Beleidsplan schuldhulpverlening
Tekst van het document
BIJLAGE III
Processchema Vroegsignalering
• gepersonaliseerde online omgeving met alleen informatie die voor de klant van toepassing is, inclusief bijvoorbeeld een persoonlijke bibliotheek die de e-coach vult met informatie die voor de klant van belang is. Standaard wordt bijvoorbeeld de flyer minimabeleid in deze bibliotheek opgenomen. Uiteraard geldt een aantal randvoorwaarden voor deze vorm van online ondersteuning: • hulpvrager moet beschikken over pc, tablet of smartphone; • hulpvrager moet digitaal vaardig zijn; • hulpvrager moet de Nederlandse taal voldoende machtig zijn.
58
59 Figuur 8 Schema Vroegsignalering bron:www.Inforing.nl
BIJLAGE IV
Intake door Specialistische hulpverlener
Op initiatief van de hulpvrager, op advies van de burgeradviseur/ budgetcoach of hulpverlener
Informatie-/adviesgesprek
Toegang via intake
Instrumenten en producten schuldhulpverlening Aangezien integrale schuldhulpverlening verder gaat dan alleen de vaktechnische handeling van het regelen of oplossen van schulden, is het van belang dat ons dienstverleningsaanbod bestaat uit een breed pallet aan instrumenten en producten. Hieronder volgt een opsomming en toelichting van de verschillende instrumenten en producten. Sommige instrumenten en producten zijn in het beleidsplan zelf al uitgebreid aan de orde gekomen. Deze worden daarom in deze bijlage niet verder toegelicht.
Doel van het gesprek is het geven van informatie en advies over het bereiken van duurzaam financieel evenwicht zonder dat er verder gebruik wordt gemaakt van de beroepsmatige inzet van de hulpverlener. Voorbeelden: het geven van advies als het gaat om het onder-
Voor de effectiviteit van de dienstverlening is het zaak per individu na te gaan welke combinatie van instrumenten en producten tot het gewenste resultaat zal leiden. Hierbij is het van belang om te benadrukken dat het resultaat per individu kan verschillen. Zoals in het beleidsplan naar voren is gekomen, is een schuldenvrije toekomst niet voor iedereen een
handelen met schuldeisers over afbetaling van schulden, het geven van advies over het vergroten van het inkomen door gebruik te maken van financiële regelingen, het berekenen van de beslagvrije voet of het doorverwijzen naar andere hulpverlenende instanties.
realistisch resultaat. In bepaalde situaties kan bijvoorbeeld het bewaken van de beslagvrije voet het enige realistische resultaat zijn. Het gaat om individueel maatwerk, waarbij samen met de klant afhankelijk van de mate van zelfredzaamheid
Beheer Vaste Lasten
gekozen wordt voor lichtere of zwaardere vormen van ondersteuning.
De hulpverlener opent een rekening waarop het inkomen maandelijks wordt gestort. Van
Sommige instrumenten en producten uit onderstaand overzicht kunnen gezien worden als algemene voorzieningen waar
theekrente en aflossing/premie levensverzekering), nutsvoorzieningen (gas, water en elek-
Toegang via intake
dit bedrag betaalt de hulpverlener elke maand de vaste lasten: woonlasten (huur, hypo-
iedere inwoner van Oosterhout gebruik van kan maken. Andere instrumenten en producten worden alleen ingezet nadat er een intake heeft plaatsgevonden bij de Kredietbank. Het plan van aanpak dat volgt na de intake kan een combinatie van verschillende instrumenten en diensten omvatten, inclusief de instrumenten en producten die vallen onder de algemene
tra) en de ziektekostenpremie. Het geld dat dan nog over is, stort de hulpverlener op de lopende bankrekening van de hulpvrager waarmee hij of zij zelf de overige uitgaven regelt. Het gaat hier om een puur administratief product.
voorzieningen. Budgethulp
Toegang via intake
Budgethulp is bedoeld om orde en rust in de financiële situatie te brengen. De hulpverlener opent een rekening waarop het inkomen maandelijks wordt gestort. Daarvan betaalt de hulpverlener de vaste lasten: huur, verzekeringen, gas en elektra. De hulpverlener
WAT
TOEGANG
Inloopspreekuur Budget Advies Centrum
Vrij toegankelijke voorziening
Digitale inloop www.schuldendebaas.nl
Vrij toegankelijke voorziening
Digitale platform ondernemers www.155.nl
Vrij toegankelijke voorziening
Inloopspreekuur burgeradviseurs en budgetcoaches Surplus
Vrij toegankelijke voorziening
Persoonlijke coachingstrajecten door vrijwillige budgetcoaches van Surplus
Vrij toegankelijke voorziening
60
reserveert ook geld voor rekeningen die onverwacht, eenmalig of enkele keren per jaar moeten worden betaald. Deze overige rekeningen die de hulpvrager zelf op zijn eigen adres ontvangt, stuurt de hulpvrager door naar de hulpverlener voor betaling. De hulpvrager ontvangt - afhankelijk van de aanwezige vaardigheden - elke week of elke maand op de eigen rekening een bepaald bedrag voor boodschappen (leefgeld). Budgethulp heeft meer dan alleen een administratief karakter. De hulpvrager wordt actief betrokken bij het beheren van de financiën, zodat er meer inzicht ontstaat in het eigen uitgavenpatroon. Alles is erop gericht om samen orde op zaken te stellen. Eén keer per drie maanden is er persoonlijk contact en wordt het uitgavenplan besproken en worden betalingen doorgenomen. Het gehele traject is erop gericht de financiële zelfredzaamheid te vergroten. Budgethulp is een interventie dat zich positioneert tussen beheer vaste lasten en beschermingsbewind. Coaching financiële zelfredzaamheid door een beroepskracht /hulpverlener (budget-
Toegang via intake
coach) Dit is een intensief traject van maximaal 12 maanden waarbij de hulpvrager door een budgetcoach van de hulpverlener stap voor stap op weg wordt geholpen naar meer financiële zelfredzaamheid. De focus ligt op het opdoen van praktische vaardigheden. De hulpvrager heeft maandelijks gesprekken met de budgetcoach op locatie of bij de klant thuis. Het is
Budgetteringscursussen gericht op financiële zelfredzaamheid
Vrij toegankelijke
•
cursus Uitkomen met je inkomen
voorziening
•
Kaskompas
ject. Naast vaardigheden is het traject gericht op het vergroten van het zelfvertrouwen van
•
...
de hulpvrager. De hulpvrager moet het vertrouwen terugkrijgen in het eigen kunnen.
ook mogelijk om gebruik te maken van online budgetcoaching. Om duurzaam resultaat te bereiken, betrekt de budgetcoach nadrukkelijk de directe omgeving van de klant in het tra-
61
Duurzame financiële dienstverlening
Toegang via intake
Begeleiding toeleiding Wsnp
Duurzame financiële dienstverlening is een vorm van duurzame stabilisatie. Wanneer een
De gang naar de kantonrechter is voor inwoners met beperkte zelfredzaamheid een grote
minnelijke of wettelijke regeling nog niet mogelijk is, wordt in ieder geval het inkomen
opgave. Ook als er sprake is van multi-problematiek is de kans op uitval in deze fase van
gemaximaliseerd, de uitgaven geminimaliseerd en de beslagvrije voet bewaakt. Aan de
het proces groot. De Wsnp is de laatste kans voor mensen met schulden op een schul-
schuldeisers wordt verzocht om de invordering op te schorten of te matigen. Hiermee
denvrij bestaan. Wordt een persoon niet toegelaten tot de Wsnp dan zijn de consequenties
wordt geprobeerd de betaling van de woonlasten, energie, water en zorgverzekering zeker
groot. De basisvoorzieningen (op het gebied van wonen, de toelevering van energie en de
te stellen.
toegang tot zorg via een passende zorgverzekering) komen dan vaak in gevaar. Eerder
Toegang via intake
gemaakte kosten en geleverde inspanning in het proces zijn dan tevergeefs. Uitval kan in Beschermingsbewind
Via kantonrechter
sommige gevallen worden voorkomen door het begeleiden / ondersteunen van de hulpvrager in de gang naar de rechter. Deze ondersteuning wordt geboden door de Kredietbank.
Beschermingsbewind is een maatregel die een rechter kan uitspreken ten behoeve van een meerderjarige die naar objectieve maatstaven niet in staat is zijn belangen van vermogensrechtelijke aard zelf te behartigen. Redenen kunnen zijn de lichamelijke en/of geestelijke
Nazorg
toestand, dan wel het door verslaving of andere omstandigheden verantwoordelijk zijn
Nazorg is van belang om terugval te voorkomen. Nazorg kan allerlei vormen aannemen en
voor het ophopen van schulden. De maatregel houdt in dat de rechter een onafhankelijke,
kan door verschillende partners worden opgepakt. In ieder geval elke inwoner die gebruik
deskundige derde als bewindvoerder over het vermogen van de persoon aanstelt die de
heeft gemaakt van de dienstverlening van de hulpverlener krijgt een stukje nazorg aange-
financiële huishouding overneemt. Er moet rekening en verantwoording worden afgelegd
boden. Na beëindiging van de dienstverlening neemt de hulpverlener binnen een maand
aan de kantonrechter. De maatregel wordt ook wel onderbewindstelling genoemd, bedoeld
het initiatief tot één of meer (telefonische) contactmomenten waarin wordt geïnformeerd
ter bescherming van de persoon in kwestie en zijn of haar vermogen.
of er sprake is van een situatie waarin inkomsten en uitgaven in evenwicht zijn. Andere (intensievere) vormen van nazorg zijn echter denkbaar en in sommige situaties wenselijk. Te denken valt bijvoorbeeld aan:
Minnelijke regeling
Toegang via intake
• het aanbieden van een budgetteringscursus; • het aanbieden van een coachingstraject door een vrijwillige budgetcoach van Surplus;
Bij een minnelijke regeling berekent de hulpverlener aan de hand van de persoonlijke
• het doorgeleiden naar beschermingsbewind als blijkt dat de zelfredzaamheid minimaal
financiële situatie het Vrij Te Laten Bedrag (VTLB). Dit bedrag is voldoende om vaste lasten
is en toch niet verder te ontwikkelen is;
te kunnen betalen en te leven op bijstandsniveau. Het inkomen boven het VTLB wordt over
• het doorgeleiden naar maatschappelijke partners / flankerende hulpverlening als blijkt
een periode van drie jaar aangeboden aan de schuldeisers. Aan hen wordt gevraagd dit
dat onderliggende problemen nog niet zijn opgelost of hanteerbaar zijn.
bedrag tegen finale kwijting te accepteren en het meerdere van de schulden kwijt te schelden. Als alle schuldeisers akkoord gaan met het voorstel komt de minnelijke regeling tot stand. Deze kent twee vormen: een schuldsanering of een schuldbemiddeling. Bij een schuldsanering wordt een saneringskrediet verstrekt. De schuldeisers krijgen ineens het bedrag uitgekeerd waar ze mee akkoord zijn gegaan en de schuldenaar betaalt het krediet in 36 maanden terug aan de Kredietbank. Het percentage dat aan schuldeisers wordt aangeboden ligt vast. Bij een schuldbemiddeling wordt maandelijks het inkomen boven het “vrij te laten bedrag” gereserveerd. Eén keer per jaar vindt een herberekening plaats. Schuldeisers krijgen na een periode van 36 maanden het bedrag uitgekeerd waar ze mee akkoord zijn gegaan. Het (in het begin) aangeboden percentage aan schuldeisers is een prognose. De uiteindelijke uitkering kan hiervan afwijken. Toeleiding wettelijke regeling / Wsnp
Toegang via intake
Indien schuldeisers niet akkoord gaan met het minnelijke voorstel en niet willen meewerken aan de minnelijke schuldregeling, dan geeft de hulpverlener een Wsnp verklaring af en wordt de schuldenaar doorverwezen naar de wettelijke schuldsaneringsregeling (Wsnp).
62
63
BIJLAGE V
Processchema NVVK
Figuur 9 Processchema SHV Nieuwe Stijl. (bron: www.NVVK.nl)
64
65