit de ontwikkelingen om ons heen, de angst vooral voor jihadistisch gemotiveerde terreuraanslagen, ontstond de afgelopen jaren een sterkere aandacht voor moslimextremisme. Ook groeide de angst voor mogelijke contra-reactie daarop in de vorm van bijvoorbeeld acties tegen moslims of een groei van nationalistisch gedachtegoed. Via het goede contact dat wij als gemeente hebben met de twee moskeeën in onze gemeente houden we met elkaar de ontwikkelingen in de gaten. Zorgen worden gedeeld. Bijvoorbeeld rond de twee protestacties die er in 2018 waren door de actiegroep ‘Rechts verzet’ rond de voorgenomen bouw van een nieuwe moskee in Oosterhout. Maar ook direct na het incident zoals pas in Utrecht, waarbij er acht mensen in een tram werden aangevallen en dit als extremistische aanslag naar buiten werd gebracht. Signalen dat zaken escaleren zijn er in Oosterhout niet.

Wel werden er in de afgelopen jaren enkele personen op aangeven van het CTER-team van de politie in de gaten gehouden omdat er signalen binnenkwamen dat zij mogelijk onder de invloed zouden staan van bekende salafisten. De aandacht voor deze personen kon echter worden ‘afgeschaald’. Ondermijning door georganiseerde criminaliteit Oosterhoutse criminelen die zaken doen met de Colombiaanse drugsmaffia?! Vier enorme drugsvondsten trokken de afgelopen maanden (inter)nationale aandacht naar Oosterhout. Zo werd in de nazomer van 2018 3500 kilo (!) cocaïne onderschept die in een container met bananen was verstopt en van Zuid-Amerika via de haven van Antwerpen vervolgens aankwam bij een Oosterhouts transportbedrijf. Dergelijke vondsten tonen de handel en wandel van internationaal opererende criminelen die Oosterhout vooral zien als een handige infrastructurele ‘hub’: met een ligging dicht bij de haven van Antwerpen, ingesloten tussen snelwegen naar de grotere steden, een goed ondernemersklimaat met ook grote transportondernemingen, een relatief groot (lastig te controleren) buitengebied en een goede bereikbaarheid over het water. De vondsten tonen in algemene zin ook hoe sterk de positie is van Nederlandse criminelen.

Internationaal gezien gaat veel drugs eerst naar Nederland, of wordt hier gemaakt (ook daarin hebben we een sterke reputatie), om daarna doorgezet te worden naar elders in Europa. Het resulteert in criminelen die rijker worden en vaak een stevig sociaal netwerk hebben. Internationaal, maar ook lokaal zorgen ze voor allerlei soorten van maatschappelijke ontwrichting, ook wel ondermijning genoemd: ze ‘ondergraven’ met hun gedrag onze sociale structuur. Zo moet hun criminele geld bijvoorbeeld ergens heen, om het wit te kunnen wassen, wat leidt tot zwart geld betalingen, dubieuze cash geld transacties en bijvoorbeeld ook tot concurrentievervalsing ten opzichte van ondernemers die wel alles volgens de regels doen. Voor veel Oosterhouters voelt dit alles misschien als ‘ver van hun bed’: ze hebben er geen besef van, of pikken wel signalen op maar doen hier vervolgens niets mee omdat ze er geen overlast van ervaren of niet weten wat ze met deze ‘niet pluis’ gevoelens moeten. Maar soms is er ook een gemis aan normbesef en verantwoordelijkheidsgevoel of pikken mensen zelfs een graantje mee. Gelukkig is er nog geen toename vastgesteld in het aantal liquidaties in de gemeente of het aantal ‘geweldzaken in de criminele sfeer’, zoals dat wel elders in Brabant, en ook bijvoorbeeld in Utrecht, werd vastgesteld. Wat we wél waarnemen stelt

33 / 38

ons echter geenszins gerust. Ook in onze gemeente wordt er veel met drugs verdiend. Naast de grote cocaïnetreffers werden er in 2018 16 illegale wietkwekerijen in onze gemeente aangetroffen. Drugslabs werden er in dat jaar niet ontdekt. Veilige publieke taak Over dit thema kunnen we kort zijn: agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak vinden we onbegrijpelijk en ontoelaatbaar. Elk voorval is er een te veel. Gelukkig zien we dat er lokaal, vanuit onze ziekenhuizen, politie en brandweer bijvoorbeeld, actief beleid gevoerd om het tegen te gaan en slachtoffers te ondersteunen. Exacte aantallen zijn er gemeentebreed echter niet te geven. Juist omdat het thema meer en meer een interne aangelegenheid is geworden de afgelopen jaren, wordt er minder energie gestoken in het bundelen en beschouwen van incidenten. Informatiebeveiliging en cybercrime De gemeente werkt met veel waardevolle en privacygevoelige informatie. Informatiebeveiliging en het nemen van allerlei informatiebeveiligingsmaatregelen om ons te beschermen tegen cybercriminelen en allerlei andere dreigingen, wordt daarom steeds belangrijker. In 2013 is daarom landelijk een resolutie aangenomen om de Baseline Informatieveiligheid Nederlandse Gemeenten (BIG) te implementeren. Dit is het huidige normenkader waar de gemeente op het gebied van informatiebeveiliging aan dient te voldoen.

In 2020 zal de Baseline Informatiebeveiliging Overheid als vervanger van de BIG van kracht zijn. 2019 is een overgangsjaar waarin de gemeente zich momenteel voorbereid op de komst van de BIO d.m.v. de implementatie van risicomanagement en dataclassificatie. Op basis van deze normenkaders neemt de gemeente passende technische en organisatorische maatregelen om zichzelf te beschermen tegen cybercriminaliteit. Ambtelijke en bestuurlijke integriteit Schending van integriteit kan samenhangen met belangenverstrengeling maar ook het gevolg zijn van ‘nietintentionele’ verrommeling van processen. In dit laatste geval ontstaat de integriteitschending min of meer ‘per ongeluk’. Integriteitschendingen kunnen gevolgen hebben voor de lokale veiligheid doordat bijvoorbeeld fysiek gevaarlijke situaties ontstaan of in stand blijven (vergunning voor onveilige gebouwen of bedrijfsvoering), criminele groepen bewegingsruimte krijgen (ondanks het toepassen van de wet Bibob), ambtenaren of bestuurders kwetsbaar worden voor verdere aantastingen van hun integriteit. We zijn ons als gemeente bewust van deze risico’s en maken deze bespreekbaar op basis van heldere protocollen. Van integriteitsschendingen is binnen het gemeentelijke apparaat de afgelopen jaren geen sprake geweest.

6.2

Dit doen we nu

In het voorgaande werden al enkele zaken benoemd waarop we investeren, op het domein van ‘integriteit en veiligheid’. Aanvullend daarop een korte schets van de belangrijkste actuele stukken en beleidskeuzes. Polarisatie en radicalisering In 2017 werd de notitie ‘Aanpak radicalisering in Oosterhout’ vastgesteld. Gelet op de actuele situatie richt deze aanpak zich in hoofdzaak op radicalisering met een islamitische achtergrond. De aanpak van radicalisering kent drie elementen, namelijk preventie, detectie en interventie. De aanpak die in een individuele situatie gehanteerd moet worden, zal worden bepaald in het Veiligheidshuis. Uiteraard geldt in alle gevallen dat op het moment dat er sprake is van strafrechtelijke zaken de primaire verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij politie en Openbaar Ministerie. De gemeente onderhoudt verder een warm contact met de twee moskeeën in Oosterhout. Dit doen we omdat we korte lijntjes willen hebben, zodat praten over waarnemingen, maar ook over angsten en bedreigingen, niet alleen naar aanleiding van een incident gebeurt, maar op een regelmatige basis.

34 / 38

Ondermijning door georganiseerde criminaliteit In 2018 werd binnen het district De Baronie een nieuwe opzet geïmplementeerd van de aanpak van ondermijning. Centraal daarbij staan: de Districtelijke Stuurploeg ondermijning (DSP) 1, de oprichting van het Districtelijk Informatieplein (DIP) en het Lokaal Informatieplein (LIP). Ook is het RIEC in 2019 gestart met het oprichten van een Joint datalab ondermijning (JDO) en heeft de politie een Innovatiecel opgericht voor een meer datagestuurde aanpak van criminele netwerken. Het LIP moet nog van de grond komen (daarover in de volgende paragraaf meer), bij de DSP en het DIP is Oosterhout reeds aangehaakt. Signalen en casussen van ‑

ondermijnende criminaliteit worden samen onderzocht en aangepakt. Hierdoor hebben we niet alleen een vast platform maar worden ook verbanden die de gemeentegrenzen overstijgen inzichtelijk gemaakt en zo breed mogelijk aangepakt: strafrechtelijk, fiscaal én bestuurlijk. De inhoudelijke speerpunten van de DSP sluiten goed aan op onze lokale zorgen. Op basis van het eerder uitgebracht ondermijningsbeeld van het DIP zijn door de districtelijke stuurploeg in de Baronie namelijk bedrijventerreinen, recreatiegebieden en (recreatie)havens als aandachtsgebieden benoemd.2 Om als gemeente onze informatiepositie te verstevigen op het thema georganiseerde misdaad zijn we ons in het afgelopen jaar meer gaan richten op het verzamelen van signalen, ‑

zodat we deze ook kunnen inbrengen in de districtelijke verbanden: sinds 2018 neemt de gemeente structureel deel aan een tweewekelijks overleg met alle wijkagenten en sinds het 3e kwartaal 2018 ontvangen we alle MMA-meldingen die specifiek betrekking hebben op de gemeente Oosterhout. Het laatste gaf ons in afgelopen vijf maanden tijd (tot en met maart 2019) zicht op 34 MMA-meldingen; ze hebben voornamelijk betrekking op hennepkwekerijen en drugsdealen. Op ‘aanpak’-niveau is het Baronie Interventieteam (BIT) belangrijk en ook de Carrousel-acties. Beiden zorgen voor multidisciplinair toezicht en handhaving bij complexe handhavingsknelpunten. Denk hierbij aan gerichte controles op onrechtmatige bewoning en de mogelijke aanwezigheid van hennepkwekerijen bijvoorbeeld. Het BIT werkt op een districtelijk niveau, Carrousel werkt specifiek voor de gemeente Oosterhout. Voor 2019 staan er in totaal 15 BIT-acties en 12 Carrousel-acties in de planning. Tenslotte gebruiken we onze bestuurlijke mogelijkheden om criminelen ‘tegen te houden’. Denk hierbij aan toepassing van de wet Bibob en de Damocleswetgeving. Hierbij hebben we de reikwijdte van de Bibob-toets vergroot: in 2015 werd beleid vastgesteld voor toepassing van de Wet Bibob op horeca, Wabo Bouwen, evenementen en subsidies, in 2018 ook voor Wabo Milieu.

Veilige publieke taak De gemeente Oosterhout vindt agressie, geweld, intimidatie en bedreigingen tegen haar werknemers ontoelaatbaar en doet bij elk incident in dit kader aangifte bij de politie. Voor de gemeente Oosterhout staat de veiligheid van de werknemer altijd centraal en ontvangt een slachtoffer (ambtelijk én bestuurlijk) alle ondersteuning die nodig is. Verder kent de gemeente een Agressie protocol ‘Voor als je je bedreigd voelt’ dat concrete maatregelen bevat voor het vergroten van de veiligheid van haar medewerkers. Daarnaast kaart zij het onderwerp daar waar mogelijk aan in overleggen met haar partners en wijst zij partners op het uitdragen van de boodschap om altijd aangifte te doen van incidenten waar gerichte vormen van agressie en geweld, zowel fysiek als verbaal, aan de orde zijn. Informatieveiligheid Sinds 25 mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) van toepassing. Dat betekent dat in de hele Europese Unie (EU) dezelfde privacywetgeving geldt. De Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) geldt niet meer. Door deze aanpassing van wetgeving moeten we als gemeente aan strenge eisen voldoen. Daarnaast heeft de gemeente de plicht om verantwoordelijk om te gaan met de gegevens van onze inwoners, bedrijven en collega’s.

Het is voor iedere ambtenaar belangrijk om bewust om te gaan met de risico’s die het werk op dit vlak met zich meebrengt, zowel binnen het stadhuis als daarbuiten. Daarom is er vanaf 2018 geïnvesteerd in de kennis van de medewerkers door middel van een nulmeting en vijf E-learning modules volgen over van informatiebeveiliging en privacy. Deze zijn voor iedere medewerker verplicht.

1 Deelnemers zijn: Gemeente, Politie, Recherche, Openbaar Ministerie en Belastingdienst. 2 Jaarverslag Integrale Veiligheid ZWB 2014

35 / 38

Ambtelijke en bestuurlijke integriteit Om gemeenten te ondersteunen in het herkennen van mogelijke criminele invloeden en de weerbaarheid van ambtenaren ertegen te vergroten heeft het RIEC Zeeland West-Brabant in alle gemeenten in de eenheid Zeeland en West-Brabant een Quickscan uitgevoerd. Het doel van die Quickscan was het in kaart brengen van de informatiepositie en de bestuurlijke weerbaarheid van de gemeente. Zo ook voor Oosterhout. Vanaf 2018 is de gemeente aan de slag met de implementatie van de aanbevelingen. Bewustwording (awareness bijeenkomsten), informatiepositie (lokaal informatieplein) en een veilige werkomgeving zijn hierin belangrijke speerpunten.

6.3

Opgaven voor 2019 en 2020

De hiervoor beschreven lijnen zetten we voort. Binnen die kaders zorgen we in 2019 voor intensivering van aandacht op in het bijzonder het thema ondermijning. Dat doen we door: Meer aandacht voor kwetsbare branches en personen Het kwam eerder al aan bod in het hoofdstuk Bedrijvigheid en veiligheid: in 2019 willen we nog meer werk maken van het in kaart brengen en ‘weerbaar maken’ van branches en personen die in het bijzonder kwetsbaar zijn voor misbruik of beïnvloeding door criminelen. Nog steeds merken we dat als we over casussen vertellen dat mensen daarvan schrikken. Dat zij handelswijzen van criminelen niet kennen of dat zij zich niet bewust zijn van de effecten van het eigen handelen. In 2019 richten we ons in het bijzonder op het informeren van ondernemers en ambtenaren die werkzaam zijn op voor criminelen mogelijk interessante of belangwekkende posities. Ambtenaren die bijvoorbeeld betrokken zijn bij vergunningverlening, Bibob-toetsing of handhaving. Of ondernemers/bestuurders die werken in bedrijven, verenigingen of stichtingen waarin cashgeldflows normaal zijn, die activiteiten uitvoeren of faciliteiten aanbieden die ook voor criminelen van belang kunnen zijn of waar veel opslagruimte is gecombineerd met een zwakke financiële situatie.

We willen dat steeds meer gemeenteambtenaren, ondernemers en bestuurders geïnformeerd zijn over werkwijzen van criminele netwerken en ook kunnen meehelpen bij het vergroten van aandacht. Dit doen we in de vorm van een campagne waarin we diverse medewerkers met zicht op georganiseerde misdaad, waaronder ook onze boa’s, ondersteunen bij het aangaan van informatieve gesprekken met ondernemers en collega’s. We vinden het belangrijk om dit strak te coördineren, zodat we ook met elkaar kunnen spreken over wat de gesprekken opleverden: aan reacties, feedback en wellicht zelfs signalen waarmee we iets moeten. Slimmere inzet van ‘vergunningen en toezicht’ bij niet pluis-situaties We zien in verschillende grotere gemeenten dat er in de strijd tegen de georganiseerde misdaad steeds creatiever wordt nagedacht over het betrekken van diverse controlerende collega’s bij het tegenhouden (frustreren en dwarsbomen) van georganiseerde criminele netwerken. Denk bijvoorbeeld aan het organiseren van een controle vanuit Bouw en woningtoezicht in een pand waar vermoed wordt dat er iets niet pluis is. Dit is veelal makkelijk geregeld en kan soms veel bijdragen in een aanpak: er kan informatie worden ingewonnen via waarnemingen, eventuele overtredingen kunnen worden vastgesteld, en informatie kan worden doorgezet richting de politie.

Dergelijke interventies moeten uiteraard proportioneel zijn: ze moeten in verhouding staan tot het vergrijp of het gevaar, maar kunnen veel bijdragen. Ook in Oosterhout willen we dat toezichthouders, of breder gesteld: al onze medewerkers in ‘oog- en oorfuncties’, slimmer worden ingezet. Tegelijkertijd willen we dat de ‘back-office’ (van vergunningverleners bijvoorbeeld, bij de gemeente maar net zo goed bij de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant) meer gevoeligheid ontwikkelt voor het herkennen van ‘niet-pluis situaties’ gekoppeld aan (ondermijnende) georganiseerde misdaad. Opbouw van een Lokaal Informatieplein (op het thema ondermijning) De multidisciplinaire aanpak van de ondermijnende georganiseerde misdaad vereist nieuwe structuren. Een van deze nieuwe structuren betreft het Lokaal Informatieplein (LIP) zo gaven we eerder al aan. In het LIP, waarvoor het proces tot implementatie in 2019 gestart wordt, gaan we op (ondermijnings)casusniveau overleggen en informatie uitwisselen. Hiermee wordt aangesloten bij de huidige werkwijze ondermijning op districtelijk niveau.

36 / 38

Meer aandacht voor het signaleren en aanpakken van grootschalige PGB-zorgfraude In het kader van de aanpak van ondermijnende georganiseerde misdaad heeft ook PGB-fraude onze aandacht. Landelijk zijn casussen bekend van grootschalige misbruik van PGB-gelden, vaak met betrokkenheid van organisatoren uit het criminele milieu. Om dit soort praktijken in onze gemeente te voorkomen en te bestrijden is in 2019 een project ‘Aanpak zorgfraude / toezicht en handhaving’ gestart. Gemeenten zijn immers op basis van de Wmo verantwoordelijk voor het stellen van regels over en het handhaven van de kwaliteit van de ondersteuning en moeten daarbij zorgdragen voor de continuïteit van de voorzieningen. Bij concrete signalen van fraude kunnen we leunen op de bestaande veiligheidsstructuren; hierop aanvullend wordt in het aangehaalde project nagegaan hoe controle, toezicht en handhaving beter kan. Ook hier geldt dat bewustwording en slim combineren van bestaande oog- en oorfuncties kan leiden tot meer signalen van mogelijke fraude in een vroeg stadium. Ruimte creëren in beleid bestuurlijke maatregelen om nog daadkrachtiger te kunnen optreden. De burgemeester heeft verschillende bestuurlijke maatregelen om te kunnen optreden tegen verschillende vormen van criminaliteit, zoals bijvoorbeeld het Damoclesbeleid (uitvoering artikel 13b Opiumwet) en het Bibob-beleid.

De impact van deze bestuurlijke maatregelen kan groot zijn. Daarom is het onderliggende beleid in de afgelopen jaren juridisch “dichtgetimmerd΅. Criminelen en criminele organisaties worden creatiever en innovatiever. We zien we dat in sommige gevallen het bestaande beleid juist beperkingen oplevert om nog daadkrachtig te kunnen optreden. Tijd om het beleid tegen het licht te houden en de mogelijkheden te onderzoeken.

37 / 38

7. SAMENVATTENDE TO DO LIST 2019 - 2020 Samengevat Thema TO DO LIST 2019 - 2020 Veilige woon- en leefomgeving

Veiligheid bedrijvigheid

Veiligheid en jeugd

en

1. 2.

Meer reclame maken voor en investeren in WaakSamen Ondersteunen en aanjagen van het wijkgericht werken van handhavers, jeugdboa’s en buurtpreventieteams

3. 4. 5. 6. 7. 8.

Meer communicatie over WOS-hotspots en hottimes Minder ‘complexe casuïstiek’ voor het Zorg- en Veiligheidshuis Meer aandacht voor preventie rond probleemconcentraties Meer (bundeling van) gegevens die ons richten Uitwerken van de ‘lessons learned’ van de pilot Oosterheide Waar nodig: een ‘bredere’ buurt

9.

Winkeliers en horecaondernemers meer betrekken bij (keuzes rond)

handhaving en toezicht 10. M e e r a a n d a c h t v o o r c r i m i n e l e i n v l o e d e n ( o n d e r m i j n i n g ) o p bedrijventerreinen en in buitengebied 11. Succesvol vervolg van het project rond de recreatieparken 12. Meldingen jeugdoverlast (ook) gaan benutten als haakjes voor contact tussen jongeren en omwonenden 13. Opstarten pilot ‘Samen sterk’ (werktitel) 14. Nieuw aanvalsplan ‘Alcohol- en middelengebruik’ 15. Intensiever contact met scholen en kinderopvang over probleemgedrag 16. Sportverenigingen hulp bieden bij moeite met ‘moeilijk gedrag’ 17. Herijking jongerenwerk 18. Uitbreiding van het interventiepalet rond risicogedrag

Fysieke veiligheid

19. Meer zicht op asociaal rijgedrag 20. De wijk in voor feedback over ‘veilig verkeer’

Integriteit en veiligheid

21. Meer aandacht voor kwetsbare branches en personen 22. Slimmere inzet van ‘vergunningen en toezicht’ bij niet pluis-situaties 23. Opbouw van een Lokaal Informatieplein (op het thema ondermijning) 24. Meer aandacht voor het signaleren en aanpakken van grootschalige PGBzorgfraude

38 / 38