Gemeente Oosterhout - jaarstukken 2020

Jaarstukken 2020 Gemeente Oosterhout

Oosterhout, mei 2021

21

Programma’s

81

Paragrafen

160

Colofon Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Oosterhout Samenstelling Gemeente Oosterhout Postbus 10150 4900 GB Oosterhout Inlichtingen Tel: (0162) 489911 Fax: (0162) 423174 E-mail: stadhuis@oosterhout.nl Internet: www.oosterhout.nl

Jaarrekening (financieel)

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ____________________________________________________________ 3 1 INLEIDING____________________________________________________________ 5 Leeswijzer ____________________________________________________________ 6 2 Samenstelling College van Burgemeester & Wethouders ____________________ 9 3 Financiële positie 2020 ________________________________________________ 12 Overzicht van baten en lasten ______________________________________ 12 Gewijzigde begroting 2020 _________________________________________ 14 Incidentele voor- en nadelen _______________________________________ 14 Reserves en voorzieningen ________________________________________ 15 Verloop vrije reserve ______________________________________________ 16 4 Programmaverantwoording ____________________________________________ 19 Programma’s _____________________________________________________________ 20 Programma 1 Burger en bestuur ________________________________________ 23 Programma 2 Sociaal domein __________________________________________ 30 Programma 3 Werkgelegenheid & economie ______________________________ 48 Programma 4 De levendige gemeente ___________________________________ 58 Programma 5 Ruimte & ontwikkeling ____________________________________ 70 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien ____ 87 5 Paragrafen

__________________________________________________________ 81 Lokale heffingen _________________________________________________ 82 Weerstandsvermogen & risicobeheersing _____________________________ 88 Onderhoud kapitaalgoederen ______________________________________ 108 Treasury (financiering) ___________________________________________ 117 Bedrijfsvoering _________________________________________________ 122 Informatiebeveiliging & privacy _____________________________________ 124 Verbonden partijen ______________________________________________ 126 Grondbeleid ___________________________________________________ 130 Subsidies _____________________________________________________ 139 EMU-saldo ____________________________________________________ 141 Klachtenafhandeling _____________________________________________ 143 Interbestuurlijk toezicht ___________________________________________ 148 Corona _______________________________________________________ 152 6 Jaarrekening (Financieel) _____________________________________________ 160 Inleiding_______________________________________________________ 160 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling _____________________ 160 Overzicht van baten en lasten _____________________________________ 164 Investeringen __________________________________________________ 203 Balans ________________________________________________________

208 Toelichting op de balans __________________________________________ 210 (Begrotings) Rechtmatigheid en SiSa _______________________________ 228 Publicatie Wet Normering Topinkomens _____________________________ 241 Gebeurtenissen na balansdatum ___________________________________ 243 Controle verklaring van de onafhankelijke accountant ___________________ 244 Bijlagen ________________________________________________________________ 245 Bijlage 1 Kerngegevens ________________________________________________ 246 Bijlage 2 Personeelsterkte en – lasten 2020 ________________________________ 248 Bijlage 3 Overzicht afgesloten investeringen _______________________________ 249 Bijlage 4 Investeringen 2020: restantkredieten ______________________________ 251 Bijlage 5 Overzicht reserves & voorzieningen _______________________________ 255 Bijlage 6 Overzicht begrotingswijzingen 2020 _______________________________ 256

Bijlage 7 Taakvelden __________________________________________________ 260 Bijlage 8 Kaderstellende beleidsnota’s ____________________________________ 262 Bijlage 9 Staat van gewaarborgde geldleningen _____________________________ 266 Bijlage 10 Afkortingenlijst ______________________________________________ 270

1 INLEIDING In dit jaarverslag leggen we verantwoording af over de gemeentelijke inspanningen en de besteding van middelen in 2020. Per programma wordt verslag gedaan van belangrijke ontwikkelingen, financiële uitgaven en resultaten. De jaarstukken vormen daarmee de afronding van de cyclus coalitieakkoord, perspectiefnota, begroting en concernrapportages. De financiële analyses van de verschillen vindt u terug in paragraaf 6.3. Een kleine leeswijzer hierbij: een ‘min’ betekent een financieel voordeel voor de gemeente en een ‘plus’ een financieel nadeel. Een ‘I’ staat voor Incidenteel en de ‘S’ voor Structureel. De jaarstukken bestaan uit twee onderdelen, te weten het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag In het jaarverslag kunt u lezen wat de gemeente in 2020 allemaal gedaan heeft. De activiteiten van de gemeente zijn over 6 programma’s (thema’s) verdeeld. Per programma worden de relevante ontwikkelingen geschetst en de mate van realisatie van de doelstellingen uit de begroting aangegeven. Na de programma’s volgen de paragrafen die we verplicht zijn om op te nemen in onze begroting en jaarstukken. Die onderdelen samen heten het jaarverslag. De jaarrekening Na het jaarverslag volgt de jaarrekening met een financiële analyse op hoofdlijnen en het rekeningresultaat per programma.

Daarnaast geeft de rekening een beeld van de bezittingen en schulden van de gemeente, in de vorm van de balans met een uitgebreide toelichting daarbij, waaronder ook een overzicht van de reserves en voorzieningen. Ook de SiSaverantwoording maakt weer deel uit van de jaarrekening. Hiermee kunnen we in één keer gebundeld verantwoording afleggen over een aantal verschillende uitkeringen richting het Rijk. Tot slot volgen nog enkele bijlagen met achtergrondinformatie, maar ook de verklaring van de accountant. Financieel resultaat Het financiële resultaat over het jaar 2020 bedraagt € 8.503.000 positief. De opbouw van dit resultaat wordt in de jaarrekening nader toegelicht. Corona De uitbraak van COVID-19 (Corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie heeft geleid tot ongekende omstandigheden en heeft ook veel beleidsterreinen van onze organisatie geraakt. Een aparte toelichting hierop is opgenomen in paragraaf 5.12 van deze jaarstukken.

Oosterhout, mei 2020

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN OOSTERHOUT

Leeswijzer Jaarverslag De jaarstukken van de gemeente Oosterhout bevatten een aantal verplichte elementen. Deze jaarrekening is opgesteld conform de opzet van de begroting. Samenstelling college Het tweede hoofdstuk geeft de samenstelling van het college en de bijbehorende portefeuilleverdeling aan. Financiële positie 2020 In hoofdstuk 3 is op hoofdlijnen het financiële beeld voortkomend uit de jaarrekening geschetst. Ook wordt op basis van dit beeld een doorkijk gegeven naar de toekomstige financiële positie. Programmaverantwoording In hoofdstuk 4 zijn de programma’s beschreven. Per programma wordt ingegaan op de vraag ‘Wat willen we bereiken’. Vervolgens wordt verantwoording afgelegd over de geleverde resultaten (Wat hebben we ervoor gedaan?) en over metingen (indicatoren). Tot slot wordt per programma het financiële resultaat in beeld gebracht. Paragrafen De paragrafen geven gebundeld informatie over thema’s, die anders te gefragmenteerd aan de orde zouden komen. Deze informatie wordt voor zowel bestuurders als toezichthouders van belang geacht om de financiële positie van de gemeente te kunnen beoordelen. Een achttal paragrafen is voorgeschreven door het BBV, namelijk Lokale heffingen, Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Onderhoud kapitaalgoederen, Treasury (financiering), Bedrijfsvoering, Verbonden partijen, Grondbeleid en het EMU saldo.

De paragrafen Subsidieverlening, Klachtenafhandeling en Corona zijn aanvullend opgenomen.

Jaarrekening In hoofdstuk 6 is het financiële deel van de jaarverantwoording opgenomen met de toelichting van de afwijkingen per programma, de investeringen, de balans en bijzondere onderwerpen zoals de algemene uitkering. Ook cijfermatige onderdelen welke door de programma’s heenlopen worden hier centraal toegelicht in plaats van in de programma’s zelf. Bijlagen In de bijlagen is een aantal cijfermatige overzichten opgenomen.

2 Samenstelling College van Burgemeester & Wethouders M.Buijs, Burgemeester Portefeuille: • Algemene bestuurlijke coördinatie • Strategie (regie realisatie Toekomstvisie Oosterhout 2030) • Openbare orde en veiligheid • Externe veiligheid • Toezicht en handhaving • Overige wettelijke taken • Bestuurlijke regionale samenwerking • Communicatie en burgparticipatie • Personeel en organisatie (inclusief proces organisatieontwikkeling)

C. Piena, Wethouder Portefeuille: • Zorg en welzijn (WMO, welzijn, volksgezondheid en ouderenbeleid) • Integraal sociaal domein • Wijkgericht werken • Beheer openbare ruimte (buitenruimte en onderhoud groen) • ICT, datamanagement (inclusief informatiegestuurd werken) en Equalit • Cultuur en media (inclusief Pannehoef) • Mobiliteit en verkeer

Drs. R.P. van der Helm, Wethouder Portefeuille: • Economische zaken (toerisme en recreatie, evenementenbeleid) • Economische regionale samenwerking • Branding en citymarketing • Jeugd (inclusief jeugdzorg) en jongerenwerk • Onderwijs • Integrale veiligheid • Project Binnenstad • Project Galvanitas • Project gebiedsvisie Slotjesveld

M.P.C. Willemsen, Wethouder Portefeuille: • Financiën • Nutsbedrijven • Duurzaamheid (inclusief afval), energietransitie, MEK • Arbeidsmarkt en –participatie • Sociale zaken • Ruimtelijke ordening, bouwen en wonen • Project Omgevingswet

A.B. Kastelijns, Wethouder Portefeuille: • Sport • Dienstverlening, facilitaire zaken, overige aspecten bedrijfsvoering • Inkoop en aanbesteding • Vastgoed • Natuur en milieu • Water en riool (inclusief klimaatadaptatie) • Grondzaken • Agrarische zaken • Project nieuwbouw gemeente

Financiële positie 2020 12

3.1. Overzicht baten en lasten

14

3.2. Gewijzigde begroting 2020

14

3.3. Incidentele voor- en nadelen

15

3.4. Reserves en voorzieningen

16

3.5. Verloop vrije reserve

3 Financiële positie 2020 Het resultaat van de jaarrekening is bepaald op basis van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid en met inachtneming van de kaders, die in het meerjarenbeleidplan (perspectiefnota) en de begroting zijn vastgesteld. Voor zover besluitvorming over toevoeging c.q. onttrekking aan reserves al heeft plaatsgevonden is deze eveneens in de exploitatie verwerkt, echter wel zichtbaar gemaakt via een apart programma.

Overzicht van baten en lasten De jaarrekening 2020 sluit met een voordelig saldo van € 8.503.000. In overeenstemming met het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) is het resultaat afzonderlijk vermeld op de balans. In de onderstaande tabel zijn de rekeningcijfers vergeleken met de begroting 2020 na wijzigingen. Bedragen * € 1.000 - = voordeel

Exploitatie

Rekening 2020

Lasten Baten Totaal saldo van baten en lasten Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat

164.534 172.061 -7.527 7.878 8.854 -8.503

Begroting 2020 na wijzigingen

162.805 162.553 252 4.038 5.552 -1.262

V/ N

Verschil

1.729 -9.508 -7.779 3.840 -3.302 -7.241

N V V N V V

Samengevat bestaat het jaarrekeningsaldo uit een aantal mee- en tegenvallers. Onderstaand zijn de grootste afwijkingen weergegeven (> € 100.000). Bedragen * € 1.000 - = voordeel

Belangrijke incidentele financiële voordelen

Bedrag

Volksgezondheid

-242

Veilig thuis

-129

Inkomensregelingen

-1.953

Inkomensvoorzieningen

-586

Participatie

-949

Lokaal minimabeleid

-145

Schuldhulpverlening

-186

Integrale veiligheid

-174

Onderwijs

-204

Jeugd

-101

Cultuur en evenementen

-132

Gladheidbestrijding

-102

Buurt- en wijkbeheer

-113

Milieubeleid en -beheer

-145

Beheer gronden en gebouwen

-213

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

12

Omgevingsvergunningen

-826

Beleggingen

-486

Belastingen

-657

Algemene uitkering

-3.730

Algemene baten en lasten

-1.096

Bestuur, control en advies

-397

Directie en management

-179

Automatisering

-313

Stafondersteuning

-235

Accommodatiebeheer

-122

DIV

-308

Consolidatie Equalit

-945

Administratieve doorbelastingen

-264

Begrotingssaldo Totaal grote incidentele voordelen

-1.262 -16.194 Bedragen * € 1.000 - = voordeel

Belangrijke incidentele financiële nadelen

Bedrag

College

147

Beheerskosten sociaal domein

419

Transitie AWBZ

837

Huishoudelijke verzorging

1.533

Vervoersvoorziening

129

Woonvoorzieningen

209

Jeugdzorg

447

Ondernemen

149

Sportparken

191

Zwembad

784

Onderhoud wegen

166

Beleid en beheer openbaar groen

102

Structuur- en bestemmingsplannen

311

Gemeentelijke heffingen (afvalstoffen- en rioolheffing)

330

Bestuurs- en managementondersteuning

126

Afdelingskosten

997

Vennootschapsbelasting (Vpb)

392

Reserves Totaal grote incidentele nadelen

538 7.807

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

13

Daarnaast is er sprake van overige incidentele voor- en nadelen (< € 100.000) die in totaal € 734.000 voordelig zijn. Naast deze voor- en nadelen zijn vooral de volgende posten nog relevant: • Bij de Afvalinzameling is er sprake van een voordeel van € 1.189. Dit bedrag is gestort in de egalisatievoorziening Reiniging, conform het geldend beleid. • Met betrekking tot de riolering is het jaar afgesloten met een voordeel van € 254.911. Dit saldo is gestort in de egalisatievoorziening riolering, conform het geldend beleid. • Bij het product parkeren was rekening gehouden met een onttrekking in het parkeerfonds van € 310.000. Werkelijk is in 2020 € 235.000 onttrokken aan het parkeerfonds. De lagere onttrekking aan het parkeerfonds ten opzichte van de primaire begroting wordt veroorzaakt door de verwerkte begrotingswijzigingen die te maken hadden met het implementeren van de ombuigingen op parkeren. • Bij de toeristenbelasting wordt vooralsnog rekening gehouden met een nadeel van zo’n € 60.000. Dit is inclusief de ontvangen compensatie van € 122.000 van het Rijk. De aangifte voor de toeristenbelasting door ondernemers wordt echter pas in april/mei 2021 verstuurd naar de ondernemers. Na die periode is er dus pas zekerheid over het totale nadeel. Voor de toelichtingen op de financiële voor- en nadelen wordt verwezen naar paragraaf 6.3.

Gewijzigde begroting 2020 De programmabegroting 2020, zoals die in november 2019 is vastgesteld, sloot met een voordelig resultaat van € 1.538.000. Op programmaniveau zijn de volgende wijzigingen doorgevoerd: Bedragen * € 1.000 - = voordeel

Vastgestelde begroting 4.288 53.191 794 12.044 20.500 -108.625 18.934 100 2 1.228 2.039 4.805 -1.538

Exploitatie Burger en bestuur Sociaal Domein Werkgelegenheid & economie De levendige gemeente Ruimte & ontwikkeling Algemene dekkingsmiddelen Overhead Onvoorzien Heffing VPB Saldo van baten en lasten Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat

Wijzigingen -405 1.359 -33 -29 -1.427 -1.030 643 -54 0 -976 1.999 747 276

Gewijzigde begroting 3.883 54.550 761 12.015 19.073 -109.655 19.577 46 2 252 4.038 5.552 -1.262

Voor een nadere toelichting van de wijzigingen wordt verwezen naar bijlage 6.

Incidentele voor- en nadelen Om een goed beeld te geven van het structurele karakter van het rekeningresultaat, is onderstaand een analyse gemaakt van de incidentele voor- en nadelen. Hierbij zijn alleen de grotere incidentele posten (in principe > € 100.000) betrokken om op hoofdlijnen een goed

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

14

beeld te geven. Door het rekeningresultaat te corrigeren voor incidentele voor- en nadelen ontstaat een zogenaamd resultaat uit de reguliere bedrijfsvoering. Door deze met name eenmalige voordelen ontstaat een té positief beeld van de jaarrekening. Het totale resultaat over 2020 bedraagt € 8.503.000 voordelig. Incidentele voordelen waren er voor een bedrag van afgerond € 16,9 miljoen en incidentele nadelen voor een bedrag van afgerond € 7,8 miljoen. Wanneer deze posten worden onttrokken uit het rekeningresultaat ontstaat er een nadelig resultaat uit reguliere bedrijfsvoering van € 618.000. Bedragen * € 1.000 - = voordeel

Totaal rekeningresultaat 2020 Incidentele voordelen Incidentele nadelen Overige voor- en nadelen (< € 100.000) Rekeningresultaat uit reguliere bedrijfsvoering

-16.194 7.807 -734 618

V N V N

Voor een overzicht van de incidentele voor- en nadelen wordt verwezen naar paragraaf 6.7.

Reserves en voorzieningen De reservepositie geeft het volgende beeld: Bedragen * € 1.000

Jaarrekening 2020 74.541 16.479 9.301 45.640 7.030 8.503 161.494

Omschrijving - Algemene reserves (kernreserves) - Reserves grondexploitatie - Bestemmingsreserves - Reserve investeringsprojecten - Voorzieningen - Exploitatiesaldo Totaal

Jaarrekening 2019 73.060 17.928 8.681 43.795 3.173 3.473 150.110

De reserves en voorzieningen zijn (incl. resultaat 2020) van de gemeente is in totaliteit gestegen met zo’n € 11,3 miljoen. De vrije reserve is per saldo met afgerond € 1,5 miljoen gestegen. Vanuit het rekeningresultaat 2019 is € 2.648.000 gestort in de vrije reserve, waarvan € 2.254.000 is bestemd om de effecten van de coronacrisis op te kunnen vangen. Verder is van de verkoopopbrengsten van ’t Zangoogje € 1,5 miljoen gestort ten behoeve van de Opgave Strategische Woningbouw Daarnaast is er voor diverse projecten in totaal € 2.667.000 onttrokken. Deze projecten staan benoemd in de paragraaf 3.5 Verloop vrije reserve. De reserves grondexploitaties zijn gedaald met ca. € 1,5 miljoen. Bij de Algemene bedrijfsreserve is vanuit het rekeningresultaat 2019 het terugontvangen voorschot van de vennootschapsbelasting gestort (€ 750.000) en in 2020 de betaalde Vpb onttrokken (€ 394.000). Verder is er bij de reserve Infrastructurele werken in totaal € 1.830.000 onttrokken voor de projecten N629, rotonde Bromtol en Dorst N282. De toename van de bestemmingsreserves is met name veroorzaakt door de storting van het positieve resultaat van Equalit in de bestemmingsreserve SSC (€ 945.000).

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

15

De reserve investeringsprojecten is een ‘administratieve’ reserve, bedoeld om de kapitaallasten van investeringen die ooit vanuit de reserves zijn bekostigd, te onttrekken. De stortingen betreffen de uitgaven van deze investeringen ten laste van de reserves (veelal vrije reserve en reserve infrastructurele werken). Per saldo is deze reserve met € 1.845.000 gestegen. In 2020 zijn twee nieuwe voorzieningen gevormd. Dit betreft de voorziening waardering participatie APPA fonds ten behoeve van de pensioenrechten van (oud) bestuurders (€ 2.187.000). En de voorziening overmatige verlof (€ 501.000). Als gevolg van de corona in 2020 is er minder verlof opgenomen ten opzichte van voorgaande jaren. De richtlijnen geven aan dat hiervoor een voorziening gevormd moest worden. Daarnaast is de voorziening Juzt gedeeltelijk vrijgevallen (€ 700.000). Vanwege een verandering in het BBV is de voorziening die in het verleden is gevormd voor Zwaaikom nu ook (deels) onder de voorzieningen opgenomen. Voorheen was deze opgenomen onder de grondexploitaties. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de balans, onderdeel reserves en voorzieningen.

Verloop vrije reserve In onderstaande tabel zijn de werkelijke stortingen en onttrekkingen in 2020 en de verwachte onttrekkingen in meerjarenperspectief van de vrije reserve weergegeven. De beginstand (inclusief saldobestemming 2019) per 01-01-2020 bedraagt € 34,4 miljoen. Vervolgens zijn respectievelijk de uitgaven weergegeven waar de gemeenteraad al toe heeft besloten en de uitgaven waarvan definitieve besluitvorming door de gemeenteraad nog moet plaatsvinden. De kolom 2020 geeft de werkelijke onttrekkingen in het jaar 2020 weer. In de tweede tabel daaronder zijn de verwachte ‘harde’ inkomsten in de vrije reserve weergegeven. De inkomsten vanuit de grondexploitaties worden hier niet meer geprognosticeerd; deze worden meegenomen in de ABR. Beginstand per 1-1-2020 Saldobestemming 2019 Saldo vrije reserve 1-1-2020

Bedrag * € 1.000 Uitgaven reeds besloten Slotjes Midden Zwembadvoorzieningen OVV'67 tijdelijke units Vernieuwen overeenkomsten sport Revitalisering Weststad Opstellen sportaccommodatiebeleid Vrachtwagenparkeren Weststad Verbindend bestuur Productiehuis de Pannenhoef Rotonde Bromtol Digitale overheid Toekomstscenario's binnensport ISV-gelden Brandweerkazerne Den Hout Klijnsma-gelden

Gemeente Oosterhout

31.778 2.648 34.426 Werkelijk 2020 2.668 0 0 24 0 6 0 7 0 6 957 54

Jaar 2021 8.858 800 450

Jaar 2022 1.351 500

Jaar 2023 1.350 600

Jaar 2024 ev 1.590 840

45 13 85 25 479 11 30 505

0 35

Jaarverslag en jaarrekening 2020

175

16

Winterpakket (Klijnsma-gelden) Omgevingsvisie Bomen Slotpark Geluidscherm Dorst Voorbereidingskrediet Stadhuis Voorbereidingskrediet Arendsplein 2e noodontsluiting Weststad Personen met een handicap Kwaliteitsimpuls binnenstad Woningbouwlocaties Den Hout en Oosteind Openbare ruimte rondom Mgr. Frenckencollege Gegevensmanagement Vrijliggend fietspad Bergse Baan Stadsafsluitingen/ Selectieve toegang binnenstad Arendsplein Duurzaamheidsgelden Kerkenvisie Bermherstel Onderhoud gebouwen Coronamaatregelen JOR 2019 Weststad II verbeteringsmaatregelen (W) kwaliteitsverbetering binnenstad Schapendries Projectplan Implementatie omgevingswet Uitwerken visie toekomst Arkendonk Organisatieontwikkeling WIBON Basisregistratie ondergrond (BRO) Regiesysteem sociaal domein Strategische woningbouw Verbinding Dorst Oost op N282 Nog te voteren Verduurzaming & onderhoud stadhuis Sportaccommodatiebeleid De Contreie Ecozone Kleedaccommodaties sportverenigingen Dienstverlening Arendsplein Totaal Over gehele periode

0 23 9 75 238 46 130 0 0 19 224 1 0 69 52 134 6 40 0

0 6 21 90 1.698 61 54 78 59 150 81 48 164 19 7 2.183

24 54 8 27 400

0

71

592 33 51 40 60 750 25 2.550

750

750

750

1.374

11.820 11.820

0

13.170

1.590

50 1.500 424

2.718 31.561

50 1.000 11.408

900 2.725

Opvallende posten: • Van het huidige saldo van € 34,4 miljoen is al een bedrag van € 15,8 miljoen bestemd voor uitgaven waartoe de gemeenteraad reeds heeft besloten. Daarnaast ligt er voor een bedrag van € 15,7 miljoen aan claims op de vrije reserve waar nog besluitvorming/kredietvotering door de gemeenteraad op plaats dient te vinden. De grootste post binnen deze laatste categorie betreft de reservering voor het stadhuis. • Slotjes Midden: het bedrag is gebaseerd op de vastgestelde samenwerkingsovereenkomst en actuele grondexploitatie. • Het nog gereserveerde bedrag bij zwembadvoorzieningen betreft het gereserveerde bedrag voor de sloop van Arkendonk. • In totaliteit is binnen de vrije reserve € 3 miljoen beklemd voor de uitvoering van de opgave strategische woningbouw. • Voor het nieuwe stadhuis is inmiddels een voorbereidingskrediet gevoteerd van € 2 miljoen. Daarnaast is ruim € 11,8 miljoen gereserveerd voor de nieuwbouw.

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

17

•

Binnen de vrije reserve is een zgn. ‘coronareserve’ opgenomen van € 2.254.000 om de effecten van de Coronacrisis op te kunnen vangen.

Verwachte inkomsten vrije reserve In het inkomstenoverzicht vrije reserve worden met ingang van heden de geprognosticeerde winsten vanuit de GREX niet meer meegenomen. Conform de bestendige gedragslijn worden de genomen winsten vanuit de GREX’en toegevoegd aan de Algemene Bedrijfsreserve (ABR). Van daaruit zal op basis van de stand van de ABR en de openstaande risico’s binnen de grondexploitaties van jaar tot jaar een voorstel gemaakt worden of dat het verantwoord is om een deel van de ABR vrij te laten vallen ten gunste van de vrije reserve. Voor een prognose van toekomstige winsten wordt dan ook verwezen naar de paragraaf grondbeleid.

Bedrag * € 1.000 Inkomsten Verkoop Zandoogje Totaal Over gehele periode

Rekening 2020 1.500 1.500 1.500

Jaar 2021

Jaar 2022

0

Jaar 2024 ev

Jaar 2023

0

0

0

In 2020 is € 1,5 miljoen gestort in de vrije reserve en is gelabeld voor de opgave strategische woningbouw. Confrontatie beschikbare en benodigde middelen vrije reserve Wanneer de geactualiseerde kosten, opbrengsten en risico’s binnen de vrije reserve worden afgezet tegenover elkaar ontstaat het volgende beeld.

Bedrag * € 1.000 Stand per 1-1 Toekomstige uitgaven Toekomstige inkomsten Ontwikkeling vrije reserve

Jaar Jaar 2020 2021 *34.426 33.258 2.668 11.408 1.500 0 33.258 21.850

Jaar 2022 21.850 2.725 0 19.125

Jaar 2023 19.125 13.170 0 5.955

Jaar 2024 ev 5.955 1.590 0 4.365

* incl saldobestemming 2019

Uit het bovenstaande overzicht blijkt we de komende jaren blijven interen op onze vrije reserve. De omvang van de vrije reserve loopt op basis van de huidige inzichten in 2024 terug tot een hoogte van zo’n € 4,4 miljoen.

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

18

4 Programmaverantwoording In dit hoofdstuk presenteren we aan de hand van de 5 programma’s en de onderdelen algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien de verantwoording van de gemeente Oosterhout. Onderstaand zijn de rekeningcijfers vergeleken met de bijgestelde begroting na wijzigingen in 2020. Bedragen * € 1.000 - = voordeel

Programma

Rekening 2020

Burger en bestuur Sociaal domein Werkgelegenheid & economie De levendige gemeente Ruimte & ontwikkeling Algemene dekkingsmiddelen Overhead Onvoorzien Heffing VPB Saldo van baten en lasten programma’s

Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Resultaat

4.015 54.070 846 12.482 18.098 -115.294 17.862 0 394 -7.527 7.878 8.854 -8.503

Begroting 2020 na wijzigingen 3.883 54.550 761 12.015 19.073 -109.655 19.577 46 2 252 4.038 5.552 -1.262

Verschil

Voordelig / Nadelig

132 -480 85 467 -975 -5.639 -1.715 -46 392 -7.779 3.840 -3.302 -7.241

N V N N V V V V N V N V V

In elk programma zijn drie kaderstellende kernvragen (W-vragen) uitgewerkt. De programma’s kennen de volgende indeling: Wat willen we bereiken? Geformuleerd in de algemene doelstelling en effectdoelstellingen. Wat hebben we ervoor gedaan? Geformuleerd in de gerealiseerde activiteiten. Metingen Geformuleerd in de outcome en output-indicatoren. Wat heeft het gekost? Geformuleerd in de Kosten en Opbrengsten en Investeringen. De resultaten zijn toegelicht in paragraaf 6.3 Overzicht van baten en lasten. In de financiële overzichten is in de kolom ‘Begroting 2020’ de geactualiseerde begroting na wijzigingen opgenomen. Voor een integraal overzicht van de begrotingswijzigingen per programma, verwijzen wij u naar bijlage 6.

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

19

Programma’s 23

Verbindend bestuur

30

Sociaal domein

48

Werkgelegenheid & economie

58

De levendige gemeente

60

Ruimte & ontwikkeling

87

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

Programma 1 Burger en bestuur Portefeuillehouders: M.Bujis, C.Piena

Burger en bestuur Wat willen we bereiken? (Effect)

Wat hebben we ervoor gedaan?

Relatie burger & bestuur Wij willen de vorming en uitvoering van gemeentelijk beleid zoveel als mogelijk in samenspraak met burgers, ondernemers, organisaties en verenigingen vormgeven. Daarbij willen wij optimaal gebruik maken van de kennis en kunde die in de Oosterhoutse samenleving aanwezig is. Ook willen we ruim baan bieden voor initiatieven vanuit de samenleving. Het doel: vergroting van draagvlak voor (uitvoering van) gemeentelijk beleid en meer ruimte voor nieuwe plannen en ideeën.

Regionale samenwerking Door bepaalde gemeentelijke taken in gezamenlijkheid op te pakken, kunnen deze taken efficiënter en/of effectiever worden uitgevoerd. Daarnaast is regionale samenwerking een middel om het belang van Oosterhout bij andere overheden beter over het voetlicht te krijgen.

•

•

Opgave Strategie en externe oriëntatie: Corona Impact Analyse fase 1 en versterking van de samenwerking binnen de regio Breda-Tilburg;

• •

• Verbonden partijen

•

Metingen

Dienstverlening Procesoptimalisatie om effectiviteit en efficiency van de organisatie te verbeteren • Individuele klantprocessen optimaliseren • Digitaal en zaakgericht werken • Invoer en beheer Basisregistraties Gemeentelijke diensten en producten op excellente manier aan burgers, bedrijven en instellingen aanbieden.

• Inzet op de beperking van de bijdrage van de gemeenschappelijke regelingen; Samenwerking met de regio’s West – en MiddenBrabant aan een plan om in aanmerking te komen voor rijksfinanciering uit het project Regiodeal; De contacten met Tilburg inde Stedelijke Regio BredaTilburg zijn aangehaald.

Regio West-Brabant: Adaptief handelen in verband met de coronacrisis, onderzoek naar de toekomstige trends als gevolg van cornora en platform waarin de provinciale geleden voor de arbeidsmarkt in West-Brabant verdeeld worden.

Vertrouwen in de manier waarop gemeente wordt bestuurd

Het project “Gebruikersoppervalkte woningen voor WOZ- taxaties”is afgerond. De gebruikersoppervlakte is geregistreerd en afgestemd in BAG – en de WOZ-administratie; Uitvoering van diverse maatregelen om te voldoen aan de Wet Basisregistratie Ondergrond.

•

• • • • • •

.

• • • • •

Wat heeft het gekost?

Waardering inwoners algehele gemeentelijke dienstverlening Behandeling aan de telefoon Snelheid inhoudelijke afdoening brief Wachttijd balies in de publiekshal Behandeling in het stadhuis De huidige dag- en avondopenstelling van de balies in de publiekshal is voldoende Volgt lokale ontwikkelingen via sociale media Behandeling aan de balie/het loket Beoordeling gemeentelijke regels Waardering aanbod en kwaliteit van gemeentelijke info Waardering website gemeene

lasten lasten Gemeenteraad College Totaal

baten 1.143 2.012 3.155

Saldo 0 939 939

lasten 1.143 1.073 2.216

Regionale samenwerking Totaal

baten 414 414

baten

Saldo

Saldo 0 0

414 414

Publieke dienstverlening Totaal

2.184 2.184

799 799

1.385 1.385

Programma 1

Burger en bestuur

Wat willen we bereiken? Relatie burger & bestuur Wij willen de vorming en uitvoering van gemeentelijk beleid zoveel als mogelijk in samenspraak met burgers, ondernemers, organisaties en verenigingen vormgeven. Daarbij willen wij optimaal gebruik maken van de kennis en kunde die in de Oosterhoutse samenleving aanwezig is. Ook willen we ruim baan bieden voor initiatieven vanuit de samenleving. Het doel: vergroting van draagvlak voor (uitvoering van) gemeentelijk beleid en meer ruimte voor nieuwe plannen en ideeën. Regionale samenwerking Door bepaalde gemeentelijke taken in gezamenlijkheid op te pakken, kunnen deze taken efficiënter en/of effectiever worden uitgevoerd. Daarnaast is regionale samenwerking een middel om het belang van Oosterhout bij andere overheden beter over het voetlicht te krijgen. Dienstverlening Procesoptimalisatie om effectiviteit en efficiency van de organisatie te verbeteren • Individuele klantprocessen optimaliseren • Digitaal en zaakgericht werken • Invoer en beheer Basisregistraties Gemeentelijke diensten en producten op excellente manier aan burgers, bedrijven en instellingen aanbieden.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Relatie burger en bestuur Toekomstvisie 2030/Bestuursakkoord 2018-2022/Perspectiefnota 2020 Opgave Strategie en externe oriëntatie Het initiatief voor “De week van Oosterhout”, waarin het de bedoeling is een aantal bestaande gemeentelijke manifestaties te bundelen, heeft geen doorgang gevonden als gevolg van de beperkingen voor het organiseren van fysieke bijeenkomsten. Mede onder invloed van de uitkomsten van de Corona Impact Analyse (CIA) fase 1 is besloten om op het gebied van citymarketing te kiezen voor een groeimodel: niet een aparte organisatie inrichten, maar vanuit de gemeentelijke organisatie werkende weg een begin maken met integrale citymarketing. Hiertoe is formatie overgeheveld vanuit de Theek5organisatie naar de gemeente. Op het gebied van externe oriëntatie is in 2020 de aanzet gegeven voor het versterken van de samenwerking binnen de regio Breda-Tilburg. Onder invloed van de Nationale Omgevingsvisie is een proces opgestart om te komen tot een verstedelijkingsakkoord met het rijk voor de Stedelijke Regio Breda-Tilburg. Hierin zal worden aangegeven welke bijdrage de regio kan leveren aan de ambities van het rijk op het gebied van economie, woningbouw,

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

23

mobiliteit en natuur en landschap. De gemeente Oosterhout is, zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau, vertegenwoordigd in de projectorganisatie van het verstedelijkingsakkoord. Toekomstvisie 2030 De maatschappelijke dialoog over de Toekomstvisie Oosterhout 2030 heeft in 2020 vooral vorm gekregen binnen de (eerste fase van) de Corona Impact Analyse (CIA). Met de speerpunten uit de Toekomstvisie als vertrekpunt is de gemeente in een twintigtal gemengd samengestelde groepen het gesprek aangegaan over de maatschappelijke gevolgen van de Covid-19-pandemie voor de Oosterhoutse samenleving. De bevindingen uit deze dialoog zijn samengevat in twaalf beleidsprioriteiten, die kunnen worden gezien als een verdere ondersteuning van de ambities uit Oosterhout 2030. In zijn vergadering van juli 2020 heeft de Oosterhoutse gemeenteraad de CIA 1 en de daaruit volgende beleidsprioriteiten onderschreven. Het idee was om rond de jaarwisseling 2021/2022 te starten met de tweede fase van de Corona Impact Analyse. Daarvan hebben wij toen om twee redenen afgezien. In de eerste plaats omdat wij de indruk hadden dat veel onze stakeholders bezig waren (en zijn) met het “overleven” van de crisis en niet zo zaten te wachten een dergelijk gesprek.

En in de tweede plaats omdat wij toen de verwachting hadden, met het vaccin op komst, dat er een paar maanden later meer zicht zou zijn op wat de toekomst zou brengen.

Ombuigingen Niet van toepassing.

Overige ontwikkelingen Niet van toepassing.

Gemeentelijke indicatoren • Burgerindicatoren Vertrouwen in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd (in %)

Score 2018 82%

Score 2019 75%

Score 2020 80%

Bron Burgerij-enq.

Regionale samenwerking Toekomstvisie 2030/Bestuursakkoord 2018-2022/Perspectiefnota 2020 Niet van toepassing (zie Opgave Strategie en externe oriëntatie).

Ombuigingen Bijdragen gemeenschappelijke regelingen We blijven onverminderd inzetten op het beperken van uitgaven bij de gemeenschappelijke regelingen, het aantal gemeenten in de regio dat dezelfde inzet heeft groeit waardoor er stevigere richtlijnen kunnen worden meegegeven. Een enkele gemeenschappelijke regeling kan extra gelden nodig hebben voor taken waarvan we ook willen dat ze die doen en ook goed doen. Dat staat naast de inzet op beperking van de autonome stijgingen.

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

24

Overige ontwikkelingen Regionale samenwerking Midden-Brabant In 2020 is er samen met Midden-Brabant gewerkt aan de uitwerking van de regiodeal van het Rijk. De regio’s West-Brabant en Midden-Brabant hebben samengewerkt aan een plan om in aanmerking te komen voor rijksfinanciering uit het project Regiodeal. Onder de titel ‘Makes and Moves’ zijn er een groot aantal projecten die uitgewerkt zijn op het gebied van onderwijs, innovatie en versterking van de economie. Voor Oosterhout betreft het onder andere een project bij Rodenborch. In 2020 zijn de projecten verder uitgewerkt en concreter gemaakt. Daarnaast zijn de contacten met Tilburg in de Stedelijke Regio Breda-Tilburg aangehaald. Daarbij staan economie en mobiliteit centraal, evenals woningbouw.

Regio West-Brabant gevestigd te Etten-Leur Doel (openbaar belang) Het doel van de West-Brabantse samenwerking is om bij bovengemeentelijke beleidsmatige en strategische vraagstukken een bijdrage te leveren aan het realiseren van gemeentelijke en regionale doelstellingen. Daarnaast heeft de RWB uitvoeringsgericht opgaven op gebied van Regionaal mobiliteitscentrum, Kleinschalig collectief vervoer, regioarcheologie en cultuurhistorie en Gebiedsgerichte aanpak verkeer & vervoer en routebureau West-Brabant. Financiële bijdrage 2020 Apparaatskosten € 213.238 Programma- en uitvoeringskosten € 1.027.375 Ontwikkelingen 2020 De RWB heeft adaptief gehandeld in 2020 in verband met de coronaJaarrekening crisis. Het grootste deel van het uitvoeringsprogramma is relevant gebleven, daarnaast is er onder andere onderzoek gedaan naar trends voor de toekomst naar aanleiding van corona die effect kunnen hebben op de agenda van de RWB. Ook is de RWB het platform waarin de provinciale gelden voor de arbeidsmarkt in West-Brabant verdeeld worden. Wethouder Willemsen is lid van die toetsingscommissie.

Dienstverlening Toekomstvisie 2030/Bestuursakkoord 2018-2022/Perspectiefnota 2020 Niet van toepassing.

Ombuigingen Niet van toepassing.

Overige ontwikkelingen Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) Het project "Gebruiksoppervlakte woningen voor WOZ-taxaties” is in 2020 afgerond. Het uitgangspunt van dit project is dat gemeenten van alle woningen een nauwkeurige, gecontroleerde en voldoende gedetailleerde gebruiksoppervlakte vastleggen in de BAG en WOZ registratie. Deze gebruiksoppervlakte wordt vanaf 2022 gebruikt voor het uitvoeren van de WOZ-taxaties. Hierdoor kunnen dan in 2022 alle WOZ-waarden (naar de waardepeildatum 1 januari 2021) gebaseerd zijn op de gebruiksoppervlakte. Dit is een belangrijke stap in het bereiken van meer uniformiteit in de WOZ-taxaties, maar is ook een belangrijke stap in meer uniforme registratie van kenmerken van woningen binnen de gehele overheidsinformatie.

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

25

Daarom is dit project ook één van de stappen in de richting van een "samenhangende objectenregistratie". De gebruiksoppervlakte is op adequate wijze geregistreerd en afgestemd in zowel de BAG (totale gebruiksoppervlakte) als in de WOZ-administratie (per WOZ-deelobject). Ook zijn afspraken vastgelegd tussen de BWB (Belastingsamenwerking West-Brabant) en Oosterhout over het synchroon houden van het gegeven gebruiksoppervlakte. Basisregistratie Ondergrond (BRO) In 2020 zijn de functieprofielen beschreven, het gegevensportaal ingericht en de gegevens uit de 1e en 2e trance opgezocht, geanalyseerd, geconverteerd en via het portaal aan de landelijke voorziening aangeboden. Processen en aanbestedingsdocumenten zijn aangepast en er is een (voorlopige) BRO-coördinator aangesteld. Met deze acties voldoet de gemeente Oosterhout aan de Wet BRO. De Wet BRO regelt de instelling van een basisregistratie met gegevens over de geologische en bodemkundige opbouw van de ondergrond, ondergrondse constructies en gebruiksrechten in relatie tot de ondergrond. Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken (WIBON) Om te kunnen voldoen aan de richtlijnen voor digitalisering van de informatie over huisaansluitingen zijn in 2020 alle digitaal beschikbare revisiegegevens verzamelt en gestandaardiseerd samengebracht in één bestand.

In 2021 zullen deze gegevens worden opgenomen in de database van het beheersysteem voor de openbare ruimte en via die weg dagelijks geautomatiseerd aan de WIBON worden aangeboden.

Gemeentelijke indicatoren • Burgerindicatoren Waardering inwoners algehele gemeentelijke dienstverlening (score 1-10) Behandeling aan de telefoon Snelheid inhoudelijke afdoening brief Wachttijd balies in de publiekshal Behandeling in het stadhuis De huidige dagopenstelling van de balies in de publiekshal zijn voldoende. De huidige avondopenstelling van de balies in de publiekshal is voldoende. Volgt lokale ontwikkelingen via social media (zoals Facebook, Twitter, Instagram, Snapchat) Behandeling aan de balie / het loket Beoordeling gemeentelijke regels Waardering aanbod en kwaliteit van gemeentelijke info Waardering website van de gemeente

Gemeente Oosterhout

Score 2018 6,9

Score 2019 6,9

Score 2020 7,0

Burgerij-enq.

7,1 7,4 7,7 8,7 8,4

7,3 6,7 7,8 8,2 8,0

7,1 6,8 7,7 8,3 --

Burgerij-enq. Burgerij-enq. Burgerij-enq. Burgerij-enq. Burgerij-enq.

8,8

9,0

--

Burgerij-enq.

57%

72%

60%

Burgerij-enq.

7,7 6,3 7,3

7,4 7,4 7,5

7,9 7,4 8,4

Burgerij-enq. Burgerij-enq. Burgerij-enq.

7,5

7,5

7,6

Burgerij-enq.

Jaarverslag en jaarrekening 2020

Bron

26

Wat heeft het gekost? Kosten en opbrengsten Bedragen * € 1.000 - = voordeel

Exploitatie

Rekening 2019

Lasten Baten Saldo baten & lasten Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat

Begroting 2020

5.533 1.228 4.305 0 12 4.293 Specificatie lasten per thema 2.593 418 2.522 Specificatie baten per thema 295 0 933 Mutaties reserve(s) -7 -5

Relatie burger en bestuur Regionale samenwerking Dienstverlening Relatie burger en bestuur Regionale samenwerking Dienstverlening Vrije reserve Investeringsprojecten

Rekening 2020

Saldo 2020

5.013 1.130 3.883 0 0 3.883

5.753 1.738 4.015 0 0 4.015

740 -608 132 0 0 132

2.179 402 2.432

3.155 414 2.184

976 12 -248

108 0 1.022

939 0 799

-831 0 223

0 0

0 0

0 0

Voor de toelichting op resultaten van de exploitatie wordt verwezen naar paragraaf 6.3 Overzicht van baten en lasten. Bedragen * € 1.000 - = voordeel

Investeringen

Investerings plan 2020

Gevoteerd 2020

Saldo 2020

n.v.t. Totaal

Begroting

Rekening

0,0%

10,0%

20,0%

30,0%

40,0%

50,0%

60,0%

1 - Salarissen en sociale lasten 2 - Belastingen

80,0%

90,0% 100,0%

64,0% 0,0%

3 - Goederen en diensten

23,7%

4 - Overdrachten

11,1%

5 - Rente en dividend

0,0%

6 - Financiële transacties

0,0%

7 - Verrekeningen

1,2%

Gemeente Oosterhout

70,0%

Jaarverslag en jaarrekening 2020

27

WAVA

Programma 2 Sociaal domein Portefeuillehouders: M.Buijs,, C.Piena, R. van der Helm, M.Willemsen

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

28

Sociaal domein Wat willen we bereiken? (Effect)

Wat hebben we ervoor gedaan?

Verbonden partijen

Metingen

Maatschappelijke zorg Oosterhouters kunnen zo lang mogelijk meedoen aan de samenleving door hun eigen mentale, sociale en lichamelijke kracht optimaal te benutten.

Sociaal beleid Bevorderen dat inwoners van Oosterhout in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien. Het financieel en materieel ondersteunen van burgers die niet volledig in hun levensonderhoud kunnen voorzien of niet voldoende maatschappelijk kunnen participeren.

Jeugdzorg We willen dat alle kinderen en jongeren zich kunnen ontwikkelen tot zelfstandige volwassenen, die actief deelnemen aan het maatschappelijke leven. Wanneer jeugdhulp noodzakelijk is stellen wij daartoe de benodigde kennis beschikbaar. Hulpverlening is erop gericht toe te werken naar eigen kracht: interventies zijn zo kort als mogelijk.

Veiligheid Het handhaven van de openbare orde en het borgen van de veiligheid in de stad. Veiligheid en de beleving daarvan- is een essentiële basisvoorwaarde voor het functioneren van stad en samenleving.

• Integraal sociaal domein: vorming teams Sociaal Domein, voorbereiding overgang SWT, ontwikkeling integrale visie, afronding pilot, uitvoering 0-meting, verbreding basiskennis en betere samenwerking, doorvoering kostenbeheersingsmaatregelen fase II, ontwikkleing monitor sociaal domein; • Ontwikkelagenda maatschappelijke ondersteuning; • Wijkgerichte aanpak; • Opgave finaniële beheersbaarheid: uitvoering diverse maatregelen en opstarten fase III; • Bescherm wonen en maatschappelijke opvang; • Integrale crisiszorg • Gweld hoort nergens thuis • Maatregelen ter verbetering van de volksgezondheid.

• Participatie: opzetten mobiliteitscentrum, • Uitvoering van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (TOZO); • Schuldhulpverlening: vroegsignalering en opvolgen signalen van betalingsachterstanden; • Klantmanagers: bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik, geven van participatieverklaringworkshops; • Bestrijding van armoede onder kinderen; • Gestart met een transformatieproces bij MidZuid; • Voorbereiding op de nieuwe Wet Inburgering; • Adviesrecht bij schuldenbewind; • Subsidieverstrekking aan de Goederbank

• De taskforce Jeugd is beëindigd en opgegaan in de opgave Financiële beheersing sociaal domein; • Nieuwe preventieve zorgvormen in het voorliggend veld en de ambulante jeugdzorg; • Organiseren van jeugdhulp in of dichtbij de leefwereld van de jeugdige; • Samenwerking jeugdzorgregio West Brabant Oost: regionaal beleidskader, aanscherping dienstverleningsovereenkomst en voorbereidingen nieuwe inkoop niet vrij toegankelijke jeugdhulp; • Extra middelen vanuit het Rijk voor 2019 t/m 2022;

• Verlening Uitvoeringsprogramma Integrala veiligheid 2019-2020 met 1 jaar; • Meer regie op samenwerken ter preventie; • Ontwikkeling dashboard veiligheid; • Capaciteit ingezet voor lokale en regionale inzet ter bestrijding coronacrisis; • Aanpak ondermijning industrieterrein Weststad; • Preventieve inzet op jeugdoverlast;

•• Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV): De coronacrisis had • groot effect op de reguliere dienstverlening • waardoor verslechtering van de prestaties; •• Openbere Gezondheidszorg West Brabant • (GROGZ): Terugdringen van het tekort binnen de WMO; zorgdragen voor de regionale aanpak • coronazorg, Vaststelling en uitvoering ontwikkelagenda hierdoor minder tijd voor vooraf gezondheid; gestelde doelen. • ..... Toekomstbestendiger maken van de zorg in West-Brabant middels een regionale zorgscan;; •• Voorzieningen senioren in de gemeente Behoud van zorgvoorzieningen. • Welzijnsvoorzieningen in de gemeente • Gezondheidszorg in de gemeente • Is mantelzorger • Doet vrijwilligerswerk • Voorzieningen/toegankelijkheid in de gemeente voor mensen met een functiebeperking

Wat heeft het gekost?

lasten

Beheerskosten Sociaal Domein Maatschappelijk vaardigheden Volksgezondheid Transities AWBZ Individuele voorz. WMO Alg.voorz. WMO Totaal

baten

Saldo

713

0

713

4 2.196 6.906

0 17 0

4 2.179 6.906

10.633 3.814

491 259

10.142 3.555

24.266

767

23.499

MidZuid: Door corona minder plaatsing medewerkers bij organisaties, zoveel mogelijk werk voorgezet met inacht neming RIVM-maatregelen, extra middelen vanuit het Rijk ontvangen. • Netto participatiegraad • Kinderen in armoede (%) • Werkloze jongeren (%16-24 jarigen) • Jongeren met een delict voor de rechter • Aantal personen met bijstandsuitkering • Aantal re-integratievoorzieningen • Aantal cliënten maatwerkarrangement WMO • Demografische druk (%) • Uitstroom naar werk in % totale uitstroom • % melders voor uitkering die door intakeprocedure geen aanvraag doen. • Aantal beëindigde uitkeringen door uitstroom naar werk • % mensen met een uitkering aan de slag in een traject arbeidsritme

Inkomen Sociale regelingen Totaal

lasten

baten

30.777

24.240

6.537

3.734 34.511

1.159 25.399

2.575 9.112

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant:: -Crisisorganisatie ter bestrijding corona-crisis en borgen veiligheid in de regio; -Organisatieontwikkeling: de structuur staat en medewerkers geplaatst, verhuizing meldkamer, multidisciplinaire voorbereing op Oud en Nieuw.

• Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdhulp (%) • Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdbescherming (%) • Jongeren (t/m 23 jaar) met jeugdreclassering (%) • Waardering contact Sociaal Wijkteam; • Melding (vermoeden van) huiselijk geweld en kindermishandeling

Saldo

lasten

Transitie jeugdzorg Totaal

18.041 18.041

baten

986 986

• Aantal verwijzigingen Halt (12-17 jarigen) • Harde kern jongeren (12-24 jarigen) • Aantal winkeldiefstallen • Aantal geweldsmisdrijven • Aantal diefstallen uit woningen • Aantal vernielingen en beschadigingen in openbare ruimte • Veiligheidsgevoel in de eigen woonbuurt • Veiligheidsgevoel in de gemeente • Aandacht gemeente voor veiligheid en leefbaarheid • Algemeen gevoel van veiligheid • Aantal inwoners dat vaak bepaalde plekken in de gemeente mijdt die ze als onveilig beschouwen • Waardering voor inzet politie

lasten

Saldo

17.055 17.055

Veiligheid Totaal

4.542 4.542

baten

138 138

Saldo

4.404 4.404

Programma 2

Sociaal domein

Wat willen we bereiken? Maatschappelijke zorg Oosterhouters kunnen zo lang mogelijk meedoen aan de samenleving door hun eigen mentale, sociale en lichamelijke kracht optimaal te benutten. Dit willen wij bereiken door naast een breed aanbod van maatschappelijke voorzieningen wijkgericht samenwerken te regisseren. Hiermee wordt bedoeld dat de burger in zijn directe omgeving wordt gestimuleerd om eerst zelf een oplossing te vinden voor de problemen en beperkingen die hij ondervindt in het dagelijks leven. De gemeente Oosterhout regisseert het wijkgericht samenwerken om de mentale, sociale en lichamelijke kracht van mensen en hun sociale netwerk te stimuleren. Bij maatschappelijke zorg wordt het fundament gevormd door drie pijlers: 1. Het bevorderen van een sterke samenleving 2. Vergroten van de maatschappelijke vaardigheden 3. Het bieden van zorg en ondersteuning. Binnen de maatschappelijke zorg wordt met volksgezondheidsbeleid tevens een gezonde leefstijl van de inwoners van Oosterhout bevorderd. Sociaal beleid Bevorderen dat inwoners van Oosterhout in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien, door het (terug)leiden van uitkeringsgerechtigden naar de arbeidsmarkt. Het financieel en materieel ondersteunen van burgers die niet volledig in hun levensonderhoud kunnen voorzien of niet voldoende maatschappelijk kunnen participeren.

Jeugdzorg We willen dat alle kinderen en jongeren zich kunnen ontwikkelen tot zelfstandige volwassenen, die actief deelnemen aan het maatschappelijke leven. We willen als gemeente een gunstig opgroeiklimaat voor jeugdigen bevorderen door het versterken van eigen kracht van ouders, opvoeders en jeugdigen en hun sociale netwerk. Het vergroten van kansen en het voorkomen van uitval zijn daarbij leidend. Wanneer jeugdhulp noodzakelijk is stellen wij daartoe de benodigde kennis beschikbaar. Hulpverlening is erop gericht toe te werken naar eigen kracht: interventies zijn zo kort als mogelijk. Veiligheid Het handhaven van de openbare orde en het borgen van de veiligheid in de stad. Veiligheid -en de beleving daarvan- is een essentiële basisvoorwaarde voor het functioneren van stad en samenleving. Het leveren van een bijdrage aan een goed geordende, veilige, rustige en aantrekkelijke openbare ruimte mede door het oppakken van een coördinerende en regisserende rol. Hierbij wordt inzet op preventie voortgezet en zal daar waar nodig actief en repressief opgetreden worden

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

30

Wat hebben we ervoor gedaan? Integraal sociaal domein In 2020 zijn belangrijke stappen gezet in de ontwikkeling van een integraal sociaal domein. De teams Sociaal Domein Beleid (SDB) en Sociaal Domein Uitvoering (SDU) zijn gevormd. Het Sociaal Wijkteam (SWT) vormde tot eind 2020 nog een onafhankelijke stichting, maar de medewerkers zijn in het afgelopen jaar op de werkvloer al volledig opgenomen in het team SDU. Vanuit het team SDU is verder gewerkt aan het voorbereiden en opzetten van een integrale frontoffice. Deze is per 1 januari 2021 operationeel. Vanuit beleid en uitvoering is samen met maatschappelijke partners en de Adviesraad Sociaal Domein gewerkt aan de ontwikkeling van een integrale visie op het sociaal domein. De visie moet de gezamenlijke stip aan de horizon worden. Voor het team SDB vormt deze visie de kapstok voor alle onderliggende nota’s. Voor het team SDU vormt de visie – omdat Wmo, Jeugdwet en Participatiewet niet altijd op één lijn lijken te liggen, een punt van houvast om integraal werken in de praktijk te brengen. In de laatste maanden van het jaar is naar aanleiding van een debatbijeenkomst van de gemeenteraad ingezet om de visie daar waar nodig aan te scherpen en aan te vullen, met daarbij duidelijke aandacht voor de thema’s monitoring en toegang.

Naar verwachting zal het traject rond de ontwikkeling van de visie in tweede kwartaal 2021 kunnen worden afgerond. In 2020 is de pilot integraal sociaal domein afgerond. In de pilot zijn 20 casussen integraal opgepakt. Eind 2020 is de GGD begonnen met de eindevaluatie. In het tweede kwartaal 2021 zal het evaluatierapport van de GGD worden opgeleverd met daarin de belangrijkste verworven inzichten en het advies voor een vervolg. Ook is in het laatste kwartaal van 2020 een 0-meting uitgevoerd om de ervaringen van de gemeentelijke toegang op te halen. Deze is uitgezet onder inwoners, maatschappelijke partners en medewerkers van de gemeente. Deze 0-meting vormt het startpunt van een doorlopende verbetercyclus van de gemeentelijke toegang. Deze cyclus kan gezien worden als het uitvoeringsprogramma van de visie op het sociaal domein. Voor een integrale blik en aanpak hebben de uitvoerende medewerkers binnen het sociaal team brede basiskennis nodig over de Participatiewet, de Wmo, de Jeugdwet, de Wgs en de Wet inburgering, naast hun specialistische kennis op een specifiek onderdeel (de T-shaped professional). Binnen SDU is het belangrijk dat de diverse domeinen beter (integraal) gaan samenwerken om tegemoet te komen aan de (complexe) hulpvragen van de inwoner.

Dit moet opleveren dat inwoners sneller en correct worden geïnformeerd over mogelijkheden van de verschillende diensten binnen de gemeente. Zodat inwoners met (mulit) problematiek actief worden gesignaleerd en opgepakt door de collega’s van het team. In het laatste kwartaal 2020 is nagegaan wat er nodig is om de ontwikkeling richting de T-shaped professional in te zetten en is zijn de voorbereidingen gestart om in 2021 tot implementatie over te kunnen gaan. Kostenbeheersingsmaatregelen Kostenbeheersingsmaatregelen van fase II van het project Wmo Budgetneutraal zijn in 2020 doorgevoerd, maar desondanks stijgen de vraag en de uitgaven door. Daarom is gestart met het inzetten van fase III, waarin opnieuw onderzocht wordt waar mogelijkheden liggen binnen de Wmo om structureel te kunnen besparen vanaf 2021.

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

31

Ontwikkeling monitor sociaal domein Het jaar 2020 heeft vooral in het teken gestaan van de doorontwikkeling van de monitors op het gebied van Jeugdzorg en Wmo. Zo is er vanuit het team Informatie, Innovatie en Beheer veel effort gestoken in het bouwen van een datafundament, dat uiteindelijk de basis moet gaan worden voor alle dashboards. Daarnaast is er gestart met een geüniformeerde gegevensuitvraag bij partners die vrij toegankelijke ondersteuning en hulp bieden. Door deze te combineren met de data van de niet vrij toegankelijke hulp en ondersteuning wordt verwacht in de toekomst beter inzicht te gaan krijgen in de verschillende cliëntroutes. Ook op het gebied van een integrale monitor Sociaal domein zijn de eerste stappen gezet. Uit het woud aan data en indicatoren is een selectie gemaakt van indicatoren die iets zeggen over hoe we er in Oosterhout voor staan en die gaan helpen met het sturen op de gewenste ontwikkeling binnen het sociale domein. Plan van aanpak sociaal domein Begin 2020 is besloten om het komen tot een plan van aanpak sociaal domein los te laten. Door de organisatieontwikkeling en het onstaan van de integrale teams SDB en SDU ontstond er ruimte en waren er mogelijkheden om ‘gewoon aan de slag te gaan’. Het visietraject is opgepakt, met daarbinnen duidelijke aandacht voor de thema’s monitoring en toegang.

Maatschappelijke zorg Toekomstvisie 2030/Bestuursakkoord 2018-2022/Perspectiefnota 2020 Ontwikkelagenda maatschappelijke ondersteuning In 2020 hebben is naast de visie Sociaal domein (SD) gewerkt aan het beleidskader Welzijn en de beleidsnota Toekomst van dagbesteding en begeleiding. Beide beleidsnota’s zijn een doorvertaling van de visie SD naar een specifiek beleidsterrein binnen het sociaal domein en de Wmo. In beide trajecten is in de beleidsontwikkeling intensief opgetrokken met maatschappelijke partners en de Adviesraad Sociaal Domein.Met deze recent vastgestelde beleidsnota’s en de visie SD die bijna staat, is het voor zowel de interne organisatie als voor alle externe partners duidelijk dat we ingezet wordt op de beweging naar de voorkant: van maatwerkvoorzieningen naar vrij toegankelijke voorzieningen. In 2020 had de gemeente vrij toegankelijke locaties voor dagbesteding en begeleiding specifiek een impuls willen geven. Door de corona crisis zijn deze locaties echter gedurende de eerste lock-down gesloten geweest. Daarna zijn ze beperkt opengesteld voor de reeds bekende vaste en kwetsbare bezoekers. Het cruciale element van de laagdrempelige vrije inloop ontbrak hierdoor op alle locaties. Hierdoor is de gewenste impuls uitgebleven, net als de maatschappelijke en financiële effecten.

Wijkgerichte aanpak Om te komen tot een wijkgerichte aanpak willen we gebruik van beschikbare data op buurten wijkniveau, uit lopende onderzoeken en bestaande dashboards. In 2020 is verkend welke data beschikbaar is. De conclusie is dat er al heel veel gemonitord wordt. Dit zijn nu alleen nog allemaal losse puzzelstukjes die langzaam een gehele puzzel moeten gaan vormen. Ook komt er via de wijkmakelaars informatie en ontwikkelingen vanuit de wijken. De ondersteuning aan wijken vanuit welzijn bestaat uit het wijkwerk en maatschappelijke accommodaties, waaronder de activiteitencentra en dorpshuizen. De centra bieden een plek dichtbij huis waar bewoners zich vertrouwd en welkom voelen. Vanuit het sociaal domein

Gemeente Oosterhout

Jaarverslag en jaarrekening 2020

32

wordt ingezet op het versterken van de sociale basis en de sociale infrastructuur in Oosterhout. De gemeente is en blijft met Surplus Welzijn in gesprek om de rol van de activiteitencentra in de wijk te verstevigen. Voor alle drie activeitencentra geldt dat deze momenteel onderdeel uit maken van herontwikklingsvisies, waarbij met name voor Bunthoef in samenwerking met Thuisvester de mogelijkheden voor een nieuw te ontwikkelen actviteitencentrum worden onderzocht onder een te ontwikkelen appartementencomplex. De Slotjes maakt onderdeel uit van de toekomstvisie Slotjesveld en activiteitencentrum Dommelbergen, maakt onderdeel uit van de toekomtsvisie Arkendonk. Verder zijn er in 2020 samen met de maatschappelijke partners de voorbereidingen getroffen voor het tweejarig actie-leeronderzoek dat, ondersteund door een subsidie van ZonMw (Zorg onderzoek Nederland Medische Wetenschappen), in 2021 van start gaat. Jongeren die hulp en ondersteuning krijgen vanuit de Jeugdwet ervaren verschillende knelpunten in de overgang naar volwassenheid. De focus van het onderzoek ligt op werken aan bestendige domeinoverstijgende hulp en ondersteuning in de wijk voor jongeren rond 18 jaar.

Ook is, ondersteund door een subsidie van ZonMw, in de periode 1-2-2020 tot 1-10-2020 een Wijk GGZ-er ingekocht om meer vat te krijgen op het vroegtijdig bereiken van personen met een psychische kwetsbaarheid en verward gedrag en hen, ondanks een vaak in eerste instantie zorgmijdende houding, eerder toe te leiden naar passende zorg. Eind 2020 is de pilot positief geëvalueerd en is een inkooptraject gestart om de inzet van een wijk GGZ-er in Oosterhout structureel te borgen. Opgave financiële beheersbaarheid sociaal domein Op 1 april 2020 is het nieuwe contract Hulp bij het Huishouden (HbH) ingegaan. De aanbesteding heeft echter niet geleid tot de besparing op de uitgaven HbH. Dit vanwege de aanhoudende stijging van cliënten en de tarieven van de gecontracteerde aanbieders HbH. Het nieuwe scootmobielbeleid is uiteindelijk in juni 2020 ingegaan en eind 2020 is te zien dat het aantal cliënten met een eigen scootmobiel is gestabiliseerd. Uit de evaluatie eind december 2020 bleek dat er in de periode voor corona en tussen de eerste en tweede golf goed gebruik werd gemaakt van de scootmobielpool, maar dat het niet nodig is geweest het aantal scootmobielen in de pool op te hogen. Wegens de coronamaatregelen heeft de mantelzorgwaardering in 2020 een andere vorm gekregen dan de nieuwe invulling uit het opgestelde beleid.

Uitvoering gevend aan een motie van de gemeenteraad, zijn mantelzorgers in 2020 gewaardeerd met cadeaubonnen welke zij bij lokale ondernemers konden besteden. De kosten van de nieuwe opzet voor onafhankelijke cliёntondersteuning (inclusief voorliggende voorzieningen voor mensen met een beperking) is beperkt door middel van het vaststellen van een maximaal budget per jaar. Dit heeft geleid tot een besparing in 2020. Op basis van gesprekken is in beeld gebracht naar welke cursussen in de afgelopen periode behoefte is geweest en is er overlap tussen aanbieders uitgehaald. Dit heeft geleid tot een herschikking van het wenselijke aanbod aan cursussen in 2020. Tevens zijn in 2020 alle cursussen die door de gemeente worden ingekocht, samengebracht in een integraal overzicht van alle vrij toegankelijke mogelijkheden voor inwoners met een ondersteuningsvraag. Dit document is bedoeld voor professionals en vrijwilligers om te kunnen informeren en doorverwijzen. In 2019 is in het kader van de zero-based maatregelen en de beheersmaatregelen Wmo een aantal keuzes gemaakt die effect hebben op het takenpakket van Surplus Welzijn. De wijzigingen in het subsidiecontract zijn op 1 januari 2020 ingegaan. De noodzakelijke besparing conform begroting 2020 is gerealiseerd.