Document · PDF

Bijlage 2 Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Dorst

Raadsvergadering 4 juli 2023, gemeente OosterhoutBij agendapunt: 1015609 Ontwerpverklaring van geen bedenkingen Zonnepark Dorst16.917 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark Dorst

Projectnummer: 537

Datum: 8 juni 2023

Contactpersonen: Tijmen van Straten

Inhoud 1

INLEIDING....................................................................................................................................................... 3

1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding .......................................................................................................................................................................................... 3 Projectgebied .................................................................................................................................................................................. 3 Bestemmingsplan ........................................................................................................................................................................ 4 Leeswijzer ........................................................................................................................................................................................... 6

PLANBESCHRIJVING .............................................................................................................................. 7

2.1 2.2 2.3

BELEIDSKADER ...........................................................................................................................................11

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

Algemeen ........................................................................................................................................................................................... 11 Rijksbeleid .......................................................................................................................................................................................... 11 Provincie Noord-Brabant .......................................................................................................................................................13 Regionaal beleid......................................................................................................................................................................... 22 Gemeente Oosterhout ........................................................................................................................................................... 24 Conclusie ......................................................................................................................................................................................... 27

OMGEVINGSASPECTEN ................................................................................................................... 28

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14

Bodem ............................................................................................................................................................................................... 28 Geluid ................................................................................................................................................................................................ 28 Externe veiligheid ....................................................................................................................................................................... 29 Luchtkwaliteit .................................................................................................................................................................................31 Bedrijven- en milieuzonering ............................................................................................................................................. 32 Water ................................................................................................................................................................................................. 33 Flora & Fauna ...............................................................................................................................................................................

35 Archeologie .................................................................................................................................................................................... 36 Cultuurhistorie ............................................................................................................................................................................. 38 Verkeer en parkeren ................................................................................................................................................................ 38 Elektromagnetische straling .............................................................................................................................................. 38 Lichtreflectie ................................................................................................................................................................................. 39 Niet-gesprongen Explosieven ...........................................................................................................................................40 (Vormvrije) m.e.r.-beoordeling ............................................................................................................................................41

UITVOERBAARHEID .............................................................................................................................. 43

5.1 5.2 5.3

6 CONCLUSIE ............................................................................................................................................... 47 BIJLAGEN............................................................................................................................................................ 47

Groendus Projecten BV

Inleiding

1.1

Aanleiding

Voorliggende ruimtelijke onderbouwing onderbouwt de realisatie van een zonnepark met een omvang van circa 9,6 hectare mogelijk op gronden aan de Akkerweg nabij Dorst in de gemeente Oosterhout. De gronden ter plaatse van het nieuwe zonnepark vallen onder de werking van het bestemmingsplan "Buitengebied" van de gemeente Oosterhout, vastgesteld op 28 augustus 2014. De bij de locatie betrokken gronden hebben in dit bestemmingsplan de bestemming ‘Agrarisch’. De realisatie van het beoogde zonnepark is op basis van dit bestemmingsplan niet mogelijk. Omdat de realisatie van het zonnepark niet past binnen het voor de locatie geldende bestemmingsplan, dient een ruimtelijke onderbouwing te worden opgesteld. Dit ten behoeve van het met omgevingsvergunning afwijken van het bestemmingsplan (Wabo art 2.1 lid 1 onder c (het gebruiken van gronden in strijd met het bestemmingsplan)). Voorliggende ruimtelijke onderbouwing geeft een beeld van de beoogde ontwikkeling en toetst dit initiatief aan de ruimtelijke context in de omgeving en aan geldend beleid, wet- en regelgeving.

1.2

Projectgebied

Het projectgebied bestaat uit zes percelen: kadastrale gemeente Oosterhout (OTH01), sectie T, perceelnummers 12, 13, 14, 15, 16 en 195. Het projectgebied heeft een oppervlakte van ongeveer 9,6 hectare. Het projectgebied wordt omsloten door de Akkerweg aan de oostzijde, de Koutereind aan de noordzijde, bedrijventerrein Minervum en de Bavelse Berg aan de westzijde en agrarische gronden aan de zuidzijde. In onderstaande figuur is de ligging en begrenzing van het projectgebied weergegeven.

Figuur 1: ligging en begrenzing van het projectgebied.

Groendus Projecten BV

Onderstaande foto’s geven een impressie van het projectgebied.

Figuur 2: impressie van het projectgebied.

1.3

Bestemmingsplan

De gronden ter plaatse van het nieuwe zonnepark vallen onder de werking van het bestemmingsplan "Buitengebied 2013" van de gemeente Oosterhout, vastgesteld op 18 augustus 2014. Onderstaande figuur geeft een uitsnede van het bestemmingsplan weer.

Groendus Projecten BV

Figuur 3: vigerend bestemmingsplan “Buitengebied 2013”. De bij de locatie betrokken gronden hebben in dit bestemmingsplan de bestemming ‘Agrarisch’. Deze gronden zijn bestemd voor: a. agrarisch gebruik, zowel bedrijfsmatig als hobbymatig; b. mestbewerking van enkel op het eigen bedrijf geproduceerde mest; c. nevenactiviteiten (voor zover in 3.1.2, onder c, opgenomen of via een omgevingsvergunning voor het afwijken van gebruiksregels op grond van 3.5 kan worden toegestaan); d. ondergeschikte detailhandel; e. aan huis verbonden beroep en/of bedrijf; f. ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van wonen - plattelandswoning' is het toegestaan (één van) de bedrijfswoning(en) als plattelandswoning te gebruiken; de regels voor een bedrijfswoning zijn van overeenkomstige toepassing op een plattelandswoning; g. behoud, herstel en ontwikkeling van landschaps-, natuur- en cultuurhistorische waarden; h. water en waterhuishoudkundige doeleinden; i. extensief dagrecreatief medegebruik; j. erfbeplanting; k. tuinen ter plaatse van de aanduiding 'bouwvlak', alsmede voortuinen tussen de aanduiding 'bouwvlak' en de weg, alsmede bestaande tuinen; l.

landschappelijke inpassing van bouwwerken en voorzieningen; De gronden hebben tevens de dubbelbestemming 'Waarde – Archeologie', wat betekent dat deze gronden mede bestemd zijn voor de bescherming van de (potentieel) aanwezige archeologische waarden van de gronden. Op of in deze gronden mogen ten behoeve van de andere daar voorkomende bestemmingen uitsluitend gebouwen worden gebouwd ter plaatse van de aanduiding ‘bouwvlak’. Dat is op deze locatie niet van toepassing.

Groendus Projecten BV

Voor bouwwerken, geen gebouwen zijnde, geldt op locaties zonder aanduiding ‘bouwvlak’ de volgende eisen: 1. 2. 3.

op het perceelsdeel, gelegen tussen de weg en de voorzijde van het aangeduide bouwvlak, bedraagt de bouwhoogte maximaal 1 m.; overigens geldt een bouwhoogte van maximaal 2,5 m.; sleufsilo's, mestsilo's, foliemestbassins, paardenbakken, mestzakken en dergelijke voorzieningen zijn niet toegestaan, uitgezonderd waterbassins tot een maximale hoogte van 2,5 meter en (erf)verhardingen, bij de aanduiding ‘glastuinbouwbedrijf’ of ‘specifieke vorm van agrarische – glastuinbouw doorgroei’, met dien verstande dat ter plaatse van de aanduiding 'wetgevingszone - voorziening buiten bouwvlak' deze uitsluitend zijn toegestaan in de vorm van voerplaten, sleufsilo’s, kuilplaten of andere verhardingen tot een maximale hoogte van 2,5 m., ten behoeve van de opslag van ruwvoer, voor zover deze opslag noodzakelijk is voor het op het aansluitende bouwvlak aanwezige grondgebonden veehouderijbedrijf en de daarbij behorende verhardingen nodig zijn om die voorzieningen efficiënt te kunnen gebruiken; met dien verstande, dat ter plaatse van de gebiedsaanduiding ‘overige zone landschappelijke inpassing’ geen bouwwerken zijn toegestaan.

De realisatie van een zonnepark binnen het projectgebied is niet in overeenstemming met het vigerende bestemmingsplan. Ten behoeve van de realisatie zal dan ook een planologische procedure moeten worden doorlopen in de vorm van een omgevingsvergunning buitenplanse afwijking (art. 2.12 lid 1, sub a onder 3o Wabo). Hierbij wordt de uitgebreide procedure toegepast. Ten behoeve hiervan is voorliggende ruimtelijke onderbouwing opgesteld.

1.4

Leeswijzer

In dit hoofdstuk is een eerste algemene indruk van het projectgebied geschetst en is de aanleiding voor het volgen van een planologische procedure beschreven. In hoofdstuk 2 van deze toelichting wordt de beoogde ontwikkeling beschreven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 de haalbaarheid voor wat betreft beleid behandeld. In hoofdstuk 4 worden de relevante omgevingsaspecten nader toegelicht en in hoofdstuk 5 wordt de uitvoerbaarheid getoetst. Het laatste hoofdstuk is gewijd aan de afweging ten aanzien van het initiatief en de uiteindelijke conclusie.

Groendus Projecten BV

Planbeschrijving

2.1

Algemeen

Het projectgebied is gelegen aan de Akkerweg, ten noordoosten van de Bavelse Berg. Aan de noordzijde wordt het begrensd door de Koutereind. Het projectgebied heeft een oppervlakte van ongeveer 9,6 hectare. Het gebied is in gebruik als agrarische grond. De ontwikkeling betreft de realisatie van een zonnepark.

2.2

Zonnepark

Het zonnepark bestaat uit 23.520 zonnepanelen met een totaal vermogen van 12.700 kWp en een verwachte productie van circa 11.000.000 kWh per jaar. Uitgaande van een gemiddeld stroomgebruik per woning van 2.750 kWh per jaar, kan het zonnepark voorzien in de jaarlijkse elektriciteitsbehoefte van circa 4.000 woningen. De zonnepanelen worden georiënteerd op het oosten en westen in de lijn met de westelijke perceelsgrens.

Figuur 4: zonnepanelen georiënteerd op het oosten en westen. Het zonnepark bestaat uit twee velden met zonnepanelen, met daar omheen ruimte voor landschappelijke inpassing. De zonnepanelen worden geplaatst in tafels, waarbij twee zonnepanelen in ‘portrait’-modus (staand) boven elkaar worden geplaatst. De onderzijde van de zonnepanelen komt op ca. 80 centimeter boven maaiveld en de maximale hoogte van de zonnepanelen bedraagt ca. 1,7 meter. De zonnepanelen krijgen een hellingshoek van 10 graden. De draagconstructies worden middels rammen of schroeven in de grond verankerd, afhankelijk van de vereisten uit de benodigde trekproeven. Tussen de rijen met tafels is aan de bovenzijde een ruimte van 0,35 meter en aan de onderzijde een ruimte van circa 1 meter vrijgehouden om schaduw van de ene rij op de volgende te voorkomen en licht door te laten naar de bodem. Daarnaast wordt het zonnepark ontworpen met kleine ruimtes tussen de individuele zonnepanelen. Hiermee zorgen we ervoor dat een meer gelijkmatige afwatering plaatsvindt op de ondergrond en voldoende water de bodem bereikt onder de zonnepanelen.

Groendus Projecten BV

Figuur 5: Afmetingen en onderlinge afstanden van de tafels met zonnepanelen. Zonnepanelen produceren gelijkstroom. Dit wordt door omvormers omgezet in wisselstroom zoals die ook uit het stopcontact komt. De omvormers hangen onder de tafels met de zonnepanelen. De omvormers worden op hun beurt verbonden met een transformatorstation die de laagspanning uit de omvormers omzet naar middenspanning voor transport naar de Bavelse Berg, waar we op de bestaande netaansluiting inkoppelen. Er zijn vier transformatorstations nodig. Deze worden langs de Koutereind en Akkerweg voorzien, op voldoende afstand van woningen (>30 meter, zie paragraaf 4.5). Een tranformatorstation heeft een hoogte van circa 2,5 meter en staat aan de ‘binnenzijde’ van de landschappelijke inpassing, zodat de zichtbaarheid wordt geminimaliseerd. In het transformatorstation worden zowel de transformatoren als de laagspanningsverdelers gerealiseerd. De omvormers worden aan eigen draagframes onder of naast de zonnepanelen geplaatst. Rond de zonnepanelen wordt een hekwerk van ca. 2 meter hoogte geplaatst. Dit is een eis vanuit de verzekeraar van het zonnepark. Het hekwerk wordt uitgevoerd als gaashekwerk in de kleur antraciet en wordt circa 15 centimeter boven het maaiveld aangelegd zodat dieren het hek kunnen passeren en zich door het zonnepark kunnen verplaatsen.

Ten behoeve van de ontwikkeling is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld, dat als bijlage bij voorliggende ruimtelijke onderbouwing is gevoegd. Vanuit de omgeving zal het hekwerk nauwelijks zichtbaar zijn doordat dit aan de ‘binnenzijde’ van de landschappelijke inpassing wordt geplaatst. In figuur 6 is de plaatsing van de zonnepanelen weergegeven. Voor de exacte situering en plaatsing van de panelen en transformatorstations wordt verwezen naar de aanvraag omgevingsvergunning met bijbehorende tekeningen en het landschappelijk inpassingsplan in bijlage 6.

Groendus Projecten BV

Figuur 6: Ontwerp Zonnepark Dorst.

2.3

Landschappelijke inpassing

Het projectgebied ligt op de overgang tussen het (voormalige) akkerbouwgebied nabij Dorst en het beekdal van de (Molen)Ley. Aan de oostzijde waren in het verleden grote akkerbouwpercelen aanwezig. De westzijde bestond uit smalle kavels met beplanting langs de kavelgrenzen. In de loop van de 20e eeuw zijn veel van de kenmerkende beplantingen verdwenen door modernisatie van de landbouw en ruilverkaveling. Dat is ook in het projectgebied gebeurd, waardoor op dit moment weinig opgaande beplanting aanwezig is. De landschappelijke inpassing sluit aan bij de historische landschapsstructuur door het toevoegen van beplanting langs de randen van het zonnepark. Deze randen zorgen er tevens voor dat het zonnepark zo veel mogelijk aan het zicht wordt onttrokken. Het plangebied wordt ingericht als ecologisch zonnepark met veel afwisselende biotopen waardoor de biodiversiteit in het gebied wordt verhoogd. De landschappelijke inpassing bedraagt circa 30% van de totale oppervlakte van het plangebied. Langs de westelijke zijde van het zonnepark wordt langs de bestaande waterloop de (Molen)Ley voorzien in een ecologische zone met poelen en natuurvriendelijke oevers. De natuurvriendelijke oevers bestaan uit een plas/draszone van circa 7 meter breed en een diepte van circa 0,5 meter.

Op plekken waar deze diepte vanwege een mogelijke archeologische vindplaats niet mogelijk is zal de natuurvriendelijke oever maximaal 0,3 meter diep zijn. De poelen hebben een afmeting van circa 12x20 meter en zijn circa 1 meter diep. Langs de natuurvriendelijke oevers en de poelen zal een kruidenrijke moerasvegetatie ontstaan met soorten als riet en rietgras, grote zeggen, biezen en galigaan. Hiermee wordt leefgebied geboden aan vogels, libellen, vissen, amfibieën en zoogdieren als muizen, bunzing en egel. Door steeds slechts een deel te maaien ontstaat hier veel afwisseling. De grond die vrijkomt bij de aanleg van de natuurvriendelijke oevers en poelen zal

Groendus Projecten BV

zoveel mogelijk worden gebruikt voor de aanleg van de aarden wal. Resterende grond wordt verspreid over het plangebied, voor een gesloten grondbalans. Tussen de natuurvriendelijke oevers en het zonnepark is een strook van circa 3 meter voorzien met bramenstruweel en struweelhagen. Langs de oostelijke zijde van het zonnepark wordt een struweelhaag met overstaanders (bomen die vrijuit kunnen groeien) aangelegd. Ook aan de noord- en zuidzijde worden struweelhagen aangelegd. De struweelhaag heeft aan de noord- en zuidzijde een breedte van circa 3 meter en een hoogte van circa 3 tot maximaal 4 meter. De struweelhaag aan de oostzijde varieert in breedte tussen de 6 en 12 meter. Ook hier geldt een hoogte van circa 3 tot maximaal 4 meter. Ter hoogte van Akkerweg 9 zal een aarden wal worden aangelegd, waarop de struweelhaag zal worden aangeplant. De aarden wal heeft een hoogte van 1,7 meter zodat ook in de winter het zicht vanuit de woning op het zonnepark wordt geminimaliseerd. De struweelhaag heeft primair tot doel het zicht vanuit de omgeving op het zonnepark wegnemen. Secundair hieraan zijn landschapsversterking en ecologie. Het beheer wordt hierop aangepast. De struweelhagen in het plan bestaan uit soorten die in de omgeving voorkomen zoals meidoorn, Gelderse roos en hondsroos en uit soorten die jaarrond het zicht op het zonnepark verminderen zoals wilde liguster en gewone hulst.

De overstaanders bestaan uit elzen en zoete kersen. De struweelhagen bieden leef- en fourageergebied aan insecten zoals vlinders, bijen, hommels en zweefvliegen, vogels zoals roodborst, winterkoning, sijs, groenling, huismus, fazant en kramsvogel, reptielen zoals hazelworm en levendbarende hagedis en kleine zoogdieren zoals muizen en marterachtigen. Ook grotere zoogdieren zoals vos, ree en das kunnen gebruik maken van houtsingels en struweelhagen. Tussen en rondom de zonnepanelen wordt het terrein ingezaaid met mengsel voor kruidenrijk grasland dat geschikt is voor de bodemsoort (beekeerdgrond/humuspodzolgrond/hoge zwarte eerdgrond) en waterhuishouding. Het terrein wordt extensief beheerd middels maaien (buiten het hekwerk, 1 á 2 maal per jaar) en begrazing door schapen (binnen het hekwerk). Hiermee blijft de agrarische functie (deels) behouden. Door het inzaaien van de zonneweide met een mengsel voor kruidenrijk grasland, wordt een ideale leefomgeving gecreëerd voor vlinders, bijen en andere insecten. Verspreid door het zonnepark worden insectenhotels en nestkasten geplaatst als aanvulling op de andere maatregelen. Bij de hoofdtoegang tot het zonnepark is een informatiepaneel voorzien met informatie over het zonnepark. Een uitgebreide toelichting op de landschappelijke inpassing is te vinden in bijlage 6.

Groendus Projecten BV

Beleidskader

3.1

Algemeen

In dit hoofdstuk wordt aangegeven met welke beleidsuitgangspunten van het Rijk, de Provincie Noord-Brabant en het gemeentelijk beleid rekening moet worden gehouden bij het verlenen van de omgevingsvergunning ‘Zonnepark Dorst’.

3.2

Rijksbeleid

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie bevat de kaders van het rijksbeleid op het gebied van ruimtelijke ordening en is vastgesteld op 11 september 2020. In de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) wordt door het Rijk een langetermijnvisie gegeven op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Vanuit de NOVI geeft het Rijk kaders en richting voor zowel nationale als decentrale keuzes. Centraal bij de afweging van belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving, zowel van de boven- als van de ondergrond. De NOVI bestaat uit een visie, toelichting en uitvoeringsagenda. De combinatie van deze drie documenten zorgt voor een toetsing die leidt tot nationale strategische keuzes en gebiedsgericht maatwerk. De Uitvoeringsagenda beschrijft de vier prioriteiten. De opgaven uit de toelichting kunnen veelal niet apart van elkaar worden aangepakt. Als een samenhangende, integrale aanpak nodig is, over de sectoren heen, vraagt dit een andere inzet. De samenhang tussen opgaven manifesteert zich rond vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptie en energietransitie 2. Duurzaam economisch groeipotentieel 3. Sterke en gezonde steden en regio’s 4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Om de beleidskeuze weloverwogen te maken worden drie afwegingsprincipes, die helpen bij het afwegen en prioriteren van de verschillende belangen en opgaven, gehanteerd: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; en 3. Afwentelen wordt voorkomen.

Toetsing

In de NOVI wordt gesteld dat de klimaatdoelstelling in lijn is met de Parijse klimaatdoelstelling: in 2050 vrijwel geheel klimaat neutraal. In 2050 is Nederland erin geslaagd al deze ontwikkelingen zorgvuldig in te passen of nieuwe landschappen te creëren, met zo min mogelijk hinder of overlast voor mensen en het ecosysteem. De NOVI ziet het van nationaal belang om de internationale afgesproken doelen te behalen. De opgave is dan ook om de uitstoot van broeikasgassen ten opzichte van 1990 te reduceren met tenminste 49 procent in 2030, en met 95 procent in 2050. Met de realisatie van Zonnepark Dorst wordt aangesloten bij de prioriteiten in de NOVI, doordat wordt bijgedragen aan de energietransitie door de productie van duurzame energie. In Zonnepark Dorst worden meerdere functies gecombineerd, het zonnepark wordt aangelegd aan de hand van de kenmerken en identiteit van het gebied en er worden geen effecten afgewenteld op de omgeving. Daarmee wordt aangesloten bij de drie afwegingsprincipes.

Groendus Projecten BV

Zonnepark Dorst draagt bij aan de doelstelling wat betreft het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen. Ook draagt de realisatie van voorliggend plan bij aan de landschappelijke en ecologische kwaliteitsverbeteringen, zie ook paragraaf 2.3. De ontwikkeling voorziet in de realisatie van duurzame energievoorziening voor de gemeente Oosterhout. Duurzame energie vormt een van de 21 nationale belangen zoals verwoord in het NOVI: “Realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in 2050 CO2-arm is, en de daarvoor benodigde hoofdinfrastructuur”. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft de juridische kaders voor het ruimtelijk rijksbeleid. Het bevat regels die de beleidsruimte van andere overheden ten aanzien van de inhoud van ruimtelijke plannen inperken, daar waar nationale belangen dat noodzakelijk maken. Het gaat daarbij om nationale belangen als Rijksvaarwegen, Project Mainportontwikkeling Rotterdam, Kustfundament, Grote rivieren, Waddenzee en waddengebied, Defensie, Hoofdwegen en landelijke spoorwegen, Elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang, Natuurnetwerk Nederland, Primaire waterkeringen buiten het kustfundament, IJsselmeergebied en Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde.

Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte.

Toetsing

De projectlocatie ligt niet langs of in Rijksvaarwegen, Project Mainportontwikkeling Rotterdam, Kustfundament, Grote rivieren, Waddenzee en waddengebied, Defensie, Hoofdwegen en landelijke spoorwegen, Elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang, Natuurnetwerk Nederland, Primaire waterkeringen buiten het kustfundament, IJsselmeergebied en Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. De realisatie van een zonnepark past daarom binnen de regels van het Barro. Besluit ruimtelijke ordening Het Bro stelt vanuit de Rijksverantwoordelijkheid voor een goed systeem van ruimtelijke ordening juridische kaders aan de processen van ruimtelijke belangenafweging en besluitvorming bij de verschillende overheden. Onderwerpen zoals Ladder voor duurzame verstedelijking en de proceseisen voor goed ontwerp, aandacht voor de waterhuishouding (watertoets), het milieu en het cultureel erfgoed zijn allen geborgd in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). De relevante onderwerpen voor onderhavig project worden behandeld in hoofdstuk 4 Omgevingsaspecten, waarin de ruimtelijk en milieutechnische aspecten worden behandeld. Voor de Ladder voor duurzame verstedelijking geldt het volgende.

Toetsing

Uit vaste jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (Raad van State) blijkt dat voor de aanleg van een zonnepark het doorlopen van de Ladder voor duurzame verstedelijking niet nodig is. Dit omdat de ontwikkeling van een zonnepark niet als stedelijke ontwikkeling wordt getypeerd. Daarbij neemt de Raad van State in aanmerking dat een zonnepark zich bij uitstek niet goed leent voor realisatie binnen bestaand stedelijk gebied. Wanneer de Ladder van toepassing zou zijn op dergelijke ontwikkelingen, zou dit betekenen dat het bevoegd

Groendus Projecten BV

gezag telkens opnieuw dient te motiveren waarom de ontwikkeling niet binnenstedelijk plaats kan vinden. Dat is in het geval van een initiatief zoals voorliggende ontwikkeling, niet logisch. De Ladder voor duurzame verstedelijking hoeft daarom niet doorlopen te worden. Verwezen wordt naar de uitspraak van 23 januari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:178. De nut en noodzaak van het project zal evenwel blijken uit de navolgende beleidsparagrafen. Nationaal Klimaatakkoord Om de doelen te halen die in het Klimaatakkoord van Parijs zijn afgesproken heeft Nederland gewerkt aan een nationaal Klimaatakkoord. In het Klimaatakkoord maken bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden concrete afspraken over de maatregelen waarmee de CO2-uitstoot in Nederland gehalveerd kan worden. Verschillende sectoren (sectortafels gebouwde omgeving, industrie, landbouw en landgebruik, mobiliteit en elektriciteit) denken mee over concrete plannen. Op 28 juni 2019 is het Klimaatakkoord vastgesteld. Het Kabinet heeft met het nationale klimaatakkoord een centraal doel: het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 49% ten opzichte van 1990. Het kabinet pleit in Europa voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030. Het centrale doel van het Klimaatakkoord, het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen, raakt aan het leven van alledag

Toetsing

Met de realisatie van zonnepark Dorst wordt een bijdrage geleverd aan de doelstellingen uit het vastgestelde Klimaatakkoord doordat met de productie van zonne-energie wordt bijgedragen aan een CO2-vrij elektriciteitssysteem.

3.3

Provincie Noord-Brabant

Energieagenda Noord-Brabant 2019 – 2030 De Energieagenda Noord-Brabant 2019-2030 stippelt de koers uit in de energietransitie en vormt met enkele leidende principes de leidraad voor het handelen van de provincie. Dit met het doel om in 2050 in Brabant 100% duurzame energie en een reductie van 90% van de CO2-uitstoot ten opzichte van 1990 te bereiken. Hiervoor is, ook op weg naar 2030, een wezenlijke verandering noodzakelijk. Om de Brabantse energietransitie te realiseren, volgt de provincie de drie strategische hoofdlijnen die in de Energieagenda 2019-2030 zijn uitgezet: 1. Mobiliseren van de samenleving voor de energietransitie; 2. Selectief en slim stimuleren van koplopers; 3. Slim integraal combineren. Aan de hand van deze strategische hoofdlijnen wordt de uitwerking van 5 transitiepaden vorm te geven: 1. Elektriciteit; 2. Industrie; 3. Gebouwde omgeving; 4. Mobiliteit; 5. Landbouw.

Groendus Projecten BV

Per transitiepad is aangegeven wat de huidige stand van zaken (2016) is en wat bereikt wordt in 2030 indien het Innovatieve Toekomstbeeld uit het Haalbaarheidsonderszoek 2018 (Bijlage Energieagenda Noord-Brabant 2019-2030) wordt gerealiseerd. Onder het transitiepad Elektricteit wordt de transitie naar een CO2-vrij elektriciteitssysteem met duurzame opwekkingsmethoden van elektriciteit, transport en opslag gerekend. In het energiesysteem moeten verschillende bronnen, functies en locaties zo slim mogelijk gecombineerd worden. Dit vraagt om een elektriciteitsinfrastructuur die daarbij aansluit. De kansen voor zonne-energie zijn in Brabant relatief positief door de vele grote daken in de agrarische en logistieke sector en het omarmen van nieuwe technieken op het gebied van dunne film zonnetechnologie. De provincie kiest ervoor om biomassa als energiebron af te bouwen. De beoogde opwerk groeit van 6 PJ uit hernieuwbare elektriciteit in 2016 naar 88 PJ uit zon en wind.

Toetsing

De realisatie van Zonnepark Dorst is in lijn met de Energieagenda Noord-Brabant 2019-2030, met name op het gebied van transitiepad Elektriciteit, doordat met de productie van zonne-energie wordt bijgedragen aan een CO2-vrij elektriciteitssysteem met duurzame opwekkingsmethoden. Ondanks dat in Brabant veel grote daken aanwezig zijn kan hiermee niet voldoende energie worden opgewekt. Met de realisatie van zonnepark Dorst wordt een bijdrage geleverd aan de doelstelling van 88 PJ uit zon en wind uit de Energieagenda Noord-Brabant 2019-2030. Omgevingsvisie Brabant De provincie wil alvast gaan werken volgens de uitgangspunten van de nieuwe Omgevingswet. Daarom is in december 2018 de Brabantse Omgevingsvisie vastgesteld. De Brabantse Omgevingsvisie is een samenhangende visie op de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Dat gaat om ambities op gebied van de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De Omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. In de Omgevingsvisie is opgenomen dat Brabant in 2050 energieneutraal is.

Het is een samenleving waarin er geen CO2-uitstoot vanwege verbranding van fossiele brandstoffen meer bestaat. Aardolie en aardgas zijn energiebronnen uit lang vervlogen tijden; Brabant gebruikt alleen nog duurzame energie. Concreet is het doel om in 2050 100% duurzame energie te gebruiken, grotendeels afkomstig uit Noord-Brabant. Daarnaast is het doel voor 2030 tenminste 50% reductie van broeikasgassen ten opzicht van de uitstoot in 1990 en ten minste 50% duurzame energie.

Toetsing

Met de realisatie van zonnepark Dorst wordt een bijdrage geleverd aan de doelstellingen van 50% duurzame energie in 2030 en 100% duurzame energie, afkomstig uit Noord-Brabant. De ontwikkeling is daarmee in lijn met de Omgevingsvisie Brabant. Structuurvisie ruimtelijke ordening 2010 (partiële herzieningen 2014) Op 19 maart 2014 trad de Structuurvisie ruimtelijke ordening 2014 in werking. Dit is een actualisatie van de visie die in 2010 werd vastgesteld. De provincie geeft in de structuurvisie de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid tot 2025 (met een doorkijk naar 2040). In de structuurvisie ruimtelijke

Groendus Projecten BV

ordening 2014 wordt door de provincie aangegeven welke ruimtelijke doelen zij wil bereiken en op welke wijze zij dat wil doen. De ruimtelijke visie van de provincie bestaat op hoofdlijnen uit: - Een robuust en veerkrachtig natuur- en watersysteem met aandacht voor hoogwaterbescherming, droogte, biodiversiteit. - Een multifunctioneel landelijk gebied, waar de functies landbouw, recreatie en natuur in relatie tot elkaar ruimte krijgen, met aandacht voor cultuurhistorische waarden en de leefbaarheid van kleine kernen. - Een gevarieerd en aantrekkelijk stedelijk gebied, met sterke steden, groene geledingszones en uitloopgebieden (intensieve recreatie, stadslandbouw), met aandacht voor sterke regionale economische clusters, (inter)nationale bereikbaarheid, knooppuntontwikkeling (zowel in de centra als aan de randen van de steden). Dit is vertaald in de volgende 14 provinciale ruimtelijke belangen: 1. Regionale contrasten 2. Een multifunctioneel landelijk gebied 3. Een robuust en veerkrachtig water- en natuursysteem 4. Een betere waterveiligheid door preventie 5. Koppeling van waterberging en droogtebestrijding 6. Duurzaam gebruik van de ondergrond 7. Ruimte voor duurzame energie 8. Concentratie van verstedelijking 9. Sterk stedelijk netwerk 10. Groene geledingszones tussen steden 11. Gedifferentieerd aanbod aan goed bereikbare vrijetijdsvoorzieningen 12.

Economische kennisclusters 13. (inter)nationale bereikbaarheid 14. Beleefbaarheid stad en land vanaf de hoofdinfrastructuur Met name belang 7 is in dit geval van belang. De fossiele brandstoffen raken de komende decennia op. Daarom wordt het steeds belangrijker om alternatieven voor fossiele energiewinning te implementeren. Duurzame alternatieven zijn onder andere windenergie, warmtekrachtkoppeling, zonne-energie, biomassavergisting en geothermie. Duurzame energie biedt op een veelheid van terreinen kansen, maar vraagt om een goede ruimtelijke visie. Doordat fossiele energiebronnen uitgeput raken is het belangrijk dat de transitie naar andere duurzame energiebronnen stevig wordt ingezet en dat er zuinig wordt omgegaan met (bestaande) energiebronnen. De provincie wil bijdragen aan de ontwikkeling en opwekking van duurzame energie, zoals uit wind, zon, bodem, biomassa-, (co)vergisting en geothermie. Voor zonne-energie gelden wel een aantal voorwaarden, welke zijn opgenomen in de Interim Omgevingsverordening (zie hieronder).

Toetsing

Met de realisatie van zonnepark Dorst wordt een bijdrage geleverd aan de opwekking van duurzame energie in Noord-Brabant. Daarnaast wordt door de landschappelijke inpassing tevens bijgedragen aan het versterken van het water- en natuursysteem, zie ook paragraaf 2.3. De ontwikkeling is daarmee in lijn met de Omgevingsvisie Brabant.

Groendus Projecten BV

Interim omgevingsverordening provincie Noord-Brabant In de Interim Omgevingsverordening (IOV) zijn al veel wijzigingen vanuit de Omgevingsvisie doorgevoerd. Vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en daarmee ook de Omgevingsverordening tot (naar verwachting) 1 juli 2023, zijn een aantal urgente onderwerpen uit de Omgevingsverordening alvast verwerkt in de Interim omgevingsverordening. Het gaat daarbij over de volgende onderwerpen (zie documenten en bestanden): - toepassing van PFAS in grondwaterbeschermingsgebieden; - uitzingregeling voor stoppende veehouders; - treffen van mitigerende maatregelen ter voorkoming van faunaslachtoffers bij windturbines; - opnemen van de zonne-ladder; - oprichten van permanente teeltondersteunende voorzieningen; - opnemen van diverse maatwerkregelingen; - actualisering van grenzen van werkingsgebieden.

Figuur 7: Kaart Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant. Op de projectlocatie gelden vanuit de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant de volgende onderwerpen: - Kwaliteitsverbetering landschap: Een bestemmingsplan dat een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt in Landelijk Gebied bepaalt dat die ruimtelijke ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Een verbetering van de landschappelijke kwaliteit kan mede de volgende aspecten omvatten: o de op grond van deze verordening verplichte landschappelijke inpassing; o het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur of de relatie stad-land; o het behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen;

Groendus Projecten BV

o het wegnemen van verharding; o het slopen van bebouwing; o de realisering van het Natuur Netwerk Brabant en ecologische verbindingszones; o het aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden. Reservering waterberging: Een bestemmingsplan van toepassing op Reservering waterberging strekt mede tot behoud van het waterbergend vermogen van dat gebied. De toelichting bij een bestemmingsplan als bedoeld in het eerste lid bevat een verantwoording over de wijze waarop de geschiktheid van het gebied voor waterberging behouden blijft indien dat bestemmingsplan voorziet in een ontwikkeling van functies. Zonneparken in Landelijk gebied: Binnen Landelijk gebied is nieuwvestiging mogelijk van zelfstandige opstellingen van zonnepanelen om te kunnen voldoen aan de doelstellingen voor het opwekken van duurzame energie als: a. uit onderzoek blijkt dat de aanleg van het zonnepark noodzakelijk is omdat in onvoldoende mate voorzien kan worden in de behoefte voor duurzame energie: 1. door de ontwikkeling van andere vormen van duurzame energie; 2. binnen Stedelijk gebied; 3. door meervoudig ruimtegebruik in Landelijk gebied of binnen bestaand ruimtebeslag op bouwpercelen; en 4. op gronden aansluitend op Stedelijk gebied. b.

de nieuwvestiging past in het onderzoek naar geschikte locaties voor zelfstandige opstellingen van zonnepanelen, gelet op zorgvuldig ruimtegebruik en omgevingskwaliteit ; c. de ontwikkeling qua omvang inpasbaar is in de omgeving; d. de ontwikkeling een maatschappelijke meerwaarde geeft; e. de ontwikkeling op regionaal niveau is afgestemd met omliggende gemeenten en de netwerkbeheerder, gelet op de ontwikkeling van overige duurzame energie initiatieven in de omgeving. De maatschappelijke meerwaarde wordt onderbouwd vanuit de volgende criteria: a. de mate van meervoudig ruimtegebruik; b. de maatregelen die getroffen worden om de impact op de omgeving te beperken; c. de bijdrage die wordt geleverd aan andere maatschappelijke doelen. Er kan uitsluitend toepassing gegeven worden aan het eerste lid met een omgevingsvergunning waarbij door toepassing te geven aan artikel 2.12, eerste lid, onderdeel a, onder 2 of 3, Wet algemene bepalingen omgevingsrecht wordt afgeweken van een bestemmingsplan, waarbij aan de omgevingsvergunning in ieder geval de volgende voorwaarden worden verbonden: a. de omgevingsvergunning geldt voor een bepaalde termijn, die ten hoogste 25 jaar bedraagt; b. na het verstrijken van de termijn wordt de vóór de verlening van de omgevingsvergunning bestaande toestand hersteld en wordt de opstelling voor zonne-energie verwijderd; c. voor het gestelde onder b.

wordt financiële zekerheid gesteld.

Toetsing

Voor wat betreft het onderdeel Kwaliteitsverbetering landschap geldt dat voor het zonnepark een ontwerp is gemaakt voor de landschappelijke inpassing hiervan. Dit ontwerp is tot stand gekomen in overleg met omwonenden en andere relevante stakeholders. In paragraaf 2.3 wordt de landschappelijke inpassing uitgebreid beschreven. De maatregelen ten behoeve van de

Groendus Projecten BV

landschappelijke inpassing dienen voor een deel tevens als investering in de kwaliteitsverbetering van het landschap. Conform de ‘Gedragscode Zon op Land’ van Holland Solar, wordt daarbij een percentage van de gronden vrijgehouden van panelen en andere (technische) componenten van het zonnepark. Daarbij geldt dat de gedragscode 25% vrije ruimte voorschrijft, terwijl in dit plan ongeveer 30% van het plangebied wordt vrijgehouden. Daarmee wordt ruimschoots voldaan aan de gedragscode en worden extra investeringen gedaan ten opzichte van de basisinspanning. Er kan ook worden gekeken naar het Afsprakenkader Kwaliteitsverbetering van het landschap in de regio West-Brabant. De ontwikkeling van een zonnepark valt daarbij in Categorie 3. Voor de berekening van de benodigde kwaliteitsverbetering wordt voor deze categorie in het Afsprakenkader uitgegaan van een percentage van de bestemmingswinst. Omdat in dit geval de bestemming niet wijzigt, is geen sprake van bestemmingswinst en zou dus geen kwaliteitsverbetering verplicht zijn. Er wordt echter wel een kwaliteitsverbetering gerealiseerd door de aanleg van landschappelijke inpassing en de aanleg van een ecologische zone, zie hiervoor paragraaf 2.3.

Als het gaat om landschappelijke inpassing dan wordt in het Afsprakenkader geadviseerd om in de situatie waar sprake is van uitbreiding van een bouwblok de eis te stellen dat de oppervlakte van de landschappelijke inpassing minimaal 10% beslaat van de oppervlakte van de uitbreiding en om in alle andere situaties de eis te stellen dat de oppervlakte van de landschappelijke inpassing minimaal 5% beslaat van de oppervlakte van het vlak waarvan de bestemming wijzigt. In dit project wordt hier ruimschoots aan voldaan. Voor wat betreft het onderdeel Reservering waterberging geldt dat het waterbergend vermogen van het gebied dient te worden behouden. De ontwikkeling van een zonnepark zorgt er niet voor dat het waterbergend vermogen wordt beperkt. Een zonnepark is bestand tegen water, waardoor geen maatregelen nodig zijn die het waterbergend vermogen van de locatie negatief beïnvloeden. Bovendien worden langs de westzijde van het projectgebied natuurvriendelijke oevers aangelegd, waardoor het waterbergend vermogen juist wordt vergroot met circa 1.225 m3. De gemeente Oosterhout onderzoekt samen met Waterschap Brabants Delta en de gemeente Breda op dit moment de mogelijkheden voor extra waterberging in het projectgebied voor opvang van overstortend rioolwater uit de kern Dorst.

Mogelijk wordt in de toekomst daarom extra waterberging gerealiseerd aan de oost- en/of zuidzijde van het projectgebied. Voor wat betreft het onderdeel Zonneparken in Landelijk gebied geldt het volgende:

Onderbouwing behoefte en noodzaak

De gemeente Oosterhout heeft onderzocht in welke mate zonneparken noodzakelijk zijn om in voldoende mate te voorzien in de behoefte aan duurzame energie. Eén van de afspraken in het Klimaatakkoord voor de sector Elektriciteit is dat 30 energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. De Regionale Energiestrategie (RES) beschrijft regionale keuzes voor de grootschalige opwekking van duurzame energie en de warmtetransitie in de gebouwde omgeving. In de RES beschrijft elke regio zijn eigen keuzes. Voor de regio West-Brabant zijn deze keuzes vastgelegd in de RES 1.0 welke op 30 en 31 maart 2021 door de gemeenteraad is behandeld. In de concept RES West-Brabant is regionale afstemming bereikt over de invulling van de bijdrage die deze regio moet leveren aan de realisatie van de landelijke hoofddoelstelling. Dit dient in totaal op te tellen tot de landelijke doelstelling voor het opwekken van 35 TeraWattuur (TWh) duurzame energie in

Groendus Projecten BV

2030. De regionale bijdrage vanuit West Brabant is bepaald op 2,0 TWh aan gangbare technieken (zon/wind) en 0,2 TWh aan innovatieve technieken. Deze regionale opgave is onderverdeeld naar een opgave per gemeente. Voor de gemeente Oosterhout komt deze opgave neer op 0,192 TWh ofwel 192 Gigawattuur (GWh) tot 2030. De gemeente Oosterhout moet dus uiterlijk in 2030 192 GWh aan duurzame energie produceren. In het document ‘Ambities voor de energietransitie Oosterhout 2030’ en de bijbehorende ‘Routekaart energietransitie 2019-2022’ zijn deze ambities verder uitgewerkt. In de ‘Routekaart energietransitie 2019-2022’ zijn de concrete projecten opgenomen waarmee de gemeente deze ambities gaat realiseren tot en met 2022. De gemeentelijke doelstelling is om in 2030 54 GWh energie op te wekken met zon op bedrijfsdaken, oftewel bijna 30% van de te produceren duurzame energie. Op basis van de Omgevingsvisie streeft de gemeente Oosterhout voor bedrijfsdaken naar een 35% bedekking met zonnepanelen. Om dit te bereiken moeten circa 160.000 zonnepanelen op daken worden gelegd. Een inventarisatie van de rijksoverheid geeft aan dat per gemeente ca. 25% van de daken van bedrijven geschikt zijn voor zonnepanelen. Oosterhout zit daar dus qua doelstelling al ruim boven.

Als de volledige doelstelling voor duurzame energie voor 2030 op bedrijfsdaken gerealiseerd moet worden, moet circa 65-70% van de bedrijfsdaken in 10 jaar vol gelegd worden. Dit is onrealistisch en technisch onhaalbaar. Met de doelstelling van 35% aan bedrijfsdaken heeft de gemeente Oosterhout reeds een zeer ambitieuze doelstelling. De gemeente heeft geen mogelijkheid om zonnepanelen op bedrijfsdaken verplicht te stellen. Ook zijn lang niet alle bedrijfsdaken en dakconstructies geschikt om panelen (rendabel) op te leggen. Bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de (nieuw)bouw en uitbreiding van bedrijfspanden wijst de gemeente de eigenaren op het realiseren van een voor zonnepanelen geschikte dakconstructie. Dit geldt ook voor het nieuwe bedrijventerrein Everdenberg-Oost. Landelijk wordt onderzocht of het bouwbesluit aangepast kan worden, zodat een dak altijd geschikt dient te zijn voor de plaatsing van zonnepanelen. Dit is echter nog niet gebeurd. Voor bedrijven blijft het hierdoor uiteindelijk een bedrijfseconomische afweging of een bedrijf kan en wil investeren in zonnepanelen op het dak. Daarnaast is in Routekaart energietransitie 2019-2022 opgenomen dat er langs de A59 3 tot 4 windturbines worden geplaatst in de Oranjepolder. Hiermee kan jaarlijks ca. 90 GWh worden opgewekt.

Bij het vaststellen van de Routekaart Energietransitie 2019-2022 van de gemeente Oosterhout is uitgebreid gesproken over grootschalige energieopwekking met zonneweiden. De gemeenteraad heeft aangegeven in het kader van zorgvuldig ruimtegebruik zo min mogelijk (landbouw)gronden te willen benutten voor grootschalige zonneparken. Om die reden zijn, op voorstel van het college, slechts 2 locaties benoemd als geschikt voor grootschalige zonnepark Het Energiepark A59 en de zonneweide Dorst. Over deze laatste staat in de Routekaart Energietransitie 2019-2022 het volgende opgenomen: ‘De mogelijkheid bestaat om een kleinschalig zonneweide van 5 hectare te realiseren nabij de Bavelse Berg, waar de gemeente Breda een omgevingsvergunning heeft afgegeven voor de realisatie van een zonneweide.’ Onderdeel van de zonneladder zijn ook andere locaties voor grootschalige opwek van zonneenergie, zoals (tijdelijk) braakliggende terreinen binnen stedelijk gebied of aan de randen van stedelijk gebied, voormalige vuilstortplaatsen en geluidswallen. In de gemeente Oosterhout

Groendus Projecten BV

zijn dergelijke locaties, die rendabel te exploiteren zijn, niet voor handen en/of te klein om een substantiële bijdrage te leveren en/of de impact voor de omgeving is te groot. De opbrengst uit zonnepanelen op woningen mogen, vanuit de landelijke berekeningsmethodiek van het Nationaal Programma RES, niet meegerekend worden voor de opgave en realisatie van de 192 GWh in 2030. Dat betekent dat van de doelstelling van 192 GWh (na aftrek van 90 GWh wind en 54 GWh op bedrijfsdaken) nog 48 GWh over blijft om duurzaam op te wekken in 2030. Op dit moment zijn zon en wind de technisch meest haalbare en bruikbare energiebronnen. Dus de resterende 48 GWh moet worden opgewekt met zonneparken op landbouwgronden of andere gronden. Zoals al aangegeven zijn andere gronden daarvoor niet geschikt.

Inpassing in omgeving, zorgvuldig ruimtegebruik en omgevingskwaliteit

In 2018 zijn 15 locaties beoordeeld die door marktpartijen zijn aangedragen voor de grootschalige productie van duurzame energie met zonnepanelen in de gemeente Oosterhout. Daarvan lagen er 11 rondom Oosteind (6 langs A27, 3 ten noorden en 3 ten zuiden van Oosteind), 3 ten westen van Dorst, en 1 ten noorden van Oosterhout (Oranjepolder, Energiepark A59). Al deze locaties zijn door de gemeente afgewogen op mogelijke effecten op de omgeving. Hierbij is onder meer gekeken naar de gevolgen voor natuur, water, ruimtelijke ordening en historische betekenis. Ook zijn in deze beoordeling de richtlijnen van het Rijk betrokken dat deze locaties zoveel mogelijk moeten worden gecombineerd met bestaande infrastructuur. Bij zonnepark Dorst is dat industrieterrein Minervum en de voormalige vuilstort Bavelse Berg waar ook een zonnepark wordt gerealiseerd. Voor Oranjepolder zijn dat Weststad, de A59 en het Wilhelminakanaal. Zowel het gebied van het Energiepark A59, als dat van de zonnepark Dorst, worden extensief gebruikt (agrarisch) en liggen op ruime afstand van de bebouwde kom en grote aantallen woningen. Besloten is daarom door het gemeentebestuur om twee locaties aan te wijzen en de vraag hier te concentreren en de 2 locaties Dorst/Akkerweg en Oranjepolder in de Routekaart Energietransitie te benoemen als geschikte locaties voor grootschalige opwekking van zonne-energie.

De omvang van het plangebied en de capaciteit is groter dan in het oorspronkelijke plan uit 2018 (was ca. 5 hectare). De uitbreiding van de locatie met percelen ten noorden van de oorspronkelijke percelen is tot stand gekomen na overleg met de gemeente Oosterhout. In de basis kreeg Zonnepark Dorst goedkeuring vanuit de gemeente. Geadviseerd werd, conform de Toekomstvisie 2030, meer ruimte te creëren voor landschappelijke inpassing en natuur in verband met de ecologische zone van het beekdal van de (Molen)Ley die hier oorspronkelijk zijn loop heeft. Om deze ruimte te vinden is geadviseerd ook het perceel aan de noordzijde te betrekken in dit project. Daarmee kan in het project een bredere natuurlijke zone tussen de zonneweide en de Akkerweg worden gerealiseerd. De vervallen 3e windmolen uit het Energiepark A59 moet daarnaast nog worden gecompenseerd om de duurzaamheidsambities in 2030 alsnog te halen. Dit betreft de compensatie van een windmolen met een productiecapaciteit van 15 GWh. Met zonnepark Dorst, met een productiecapaciteit van 11,3 GWh is al een deel van de compensatie gerealiseerd. De oorspronkelijke geplande productiecapaciteit was 6,8 GWh. Het resterende deel van de compensatie kan worden gerealiseerd met zon op bedrijfsdaken op het nieuwe bedrijventerrein Everdenberg-Oost.

Door de landschappelijke inpassing (zie paragraaf 2.3) is het zonnepark bovendien goed ingepast in de omgeving en door de aanleg van een ecologische zone met natuurvriendelijke oevers en

Groendus Projecten BV

poelen, de aanleg van bloemrijk grasland onder en tussen de zonnepanelen en langs de buitenranden en struweelhagen wordt bijgedragen aan verbetering van de biodiversiteit. Daarnaast is Groendus voornemens het beheer van het zonnepark binnen de hekken te laten uitvoeren middels begrazing, waardoor ook de agrarische functie (deels) behouden blijft.

Afstemming met omliggende gemeenten en netwerkbeheerder

Regionale afstemming vindt plaats via de Regionale Energiestrategie (RES) 2030, zie ook paragraaf 3.4. Het beoogde zonnepark is regionaal afgestemd. Middels de omgevingsdialoog is ook de buurgemeente Breda betrokken geweest bij de planontwikkeling. In samenwerking met Enexis is onderzocht op welke wijze zonnepark Dorst kan worden aangesloten op het elektriciteitsnet. Aangezien Groendus ook eigenaar is van het zonnepark op de Bavelse Berg moet zonnepark Dorst via (een uitbreiding van) de bestaande aansluiting van Zonnepark Bavelse Berg op het net worden aangesloten. Groendus heeft een analyse gemaakt van de productie van Zonnepark Bavelse Berg en geconcludeerd dat er voldoende mogelijkheden zijn om gebruik te maken van de bestaande aansluiting van Zonnepark Bavelse Berg. Hiermee wordt ook voldaan aan de motie ‘Voorrang zon op daken’, d.d. 13 november 2020, waarmee moet worden aangetoond dat na aansluiting van het zonnepark op het net nog voldoende ruimte bestaat om ook ruimte te blijven bieden aan zon op Dak. Voor het aansluiten van Zonnepark Dorst hoeft de aansluiting niet verzwaard te worden en wordt de bestaande netaansluiting veel beter benut. Zonnepark Dorst kan dus worden aangesloten zonder extra netcapaciteit te gebruiken.

Maatschappelijke meerwaarde

Mits goed aangelegd en beheerd kunnen zonnepark bijdragen aan een verbetering van de biodiversiteit blijkt onder meer uit onderzoek van de Wageningen Universiteit. Doordat het zonnepark wordt gebouwd op voormalige landbouwgrond, kunnen door het uitblijven van bemesting en het niet langer gebruiken van bestrijdingsmiddelen de natuurwaarden worden verhoogd. Conform de ‘Gedragscode Zon op Land’ van Holland Solar, wordt daarbij een percentage van de gronden vrijgehouden van panelen en andere (technische) componenten van het zonnepark. Daarbij geldt dat de gedragscode 25% vrije ruimte voorschrijft, terwijl in dit plan ongeveer 30% van het plangebied wordt vrijgehouden. Daarmee wordt ruimschoots voldaan aan de gedragscode en worden extra investeringen gedaan ten opzichte van de basisinspanning. Bovendien is het op een zonnepark doorgaans veel rustiger dan in een agrarische omgeving, waardoor meer dieren zich hier thuis voelen. In overleg met de naastgelegen gemeente Breda is langs de westzijde bovendien een ecologische zone voorzien met natuurvriendelijke oevers en poelen ten behoeve van de boomkikker, zie paragraaf 2.3. Deze ecologische zone sluit aan de noord- en zuidzijde aan op reeds bestaande ecologische zones. Daarnaast levert ook proces- en financiële participatie een evidente maatschappelijke meerwaarde.

In dat kader is door Groendus in eerste instantie een omgevingsdialoog gevoerd, waarmee de reacties uit de omgeving zijn opgehaald en waar mogelijk zijn verwerkt in het ontwerp van het zonnepark of anderszins zijn meegenomen in de planontwikkeling. Van de omgevingsdialoog is een verslag opgemaakt. In hoofdstuk 5 van voorliggende ruimtelijke onderbouwing wordt de maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan besproken. Hierin wordt nader ingegaan op het omgevingsdialoog, maar ook op de andere vormen van participatie, zoals de uit te werken van mogelijkheden ten aanzien van financiële participatie in samenwerking met

Groendus Projecten BV

lokale energiecoöperatie Oosterhout Nieuwe Energie. Ook is voorzien in een bijdrage aan het omgevingsfonds dat door de gemeente Oosterhout is opgericht.

Tijdelijkheid

Het zonnepark wordt conform de interim omgevingsverordening voor de duur van maximaal 25 jaar opgericht. Na ontmanteling van het park worden de gronden weer in oorspronkelijk staat terug gebracht. De ecologische zone aan de westzijde kan gedeeltelijk gehandhaafd worden na afloop van de exploitatieperiode van het zonnepark. Het gaat om het deel dat ligt op de percelen Gemeente Oosterhout, Sectie T, numemrs 12 en 15 met een oppervlakte van circa 2.900 m2. De planologische toestemming geschiedt via de omgevingsvergunning ‘planologisch strijdig gebruik’, als bedoeld in art. 2.12, onderdeel a, onder 3 van de Wabo. De termijn van 25 jaar wordt als voorwaarde aan de omgevingsvergunning verbonden. Ook met de grondeigenaren is afgesproken dat het terrein na 25 jaar weer in oorspronkelijke staat wordt teruggebracht.

Toetsing

De ontwikkeling is in lijn met de relevante bepalingen uit de Interim Omgevingsverordening.

3.4

Regionaal beleid

Regionale Energiestrategie (RES) Naar aanleiding van het klimaatakkoord is Nederland opgedeeld in 30 energie-regio’s. Gemeenten, provincies, waterschappen, netbeheerders, maatschappelijke organisaties en inwoners maken samen een plan waarin ze beschrijven hoe ze meer duurzame energie gaan opwekken en hoe huizen en gebouwen duurzaam verwarmd worden. In Nederland willen we in 2030 met elkaar 35 terawattuur (TWh) duurzame stroom opwekken op land. En er moet gezocht worden naar duurzame warmtebronnen. Ook de regio West-Brabant draagt hieraan bij. In februari 2021 presenteerde de regio haar gezamenlijke plan: de Regionale Energiestrategie (RES 1.0). In 2030 wil de regio West-Brabant 2,0 TWh duurzaam opwekken met grootschalige wind- en zonneenergie en 0,2 TWh met innovatieve technieken. De extra elektriciteit wil de regio opwekken met de onderstaande aanpak. - Stimuleren van een groei van 0,4 TWh kleinschalige opwek van elektriciteit, van 0,1 nu naar 0,5 TWh in 2030 (zonnepanelen op de helft van het geschikte oppervlak aan kleine daken). Zonnepanelen op eigen dak verlagen de energierekening van inwoners en bedrijven en zijn een stap naar zelfvoorzienend wonen en werken. - Extra grootschalige elektriciteitsopwekking van 1,0 TWh door: a. Initiëren en faciliteren van de groei van zonne-energie tot op 25% van de grote daken.

Dit is 0,5 TWh extra ofwel circa 475 hectare zonnepanelen, naast de 0,2 TWh die naar verwachting op nieuwe, grote daken zal worden opgewekt. Zon op dak draagt bij aan besparing op de energierekening (van ondernemers, verenigingen, etc.). Opbrengst van lokale opwekking op dak en veld kan de lokale leefbaarheid ondersteunen, bijvoorbeeld als financieringsbron voor sportclubs. b. Aanwijzen van zoekgebieden voor het opwekken van 0,2 TWh extra windenergie (9 à 12 nieuwe windturbines en het vervangen van ongeveer 25 oudere turbines). Deze liggen vooral in het westen en noordwesten van de regio vanwege de netcapaciteit. De zoekgebieden en locaties sluiten nauw aan bij bestaande lokale initiatieven en beleid. De realisatie van deze windturbines draagt bij aan een CO2en kostenefficiënte aanpak. We beogen een lokaal eigenaarschap van 50%.

Groendus Projecten BV

Opwekken van 0,3 TWh elektriciteit met extra zonneparken, te ontwikkelen in combinatie met bijvoorbeeld natuur, waterberging en/of landbouw (circa 300 hectare). De combinaties bevorderen functionele koppelingen, als bufferzones langs beken en nieuwe verdienmodellen in bijvoorbeeld de landbouw. Stimuleren van de ontwikkeling van innovatieve technieken. Hier wordt in 2030 minimaal 0,2 TWh mee opgewekt en na 2030 wordt dit opgeschaald. Innovatieve technieken -zoals zonnepanelen op gevels, nieuwe vormen van waterkracht-zijn veelbelovend om de kosten en het beslag op ruimte te beperken. Het ondersteunt werkgelegenheid voor start-ups en in de techniek.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oosterhout&id=6bb0b697-8b72-4285-a7a0-3ebeb97e2af2