Document · PDF

05. Advies en rapportage n.a.v. verdiepende gesprekken met inwoners (Adviesraad)

Raadsvergadering 28 april 2021, gemeente OosterhoutBij agendapunt: Raadsvoorstel ZN247998 Visie sociaal domein. (Akkoord)27.684 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Van Aan Onderwerp Behandeld door Datum

Adviesraad Sociaal Domein College van burgemeester en wethouders De mening van de inwoners van Oosterhout over de visie sociaal domein en de nota welzijn en nota dagbesteding Adviesraad sociaal domein 10 maart 2021

Inhoudsopgave 1.

Samenvatting................................................................................................................................... 1 1.1 Inleiding ................................................................................................................................... 1 1.2 Focusgroepen/ Verdiepende gesprekken ............................................................................... 2 1.3 Gespreksthema’s ..................................................................................................................... 2 1.4 Uitkomst van de gesprekken ................................................................................................... 2 2. Evaluatie en advies .......................................................................................................................... 4 2.1 Evaluatie .................................................................................................................................. 4 2.2 Advies ...................................................................................................................................... 4 3. Aanleiding en opzet van de notitie.................................................................................................. 7 4.

Startgesprek en startdocument ...................................................................................................... 7 4.1 De vragen van het college ....................................................................................................... 7 4.2 Participatietraject .................................................................................................................... 8 5. De gesprekken met inwoners .......................................................................................................... 9 6. Uitkomst van de gesprekken ........................................................................................................... 9 6.1 Thema 1: het leven van onze inwoners fijner maken ............................................................. 9 6.2 Thema 2: Als we elkaar kennen wordt het makkelijker om elkaar te helpen ....................... 12 6.3 Thema 3: Voorkomen dat problemen ontstaan of groter en complexer worden, bijv door gebruik te maken van vrij toegankelijke voorzieningen. ............................................................... 14 6.4 Thema 4: Verminderen van de druk op door de gemeente betaalde hulp en zorg.............. 15 Bijlage 1: Verslagen Thema 1 ................................................................................................................

18 Bijlage 2: Verslagen Thema 2 ................................................................................................................ 35 Bijlage 3: Verslagen Thema 3 ................................................................................................................ 48 Bijlage 4: Verslagen Thema 4 ................................................................................................................ 57

1. Samenvatting 1.1 Inleiding Voor u ligt een advies van de adviesraad sociaal domein Oosterhout. Het advies betreft de mening van de inwoners van Oosterhout over de Visie sociaal domein, het Beleidskader Welzijn en de Beleidsnota Toekomst dagbesteding en begeleiding. In mei 2020 heeft het college twee vragen gesteld aan de adviesraad. 1. Willen jullie advies geven op onze concept vragenlijst over de visie sociaal domein en welzijn vanuit het perspectief van de inwoners? 2. Willen jullie door middel van focusgroepen/verdiepende gesprekken met inwoners op de deelgebieden jeugd, wet maatschappelijke ondersteuning (later: wmo) en participatiewet (later p.wet) ophalen welke accenten, prioriteiten en verdieping volgens inwoners op basis van de visie wenselijk zijn? De eerste vraag aan de adviesraad is afgerond in juni 2020. De gemeente heeft de vragenlijst verzonden naar het gemeentelijke digipanel en zorgorganisaties in Oosterhout. Ook is de Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

vragenlijst gepubliceerd in weekblad Oosterhout. De Adviesraad heeft de vragenlijst verzonden naar haar klankbordgroep. Dit advies betreft vraag 2 van de gemeente. In het eerste hoofdstuk staat de samenvatting; een verkorte weergave van het doorlopen proces en de gesprekken met inwoners. Hoofdstuk 2 bevat de evaluatie van de gesprekken en het advies van de adviesraad aan het college. In hoofdstuk 3 staat de aanleiding van deze notitie. Het 4e hoofdstuk bevat de vragen van het college en het participatietraject. In hoofdstuk 5 staat hoe de gesprekken zijn voorbereid en gevoerd. Het 6e hoofdstuk bevat een uitgebreide weergave van de gesprekken. De bijlagen bevatten de verslagen per bijeenkomst. 1.2 Focusgroepen/ Verdiepende gesprekken In januari en februari 2021 voerden wij gesprekken met 100 gesprekspartners, in totaal 52 personen. De gesprekspartners zijn te verdelen in onderstaande groepen: - respondenten van de enquête die hun medewerking aan de gesprekken hebben toegezegd; - leden van de klankbordgroep van de adviesraad; - zorginstellingen in Oosterhout; - buurt- en wijkverenigingen uit Oosterhout; - inwoners die zich meldden na een oproep op social media of het weekblad Oosterhout. 1.3 Gespreksthema’s In de visie sociaal domein beschrijft de gemeente in hoofdstuk 4 de doelen die ze wil bereiken in het sociaal domein.

Vervolgens schrijft de gemeente in het 5e hoofdstuk wat ze wil doen om de genoemde doelen te bereiken. De gemeente wil het volgende doen: 1. Het leven van onze inwoners fijner maken; 2. Als we elkaar kennen wordt het makkelijker om elkaar te helpen; 3. Voorkomen dat problemen ontstaan of groter en complexer worden, bv door gebruik te maken van vrij toegankelijke voorzieningen; 4. Verminderen van de druk op de door de gemeente betaalde hulp 1.4 Uitkomst van de gesprekken Thema 1: het leven van onze inwoners fijner maken - De gemeente moet blijven investeren in werk voor haar burgers, zeker voor de jongeren. Jongens met een migratieachtergrond staan met 2 stappen achter. Ouders met een migratieachtergrond hebben hulp nodig bij de schoolkeuze. - Banenmarkten zijn belangrijk, maar blijf volgen wat het resultaat is. Lukt het iemand niet om te werken, dan moet de gemeente zorgen voor een nuttige dag invulling. - In de dorpen is meer sociale cohesie dan in de wijken van Oosterhout. Kleinschaligheid kan helpen, daarom zorg voor veel kleinschalige activiteitencentra. - Mantelzorgers, ook jongere mantelzorgers, zijn vaak overbelast. De gemeente moet mantelzorgers ondersteunen. Heb daarnaast oog voor mogelijke ‘vraagangst’: zie het grote aanbod helpers en de relatief kleine vraag.

- Zorg ervoor dat ook jeugdige inwoners een woning vinden in Oosterhout, door starterswoningen met betaalbare huur of koop te bouwen. Zorg ook voor meer diversiteit aan woningen, tiny houses, woongroepen, mantelzorgwoningen. Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

Zorg voor het kunnen doorstromen van ouderen in grote huizen naar kleinere en gezinnen naar grotere. Neem als gemeente de regie voor het verplichtstellen van projectontwikkelaars om in elk project een (groter) quotum aan sociale huurwoningen te bouwen.

Thema 2: Als we elkaar kennen wordt het makkelijker om elkaar te helpen - Wijkmakelaar en de taakstelling zijn onbekend. Maak de wijkmakelaar beter zichtbaar en herkenbaar bij de inwoners. De wijkmakelaar moet een verbinder zijn die kennismaakt met (nieuwe) bewoners en inwoners betrekt bij activiteiten. - In Oosterhout zijn 3 wijkmakelaars voor de wijken en dorpen. Dat maakt het werkgebied van de wijkmakelaar wel heel groot. De vraag is of 3 wijkmakelaars voor Oosterhout voldoende is. - Het zou goed zijn als in elke straat een vertegenwoordiger van de wijkraad woont. Dan is er een netwerk en ontstaat er verbinding. De wijkmakelaar kan dit stimuleren. - De maatschappij is verhard. Het is goed dat er plaatselijke initiatieven ontstaan, die bekend zijn bij de gemeente en bekendheid krijgen via allerlei kanalen. Initiatieven moeten van twee kanten komen. Gemeente moet ook een initiërende rol spelen. - Gemeentehuis in Arendshof 2 zou een sterke verbetering zijn en ook toegankelijker. In het gemeentehuis een inwonersplein maken als ‘ontmoetingsruimte’, dan is uitwisseling van vraag en aanbod wellicht mogelijk. - Meer buurtgerichte initiatieven faciliteren, hierin kunnen gemeente, Thuisvester en Surplus samen een rol spelen. Het moet vooral laagdrempelig worden aangeboden. - Zorg voor kleinschalige ontmoetingsruimten bv in appartementencomplexen.

Sommige ontmoetingsruimten zijn alleen voor bewoners van deze appartementen Thema 3: Voorkomen dat problemen ontstaan of groter en complexer worden, bijv. door gebruik te maken van vrij toegankelijke voorzieningen. - Het is verstandig als de gemeente zoveel mogelijk preventief te werk gaat. De wijkmakelaar kan een positief effect hebben door tijdig in te spelen op problemen. Zijn/ haar werkgebied lijkt te groot om werkelijk effectief te kunnen zijn. - Er is bereidheid om hulp aan buren of naasten te geven, als die eenvoudig is en binnen een te overziende periode. Bij meer intensieve of persoonlijke hulp is een soort burenhulp geen optie. Een voorwaarde voor het bieden van burenhulp is dat we elkaar kennen. De gemeente moet zorgen voor laagdrempelige ontmoetingsplaatsen in de buurt. - Van verplichting bij het verlenen van hulp kan nooit sprake zijn. Niet iedereen is geschikt en het voelt niet prettig om ‘geholpen te worden’ door iemand die hiertoe verplicht is. - In de kerkdorpen zijn bewoners actiever als het gaat om elkaar helpen dan elders in de gemeente. Thema 4: Verminderen van de druk op door de gemeente betaalde hulp en zorg.

Gemeente zou in contacten met andere organisaties zoals woningbouwcorporaties, zorgverzekeraars, energieleveranciers of huisartsen, al na korte tijd geïnformeerd moeten worden over een betaalachterstand. Processen bij schuldproblemen verkorten is van belang om de schulden niet nog meer te laten oplopen. Op termijn leidt dat tot besparingen in de zorg.

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

Aan de voorkant voorkomen dat een zorgvraag ontstaat en meer aandacht en tijd besteden aan preventie in plaats van wachten tot men hulp nodig heeft. Dit voorkomt op termijn hogere en duurdere zorg. Met betrekking tot huishoudelijke hulp: een formule bedenken om een naar draagkracht eigen bijdrage te vragen aan inwoners die hulp nodig hebben. De betrokkenheid met de directe omgeving neemt af, mede door het drukke leven. Niet iedereen heeft een kring om zich heen om hulp te vragen, en er is sprake van vraagangst. De gemeente kan meer informatie geven over waar de mantelzorger met zijn/haar vragen terecht kan. Veel van wat er mogelijk is, is niet bekend bij inwoners.

2. Evaluatie en advies Dit hoofdstuk bevat de evaluatie van de gesprekken en ons advies voor het college. 2.1 Evaluatie De inwoners die zich aanmeldden voor de gesprekken zijn geen doorsnede van de Oosterhoutse inwoners. Onze gesprekspartners zijn waarschijnlijk meer dan gemiddeld betrokken bij de samenleving. Mogelijk zijn ze daardoor ook beter geïnformeerd over de participatiesamenleving. Wellicht daardoor ook positiever over de inzet van sociale netwerken en de sociale veerkracht van Oosterhouters. Veel van de deelnemers spraken mede namens hun achterban, waaruit geconcludeerd kan worden dat meerdere inwoners van Oosterhout de inhoud van dit document onderschrijven. De gesprekspartners waren zeer betrokken bij Oosterhout en haar inwoners. Wat opvalt is dat vrijwel alle deelnemers het nut inzien van preventie van zorg. Preventie: het voorkomen dat (grote) zorgvragen ontstaan maakt dat inwoners een fijner leven hebben en is daardoor in ieders belang. Ook in dat van de gemeente, die bij preventie minder zorgkosten maakt. 2.2 Advies Naar aanleiding van de gesprekken komen wij tot de volgende adviezen: De gemeente mag zich niet teveel terugtrekken Onze gespreksdeelnemers zijn gemiddeld positief over hun stad en de inzet van medemensen. Ze kijken positief naar de mogelijkheden om anderen te helpen, al vinden ze dat professionele zorg en ondersteuning altijd nodig zullen zijn.

Ook zijn ze bevreesd voor de groep mensen met ‘vraagangst’. De gemeente mag zich niet teveel terugtrekken uit het sociale domein. Als de gemeente dat wel doet zou de eenzaamheid wel eens kunnen toenemen met extra zorgkosten op termijn. Vergroot de sociale cohesie door te denken in buurten in plaats van in wijken Opvallend is dat heel veel deelnemers van mening zijn dat de sociale cohesie in de dorpen groter is dan in de wijken in Oosterhout. Het zou goed zijn om in Oosterhout niet te denken in wijken, maar in buurten. Dat is kleinschaliger en makkelijker om elkaar te leren kennen. De gemeente heeft een belangrijke rol om de sociale cohesie in de buurten op gang te brengen, door middel van het faciliteren van die activiteiten die daarop gericht zijn. Breng in kaart wat er allemaal al gebeurt in diverse wijken. Waar het heel goed gaat kunnen die voorbeelden en werkwijzen wellicht benut worden om deze ook ergens anders in te zetten. Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

Goed vindbare informatie bij de gemeente is noodzakelijk Alle benodigde informatie die een inwoner nodig heeft is in principe wel beschikbaar, maar verspreid over verschillende plekken. Zoals op de website, in een folder, bij een activiteitencentrum, een zorginstelling of elders en daardoor niet voor iedereen vindbaar. Juist wanneer de gemeente wil insteken op het voorkomen van zorgvragen is het van belang dat informatie makkelijk en overzichtelijk vindbaar is. Nu is het vaak zo dat iemand toevallig hoort van een initiatief of activiteit. De versnippering van informatie leidde tot de suggestie van meerdere gesprekspartners; het inrichten van een informatieplein in het gemeentehuis. Daar is alle informatie van de gemeente en zorgaanbieders te vinden. Op het informatieplein is een bemand aanspreekpunt voor vragen van inwoners. Ook kunnen vraag en aanbod elkaar daar ontmoeten. Bovendien is het op het informatieplein gezellig om een kopje koffie te drinken of een babbeltje te maken. Het nieuwe gemeentehuis in Arendshof 2 zou daar een ideale locatie voor zijn. Zorg voor meer en kleinschalige ontmoetingsruimten Verschillende van onze gesprekspartners zijn actief in een wijk- of buurtvereniging. Zij missen een plek van ontmoeting voor de wijk- of buurtvereniging, maar ook zeker voor de inwoners van de wijk of buurt.

Een plek van ontmoeting om een kopje koffie te drinken, een potje te biljarten, Nederlands te leren voor mensen met een niet Nederlandse achtergrond, waar ruilhandel mogelijk is enz. Kortom, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Denk dan ook aan een ontmoetingsruimte in een appartementencomplex of een ruimte in een school. Sommige daarvan zijn alleen beschikbaar voor de bewoners van het appartementencomplex. Mogelijk valt er over te praten bij de eigenaar(s) om de ruimte ook open te stellen voor bewoners uit de omgeving. Maak de wijkmakelaar zichtbaar en herkenbaar De wijkmakelaar is sinds kort actief in Oosterhout. Wat ons opviel is dat de wijkmakelaar geen bekendheid heeft bij de meeste inwoners. Na uitleg vonden alle gespreksdeelnemers dat een wijkmakelaar zeker een positief effect kan hebben op het tijdig signaleren van problemen. Tegelijkertijd is het werkgebied van een wijkmakelaar wel heel groot. Het betreft al gauw een kleine twintigduizend inwoners per wijkmakelaar. Toch zien de gespreksdeelnemers kansen en mogelijkheden. Met name het opzetten en benutten van netwerken biedt inwoners de mogelijkheid om in samenspraak met de wijkmakelaar zich in te zetten voor buren die tijdelijk extra hulp en of zorg nodig hebben.

Dan snijdt het mes aan twee kanten: er ontstaan korte lijnen van wijkbewoners richting de wijkmakelaar en de wijkmakelaar krijgt zicht op wat er speelt in de wijk. Daarom: maak de wijkmakelaar bekend in de wijken en denk na of 3 wijkmakelaars voor Oosterhout wel voldoende is. En ga niet evalueren voordat de wijkmakelaar zich echt heeft kunnen bewijzen. Investeer in de mantelzorger en zorg dat deze niet overbelast raakt De mantelzorger is van groot belang voor de hulpvragers maar ook voor de gemeente om de zorg betaalbaar te houden. Investeer als gemeente in de mantelzorger en bewaak zijn of haar draagkracht. De gemeente moet haar best doen om zowel de mantelzorger als de hulpvrager in beeld te krijgen. Pas dan kan de gemeente echt ervoor zorgen dat de mantelzorger niet overbelast raakt. Zoals eerder opgemerkt is informatie versnipperd. De mantelzorger is daardoor niet Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

bekend met de mogelijkheden die de gemeente biedt om de mantelzorger te ontlasten. Ook kleinschalige buurtcentra kunnen voor de mantelzorger van belang zijn. Als de zorgvrager dicht in de omgeving een activiteit heeft, ontlast dit de mantelzorger. Heb als gemeente vooral ook aandacht voor de jonge mantelzorger. Zorg voor betaalbare woningen voor jong en oud De gemeente moet zorgen voor een divers woningaanbod. Kleinere en goedkopere woningen voor jongeren en starters. Maar ook kleinere en betaalbare woningen voor ouderen. Dat biedt voor ouderen een oplossing die soms ongewild in een te grote (koop)woning wonen, maar niet kunnen/willen doorstromen vanwege hogere woonlasten. Denk ook op stedenbouwkundig gebied vanuit kleinschaligheid en diversiteit om de verbinding van de burgers te vergroten. Buurtnetwerken faciliteren In Oosterhout is een groot aantal buurtverenigingen en buurtnetwerken actief. De gemeente zou meer aandacht kunnen besteden aan de buurtverenigingen en het initiatief moeten nemen om deze buurtverenigingen met elkaar in contact te brengen. Zo kan men leren van elkaar en informatie uitwisselen over succesvolle activiteiten in een wijk of dorp. Ook door te zorgen voor kleinere ontmoetingsruimten in de buurt van de bewoners kan de gemeente bijdragen aan het verbinden van haar bewoners. Begeleiden naar werk.

De gemeente is verantwoordelijk voor de participatiewet en daarmee voor het helpen van inwoners om aan werk te komen. De gemeente kan niet bewerkstelligen dat iemand zonder of met andere naamgegevens kan solliciteren. Wel kan de gemeente zich inspannen om jongeren met een niet Nederlandse achternaam een eerlijke kans te geven om aan werk te komen. Hoe? Ga met deze jongeren, maar ook werkgevers in gesprek en hoor waar ze tegenaan lopen. De banenmarkten zijn een initiatief van de gemeente en ondernemers. Werkzoekende bezoekers van een banenmarkt zijn dolend op een banenmarkt. Een buddy of coach (bv een vrijwilliger) om te helpen het gesprek aan te gaan met bedrijven op de banenmarkt kan voor werkzoekenden het verschil maken. Ook als via een banenmarkt iemand aan werk wordt geholpen blijf dan volgen wat het resultaat is. Namens de adviesraad sociaal domein Oosterhout

Leny van der Ende – van Adrichem voorzitter

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

3. Aanleiding en opzet van de notitie Aanleiding Vanaf 2015 zijn de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), de jeugdzorg en de participatie wet onder verantwoordelijkheid van de gemeente. Tot op heden heeft de gemeente zelf geen beleidsvisie geschreven over de onderwerpen in het sociaal domein. In 2020 is hiermee een begin gemaakt. In oktober 2020 zijn het Beleidskader Welzijn en de Beleidsnota Toekomst dagbesteding en begeleiding door de gemeenteraad vastgesteld. De visie sociaal domein is het overkoepelende visiedocument waarin de gemeente het gehele sociaal domein beschrijft. In de visie sociaal domein schrijft de gemeente in hoofdstuk 4: ‘Verbondenheid en samenredzaamheid zijn geen nieuwe waarden binnen het sociaal domein. Met de verschuiving van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving verwachten we al jaren van mensen dat zij in toenemende mate zorgen voor elkaar (visie sociaal domein; pag 15). Nu wil de gemeente weten hoe de inwoners denken over hun eigen inzet in het sociale domein van de toekomst. Dit is de reden dat de adviesraad is gevraagd om met de inwoners in gesprek te gaan over de Visie Sociaal Domein, het Beleidskader Welzijn en de Beleidsnota Toekomst dagbesteding en begeleiding. 4. Startgesprek en startdocument Voorafgaand aan de adviesvraag is veelvuldig contact geweest tussen de adviesraad en de beleidsmedewerkers van de gemeente.

Vanwege de coronamaatregelen heeft geen fysiek startgesprek plaatsgevonden. De concepten van de Visie Sociaal Domein, het Beleidskader Welzijn en de Beleidsnota Toekomst dagbesteding en begeleiding zijn samen het startdocument voor dit adviestraject. 4.1 De vragen van het college De vraag van de gemeente is ons gesteld in mei 2020. De vraag bestaat uit twee delen. 1. Willen jullie advies geven op onze concept vragenlijst over de visie sociaal domein en welzijn vanuit het perspectief van inwoners? Denk aan formulering vragen, kanalen en bereiken doelgroepen. Op basis van ons gesprek heb ik de planning aangepast. Wij willen de concept vragenlijst 9 juni met de gemeenteraad delen. Daarna in juni uitzetten en in juli resultaten verwerken. De verantwoordelijkheid voor en het uitzetten van de vragenlijst en de inzet van het gemeentelijke digipanel liggen bij ons. Deze vraag aan de adviesraad is afgerond in juni 2020. 2.

Willen jullie door middel van focusgroepen/verdiepende gesprekken met inwoners op de deelgebieden jeugd, wmo en p-wet ophalen welke accenten, prioriteiten en verdieping volgens inwoners op basis van de visie wenselijk zijn? De input kan door ons worden verwerkt in de uitvoeringsplan(nen) die volgen uit de visie. Het was de bedoeling om in mei 2020 de gesprekken met inwoners te doen nadat de gemeenteraad de Visie Sociaal Domein had vastgesteld. In november 2020 hebben college en ambtenaren besloten de uitkomsten van de gesprekken aan de gemeenteraad aan te bieden samen met de Visie Sociaal Domein. De adviesraad is gevraagd de gesprekken te voeren in

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

januari en februari 2021 en uiterlijk begin maart de uitkomsten van de gesprekken te delen met de gemeente. 4.2 Participatietraject Het participatietraject van vraag 1 is de enquête die door de gemeente is uitgezet in juni 2020. De gemeente heeft het gemeentelijke digipanel de vragenlijst toegestuurd en een oproep gedaan in weekblad Oosterhout. Daarnaast zijn zorgorganisaties en partners gevraagd de vragenlijst te delen. De adviesraad heeft de vragenlijst uitgezet bij de klankbordgroep van de adviesraad. De vragenlijst is beantwoord door 502 respondenten. Daarvan hebben 100 respondenten toegezegd mee te werken aan de gesprekken over het sociaal domein als de adviesraad deze organiseert. Door de adviesraad zijn de volgende groepen uitgenodigd om mee te praten over de gesprekken in het sociaal domein: - Respondenten van de enquête die hun medewerking aan de gesprekken hebben toegezegd (100); - Leden van de klankbordgroep van de adviesraad (165); - Zorginstellingen, ouderenplatform, sociale organisaties en scholen in Oosterhout (32); - Buurt- en wijkverenigingen/ dorpsraden (19); - Inwoners die zich meldden na een oproep op social media of het weekblad Oosterhout. Geïnteresseerde inwoners konden zich aanmelden voor één of meerdere gesprekken. In totaal hebben 100 gesprekspartners deelgenomen aan de gesprekken.

Dit betreft 52 personen, waarvan meerdere personen 2 of meer bijeenkomsten hebben meegepraat over het sociaal domein.

partners focusgroep klankbordgroep buurtvereniging anders fysieke bijeenkomst totalen

gesprekken 32 26 20 12 7 3 100

personen 16 15 9 5 4 3 52

Tabel 1: aantal gespreksdeelnemers en aantal personen dat meepraatte over het sociaal domein

In tabel 1 staat dat 32 gespreksdeelnemers ‘partners’ zijn. Dit zijn vertegenwoordigers van diverse zorginstellingen, belangenbehartigers en dergelijke. De 26 deelnemers van de focusgroep uit tabel 1 zijn lid van het gemeentelijke digipanel. Deze inwoners vulden in juni 2020 de enquête in over het sociaal domein. De overige deelnemers zijn 20 gespreksdeelnemers van de klankbordgroep van de adviesraad. Daarnaast hebben ook nog leden van buurtverenigingen en dorpsraden meegesproken. 10 Gespreksdeelnemers (anders en fysiek) hebben zich aangemeld na een oproep in het Weekblad of op de facebookpagina van de adviesraad.

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

5. De gesprekken met inwoners Van 18 januari tot en met 11 februari 2021 hebben de gesprekken plaatsgevonden. Vanwege de coronamaatregelen zijn 20 digitale bijeenkomsten georganiseerd via MS Teams. Op 11 februari is een fysieke bijeenkomst georganiseerd in activiteitencentrum de Slotjes. In de Visie Sociaal Domein heeft de gemeente in hoofdstuk 4 omschreven wat ze belangrijk vindt in het sociaal domein. In hoofdstuk 5 staat wat de gemeente wil doen om het doel, wat de gemeente belangrijk vindt en omschrijft in hoofdstuk 4, te bereiken. Het betreft de volgende thema’s: 1. het leven van onze inwoners fijner maken (het vergroten van welzijn en welbevinden van inwoners, pag 17, visie sd); 2. als we elkaar kennen wordt het makkelijker om elkaar te helpen (het verrijken en versterken van de sociale basis, pag 17, visie sd); 3. voorkomen dat problemen ontstaan of groter en complexer worden, bv door gebruik te maken van vrij toegankelijke voorzieningen (preventie in de vorm van vrij toegankelijke vormen van

ondersteuning en hulp, zodat zo veel mogelijk wordt voorkomen dat problemen ontstaan of groter en complexer worden, pag 17, visie sd); 4. verminderen van de druk op de door de gemeente betaalde hulp en zorg (het verminderen van de druk op de niet-vrij toegankelijke voorzieningen, pag 17, visie sd). Dit zijn de thema’s die wij als uitgangspunt hebben genomen voor het voeren van de gesprekken met de inwoners. Per thema zijn 3 stellingen uitgewerkt en aan de hand van deze stellingen is de discussie met inwoners gevoerd. De stellingen zijn vooraf voorgelegd aan de gemeente. Voor ieder thema is een korte power point presentatie gemaakt met uitleg over wat het sociaal domein is, wat de gemeente wil bereiken en wat de gemeente wil doen. In de PowerPointpresentatie en ook in de uitnodigingen zijn de 4 thema’s in eenvoudig Nederlands beschreven. De stellingen zijn gemaakt aan de hand van herkenbare voorbeelden. In het volgende hoofdstuk staan de gesprekken met de inwoners nader uitgewerkt. In de bijlagen staat een overzicht van alle gespreksverslagen. 6. Uitkomst van de gesprekken De gesprekken zijn uitgewerkt per thema. In het onderstaande staan per thema de belangrijkste weergaven van de gesprekken. De bijlage bevat alle gemaakte opmerkingen van de deelnemers aan de gesprekken. Deze informatie is niet herleidbaar naar personen of instellingen.

6.1

Thema 1: het leven van onze inwoners fijner maken (het vergroten van welzijn en welbevinden van inwoners, pag 17, visie sd)

Stelling 1: De gemeente en Bart hebben met gezamenlijke inspanningen ervoor gezorgd dat Bart weer een baan heeft. Zijn leven is weer een stuk prettiger geworden. - Werk is belangrijk in de samenleving, voor eigenwaarde, zelfstandigheid, en de sociale contacten. Belangrijk is dat gemeente moet blijven investeren in werk voor haar burgers, zeker voor de jongeren. Nu investeren betaalt zich later terug. Dit geldt ook voor mensen met een beperking.

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

Jongeren met een niet Nederlandse achtergrond staan (bijna) altijd twee stappen achter. Dit betreft vooral jongens. Zij krijgen lager (vervolg) schooladvies, moeten veel meer solliciteren, maar worden nagenoeg niet uitgenodigd voor een gesprek. Meisjes hebben daar minder last van. Solliciteren zonder naamgegevens zou hier een pré zijn. Voor ouders die de maatschappij niet begrijpen is hulp (een vertaalslag naar de diverse opleidingen/studies) nodig bij het maken van de schoolkeuze van/voor hun kinderen. Het onderwijs moet haar rol pakken: de schoolkeuze beter uitleggen, wat betekenen de cijfers en perspectief laten zien. Op de banenmarkten, waar men in principe positief tegenover staat, moet maatwerk worden geleverd en moeten gesprekspartners aanwezig zijn, die zich kunnen verplaatsen in personen. Belangrijk is dat de langetermijnresultaten leidend zijn bij het bepalen van de doelstelling van de banenbeurzen. De medewerking van werkgevers vraagt om aandacht van de gemeente, die de banenmarkten faciliteert, maar het vinden en behouden van werk vindt plaats buiten haar invloedsfeer. Werkgevers nemen vaak voor een korte periode iemand in dienst. Het lijkt dan dat de resultaten van een banenmarkt zijn gehaald, maar op de lange termijn is dat niet zo.

De gemeente faciliteert banenmarkten en het werkgeversservicepunt, maar moet op een meer dringende wijze (verlies van uitkering) bevorderen dat mensen in de bijstand een baan zoeken. De gemeente is in het kader van de participatiewet en het uitvoeren van de bijstandswet verantwoordelijk voor mensen zonder werk. Die verantwoordelijkheid is dus tweeledig: zorgen dat de mensen weer een baan krijgen en de mensen financieel ondersteunen. Daar waar invulling van een baan niet mogelijk is, is er noodzaak voor facilitering van dag invulling. Dit is een taak van de gemeente.

Stelling 2: Ik heb een drukke baan, maar ik help toch mijn buurman die hulp nodig heeft. Want door hem te helpen word ik zelf ook blij. -

Er moeten meer kleinschalige activiteitencentra komen bij mensen in hun buurt, want hoe kleinschaliger, hoe beter mensen elkaar kennen/helpen. Het sluiten van de buurthuizen was een slechte zaak. Betrek jongeren meer in een Trainee-ship zoals ‘Young’ van Oosterhoutvoorelkaar. Er is veel druk op jongeren, studie, baantje e.d., maar hierin investeren levert uiteindelijk winst en begrip op tussen jong en oud. Mantelzorgers zijn vaak overbelast. Zij moeten worden ontlast voordat hun draaglast hun draagkracht overschrijdt. De gemeente kan hier ondersteunen door het stimuleren en faciliteren van vrijwilliger pools. Ook respijtzorg kan de mantelzorger ontlasten. Daarnaast moet er meer oog zijn voor de jonge mantelzorger. Hun netwerk (school/sport) heeft hier een taak wat betreft het bewaken van hun draagkracht. In sommige culturen is helpen vanzelfsprekend, maar het blijft (vaak) binnen die cultuur. Ook in onze dorpen helpt men elkaar meer dan in de stad. Het zou goed zijn als men in Oosterhout denkt in buurtschappen in plaats van in wijken. Kleinschaligheid geeft (meer)

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

mogelijkheden elkaar te leren kennen; zie het verschil tussen de kerkdorpen en Oosterhout. In Oosterhout doet men eerder een beroep op instanties dan in de kerkdorpen. Persoonlijk contact is belangrijk, er is minder vraagangst en men is meer alert naar elkaar. Ruilhandel is een mooi middel en er moeten meer (bij voorkeur kleine) community ’s voor ruilhandel komen. Kleinschaligheid zorgt voor verbinding; er is voorkeur voor een grote database, omdat er dan wat te kiezen valt bij een klus. “Oosterhoutvoorelkaar” en “automaatje” worden gezien als goede voorbeelden. Van de gemeente wordt verwacht hierin ondersteunend te zijn. De platforms (bijv.: budgetcoaches van Surplus) die vrijwilligers koppelen aan hulpvragers moeten meer bekendheid krijgen. De gemeente heeft zicht op mogelijke hulpvragers (PGB, uitkeringen) en moet actief doorverwijzen in navolging van Thuisvester, die dit goed oppakt door persoonlijke aandacht, en door de vinger aan de pols te houden. De gemeente zou meer outreachend kunnen werken door bijvoorbeeld een bezoek aan 80-jarigen en ouder met de vraag hoe het gaat en of er behoefte is aan……….. Ouderenbonden in Oosterhout en ook in geheel Nederland zijn actief als het gaat om pensioenen, woningbouw, verkeer, wmo, enz maar stonden en staan geheel machteloos in tijden van de corona.

De vijf ouderenbonden in Oosterhout en ook de koepels hebben hulp aangeboden aan de leden voor bezoeken, gesprekken, het doen van boodschappen, het bezorgen van puzzels, enz. Er is niet of nauwelijks op gereageerd. Er wordt wel veel gebruik gemaakt van kinderen en kleinkinderen. Het Ouderenplatform Oosterhout heeft KBO Brabant gevraagd een conferentie te beleggen om dit fenomeen te bespreken en te kijken wat er de volgende keer wel gedaan kan worden. (Werkgroepen sociale dienstverlening per bond en door het jaar heen veel meer aandacht voor ziekte, ongemak, service, ondersteuning.)

Stelling 3: Salma is 18 jaar en schrijft zich nu al in bij Thuisvester, dan heeft ze misschien over 8 jaar een woning. De gemeente moet het bouwen voor lage inkomens verplichten bij projectontwikkelaars. -

Wonen is een basisvoorziening voor iedereen en moet passend zijn voor ieders beurs. De vrije markt heeft hierop grip gekregen, Amsterdam als voorbeeld. De woningmarkt is totaal overspannen. Er moet meer regie komen vanuit het rijk en de gemeente. De gemeente moet hierop een beleidsvisie ontwikkelen en druk op de overheid uitoefenen. Daarnaast moet de gemeente bij gronduitgifte een vinger in de pap hebben, en zelf niet zoveel willen verdienen aan bouwgrond, met als gevolg dat er alleen nog maar dure woningen of alleen maar hoogbouw gebouwd kan worden. In Oosterhout staan 2100 woningzoekenden ingeschreven. Woningnood wordt niet opgelost met inbouwprojecten. Zorg ervoor dat je ook jeugdige inwoners kan binden aan Oosterhout. Er gaan teveel huizen naar statushouders en te weinig naar de eigen jeugdige inwoners. Zorg voor starterswoningen met betaalbare huur of koopwoningen met subsidie. Er moet meer diversiteit aan woningen komen in een wijk: tinyhouses; woongroepen; mantelzorgwoningen; klusterwoningen met zorg; maak leegstaande kantoren geschikt

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

6.2

voor sociale huurwoningen enz., zodat culturele verschillen kleiner worden, men elkaar leert kennen en daar waar nodig helpt. Denk aan het bouwen van kleine woningen (70 – 80 m²), beperk de totale woonlasten, zorg voor het doorstromen van ouderen in grote huizen naar kleinere, waardoor huizen vrijkomen voor jonge gezinnen met kinderen. Bevorder woonprojecten waar niet met winst verkocht mag worden. De gemeente moet meer de regie nemen wat betreft het verplichtstellen van projectontwikkelaars om in elk project een (groter) quotum aan sociale huurwoningen te bouwen. De VNG (vereniging voor Nederlandse gemeenten) moet bij het rijk bepleiten de belasting op huurwoningen op te heffen dan kan er meer gebouwd worden. Kan de gemeente projectontwikkelaars verplichten op grond van wettelijke eisen om te bouwen voor lage inkomens? Projectontwikkelaars hebben heel veel macht. Ook duurt het vanwege de Burgerlijke Emancipatie jaren voordat een bouwproject tot stand komt. Voorbeeld: de Keiweg, waar sommige huizen al 6 jaar dichtgetimmerd zijn, vanwege langlopende procedures etc. door slechts één enkel persoon. Afgevraagd wordt of politieke partijen zich niet in deze materie moeten gaan verdiepen. Immers deze situatie (niet doorkunnen met bouwen) is onhoudbaar. Thema 2: Als we elkaar kennen wordt het makkelijker om elkaar te helpen

(Het verrijken en versterken van de sociale basis, pag 17, visie sd); Stelling 1: Iedereen in onze wijk kent de wijkmakelaar en de wijkmakelaar kent ons. Nu zorgt iedereen in onze wijk voor elkaar als dat nodig is en iedereen doet dat graag. - De wijkmakelaar kan een verbindende factor zijn, maar niemand kent hem/haar of zijn taken. Geef hier meer bekendheid aan, wie hij/zij is, waar hij/zij bereikbaar is en waarvoor. - De wijkmakelaar is nog onbekend. Bekendheid vergroten door herhaalde artikelen in het weekblad, flyer en vindbaar zijn op de website van de gemeente. De taken en het werkgebied zijn te groot voor 3 wijkmakelaars, verbinding met de wijk is zo niet mogelijk. Het is een grote uitdaging, gezien de grootte van het gebied en aantal inwoners. Het mag geen bureautaak worden - Idealiter weet de wijkmakelaar de weg in de wijk en bij de gemeente. Kennismaken met (nieuwe) bewoners en hen betrekken met activiteiten in de wijk, hierdoor is de wijkmakelaar een verbinder. - Mensen wonen in een sociaal isolement zonder dat iemand dat weet. Het netwerk van veel mensen is te klein, je moet een netwerk van omvang hebben. Veel mensen hebben geen behoefte aan kennissen. - Mensen die hier al lang wonen kennen elkaar. Voor nieuwe mensen is het moeilijk om kennis te maken met anderen en andere mensen bij je leven te betrekken.

- Willen mensen zich wel binden aan elkaar? Langdurige inzet van mensen is teveel gevraagd. Bijna niemand vraagt: “Wat kan het wijkteam voor mij betekenen?” Participatiemaatschappij, dus je moet het in je eigen netwerk zoeken. Als je echt hulp nodig hebt, dan moet je tijdig hulp vragen. Het zou goed zijn als in elke straat een vertegenwoordiger van de wijkraad woont. Dan is er sprake van verbinding en vormt zich een netwerk. Wijkmakelaar moet handvatten geven om mensen met elkaar in contact te brengen. Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

Stelling 2: De gemeente moet situaties creëren waarin inwoners elkaar de helpende hand bieden als dat nodig is. -

Door samenwerking tussen de gemeente (wijkmakelaar) en Surplus moeten buurtinitiatieven (buitenspeeldag, burendag, buurt BBQ e.d.) in de wijken gefaciliteerd worden. Zo leren de bewoners elkaar kennen. Met name in de stad, in de dorpen is de kern hechter. De gemeente moet zichtbaarder zijn en één aanspreekpunt hebben. Bijvoorbeeld in het gemeentehuis in Arendshof 2 met een bewonersplein/ontmoetingsplek. De maatschappij is verhard. Het is goed dat er plaatselijke initiatieven ontstaan, die bekend zijn bij de gemeente en bekendheid krijgen via allerlei kanalen. De gemeente is hierin faciliterend en niet initiërend. Dit kan mantelzorgers ontlasten, zeker als door deze initiatieven de drempel om hulp te vragen wordt verlaagd. Surplus en gemeente moeten ruimte bieden voor initiatieven. Het mag niet te dwingend zijn. Als de gemeente de ontmoetingen tussen mensen heeft georganiseerd, bestaat dan het risico dat de gemeente zich terugtrekt als inwoners het met elkaar regelen? Gemeente moet wel betrokken blijven. Vrijwilligers zijn bijna altijd ouder en willen zich niet permanent binden voor vrijwilligerswerk. Waar lopen mensen tegenaan en dat plaatsen in weekblad Oosterhout. Initiatieven moeten van twee kanten komen. Gemeente moet ook een rol spelen. Gemeentehuis in Arendshof 2 zou een sterke verbetering zijn en ook toegankelijker.

In het gemeentehuis een inwonersplein maken als ‘ontmoetingsruimte’, dan is uitwisseling van vraag en aanbod wellicht mogelijk.

Stelling 3: Jannigje schenkt op vrijdagmorgen koffie in de gemeenschappelijke ruimte van haar flat en daardoor heeft ze al heel veel mensen ontmoet. De gemeente moet ervoor zorgen dat er in iedere buurt van Oosterhout zo’n plek is of komt, bv een school, een tehuis of een leegstaande woning. -

Meer buurtgerichte initiatieven moeten worden gefaciliteerd, hierin kunnen gemeente, Thuisvester en Surplus samen een rol spelen. Het moet vooral laagdrempelig worden aangeboden zodat alle bewoners, ongeacht leeftijd, cultuur of geloofsovertuiging, gebruik kunnen maken van activiteiten, cursusaanbod ed. Een gemeenschappelijke ruimte kan en moet dit doel bevorderen. Het versterkt de wijk en zijn/haar bewoners om tot elkaar te komen. Valkuil is dat het een beperkt groepje wordt, leeftijdgenoten zoeken elkaar toch op. Vaak blijft het bij een eenmalig iets. Heeft herhaling nodig en dit vraagt inzet van inwoners. Oosterhout is de laatste jaren gegroeid en heeft veel verschillende culturen. Oosterhouters bij elkaar brengen is toch lastig. Er zijn heel veel stappen voor nodig om tot kleinschaligheid te komen. Versterk wijkgroepen of actieve straten. Doe dat waar behoefte aan is, lang niet alle wijken zijn geschikt om zo’n gemeenschappelijke ruimte te vullen en activiteiten te organiseren. Lang niet overal is een goed gevoel bij een gemeenschappelijke ruimte, maar in sommige wijken is daar wel zeker behoefte aan. Organiseer het daar dan wel.

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

Er zijn diverse voorbeelden van (opgeheven) ontmoetingsruimten, zoals Oudenhove, Paulusveste en Thorbeckezicht. Sommige ontmoetingsruimten zijn alleen voor bewoners van de appartementen, daar zijn anderen niet welkom. Stadhoudersveste loopt wel goed. Ook is er sprake van wisselvalligheid, soms houdt een goed lopende ontmoetingsruimte ineens op te bestaan. Is dat een oorzaak van gebrek aan vrijwilligers of is het een financiële kwestie? Toezicht op het geheel is ook belangrijk.

6.3

Thema 3: Voorkomen dat problemen ontstaan of groter en complexer worden, bijv door gebruik te maken van vrij toegankelijke voorzieningen. (Preventie in de vorm van vrij toegankelijke vormen van ondersteuning en hulp, zodat zo veel mogelijk wordt voorkomen dat problemen ontstaan of groter en complexer worden, pag 17, visie sd); Stelling1: De wijkmakelaar staat dicht bij de bewoners van de wijk en weet eerder waar problemen ontstaan. De wijkmakelaar vindt altijd een buurtbewoner die bereid is om in eigen omgeving iemand te helpen.

Het is verstandig als de gemeente zoveel mogelijk preventief te werk gaat. Het fenomeen wijkmakelaar kan een positief effect hebben op het tijdig inspelen op problemen, maar de schaal waarop dat moet plaatsvinden wordt als te groot ervaren om werkelijk effectief te kunnen zijn. Zo’n ‘wijk’ bevat meerdere buurten. Ook is de situatie in onze kerkdorpen wezenlijk anders dan in de stad. De parochie kan hierbij een grote(re) rol spelen. De aanpak van de wijkmakelaar moet zijn toegespitst op de specifieke situatie of problemen in een wijk, buurt of kerkdorp. Er zijn duidelijk verschillen tussen buurten. Er zijn buurten waar het aardig loopt. Men zou na kunnen gaan in welke buurten de meeste problemen zijn en waarom dat zo is. Misschien zou een buurt waar het goed loopt, die methode kunnen overdragen aan buurten waar het niet goed gaat. De wijkmakelaar moet investeren in een uitgebreid netwerk, waarin zo mogelijk buurtverenigingen, huisartsen, wijkagenten en scholen een rol spelen. Als de gemeente de taak van wijkmakelaar gaat evalueren, doe dat dan niet te snel. Voorkom dat door een vroegtijdige evaluatie weer op een ander systeem wordt overgestapt. In dat geval krijgt de functie van wijkmakelaar geen kans om zich te bewijzen of te evolueren tot een succesvolle functie.

Het is van belang dat de wijkmakelaar zich goed profileert, via diverse media en kanalen (buurtapps, facebook, huis-aan-huis-blad, flyer, overleggen in de buurt of wijk) en zo snel als mogelijk integreert in bestaande netwerken. Stelling2: Via de gemeente kreeg ik een cursus hoe ik mijn hulpbehoevende buurman het beste kan helpen. Eigenlijk zou iedereen zo’n cursus moeten volgen om zo anderen te kunnen helpen

Elkaar (meer) helpen is zeker mogelijk. Er is daarbij geen behoefte aan een sturende rol van de gemeente. De bereidheid voor hulp is er wel, maar meestal niet structureel en ook maar tot een beperkt zwaarte niveau. Er is bereidheid om hulp aan buren of naasten

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

te geven, als die eenvoudig en binnen een te overziende periode is. Denk aan boodschappen doen of het huis opruimen. Bij meer intensieve of persoonlijke hulp is een soort burenhulp geen optie. Voor dagelijkse hulp of ondersteuning bij het aan- en uittrekken van steunkousen, wassen, naar het toilet helpen en dergelijke zal altijd professionele hulp nodig blijven. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen burenhulp en mantelzorg. Mantelzorg gaat veel verder dan je buren even te helpen. Mantelzorg kan heel intensief en belastend zijn. Mensen kunnen daardoor zelfs overbelast raken. De gemeente moet zich inspannen om mantelzorg mogelijk te maken. Een voorwaarde voor het bieden van burenhulp is dat we elkaar kennen. De gemeente moet zorgen voor laagdrempelige ontmoetingsplaatsen in de buurt. In sommige buurten worden die al door bewoners opgezet. De gemeente moet die faciliteren. De vraag is, of wel optimaal gebruik wordt gemaakt van de voorzieningen die er al zijn. Zijn die wel in voldoende mate bekend? Misschien is faciliteren via Oosterhout voor Elkaar wel een goed idee. De structurele afbouw in de laatste tien/twintig jaar van speciale voorzieningen, zoals ‘bejaardenhuisvesting’ heeft niet bijgedragen aan verbetering van de zorg. Sommigen kunnen tot op hoge leeftijd nog zelfstandig wonen, anderen niet.

De overgangsperiode van zelfstandig wonen, via aanleunwoningen, naar een instelling is nu te groot geworden. Daardoor kunnen problemen ontstaan voor mensen die tot op hoge leeftijd alleen moeten wonen (eenzaamheid, kans op ongelukken). Hierdoor is de behoefte aan mantelzorg en hulp toegenomen.

Stelling 3: De gemeente moet duidelijk maken dat een ander helpen een sociale verplichting is. -

6.4

Van verplichting bij het verlenen van hulp kan nooit sprake zijn. Niet iedereen is hier voor geschikt en het voelt niet prettig om ‘geholpen te worden’ door iemand die hiertoe verplicht is/ wordt. Niet alle hulp kan professioneel verstrekt worden. Er is een behoefte aan vrijwilligers, zoals bij Zorgboerderij Levensvreugde. Door netwerken te versterken kan de bereidheid om hulp te verlenen toenemen In sommige kerkdorpen (Den Hout) zijn bewoners actiever als het gaat om elkaar helpen dan ergens anders in de gemeente. Hoe houd je zicht op de zorgmijders en voorkom je vereenzaming? Thema 4: Verminderen van de druk op door de gemeente betaalde hulp en zorg. (Het verminderen van de druk op de niet-vrij toegankelijke voorzieningen, pag 17, visie sd).

Stelling 1: Bij de 1e signalen bijv. bij een huurachterstand schakelt de gemeente, in overleg met de inwoner, een budgetcoach in. Zo worden schulden voorkomen. -

Het vroeg signaleren en preventief hulp aanbieden bij dreigende schuldproblemen is van groot belang. Schulden kunnen meerdere redenen hebben ( bv ook door ziekte). Vaak is

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

sprake van vraagangst waardoor de schulden al (te) ver zijn opgelopen voor men aan de bel trekt. Gemeente zou in contacten met andere organisaties zoals woningbouwcorporaties, zorgverzekeraars, energieleveranciers of huisartsen, al na korte tijd geïnformeerd moeten worden over een betaalachterstand. De gemeente kan door integraal samenwerken eerder informatie boven tafel krijgen. Daarnaast is het belangrijk om niet teveel mensen over de vloer te krijgen. Liever 1 persoon die eventuele hulpvragen uitzet bij andere organisaties. Processen bij schuldproblemen verkleinen/ verkorten is van belang zodat de schulden niet nog meer op gaan lopen. De gemeente kan drempelverlagend werken door bijv. informatie te geven in de vorm van een anoniem gemaakt filmpje over schulden en wat je kunt doen als je in zo’n situatie terecht komt.

Stelling 2: De gemeente mag niet bezuinigen op het sociaal domein. Ook als dat gevolgen heeft voor andere en ook noodzakelijke taken van de gemeente. -

Er mag niet bezuinigd worden op de zorg. Wel is het een taak voor de gemeente om haar budgetten goed tegen het licht te houden. Waar op een andere, betere manier gewerkt kan worden dit ook inzetten. In de jeugdzorg zijn wachtlijsten. Het is belangrijk om jeugd zo snel mogelijk weer goed te laten functioneren. Ten behoeve van de jeugdzorg extra geld zoeken vanuit andere budgetten of kijken op regionaal/ overheidsniveau. M.b.t. huishoudelijke hulp: een formule bedenken om een eigen bijdrage naar draagkracht te vragen aan inwoners die hulp nodig hebben. Het geld dat hiermee wordt bespaard moet naar mensen met een laag inkomen. Er dient zorgvuldig en efficiënt gewerkt te worden, maar er moet meer vertrouwen zijn in de zorgaanbieders, zodat deze niet te veel uren (en daardoor geld) besteden aan verantwoording afleggen over hun activiteiten. Aan de voorkant voorkomen dat een zorgvraag ontstaat en meer aandacht en tijd besteden aan preventie i.p.v. wachten tot men hulp nodig heeft. Dit voorkomt op termijn hogere en duurdere zorg. De inspanningskosten bij een snelle insteek bij probleemsituaties, waarbij samenwerking wordt gezocht, verdient zich later terug, omdat geen beroep hoeft te worden gedaan op dure zorg.

Stelling 3: Mantelzorg is een sociale verplichting want de gemeente kan de hulp en zorg niet meer betalen. -

Verplichten kan niet, mantelzorg moet uit de inwoners zelf komen. Mantelzorg is in de huidige tijd niet meer vanzelfsprekend vanwege een druk leven, een baan, kinderen en hulpbehoevende ouders. De betrokkenheid met de directe omgeving neemt af, mede door het drukke leven. Niet iedereen heeft een kring om hulp te vragen, naast de vraagdrempel. Verplichting voelt niet fijn voor de hulpvrager, hulp is fijn op basis van vrijwilligheid van de aanbieder.

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

Mantelzorg is essentieel en de gemeente moet mantelzorgers ondersteunen met respect, begeleiding, en eventueel cursussen. De gemeente kan meer informatie geven over waar de mantelzorgers met vragen terecht kunnen. Dit ook herhalen. Veel van wat er wel is, is niet bekend bij inwoners.

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

Bijlage 1: Verslagen Thema 1 Het leven van onze inwoners fijner maken Onderwerp Datum Aanwezig

: focusgesprek ASD m.b.t. sociaal domein : 18 januari 2021 14.00 uur : 4 deelnemende inwoners + 2 leden ASD

Stelling 1 De gemeente en Bart hebben met gezamenlijke inspanningen ervoor gezorgd dat Bart weer een baan heeft. Zijn leven is weer een stuk prettiger geworden 3 personen zijn het eens met deze stelling. ( 4e persoon geeft info schriftelijk door) Onderbouwingen / discussies. Werk/een baan geeft; - Je doet mee in de maatschappij - Je sociale netwerk wordt vergroot - Je bent financieel onafhankelijk - Je eigenwaarde gaat omhoog - Je wordt actiever uitgedaagd - Hulp vanuit de gemeente geeft de burger vertrouwen in de overheid. - Mensen met verstandelijke beperking en/of langdurige werklozen krijgen op deze manier meer/betere kansen m.b.t. werk en uiteindelijk betaalde baan. - Extra aanvulling vanuit jeugdervaringsdeskundige in dit panel, die aangeeft waardoor jeugd al met achterstand begint; - Hebben vaak al een rugzak, soms zelfs een kruiwagen. - Opleiding gaat dan al moeizaam\opstap naar werk wordt moeizaam. - Tip; betaalde werkplekken vanuit de gemeente + opleiding “praktijk aanbieden - Kan veel overlast verminderen van deze jeugdigen. Moet de gemeente meer of minder doen hierin? - Minder, zeker niet. - Meer doen, ja. o Tip; actief kijken hoe lijnen korter kunnen m.b.t. aanvragen door bv 1 aanspreekpunt te hebben. Nu moeten mensen nog teveel en vaak hun verhaal uitleggen.

o Tip; Meer samenwerking zoeken met bv bedrijven om mensen te detacheren en zo richting betaalde baan te krijgen. - Scholieren hebben nu al wel de mogelijkheid om met begeleiding van praktijkondersteuners te leren en te werken en certificaten te behalen om daarna om daarna m.b.v. een jobcoach te gaan werken zolang deze nodig is. - Denk hierbij aan verstandelijk beperkten en statushouders. Samenvatting: Werk is belangrijk in de samenleving, voor eigenwaarde, zelfstandigheid, en de sociale contacten. Belangrijk is dat gemeente moet blijven investeren in werk voor haar burgers , zeker voor de jongeren. Nu investeren kan later iets opleveren. Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

Stelling 2 Ik heb een drukke baan, maar mijn buurvrouw heeft hulp nodig en door haar te helpen word ik zelf ook blij. 2 personen zijn het eens 1 persoon half ( 4e persoon geeft info schriftelijk door) Onderbouwing/discussie. - Er moet wel verschil gemaakt worden tussen burenhulp en mantelzorg. Dit komt bij alle 3 duidelijk naar voren. o Mantelzorg vraagt meer van mensen. o Burenhulp is minder intensief. - Grenzen aangeven, aan jezelf, tot waar kun je het aan. En waar wordt het bemoeizucht of mis je de kennis om goede hulp te blijven bieden. Vraag wordt neergelegd wie bekend is met wijkmakelaar en zijn taak. Niet of weinig bekend. Uit de discussie hierover komt naar voren; - Opdeling wijken/dorpen te groot. - Ga meer denken in buurten dan in wijken - Wijkmakelaar laten samenwerken met huisarts en wijkagent - Kleinschalig aanbod zal beter werken dan grootschalig. - Meer bekendheid geven aan de wijkmakelaar, wie is het, waar is deze te bereiken en waarvoor. - Er wordt al veel gedaan, of is al geweest en dit alles heeft niet veel opgeleverd. - Ook wordt geopperd om de financieel draagkrachtigenzelf te laten betalen voor bv huishoudelijke hulp. Op deze manier kunnen de minder financieel draagkrachtigen meer hulp krijgen. - Constatering is ook dat er heel veel hulpaanbod is, maar er weinig of geen hulpvragen komen. (hulpschaamte?) Hierop zijn geen suggesties gekomen.

- Tips die worden gegeven; - Kijken of ruilhulp iets kan betekenen. Oproep via weekblad - In Breda worden mensen boven de 80 jaar bezocht door iemand van de gemeente hoe het gaat, waar behoefte aan is. - Mensen in eigen buurt stimuleren om contact te hebben bv buurt BBQ. Samenvatting; Schaal voor wijkmakelaars wordt als te groot ervaren. Laat deze samenwerking zoeken met huisarts en wijkagent die de bewoners vaak beter kennen. Zorgen dat wijkgebouwen meer ingeschakeld kunnen worden, zitten dichter bij de mensen. Hoe kleiner de schaal, hoe beter de hulp. Stelling 3 Salma is 18 jaar en schrijft zich nu al in bij Thuisvester, dan heeft ze misschien over 8 jaar een woning. De gemeente moet het bouwen voor lage inkomens verplichten bij projectontwikkelaars

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

1 persoon mee eens 2 personen genuanceerde mening ( 4e persoon geeft info schriftelijk door) Onderbouwing/discussie. - Meer diversiteit in wijken voorkomt “gettovorming” - Huren worden veel te hoog voor starters. Vaak studieschuld, daardoor geen huis kunnen kopen. - Is een probleem van alle tijden - Gemeentes hebben deze plicht al toch al? - Is niet alleen iets van de jongeren, maar speelt in elke leeftijdscategorie. - Thuisvester(koop. En alleen huur) heeft koopwoningen nodig om projecten te kunnen financieren. - Er zijn weinig bouwlocaties. Gemeente moet zich inspannen voor; - Meer diversiteit in wijken en dit zoveel mogelijk handhaven. - Starterswoningen die betaalbaar blijven. - Meer richten op bouw tinyhouses - Meer overleg met andere partners. Samenvatting. Diversiteit is belangrijk om te voorkomen dat er culturen bij elkaar wonen en daardoor sociaal minder makkelijk aanhaken, scholen die teveel een cultuur huisvesten ipv diversiteit. Het is iets wat alle bewoners raakt ongeacht de leeftijd. Het thema samenvattend; als we samen kunnen werken, en elkaar kunnen helpen zal dit zeker bijdragen tot een fijne buurt om samen te wonen. Evaluatie; Dit focus gesprek laat zien dat 6 personen het maximale is, zeker voor de notulist. Het was niet duidelijk hoe dit gesprek terug geluisterd kon worden, ook niet of het is opgenomen.

Door zelf een vragen in zetten tijdens de stellingen is onze ervaring wel, dat het een ontspannen gesprek is geweest. Iedereen geeft aan dat ze zich vrij voelden om te zeggen wat zij wilden, er ook de tijd voor werd genomen. Als notulist is het ook fijn om , indien mogelijk, af en toe wel deel te nemen aan het gesprek. Als feedback kregen wij terug; Fijn gesprek, interessant, fijn om mee te mogen praten en van andere mensen hun denkwijze te horen. Mooi medium. Ondanks onze 1e x werd gevonden dat het vlekkeloos was verlopen. Nagezonden stuk Samenwerkingsorgaan van de Ouderenbonden in Oosterhout Inleiding. De gemeente stelt een beleidsvisie op over het sociale domein. Het sociale domein omvat maatschappelijke ondersteuning (WMO), jeugdzorg en participatie (werk en inkomen). Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

De Adviesraad Sociaal Domein voert hierover gesprekken met bewoners en brengt op basis hiervan advies uit aan de gemeente. Persoonlijke aantekeningen van de secretaris van het Ouderenplatform Oosterhout bij de drie stellingen van het eerste gesprek, digitaal gehouden op maandag 18 januari 2021. Vier deelnemers, een secretaresse en een kijker/luisteraar (OPF) onder leiding van Bert Schuur. Opmerking vooraf: het opstellen van een nieuw sociaal beleid en het advies uitbrengen in een tijd van een pandemie, vind ik minder handig. De inspraak wordt toch gekleurd door deze ziekte. Stelling1: De gemeente en Bart hebben met gezamenlijke inspanningen ervoor gezorgd dat Bart weer een baan heeft. Zijn leven is weer een stuk prettiger geworden Gehoorde opmerkingen: werk geeft meer inkomen, meer gevoel van eigenwaarde, je telt mee, versterkt het zelfbeeld. Ook gehoord: de gemeente werkt belemmerend Opmerkingen vanuit het OPF: het vinden van nieuw werk speelt zich hoofdzakelijk buiten de invloedsfeer van de gemeente af. De gemeente werkt faciliterend door o.a. het houden van beurzen, het in stand houden van het werkgeversservicepunt en op een meer dringende wijze(verlies van uitkering) het bevorderen dat mensen in de bijstand een baan zoeken. Dit lukt moeizaam door het tegenwerken van werkgevers. Deze mensen hebben dikwijls een beperking en het begeleiden er van kost veel geld.

Meer subsidie zou helpen. Stelling 2: Ik heb een drukke baan, maar mijn buurvrouw heeft hulp nodig en door haar te helpen word ik zelf ook blij. Gehoorde opmerkingen: meer naar elkaar omkijken, er wordt al veel gedaan, mantelzorg komt voort uit familiale en vriendschapsbetrekkingen, het overkomt je en omvat dikwijls een vast aantal uren per week, vrijwilligerswerk is vrijwillig, het mag geen uitstel veroorzaken voor professionele hulp, je moet wel je grenzen aangeven zowel op het gebeid van het aantal uren als wel je deskundigheid. Wat betekent de wijkmakelaars in Oosterhout, niemand had er van gehoord, de wijk heeft een te grote schaal. Niemand kent elkaar, liever buurtmakelaars. Opmerkingen vanuit OPF: ouderenbonden in Oosterhout en ook in geheel Nederland zijn actief als het gaat om pensioenen, woningbouw, verkeer, wmo, enz maar stonden en staan geheel machteloos in tijden van de corona. De vijf ouderenbonden in Oosterhout en ook de koepels hebben hulp aangeboden aan de leden voor bezoeken, gesprekken, het doen van boodschappen, het bezorgen van puzzels, enz. Er is niet of nauwelijks op gereageerd. Er wordt wel veel gebruik gemaakt van kinderen en kleinkinderen. Het Ouderenplatform Oosterhout heeft KBO Brabant gevraagd een conferentie te beleggen om dit fenomeen te bespreken en kijken wat er de volgende keer wel gedaan kan worden. (Werkgroepen sociale

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

dienstverlening per bond en door het jaar veel meer aandacht voor ziekte, ongemak, service,ondersteuning.) Stelling 3: Salma is 18 jaar en schrijft zich nu al in bij Thuisvester, dan heeft ze misschien over 8 jaar een woning. De gemeente moet het bouwen voor lage inkomens verplichten bij projectontwikkelaars. Gehoorde opmerkingen: zelf betalen voor de wmo-huishoudelijke hulp en dan het geld ten goede laten komen aan mensen met lage inkomens, teveel huizen voor statushouders en te weinig voor de eigen kinderen, meer diversiteit in de wijk, meer bouwen,enz. Opmerkingen vanuit het OPF: het OPF pleit voor het bouwen van meer kleine huizen van omstreeks 70-80 m, beperkt de totale woonlasten, pleidooi voor het doorstromen van ouderen in grote huizen naar bijvoorbeeld appartementen, hierdoor komen huizen vrij voor jonge gezinnen met een groeiend aantal kinderen. Overigens projectontwikkelaars bouwen alleen maar voor de dure woningbouw en de utiliteitsbouw. Woningbouwcorporaties bouwen huizen voor lage inkomens en de gemeente geeft aan waar en hoeveel.

Gesprekken visie sociaal domein maart 2021

15-3-21

Onderwerp Datum Aanwezig

: focusgesprek ASD m.b.t. sociaal domein : 27 januari 2021 14.00 : 5 deelnemende inwoners + 1 lid ASD

Stelling 1 De gemeente en Bart hebben met gezamenlijke inspanningen ervoor gezorgd dat Bart weer een baan heeft. Zijn leven is weer een stuk prettiger geworden Eens: 3 personen Onderbouwingen / discussies. Werk/een baan; - Geeft je een goed gevoel en je hoort er bij - Gezondheid wordt positief beïnvloed - Meer betrokkenheid - Benut je kansen om te ontwikkelen - Je wordt actiever uitgedaagd - Gemeente moet ondersteunen en informeren - Jongeren met een niet Nederlandse achtergrond hebben het extra zwaar. - Gemeente investeert al maar niet iedere bewoner weet dat. - Beter communiceren richting bewoners - Bewoners met niet Nederlandse achtergrond eerder ondersteunen (coaching) - Wijken gelijk behandelen Samenvatting Wanneer Bart een Mohamed zou zijn wordt het hem niet gemakkelijk gemaakt. Belangrijk om de kansen voor Mohamed te vergroten, ook binnen zijn eigen netwerk. Werk en scholing geeft een positieve boost voor Mohamed en zijn toekomst. Jongeren met een niet Nederlandse achtergrond staan (bijna) altijd twee stappen achter. Dit betreft vooral jongens. Zij krijgen lager (vervolg) schooladvies moet veel meer solliciteren maar worden nagenoeg niet uitgenodigd voor gesprek. Meisjes hebben daar minder last van. Kleine groep jongeren verpesten het voor de grote groep, waardoor er een stigma op de groep rust. Solliciteren zonder naamgegevens zou hier een pré zijn.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oosterhout&id=a59e1d71-e3d7-4d78-aacf-27a520e61c66