Programmabegroting 2022
Tekst van het document
Programmabegroting 2022 Gemeente Oosterhout
Colofon Programmabegroting 2022 Gemeente Oosterhout Samenstelling Gemeente Oosterhout Postbus 10150 4900 GB Oosterhout Inlichtingen Telefoon E-mail Internet
: +14 0162 : stadhuis@oosterhout.nl : www.oosterhout.nl
Inhoudsopgave 1
Inleiding ...................................................................................................................................... 5
2
Leeswijzer ................................................................................................................................... 7
3
Samenstelling College van Burgemeester en Wethouders ................................................... 8
4
Samenvattend beeld begroting .............................................................................................. 10
4.1
Kaders en uitgangspunten ............................................................................................................... 10
4.2
Beeld begroting 2022 ....................................................................................................................... 11
5
Programma’s ............................................................................................................................ 13
5.1
Zorg en welzijn ................................................................................................................................. 14
5.2
Arbeidsmarkt, economie en onderwijs ............................................................................................. 23
5.3
Sport en cultuur ............................................................................................................................... 32
5.4
Duurzaamheid en klimaat ................................................................................................................ 36
5.5
Wonen en mobiliteit ......................................................................................................................... 41
5.6
Veiligheid ......................................................................................................................................... 51
5.7
Meer voor elkaar .............................................................................................................................. 54
5.8
Financieel solide .............................................................................................................................. 61
5.9
Gemeentelijke organisatie (overhead) ............................................................................................. 64
6
Paragrafen ................................................................................................................................ 69
6.1
Lokale heffingen .............................................................................................................................. 70
6.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................... 75
6.3
Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................................... 93
6.4
Treasury (financiering) ................................................................................................................... 102
6.5
Bedrijfsvoering ............................................................................................................................... 105
6.6
Verbonden partijen ........................................................................................................................ 106
6.7
Grondbeleid ................................................................................................................................... 119
6.8
Informatiebeveiliging en privacy .................................................................................................... 124
6.9
Subsidies ....................................................................................................................................... 125
6.10
EMU-saldo ..................................................................................................................................... 127
6.11
Corona impact analyse .................................................................................................................. 129
6.12
Algemene uitkering ........................................................................................................................ 133
6.13
Verloop vrije reserve ...................................................................................................................... 135
7
Financiële begroting .............................................................................................................. 138
7.1
Financiële uitgangspunten ............................................................................................................. 139
7.2
Resultaat financiële begroting ....................................................................................................... 141
7.3
Actualisatie begroting 2022 ........................................................................................................... 142
7.4
Personele kosten ........................................................................................................................... 156
7.5
Gesloten systemen ........................................................................................................................ 161
7.6
Kapitaallasten ................................................................................................................................ 162
7.7
Bespaarde rente ............................................................................................................................ 163
7.8
Investeringen ................................................................................................................................. 164
7.9
Reserves en voorzieningen ........................................................................................................... 168
7.10
Incidentele lasten en baten ............................................................................................................ 170
8
Bijlagen ................................................................................................................................... 173
8.1
Kerngegevens ................................................................................................................................ 174
8.2
Overzicht investeringen ................................................................................................................. 176
8.3
Taakvelden .................................................................................................................................... 178
8.4
Geldleningen .................................................................................................................................. 180
8.5
Staat van reserves en voorzieningen ............................................................................................ 181
8.6
Global goals ................................................................................................................................... 182
8.7
Afkortingenlijst ............................................................................................................................... 188
1 Inleiding Overgang en continuïteit Begrotingen voor een verkiezingsjaar zijn altijd enigszins speciaal. Ze worden opgesteld onder verantwoordelijkheid van een college en vastgesteld door een raad, waarvan één ding op voorhand lijkt vast te staan: de samenstelling zal in de loop van dat jaar (aanzienlijk) veranderen. Dat stelt bijzondere eisen aan een begroting in het verkiezingsjaar. De begroting moet een (financieel) gedegen beleidsdocument zijn waarop een nieuw gemeentebestuur kan bouwen, in de aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat alle mogelijke mee- en (vooral) tegenvallers voor dat jaar in beeld zijn gebracht. Daarnaast vereist de begroting ook enige inhoudelijke terughoudendheid: er moet voor een nieuw gemeentebestuur voldoende ruimte zijn een begin te kunnen maken met (nieuwe) beleidsambities die voortvloeien uit een nieuw bestuursakkoord. Maar tegelijkertijd is het ook weer niet zo dat, na de verkiezingen van maart 2022, “Oosterhout opnieuw wordt uitgevonden”. De begroting biedt daarom ook continuïteit, een vertrekpunt van waaruit het nieuwe college en de nieuwe gemeenteraad verder kunnen bouwen aan “Oosterhout 2030”. Financieel gedegen fundament, ruimte voor nieuwe ambities Laten we beginnen met het financieel gedegen fundament. Daarover kunnen we: dat is er.
Het financiële beleid van de afgelopen jaren heeft mede bijgedragen aan een sluitend meerjarenperspectief en een overschot op de begroting voor 2022. Dat overschot bedraagt weliswaar “slechts” € 300.000, maar daarbij moet wel in ogenschouw worden genomen dat wordt voorgesteld om voor volgend jaar € 4 miljoen vanuit de exploitatiebegroting in de Vrije reserve te storten. Er zijn jaren geweest, ook in deze bestuursperiode, dat Oosterhout er financieel gezien een stuk minder florissant bij stond. Natuurlijk is dit niet alleen het gevolg van prudent financieel handelen van de kant van raad en college. Met name aan de inkomstenkant is de gemeente nog steeds in hoge mate afhankelijk van de ontwikkeling van de uitkering uit het Gemeentefonds. Die is op dit moment positief voor Oosterhout, maar een garantie die verder strekt dan de voordeur valt hiervoor niet af te geven. De nieuwe verdeelsystematiek van het Gemeentefonds is in Den Haag nog steeds niet politiek-bestuurlijk “afgetikt”. En het is evenmin niet ondenkbaar dat de plannen en voornemens van een nieuw aan te treden kabinet financiële gevolgen voor gemeenten zullen hebben, in positieve of negatieve zin. Een zekere reserve in stand houden om zulke financiële tegenslagen het hoofd te kunnen bieden, blijft ook in deze tijden verstandig.
Dat wij de raad voorstellen om in 2022 een aanzienlijk bedrag (extra) in de Vrije reserve te storten, wordt mede ingegeven door onze wens een nieuw gemeentebestuur ook in financieel opzicht ruimte te geven voor nieuwe ambities. En ook voor het overige hebben wij in deze begroting geprobeerd niet al te zeer over ons graf heen te regeren. We hechten er daarbij wel aan dat nog steeds de stelregel geldt dat nieuwe ambities die structureel geld kosten, alleen mogelijk zijn als elders in de begroting daarvoor dekking gevonden kan worden. Dit wil overigens geenszins zeggen dat we in de periode tot en met het aantreden van een nieuw college op onze handen zullen gaan zitten; we blijven ook de komende maanden bezig aan onze opdracht om onze ambities waar te maken. Die ambities beperken zich overigens nadrukkelijk niet tot de grote inhoudelijke beleidsvragen en -uitdagingen waarvoor Oosterhout zich gesteld ziet. We hebben de afgelopen periode ook sterk ingezet op het verbeteren en moderniseren van onze dienstverening. Dat dit ook in de stad en de kerkdorpen zo wordt gevoeld, mag blijken uit het feit dat de indicatoren rondom inwonerstevredenheid stevig in de lift zitten. Voor een deel zal dit komen doordat we veel hebben geïnvesteerd, ondanks de coronacrisis, in participatie en burgerbetrokkenheid.
En omgekeerd zien we deze beweging ook: ondernemers, organisaties, verenigingen en inwoners zien ook in de gemeente in toenemende mate een meewerkende en meedenkende maatschappelijke partner. We zijn trots op dit resultaat dat we met zijn allen – inwoners, raad, college en organisatie – hebben bereikt, door samen Oosterhout (nog) beter te maken.
Programmabegroting 2022
5
Basis voor continuïteit: verder bouwen aan “Oosterhout 2030” Wij hebben het al meermalen gezegd, maar we herhalen het hier graag nog een keer. Met de politiek en maatschappelijk breed gedragen toekomstvisie “Oosterhout 2030” heeft onze gemeente een inhoudelijk fundament waarop we kunnen voortbouwen. Een stip aan de horizon, waarnaar we kunnen toewerken. Een gezamenlijke ambitie – niet alleen van het gemeentebestuur, maar vooral ook van de gemeenschap – waarvoor nog steeds ruim draagvlak bestaat. Maar een ambitie ook, die niet “als vanzelf” tot realisatie komt. Daarvoor is van ons allen een blijvende inspanning nodig. Die inspanning krijgt aan de kant van de gemeente onder andere vorm en inhoud via negen inhoudelijke opgaven: negen samenhangende programma’s die een belangrijke bijdrage leveren aan onze strategische beleidsdoelstellingen. En, laat daarover geen misverstand bestaan, opgaven die we niet alleen tot een goed einde kunnen brengen. Opgaven waarvoor college, raad en ambtelijke organisatie aan de lat staan, maar waarvoor we ook de kennis en kunde nodig zullen hebben van onze inwoners, onze ondernemers, onze organisaties en onze verenigingen. We zullen dus, nog meer dan in het verleden wellicht, ook in 2022 het gesprek moeten aangaan over tal van voor onze gemeente relevante maatschappelijke ontwikkelingen.
En dan niet met als doel binnen de Oosterhoutse gemeenschap áchteraf steun of draagvlak voor gemeentelijke plannen te verwerven. De inzet zal er vooral op gericht moeten zijn om, in samenspraak en coproductie met de wereld om ons heen, vóoraf te investeren in betere plannen, innovatievere ideeën en een slimmere uitvoering. We hebben daarmee de afgelopen twee jaar onder andere goede ervaringen opgedaan rondom de aanpak van de gevolgen van de coronacrisis. Als we dan toch een inhoudelijke boodschap voor 2022 zouden willen meegeven, dan zou het vooral de boodschap zijn om het proces van samen-werken aan onze gemeente voort te zetten en te intensiveren.
Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN OOSTERHOUT,
, burgemeester,
, secretaris.
6
Programmabegroting 2022
2 Leeswijzer Samenstelling college Het derde hoofdstuk geeft de samenstelling van het college en de bijbehorende portefeuilleverdeling aan. Samenvattend beeld begroting In hoofdstuk vier is op hoofdlijnen het financiële beeld uit de begroting geschetst. Programmabegroting Hoofdstuk vijf bevat de de programma’s. Ieder programma omvat een beschrijving van de algemene doelstelling, de relevante beleidsdocumenten, de accenten uit het collegeakkoord en uit een beschrijving van de prestaties die worden gerealiseerd. Daarnaast worden de meerjarig beschikbare middelen in beeld gebracht bij ieder programma. Paragrafen De paragrafen in hoofdstuk zes geven gebundeld informatie over bepaalde thema’s, die anders te gefragmenteerd aan de orde zouden komen. Deze informatie wordt voor zowel bestuurders als toezichthouders van belang geacht om de financiële positie van de gemeente te kunnen beoordelen. Een achttal paragrafen is verplicht voorgeschreven door het BBV, namelijk Lokale heffingen, Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Onderhoud kapitaalgoederen, Treasury (financiering), Bedrijfsvoering, Informatiebeveiliging en privacy, Verbonden partijen, Grondbeleid en het EMU saldo. De paragrafen Subsidies en Algemene uitkering zijn aanvullend opgenomen.
Financiële begroting In hoofdstuk zeven is de financiële begroting opgenomen, waarin een uitgebreide financiële toelichting is opgenomen omtrent de verschillen tussen de begroting 2022 en 2021. Bijlagen In de bijlagen zijn een aantal cijfermatige overzichten opgenomen. Als laatste bijlage is een afkortingenlijst opgenomen.
Programmabegroting 2022
7
3 Samenstelling College van Burgemeester en Wethouders Mark Buijs, Burgemeester • • • • • • • • • •
Algemene bestuurlijke coördinatie Strategie (regie realisatie Toekomstvisie Oosterhout 2030) Openbare orde en veiligheid Externe veiligheid Integrale veiligheid Toezicht en handhaving Overige wettelijke taken Bestuurlijke regionale samenwerking Communicatie en burgerparticipatie Personeel en organisatie (inclusief proces organisatieontwikkeling)
Clemens Piena, Wethouder • • • • • • •
Zorg en welzijn (WMO, welzijn, volksgezondheid en ouderenbeleid) Integraal sociaal domein Wijkgericht werken Beheer openbare ruimte (buitenruimte en onderhoud groen) ICT, datamanagement (inclusief informatie gestuurd werken) en Equalit Cultuur en media (inclusief Pannehoef) Mobiliteit en verkeer
Dees Melsen, Wethouder • • • • • • • •
Economische zaken (toerisme en recreatie, evenementenbeleid) Economische regionale samenwerking Branding en citymarketing Jeugd (inclusief jeugdzorg) en jongerenwerk Onderwijs Project Binnenstad Project Galvanitas Project gebiedsvisie Slotjesveld
Marcel Willemsen, Wethouder • • • • • • •
8
Financiën Nutsbedrijven Duurzaamheid (inclusief afval), energietransitie en MEK Arbeidsmarkt en –participatie Sociale zaken Bouwen en wonen Project Omgevingswet
Programmabegroting 2022
Arnoud Kastelijns, Wethouder • • • • • • • • • •
Sport Dienstverlening, facilitaire zaken en overige aspecten bedrijfsvoering Inkoop en aanbesteding Vastgoed Natuur en milieu Water en riool (inclusief klimaatadaptatie) Ruimtelijke ordening Grondzaken Agrarische zaken Project nieuwbouw gemeentehuis
Programmabegroting 2022
9
4 Samenvattend beeld begroting 4.1 Kaders en uitgangspunten De begroting 2022 en de meerjarenramingen 2023-2025 zijn opgesteld conform de kaders uit het bestuursakkoord 2018-2022. De belangrijkste kaders zijn als volgt omschreven: Structureel sluitende begroting Jaarlijkse begrotingen worden gepresenteerd in het perspectief van structureel sluitende meerjarenramingen. Tussentijdse beperkte, niet-structurele, tekorten zijn aanvaardbaar mits en voor zover deze kunnen worden gedekt uit reserves. Meerjarig dient dan echter sprake te zijn van een sluitende begroting. Nieuwe initiatieven Er is de komende vier jaar ruimte voor nieuwe initiatieven, met dien verstande dat dit budgettair neutraal gebeurt. Met andere woorden: oud voor nieuw is de leidraad. Uitgangspunt is dat daarbij in eerste instantie gezocht wordt binnen hetzelfde beleidsterrein. Onvoorzien In de begrotingen en meerjarenramingen wordt jaarlijks een realistische raming opgenomen voor “onvoorzien”. Hierbij wordt de structurele doorwerking niet automatisch vertaald, maar vormt onderdeel van de discussie over nieuw beleid bij de eerstkomende begroting. Voorstellen worden streng getoetst aan de criteria onvoorzienbaar, onuitstelbaar en onontkoombaar.
Investeringen Het structurele investeringsniveau wordt in principe gemaximeerd op € 5,5 miljoen, exclusief investeringen op het gebied van riolering en afvalverwijdering (deze laatste investeringen worden afzonderlijk beschouwd en worden gedekt via een kostendekkend tarief) en het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) en de tractiemiddelen. Het investeringsniveau is exclusief specifieke investeringen ten laste van reserves. Het investeringsplan wordt jaarlijks opgesteld in de vorm van een uitvoeringsplanning, waarbij aangegeven wordt wanneer investeringen daadwerkelijk worden uitgevoerd. Geen indirecte subsidiëring Indirecte subsidies worden zoveel mogelijk beperkt. Door het in beeld brengen van de werkelijke kosten en bijbehorende subsidies worden geldstromen transparanter en beter beheersbaar. Doeluitkeringen Aan doelen waarvoor de gemeente van het rijk een doeluitkering ontvangt, wordt in beginsel niet meer uitgegeven dan het bedrag van de doeluitkering. Bezuinigingen vanuit het Rijk zullen daarbij in principe niet gecompenseerd worden door de gemeente. Vanwege de bijzondere financiële situatie maken we hierbij een uitzondering voor de jeugdzorg. Reserves en voorzieningen De reserves vormen de eerste linie in het opvangen van onverwachte tegenvallers en risico’s.
In het kader van risicomanagement wordt vastgehouden aan het eerdere bepaalde uitgangspunt dat de weerstandsratio minimaal 1,5 moet bedragen. Belastingcapaciteit OZB Als de verhoging van de onroerende zaakbelasting onontkoombaar blijkt, dan gebeurt dit met maximaal het inflatiepercentage. Overige belastingen en heffingen Uitgangspunten voor de overige belastingen en heffingen zijn in principe: • • •
de retributies (vergoeding voor een dienstverlening) zijn kostendekkend; milieuheffingen (met name afvalstoffenheffing en rioolheffing) zijn kostendekkend. de overige leges e.d. worden jaarlijks maximaal verhoogd met het inflatiepercentage, tenzij er een beleidsmatige aanleiding bestaat tot een verlaging of grotere verhoging te komen.
Voor een nadere toelichting op de ontwikkeling van retributies, heffingen en leges wordt volledigheidshalve verwezen naar de paragraaf lokale heffingen.
10
Programmabegroting 2022
4.2 Beeld begroting 2022 In de begroting staat wat we volgend jaar willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dit gaat kosten. De begroting gaat vooral over het jaar 2022. Wanneer de gemeenteraad deze begroting vaststelt, wordt daarmee formele goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in het jaar 2022. Naast informatie over het jaar 2022 bevat deze begroting ook ramingen voor de jaren 2023 tot en met 2025. Dit wordt de ‘meerjarenbegroting’ genoemd. De meerjarenbegroting gaat ter kennisname naar de gemeenteraad en geeft context bij de vaststelling van de begroting 2022. In onderstaande tabel wordt een totaaloverzicht gegeven van de baten (inkomsten) en lasten (uitgaven) in 2022. Het saldo is het verschil tussen de baten en de lasten. Nr.
Soort lasten en baten
1 2 3 4 5 6 7 A B C D
Zorg en welzijn Arbeidsmarkt, economie en onderwijs Sport en cultuur Duurzaamheid en klimaat Wonen en mobiliteit Veiligheid Meer voor elkaar Financieel solide Gemeentelijke organisatie Resultaat voor bestemming Mutaties in de reserves Vennootschapsbelasting Resultaat
Lasten
Baten
Begroting 2022
Begroting 2021
x € 1.000 Rekening 2020
73.863
-20.841
53.022
51.387
49.773
5.252
-409
4.843
4.601
4.308
11.891 11.326 24.981 4.739 5.534 2.653 23.670 163.909 4.419 2 168.330
-3.892 -1.243 -10.804 -110 -1.052 -123.253 -2.496 -164.100 -4.512 -168.612
7.999 10.083 14.177 4.629 4.482 -120.600 21.174 -191 -93 2 -282
9.323 9.299 12.172 4.844 4.222 -114.281 21.268 2.835 -2.844 2 -7
8.906 9.054 9.050 4.227 4.015 -115.294 18.039 -7.922 -975 394 -8.503
Lasten De totale lasten bedragen in 2022 € 163,9 miljoen. De lasten worden gemaakt om de beleidsdoelstellingen van het college en de gemeenteraad. De begroting is opgedeeld in zeven beleidsprogramma’s. Daarnaast zijn er de zogenoemde algemene dekkingsmiddelen (financieel solide), de gemeentelijke organisatie en de mutaties in de reserves. De zeven beleidsprogramma’s vormen samen met de drie overige onderdelen het totaal van de begroting. In onderstaande grafiek is aangegeven hoe de uitgaven over de verschillende beleidsprogramma’s zijn verdeeld.
Programmabegroting 2022
11
Baten Het is de bedoeling dat we een structureel sluitende begroting presenteren. Dat betekent dat onze lasten gedekt moeten worden door onze baten. In het jaar 2022 worden alle uitgaven van in totaal € 163,9 miljoen dus gedekt door inkomsten. In onderstaande figuur is de verdeling van de inkomsten opgenomen.
Het grootste deel van onze baten ontvangen we vanuit het Rijk. Vanuit het gemeentefonds ontvangt Oosterhout een zogenoemde algemene uitkering. Deze uitkering is vrij besteedbaar en bedraagt in 2022 naar verwachting € 96,3 miljoen. Andere grote inkomstenbronnen zijn lokale heffingen (paragraaf 6.1) naar verwachting € 29,1 miljoen en rijksuitkeringen voor Zorg en Welzijn van € 19,3 miljoen. Structureel begrotingssaldo In de Gemeentewet staat dat onze begroting structureel en reëel in evenwicht moet zijn. Met structureel evenwicht wordt bedoeld dat structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Met reëel evenwicht wordt bedoeld dat de geraamde baten en lasten in de begroting (en meerjarenraming) volledig en realistisch zijn. De provincie toetst hier vanuit haar toezichthoudende rol op. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting, maken we onderscheid tussen structurele en incidentele baten en lasten. Incidentele baten of lasten zijn baten of lasten die het begrotingssaldo incidenteel beïnvloeden. Hierbij beïnvloeden incidentele lasten het structureel begrotingssaldo positief en incidentele baten het structureel begrotingssaldo negatief. In onderstaande tabel wordt in het kort de opbouw van het structurele saldo inzichtelijk gemaakt.
De in de tabel opgenomen bedragen sluiten aan op de totalen uit het overzicht incidentele baten en lasten in 7.10. X € 1.000 - = voordeel
Structurele begrotingssaldo (-=voordelig) Structurele exploitatieruimte
12
Begroting 2021
Begroting 2022
-1.060 0,03%
-1.009 2,37%
Programmabegroting 2022
Raming 2023
-1.436 0,48%
Raming 2024
-1.027 0,25%
Raming 2025
-1.103 0,71%
5 Programma’s In dit hoofdstuk worden de programma’s behandeld per programma. De lasten en baten per thema zijn opgenomen in de volgende tabel, daarnaast zijn de mutaties in de reserves opgenomen. X € 1.000
Thema Zorg & Welzijn Arbeidsmarkt, economie & onderwijs Sport & Cultuur Duurzaamheid en klimaat Wonen en mobiliteit Veiligheid Meer voor elkaar Financieel solide Gemeentelijke organisatie Resultaat voor bestemming Mutaties in reserves Vennootschapsbelasting Resultaat
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
49.773
51.387
53.022
52.112
52.039
51.828
4.308 8.906 9.054 9.050 4.227 4.015 -115.294 18.039
4.601 9.323 9.299 12.172 4.844 4.222 -114.281 21.268
4.843 7.999 10.083 14.177 4.629 4.482 -120.600 21.174
4.890 8.019 10.144 14.568 4.633 4.440 -117.921 21.131
4.887 7.935 10.091 14.812 4.628 4.409 -117.839 21.302
4.862 7.800 10.184 14.034 4.617 4.387 -117.885 22.397
-7.922 -975 394 -8.503
2.835 -2.844 2 -7
-191 -93 2 -282
2.016 -3.379 2 -1.361
2.264 -3.293 2 -1.027
2.224 -3.329 2 -1.103
Programmabegroting 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
13
5.1 Zorg en welzijn Portefeuillehouder(s) C. Piena, D. Melsen, M. Willemsen Het programma bestaat uit vijf thema’s die in de volgende paragrafen worden uitgewerkt. In eerste instantie wordt aangegeven aan welk(e) global(s) goals het thema een bijdrage levert. In bijlage 8.6 wordt een inzicht gegeven in de global goals en wat belangrijke taken voor de gemeente zijn. Daarnaast worden per thema drie elementen behandeld: • • •
wat willen we bereiken; wat gaan we hiervoor doen; indicatoren;
Vervolgens wordt voor het programma inzicht gegeven in de kosten, extern betrokken partijen en de beleidskaders.
Topprioriteiten perspectiefnota In de perspectiefnota 2022 werden voor dit programma de volgende prioriteiten opgenomen die in deze begroting verder zijn uitgewerkt. X € 1.000
Thema
Post
5.1.2 5.1.6
WMO Hulp bij de huishouding WMO Kostenbesparing
Begroting 2022
1.500 -500
Raming 2023
1.500 -1.000
Raming 2024
1.500 -1.000
Raming 2025
1.500 -1.000
5.1.1 Jeugd Global goals
5.1.1.1 Wat willen we bereiken We willen dat alle kinderen en jongeren zich kunnen ontwikkelen tot zelfstandige volwassenen, die actief deelnemen aan het maatschappelijke leven. We willen als gemeente een gunstig opgroeiklimaat voor jeugdigen bevorderen door het versterken van eigen kracht van ouders, opvoeders en jeugdigen en hun sociale netwerk. Het vergroten van kansen en het voorkomen van uitval zijn daarbij leidend. Wanneer jeugdhulp noodzakelijk is stellen wij daartoe de benodigde kennis beschikbaar. Hulpverlening is erop gericht toe te werken naar eigen kracht: interventies zijn zo kort als mogelijk. 5.1.1.2
Wat gaan we hiervoor doen
Ontwikkelingen lokaal In 2022 zetten we verder in op de doorontwikkeling van de (laagdrempelige) vrij toegankelijke jeugdhulp. Hierbij kijken we naar hoe bestaande initiatieven geoptimaliseerd kunnen worden en of er nieuwe (preventieve) initiatieven gestart kunnen worden die bijdragen aan de transformatie van het sociaal domein. In 2022 evalueren we onder ander de preventieve programma’s informele pleegzorg en kamers met kansen, waar we in 2021 mee van start zijn gegaan. Dit zijn beide programma’s die zich richten op informele ondersteuning, oftewel het versterken van de sociale basis. Daarnaast blijven we ons samen met partners inzetten voor het landelijke programma ‘Kansrijke Start’ gericht op de eerste 1000 dagen van een kind en evalueren we in 2022 het programma ‘nu niet zwanger’ (onderdeel van Kansrijke Start). Ontwikkelingen jeugdhulpregio West Brabant Oost (WBO In 2020 is de Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd in een resolutie vastgesteld door gemeenten in VNGverband. Hierin zijn afspraken gemaakt over de wijze waarop de samenwerking regionaal (WBO) en bovenregionaal vormgegeven dient te worden. Momenteel voldoen we niet aan deze norm. Onderdeel van deze norm voor opdrachtgeverschap is het opstellen van een regiovisie die tot stand is gekomen in overleg met aanbieders, professionals, jongeren en ouders en ketenpartijen.
In de regiovisie dient tevens een keuze worden gemaakt voor een niet-vrijblijvende governance, met één onderling overeengekomen en gedragen aanspreekpunt dat extern kan optreden namens de regio. Uitgangspunt hierbij is het verbeteren en
14
Programmabegroting 2022
verduurzamen van de samenwerking in WBO-verband. Eerste helft 2022 zal deze regiovisie ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. De achterliggende ambitie hierbij is om samen met het jeugdveld een duurzame beweging in gang te zetten om kwalitatief goede, beschikbare en betaalbare hulp voor jeugdigen, ouders en gezin te borgen. Niet alleen nu, maar ook in de toekomst. Tevens zal 2022 in het teken staan van de doorontwikkeling van de inkoop van de niet vrij toegankelijke jeugdhulp, waarvoor de zorgvuldigheidseisen eveneens vastgelegd worden in de regiovisie. Daarnaast gaan we uiteraard ook verder met de inhoudelijke beleidsontwikkelingen die eind 2021 zullen worden geconcretiseerd in de uitvoeringsagenda 2022. Belangrijke thema’s hierin zullen zijn: het verminderen van jeugdbeschermingsmaatregelen, de aansluiting van jeugdhulp op het onderwijs en het door ontwikkelen van pleeg- en gezinshuiszorg. 5.1.1.3 Indicatoren Omschrijving indicator Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdhulp (%) Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdbescherming (%) Jongeren (t/m 23 jaar) met jeugdreclassering (%) Waardering contact Sociaal Wijkteam Melding (vermoeden van) huiselijk geweld en kindermishandeling * L(andelijk), G(emeentelijk), B(urger)
Score 2018 9,70%
Score 2019 9,80%
Score Prognose Prognose * 2020 2021 2022 9,30% - L
0,90%
0,80%
0,90%
-
- L
0,50% 7,5
0,40% 7,3
0,30% 7,4
-
- L - B
617
598
2801
620
600 G
5.1.2 Wet maatschappelijke ondersteuning Global goals
5.1.2.1 Wat willen we bereiken Inwoners kunnen zo lang mogelijk meedoen aan de samenleving door hun eigen mentale, sociale en lichamelijke kracht optimaal te benutten. Dit willen wij bereiken door naast een breed aanbod van maatschappelijke voorzieningen wijkgericht samenwerken te regisseren. Hiermee wordt bedoeld dat de burger in zijn directe omgeving wordt gestimuleerd om eerst zelf een oplossing te vinden voor de problemen en beperkingen die hij ondervindt in het dagelijks leven. De gemeente Oosterhout regisseert het wijkgericht samenwerken om de mentale, sociale en lichamelijke kracht van mensen en hun sociale netwerk te stimuleren. Bij maatschappelijke zorg wordt het fundament gevormd door drie pijlers: • • • 5.1.2.2
bevorderen van een sterke samenleving; vergroten van de maatschappelijke vaardigheden; bieden van zorg en ondersteuning. Wat gaan we hiervoor doen
Individuele voorzieningen Vanuit de individuele voorzieningen wordt in 2022 verder doorgewerkt aan de ingeslagen weg om intensiever in te zetten op de (ontwikkeling van) eigen kracht van inwoners. Na het traject dat hiervoor heeft gelopen in 2021 over gespreksvoering bij inzet van hulp bij de huishouding (HbH), wordt er in 2022 vervolg gegeven aan de gespreksvoering bij inzet van woonvoorzieningen en vervoersvoorzieningen. Dit sluit aan bij één van de aanbevelingen uit het onderzoeksrapport over kostenbeheersing in de Wmo uit 2021 (dat met name gericht was op HbH). Een tweede aanbeveling uit dat rapport waaraan gevolg is gegeven, is het nader onderzoeken van een nieuw normenkader voor HbH. Hiermee wordt het verouderde CIZ-protocol uit 2006 losgelaten. In 2022 wordt dit nieuwe normenkader naar verwachting opgeleverd met een koste dempend effect op de uitgaven voor HbH.
1 Gebaseerd op de cijfers eerste halfjaar 2020
Programmabegroting 2022
15
Verder gaan we ons in 2022 richten op de indicerings- en financieringsmogelijkheden van de individuele voorziening begeleiding. Sinds de decentralisaties in 2015 indiceren we begeleiding resultaatgericht op basis van categorieën (waakvlam, licht midden en zwaar) en werken we samen in Dongemondverband met betrekking tot inkoop en contractmanagement. In 2022 gaan we de huidige werkwijze tegen het licht houden en eventuele andere mogelijkheden onderzoeken om te kunnen beoordelen of dit ook de meest effectieve en efficiënte werkwijze is. Vrij toegankelijke voorzieningen In 2022 zetten we verder in op de doorontwikkeling van de (laagdrempelige) vrij toegankelijke voorzieningen dagbesteding. Hierbij hebben we aandacht voor monitoring bij bestaande initiatieven en kijken we of er nieuwe (preventieve) initiatieven gestart kunnen worden die bijdragen aan de transformatie van het sociaal domein. Er wordt hierbij gezocht naar aansluiting met de visie op het sociaal domein en het wijkgericht werken. Zo wordt het voor burgers makkelijker in hun buurt of wijk oplossingen te vinden voor de behoefte, problemen of beperkingen die zij in het dagelijks leven ervaren. In 2022 geven we uitvoering aan de pilot Buurtpleinen. Een Buurtplein is een groep inwoners die elkaar in een veilige omgeving steeds beter leren kennen.
Zij geven elkaar (onder leiding van een begeleider) advies, stellen elkaar vragen en ondernemen regelmatig een kleine activiteit, zoals een wandeling of gezamenlijk eten. Het concept van buurtpleinen is verwant aan dat van de buurtkamer en de GGZ aanlopen, maar kent een verplichtender karakter m.b.t. opkomst en wederkerigheid. Het concept is ontwikkeld door Stichting Maatschappelijke Opvang Breda (SMO). Breda kent momenteel 10 buurtpleinen. Als regio voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang vinden we het belangrijk om te onderzoeken of dit concept ook in de regiogemeenten meerwaarde heeft; o.a. omdat mensen met een psychische kwetsbaarheid steeds vaker in de wijk wonen. Vanuit regionale middelen worden daarom pilots buurtpleinen in gemeenten Oosterhout en Altena gestart. Voor Oosterhout betreft het één buurtplein, dat waarschijnlijk eind 2021 vanuit een van de activiteitencentra start en wordt verzorgd door Surplus, Makker en SMO. Op basis van een evaluatie wordt eind 2022 de meerwaarde en de toekomstige financieringswijze bekeken. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Met het vaststellen van het regionaal beleidskader beschermd wonen in maart 2021 is gemeente Oosterhout samen met de andere gemeenten uit de beschermd wonen regio Breda financieel en inhoudelijk verantwoordelijk voor beschermd wonen geworden.
Een belangrijke doelstelling is dat we willen dat mensen die zijn aangewezen op beschermde woonvormen zo zelfstandig mogelijk in de wijk wonen, wat hun kwaliteit van leven verbetert en hun kansen op participatie en inclusie ondersteunt. Om de gemeentelijke samenwerking te verankeren wordt een centrumgemeenteregeling uitgewerkt die begin 2022 van kracht moet worden. In het regionale beleidskader beschermd wonen is opgenomen dat gemeenten de ontvangen beschikbare middelen voor beschermd wonen gezamenlijk ter beschikking stellen voor deze regionale taak. De hoogte van deze middelen is leidend voor de inrichting van beschermd wonen. De rijksmiddelen beschermd wonen worden via een ingroeipad doorgedecentraliseerd: in 2022 ontvangt de centrumgemeente Breda nog 100% van de integratie-uitkering, vanaf 1 januari 2023 worden de middelen in een periode van 10 jaar tijd stapsgewijs verschoven van de centrumgemeenten naar alle gemeenten. In 2026 neemt het Rijk een besluit over het wel of niet doordecentraliseren van maatschappelijke opvang. Gemeente Breda blijft totdat een ander besluit wordt genomen hiervoor onze centrumgemeente. Als regiogemeente zijn we inhoudelijk aangehaakt bij ontwikkelingen op het terrein van maatschappelijke opvang en organiseren we ook (preventieve) activiteiten in Oosterhout. 5.1.2.3 Indicatoren Omschrijving indicator Voorzieningen voor senioren in de gemeente.
Welzijnsvoorzieningen in de gemeente Is mantelzorger (zorgt voor een familielid of bekende) Doet vrijwilligerswerk Voorzieningen / toegankelijkheid in de gemeente voor mensen met een functiebeperking * L(andelijk), G(emeentelijk), B(urger)
16
Score 2018 6,4 6,9
Score 2019 6,4 6,9
Score Prognose Prognose * 2020 2021 2022 6,6 - B 6,9 - B
26,00% 16,00%
26,00% 16,00%
27,00% 20,00%
-
- B - B
6,4
6,4
6,5
-
- B
Programmabegroting 2022
5.1.3 Sociaal beleid Global goals
5.1.3.1 Wat willen we bereiken Bevorderen dat inwoners van Oosterhout in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien, door het (terug)leiden van uitkeringsgerechtigden naar de arbeidsmarkt. Het financieel en materieel ondersteunen van burgers die niet volledig in hun levensonderhoud kunnen voorzien of niet voldoende maatschappelijk kunnen participeren. 5.1.3.2
Wat gaan we hiervoor doen
Participatie De coronacrisis heeft een grote impact gehad op de werkgelegenheid. Het is nog onduidelijk hoe dit zich na de coronacrisis zal ontwikkelen. In 2020 en 2021 zijn verschillende stappen gezet om de gevolgen die de coronacrisis heeft voor de werkgelegenheid het hoofd te bieden, onder andere door het opzetten van een regionaal mobiliteitsteam. In 2022 zal deze aanpak worden voortgezet, zodat zoveel mogelijk werknemers die door de coronacrisis werkloos zijn geworden weer een plaats op de arbeidsmarkt krijgen. Hierbij zal er veel aandacht gegeven worden aan de inzet van om- en bijscholing. In 2015 werd de Participatiewet ingevoerd. Een belangrijke doel van de Participatiewet was om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen. De evaluatie van de Participatiewet, die het Sociaal Cultureel Planbureau heeft uitgevoerd, laat zien dat dit niet echt succesvol is geweest. Om deze reden ligt er een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer om wijzigingen aan te brengen in de Participatiewet. Vanwege de coronacrisis en de val van het kabinet Rutte III is de behandeling van dit wetsvoorstel uitgesteld. Het streven is om de wetswijziging op 1 januari 2022 in werking te laten treden, maar zekerheid hierover is er nog niet.
Ook zonder de wetswijziging zullen wij ook ik in 2022 verder gaan met het aan het werk helpen van mensen met een arbeidsbeperking en mensen die om andere redenen niet zelfstandig een plaats op de arbeidsmarkt kunnen verwerven. Het afgelopen jaar is er door onder andere de affaire met de kinderopvangtoeslag door de staatssecretaris van SZW aangegeven dat de menselijke maat weer terug moet komen in de sociale zekerheid. Binnen de huidige wettelijke kaders houden wij bij de uitvoering van de sociale zekerheidsregeling zoveel mogelijk rekening met de menselijke maat. Dit doen we onder andere door in de uitvoering, waar dit aan de orde is, toepassing te geven aan de omgekeerde toets. Veranderopgave inburgering Per 1 januari 2022 gaat de nieuwe Wet Inburgering in. Met de komst van de nieuwe wet worden gemeenten verantwoordelijk voor het regelen van inburgering en alles wat er bij participeren en integreren komt kijken. We willen ervoor zorgen dat inburgeraars sneller inburgeren en deel uit gaan maken van de (Oosterhoutse) samenleving. Het hebben van (betaald) werk en sociale verbondenheid spelen hierin een belangrijke rol. De nieuwe Wet inburgering wordt gezien als een lerend stelsel. Dat houdt in dat we continu zullen moeten monitoren en evalueren en daar waar nodig bijstellen.
Schuldhulpverlening Het beleidsplan schuldhulpverlening is richtinggevend voor de wijze waarop wij in 2022 ondersteuning bieden aan inwoners die -zonder ondersteuning- in de schulden dreigen te geraken of hun schuldensituatie niet kunnen oplossen. In 2022 blijven we inzetten op laagdrempelige en regelarme voorzieningen en versterken onze ondersteuning met gecombineerde aanpak intensivering op vroeg signalering en preventie. Dit willen we bereiken door preventie en vroeg signalering uit te breiden, meer in te zetten op het verstrekken van saneringskredieten en het bieden van nazorg. Minimabeleid In 2021 starten we met het herijken van ons Minimabeleid. Dit beleid zal mede richting geven aan de uitvoeringstaken van 2022. Rode draad van ons huidige minimabeleid is ‘meedoen, op het hoogst haalbare niveau van zelfredzaamheid’ en daar blijven we ons de komende periode ook voor inzetten.
Programmabegroting 2022
17
5.1.3.3 Indicatoren Omschrijving indicator
Score 2018
Netto arbeidsparticipatiegraad (% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking) Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar) Werkloze jongeren (% 16 t/m 22 jarigen) Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jarigen) Aantal personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners) Aantal lopende re-integratie voorzieningen (per 1.000 inwoners 15-65 jaar) Aantal cliënten met maatwerkarrangement WMO (per 10.000 inwoners) Demografische druk (%) Uitstroom naar werk in % van de totale uitstroom uit de uitkering % melders voor uitkering die door intakeprocedure geen aanvraag doen Aantal beëindigde uitkeringen door uitstroom naar werk. % mensen met een uitkering aan de slag in een traject arbeidsritme * L(andelijk), G(emeentelijk), B(urger)
Score 2019
Score 2020
Prognose Prognose * 2021 2022
n.b.
n.b.
n.b.
-
- L
n.b. 1,00%
n.b. n.b.
n.b. n.b.
-
- L - L
1,00%
n.b.
n.b.
-
- L
148,7
131,1
140,0
146,0
151,0 L
25,0
28,5
17,5
18,0
18,0 L
n.b. 59,10%
n.b. 59,60%
n.b. 76,80%
-
- L - L
42,00%
40,00%
32,00%
40,00%
40,00% G
n.b.
60,00%
45,00%
60,00%
60,00% G
112
120
56
100
100 G
-
90
95
25
25 G
5.1.4 Volksgezondheid Global goals
5.1.4.1 Wat willen we bereiken Met volksgezondheidsbeleid wordt een gezonde leefstijl van de inwoners van Oosterhout bevorderd. 5.1.4.2 Wat gaan we hiervoor doen De ontwikkel- en werkagenda Gezondheid (Oosterhout vitale stad) loopt tot en met 2022. Centraal staan de thema’s gezonde leefstijl, meedoen en gezonde leefomgeving. Het thema gezondheid komt door het integrale karakter terug in vele andere beleidsvelden (bijvoorbeeld in het lokaal sportakkoord). In de werkagenda gezondheid zijn de activiteiten en projecten benoemd die een bijdrage leveren aan een gezonder en vitaler Oosterhout. Inwoners zijn in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor hun gezondheid. Als gemeente kunnen we agenderen, aanjagen en faciliteren. Dit doen we samen met zorg- en welzijnspartners op de speerpunten: bewegen & gezondheid, alcohol en middelen gebruik, rookvrije generatie, mentale veerkracht, gezondheidsvaardigheden, jeugdgezondheidszorg en gebiedsgericht. In 2022 geven we daarnaast uitvoering aan het lokaal preventieakkoord, waarin we samen met partners afspraken hebben gemaakt op het gebied van overgewicht, roken en positieve gezondheid. 5.1.4.3 Indicatoren Omschrijving indicator Gezondheidszorg in de gemeente * L(andelijk), G(emeentelijk), B(urger)
18
Score 2018 7,3
Score 2019 7,4
Programmabegroting 2022
Score Prognose Prognose * 2020 2021 2022 7,5 - B
5.1.5 Beheerskosten sociaal domein Global goals
5.1.5.1 Wat willen we bereiken We willen dat het goed gaat met de inwoners van Oosterhout. We vinden het belangrijk dat inwoners een waardevol bestaan kunnen opbouwen, hierin eigen keuzes kunnen maken en veerkrachtig zijn wanneer het leven (even) tegenzit. Met de visie zetten we stevig in op de ‘beweging naar de voorkant’: zo veel mogelijk en zo vroeg mogelijk problemen opvangen en oplossen in de eigen directe omgeving en/of met inzet van (vrij toegankelijke) voorzieningen in de stad. Op deze wijze vermindert de druk op de niet vrij toegankelijke voorzieningen. Vanuit deze visie zijn de volgende maatschappelijke resultaten geformuleerd: • • •
een samenleving (stad, kerkdorp, wijk of buurt) waarin inwoners naar vermogen meedoen; een samenleving waarin inwoners naar vermogen op eigen kracht functioneren; een samenleving waarin inwoners in hun functioneren steun kunnen krijgen van de directe omgeving door de aanwezigheid van een sterke sociale basis, brede maatschappelijke voorzieningen en vrij toegankelijke voorzieningen.
5.1.5.2 Wat gaan we hiervoor doen Binnen de verbetercyclus Toegang wordt op basis van een vervolgmeting vanuit het perspectief van inwoners, maatschappelijke partners en medewerkers van het sociaal team de set aan opgaves bijgesteld of vernieuwd. Met het maken van verbeterslagen in deze cyclus streven we ernaar steeds beter integraal samen te werken om inwoners snel de beste combinatie van ondersteuning en hulp te bieden. Belangrijke informatie vanuit het perspectief van inwoners wordt verkregen uit de cliënt ervaringsonderzoeken (CEO). Dit is een jaarlijks verplichte meting op grond van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) en de Jeugdwet. De uitkomsten geven een beeld van de door cliënten ervaren kwaliteit van de ingezette hulp en het (gemeentelijke) toegangsproces. Er wordt gewerkt aan een integraal domein overstijgend CEO. Opgave financiële beheersbaarheid sociaal domein De financiële beheersbaarheid is in de perspectiefnota 2022 benoemd als topprioriteit, waarbij de nadrukkelijke focus ligt op de Hulp bij de huishouding (HbH). Enerzijds houden we rekening met een autonome groei van het aantal cliënten en een daarmee gepaard gaande kostenstijging van € 1,5 miljoen.
Anderzijds verwachten we de groei in de kosten met € 500.000 te kunnen dempen door de verdere uitvoering van het HbH-project ‘investeren in kwaliteit van toegang en uitvoering’ en een nieuw normenkader voor de indicering. Het nieuw normenkader kan mogelijk in de loop van 2022 kan worden ingevoerd. Daarnaast is er een doorlopende inzet en domein overstijgende samenwerking om de afzonderlijke dashboards door te ontwikkelen (voor monitoring, sturing en op termijn het doen van voorspellingen) en om maatregelen door te voeren (op het niveau van beleid, bedrijfsvoering of uitvoering) die een dempend effect hebben op de uitgaven binnen het sociaal domein. De (financiële) impact van corona Door de twee periodes van lockdown en daarmee gepaard gaande terugval in inkomen, zijn met name ZZP’ers en kleine zelfstandigen een nieuwe “doelgroep” als het gaat om inwoners die door de coronacrisis in de financiële problemen zijn gekomen. De inschatting is dat het maatschappelijk isolement van de laatste lockdown periode heeft bijgedragen aan een toename van het aantal personen met psychische problemen. Daarnaast is bekend dat stress door bijvoorbeeld geldzorgen negatieve gevolgen heeft op het mentaal welbevinden van mensen. Aangezien mensen lang niet altijd meteen met een hulpvraag bij de gemeente aankloppen, verwachten we een toeloop binnen het sociaal domein als gevolg van corona.
5.1.5.3 Indicatoren Omschrijving indicator
Score 2018
% huishoudens met zorg en ondersteuning Score Sociale kracht Score Participatie Score mate van eenzaamheid Score zelfredzaamheid Score financiële zelfredzaamheid
Score 2019 -
Programmabegroting 2022
71 73 70 82 69
Score Prognose Prognose * 2020 2021 2022 20,40% - L 71 73 B 71 73 B 65 70 B 82 83 B 65 68 B
19
Omschrijving indicator
Score 2018
Score collectieve zelfredzaamheid Score sociale cohesie % cliënten dat wist waar ze terecht konden voor hulp * L(andelijk), G(emeentelijk), B(urger)
-
Score 2019 62 67
-
-
Score 2020
Prognose Prognose * 2021 2022 67 67 B 70 70 B -
70,00%
70,00% B
Wat mag het programma kosten In de onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de lasten en baten per type voor het programma. Nr.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Soort lasten en baten
Lasten
Salarissen en sociale lasten Ingeleend/Uitgeleend personeel Belastingen Leges en andere rechten Grond Huren en pachten Goederen en diensten Overdrachten Subsidies Kapitaallasten Verrekeningen Rente Totaal
6.176 125 8 34.775 29.709 2.203 182 685 73.863
Baten
-50 -273 -8 -20.492 -18 -20.841
Begroting 2022
Begroting 2021
x € 1.000 Rekening 2020
6.176 125 8 -50 -273 34.767 9.217 2.203 182 667 53.022
5.743 3 -50 -273 31.620 10.569 2.709 399 667 51.387
4.110 760 9 -29 -259 31.819 8.963 3.203 616 581 49.773
De lasten en baten per thema zijn opgenomen in de volgende tabel, daarnaast zijn de mutaties in de reserves opgenomen. X € 1.000
Thema Jeugd Wet maatschappelijke ondersteuning Sociaal beleid Volksgezondheid Beheerskosten sociaal domein Totaal lasten Jeugd Wet maatschappelijke ondersteuning Sociaal beleid Volksgezondheid Beheerskosten sociaal domein Totaal baten Saldo lasten en baten Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat
20
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
18.154 21.357
18.665 20.407
18.227 21.742
18.026 21.272
18.026 21.288
18.026 21.253
34.511 2.223 713
29.931 2.561 164
31.305 2.521 68
31.111 2.476 68
31.022 2.476 68
30.846 2.476 68
76.958 -986 -751
71.728 -1.518 -871
73.863 -1.518 -871
72.953 -1.518 -871
72.880 -1.518 -871
72.669 -1.518 -871
-25.399 -49 -
-17.932 -20 -
-18.432 -20 -
-18.432 -20 -
-18.432 -20 -
-18.432 -20 -
-27.185 49.773 49.773
-20.341 51.387 91 -91 51.387
-20.841 53.022 -291 52.731
-20.841 52.112 -324 51.788
-20.841 52.039 -353 51.686
-20.841 51.828 -322 51.506
Programmabegroting 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Investeringen Omschrijving
Begroting 2022
Wet maatschappelijke ondersteuning: Investeringen activiteitencentra Totaal
Raming 2023
-
50 50
Raming 2024
x € 1.000 Raming 2025
35 25
-
Welke externe partijen zijn betrokken bij het programma De volgende externe partijen zijn betrokken bij het programma, voor de verbonden partijen vindt uitwerking plaats in paragraaf 6.6 Verbonden partijen. • • •
Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) gevestigd te Tilburg Gezondheidszorg West Brabant (GROGZ) gevestigd te Breda Mid-Zuid (voorheen WAVA) gevestigd te Oosterhout
Beleidskaders De volgende kader stellende beleidsnota’s zijn van toepassing voor het programma. Naam document Jeugd Jeugdzorg Beleidsplan Jeugd(hulp) 2015-2018 Verstevigen verbinding jeugdzorg en onderwijs Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie gemeente Oosterhout Beleidsprioritering Jeugdzorg 2017 Verordening Sociale Adviesraad Oosterhout Verlenging beleidsplan jeugd(hulp) Verordening Jeugdhulp gemeente Oosterhout 2019 Uitvoeringsbesluit Jeugdhulp gemeente Oosterhout 2019 Leerlingenvervoer Verordening leerlingenvervoer gemeente Oosterhout 2014 Beleidsregels voor het leerlingenvervoer gemeente Oosterhout 2014 Pilot leerlingenvervoer leerlingen in het VSO Onderwijsachterstanden Onderwijsbeleid in de periode 2011-2015 Subsidiering voorscholen en NAZ 2016 en 2017 Harmonisatie voorscholen en kinderopvang Beleidsregels peuteropvang en voorschoolse educatie 2019 Wet maatschappelijke ondersteuning Algemene Subsidieverordening Oosterhout 2018 Beleidsregels voor subsidieverstrekking gemeente Oosterhout 2021 Uitvoeringsbesluit maatschappelijke ondersteuning 2020 Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Oosterhout 2020 Visie Sociaal Domein Beleidskader welzijn: het nieuw welzijn Visie op dagbesteding en begeleiding Sociaal beleid Inkomensregelingen/Sociale zekerheid Visienota Participatiewet Beleidsnota Participatiewet 2015 Verordening handhaving sociale zekerheid 2015
Uitvoeringsbesluit uitkeringsverstrekking Sociale Zekerheid 2015 Beleidsregels boete Sociale Zekerheid 2018 Afstemmingsverordening Sociale Zekerheid 2015 Verordening individuele studietoeslag Participatiewet 2015 Beleidsregels terugvordering en verhaal 2018 Uitvoeringsbesluit Taaleis participatiewet 2016 Minimabeleid Programmabegroting 2022
Jaar 2014 2016 2016 2016 2017 2018 2019 2019 2014 2014 2016 2016 2016 2017 2018 2017 2020 2020 2020 2020 2020 2020
2014 2014 2014 2015 2017 2017 2017 2017 2018
21
Naam document Uitvoeringsbesluit CZM 2015 Minimabeleid 2016 en verder Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet 2015 Beleidsplan schuldhulpverlening 2017-2020 Beleidsregels schuldhulpverlening 2017 Beleidsnota Ondersteuning kinderen uit gezinnen met beperkte financiële middelen Beleidsregels bijzondere bijstand 2020 Re-integratie Visienota Participatiewet Beleidsnota Participatiewet 2015 Verordening tegenprestatie Sociale Zekerheid Notitie toekomstige positie WAVA binnen participatiewet Uitvoering Participatiewet en toekomst Wava Re-integratieverordening Participatiewet2015 Uitvoeringsbesluit re-integratievoorzieningen participatiewet 2015 Re-integratie en activering Participatiewet 2019
22
Programmabegroting 2022
Jaar 2014 2016 2017 2017 2017 2018 2020 2014 2014 2014 2015 2016 2017 2018 2019
5.2 Arbeidsmarkt, economie en onderwijs Portefeuillehouder(s) D. Melsen, M. Willemsen Het programma bestaat uit vijf thema’s die in de volgende paragrafen worden uitgewerkt. In eerste instantie wordt aangegeven aan welk(e) global(s) goals het thema een bijdrage levert. In bijlage 8.6 wordt een inzicht gegeven in de global goals en wat belangrijke taken voor de gemeente zijn. Daarnaast worden per thema drie elementen behandeld: • • •
wat willen we bereiken; wat gaan we hiervoor doen; indicatoren;
Vervolgens wordt voor het programma inzicht gegeven in de kosten, extern betrokken partijen en de beleidskaders.
Topprioriteiten perspectiefnota In de perspectiefnota 2022 werden voor dit programma de volgende prioriteiten opgenomen die in deze begroting verder zijn uitgewerkt. X € 1.000
Thema
Post
Begroting 2022
5.2.3
Integraal huisvestingsplan Onderwijs Totaal
75 75
Raming 2023
Raming 2024
-
Raming 2025
-
-
5.2.1 Arbeidsmarkt Global goals
5.2.1.1 Wat willen we bereiken Hiermee werken we aan een aantrekkelijke en in economisch opzicht toekomstbestendige stad. Daarbij wordt ingezet op het versterken van het ondernemersklimaat, binden en verbinden van partijen, verhogen arbeidsproductiviteit en arbeidsparticipatie en citymarketing en -branding. De rol van de gemeente daarbij is die van facilitator, aanjager, verbinder en ondersteuner. We willen bijvoorbeeld de economische groei stimuleren, de arbeidsparticipatie vergroten en de positie van Oosterhout als aantrekkelijk gemeente. 5.2.1.2 Wat gaan we hiervoor doen Het programma Arbeidsmarkt en Economie zal in het najaar van 2021 worden voorgelegd aan de gemeenteraad. In dit programma wordt aangegeven welke economische ontwikkelingen we zien, op welke topsectoren Oosterhout kan bouwen en welke ontwikkelingen er op de arbeidsmarkt optreden. Daarbij wordt ook gekeken naar de rol van de gemeente op deze beleidsterreinen en wat we hieraan kunnen bijdragen. Als gemeente zijn we slechts 1 schakel in het speelveld van economie en arbeidsmarkt. Daarom wil de gemeente vooral ook de rol aannemen van verbinder. In het programma wordt beschreven welke ambitie Oosterhout heeft en de kansen die we zien om de economie en arbeidsmarkt te versterken.
Een voorbeeld van een kans die de gemeente toejuicht is dat op basis van de cijfers duidelijk is dat in bepaalde sectoren er een krapte op de arbeidsmarkt bestaat Als gemeente stimuleren we samenwerking tussen het bedrijfsleven en het onderwijs. Het project dat Curio recent met het bedrijfsleven is gestart om een hybride leeromgeving op te zetten waarbij het bedrijfsleven wordt betrokken en potentiële medewerkers op locatie een opleiding kunnen volgen is hier een mooi voorbeeld van. Daarbij staat de lokale economie en arbeidsmarkt niet op zichzelf. Een passend woningaanbod, een beroepsbevolking die aansluit op de wensen en behoeften van het bedrijfsleven, de kwaliteit van bereikbaarheid en het voorzieningenniveau op het gebied van winkelen, recreatie, onderwijs en zorg zijn van invloed op het vestigings- en ondernemersklimaat en daarmee op de economie en de arbeidsmarkt. De rol van de gemeente daarin is vooral het stimuleren van samenwerking met het bedrijfsleven en het onderwijs, maar ook het faciliteren en creëren van de randvoorwaarden die van invloed zijn op de arbeidsmarkt en Programmabegroting 2022
23
economie. In het programma Arbeidsmarkt en Economie wordt hierop ingegaan. Ook de invloed die corona het afgelopen jaar heeft gehad hierop komt daarin terug. Naast het programma Arbeidsmarkt en Economie en alle “lokale” zaken is Oosterhout ook regionaal actief. Binnen de Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT) pakt Oosterhout haar rol op om als schakel tussen deze grote steden een bijdrage te leveren aan het nieuwe economische kader wat onderdeel is van de zogenaamde verstedelijkingsagenda. 5.2.1.3 Indicatoren Omschrijving indicator
Score 2018
Krapte indicator Arbeidsmarkt2: - Technische beroepen - Commerciële beroepen - ICT beroepen - Transport & Logistiek Aantal vacatures3: - Technische beroepen - Commerciële beroepen - ICT beroepen - Transport & Logistiek * L(andelijk), G(emeentelijk), B(urger)
Score 2019
krap krap krap krap
3,95 1,98 4,99 2,45
3.200 1.100 300 1.400
3.200 1.200 400 1.200
Score 2020
Prognose Prognose * 2021 2022 G 2,71 1,40 2,25 1,13 1,20 1,25 2,69 2,50 2,75 1,22 1,20 1,75 G 2.950 1.100 2.500 1.000 1.100 1.200 350 300 350 950 1.100 1.200
5.2.2 Ruimte om te ondernemen Global goals
5.2.2.1 Wat willen we bereiken Behoud en versterking van de werkgelegenheid door het stimuleren van een duurzame economie, door het bevorderen van een goed ondernemersklimaat en door een goed relatiebeheer. Versterken aantrekkelijkheid van het stadshart tot een bruisende, ondernemende binnenstad. Behoud en versterking van de werkgelegenheid door het faciliteren van nieuwvestiging of uitbreiding van bedrijven en het bevorderen van een goed ondernemersklimaat. 5.2.2.2
Wat gaan we hiervoor doen
Opgave bruisende Binnenstad De opgave Bruisende Binnenstad kent een brede insteek. Aan de ene kant ligt er de strategische opgave voor transitie van 15.000 - 19.000 m2 winkelvloeroppervlakte naar andere functies (onder andere wonen, groen, leisure, et cetera), terwijl aan de andere kant ook wordt ingezet op het kwalitatief op orde houden van de gehele binnenstad. De aanpak moet leiden tot het creëren van een levendige, maar vooral ook toekomstbestendige binnenstad. Kwaliteit kernwinkelgebied Naast de transitie zal de kwaliteit van de binnenstad van groot belang zijn om in te blijven investeren. Daarbij zal de binnenstad een verdere ontwikkeling moeten doormaken van een ‘place to buy’ naar een ‘place to be’. Dat vraagt om een lange termijnvisie met dito investeringen. Mede in relatie tot de klimaatdoelstellingen (hittestress) liggen hier kansen voor vergroening van de binnenstad, bijvoorbeeld met geveltuintjes.
2 Spanningsindicator arbeidsmarkt (score in derde kwartaal): 0 tot 0,25 zeer ruim aanbod, 0,25 tot 0,67 ruim aanbod, 0,67 tot 1,50
gemiddeld aanbod, 1,50 tot 4,00 krap aanbod, 4,00 of meer zeer krap. 3 Aantal openstaande vacatures bij UWV (in derde kwartaal) in de regio West-Brabant.
24
Programmabegroting 2022
Ontwikkelvisie Arendshof De gemeente streeft samen met de ondernemers, eigenaren en bewoners naar een binnenstad waarin de functies winkelen, horeca, wonen, werken en recreëren in balans samenkomen met een sfeervolle en uitnodigende openbare ruimte. Een binnenstad die meer is dan enkel een plek om je aankopen te doen, maar het sociale middelpunt van de gemeente. Met de transformatie van het Arendsplein en Arendshof 2 worden hierin al mooie stappen gezet. Een logische vervolgstap is een traject waarin we samen met de ondernemers en eigenaren van Arendshof 1 kijken naar de toekomst. Doel is om met elkaar ook dit overdekte winkelcentrum te transformeren naar een toekomstbestendig gebied waarin winkelen, wonen en recreëren in een hernieuwde balans samenkomen. In 2021 is samen met de belangrijkste stakeholders aangevangen met de ontwikkelvisie voor Arendshof. Het tempo van uitvoering hangt sterk af van de ontwikkeling de komende jaren rondom de groei van leegstand en de individuele belangen in het gebied. Arendsplein In het kader van de transitie in de binnenstad is de ontwikkeling van het Arendsplein (bankenplein) het verst gevorderd. Uitgaande van de vaststelling van het bestemmingsplan eind 2021, staat de realisatie van de eerste appartementen in 2022 gepland.
Arendshof 2 Met de aankoop van Arendshof 2 en het besluit tot huisvesten van het gemeentehuis in Arendshof 2 is een volgende enorme stap gezet in de transitie van het overschot aan winkeloppervlakte in de binnenstad. In 2022 zal worden ingezet op de verplaatsing van de diverse winkels naar andere locaties in de binnenstad. Daarnaast is de zorg om Arendshof 2 aantrekkelijk te blijven houden voor de binnenstad. Everdenberg Oost Nagenoeg alle uit te geven bedrijfskavels op Everdenberg Oost zijn momenteel onder optie. Indien bedrijven afhaken, bestaat een ruime reservelijst met bedrijven die belangstelling hebben om zich hier te vestingen. De verwachting is dat door de komst van de bedrijven de werkgelegenheid flink zal toenemen. Aan het eind van het tweede kwartaal van 2022 zullen de eerste bedrijven operationeel zijn. Betere benutting toeristisch fonds voor versterken toeristisch profiel en citymarketing Er wordt toegewerkt naar een centrale aanpak door middel van een uitgekiend programma citymarketing. Het programma is gebaseerd op de toekomstvisie 2030 en heeft raakvlakken met de evenementenprogrammering, realiseren van nieuwe dagrecreatie en promotie van de stad. Voor citymarketing is formatie en budget structureel vrijgemaakt. In 2022 wordt de in 2021 opgestelde City Marketing Visie verder uitgerold.