Document · PDF

Beleidsplan Schuldhulpverlening 2021-2024.pdf

Raad - debatbijeenkomst 17 maart 2021, gemeente OosterhoutBij agendapunt: Beleidsplan schuldhulpverlening17.240 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

deren van de uitstroom.

6.3 We helpen bij het voorkomen van (het verergeren van de) schulden of het maken van nieuwe schulden (preventie)

De onderzoeksresultaten van de pilot “Van beschermingsbewind naar financieel redzaamheid” worden hierin

Via vrij toegankelijke voorzieningen bieden we ondersteu-

meegenomen.

ning.

Daarnaast maken we gebruik van het adviesrecht.

Inwoners met geldzorgen kunnen gebruik maken van laagdrempelige vrij toegankelijke voorzieningen/hulp en ondersteuning van de dienstverlening binnen de inloopspreekuren van de burgeradviseurs, het Budget Advies Centrum en de digitale inloop via www.schuldendebaas.nl en www.155.nl. De vrij toegankelijke voorzieningen schuldhulpverlening zijn die voorzieningen waarvan elke inwoner in de stad gebruik kan maken. Hiervoor gelden geen

4 Mesis is een screeningsinstrument in de vorm van een vragenlijst en is wetenschappelijk onderbouwd en gevalideerd en biedt inzicht in: gedrag, motivatie, vaardigheden en leerbaarheid. 5 De Hub is ontwikkeld voor mensen die onder beschermingsbewind staan, maar klaar zijn om uit te stromen. Met de Hub leren ze in een traject van zes maanden om financieel weer op eigen benen te staan.

Meneer en Mevrouw Martens hebben bij de zorgverzekeraar een betalingsachterstand van €330. Ook is de afrekening van €240 van de energieleverancier blijven liggen. Bij het waterbedrijf staat van een eerdere periode ook nog een bedrag open van €212. De heer Martens is voor zijn werk afhankelijk van zijn auto. De auto moest vorige maand bij een Apk controle gerepareerd worden en de rekening liep behoorlijk in de papieren. Omdat de familie Martens de rekening van de autoreparatie heeft betaald zijn andere rekeningen blijven liggen. Als een inwoner van Oosterhout bij een vaste lasten partner een betalingsachterstand heeft dan ontvangen wij een signaal. De vaste lasten partners hebben dan eerst zelf een incassotraject doorlopen, als er geen betaalafspraak is gemaakt voor deze achterstand wordt er een bericht doorgestuurd naar de gemeente. In dit voorbeeld ontvangen wij een bericht van de zorgverzekeraar, de energieleverancier en het waterbedrijf. De familie Martens heeft dus in totaal een achterstand van €782 bij drie verschillende signaalpartners. Dit noemen we een meervoudig signaal1.

VASTE LASTENPARTNERS ZORG

ENERGIE

WATER

WONEN

De medewerker Sociaal Domein Uitvoering beoordeelt de melding. Aan de hand van de hoogte van het bedrag en het aantal signaalpartners bepaalt hij op welke wijze de melding opgevolgd wordt. De medewerker maakt een keuze uit:

m Huisbezoek

I U

Telefoon

r Sms

Brief

In dit voorbeeld ontvangt de familie Martens een brief met het bericht dat een hulpverlener binnen een week op huisbezoek komt. De hulpverlener gaat op huisbezoek en biedt hulp aan. Accepteert de familie Martens hulp, dan wordt er samen een plan gemaakt.

beperkende voorwaarden. Een inwoner met geldzorgen

en één vind- en verwijsplek kunnen daarbij helpen. Ook de

kiest zelf de voorziening die het beste past en het meest

hulp en ondersteuning van een budgetcoach van Surplus is

veilig voelt. Deze ondersteuning is vraag- en doelgericht.

voor deze hulpvragers vaak van groot belang.

In bijlage 2 is de taakomschrijving van de vrij toegankelijke voorzieningen per organisatie beschreven.

➔ Onze informatievoorziening over schuldhulpverlening wordt waar nodig aangepast in begrijpelijke taal.

➔ De online dienstverlening zien we als aanvulling op de

Daarnaast brengen wij regelmatig bij onze partners het

bestaande face-to-face dienstverlening en zal niet dienen

belang van het gebruik van begrijpelijke taal voor onze

ter vervanging hiervan. Bovendien kan in de praktijk,

inwoners onder de aandacht.

afhankelijk van de behoefte en omstandigheden, gekozen

Om de zelfredzaamheid van deze groep te vergroten,

worden voor gemengde dienstverlening, dat wil zeggen

zoeken we de samenwerking met de bestaande initiatieven

face-to-face contacten in combinatie met online dienst-

van bijvoorbeeld het Taalhuis van Theek 5.

verlening en contacten. Voor elke hulpvrager zal worden

Budgetcoaches helpen hulpvragers rekeningen en brieven

gekeken wat de optimale combinatie is.

van schuldeisers beter te begrijpen, inkomensvoorzienin-

Inwoners worden ondersteund door een vrijwilliger of pro-

gen aan te vragen en de financiële administratie op orde te

fessional, zodat zwaardere problemen voorkomen kunnen

brengen.

worden. De vrijwilliger/professional en de inwoner hebben samen

We onderzoeken de mogelijkheden voor het preventief

een resultaat voor ogen wat binnen een vooraf vastgestel-

financieel ontzorgen van de kwetsbare doelgroep.

de (realistische) periode bereikt beoogd te worden.

Samen met onze collega’s en maatschappelijke partners onderzoeken we hoe onze dienstverlening nog beter kan

We zijn zichtbaar, benaderbaar en herkenbaar in de

bijdragen aan het financieel ontzorgen. Hierbij richten wij

(kwetsbare) wijken.

ons ook specifiek op de dienstverlening voor zelfstandig

Wijkgericht werken heeft als doel om de dienstverlening

ondernemers.

lokaal en in samenhang te organiseren. Een stevige sociale basis in combinatie met voorzieningen en ondersteuning

➔ We onderzoeken of de inzet van alternatieve hulp-

die hierop aansluiten, moet resulteren in veerkrachtige

middelen of instrumenten daar aan kunnen bijdragen. We

inwoners die zo veel mogelijk met het heft in eigen handen

gaan bijvoorbeeld onderzoeken of het “Huishoudboekje6”

om kunnen gaan met de uitdagingen en tegenslagen die

kan bijdragen aan het preventief ontzorgen van de kwets-

horen bij het leven. Inwoners vinden makkelijker in hun

bare doelgroep.

eigen buurt of wijk oplossingen voor behoeften, problemen of beperkingen die zij in het dagelijks leven ervaren (Visie Wijkgericht werken, 2020).

RESULTAAT

➔ Met de maatschappelijke partners onderzoeken we in

Er zijn meer inwoners die, eventueel met tijdelijke

welke wijken en op welke wijze we schuldpreventie effec-

hulp, zelfstandig een gezonde financiële huishouding

tief en efficiënt in kunnen zetten.

kunnen voeren.

We gebruiken in onze informatievoorziening met betrek-

• De toegang en regelingen zijn laagdrempelig, uitno-

king tot schuldhulpverlening begrijpelijke taal. Het is van belang dat inwoners goed geïnformeerd worden over de mogelijkheden van schuldhulpverlening. In een

digend en vindbaar. • De schaamte en het taboe rondom schulden zijn verkleind.

situatie waarin de hulpvrager problemen heeft met lezen

• De inwoners zijn ondersteund.

en rekenen, zijn de uitdagingen voor het voeren van een

• Er is onderzocht welke mogelijke instrumenten

gezonde financiële huishouding vele malen groter dan voor

wij effectief kunnen inzetten voor de kwetsbare

mensen die wel over deze vaardigheden beschikken. Het

doelgroep.

is daarom belangrijk dat er duidelijke, eenvoudige en begrijpelijke informatie wordt verstrekt. Regels versimpelen

6 “Huishoudboekje” is de naam van een app die ontwikkeld is voor mensen die moeite hebben met financieel rondkomen of schuldrisico lopen. De gemeente ontvangt het inkomen en betaalt de vaste lasten. Deelnemers kunnen dat inzien en krijgen leefgeld.

Figuur 5 Voorbeeld proces vroegsignalering en gegevens

• De informatievoorziening van de gemeente over schuldhulpverlening is beschikbaar in begrijpelijke

pelijke partners. De komende periode wordt het proces uitgewerkt en aan de hand van de bevindingen bijgestuurd.

taal met pictogrammen. • De maatschappelijke partners zijn geïnformeerd over het belang van het gebruik van begrijpelijke taal.

We maken afspraken met vaste lasten partners. Als gevolg van de wetswijziging Schuldhulpverlening moeten er tussen gemeenten en de vaste lasten partners

6.4 We bereiken meer inwoners met beginnende betaalproblemen (vroegsignalering)

afspraken worden gemaakt over de wijze van gegevensaanlevering. De NVVK heeft met woningcorporaties, energie- en drinkwaterbedrijven en zorgverzekeraars een convenant afgesloten. In het convenant is vastgelegd dat betalingsachterstanden van hun klanten vroegtijdig en op

We volgen meldingen van betalingsachterstanden van

dezelfde manier worden gemeld aan gemeenten. Gemeen-

onze signaalpartners op.

ten krijgen daarmee mensen met financiële problemen

Gemeenten moeten vanaf 1 januari 2021 voor de uitvoering

sneller in beeld en kunnen hulpverlening inzetten om

van de nieuwe wettelijke taak op het gebied van vroegsig-

problematische schulden te voorkomen.

nalering afspraken maken met de schuldeisers van vaste lasten over de opvolging van de signalen die gemeenten

➔ Wij zijn eind 2020 bij dit convenant aangesloten. Met de

ontvangen. Gemeenten zijn verplicht de signalen binnen

vaste lasten partners zijn afspraken gemaakt.

vier weken op te volgen. Een belangrijk kenmerk van vroegsignalering is een proactieve aanpak richting inwo-

RESULTAAT

ners. Inwoners hebben in deze fase vaak nog geen hulpvraag, maar worden wel benaderd om te voorkomen dat

Meer inwoners zijn eerder in beeld bij de hulpverle-

er problematische schulden ontstaan. Bij een signaal van

ning en daardoor kunnen meer inwoners met begin-

schuldeisers dat er sprake is van betalingsachterstanden

nende betaalproblemen geholpen worden met behulp

die kunnen wijzen op schuldproblemen, doet de gemeente

van vrij toegankelijke voorzieningen in plaats van spe-

een aanbod waarin wordt gewezen op mogelijkheden voor

cialistische hulp. Hierdoor daalt de gemiddelde schuld

hulp vanuit de gemeente. De uitvoering van dit proces is

van inwoners die zich voor een intake professionele

belegd binnen het team Sociaal Domein Uitvoering. In bij-

schuldhulpverlening melden. De inwoners die zich

lage 3 wordt via een schema het proces van de registratie

in 2019 bij de gemeente Oosterhout hebben gemeld,

en matching van de signalen weergegeven.

hebben gemiddeld een schuld van € 45.100 en hebben gemiddeld 12 schuldeisers.

➔ Elk signaal wordt opgevolgd met het aanbod voor hulp. Afhankelijk van de hoeveelheid en type meldingen en de

In 2021 starten we met een nulmeting, omdat vanaf

hoogte van de achterstand bepalen wij hoe we de signalen

2021 alle betalingsmeldingen worden geregistreerd.

opvolgen. Als een inwoner het aanbod van hulp accepteert

Aan de resultaten zijn daarom nog geen cijfers gekop-

dan vindt er binnen vier weken na het ontvangen signaal

peld.

een gesprek plaats. Onze manier van werken stemmen

• We bereiken meer mensen met vroegsignalering.

we af met de vaste lasten aanbieders en onze maatschap-

• Meer mensen accepteren hulp in het kader van

Een inwoner meldt zich bij specialistische schuldhulpverlening:

HOE GAAT DAT IN PRAKTIJK? Zie bijlage IV: procesbeschrijving

Eerst zal de schuldhulpverlener proberen een oplossing te zoeken met de schuldeisers: dit heet het minnelijke traject.

Het minnelijk traject is een vrijwillige schuldregeling en bestaat uit fases:

1. Intakefase

2. Stabilisatiefase

3. Schuldregeling

Een inwoner meldt zich met een hulpvraag. Tijdens een intake wordt de hulpvraag en probleemsituatie in kaart gebracht. In de intake toetst de schuldhulpverlener ook de zelfredzaamheid. Op basis hiervan maakt de schuldhulpverlener een plan van aanpak. Afhankelijk van de mate van zelfredzaamheid kan er eventueel ondersteuning geboden worden, zoals budgetbeheer. In deze eerste fase zoekt de schuldhulpverlener meestal nog geen contact met de schuldeisers.

In deze fase brengt de inwoner samen met de schuldhulpverlener, alles op orde om de kans van slagen in het minnelijke traject te vergroten. Eventueel kan een budgetcoach hierbij helpen.

In deze fase neemt de schuldhulpverlener contact op met de schuldeisers. Ook doet hij een betalingsvoorstel. Gaan alle schuldeisers akkoord met het betalingsvoorstel dan wordt het restant van de schulden kwijtgescholden. Het streven is om de schulden in die periode volledig af te lossen.

Schuldeisers gaan akkoord: Als alle schuldeisers akkoord gaan met het voorstel is de minnelijke schuldregeling een feit. Deze kent twee vormen: een schuldbemiddeling of een schuldsanering/ saneringskrediet. Beide vormen worden geregistreerd bij BKR. Bij een schuldbemiddeling worden maandelijks alle inkomsten boven het vrij te laten bedrag gereserveerd. Alle schuldeisers krijgen elk jaar een bedrag uitgekeerd. Bij een schuldsanering verstrekt een gemeentelijke kredietbank een saneringskrediet. De schuldeisers krijgen ineens het bedrag uitgekeerd waar ze mee akkoord zijn gegaan. In 36 maanden moet het bedrag worden betaald aan de gemeentelijke kredietbank. Het percentage dat aan de schuldeisers is aangeboden ligt vast.

Om in aanmerking te komen voor een schuldregeling, moet de schuldenaar voldoen aan een aantal voorwaarden: • geen nieuwe schulden maken en de vaste lasten op tijd betalen. • onderteken van een schuldregelingsovereenkomst. • de maximale afloscapaciteit moet ingezet worden voor de aflossing van de schulden. • de afloscapaciteit

Schuldeisers gaan niet akkoord: Gaan de schuldeisers niet akkoord met het betalingsvoorstel dan kan een dwangakkoord1 of een voorlopige voorziening of een moratorium2 worden aangevraagd. Ook een schuldenaar kan worden doorverwezen naar het wettelijke traject, WSNP. De schuldenaar moet over het algemeen eerst een minnelijk traject hebben doorlopen voordat de WSNP aangevraagd kan worden.

1 Dwangakkoord: is eenvoudige procedure bij de rechtbank. Een schuldenaar kan een dwangakkoord verzoeken als één (of een aantal) schuldeiser(s) zonder goede reden weigert in te stemmen met de minnelijke schuldregeling via de gemeente of kredietbank. 2 Moratorium: het recht waarbij het crediteuren voor een bepaalde tijd onmogelijk wordt gemaakt om, ten behoeve van de betaling van schulden, zich te verhalen op het vermogen van de debiteur.

vroegsignalering. • We realiseren een daling van het aantal zorgverzekerden in de Regeling wanbetalers7. • Alle signalen zijn binnen de gestelde termijn opgevolgd.

➔ Het contract met Kredietbank Nederland loopt in juni 2021 af. Komende periode starten we met aanbestedingstraject die wordt opgevolgd door een inkooptraject. Voorafgaand wordt er een programma van eisen opgesteld. De afgelopen jaren is gewerkt met één aanbieder, het aanbestedingstraject is voor ons een moment om te

6.5 We bieden passende hulp en ondersteuning bij het beheersbaar maken en oplossen van schulden (curatieve schuldhulpverlening)

bezien of er met meerdere aanbieders aan specialistische schuldhulpverlening invulling gegeven kan worden. Via een intakegesprek brengen we de hulpvraag en problemen in kaart. Indien een hulpvrager gebruik wil maken van het specia-

We bieden specialistische instrumenten en producten

listische aanbod schuldhulpverlening, dan nodigt de hulp-

schuldhulpverlening

verlener de hulpvrager uit voor een intakegesprek. Het

De gemeente heeft de specialistische beroepsmatige inzet

doel van de intakefase is het vaststellen van het probleem

schuldhulpverlening uitbesteed aan Kredietbank Neder-

van de klant. In deze fase vindt onderzoek plaats naar de

land. Omdat het contract met Kredietbank Nederland dit

hulpvraag, de schulden en de onderliggende problema-

jaar eindigt en het daarom onzeker is of zij uitvoerende

tiek. De hulpvrager moet ten behoeve van het onderzoek

blijft spreken we hierna over hulpverlener. De hulpverle-

veel gegevens aanleveren over bijvoorbeeld inkomsten,

ner verzorgt onder andere de dienstverlening binnen een

uitgaven, vermogen en de actuele stand van alle schulden.

informatieloket voor inwoners, voert de intakegesprek-

Er wordt gedurende de intakefase gewerkt met het scree-

ken en treedt als bemiddelaar op tussen schuldenaar en

ningsinstrument Mesis 8. Mesis vertaalt alle antwoorden

schuldeisers in minnelijke regelingen.

naar een klantprofiel. Dit klantprofiel geeft inzicht in de

7 De Regeling wanbetalers maakt onderdeel uit van de Zorgverzekeringswet (Zvw) en is bedoeld om het aantal onverzekerden in Nederland terug te dringen. Verzekerden met een premieschuld blijven door deze regeling verzekerd voor medische zorg. Verzekerden vallen onder de regeling wanbetalers als zij meer dan zes maanden de premie van hun zorgverzekering niet betalen. 8 Mesis is een wetenschappelijk gefundeerd en door het Nibud gevalideerd instrument dat bestaat uit een online vragenlijst en een vaardigheidstest met onder meer lees- en rekentesten.

motivatie, de vaardigheden en het gedrag van de klant (het

We hanteren een integraal sluitende aanpak om uitval en

willen, kunnen en handelen).

terugval te voorkomen. Een integraal sluitende aanpak betekent in de praktijk dat

➔ Er wordt gekeken naar oorzaken van financiële proble-

(schuld)hulpverleners in het veld inzetten op het actief

men, persoonlijke omstandigheden, achterliggende pro-

aanbieden van voorzieningen, waarbij de krachten van

blematiek, flankerende hulp die eventueel (in het verleden)

de verschillende soorten voorzieningen zo veel mogelijk

al is ingezet en de motivatie van de hulpvrager om mee te

worden gebundeld. Veel mensen zullen schuldhulpverle-

werken aan een oplossing van het probleem. De aanvraag

ningstrajecten niet zonder hulp en aanmoediging kunnen

wordt in deze fase ook getoetst aan de gemeentelijke

doorlopen. Dit betekent dat we actief de hulp aanbieden

beleidsregels schuldhulpverlening. De hulpvrager beant-

van de vrijwillige budgetcoaches van Surplus om in het

woordt online vragen en doet de vaardigheidstest. Aan het

gehele proces (van aanmelding tot en met bijvoorbeeld het

einde van de intakefase is duidelijk of en welk (maatwerk)

doorlopen van de minnelijke of wettelijke regeling) te on-

traject kan worden geboden aan de hulpvrager.

dersteunen. Budgetcoaches kunnen vanuit hun expertise en ervaring allerlei vormen van praktische ondersteuning

We bieden passende hulp.

bieden op het sociaaljuridische vlak. Ze staan naast de

Om de juiste instrumenten en producten in te kunnen zet-

hulpvrager en moedigen hem of haar aan steeds de nodige

ten, is het cruciaal dat de hulpverlener de individuele situ-

stappen te blijven zetten. Integraal betekent ook dat de

atie goed in beeld krijgt. Zoals eerder is aangegeven, kan

hulpverlener checkt hoe gezinssituatie van de hulpvrager

een maatwerkoplossing een combinatie zijn van verschil-

is en/of er andere gezinsleden, met name minderjarige

lende componenten uit het dienstverleningspakket. Het

kinderen, zijn die hulp nodig hebben. Is er een hulpvraag

kan hierbij gaan om een combinatie van een aantal alge-

dan wordt een passende oplossing gezocht.

mene voorzieningen en een aantal specialistische instrumenten en producten. In bijlage 4 staan alle voorzieningen

➔ We managen de verwachtingen binnen schuldhulp-

binnen de schuldhulpverlening (zowel de vrij toegankelijke

verleningstrajecten. Bij het eerste contact met de hulp-

als specialistisch) opgesomd, waarbij verdere toelichting

verlener wordt het aanbod voor ondersteuning al gedaan.

wordt gegeven op instrumenten en producten als infor-

Met toestemming van de hulpvrager worden naam en

matie en advies, verschillende gradaties van budget- en

contactgegevens doorgegeven aan Surplus, zodat een bud-

inkomensbeheer, budgetcoaching, beschermingsbewind,

getcoach een afspraak kan maken voor een kennismaking

de minnelijke en de wettelijke regeling, et cetera.

(vaak bij de hulpvrager thuis). De medewerkers van de hulpverlener en de budgetcoa-

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor schuldhulpverlening

ches van Surplus werken samen om de klant gedurende

aan al hun inwoners, dus ook aan zelfstandige onderne-

het traject die ondersteuning te bieden die nodig is. Ze

mers. Ondernemers met schulden worden geholpen met

helpen hierbij de focus te verleggen naar de lange termijn.

de regelingen van het Besluit bijstandverlening zelfstan-

We screenen op lees-, reken en digitale vaardigheden en

digen 2004 (Bbz 2004) of via de specialistische hulpver-

begeleiden hulpvragers door naar de juiste hulp bij het

lening. Als gevolg van de coronacrisis zullen de gevolgen

ontwikkelen van deze vaardigheden. Er is nauwe samen-

voor ondernemers in meerdere sectoren, zoals de horeca,

werking met andere maatschappelijke partners. Er is

evenementenbranche en de reiswereld financieel merk-

aandacht voor de gezinssituatie.

baar zijn. We bieden nazorg om terugval te voorkomen.

➔ Na de intake is een plan van aanpak opgesteld waarin

We willen niet dat er opnieuw schulden ontstaan als de fi-

afspraken zijn vastgelegd. Beide ondertekenen het plan

nanciële problemen zijn opgelost. Daarom houden we nadat

als zij instemmen met de inhoud. Het plan van aanpak is

de schuldhulpverlening is afgerond de vinger aan de pols.

een afspraak tussen hulpvrager en de hulpverlener. In het

plan van aanpak staan alle verschillende componenten van

➔ We beoordelen bij elke klant die uitstroomt of bijvoor-

de maatwerkoplossing vermeld.

beeld een (schuld)hulpverlener of vrijwilliger de klant

Om ervoor te zorgen dat we als gemeente inspelen op de

nog enige tijd moet ondersteunen. Daarnaast wordt met

gevolgen van de coronacrisis onderzoeken we hoe onze

elke klant een jaar na uitstroom contact opgenomen.

dienstverlening beter aansluit bij de hulpvraag van onder-

We onderzoeken of en hoe het nazorgtraject kan worden

nemers met financiële problemen.

verbeterd.

RESULTAAT

6.6 Beleidsregels Schuldhulpverlening In 2016 zijn voor het laatst beleidsregels opgesteld. Met

De schuld is binnen de gestelde termijn beheers-

beleidsregels kan de gemeente volgens de Wgs bepaal-

baar of opgelost. De hulpvrager is na het doorlopen

de uitsluitingsgronden formuleren. De Wgs biedt echter

van het schuldhulpverleningstraject schuldenvrij of

nadrukkelijk geen mogelijkheid voor categoriale uitsluiting

de schuld is gestabiliseerd en/of beheersbaar. Er is

van bepaalde groepen. Dit betekent dat ongeacht eventu-

nazorg geboden. De hulp is positief beoordeeld door

ele beleidsregels iedere aanvraag individueel beoordeeld

de hulpvrager.

moet worden (Baan, Louwes en Oostveen, 2016).

• De intake, het eerste gesprek waarin de schriftelijke

In de gemeentelijke beleidsregels schuldhulpverlening is

of mondelinge hulpvraag wordt vastgesteld, vindt

aangegeven in welke gevallen een aanvraag tot specialisti-

plaats binnen vier weken nadat:

sche schuldhulpverlening kan worden afgewezen, bijvoor-

- een inwoner zich tot het college wendt voor schuldhulpverlening; of

beeld in het geval van verwijtbare recidive. De beleidsregels dragen bij aan de rechtsgelijkheid en rechtszekerheid

- het college een signaal in het kader van

van inwoners. Het is echter nadrukkelijk niet de bedoeling

vroegsignalering heeft ontvangen en de

dat de regels individuele beoordeling overbodig maken en

inwoner het aanbod heeft geaccepteerd.

dat door de beleidsregels drempels worden opgeworpen

• Na het eerste gesprek wordt binnen maximaal 8

voor de toegang tot de brede dienstverlening op het gebied

weken een beschikking afgegeven een inhoudende: - het plan van aanpak; of - een weigering tot schuldhulpverlening. • Indien er sprake is van een bedreigende situatie

van financiële zelfredzaamheid. De beleidsregels zullen na vaststelling van het beleidsplan worden geactualiseerd.

6.7 Verordening

vindt binnen drie werkdagen het eerste gesprek

De Wgs verplicht gemeenten om een, bij verordening te

plaats waarin de hulpvraag wordt vastgesteld. On-

bepalen termijn, op te nemen waarbinnen de gemeente na

der bedreigende situatie wordt verstaan gedwongen

het eerste gesprek over de hulpvraag moet besluiten of ie-

woningontruiming, beëindiging van de levering van

mand voor schuldhulpverlening in aanmerking komt. Deze

gas, elektriciteit, stadsverwarming of water of op-

termijn mag volgens artikel 4a, derde lid, van de wet niet

zegging dan wel ontbinding van de zorgverzekering.

langer zijn dan acht weken. Dit is gelijk aan de maximale

• De inwoner is geïnformeerd over het verloop van

redelijke termijn die in artikel 4:13, tweede lid, van de

het traject en weet vooraf waar hij aan toe is. Hij

Algemene wet bestuursrecht wordt gesteld. De maximale

heeft inzicht in het aantal weken tussen het eerste

termijn waarbinnen wij een beslissing nemen of een inwo-

gesprek waarin de hulpvraag wordt vastgesteld en

ner is aanmerking komt voor schuldhulpverlening is acht

het bereiken van het resultaat.

weken. Uiteraard is het streven altijd om een inwoner zo

• De hulpverlening heeft bijgedragen aan een passende oplossing. • Inwoners vertrouwen hulpverlening en voelen zich gehoord, geholpen en ondersteund. • De inwoner heeft vertrouwen dat zijn probleem wordt opgelost.

snel als mogelijk uitsluitsel te geven over het wel of niet toe kunnen laten tot de schuldhulpverlening.

6.8 Uitvoeringsplan Samen met onze maatschappelijke partners beschrijven we de voorgenomen acties die bijdragen aan onze ambities

• De hulp is best passend.

en verzamelen dit in een uitvoeringsplan. We beschrijven

• Klanttevredenheid gemiddeld van specialistische

de activiteiten die we komende jaren zullen oppakken, en

hulpverlening is minimaal een 7.

spelen ook in op de lokale, regionale en nationale ontwikkelingen. Dit uitvoeringsplan is een dynamisch document. Niet alle activiteiten zullen tegelijkertijd starten, in het uitvoeringsplan dat volgt op het beleidsplan schuldhulpverlening 2021 werken wij de activiteiten verder uit in de tijd.

Susan is er na haar scheiding alleen voor komen te staan. Met haar zorg voor 4 tieners en parttime werk kon ze niet meer alle rekeningen betalen. Toen Susan het gasfornuis moest gebruiken om haar woning te verwarmen was voor haar de maat vol. Van haar vriendin hoorde ze dat ze op donderdagavond zonder afspraak op het spreekuur van het Budget Advies Centrum terecht kan. Na haar werk besluit Susan naar het spreekuur te gaan. Ze ziet er erg tegenop. Op het spreekuur treft ze echter een hele vriendelijke dame. Susan is erg opgelucht, ze had verwacht dat haar situatie misschien wel veroordeeld zou worden, maar niets was minder waar.

Wat Susan niet wist is dat er twee vormen zijn van schuldregelingen: via bemiddeling of via een saneringskrediet. Bij een schuldsanering verstrekt de hulpverlenende instantie een krediet. Dit houdt in dat de hulpverlenende instantie het aangeboden bedrag in één keer uitbetaalt aan de schuldeisers. Susan betaalt het bedrag in 36 maanden terug aan de hulpverlenende instantie. Omdat Susan bij 10 verschillende schuldeisers schulden heeft, lijkt het Susan fijn om gebruik te maken van een saneringskrediet. Het zou een boel stress voorkomen, omdat er dan maar één schuldeiser is. Samen met hulpverlener bekijkt Susan of ze in aanmerking komt voor een saneringskrediet.

6.9 Monitoren & Meetbaar

6.10 Evaluatie en actualisatie

Als gemeente willen we weten of we de dingen goed doen

Aan de hand van een jaarlijkse evaluatie volgt een over-

en/of we de goede dingen doen. Daarom is het belangrijk

zichtelijke stand van de schuldhulpverlening. We geven

om te monitoren hoe we ervoor staan. Uit de evaluatie van

inzicht in de voortgang van de uitvoering en doelrealisatie

het beleidsplan is naar voren gekomen dat het huidige

om waar nodig te kunnen bijsturen. In relatie tot schuld-

meetsysteem niet overal voldoende houvast geeft om te

hulpverlening zijn in 2021 veel nieuwe wetten geïntro-

sturen op resultaten. Hierdoor is het lastig om te meten

duceerd. De nieuwe wetgeving brengt nieuwe taken met

of we onze resultaten effectief en efficiënt hebben bereikt.

zich mee. Komend jaar houden we scherp in de gaten of

Om de cijfers te duiden en zinnige uitspraken over de

de taken binnen de gestelde formatie effectief en efficiënt

effectiviteit en efficiency van ons beleid te kunnen doen

uitgevoerd kunnen worden. Indien nodig actualiseren we

gaan we onze registratieen meetsystematiek verbeteren.

conform artikel 2 lid 2 van de Wgs dit plan.

Daarnaast zijn er nieuwe resultaten benoemd die nog niet eerder gekwalificeerd zijn daarom starten we in 2021 bij diverse resultaten met een nulmeting. Met de uitvoering maken we duidelijke afspraken over vastlegging in systemen, zodat data goed te gebruiken en eenduidig zijn. In samenwerking met verschillende afdelingen en partners wordt afgestemd welke databronnen worden gebruikt. Het monitoren en verzamelen van gegevens wordt beperkt tot wat we echt nodig hebben om de gestelde doelen te meten. De verzamelde data worden gebruikt om dashboards te maken. Deze geven inzicht in de voortgang op de verschillende doelen. Deze dashboards zijn voor medewerkers van de gemeente toegankelijk, zodat iedereen dezelfde data gebruikt en dezelfde cijfers rondgaan binnen de gemeente. Aan de hand van de inzichten kan, waar nodig, bijgestuurd worden. Ook registreren we anonieme gegevens die nodig zijn voor de benchmark Armoede & Schulden van Divosa. Deze gegevens komen ook terug in de managementrapportages.

foto G.Lanting

Wat mag het kosten? Financiën en begroting

Gemeenten ontvangen van het rijk via het gemeente-

opstellen van de programma van eisen zullen onder ande-

fonds middelen voor het sociaal domein. Hieruit wordt de

re de inkoopadviseur, teamleider uitvoering, kwaliteitsme-

schuldhulpverlening gedekt.

dewerkers, gegevensbeheer en beleidsadviseurs worden geraadpleegd.

De kosten van de gemeentelijke schuldhulpverlening heb7.1.3 Onderzoek, kennisdeling en productontwikkeling

ben zich in afgelopen jaren als volgt ontwikkeld:

Onderdeel van het nieuwe beleid is het behouden van de regie op het gehele proces van schuldhulpverlening. Onderzocht wordt welke uitbreiding van informatie hiervoor

500.000

zijn er extra middelen nodig. Ook wordt er geïnvesteerd in

€ 282.000

100.000

deskundigheidsbevordering van hulpverleners.

€ 253.000

€ 359.000

€ 457.000

te kunnen investeren in nieuwe producten en/of diensten

€ 347.000

200.000

€ 396.000

300.000

€ 453.000

nodig is en of de huidige informatiesystemen voldoen. Om 400.000

7.1.4 Stijging hulpvragen i.v.m. coronacriris Onderzoekers verwachten in het slechtste scenario bijna een verdubbeling van het aantal huishoudens met (problematische) schulden en in het gunstigste geval een stijging met 10%-20%. Als de coronacrisis inderdaad leidt tot extra

2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019

aanmeldingen, dan staan daar de extra rijksmiddelen tegenover.

Figuur 6 Gemeentelijke uitgaven Schuldhulpverlening 20132019

7.1 Beleidswijzigingen

7.1.5 Extra middelen coronacrisis Vanwege de gevolgen van de coronacrisis krijgen de gemeenten extra middelen van het Rijk. Oosterhout ontvangt

Een aantal elementen uit voorliggend plan zal extra kosten

van het rijk voor de periode 2021-2022 circa € 85.000

met zich meebrengen.

specifiek voor schuldenbeleid. Deze extra rijksmiddelen zijn niet structureel en vooral bedoeld om de verwachte

7.1.1 Vroegsignalering

stijging van het aantal aanmeldingen voor schuldhulpver-

De aanschaf en onderhoud van het regiesysteem brengen

lening op te vangen.

kosten met zich mee. Het registreren, matchen en opvolgen van de signalen heeft ook effect op de bedrijfsvoering,

7.2 Prognose

de kosten nemen hierdoor toe.

Voor 2021 zijn de kosten voor schuldhulpverlening begroot op € 360.000. Met de extra middelen € 85.000 van het

7.1.2 Aanbestedingen en inkooptrajecten

Rijk denken we de extra toestroom van hulpvragen op te

Het contract met KBNL loopt in juni 2021 af. Komende

kunnen vangen en daarmee verwachten we dat de kosten

periode starten we met aanbestedingstraject die in wordt

binnen de begroting vallen. De verwachting is dat dit be-

opgevolgd door een inkooptraject. Het opstellen van een

drag voor de daaropvolgende jaren niet toereikend is.

programma van eisen, selectie en implementatie zijn

De middelen die het Rijk beschikbaar heeft gesteld als ge-

onderdeel van deze trajecten. Bij de aanbesteding en het

volg van de coronamaatregelen zijn eenmalig. Daarnaast

hebben wij met de komst van de Wgs er nieuwe taken bij

regeling. Het is niet mogelijk om tegen het einde van het

gekregen, hier staan geen extra middelen vanuit het Rijk

jaar schuldenaars te weigeren omdat het budget op is. Dit

tegenover. Een deel van de uitvoering van deze taken van-

noodzaakt ons om zorgvuldig om te gaan met de beschik-

gen we binnen bestaande formatie op.

bare budgetten en dat betekent wellicht dat we prioriteiten moeten aanpassen.

Om vroegsignalering echter effectief in te zetten is uitbreiding van de formatie wenselijk. Het is nog onduidelijk

7.2.1 Begroting 2021

hoeveel urenbelasting het proces met zich meebrengt. Aan

In onderstaand overzicht schetsen we de verwachtingen

de hand van de bevindingen van het eerste kwartaal 2021

met betrekking tot de opbouw van de kosten schuldhulp-

zal er op basis van deze bevindingen eventueel een begro-

verlening

tingswijziging via de perspectiefnota volgen. Daarnaast bevinden wij ons in een financiële onzekere tijd. Als het slechtste scenario een feit wordt waarbij men uitgaat van een verdubbeling zal het budget niet toereikend zijn. De schuldhulpverlening is een open einde

Begroting kosten schuldhulpverlening 2021 Curatieve schuldhulpverlening (KBNL)

€ 325.000

Preventie

€ 80.000

Vroegsignalering

€ 30.000

Doorontwikkeling

€ 10.000

TOTAAL

€ 445.000

BRONNENLIJST Brede Schuldenaanpak Stimulanz. (2020, 11 1). Opgehaald

NVVK. (2018). Jaarverslag Toelichting cijfers 2018. Utrecht:

van Brede Schuldenaanpak: https://www.stimulansz.nl/

NVVK.

handige-samenvatting-brede-schuldenaanpak/

NVVK. (2019). Jaarverslag Toelichting cijfers 2019. Utrecht:

Brief Brede schuldenaanpak. (2020, 11 2). Opgehaald van

NVVK.

Rijksoverheid: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/

NVVK. (2020). Gedragscode Schuldhulpverlening. Utrecht:

kamerstukken/2020/06/15/voortgangsbrief-aanpak-schul-

Vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren.

den

Ponds, R., van Ham, M., & Marlet, G. (2015). Verschillen, on-

CBS. (2018). Schuldenproblematiek in beeld 2015-2018.

gelijkheid en segregatie. Utrecht: Atlas voor Gemeenten.

Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek.

Schonewille, G., & Schors, A. (2017). Personeel met

CBS dashbord Belastingschuld. (2020, 11 2). Opgehaald van

schulden. Opgehaald van Personeel met schulden Nibud:

Dashbord Betalingsachterstand: https://dashboards.cbs.

https://www.nibud.nl/beroepsmatig/personeel-schul-

nl/v2/SZW_Betalingsachterstanden/

den-2017/

Deloitte en Schuldenlab NL. (2020). Covid-19 en schulden-

Surplus jaarverslag 2019. (2019). Surplus Jaarverslag 2019.

problematiek Nederland. Amsterdam: Deloitte.

Oosterhout: Surplus.

Divosa. (2020, 10 29). Monitor Schuldhulpverlening in

Vroegsignalering. (2020, 12 1). Opgehaald van Vroegsigna-

coronatijd: eerste half jaar in beeld. Opgehaald van

lering: https://vroegsignaleringshv.nl/wat-is-vroegsignale-

Divosa.nl/nieuws/monitor: https://www.divosa.nl/

ring/positionering-vroegsignalering/

nieuws/monitor-schuldhulpverlening-coronatijd-eer-

Westhof, F., Ruig, L., & Kerckhaert, A. (2015). Huishoudens

ste-half-jaar-beeld#:~:text=Begin%20april%20startte%20

in de rode cijfers, Over Schulden van Nederlandse huis-

Divosa%20samen,hebben%20om%20hulp%20te%20bie-

houdens en preventiemogelijkheden. Zoetermeer: Buro

den.

Eigen.

Gemeente Oosterhout. (2016). Minimabeleid 2016 en verder. Oosterhout: Gemeente Oosterhout. Gemeente Oosterhout. (2017). Beleidsplan Schuldhulpverlening Eerst Samen. Oosterhout: Gemeente Oosterhout. Gemeente Oosterhout. (2019). Ontwikkelagenda Gezondheid. Oosterhout: Gemeente Oosterhout. Gemeente Oosterhout. (2020). Visie op Welzijnswerk. Oosterhout: Gemeente Oosterhout. Gemeente Oosterhout. (2020). Visie Sociaal Domein. Oosterhout: Gemeente Oosterhout. Gemeente Oosterhout. (2020). Visie Wijkgericht werken. Oosterhout: Gemeente Oosterhout. Inforing vroegsignalering. (2020, 12 1). Opgehaald van Data vroegsignalering: https://www.vroegsignalering.nl/nl/data?uuid=92217b2c-b8a9-4b7a-9c5c-0d6bde118fc2 Jungmann, N., & Madern, T. (2017). Basisboek aanpak Schulden. Houten: Noordhoff Uitgevers Groningen. Keizer. (2016). Afgelost=opgelost. Hoe verlagen we de drempel tot het zoeken van contact. Groningen: KBNL, Syncasso, Rijksuniversiteit Groningen, Minsterie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Madern, T. E. (2015). Op weg naar een schuldenvrij leven. Leiden: Universiteit Leiden. Nibud. (2017). www.nibud.nl. Opgehaald van Schulden op de werkvloer: https://www.nibud.nl/beroepsmatig/aanpak-financiele-problemen-bij-werknemers/

BIJLAGE I

Evaluatie beleidsplan 2017 Specialistische schuldhulpverlening (curatieve schuldhulpverlening) Op het moment dat er sprake is van problematische schulden, wordt er een intake met een medewerker van de Kredietbank Nederland gepland. Samen met de inwoner worden de schulden inzichtelijk gemaakt en gezocht naar de best passende oplossing. De afspraken worden vastgelegd in een plan van aanpak. Cijfers De inwoners die zich in 2019 bij de gemeente Oosterhout hebben gemeld, hebben gemiddeld een schuld van € 45.100 en 12 schuldeisers. Landelijk (NVVK, 2019) ligt het gemiddelde bedrag lager namelijk op € 39.029 en 13 schuldeisers. In 2019 zijn er 256 aanmeldgesprekken gevoerd met Kredietbank Nederland. Dat waren er minder dan in de voorgaande jaren. Het gemiddelde lag op zo’n 300 per jaar. Er is een daling in het aantal klanten dat succesvol uitstroomt. Het aantal saneringskredieten dat is verstrekt lag in 2019 lager dan voorgaande jaren. Het gemiddelde ligt op 93. In vier jaar tijd zijn zo’n 260 inwoners succesvol uitgestroomd.

SCHULDHULPVERLENING

400 300 200 100

INGEDIEND

WSNP AANVRAAG

BEHEER

VASTE LASTEN

BUDGETBEHEER

UITKOMST

TRAJECT (SR TOT

MINNELIJK

SCHULD-

BEMIDDELING

KREDIET

SANERINGS-

UITGESTROOMD

KLANTEN

SUCCESVOL

VERLENING

SCHULDHULP-

2016

399

2017

371

103

2018

288

101

2019

256

Tabel 1 Cijfers Schuldhulpverlening Kredietbank Nederland Oosterhout

De indicatoren op kwaliteit In de kwalitatieve evaluatie van de beroepsmatige specialistische schuldhulpverlening kijken we naar de volgende indicatoren: wachttijd, doorlooptijd, succesvolle uitstroom aanvragen schuldregeling en klanttevredenheid. Wachttijd In artikel 4 lid 1 van de Wgs staat omschreven dat de wachttijd de periode betreft die verstrijkt tussen de datum dat een persoon zich wendt tot de gemeente met een hulpvraag tot de datum van het eerste gesprek waarin de hulpvraag wordt vastgesteld. In Oosterhout hebben we het Budget Advies Centrum ingericht met vrije inloopspreekuren. Inwoners kunnen zich met een hulpvraag melden bij het Budget Advies Centrum. Hiervoor hoeven zij vooraf geen afspraak te maken. Ook hoeven zij nog niet alle papieren op orde te hebben. In het eerste gesprek tijdens het inloopspreekuur wordt wel meteen een globale inschatting gemaakt van de problematiek en de hulpvraag. Door deze werkwijze beperken we de wachttijd tot het minimum. Echter, het is van belang dat de snelheid na dit eerste gesprek erin blijft zitten. In de praktijk zien we nog wel dat het proces tot het komen tot een aanvraag en een intake meer tijd in beslag kan nemen. Dit is te verklaren doordat het verzamelen van informatie langer duurt, omdat de klant de administratie niet op orde heeft.

In crisissituaties zoals omschreven in artikel 4 lid 2 van de Wgs worden bij een melding bij het Budget Advies Centrum zo snel mogelijk en in ieder geval binnen de wettelijke termijn van drie werkdagen de nodige acties ondernomen door de Kredietbank. Vanuit het Budget Advies Centrum wordt direct gebeld met de schuldeisende instantie, waarna er een spoedintake voor de schuldregeling wordt ingepland. Doorlooptijd De doorlooptijd is de periode die verstrijkt tussen het intakegesprek en het moment waarop het resultaat van de aanvraag schuldregeling is bereikt. Het resultaat is bijvoorbeeld bereikt bij het opstarten van een schuldregeling of als een adviesgesprek heeft plaatsgevonden op basis waarvan de schuldenaar de situatie zelf kan oplossen. De doorlooptijd kan gezien worden als de periode waarin de Kredietbank Nederland samen met de hulpvrager werkt aan het zoeken van een oplossing. In deze periode vindt inventarisatie plaats van inkomsten, uitgaven, vermogen en schulden, wordt de aflossingscapaciteit berekend en wordt indien mogelijk schuldeisers een voorstel gedaan voor een schuldregeling over een periode van 36 maanden. De Wgs schrijft geen doorlooptijd voor. Wel is in artikel 4 lid 3 geregeld dat de hulpvrager globaal inzicht krijgt in de verwachte doorlooptijd.

De branchevereniging NVVK hanteert de volgende richtlijnen voor de doorlooptijden van de verschillende fases in het proces: • intakefase -> 90 dagen • stabilisatiefase -> 120 dagen • fase tot stand brengen schuldregeling -> 120 dagen Succesvolle uitstroom aanvragen schuldregeling Bij succesvolle uitstroom aanvragen schuldregelingen gaat het om die aanvragen schuldhulpverlening waarbij getracht wordt te komen tot in eerste instantie een minnelijke regeling of als dat mislukt te komen tot een afgifte van een Wsnp-verklaring, zodat de hulpvrager via die weg wordt geholpen. Klanttevredenheid De Kredietbank Nederland heeft een klanttevredenheidsonderzoek laten uitvoeren door een onafhankelijk onderzoeksbureau. Het gemiddelde rapportcijfer dat de respondenten in Oosterhout geven voor de totale dienstverlening van de Kredietbank Nederland is gestegen van een 6,4 naar een 7,6. Een aandachtspunt bij de onderzoeken is wel dat een relatief klein aantal respondenten uit de gemeente Oosterhout heeft deelgenomen. Hierdoor is het beeld niet geheel representatief voor de gehele populatie van Oosterhout.

In de periode 2018 -2020 zijn er twee schriftelijke klachten via het directiesecretariaat van Kredietbank Nederland binnengekomen, de Kredietbank heeft dit aan ons gemeld. Beide klachten zijn ongegrond verklaard. Er is ook een klacht mondeling bij de gemeente gemeld. De klachten zijn naar tevredenheid afgehandeld.

Kwaliteitscontrole Jaarlijks vindt er een kwaliteitscontrole plaats. De kwaliteitscontrole is voornamelijk toegespitst op het proces, de documenten en de tijdslijn. De resultaten van de controle worden besproken en daar waar nodig wordt het proces bijgestuurd.

9.1

Inloopspreekuur Burgeradviseurs en Budgetcoaches

Voor vragen op het gebied van sociale zekerheid, toeslagen / belastingen, persoonlijke financiën of consumentenzaken konden inwoners terecht bij de vrijwillige burgeradviseurs van Surplus. Via onder andere het inloopspreekuur van de burgeradviseurs, de budgetteringscursussen of via een directe aanmelding komen inwoners met geldzorgen bij een vrijwillige budgetcoach van Surplus. In minder dan de helft van de gevallen ging de budgetcoach op huisbezoek om na te gaan wat de precieze hulpvraag is van een inwoner. Het traject met de budgetcoach kent verschillende sporen en kan zich in verschillende fases van het schuldhulpverleningsproces positioneren. In sommige gevallen kan de budgetcoach zelf, samen met de inwoner, aan de slag zonder dat verdere inzet van specialistische instrumenten of producten schuldhulpverlening nodig is. De bereikte resultaten van deze dienstverlening zijn niet beschreven of vastgelegd. Het aantal bezoekers is wel geregistreerd. Cijfers Tot en met 2019 (Surplus jaarverslag 2019, 2019) is er een toename van het aantal bezoekers aan het spreekuur. In 2020 is het aantal bezoekers aanzienlijk lager i.v.m. de sluiting van de activiteitencentra door de coronamaatregelen. Het gemiddeld aantal afgehandelde hulpvragen van de afgelopen jaren ligt rond de 3000, waarvan in 40% tot 50% huisbezoeken zijn afgelegd.

Ongeveer 33% van de vragen is gerelateerd aan financiën of schulden.

Figuur 7 Type vragen inloopspreekuur van 2019 Burgeradviseurs Bron: (Surplus jaarverslag 2019, 2019)

9.2

Inloopspreekuur Budget Advies Centrum (BAC)

Voor vragen op het gebied van de persoonlijke financiën konden inwoners ook zonder afspraak terecht bij het Budget Advies Centrum. Het BAC is er niet alleen voor inwoners met grote financiële problemen en schulden maar ook voor inwoners die op zoek zijn naar ondersteuning om zo schulden te voorkomen. Om meer bezoekers te trekken zijn er spreekuren gehouden in de avonduren en kon men ook terecht bij het inloopspreekuur van het BAC bij Theek5.

Cijfers Het aantal bezoekers van het inloopspreekuur van het Budget Advies Centrum laat de afgelopen jaren een dalende trend zien. In 2016 kwamen er 400 bezoekers en in 2019 waren dat er 280. Het inloopspreekuur in de avond wordt goed bezocht, het aantal bezoekers van de inloopspreekuren bij Theek5 nam gedurende de afgelopen jaren terug. De exacte cijfers hiervan zijn niet bekend.

9.3

Online contact via www.schuldendebaas.nl

Met www.schuldendebaas.nl is een stap naar online schuldhulpverlening gemaakt met als doel een nieuwe / grotere doelgroep te bereiken. www.schuldendebaas.nl is een landelijk platform. Er is geen registratie van het aantal hulpvragers per gemeente bijgehouden daarom is niet met zekerheid aan te tonen dat er een nieuwe doelgroep bereikt is.

9.4

155 Help een bedrijf, hulploket voor zelfstandige ondernemers

Naast de dienstverlening vanuit het Budget Advies Centrum en de Bbz kunnen zelfstandig ondernemers ook gebruik maken van de laagdrempelige voorziening ‘155 help een bedrijf’. Via 155 kunnen ondernemers gemakkelijk via de website of telefonisch gratis hulp en advies vragen. Cijfers De afgelopen jaren zien we het aantal online hulpvragen via 155 help een bedrijf toenemen. In 2016 zijn er 6 hulpvragen binnengekomen en in 2019 waren dat er 54. In 2020 zijn er aanzienlijk meer hulpvragen binnengekomen, dit is te verklaren doordat veel ondernemers bij de start van de coronacrisis informatie hebben ingewonnen over de steunmaatregelen.

9.5

Financiën 2016

2017

2018

2019

Budgetadvies/Schuldhulpverlening

€ 316.000

€ 332.000

€ 225.000

€ 245.000

Budgetcoaches

€ 38.000

Cursussen en preventie

€ 18.000

€ 27.000

Huur kantoorruimte Midzuid

€ 9.200

€ 9.300

€ 9.500

Huur ruimte Theek 5

€ 2.800

€ 384.000

€ 409.000

€ 302.100

€ 322.300

TOTAAL

De afgelopen jaren zien we dat sinds de mogelijkheid dat burgers met problematische schulden worden toegelaten tot beschermingsbewind de kosten voor bewindvoering binnen de bijzondere bijstand oplopen. De vergoeding voor de kosten van bewindvoering via de bijzondere bijstand zijn sinds 2016 gestegen van € 330.000 naar € 409.000.

Kosten bewindvoering verstrekt via Bijzonder bijstand

2016

2017

2018

2019

€ 330.000

€ 376.000

€ 366.000

€ 409.000

BIJLAGE II

Taakomschrijving Vrij toegankelijke voorzieningen Inloopspreekuur burgeradviseurs Surplus Voor vragen op het gebied van sociale zekerheid (wetten, regelingen en voorzieningen), toeslagen / belastingen, persoonlijke financiën of consumentenzaken kunnen inwoners terecht bij de vrijwillige burgeradviseurs van Surplus. Voor inwoners met geldzorgen en financiële problemen staat een team gespecialiseerde burgeradviseurs klaar: de budgetcoaches. Veelal door middel van een huisbezoek gaan ze na wat de (financiële) situatie is van de hulpvrager. De vrijwillige budgetcoaches kunnen hulp en ondersteuning bieden op onder andere de volgende gebieden: • ordenen van post en administratie; • overzicht maken van inkomsten en uitgaven; • kosten besparing (bijvoorbeeld door het overstappen naar goedkopere energieleverancier, opzeggen abonnementen of het schrappen van dubbele verzekeringen; • toeslagen en (voorlopige) aanslagen Belastingdienst; • aanvragen inkomensvoorzieningen waar recht op zou zijn (bijvoorbeeld de voorzieningen in het kader van het gemeentelijke minimabeleid); • ondersteuning bij het inschakelen van flankerende hulpverlening (bijvoorbeeld maatschappelijk werk of het team Sociaal Domein Uitvoering); • aanmaken en gebruiken van DigiD; • treffen van betalingsregelingen; • schuldhulpverlening.

Inloopspreekuur Budget Advies Centrum Voor vragen op het gebied van de persoonlijke financiën kunnen inwoners ook zonder afspraak terecht bij het Budget Advies Centrum. Het Advies Centrum is er niet alleen voor inwoners met grote financiële problemen en schulden, maar ook voor inwoners die juist problemen voor willen zijn en op zoek zijn naar ondersteuning om zo schulden te voorkomen. Het Budget Advies Centrum is er voor inwoners die: • te maken krijgen met een inkomensachteruitgang (ontslag, pensionering, et cetera); • hulp nodig hebben bij het doen van een inkomstencheck om na te gaan of gebruik wordt gemaakt van alle inkomensvoorzieningen waar ze recht op hebben (o.a. de voorzieningen uit het gemeentelijke minimabeleid); • zorgen hebben over groeiende betalingsachterstanden; • vragen hebben over brieven van incassobureaus of deurwaarders; • willen weten of de beslagvrije voet wel goed berekend is door deurwaarders; • hulp nodig hebben bij het invullen van de vragenlijst bepaling beslagvrije voet van de deurwaarder; • hulp nodig hebben bij het invullen van het formulier verzoek berekening van de beslagvrije voet van de Belastingdienst; • schulden hebben die ze niet meer kunnen aflossen.

Online contact via www.schuldendebaas.nl Met www.schuldendebaas.nl zetten we de stap naar online schuldhulpverlening. Hiermee kan een nieuwe / grotere doelgroep worden bereikt. Inwoners kunnen in de anonimiteit achter de eigen pc zaken regelen, in hun eigen tijd waarbij ze zelf het tempo bepalen. Voordelen van www.schuldendebaas.nl zijn: • in eigen tijd en eigen tempo; • meer anonimiteit;

• proces wordt in kleine stappen opgeknipt, klant hoeft niet verder te kijken dan één stap vooruit; • positieve bevestiging elke keer wanneer een stap is gezet / opdrachten zijn voltooid (volgens de methode van motiverende coaching); • de e-coach houdt contact met de klant over de voortgang in het proces / er blijft dus persoonlijke ondersteuning; • gepersonaliseerde online omgeving met alleen informatie die voor de klant van toepassing is, inclusief bijvoorbeeld een persoonlijke bibliotheek die de e-coach vult met informatie die voor de klant van belang is. Standaard wordt bijvoorbeeld de flyer minimabeleid in deze bibliotheek opgenomen. Uiteraard geldt een aantal randvoorwaarden voor deze vorm van online ondersteuning: • hulpvrager moet beschikken over pc, tablet of smartphone; • hulpvrager moet digitaal vaardig zijn; • hulpvrager moet de Nederlandse taal voldoende machtig zijn.

BIJLAGE III

Processchema Vroegsignalering

57 Figuur 8 Schema Vroegsignalering bron:www.Inforing.nl

BIJLAGE IV

Instrumenten en producten schuldhulpverlening Aangezien integrale schuldhulpverlening verder gaat dan alleen de vaktechnische handeling van het regelen of oplossen van schulden, is het van belang dat ons dienstverleningsaanbod bestaat uit een breed pallet aan instrumenten en producten. Hieronder volgt een opsomming en toelichting van de verschillende instrumenten en producten. Sommige instrumenten en producten zijn in het beleidsplan zelf al uitgebreid aan de orde gekomen. Deze worden daarom in deze bijlage niet verder toegelicht. Voor de effectiviteit van de dienstverlening is het zaak per individu na te gaan welke combinatie van instrumenten en producten tot het gewenste resultaat zal leiden. Hierbij is het van belang om te benadrukken dat het resultaat per individu kan verschillen. Zoals in het beleidsplan naar voren is gekomen, is een schuldenvrije toekomst niet voor iedereen een realistisch resultaat. In bepaalde situaties kan bijvoorbeeld het bewaken van de beslagvrije voet het enige realistische resultaat zijn. Het gaat om individueel maatwerk, waarbij samen met de klant afhankelijk van de mate van zelfredzaamheid gekozen wordt voor lichtere of zwaardere vormen van ondersteuning. Sommige instrumenten en producten uit onderstaand overzicht kunnen gezien worden als algemene voorzieningen waar iedere inwoner van Oosterhout gebruik van kan maken.

Andere instrumenten en producten worden alleen ingezet nadat er een intake heeft plaatsgevonden bij de Kredietbank. Het plan van aanpak dat volgt na de intake kan een combinatie van verschillende instrumenten en diensten omvatten, inclusief de instrumenten en producten die vallen onder de algemene voorzieningen.

WAT

TOEGANG

Inloopspreekuur Budget Advies Centrum