Bijlage 1 Uitvoeringsstrategie klimaatadaptatie

Bosbranden zijn snel onder controle te krijgen door het realiseren van bufferzones Oosterhout is aan de west- en zuidkant omringd door bossen. In tijden van extreme droogte gecombineerd met extreme hitte neemt de kans op bosbranden toe. Bij een bosbrand en een zuidwestelijke wind krijgt Oosterhout te maken met rook, maar het is ook niet ondenkbaar dat woningen nabij het bos in gevaar komen. Het voorkomen van bosbranden heeft al de nodige aandacht (kans verkleinen), maar mocht het mis gaan dan zijn er ook maatregelen denkbaar waardoor de bosbranden snel onder controle zijn en minder grote gevolgen heeft. Denk hierbij aan het creëren van bufferzones.

N A A R E E N K L I M A AT B E S T E N D I G O O S T E RH O UT

25

Bijlage 2: Klimaatschadeschatter De klimaatschadeschatter bundelt de kennis over de schadekosten door klimaatverandering en geeft per gemeente een schatting van de schade en maakt mensen bewust van de gevolgen van klimaatverandering (www.klimaatschadeschatter.nl). De klimaatschadeschatter is voorgekomen uit de onderzoekslijn Klimaatbestendig Stad en het Nationaal Kennis-en innovatieprogramma Water en Klimaat (NKWK). De klimaatschadeschatter geeft een schatting van de schade die veroorzaakt wordt door klimaatverandering op de volgende drie thema’s: hitte, droogte en wateroverlast. Deze schatting kan dus afwijken van de uiteindelijke werkelijkheid. De gegevens voor het thema overstroming verschijnen eind 2020. De klimaatschadeschatter maakt voor de periode 2018-2050 de volgende schattingen: 1. Een schatting van de schadekosten als het huidige klimaat tot 2050 hetzelfde zou blijven. 2. Een schatting van de schadekosten als het klimaat sterk verandert: Het WH-scenario (sterke temperatuurstijging (warm), hoge waarde verandering luchtstromen.

Wateroverlast De schade die wateroverlast kan veroorzaken is in de klimaatschadeschatter berekend op basis van schades die kunnen ontstaan in onderstaande categorieën: • Directe schade aan panden • Indirecte schade aan panden • Hagelschade • Indirecte schade aan wegen • Schade aan voertuigen • Infecties door water op straat • Schade aan elektriciteitskasten

26

NA A R EEN K LI M AAT BE S T E ND I G OOS T E R H O U T

Uiteraard is het belangrijk om er rekening mee te houden dat deze klimaatschadeschatter slechts een globale schatting geeft en gemaakt is op basis van landelijk beschikbare gegevens. De berekeningen houden rekening met: 1. Waardeveranderingen van kosten en baten in de toekomst. 2. Demografische ontwikkeling zoals vergrijzing. 3. Toekomstige veranderingen in landgebruik.

Hitte De schade die hitte kan veroorzaken is in de klimaatschadeschatter berekend op basis van schades die kunnen ontstaan in onderstaande categorieën: • Sterfte • Ziekenhuisopnames • Arbeidsproductiviteitsverlies • Bestrijding van de eikenprocessierups • Doktersbezoeken

Droogte De schade die droogte kan veroorzaken is in de klimaatschadeschatter berekend op basis van schades die kunnen ontstaan in onderstaande categorieën: • Schade en funderingen • Schade aan wegen en riolering • Schade aan gemeente groen

N A A R E E N K L I M A AT B E S T E N D I G O O S T E RH O UT

27

Bijlage 3: NAS bollenschema’s Oosterhout De gevolgen van zeespiegelstijging in Oosterhout

hogere overstromingskans (slachtoffers en schade)

mogelijke invloed op psychische gezondheid t.g.v. evacuatie of schade

Legenda

vaker sluiting Maeslantkering / beperking scheepvaart

NAS adaptatietool voor de analyse van klimaatrisico’s Trends

hogere waterstanden

Het wordt droger

De zeespiegel STIJGT

Het wordt natter

gezondheidsproblem en bij / na De zeespiegel stijgt overstroming door blootstelling wateroverdraagbare ziekteverwekkers

mogelijke invloed op psychische gezondheid t.g.v. evacuatie of schade

Sectoren

vaker sluiting Maeslantkering / beperking scheepvaart

gezondheidsproblem en bij / na overstroming door blootstelling wateroverdraagbare ziekteverwekkers

Legenda uitval vitale en kwetsbare infrastructuur bij overstroming

NAS adaptatietool voor de analyse van klimaatrisico’s

toename problemen waterafvoer

Trends Het wordt warmer Het wordt droger Het wordt natter De zeespiegel stijgt

Sectoren Water en ruimte Natuur

NAS adaptatietool voor de analyse van klimaatrisico’s

Natuur Landbouw, tuinbouw en visserij uitval vitale en kwetsbare infrastructuur bij overstroming

Gezondheid Recreatie en toerisme

toename problemen Het wordt warmer waterafvoer

Infrastructuur

Het wordt droger

Energie

Het wordt natter

ICT en telecom

De zeespiegel stijgt

Veiligheid

Sectoren

Impact

Water en ruimte

Groot gevolg - deze eeuw

Natuur

Middelgroot tot groot gevolg – dit decennium

Landbouw, tuinbouw en visserij Gezondheid Recreatie en toerisme Infrastructuur Energie ICT en telecom Veiligheid

Impact

gevolg - deze eeuw NA A R EENtuinbouw K LI M AAT BE S T E ND I G OOS T E RGroot HOU T Landbouw, en visserij Gezondheid

Water en ruimte

Legenda

Trends

hogere waterstanden

28

Het wordt warmer

Middelgroot tot groot gevolg – dit decennium

Aard gevolgen Gevolg is bedreiging Gevolg is kans Gevolg is onduidelijk Disclaimer: Deze visualisatie is een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid en daarmee onvolledig. Niet alle causale verbanden zijn weergegeven. Meer informatie: www.ruimtelijkeadaptatie.nl/nas cadran-analytics-2020.01 - 01-01-2020

De gevolgen van natter weer in Oosterhout

conditie infrastructuur versneld achteruit

toename schimmels in getroffen woningen

toename wateroverlast

verandering ecosysteem / verschuiving soorten door toename natte periodes

mogelijk meer blootstelling aan wateroverdraagbare ziekteverwekkers door water op straat

toename overstromingsrisico primaire en regionale wateren

meerdaagse natte periodes nemen toe

extreme piekneerslag neemt toe

overige weerextremen nemen toe (freq. en intens. windstoten, bliksem en hagel)

verandering kwaliteit oppervlaktewater door hogere temperaturen

toename kans uitval electriciteitsvoorzieni ngen

verandering van kwaliteit van oppervlaktewater door afspoeling en overstort van rioolwater

Het wordt NATTER

verandering kwaliteit oppervlaktewater door afstroming neerslag

afname beschikbaarheid infrastructuur

toename inspanning waterkwaliteitsbeheer

toename rivierafvoer en grilliger door seizoenen heen

toename risico's buitenevenementen

toenemende schade aan woningen, gebouwen, voertuigen

schade aan gebouwen, kassen en oogsten

toename piekafvoer en overstromingskans primaire kering

frequenter overstromingen

buitendijks door toename en grilliger rivierafvoer

29

N A A R E E N K L I M A AT B E S T E N D I G O O S T E RH O UT

De gevolgen van droger weer in Oosterhout

vaker een beregeningsverbod

oogstschade landbouw door toename extreme droogteperiodes en verzilting

verlies soorten en habitats a.g.v. hogere concentraties contaminanten

door toename contaminatie minder bruikbaar

verandering kwaliteit oppervlaktewater door toenemende droogteperiodes

hogere blootstelling wateroverdraagbare infectieziekten

extreme droogteperiodes nemen toe

bemoeilijking laden en lossen scheepvaart door toename lage rivierstanden

afname zoetwaterbeschikbaa rheid door lage rivierafvoeren

Het wordt DROGER

toename fijnstof

lagere luchtvochtigheid

afname rivierafvoer zomer

vervoersbeperking scheepvaart

verlies aan soorten en habitats

verandering luchtoverdraagbare infectieziekten

drogere bodems in de zomer

minder koelwater industrie

toename blootstelling aan pollen door toename CO2

toename kans op natuurbranden / bermbranden

toename vraag naar water

verandering hydrologie natuurgebieden

lagere gewasopbrengsten door droogte

verandering ecosysteem / verschuiving soorten door toename droge periodes en verzilting

NA A R EEN K LI M AAT BE S T E ND I G OOS T E R H O U T

30

Le

NA vo kl

Tr

Se

Im

Aa

Dis ver wer Nie wee ww

cad 202

De gevolgen van warmer weer in Oosterhout

verandering uitwisseling ziekten dieren / mensen

toename blootstelling UV-straling (huidkanker, staar)

toename luchtverontreiniging

mogelijke toename ziekten en plagen in landbouw

toename behoefte aan koeling

toename blootstelling ziekteverwekkers door meer waterrecreatie

meer druk op eerste hulpdiensten

toename risico voor grote evenementen

meer hittestress en zomersmog (meer zieken, ziekenhuisopnamen en doden)

toename risico op uitzetting rails en bruggen en smelten asfalt

meer gebruik van natuur, openb. groen en sted. recreatie ruimte

warme zomers en toename meerdaagse warme periodes

periodes met extreem hoge temperaturen nemen toe

toename blackouts & kans op uitval IT

langer toeristenseizoen

Het wordt WARMER

verschuiven klimaatzones

verandering vectoroverdraagbare ziekteverwekkers door toename leefgebied (b.v. muggen)

minder ongevallen en doden door gladheid en ijzel

toename dagtoerisme

zachte winters

stijging van aantal 'allergiedagen'

toename overlevingskans insecten en exoten in de winter

hogere temperatuur oppervlaktewater

verandering kwaliteit oppervlaktewater door hogere temperaturen groeiseizoen begint eerder en duurt langer

verschuiven of uitsterven soorten

onkruid neemt toe (beheerskosten openbare ruimte nemen toe)

warmer (koel)water energiecentrales industrie en glastuinbouw

mogelijke toename van ziekteverwekkers in water (zoals blauwalg)

minder ijsvorming voor scheepvaart

31

Disclaimer: Deze visualisa vereenvoudigde weergave werkelijkheid en daarmee o

Gevolg is ond

Gevolg is kan

Gevolg is bed

Aard gevolgen

Middelgroot to decennium

Groot gevolg

Impact

Veiligheid

ICT en teleco

Energie

Infrastructuur

Recreatie en

Gezondheid

Landbouw, tu

Natuur

Water en ruim

Sectoren

De zeespiege

Het wordt nat

Het wordt dro

Het wordt wa

Trends

NAS adaptatiet de analyse van klimaatrisico’s

Legenda

N A A R E E N K L I M A AT B E S T E N D I G O O S T E RH O UT