Gemeente Oosterhout - 1e versie Programmarekening 2021

6.3.1 Groen De doelstelling is zorgen voor een aantrekkelijke en overzichtelijke, groene leefomgeving en het bieden van recreatieve gebruiksmogelijkheden. 6.3.1.1

Areaal

Omschrijving

Binnen de kom • Bomen • Beplanting • Gras Buiten de kom • Bomen • Beplanting • Gras

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

26.000 117 ha 204 ha

26.000 117 ha 204 ha

26.000 117 ha 204 ha

4.700 122 ha 71 ha

4.700 122 ha 71 ha

4.700 122 ha 71 ha

6.3.1.2 Kosten onderhoud 2021 In de begroting is € 2.160.000 opgenomen voor onderhoud, de werkelijke kosten bedroegen € 2.320.000. 6.3.1.3 Beleidskader • Kwaliteitsimpuls Openbare Ruimte • Kwaliteitsvisie Openbare Ruimte • Groenbeheerplan c.q. groenbeheersysteem • Groenstructuurplan • Ecologische visies GroenBlauw en GroenGoud • Landschapsbeleidsplan • Richtlijn Bomencompensatie • Prioriteit voor de Renovatie van de Inrichting van de Openbare ruimte in de directe woonomgeving (PRIO) • Rapport “Bezuinigingsmogelijkheden door verlaging onderhoudsniveau” • Meerjarenperspectief Openbare Ruimte 2016-2026 • Nota ‘beheer kruidachtige beplating’ (raadsbesluit januari 2021) 6.3.1.4 Financiële consequenties beleidskader De uitgaven voor het bestek MidZuid zijn hoger dan verwacht met name vanwege uitbreiding van het areaal en tevens door prijsindexering (€ 165.000). Het budget is in de begroting 2022 hiervoor verhoogd. Daarnaast wordt de overschrijding veroorzaakt door niet geraamde uitgaven voor onderhoud van het Santrijnpark van € 12.500 (areaaluitbreiding). Deze waren bij het opstellen van de begroting nog niet in beeld. Er zijn hogere kosten geweest in 2021 voor gazons en trapvelden, omdat er vanwege de natte zomer de hele zomer is gemaaid. (€ 25.000 nadelig). Door de natte zomer was er minder vervanging van bomen nodig (€ 21.000 voordelig).

Diverse bewoners Warandepoort hebben aangegeven overlast te ondervinden van een aangrenzende houtwal, vanwege de omvang. Een onafhankelijk bureau geadviseerd om een beheervisie op te stellen. Deze lasten zijn verantwoord op het product beleid/beheer openbaar groen. Door deze onvoorziene uitgaven is dit budget overschreden. 6.3.1.5 Stand van zaken Om de hittestress te bestrijden hebben we meer beplanting/bomen aangelegd. In elk ontwerp is iedere ruimte benut om te vergroenen. We hebben als gemeente deelgenomen aan NK tegelwippen en we zijn in de top 3 geëindigd. Het project Jupiter is daarvan een voorbeeld. Het bijzondere van dit project was dat de verharding is vervangen door groen. Een ander groot project was de Ribesstraat. Daar is de drainage aangepast om het nieuwe groen in stand te houden. De afgelopen zomer was niet zo warm, maar wel natter dan voorgaande jaren waardoor we minder inboet hebben uitgevoerd.

Programmarekening 2022

93

In 2021 is de pilot ten aanzien van Door het nieuwe vastgestelde maaibeleid voortgezet. Het onderhoud wordtvele malen verbeterd ten opzichte van de voorgaande jaren. Daarbij is vooral aandacht besteed aan schuilen overwinteringsmogelijkheden van insecten. Parallel daaraan is op delen van gazons minder gemaaid waardoor ook op die plaatsen meer bloemen tot ontwikkeling konden komen. In 2021 zijn veel plannen uitgewerkt en besproken met bewoners. Dit vraag om een goede afweging tussen het algemeen belang van het hebben en houden groen in de straat enerzijds en de wensen van individuele bewoners anderzijds. De uitvoering kan niet altijd direct worden opgepakt door het uitzoekwerk voor en de verlegging van kabels en leidingen. De planning en capaciteit van de nutsbedrijven is daarbij een bepalende factor. Bovendien leggen de kosten hiervoor, die voortvloeien uit wensen en eisen van de nutbedrijven, in toenemende mate een beslag op het vervangingsbudget. In het jaar 2021 is in lijn met de wens van het bestuur stondenmeer aandacht besteed aan de wensen en verzoeken van de bewoners centraal. Om daaraan tegemoet te kunnen komen zijn geplande vervangingen uitgesteld en is een restant krediet voor bomencompensatie in het centrum ingezet, een en ander ter waarde van € 115.000. Op de resultaten daarvan zijn we trots.

De werkwijze leidt wel tot uitstel van vervangingen en daarmee tot een ontstaan of toename van achterstalligheid. De analyse van de beheerbudgetten, die als uitwerking van het rekenkameronderzoek worden uitgevoerd, zal meer duidelijkheid moeten verschaffen in het minimaal benodigde vervangingsbudget. Voor het honoreren van wensen en verzoeken van bewoners zullen extra middelen moeten worden vrijgemaakt. Hoewel we geen voldoende middelen hadden voor de uitvoering (kostenplaatje van € 115.000) zagen we in de loop van het jaar mogelijkheden om deze wensen uit te voeren. De mogelijkheden boden zich aan door het benutten van de vrije ruimte van groenprojecten die financieel gunstiger zijn uitgevoerd. We hebben in loop van 2021 geconstateerd dat het areaal van groen is toegenomen. Dat is positief, maar we hebben wel zorg over de beschikbare financiële middelen die in de afgelopen jaren niet zijn toegenomen.

6.3.2 Wegen Een duurzame ontwikkeling en instandhouding van wegen, paden en pleinen voor een veilige en comfortabele bereikbaarheid van woningen en voorzieningen. 6.3.2.1

Areaal

Omschrijving

Verharde rijbanen Fietspaden Andere verharde oppervlakken zoals pleinen, bushavens, voetpaden et cetera

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

361 km 104 km

361 km 104 km

361 km 104 km

394.841 m2 394.841 m2 394.841 m2

6.3.2.2 Kosten onderhoud 2021 In de begroting is € 1.570.000 opgenomen voor onderhoud, de werkelijke kosten bedroegen € 1.652.000. 6.3.2.3 Beleidskader Gemeente Oosterhout streeft een duurzame ontwikkeling en instandhouding van wegen en paden na, zodat een veilige en comfortabele bereikbaarheid van woningen en voorzieningen wordt gegarandeerd, die bijdraagt aan een aantrekkelijke en functionele leefomgeving. De marges voor beleid op dit product worden bepaald door de volgende nota’s, wetten en regelingen: • • • • •

Beheerplan Wegen; Gladheidbestrijdingsplan; Kwaliteitsvisie Openbare Ruimte; Prioriteit voor de Renovatie van de Inrichting van de Openbare ruimte in de directe woonomgeving (PRIO); Meerjarenperspectief Openbare Ruimte 2016-2026.

6.3.2.4 Financiële consequenties beleidskader Voor continuering van de bedrijfsvoering op het gebied van werkvoorbereiding voor projecten in de Openbare Ruimte is extern personeel ingehuurd ad € 12.000. Deze incidentele lasten konden niet meer worden opgevangen binnen de onderhoudsbudgetten van wegen en groen of PBS. Naast de inhuur van werkvoorbereiding is personeel ingehuurd, deels ter invulling (tijdelijk) van vacatureruimte en deels als extra capaciteit om de vertraging in projecten te beperken. De kosten hiervan bedragen € 112.000 en worden gedekt uit het PBS (nadeel € 112.000 dekking PBS). Het jaar 2021 stond in het teken van de bewonersparticipatie, om alle wensen van de bewoners Wijnruit aan de Landbouwweg te honoreren is meerwerk (nadeel € 31.000) uitgevoerd dat in de laatste maand van het jaar

94

Programmarekening 2021

is afgerekend. De voorbereidingskosten (nadeel € 46.000) voor de snelfietsroutes zijn voorgeschoten vanuit het onderhoudsbudget wegen en zijn doorbelast aan de deelnemende partijen (voordeel € 46.000). Het corrigeren van een balanspost voor asfaltreparaties heeft geleid tot een voordeel in de baten en een nadeel in de lasten (€ 23.000). De machinale straatreiniging heeft het budget met € 35.000 overschreden vanwege hogere kosten bestek MidZuid door indexatie en areaaluitbreiding en door extra stortkosten en aanschaf materialen. 6.3.2.5 Stand van zaken In het voorjaar van 2020 heeft de Rekenkamer een onderzoek uitgevoerd naar het wegenonderhoud en beheer in Oosterhout. Naar aanleiding daarvan is in 2021 gestart met het opstellen van een integraal maatschappelijk beheerkader waarbij ook het benodigde onderhouds- en vervangingsbudget opnieuw in 2022 zal worden berekend. Vooralsnog is het beeld dat het gemiddelde onderhoudsniveau de afgelopen jaren is gedaald. Dat komt enerzijds door vertraging van renovatiewerken en anderzijds door de inzet van relatief veel middelen in verbeteringsmaatregelen. De resultaten van de hernieuwde berekening en de inspectie van het gehele areaal begin 2022 zal daarin meer duidelijkheid moeten brengen.

6.3.3 Riolering In het belang van de volksgezondheid wordt een adequate inzameling en transport van rioolwater naar de rioolwaterzuivering nagestreefd. Om de burger te beschermen tegen de gevolgen van overvloedige regenval wordt getracht om geen wateroverlast te laten optreden met een financieel gevolg. Er wordt waar mogelijk met de waterpartners samengewerkt om, met een zo efficiënt mogelijke inzet van middelen, een schone en veilige leefomgeving te behouden. 6.3.3.1

Areaal

Omschrijving

Gemengde riolering Vuilwaterriool Regenwaterriool Infiltratieriool Drukriolering Persleiding Drukrioleringspompen Rioolgemalen Bergbezinkbassins Vuilwater overstorten naar oppervlakte water Regenwater overstorten naar oppervlakte water

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

206 km 59 km 93 km 9 km 53 km 22 km 223 58 6 19 71

206 km 59 km 93 km 9 km 53 km 22 km 223 58 6 19 71

206 km 59 km 93 km 9 km 53 km 22 km 223 58 6 19 71

6.3.3.2 Kosten onderhoud 2021 In de begroting is € 538.000 opgenomen voor onderhoud, de werkelijke kosten bedroegen € 594.000. 6.3.3.3 Beleidskader In oktober 2016 is het water- en rioleringsplan 2017-2021 (WRP) vastgesteld. Daarin is de ambitie vastgesteld waarmee de wettelijke gemeentelijke zorgplichten wordt ingevuld. Betrof het voorheen slechts de zorg voor afvalwater (afvalwaterzorgplicht), tegenwoordig dient de gemeente, vanwege de verbrede watertaken, tevens zorg te dragen voor afvloeiend hemelwater (hemelwaterzorgplicht) en grondwater (grondwaterzorgplicht). In het WRP wordt per waterstroom aandacht gegeven aan thema’s als techniek, overlast, veiligheid en imago. Een toekomstgerichte aanpak bij de verwerking van regenwater blijft de belangrijkste ambitie binnen dit WRP. In het kader van de Zero Based Budgetting 2020 is de ambitie van de afvalwaterzorgplicht en het beheer van oppervlaktewater bijgesteld naar de minimale variant waarin de wettelijke verplichtingen grotendeels leidend zijn. De gemeenteraad heeft in november 2021 besloten om het Water en Rioleringsplan 2017 – 2021 te verlengen tot uiterlijk 31 december 2023. 6.3.3.4 Financiële consequenties beleidskader De groeiende schaarste van grondstoffen (tekort aan chips en kunststoffen) en personeelstekort (de arbeidsmarkt binnen riolering en water is krap) heeft in 2021 geleid tot prijsverhogingen.

Door de stijgende schades veroorzaakt door bijvoorbeeld blikseminslagen was vervanging noodzakelijk. Het nadeel van € 59.000 is opgevangen door de voordelen in de producten Beleid en beheer riolering en Reiniging riolering.

Programmarekening 2022

95

Door meer aanvragen voor kleine reparaties van riolen en kolkaansluitingen is het onderhoudsbudget van riolering overschreden met € 32.000. Dit komt door een inhaalslag vanwege achterstallig onderhoud in het najaar dat naar voren is gekomen doordat er sprake was van wateroverlast. Door de rioolaansluitingen op de gerealiseerde woningbouwprojecten Contreie, en Slotjes Midden zijn de opbrengsten € 21.000 meer dan de raming. Daartegenover staan de meerdere lasten ad € 18.000 voor de aansluiting. Doordat het gaat om aangesloten woningen in de woningbouwprojecten zijn de baten hoger dan de lasten wanneer het gaat om individuele aanvragen. 6.3.3.5 Stand van zaken In verband met de invoering van de omgevingswet en de op te stellen uitvoeringsagenda voor klimaatadaptatie is de termijn van het water en rioleringsplan 2017-2021 verlengd door de gemeenteraad in november 2021. Daarnaast is een afvalwaterverordening vastgesteld om de regels vanuit het beleid op gebied van afvalwater juridisch beter te borgen.

6.3.4 Water Gemeente Oosterhout beschouwt oppervlaktewater als belangrijke pijler om de klimaatsverandering te kunnen ondergaan. Het waarborgen van een goede afwatering en doorstroming en het handhaven van een minimum waterkwaliteit is van groot belang. Daarnaast is water een drager van de kwaliteit van de openbare ruimte omdat water bijdraagt aan de identiteit en sfeer van parken, straten en wijken. Samen met de waterpartners wordt gewerkt aan schoon en veilig oppervlaktewater met genoeg bergend vermogen voor de toenemende regenval. 6.3.4.1

Areaal

Omschrijving

Watergangen stedelijk gebied Watergangen buitengebied Waterlopen (niet watervoerend) in gemeentelijk beheer Waterlopen in beheer Waterschap Waterlopen (watervoerend) in gemeentelijk beheer

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

22 km 53 km 76,5 ha 83,3 ha 7,8 km

22 km 53 km 76,5 ha 83,3 ha 7,8 km

22 km 53 km 76,5 ha 83,3 ha 7,8 km

6.3.4.2 Kosten onderhoud 2021 In de begroting is € 199.000 opgenomen voor onderhoud, de werkelijke kosten bedroegen € 196.000. 6.3.4.3 Beleidskader Gemeente Oosterhout beschikt over een water- en rioleringsplan 2017-2021 (WRP) waarin de gemeentelijke wettelijke zorgplichten zijn uitgewerkt. Oppervlaktewater is hieraan toegevoegd omdat dit een belangrijke rol speelt in de gehele waterhuishouding. In het WRP is de wijze waarop de gemeente Oosterhout met water om zou willen gaan aangegeven. Hierin speelt ook “waterkwaliteit” een belangrijke rol. Door de bezuinigingsopgave van € 20.000 is de ambitie van de afvalwaterzorgplicht en het beheer van oppervlaktewater bijgesteld naar de minimale variant waarin de wettelijke verplichtingen grotendeels leidend zijn. De gemeenteraad heeft in november 2021 besloten om het Water en Rioleringsplan 2017 – 2021 te verlengen tot uiterlijk 31 december 2023. 6.3.4.4 Financiële consequenties beleidskader Geen bijzondere afwijkingen ten opzichte van het beleid. 6.3.4.5 Stand van zaken In verband met de invoering van de omgevingswet en de op te stellen uitvoeringsagenda voor klimaatadaptatie is de termijn van het water en rioleringsplan 2017-2021 verlengd door de gemeenteraad in november 2021. Daarnaast is een afvalwaterverordening vastgesteld om de regels vanuit het beleid op gebied van afvalwater juridisch beter te borgen.

6.3.5 Speelvoorzieningen Het aanbieden van gevarieerde en veilige speelvoorzieningen met als doel dat kinderen en jeugd zich sociaal en fysiek kunnen ontwikkelen en ontspannen.

96

Programmarekening 2021

6.3.5.1

Areaal

Omschrijving

Speel- en sportplekken Ballenvangers Voetbaldoelen Tafeltennistafels Pannaveldjes Schaak- en damtafels Overige sporttoestellen Jeu de boules banen Ten behoeve van sporten • Asfaltvloeren • Betontegelvloeren Cruyff Court Voetbalkooi Jongere ontmoetingsplekken Skateterreinen Skatetoestellen Ten behoeve van spelen • Rubbertegelvloeren • Rubbergietvloeren • Kunstgrasvloeren • Zandvloeren Speeltoestellen

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

130 22 65 14 7 10 7

142 22 74 19 6 6 21 10

140 22 73 19 6 22 8

10 13 1 1 2 4 25

10 16 1 1 2 4 25

10 13 1 1 2 4 24

14 2 135 442

8 4 8 133 476

9 4 7 136 468

6.3.5.2 Kosten onderhoud 2021 In de begroting is € 173.000 opgenomen voor onderhoud, de werkelijke kosten bedroegen € 197.000. 6.3.5.3 Beleidskader In september 2016 is de beleidsnota Buiten spelen in Oosterhout, actualisatie 2016 vastgesteld. Gestreefd wordt overal in de stad een voldoende gevarieerd en gespreid aanbod in stand te houden. Daarnaast worden verbeteringen en kwaliteitsimpulsen doorgevoerd. 6.3.5.4 Financiële consequenties beleidskader Vanwege hogere kosten van het reinigen van de valgronden zijn de kosten € 5.000 hoger. Daarnaast is er areaaluitbreiding door meer speeltuinen, o.a. in de Contreie, waarvoor nu ook onderhoudskosten gemaakt worden en heeft tevens een indexering van het bestek MidZuid plaatsgevonden (€ 15.000). In de begroting 2022 is het budget hiervoor verhoogd met € 20.000. 6.3.5.5 Stand van zaken Het areaal van de speeltoestellen is in 2021 toegenomen. Veel langlopende projecten zijn in 2021 afgerond. Dit zijn de speelplekken aan de Herendam, Tilanushof, Venkelhof-Tijmhof, Zuiderbeemd, Kinderbeemd en de Mgr. Frenckenstraat. Daarnaast is een extra glijbaan in het Santrijnpark geplaatst. Op de speelplekken aan het Houtwolplantsoen en Middenakkerplein zijn nieuwe toestellen geplaatst. Vanwege weerstand vanuit de omwonende zijn in 2021 er geen speelplekken omgevormd naar informele speelplekken.

Dankzij een bijdrage vanuit budget buurtparticipatie zijn de volgende speelplekken ingericht als formele speelplekken: Grasbeemd, Ruys de Beerenbrouckplein en Statenlaan.

6.3.6 Openbare verlichting Een duurzame ontwikkeling en instandhouding van openbare verlichting voor een veilige en comfortabele bereikbaarheid van woningen en voorzieningen. 6.3.6.1

Areaal

Omschrijving

Masten

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

13.057

13.057

13.057

6.3.6.2 Kosten onderhoud 2021 In de begroting is € 526.000 opgenomen voor onderhoud, de werkelijke kosten bedroegen € 503.000.

Programmarekening 2022

97

6.3.6.3 Beleidskader • NPR13201-A1 Openbare verlichting- Kwaliteitscriteria (opgesteld door Nederlandse Stichting Voor Verlichtingskunde. • Beleidsplan Veilige Elektrotechnische Bedrijfsvoering gemeente Oosterhout. • Doelstellingen van het SER- energieakkoord van 2013 om tot een besparing van energie te komen van 20% in 2020 ten opzichte van 2013. • Uitvoerings- en beheerplan openbare verlichting periode 2017-2021 (vastgesteld door het college in juli 2017) 6.3.6.4 Financiële consequenties beleidskader In het jaar 2020 zijn de schademeldingen aan de openbare verlichting lager dan een gemiddeld jaar. Deze daling veroorzaakt door de lagere verkeersintensiteit in Coronatijd leidt tot minder schade-uitkeringen vanuit de verzekeraar (€ 25.000 nadelig), maar ook tot minder reparatiekosten aan de openbare verlichting (€ 25.000 voordelig). 6.3.6.5 Stand van zaken Eind 2021 is gestart met het opstellen van een nieuw uitvoeringsplan.

6.3.7 Verkeerstechnische installaties Een duurzame ontwikkeling en instandhouding van verkeerstechnische installaties voor een veilige en comfortabele bereikbaarheid van woningen en voorzieningen. 6.3.7.1

Areaal

Omschrijving

Parkeerautomaten in functie in de openbare ruimte Verkeersregelinstallaties in eigendom en beheer van de gemeente Verkeersregelinstallaties in beheer van de provincie waaraan de gemeente een financiële bijdrage levert voor verbruiks-en onderhoudskosten Geregelde oversteekplaatsen (GOP) waarvan 1 in beheer is bij de provincie LED lights/ dynamische markering bij fietsoversteken LED lights/ dynamische markering bij rotonde Dynamische Route Informatie Displays (DRIS) bij de bushaltes Dynamische Route Informatie Displays ten behoeve van routevewijzing als de sluizen open staan Dynamisch parkeerverwijssysteem met 10 dynamische displays camera’s voor kentekenregistratie

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

47 24

33 24

33 21

3

3

4

4 4 14

5 2 1 14

5 2 1 14

3 1 -

3 1 -

3 1 9

6.3.7.2 Kosten onderhoud 2021 In de begroting is € 281.000 opgenomen voor onderhoud, de werkelijke kosten bedroegen € 324.000. 6.3.7.3 Beleidskader • Verkeersregelinstallaties: Mobiliteitsvisie “Oosterhout Vooruit” Sturingsstrategie Oosterhout. • Openbaar vervoer: Kwaliteitsslag openbaar vervoer (Provinciaal beleid) • Parkeerverordening en bijbehorende aanwijzingsbesluiten 2021 6.3.7.4 Financiële consequenties beleidskader Met de tweede concernrapportage was al een overschrijding van € 25.000 gemeld vanwege de ambities op het gebied van ruimtelijke ordening waardoor verkeersonderzoeken worden uitgevoerd waar geen rekening mee is gehouden in de begroting. Deze ambitie leidt tot een structurele overschrijding van het budget met € 25.000. Daarna zijn lasten gemaakt voor het verkeersonderzoek ten behoeve van de Ontwikkeling Rodenburg (verkeersonderzoek rotonde Vijf Eikenweg en op/afritten A27 zuid). In voorloop op de uitvoering zijn deze lasten op exploitatiebudgetten van verkeer verantwoord (nadeel € 18.000). De exploitatiebudgetten VRI van verkeer zijn gebaseerd op het onderhoud van de verkeersregelinstallaties. Net zoals in 2019 en 2020 waren de storingen hoger dan verwacht. Naast de storingen zijn aanvullende wensen ontvangen over de instelling van verkeerslichten.

Niet alle gewenste wijzigingen konden we als gemeente zelf uitvoeren en moesten we de VRI-leveranciers hiertoe opdracht verlenen. De kosten hiervan konden niet worden opgevangen binnen de geautoriseerde budgetten. Een voorbeeld daarvan was de aanpassing van de VRI bij Trommelen/Ridderstraat.

98

Programmarekening 2021