bijlage 2 OBP Dommelbergen 2021

Ontwerp Bestemmingsplan Dommelbergen 2021

Gemeente Oosterhout

Toelichting Regels Bijlage Verbeelding Schaal 1:1000

Datum: september 2021 Identificatienummer: NL.IMRO.0826.BSPdommelb2021-ON01

1

2

TOELICHTING Inhoudsopgave 1.

2.

INLEIDING.......................................................................................................................... 5 1.1

Algemeen ................................................................................................................... 5

1.2

Plangebied: ligging en begrenzing ............................................................................ 5

1.3

Vigerende bestemmingsplannen ............................................................................... 6

1.4

Leeswijzer .................................................................................................................. 7

BESCHRIJVING PLANGEBIED ......................................................................................... 8 2.1

Historische beschrijving ............................................................................................. 8

2.2

Structuur plangebied.................................................................................................. 9

2.2.1 Functioneel-ruimtelijke analyse en waardering ......................................................... 9 2.2.2 Stedenbouwkundig-ruimtelijke analyse en waardering ........................................... 17 3.

BELEID ............................................................................................................................. 29 3.1 3.1.1

Rijksbeleid ............................................................................................................... 29 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ....................................................................... 29

3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) en Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) .............................................................................................. 29 3.1.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro)/ Ladder voor duurzame verstedelijking .............. 32 3.2

Provinciaal beleid ..................................................................................................... 34

3.2.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant .............................................................................. 34 3.2.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant ....................................................... 34 3.1.3 3.3

Beleid waterschap Brabantse Delta .................................................................... 35 Gemeentelijk beleid ................................................................................................. 36

3.3.1 Omgevingsvisie Oosterhout .................................................................................... 36 3.3.2 Structuurvisie ........................................................................................................... 36 3.3.3 Welstand ................................................................................................................. 38 4.

Omgevingsaspecten ......................................................................................................... 39 4.1

Leefomgeving .......................................................................................................... 39

4.1.1 Wonen ..................................................................................................................... 39 4.1.2 Economie ................................................................................................................ 40 4.1.3 Verkeer .................................................................................................................... 41 4.1.4 Duurzaamheid ......................................................................................................... 42 4.2

Groen ....................................................................................................................... 44

4.2.1 Natuurnetwerk Brabant (NNB) ................................................................................ 44 4.2.2 Gemeentelijk groen beleid ...................................................................................... 44 4.3

Water ....................................................................................................................... 45

4.3.1 Beleid waterschap Brabantse Delta ........................................................................ 45 4.3.2 Water- en rioleringsplan 2017-2021 ........................................................................ 46 4.4

Cultuur ..................................................................................................................... 47

4.4.1 Erfgoedwet .............................................................................................................. 47

3

4.4.2 Provinciale Cultuurhistorische Waardenkaart ......................................................... 47 4.4.3 Gemeentelijke beleidsnota Cultuurhistorie, Monumenten en Archeologie ............. 48 4.5

Milieu ....................................................................................................................... 48

4.5.1. Geluid ..................................................................................................................... 48 4.5.2 Luchtkwaliteit ........................................................................................................... 50 4.5.3 Stikstof ..................................................................................................................... 50 4.5.4 Externe veiligheid .................................................................................................... 50 5.

JURIDISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................ 53 5.1

Het juridische plan ................................................................................................... 53

5.2

Bestemmingen ......................................................................................................... 53

6.

HANDHAAFBAARHEID ................................................................................................... 60

7.

UITVOERBAARHEID ....................................................................................................... 61 7.1

Economische uitvoerbaarheid ................................................................................. 61

7.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid ........................................................................... 61

7.3

Vaststellingsprocedure ............................................................................................ 61

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING .......................................................................................... 62

4

1. INLEIDING 1.1 Algemeen

Bestemmingsplannen worden met regelmaat geactualiseerd en opnieuw vastgesteld. Zo blijft er sprake van het digitaal beschikbaar hebben van actuele, goed leesbare en hanteerbare bestemmingsplannen voor het grondgebied van de gemeente. Nieuwe inzichten en vernieuwd beleid van diverse overheden worden meegenomen in de actualisering. Het nieuwe bestemmingsplan fungeert als basis voor ruimtelijke ontwikkelingen in het plangebied.

1.2 Plangebied: ligging en begrenzing Het plangebied Dommelbergen wordt in het oosten begrensd door de Rijksweg A27, in het zuiden door de Bovensteweg (N629) en in het westen door de Statendamweg. Ten noorden van het plangebied ligt het agrarische buitengebied.

Plangrens bestemmingsplan ‘Dommelbergen’

5

Dommelbergen ligt in het noordelijk deel van de kern Oosterhout en is een typische woonwijk. Het plangebied bestaat uit acht woonbuurten en 2 sportparken (De Slotbosse Toren en De Elskens), die van elkaar worden gescheiden door ontsluitingswegen en fietspaden. Naast woningen zijn in Dommelbergen een wijkwinkelcentrum, maatschappelijke voorzieningen en sportvoorzieningen aanwezig. Bedrijvigheid komt met name voor op twee kleine bedrijventerrein aan de Statendamweg en de Wisselaar.

Dammenbuurt

Staatsliedenbuurt

Sportpark

Larenbuurt Beemdenbuurt Donkenbuurt

Schildersbuurt

Water- en sportpark Sterrenbuurt Kruidenbuurt

Woonbuurten in Dommelbergen

In de periode 1970-2000 is het gros van de woningen in Dommelbergen gerealiseerd. Kenmerkend voor de structuur van de wijk is de opdeling in verschillende (woon)buurten, die elk een eigen structuur en karakter hebben. De groei van de wijk is afleesbaar aan de opzet van de verschillende woonbuurten. De meest zuidelijke buurten zijn gerealiseerd in de jaren 70 van de vorige eeuw. De meest recent gerealiseerde noordelijke buurten dateren uit de jaren 90. De oppervlakte van het totale plangebied bedraagt circa 278 hectare.

1.3 Vigerende bestemmingsplannen Voor het plangebied vigeren diverse bestemmingsplannen. Er is sprake van verschillende planvormen, met deels verouderde regelingen. In onderstaande tabel zijn de vigerende bestemmingsplannen opgesomd, met de data van vaststelling door de gemeenteraad en de data van onherroepelijk worden van de bestemmingsplannen. Bestemmingsplan Dommelbergen Bestemmingsplan Dommelbergen, herziening I (Elskensweg 9) Parapluherziening Oosterhout 2017, definitie wonen/woondoeleinden Parapluherziening Parkeren Oosterhout 2018

6

Vaststelling Raad 16 december 2008 14 oktober 2014 19 september 2017 3 juli 2018

1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt het plangebied en zijn omgeving nader omschreven. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het geldende beleid. Hoofdstuk 4 gaat in op de juridische uitvoerbaarheid en hoofdstuk 5 over de handhaafbaarheid. In hoofdstuk 6 wordt tenslotte de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid en de vaststellingsprocedure van het plan beschreven.

7

2. BESCHRIJVING PLANGEBIED 2.1 Historische beschrijving De kern Oosterhout is ontstaan op de grens van zand- en kleigronden, op een kruising van landwegen. De kern Oosterhout heeft zich in eerste instantie ontwikkeld langs een aantal linten, die in een uitwaaierend patroon richting de kernen in de omgeving liepen. Op de kruising van de bebouwingslinten ontstond een groot dorp met van oorsprong een open ruimtelijke structuur. In de 19e eeuw vond rond de pleinen Markt en Heuvel verdichting van deze structuur plaats. Hier ontstond een centrumgebied waar handel en nijverheid zich vestigden.

Oosterhout rond 1900

Naast deze belangrijkste dorpskern ontwikkelden zich in het buitengebied verschillende buurtschappen en kleinere dorpen, die voornamelijk een agrarische functie hadden. Kenmerkend voor Oosterhout waren de wegen die in een sterpatroon samenkwamen op de Markt en de kern Oosterhout verbonden met de omliggende plaatsen zoals Breda, Geertruidenberg en Dongen. Het Wilhelminakanaal, dat werd voltooid in 1924, maakte verdere industrialisatie mogelijk. In 1919 werd reeds een haven in gebruik genomen. Deze lag ten westen van het centrum en hier kwamen enkele betonfabrieken. Door de verbeterde infrastructuur en de opkomende industrie en handel in de tweede helft van de 19e eeuw groeide de woningbehoefte in Oosterhout. Het bestaande centrumgebied werd verdicht en langs de voornaamste doorgaande wegen breidde de kern uit. De groei van Oosterhout vond in deze periode ongepland en zonder sturing plaats, waarbij de gronden tussen Markt en Heuvel verder werden bebouwd. In de 20e eeuw zijn rondom het centrumgebied de eerste woonwijken aangelegd. Na de tweede wereldoorlog groeide Oosterhout explosief. In de jaren 50 van de vorige eeuw werden ten zuiden van de kern de wijken Slotjes Oost, Slotjes Midden en Slotjes West gerealiseerd.

Deze nieuwe woonbuurten waren de eerste grootschalige planmatige uitbreidingen van Oosterhout, dat tot die tijd voornamelijk kleinschalige, incidentele groei had doorgemaakt. Het Slotjesveld,

8

ten zuiden van de Ridderstraat, bleef vrij van woningbouwontwikkelingen, waardoor een groene plek in het stedelijk gebied ontstond. In de jaren 60 van de vorige eeuw werd aan de zuidzijde van het Wilhelminakanaal de woonwijk Oosterheide gebouwd. Ook werd in deze periode de A27 aangelegd, in de jaren ’70 gevolgd door de A59. In de periode 1970-2000 vond de groei van Oosterhout met name plaats richting het noorden, waar de wijken Strijen en Dommelbergen werden ontwikkeld. De meest recente uitbreiding van de kern wordt gevormd door de wijk Vrachelen, gelegen aan de westzijde van het Wilhelminakanaal, welke met de realisering van de buurt De Contreie zijn voltooiing nadert. Oosterhout heeft zich ontwikkeld tot een kern die met name gekenmerkt wordt door de woongebieden uit verschillende tijdsperioden. De huidige ruimtelijke structuur van Oosterhout wordt gedragen door ontsluitingswegen, die de kern opdelen in verschillende wijken en gebieden. Het centrumgebied, met de oorspronkelijke kenmerkende uitwaaierende wegenstructuur, wordt omsloten door verkeerswegen. Buiten het centrum zijn de historische routes in veel gevallen doorsneden ten behoeve van de aanleg van nieuwe woonwijken. Hierdoor zijn ze vaak niet meer herkenbaar aanwezig. De oorspronkelijke verkeersfunctie van deze routes is overgenomen door de recentere ontsluitingswegen.

Binnen het voorliggend plangebied zijn (geen) cultuurhistorische objecten of cultuurhistorische structuren aanwezig. Het enige monumentale bouwwerk in Dommelbergen is de Slotbosse Toren, die is aangemerkt als Rijksmonument. 2.2 Structuur plangebied 2.2.1 Functioneel-ruimtelijke analyse en waardering Bebouwd gebied De bebouwing in Dommelbergen heeft overwegend een woonfunctie. Bedrijven zijn gevestigd op een klein bedrijventerrein langs de Statendamweg en in het oostelijk deel van de Larenbuurt. In winkelcentrum Arkendonk, dat centraal in de wijk ligt, zijn detailhandel, horeca en maatschappelijke voorzieningen geconcentreerd. Basisscholen komen verspreid over de verschillende woonbuurten voor. Gebouwde sportvoorzieningen zijn, in de vorm van een sporthal met zwembad, in de nabijheid van winkelcentrum Arkendonk gesitueerd. Daarnaast zijn in Dommelbergen twee sportparken aanwezig.

Groen gebied

Sportpark de Elskens Bedrijventerrein Bedrijven Larenbuurt Woonbuurten Winkelcentrum Arkendonk

Sportpark Park Slotbosse Toren

Schematische weergave Dommelbergen

9

10

Wonen Dommelbergen is grotendeels gebouwd tussen de jaren 1970 en 2000. De wijk kent een planmatige opzet en bestaat uit acht woonbuurten die elk een eigen interne structuur hebben. De woonbebouwing bestaat hoofdzakelijk uit grondgebonden woningen in verschillende typologieën. Op een aantal plaatsen in de woonbuurten zijn kleine appartementengebouwen gesitueerd tussen de grondgebonden woningen. Op markante punten langs de hoofdwegen staat een aantal appartementengebouwen met een wat grotere maat. Deze appartementencomplexen zijn in een aantal gevallen gerealiseerd op inbreidingslocaties tussen de buurten en vormen verbijzonderingen in de ruimtelijke structuur van Dommelbergen. Bedrijvigheid Op twee locaties in Dommelbergen zijn bedrijven gevestigd. Aan de Statendamweg is een strook met bedrijven gesitueerd. In deze strook komen, naast een bedrijfsverzamelgebouw, met name kleinschalige bedrijven voor. In het meest noordelijke pand in deze bedrijvenstrook is een bouwmarkt gevestigd. Een aantal bedrijfspanden langs de Statendamweg heeft een representatieve uitstraling en profiteert hiermee van de zichtlocatie aan deze doorgaande route. Verder bestaat de bebouwing veelal uit (opslag)loodsen en werkplaatsen, met een beperkte baliefunctie.

Autobedrijf (Burgemeester Elkhuizenlaan)

Bedrijfsverzamelgebouw Statendamweg

In het oostelijk deel van de Larenbuurt is een klein aantal bedrijven gesitueerd. Het meest in het oog springend is een autobedrijf, dat aan een parallelweg van de Burgemeester Elkhuizenlaan staat. Dit bedrijf heeft een eigentijdse en representatieve uitstraling. Achter dit autobedrijf staan enkele kleinschaligere bedrijfspanden/-loodsen, die minder beeldbepalend zijn. Op enkele locaties in Dommelbergen is sprake van bedrijvigheid aan huis. Het betreft kleinschalige bedrijfsactiviteiten die goed inpasbaar zijn in de woonomgeving.

11

Detailhandel Detailhandel is in Dommelbergen geconcentreerd in winkelcentrum Arkendonk. In het winkelcentrum is een uitgebreid aanbod aan winkels gevestigd, dat met name gericht is op de dagelijkse boodschappen. Het winkelcentrum heeft een functie voor de hele wijk Dommelbergen en biedt onder meer ruimte aan twee supermarkten. Winkelcentrum Arkendonk is deels overdekt en is geheel als verblijfsruimte ingericht. De winkels zijn georiënteerd op een centraal plein en een aantal passages die daarop uitkomen, waardoor vanuit de omliggende woonbuurt met name de achterzijde van de winkelpanden zichtbaar is.

Winkelcentrum Arkendonk

Passage winkelcentrum Arkendonk

De ruimte in het winkelcentrum is niet toegankelijk voor gemotoriseerd verkeer. Laden en lossen en parkeren vindt plaats aan de achterzijde van de winkels. Aan de noord-, zuid- en westzijde van het winkelcentrum zijn parkeerterreinen aanwezig. Op de hoek van de Statendamweg en de Oostpolderweg is een bouwmarkt gevestigd. Horeca In winkelcentrum Arkendonk zijn twee snackbars en een afhaalrestaurant gevestigd. Verder komen in Dommelbergen geen zelfstandige horecagelegenheden voor. Bij Sportcentrum Arkendonk en op de sportparken komen, in de vorm van sportkantines, ondergeschikte vormen van horeca voor. Maatschappelijke voorzieningen In Dommelbergen is sprake van relatief veel maatschappelijke voorzieningen. Verspreid over de verschillende buurten zijn zes basisscholen en één school voor voortgezet onderwijs aanwezig. Aangrenzend aan winkelcentrum Arkendonk bevindt zich een cluster van medische voorzieningen, waar onder andere huisartsen, tandartsen en een apotheek zijn gevestigd. Daarnaast is in het winkelcentrum een bibliotheek gesitueerd. Verspreid over de buurten komt nog een aantal maatschappelijke voorzieningen voor. Zo is bijvoorbeeld in de Beemdenbuurt een medisch centrum aanwezig. 12

Basisschool Rubenshof (Schildersbuurt)

Basisschool Sterrendonk (Sterrenbuurt)

VMBO/Mavo Effent (Kruidenbuurt)

Basisschool De Strijene (Donkenbuurt)

Sportvoorzieningen In de wijk zijn meerdere sportvoorzieningen aanwezig. Sportcentrum Arkendonk centraal gelegen in de wijk bestaat uit een sporthal. Daarnaast zijn in de noordoostelijke en zuidwestelijke hoek van het plangebied twee sportparken gesitueerd: sportpark De Elskens, waar een voetbalclub (SCO), een schaats- en skeelervereniging (IJsco) en een handboogschuttersgilde (Sint Sebastiaan) is gehuisvest, en Sportpark De Slotbosse Toren, waar een honkbalvereniging (Twins) gebruik van maakt. In het oostelijk deel van de Schildersbuurt ligt een tennispark (Strijdo).

Luchtfoto Twins (sportpark Slotbosse Toren)

13

Voetbalvereniging SCO (sportpark Elskens)

Onbebouwd gebied Onder het onbebouwde gebied worden alle verkeers- en groene ruimten in het plangebied verstaan. In deze paragraaf wordt eerst de verkeersruimte toegelicht. Vervolgens wordt de structuur van de groene ruimten beschreven. Verkeerstructuur De verkeersstructuur van Dommelbergen bestaat uit een aantal stroomwegen, waarvan de meeste noord-zuid gericht zijn. De belangrijkste wegen zijn de Statendamweg, Hoofseweg en Burgemeester Elkhuizenlaan. Deze wegen vormen een verbinding met het centrum van Oosterhout, dat ten zuiden van de Bovensteweg ligt. De Oostpolderweg vormt een directe verbinding tussen de drie wegen en maakt deel uit van de hoofdwegenstructuur. De hoofdwegenstructuur wordt verder aangevuld door de Dommelbergenweg, die een directe verbinding vormt tussen de Burgemeester Elkhuizenlaan en de Hoofseweg. De Dommelbergenweg vervult met name vanwege de ligging van winkelcentrum en sporthal Arkendonk aan deze weg een belangrijke verkeersfunctie.

Statendamweg Oude Veerseweg Oostpolderweg Kreeksluisweg A27 Dommelbergenweg Burgemeester Elkhuizenlaan Hoofseweg

Effentweg

Bovensteweg

Verkeersstructuur Dommelbergen

De zuidelijke grens van Dommelbergen wordt gevormd door de Bovensteweg. Deze weg is één van de belangrijkste ontsluitingswegen van Oosterhout en sluit ten oosten van het plangebied aan op de A27. De Bovensteweg is zowel vanaf de Statendamweg als vanaf de Burgemeester Elkhuizenlaan bereikbaar. De Statendamweg sluit ten noorden van Oosterhout aan op de A59. De Oude Veerseweg, die parallel loopt aan de A27, vormt vanuit Dommelbergen een directe route richting Raamsdonksveer en de aansluiting op de A59 ten zuiden van deze kern. De A27 loopt langs de gehele oostelijke rand van het plangebied. De rijksweg is een barrière tussen Dommelbergen en het agrarisch gebied ten oosten van Oosterhout. Aan de westzijde vormt de Statendamweg een scherpe grens tussen de woongebieden van Dommelbergen en de bedrijven die, ten westen van deze weg, aan het Wilhelminakanaal zijn gesitueerd. De Effentweg is een doorgaande fietsverbinding van de Statendamweg in het westen tot de A27 in het oosten. Dit fietspad is de belangrijkste fietsverbinding in Dommelbergen. Verder maken fietsers in Dommelbergen veelal gebruik van (vrijliggende) fietspaden langs de hoofdontsluitingswegen. In de woonbuurten maakt de fietser 14

Fietspad Effentweg

Fietspad richting Leijsenakkers

gebruik van de rijbaan. Het openbaar vervoersnetwerk in Dommelbergen maakt gebruik van de hoofdontsluitingswegen. De buslijnen 326 (Breda-Geertruidenberg via Oosterhout) en 325 (Breda-Oosterhout) hebben een vaste route door de wijk. De buslijn 400 (Utrecht-Oosterhout) maakt gebruik van de route over de Burgemeester Elkhuizenlaan. Groenstructuur In Dommelbergen wordt de groenstructuur op wijkniveau vooral gevormd door de met groen (en water) begeleide hoofdwegen, in combinatie met het groene gebied rondom de Slotbosse Toren en de met groen en water omzoomde Effentweg. Dit vrijliggende fietspad vormt een groene lijn die Dommelbergen in oost-westelijke richting doorkruist. Dit structuurbepalende groen heeft over het algemeen slechts een beperkte gebruiksfunctie, maar draagt wel in belangrijke mate aan het groene karakter van de wijk. De waterpartijen spelen bovendien een belangrijke rol in de waterhuishouding van Dommelbergen. Het park rond de Slotbosse Toren is in 2013 heringericht en heeft daarmee, naast een recreatieve functie, een functie gekregen in het stedelijk watersysteem. De sportparken hebben een recreatieve functie en een functie als sportvoorziening.

Groene ruimte langs Statendamweg

Groen en water in een woonbuurt

Groene rand langs Bovensteweg

Park nabij Slotbosse toren

15

Het groen aan de randen van de wijk heeft een bufferfunctie tussen de woningen en de omliggende wegen. Binnen de woonbuurten is een groot aantal groene plekken aanwezig, die bepalend zijn voor de groenstructuur op buurtniveau en de groene uitstraling van de verschillende buurten. In veel gevallen zijn deze plekken ingericht als speelruimte.

16

2.2.2 Stedenbouwkundig-ruimtelijke analyse en waardering Structuur van de wijk De kern Oosterhout is ontstaan op de grens van zand- en kleigronden, op een kruising van landwegen. Oosterhout heeft zich in eerste instantie ontwikkeld langs een aantal linten, die in een uitwaaierend patroon richting de kernen in de omgeving liepen. Met de toenemende woningbehoefte in de 20e eeuw ontstond de behoefte aan grotere woongebieden. Na het gereedkomen van de eerste woonbuurten ten zuiden van het centrumgebied (Slotjes), de uitbreidingswijk Oosterheide en de woonbuurten in Strijen is Dommelbergen gerealiseerd. Dommelbergen is ontwikkeld op de poldergronden die ten noorden van het centrumgebied van Oosterhout waren gelegen. Van het typische blokvormige verkavelingspatroon van deze polder is in de huidige situatie niets meer herkenbaar. Bij de realisering van Dommelbergen zijn de structuurbepalende lijnen en elementen uit het poldergebied vrijwel volledig verdwenen. De aanwezige structuur heeft hierbij plaatsgemaakt voor een nieuwe structuur van planmatig aangelegde wegen en woonbuurten. Slechts de Slotbosse toren, de ruïne van het voormalige Huis Strijen, is als markant element behouden gebleven. De Effentweg is op het historische kaartbeeld van ca. 1900 herkenbaar, deze is als fietspad behouden gebleven.

Poldergebied

Effentweg Ruïne Huis Strijen

Kaartbeeld circa 1900

Dommelbergen is de meest noordelijke wijk van Oosterhout en wordt van het overige deel van de stad gescheiden door de Bovensteweg. In combinatie met de strakke begrenzingen aan de oost- en westzijde van de wijk (de A27 en de Statendamweg met bedrijventerrein aan het Wilhelminakanaal) vormt Dommelbergen een op zichzelf staand geheel. De ruimtelijke structuur van Dommelbergen wordt bepaald door de hoofdontsluitingswegen, die de wijk opdelen in verschillende woonbuurten. Op wijkniveau is naast de hoofdontsluitingswegen het fietspad de Effentweg een structuurbepalend element. Dit vrijliggende fietspad doorkruist Dommelbergen van oost naar west en vormt de scheiding tussen de meest zuidelijke woonbuurten en de buurten ten noorden daarvan. Structuurbepalend groen op wijkniveau bevindt zich voornamelijk in de groene profielen van de ontsluitingswegen en langs de Effentweg. Daarnaast speelt op wijkniveau het groene gebied rondom de Slotbosse Toren een rol. Centraal in Dommelbergen is winkelcentrum Arkendonk gevestigd.

17

De woningen in de woonbuurten zijn over het algemeen georiënteerd op de interne ontsluitingsen groenstructuur, waardoor de hoofdwegen in veel gevallen grenzen aan de achtertuinen van woningen. De buurten tonen zich hierdoor zelden ‘naar buiten’ en vormen aparte eenheden binnen de overkoepelende ruimtelijke structuur van Dommelbergen. Functioneel gezien verschillen de woonbuurten niet wezenlijk van elkaar. Ruimtelijk gezien kennen zij echter elk een eigen structuur. Hieronder worden de verschillende woonbuurten kort beschreven. Kruidenbuurt De Kruidenbuurt is gerealiseerd in de jaren 70 van de vorige eeuw en is daarmee één van de oudste woonbuurten van Dommelbergen. De buurt wordt intern ontsloten via de Kruidenlaan en de Vlierlaan/Waterkerslaan, die als ontsluitingslus door de buurt loopt. Woningen zijn zowel binnen deze lus als aan de buitenzijde ervan gerealiseerd. De woonstraten binnenin de lus zijn gerealiseerd in een min of meer rechthoekig patroon. Opvallend zijn de woningen aan de zuidzijde van de Vlierlaan/Waterkerslaan. Hier komen, in plaats van de meer gebruikelijke ‘standaard’ eengezinswoningen, patiowoningen en een appartementengebouw voor. In de noordwestelijke hoek van de Kruidenbuurt is VMBO/MAVO De Effent gevestigd. Naast deze school staat, op de hoek van de Kruidenlaan en de Burgemeester appartementengebouw.

Elkhuizenlaan,

een

markant

Centraal in de Kruidenbuurt ligt, binnen de ontsluitingslus, een groene zone, waaraan ondermeer een dependance van basisschool de Rubenshof (voorheen basisschool De Hobbit) is gevestigd. Het hart van deze groene zone wordt gevormd door een stelsel van waterpartijen die in noord-zuidelijke richting door de buurt lopen. De groenzone sluit in het noorden aan op het groen en water langs de Effentweg.

Patiowoningen Kruidenbuurt

18

Appartementen Kruidenlaan – Burg. Elkhuizenlaan

Sterrenbuurt De Sterrenbuurt is in de tweede helft van de jaren 70 van de vorige eeuw gereedgekomen. Kenmerkend voor de structuur van de wijk is de strakke verkaveling, met een rechthoekige opzet van woonblokken. De buurt heeft een eenvormig karakter en bestaat uitsluitend uit grondgebonden woningen. De Sterrenlaan verbindt de Hoofseweg met de Burgemeester Elkhuizenlaan en verdeelt de buurt in een noordelijk en zuidelijk deel. In het noordelijk deel van de Sterrenbuurt is, grenzend aan de Effentweg, basisschool de Sterrendonk gesitueerd. Rondom de school en langs de Effentweg is groen aanwezig. Verder is in de Sterrenbuurt een beperkt aantal kleinere groene plekken aanwezig, waarbij sommigen tevens ingericht zijn als speelvoorziening.

Woningen Sterrenbuurt

Groen- en speelvoorziening Sterrenbuurt

Donkenbuurt De Donkenbuurt, die in de tweede helft van de jaren 70 van de vorige eeuw is gerealiseerd, ligt centraal in Dommelbergen. In het westelijk deel van de buurt, dichtbij de Hoofseweg, ligt winkelcentrum Arkendonk. Rondom het winkelcentrum liggen parkeerterreinen, die vanaf de Hoofseweg en de Dommelbergenweg bereikbaar zijn. De Donkenbuurt is opgezet als woonerf: de straten hebben een grillig verloop en zijn ingericht als verblijfsgebied, waar de auto ‘te gast’ is. Door de bochtige wegen en de aanwezigheid van doodlopende straten is de structuur van de buurt op het eerste oog onoverzichtelijk.

De Lijndonk loopt door de hele buurt (van de Hoofseweg in het zuidwesten tot de Dommelbergenweg in het noordoosten) en is de belangrijkste interne ontsluitingsstraat. Centraal in de buurt, ten oosten van het winkelcentrum, staat basisschool De Strijene (vrije school). Rondom de school ligt een aantal groene velden. Verder zijn in de Donkenbuurt weinig groenvoorzieningen aanwezig.

19

Larenbuurt De Larenbuurt ligt ten noorden van de Donkenbuurt en is in dezelfde periode gerealiseerd. De ruimtelijke structuur van de Larenbuurt vertoont dan ook sterke overeenkomsten met de structuur van de Donkenbuurt. Ook de Larenbuurt is opgezet als woonerf, waar kronkelende en doodlopende straten het beeld bepalen. Van één ‘doorgaande’ route, zoals in de Donkenbuurt, is in de Larenbuurt echter geen sprake. In de Larenbuurt sluiten woonstraten aan alle zijden aan op de omliggende ontsluitingswegen, zonder dat er in de interne wegenstructuur een hiërarchie is aangebracht.

Op verschillende plaatsen in de buurt is het straatprofiel verbreed, waardoor ruimte ontstaat voor groene plekken, die op veel plaatsen zijn ingericht als speelplek. Centraal in de Larenbuurt staat basisschool de Berkenhof. Ten oosten en westen van de school zijn enkele grotere speelvelden aanwezig.

Schildersbuurt De Schildersbuurt ligt ten oosten van de Burgemeester Elkhuizenlaan en dateert uit het begin van de jaren 80 van de vorige eeuw. De belangrijkste interne ontsluitingsweg is de Rembrandtlaan, die in het verlengde van de Dommelbergenweg ligt. De woonstraten in de Schildersbuurt zijn opgezet volgens het principe van het woonerf, waarbij de bochtige straten kenmerkend zijn. De groene zone die in de Kruidenbuurt ligt, is doorgezet in de Schildersbuurt. Naast deze groene as, die met name wordt vormgegeven door waterpartijen met brede groene oevers, is rondom basisschool de Rubenshof een grotere groene plek aanwezig.

De oostelijke rand van de buurt, langs de A27, is groen ingericht. In het westelijk deel van de Schildersbuurt is een woongebiedje gesitueerd dat qua structuur afwijkt van het overige deel van de Schildersbuurt. In de jaren 90 is op deze locatie een inbreidingslocatie ingevuld met woningbouw, waarbij een strakkere, meer rechthoekige verkaveling is gehanteerd. Tussen deze woningen en de Burgemeester Elkhuizenlaan ligt een brede waterpartij.

20

Beemdenbuurt De Beemdenbuurt ligt in het westelijk deel van Dommelbergen, ingeklemd tussen de Hoofseweg en de Statendamweg. Deze buurt is gerealiseerd in de jaren 80 van de vorige eeuw. Centraal in de buurt ligt een groenzone, die bestaat uit een watergang met brede oevers. Aan de noordzijde van deze zone is de Montessorischool gesitueerd. De woningen in de buurt staan langs straten die een hoekig verloop hebben. Naast grondgebonden woningen komt een aantal kleine appartementengebouwen voor, die zijn opgenomen in de rijen met woningen. Een klein deel van de Beemdenbuurt (Klaverbeemd) bevindt zich ten zuiden van de Effentweg. Dit gedeelte van de buurt kent een strak, rechthoekig stratenpatroon en is qua structuur afwijkend van het overige deel van de Beemdenbuurt.

Appartementencomplex ‘de Vliedberg’

Bedrijvigheid aan de Werkmansbeemd

In de bocht van de Hoofseweg, aan het groene gebied rond de Slotbosse Toren, staat het cirkelvormige appartementengebouw ‘de Vliedberg’. Dit gebouw staat op een markante plaats en maakt ruimtelijk gezien geen deel uit van de Beemdenbuurt. Het complex heeft een ontsluiting vanaf de Effentweg die aansluit op de Hoofseweg. Dit deel van de Effentweg is naast fietsers en voetgangers ook ingericht voor autoverkeer. Aan de westzijde van de Beemdenbuurt (Werkmansbeemd en deel van de Trekbeemd), langs de Statendamweg, zijn afwijkende functies gevestigd. Hier is een strook met lichte bedrijvigheid gesitueerd, als overgang tussen de woonbuurt en de zwaardere bedrijvigheid aan de overzijde van de Statendamweg. Ten zuiden van het bedrijventerrein ligt een woonwagenpark.

21

Dammenbuurt Aan het eind van de jaren 80 van de vorige eeuw is de Dammenbuurt gereed gekomen, als onderdeel van de laatste uitbreiding van Dommelbergen (ten noorden van de Oostpolderweg). De Dammenbuurt wordt van de Staatsliedenbuurt gescheiden door een langzaamverkeersverbinding in een groene setting. De buurt heeft een geometrische opzet, waarbij het stratenpatroon structuurbepalend is. De wijk wordt zowel via de Statendamweg als de Oostpolderweg ontsloten. Naast grondgebonden woningen komen in de Dammenbuurt ook enkele appartementsgebouwen voor.

Entree Dammenbuurt

Centraal in de Dammenbuurt ligt een groen/waterzone die de buurt in noordzuidelijke richting doorsnijdt. Ten westen van de buurt ligt tussen de woningen en de Statendamweg een brede groenzone met trapveld en skatebaan. Ten noorden van de Dammenbuurt ligt het agrarische buitengebied. Verschillende straten lopen dood tegen de sloot die de grens van de polder vormt, waardoor zichtlijnen naar het buitengebied aanwezig zijn. Langs de Oostpolderweg, die de zuidelijke begrenzing van Dommelbergen-Noord vormt, zijn brede waterlopen aanwezig.

Staatsliedenbuurt De Staatsliedenbuurt beslaat het grootste gedeelte van Dommelbergen-Noord (het gedeelte van Dommelbergen ten noorden van de Oostpolderweg). De buurt is gerealiseerd in de jaren 80 en het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw en vertoont grote overeenkomsten met de westelijk ervan gelegen Dammenbuurt. Ook de Staatsliedenbuurt is geometrisch van opzet.

De structuur in het westelijk deel van de buurt bestaat uit een rechthoekig stratenpatroon, dat in delen van de buurt een verdraaiing van 45 graden kent. Aan de Willem Dreeslaan staat, op de grens met de Dammenbuurt, basisschool de Duizendpoot. Woningen Staatsliedenbuurt

22

In het oostelijk deel van de Staatsliedenbuurt staat, op de hoek van de Burgemeester Elkhuizenlaan en de Kreeksluisweg een beeldbepalend appartementengebouw in een grote waterpartij. Vanaf dit gebouw lopen straten in een uitwaaierend patroon de buurt in, die worden gekruist door de Gerbrandylaan. De groenstructuur van de Staatsliedenbuurt bestaat uit een stelsel van waterpartijen die langs een aantal woonstraten liggen. Ten noorden van de Staatsliedenbuurt ligt het buitengebied. Ook in deze buurt is, vergelijkbaar met de Dammenbuurt, sprake van enkele zichtlijnen richting dit open gebied.

23

Bebouwing Zoals eerder aangegeven, bestaat de bebouwing in Dommelbergen voornamelijk uit grondgebonden woningen. Het algemene beeld van de wijk wordt bepaald door woningen met een hoogte van anderhalf à twee bouwlagen met kap. Hierbij is zowel sprake van aaneengebouwde woningen als van vrijstaande en halfvrijstaande woningen. Incidenteel komen andere typologieën, zoals patiowoningen, voor. Qua typologie zijn de verschillen per buurt groot. Zo bestaan de Sterrenbuurt en Donkenbuurt vrijwel uitsluitend uit aaneengebouwde woningen, terwijl in het oostelijk deel van de Kruidenbuurt en het grootste gedeelte van de Staatsliedenbuurt met name vrijstaande en halfvrijstaande woningen voorkomen. In andere buurten komen verschillende typologieën voor, waarbij het opvallend is dat clustering heeft plaatsgevonden: bepaalde delen van de buurten zijn hierbij ingevuld met aaneengebouwde woningen, terwijl andere delen een minder dicht bebouwd karakter hebben en voornamelijk bestaan uit vrijstaande en halfvrijstaande woningen. Hierdoor is binnen een aantal buurten een vrij strikte onderverdeling qua typologie ontstaan.

Grondgebonden woningen in woonbuurten

Gestapelde woningbouw komt verspreid over de wijk voor, in diverse vormen en hoogtes. Het minimale aantal bouwlagen bedraagt drie, voor de appartementen die tussen de grondgebonden woningen voorkomen. Het hoogste appartementengebouw heeft een hoogte van acht bouwlagen. Een dergelijke grotere hoogte komt slechts sporadisch voor in Dommelbergen. Over het algemeen voegen de appartementengebouwen zich qua bouwmassa in de bebouwingsstructuur van de woonbuurten. De appartementengebouwen aan de ontsluitingswegen wijken wat dat betreft af van het algemene beeld. Deze gebouwen zijn relatief hoog en kennen een bijzondere vormgeving, die minder ingetogen is dan de architectuur die kenmerkend is voor het merendeel van de woningen.

Gestapelde woningen in woonbuurt

24

Appartementengebouw aan ontsluitingsweg

De gebouwen die afwijkende functies huisvesten, wijken qua korrelgrootte af van de algemeen voorkomende bouwmassa’s. De bedrijfsgebouwen, scholen en het winkelcentrum zijn qua oppervlak groter dan de woningen. Qua hoogte sluiten deze gebouwen echter aan op de omliggende woningen. Naast de markante gestapelde bebouwing is de Slotbosse Toren een beeldbepalend element. De ruïne is weliswaar enigszins verscholen in zijn groene omgeving, maar is zichtbaar vanaf de Bovensteweg en de Hoofseweg en is een beeldmerk voor Oosterhout. Verkeers- en verblijfsruimten Dommelbergen wordt begrensd door stroomwegen: de rijksweg A27 aan de oostzijde, de Bovensteweg aan de zuidzijde en de Statendamweg aan de westzijde. De hoofdwegenstructuur van Dommelbergen is helder en duidelijk herkenbaar door het overwegend rechte wegverloop, het brede profiel, de inrichting met beeldbepalende boombeplanting en het materiaalgebruik (asfaltverharding). De wegen hebben in veel gevallen een brede berm waar groen en water in zijn opgenomen. Langs delen van de ontsluitingswegen zijn vrijliggende fietspaden aanwezig.

Statendamweg

Onderdoorgang Bovensteweg

De vormgeving van de woonstraten en woonerven in de verschillende buurten staat in schril contrast tot de hoofdwegen. De woonwijken hebben elk een eigen interne ontsluitingsstructuur, die op een aantal punten aansluit op de hoofdwegenstructuur. De woonstraten zijn, in tegenstelling tot de hoofdwegen, met name ingericht als verblijfsgebied. Op wijkniveau is sprake van een heldere verkeersstructuur. In de woongebieden is de structuur diffuser, wat met name wordt veroorzaakt door de veelal bochtige woonstraten, die in sommige buurten een erfachtige inrichting hebben. Naast de belangrijkste stroomwegen is met name de Effentweg een structuurbepalend element in Dommelbergen. De Effentweg is een fietspad dat Dommelbergen in oost-westelijke richting doorkruist.

Hoofdweg (Hoofseweg)

25

Woonstraat (Zwanendonk)

Het fietspad loopt van de Statendamweg in het westen tot de A27 in het oosten. Naast een verkeersfunctie heeft de Effentweg ook een functie als groene drager van Dommelbergen. Over de gehele lengte is het fietspad voorzien van (brede) watergangen en groenstroken met boombeplanting. In het noorden is, in het verlengde van de Hoofseweg, een fietspad aanwezig tussen de Dammenbuurt en de Staatsliedenbuurt. Dit fietspad vormt een directe verbinding met het buitengebied ten noorden van Dommelbergen. Ook langs de A27 ligt een fietspad, dat in het zuiden aansluit op de Effentweg en in het noorden op de Kreeksluisweg. In de woonbuurten maakt de fietser gebruik van de rijbaan. Afhankelijk van de interne structuur van de buurten, zijn in verschillende buurten op kleinere schaal aparte langzaamverkeersroutes en fietsdoorsteken aanwezig. Dankzij deze doorsteken kan langzaam verkeer de buurten op een snelle manier doorkruisen. Auto’s worden in de woonbuurten over het algemeen geparkeerd op de rijbaan of op de aangegeven parkeerplaatsen. Ter plaatse van gestapelde woningbouw en de voorzieningen vindt parkeren plaats op parkeerterreinen. Relatief grootschalige parkeerplaatsen zijn aanwezig in de buurt van winkelcentrum Arkendonk. Openbaar groen/speelplekken Dommelbergen is een woonwijk met een zeer groene en waterrijke uitstraling.

De hoofdgroenstructuur wordt gevormd door watergangen in combinatie met parkachtige groenstroken, laanbeplanting langs de hoofdwegen, beplanting in de straatprofielen van de woonstraten en een aaneenschakeling van kleinere groene ruimtes in de woonbuurten. De sportparken en het parkachtige gebied rondom de Slotbosse Toren versterken het groene karakter van de wijk. Ook de veelal groen ingerichte voor- en achtertuinen dragen bij aan het groene straatbeeld.

Groen langs Burgemeester Elkhuizenlaan

Fietspad in groene setting

De zuidelijke en oostelijke rand van Dommelbergen zijn ingericht als groene bufferzones tussen de woongebieden en de Bovensteweg/A27. Aan de noordzijde bestaan zichtrelaties tussen de woonbuurten en het open polderlandschap. Op deze manier is Dommelbergen aan drie zijden ingekaderd door groen. De westelijke rand wordt gevormd door de Statendamweg en het daaraan grenzende bedrijventerreinen en heeft een minder groene uitstraling. In het noordwestelijk deel van het plangebied is, tussen de Dammenbuurt en de Statendamweg, een grotere groene ruimte gesitueerd als buffer tussen de woningen en de weg. Rondom de Slotbosse Toren is een grotere, parkachtig ingerichte ruimte aanwezig. Dit park is in 2013 dusdanig heringericht dat het een waterbergende functie heeft in het stedelijk watersysteem. Dit park vormt, samen met het aangrenzende sportpark, een open ruimte met een groen en waterrijk karakter.

26

Naast de groene randen, groen ingerichte hoofdwegen en (sport)parken beschikken alle woonbuurten over een eigen interne groenstructuur. In vrijwel alle buurten komen grotere groene plekken voor, met in de meeste gevallen veel ruimte voor water. Verspreid over de buurten liggen speelvelden en speelterreinen. Met name in de nabijheid van scholen zijn speelvoorzieningen aanwezig.

Doorzicht naar buitengebied

Speelplaats in woonbuurt

Archeologie en cultuurhistorie De aanwezige en te verwachten archeologische en cultuurhistorische waarden van de gemeente Oosterhout zijn geïnventariseerd en weergegeven op de gemeentelijke Erfgoedkaart. Op basis van deze kaart kunnen cultuurhistorisch en archeologisch waardevolle gebieden in bestemmingsplannen een passende regeling krijgen. Archeologie Het grootste deel van Dommelbergen heeft volgens de Erfgoedkaart een lage archeologische verwachtingswaarde. De zuidelijke rand heeft een middelhoge verwachtingswaarde, het gebied rond de Slotbosse toren is een archeologisch waardevol gebied. Dit betreft een terrein waar nog resten van een kasteel uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd aanwezig zijn, het zogenaamde Kasteel Strijen.

De ruïne van Kasteel Strijen, beter bekend als de Slotbosse toren

27

Erfgoedkaart Oosterhout, Archeologische beleidskaart

Cultuurhistorie Bij de realisering van Dommelbergen zijn veel van de oorspronkelijke structuren verloren gegaan. De strakke, blokvormige verkaveling van de polders is in de wijk niet langer herkenbaar. Op de Erfgoedkaart zijn in Dommelbergen dan ook zeer weinig cultuurhistorisch waardevolle elementen aangeduid. De Effentweg en de Hoofseweg zijn aangeduid als historisch geografische lijnen met een redelijk hoge waarde. Ook de watergang naast de Domeinweg ten westen van de Dammenbuurt is als zodanig aangeduid. De watergang Kromgat in het noordoosten van het plangebied, aan de oostzijde van sportpark de Elskens, is aangeduid als historisch geografische lijn met een hoge waarde. Deze watergang mondt ten noorden van Dommelbergen uit in rivier de Donge. Het enige beschermde monument in Dommelbergen is de Slotbosse toren, die is aangemerkt als Rijksmonument. Verder zijn in het plangebied geen beschermde monumenten aanwezig.

Erfgoedkaart Oosterhout, waardenkaart Historische Geografie

28

3. BELEID Aangezien geen grootschalige inhoudelijke wijzigingen worden doorgevoerd, is een hernieuwde weergave en toetsing aan recent vastgesteld beleid in principe niet noodzakelijk. Desondanks wordt onderstaand kort ingegaan op het recente Rijks- en provinciaal beleid.

3.1 Rijksbeleid 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is de lange termijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op het moment dat die wet in werking treedt. Tot die tijd geldt de NOVI als structuurvisie onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro). De NOVI bevat de hoofdzaken van het beleid voor de fysieke leefomgeving. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal. Dat wil zeggen dat alle plannen met oog voor de natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt moeten worden. De NOVI geeft richting en helpt om keuzes te maken; te kiezen voor slimme combinaties van functies; uit te gaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden. En er nu mee aan de slag te gaan en beslissingen niet uit te stellen of door te schuiven. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met het Rijk, provincies, gemeenten, maatschappelijke organisaties, bedrijven en inwoners van ons land. Er zijn 21 nationale belangen beschreven die het lokale en regionale belang overschrijden. Enkele voorbeelden hiervan zijn: • Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving. • Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving.

• Zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoefte. • Waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem. • Zorgdragen voor nationale veiligheid en ruimte bieden voor militaire activiteiten. • Waarborgen van een goede waterkwaliteit, duurzame drinkwatervoorziening en voldoende beschikbaarheid van zoetwater. • Verbeteren en beschermen van biodiversiteit. • Behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang. Aangezien geen grootschalige inhoudelijke wijzigingen worden doorgevoerd, is toetsing aan recent vastgesteld beleid niet noodzakelijk. 3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) en Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) Eén van de belangrijkste instrumenten is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (hierna: Barro). Het Barro is de juridische vertaling van de kaderstellende uitspraken die in de SVIR zijn geformuleerd en bevat regels ter bescherming van de nationale belangen. Het besluit is gericht op doorwerking van de nationale belangen in ruimtelijke plannen van lagere overheden waaronder ook gemeentelijke bestemmingsplannen. In het Barro komen de volgende veertien nationale belangen terug: 1. Rijksvaarwegen; 2. Project Mainportontwikkeling Rotterdam; 3. Kustfundament; 4. Grote rivieren; 5. Waddenzee en waddengebied; 6.

Defensie; 7. Hoofdwegen en hoofdspoorwegen; 8. Elektriciteitsvoorziening; 9. Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen;

29

10. Ecologische hoofdstructuur; 11. Primaire waterkeringen buiten het kustfundament; 12. IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte); 13. Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde; 14. Ruimtereservering parallelle Kaagbaan. In het verlengde van het Barro is ook de Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Hierna: Rarro) van kracht. Deze regeling bevat o.a. een uitwerking van het al eerder in het Barro gepubliceerde ruimtelijke regime rond radars voor militaire luchtvaart en een aanwijzing van reserveringsstroken ten behoeve van uitbreiding van het hoofd(spoor)wegennet. Toetsing bestemmingsplan Het plangebied raakt drie van de veertien nationale belangen, het betreffen de belangen van hoofdwegen en hoofdspoorwegen (A27), buisleidingen en defensie. Hoofdwegen en Spoorwegen Rijkswaterstaat is beheerder van de rijkswegen en is vanuit die functie ook vergunningverlener voor activiteiten op en in de nabijheid van rijkswegen. De basis daarvoor is de Wet beheer rijkswaterstaatswerken (Wbr). Er wordt onderscheid gemaakt naar vrijwaringszones en beheerzones. De vrijwaringszones zijn bedoeld om voor de korte en lange termijn de bestaande infrastructuur te beschermen en het gebruik te waarborgen. Gemeenten wordt gevraagd om in hun plannen geen bouw- en gebruiksmogelijkheden op te nemen die vanuit de Wbr niet mogelijk zijn.

Deze vrijwaringszone heeft langs de A27 een breedte van 50 meter en wordt gemeten vanuit de buitenste kantstreep van de rijbaan. De beheerzone ligt op een kleinere afstand dan de vrijwaringszone is derhalve niet opgenomen. In titel 2.7 van het Barro is bepaald dat langs hoofdwegen of delen daarvan een reserveringsgebied kan worden aangewezen ten behoeve van mogelijke toekomstige wegverbredingen en ten behoeve van nieuw aan te leggen hoofdwegen en landelijke spoorwegen. De mogelijke toekomstige wegverbredingen alsmede nieuwe verbindingen blijken uit de SVIR. De specifieke reserveringsgebieden zijn aangewezen in het Rarro. De hoofdwegen of delen daarvan waarvan een reserveringsgebied geldt ten behoeve van de uitbreiding van hoofdwegen zijn weergegeven op de overzichtskaart in bijlage 16 van het Rarro. Uit de legenda van de overzichtskaart is af te leiden hoeveel rijkstroken per project worden aangelegd. De maximale breedte van de reserveringsgebieden blijkt uit artikel 2.7.2. tweede lid van het Barro. De gebieden waarvoor een reserveringsgebied geldt ten behoeve van de aanleg van nieuwe infrastructuur zijn opgesomd in bijlage 17 en weergegeven op detailkaarten van bijlage 17 van het Rarro.

Het plangebied van het voorliggende bestemmingsplan heeft weliswaar betrekking op de Rijksweg A27, maar de wegdelen die binnen het plangebied liggen zijn niet opgenomen op de detailkaarten van bijlage 16 of bijlage 17 van het Rarro. In het voorliggende bestemmingsplan wordt daarom geen rekening gehouden met een eventuele verbreding van de rijkswegen. Binnen de gemeente Oosterhout zijn geen spoorwegen van nationaalbelang gelegen. Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen. In titel 2.9 van het Barro is bepaald dat bij ministeriële regeling tracés voor een buisleidingenstrook worden aangewezen. De aanwijzing van de voorkeurstracés in de Rarro vormt samen met de bepalingen in titel 2.9 van het Barro de juridische doorvertaling van de Structuurvisie Buisleidingen naar onder andere gemeenten. Deze zogeheten voorkeurstracés dienen voor de aanleg van buisleidingen van nationaal belang voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. Dit zijn buisleidingen voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over lange afstand die behoren tot een landelijk hoofdnetwerk van leidingen dat in de Structuurvisie Buisleidingen is aangemerkt als zijnde van nationaal belang.

De buisleidingen van nationaal belang zijn bestemd voor het vervoer van gevaarlijke stoffen en andere stoffen, die op grond van de Regeling externe veiligheid buisleidingen (hierna: Revb) zijn aangewezen als gevaarlijke stoffen waarop het Besluit externe veiligheid buisleidingen (hierna: Bevb) van toepassing is. Ter plaatse van een voorkeurstracé mogen gemeenten bij het vaststellen van een nieuw bestemmingsplan geen nieuwe activiteiten toestaan die het leggen van een buisleiding in een buisleidingenstrook kunnen belemmeren. Hiermee wordt zeker gesteld dat ook in de toekomst ruimte beschikbaar blijft om doorgaande buisleidingverbindingen die van nationaal belang zijn 30

te realiseren. De ligging van de voorkeurstracés is reeds vastgelegd in de Structuurvisie Buisleidingen 2012–2035 op de zogeheten visiekaart (zie figuur 7.1 in de Structuurvisie Buisleidingen) die in meer detail is weergegeven als kaart 13, voorkeurstracés buisleidingen van de Rarro.

Uitsnede ‘voorkeurstracés buisleidingen (kaart 13 Rarro), Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl

De breedte van een voorkeurstracé bedraagt in de regel 70 meter en ligt ten noorden van het plangebied. Slechts in de uiterste noordwestelijke punt van het plangebied is dit voorkeurstracé (tracé door Hoeksewaard en Noord-Brabant) binnen het plangebied gelegen. Samen met de voorkeurstracés voor de buisleidingenstroken is ook een zoekgebied vastgesteld van 250 meter aan weerszijden van het aangewezen voorkeurstracé. Op grond van titel 2.9 van het Barro kunnen gemeenten binnen dit zoekgebied een voorkeurstracé nader uitwerken en zo de ligging van het tracé voor de buisleidingenstrook optimaliseren. Binnen de gemeente Oosterhout zijn geen plannen om nieuwe buisleidingen aan te leggen, om deze reden is de ligging van de bestaande leidingen overgenomen en is er geen zoekgebied opgenomen. Defensie Artikel 2.6.2 van het Barro geeft in combinatie met de Rarro aan welke objecten, in bezit of gebruik van Defensie, noodzakelijk zijn voor een goed functioneren van de krijgsmacht. De Nederlandse staat heeft acht essentiële militaire radarstations in gebruik waarmee een radarbeeld van het Nederlands luchtruim wordt opgebouwd voor de beveiliging van het nationale luchtruim en voor de veilige afhandeling van het militaire en het burgerluchtverkeer. Radarsystemen dienen ‘vrij zicht’ te hebben om goed te kunnen functioneren.

Bij de vaststelling van bestemmingsplannen moet zeker zijn gesteld dat de radars een goed beeld van het luchtruim behouden en dat dat beeld niet in onaanvaardbare mate wordt verstoord door hoge objecten.

31

Uitsnede ‘Kaart radarstations en radarverstoringsgebieden’ Bron: wetten.overheid.nl

Het gehele plangebied valt binnen het ‘Radarverstoringsgebied windturbines 90 meter t.o.v. NAP’ en het ‘Radarverstoringsgebied maximale hoogte 113 meter t.o.v. NAP’. De maximale toegestane hoogte in het plangebied is, lager dan de maximale toegestane hoogte van 113 meter voor objecten, windturbines komen binnen het plangebied niet voor. Conclusie Het plangebied raakt drie van de veertien nationale belangen, het betreffen; Hoofdwegen en spoorwegen (A27/A59), buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen en defensie. 1. De A27 en A59 zijn Rijkswegen, conform het rijksbeleid is in het bestemmingsplan rekening gehouden met een beheerzone/vrijwaringszone van 50 meter. Deze zone is als vrijwaringszone – rijksweg’ opgenomen. 2. Binnen het plangebied is een buisleidingenstrook en een voorkeurstracé voor buisleidingen opgenomen. In het voorliggende bestemmingsplan is de ligging van de bestaande buisleidingen en daarmee tevens een deel voorkeurstracé vastgelegd. 3. Het gehele plangebied valt binnen het ‘Radarverstoringsgebied windturbines 90 meter t.o.v. NAP’ en het ‘Radarverstoringsgebied maximale hoogte 113 meter t.o.v. NAP’. De maximale toegestane hoogte in het plangebied is lager dan de maximale toegestane hoogte van 113 meter voor objecten er is om deze reden geen afzonderlijke regeling opgenomen.

Het voorliggende bestemmingsplan is conform het geldende rijksbeleid. 3.1.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro)/ Ladder voor duurzame verstedelijking Het doel van de 'Ladder voor Duurzame Verstedelijking' (de 'Ladder') is het bewerkstelligen van een zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik, door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden en met oog voor de toekomstige ruimtebehoefte en ontwikkelingen in de omgeving. De Ladder geeft invulling aan het nationaal ruimtelijk belang gericht op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij ruimtelijke besluiten. Dit belang staat beschreven in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI; zie boven) binnen een breder kader van een goed systeem van ruimtelijke ordening. Per 1 juli 2017 is het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) gewijzigd, waarbij de systematiek van de Ladder is vernieuwd. Indien bij een bestemmingsplan 'een nieuwe stedelijke ontwikkeling' mogelijk wordt gemaakt, dient daarvoor op grond van de Ladder in de toelichting van het bestemmingsplan een verantwoording te worden gegeven: "De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt: a. bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling;

32

b. en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien." Ten opzichte van de ‘vorige Ladder’ bevat de ‘nieuwe Ladder’ geen treden meer. De motivatiegrond voor goede plannen blijft echter wel bestaan en het ruimtelijk verzorgingsgebied blijft leidend bij afwegingen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. De voor de Ladder te hanteren definities zijn ongewijzigd gebleven, zodat de uitgezette lijn in de jurisprudentie in stand blijft. Alle nieuwe bestemmingsplannen die met ingang van 1 juli 2017 worden vastgesteld, moeten worden getoetst aan de nieuwe Ladder. Als de Ladder niet van toepassing is op het plan, blijft wel een motivering nodig waaruit blijkt dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Toetsing bestemmingsplan Het plangebied valt binnen het stedelijk gebied, zodat de uitgebreide motiveringsplicht voor ontwikkelingen buiten bestaand stedelijke gebied niet van toepassing is. Het voorliggende bestemmingsplan is een consoliderend bestemmingsplan en maakt geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk, die aangemerkt kunnen worden als stedelijke ontwikkeling. De Laddertoets is daarom voor dit bestemmingsplan niet van toepassing.

De voorliggende toelichting bevat de motivatie/verantwoording van een goede ruimtelijke ordening bij uitvoering van het voorliggende bestemmingsplan. Conclusie Het voorliggende bestemmingsplan is conform het geldende rijksbeleid.

33

3.2 Provinciaal beleid 3.2.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant Op 14 december 2018 hebben de Provinciale Staten de omgevingsvisie Noord Brabant 'De kwaliteit van Brabant, Visie op de Brabantse leefomgeving' vastgesteld. Deze omgevingsvisie vervangt de voorheen geldende structuurvisie ruimtelijke ordening 2010 en de partiële herziening 2014. Met de omgevingsvisie formuleert de provincie haar ambitie over hoe de Brabantse leefomgeving er in 2050 uit moet zien. Daarbij stelt zij tussendoelen voor 2030, maar legt nu nog niet vast hoe zij die doelen wil bereiken. De provincie wilt daarmee ruimte bieden voor inbreng vanuit partijen en disciplines. Om hiermee aan de slag te gaan is volgens de provincie een verdere uitwerking van de ambities nodig in de vorm van programma's. Met de visie geeft de provincie aan wat zij belangrijk vindt voor de verbetering en duurzame ontwikkeling van Brabant. Daarbij legt zij de focus op vier hoofdopgaven voor de middellange en lange termijn: • • • •

Werken aan de Brabantse energietransitie; Werken aan een klimaatproof Brabant; Werken aan de slimme netwerkstad; Werken aan een concurrerende, duurzame economie.

Deze vier hoofdopgave staan ten dienste van de basis opgaven: werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit. Om te komen tot de slimme netwerkstad richt de provincie zich op duurzame verstedelijking. Zij wil daarin richting geven door middel van het bevorderen van regionale afspraken, het sturen op zorgvuldig ruimtegebruik en het periodiek opstellen van prognoses. Verder wil zij een actieve rol spelen om beweging te stimuleren (o.a. door samen te werken bij gebiedsopgaven en bij het opstellen van uitvoeringsprogramma's) en gewenste ontwikkelingen mogelijk te maken. Toetsing Het plangebied is hoofzakelijk gelegen binnen het bestaand stedelijk gebied en voldoet daarmee aan de provinciale omgevingsvisie van zorgvuldig ruimte gebruik. Nadere regels van de provincie Noord-Brabant voor ruimtelijke projecten zijn opgenomen in de Verordening ruimte Noord-Brabant. Conclusie Het voorliggende bestemmingsplan is in overeenstemming met de Omgevingsvisie NoordBrabant 3.2.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant De provincie Noord-Brabant heeft op 25 oktober 2019 de Interim omgevingsverordening NoordBrabant (Iov) vastgesteld. De Iov is een planologische verordening waarin eisen gesteld worden aan de door de gemeente op te stellen ruimtelijke plannen en vormt een direct toetsingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen.

In de Iov zijn regels opgenomen waarvan de provincie het belangrijk vindt dat die door iedere gemeente worden toegepast bij ruimtelijke besluiten. De onderwerpen die in de Iov staan, vinden hun basis in de in december 2018 vastgestelde Brabantse omgevingsvisie. De omgevingsvisie formuleert een vijftal hoofdopgaven en ambities voor 2050 gericht op het bereiken van een gezond en veilig Brabant met een goede omgevingskwaliteit. In de Iov zijn de bestaande regels samengevoegd van de Provinciale milieuverordening, Verordening natuurbescherming, Verordening Ontgrondingen, Verordening ruimte, Verordening water en de Verordening wegen. De Iov is opgesteld vanuit een doelgroepenbenadering. Dit is ook het systeem dat de Omgevingswet, en de daaronder liggende wetgeving, hanteert. Dit betekent dat de regels in de Iov zijn gegroepeerd in hoofdstukken waarbij de doelgroep van de regel, de zogenaamde normadressaat, leidend is. Binnen een hoofdstuk is een verdeling gemaakt naar relevante beleidsthema’s waarbij per hoofdstuk zoveel mogelijk eenzelfde volgorde is gekozen. Voor ruimtelijke ontwikkelingen is met name hoofdstuk 3 van belang. Hierin zijn namelijk de instructieregels opgenomen die gemeenten moeten toepassen bij de uitvoering van hun bevoegdheden in het kader van de Wet ruimtelijke ordening.