verslag raad 09-05-2023

Verslag van de raadsvergadering van de gemeente Oost Gelre, gehouden op dinsdag 9 mei 2023 Voorzitter Griffier Aanwezige wethouders

: : :

Aanwezige raadsleden

:

Afwezig met kennisgeving Notulist

: :

Burgemeester A.H. Bronsvoort De heer J. Vinke De heren J.B.M. Hoenderboom, B.T.M. Porskamp en A.C.A. Schutten CDA: de dames E.H.M. Ribbers en J.M. Rotink (later in de middag) en de heren J. Gerritsen, R.W.M. Krabbenborg, W.J.W.M. Leemreize, D.J.H. van Loon en B.M. Polman LBog: R.W. Willering NLog: de heer B.H.G. Bosker en A.A.W. Wopereis OOG: mevrouw D. van der Donk-Eskes en de heren J.J.H. Bluemink, B.M. Hummelink, F. Jansen, en J.P.M. Scheinck PvdA: de heer R.M.J. Klein Tank OLW: de heer P.J.M. Wallerbos VVD: de dames A.F. Algera-Dorenbos en S.M.E. Bürer (later in de avond) en de heren F.B. Boschker (later in de avond) en K. Porskamp Wethouder E.E.M. Dusseldorp De heer F.J.G. van Vlodrop (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening en mededelingen De voorzitter opent deze raadsvergadering om 15.00 uur en heet alle aanwezigen welkom. Zij trekt de lootjes voor de sprekersvolgorde. De VVD-fractie zal het spits afbijten, daarna CDA, Nlog, OOG, OLW, PvdA en Lokaal Belang Oost Gelre. De hoofdelijke stemming start met de heer Porskamp.

2.

Vaststelling agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

3.

Spreekgelegenheid toehoorders Er zijn geen toehoorders die gebruik willen maken van de spreekgelegenheid.

4.

Algemene beschouwingen, eerste termijn gemeenteraad De heer Porskamp blikt in eerste instantie kort terug op het afgelopen jaar waarin het huidige college is benoemd. Het opgestelde raadpamflet met de maatschappelijke ontwikkelingen met aandacht voor solidariteit en bestaanszekerheid, sterke lokale economie, woningbouw, energietransitie, toekomstgericht verantwoord financieel beleid, vraagstukopvang vluchtelingen en integrale veiligheid en natuurherstel, is destijds met brede politieke steun aangenomen. Het was de basis voor het collegeprogramma. Deze eerste kadernota van het huidige college geeft daar verder handen en voeten aan. In voorgaande raadsperiodes is een stevig fundament gelegd voor de goede uitgangspositie van de gemeente Oost Gelre. De actuele ontwikkelingen zorgen voor grote uitdagingen. In de kadernota zijn vier leidende thema’s opgenomen op de gebieden wonen, werken, welzijn en dienstverlening met concrete voorstellen voor nieuw beleid. De VVD kan zich in grote lijnen vinden in deze kadernota. Een grote onzekere factor is de ontwikkeling van de algemene uitkering van het Gemeentefonds; wel of geen compensatie van het Rijk voor de gestegen kosten. Daarvoor zijn in de kadernota twee scenario’s uitgewerkt.

De raad zal met behulp van een raadsadviseur weloverwogen, onafhankelijk en met voldoende countervailing power, ten opzichte van het college en ambtelijke organisatie, afwegingen moeten maken en scherpe keuzes moeten maken. De voorliggende kadernota biedt daarvoor een goede basis.

De heer Leemreize prijst de duidelijkheid en de leesbaarheid van de kadernota. Hij stelt vast dat de kadernota de ambities in het raadspamflet en het coalitieakkoord met de focus op wonen, werk en welzijn, volgt. Het CDA wil samen met de raad en de gemeenschap de uitdaging aangaan om de bedreigingen van deze tijd weg te nemen en de successen van Oost Gelre verder uit te bouwen met aandacht voor zorg en aandacht voor elkaar, voor werkgelegenheid en innovatie en met Oost Gelre als evenementengemeenschap. Werk, perspectief op werk en een gezonde lokale economie zijn de beste sociale voorzieningen en belangrijk voor de leefbaarheid in de kernen en het buitengebied. Het ambtelijk accountmanagement voor bijvoorbeeld kleine kernen, het mkb en de vrijetijdseconomie werkt goed. Voor de beide grote kernen, Groenlo en Lichtenvoorde en het buitengebied is er echter geen gemeentelijke accountmanager. Een dergelijke functionaris kan een vraagbaak zijn om samen met ondernemers het winkelbestand op peil te houden en samen met agrariërs de transitie van het landelijk gebied vormgeven. Het CDA heeft daarvoor een amendement voorbereid. Het college heeft het afgelopen jaar grote stappen gezet voor de bouw van nieuwe woningen. Het CDA blijft zich echter zorgen maken over de betaalbaarheid van de woningen en de beschikbaarheid van woningen voor jongeren.

Daarvoor zijn innovatieve constructies aangekondigd, zoals het toepassen van erfpacht. De heer Leemreize verwijst naar het boek Operatie Wooncoöperatie waarin de gemeenschapszineconomie centraal staat; de woningcoöperatie als derde alternatief naast huur en koop met erfpacht als belangrijk onderdeel. Daarvoor moet het lokale bestuur bewuste keuzes maken. Het CDA roept daarom het college in een motie op om onderzoek te doen naar de mogelijkheden van een Oost Gelrese Operatie Wooncoöperatie. Veel nieuwbouwprojecten lopen vertraging op door slechte verkoopcijfers door de stijgende rente en de hoge bouwkosten. Eerder is 400.000 euro gereserveerd voor het vlottrekken van onrendabele projecten. In hoeverre wordt dit bedrag op dit moment ingezet? Het college geeft aan hard te werken aan de opvang van vluchtelingen. In de kadernota wordt echter niet gesproken over een structurele oplossing. Wat is daarvan de reden? Oost Gelre is een sociale gemeente waar niemand tussen wal en schip belandt. In de motie Drugs D’r uut is eerder aandacht gevraagd voor de aanpak van drugs. Daar wordt in deze kadernota gevolg aan gegeven. Daarnaast wordt de jeugd met jeugdpanels meer betrokken bij de lokale politiek. Het CDA ziet uit naar een evaluatie. De nieuwbouw van de gymzaal bij Horizon Harreveld gaat waarschijnlijk niet door.

Kan daarmee het bedrag van 2,1 miljoen euro uit de begroting worden geschrapt? En wat zijn de toekomstplannen voor deze gymzaal? De gemeente staat er financieel met een vrije reserve van 6,4 miljoen euro nog steeds goed voor. Het CDA stemt daarom in met deze kadernota, maar blijft zich zorgen maken over de prijsontwikkeling, de rentekosten en de uitkeringen uit het Gemeentefonds. Het CDA ziet uit naar de gevolgen voor de meerjarenbegroting maar gaat uit van ‘Samen gaan we de uitdaging aan’. Voorstel tot wijziging van besluit (amendement 1 raadsvoorstel nr. 7): Kadernota 2024-2027. Het CDA stelt voor om het voorliggende ontwerp raadsbesluit te vervangen door het navolgende besluit: 1. In de kadernota 2024-2027 vast te stellen waarbij, “accountmanagement” toegevoegd is bij: - het programma “Geef Lichtenvoorde Kleur” en “Stad Groenlo”; - het programma “vitaal platteland”. Motie (1) naar aanleiding van agendapunt 7: Kadenota 2024 - 2027 Verzoekt het college: • te komen met een plan hoe we in Oost Gelre “Operatie Wooncoöperatie” van de grond kunnen krijgen.

De heer Bosker ziet in de kadernota veel gebaande paden, maar vindt dat je in een aantal dossiers ook het spoor moet verzetten. Ook zouden de doelen meer SMART geformuleerd moeten worden met scherpe keuzes op basis van visie. Niet alles kan. De fractie vraagt daarbij aandacht voor een aantal zaken. Het masterplan driehoek/Vitelco is een eerste aanzet voor centrumontwikkeling in Lichtenvoorde. Wat is de stand van zaken? Maak er een topprioriteit van. Een zware chemie in een woonkern kan niet. De transitie van dit gebied zal een enorme impuls geven aan de leefbaarheid. De aorta van Oost Gelre is de N18. Een eerste zorg van de fractie is de veiligheid op die weg, vooral op het traject Lievelde-Groenlo. De klankbordgroep Veilig N18 stelt voor om een viaduct aan te leggen op de Zwolseweg. Neemt het college dit voorstel over? Verder moet het hele tracé worden omgevormd tot een autoweg met ongelijkvloerse kruisingen en een maximumsnelheid van 100 km/h. Veranderende wet- en regelgeving, onder andere in verband met de stikstofplannen van het kabinet, heeft een hoge impact op de agrarische sector en de leefbaarheid in de kleine kernen. Dat vraagt om een actieve houding van het college. Maar het leunt slechts op het Nationaal Programma Landelijk Gebied en het Provinciale Gebiedsprogramma Vitaal Landelijk Gebied Gelderland. Belangrijke bestuurders uit de agrosector dreigen af te haken.

De fractie pleit dan ook voor een slagvaardiger overleg. Het huidige bestemmingsplan Buitengebied moet worden opgeplust en in het omgevingsplan moeten daarvoor de noodzakelijke kaders worden opgenomen. NLog dient daarvoor een motie in. De fractie vraagt aandacht voor de aanpak van de netcongestie, zodat ook nieuwe woningen en bedrijfspanden op het net kunnen worden aangesloten. De bouw van windmolens moet worden versneld. Wanneer komt de evaluatie van de eerste tender van de zonneparken? En hoe zit het met de herverdeling van de energie-opgave in de RES 2.0 regio Achterhoek? NLog pleit in dat kader voor meer aandacht voor erfmolens. Het financieel beleid is voornamelijk gericht op het afstoten van grond en vastgoed. Het is dan vreemd dat het college het stadspark van Groenlo aankoopt. Door hogere kosten, onder andere in verband met de hoge inflatie, moet het college keuzes maken en moet het geld reserveren voor ingrijpende investeringen en voor de uitvoering van kerntaken als de opvang van vluchtelingen, extra inzet in het sociaal domein, de bouw van scholen en sportvoorzieningen en de centrumontwikkeling in Lichtenvoorde. De personeelskosten zijn in een jaar met 1,6 miljoen euro fors gestegen. Op welke manier kan daarop worden bezuinigd? In het Programma Stad Groenlo wordt bij 800.000 euro uitgegeven voor een stadswal en 500.000 euro voor een parkeerterrein.

Dat vindt de fractie niet verantwoord. Zij zal daarvoor een motie indienen. De heer Bosker roept tot slot op om in vrijheid met verdraagzaamheid en in verbondenheid samen te werken om met Oost Gelre verder te komen. Motie (2) naar aanleiding van agendapunt van de raad d.d. 9 mei 2023 nr. 7, Heroverweging bestaand beleid. Roept het college op om: • het bestaand beleid te heroverwegen. • meer focus te leggen op de hoofdzaken. • het Programma Stad Groenlo nog eens kritisch te bezien, met name met betrekking tot het budget dat opgenomen is voor de stadswal en de herinrichting parkeerterrein Kloostertuin (1.230.000 euro). Motie (3): Nieuwe kaders buitengebied Roept het college op: • nieuwe kaders op te stellen voor meerdere ondernemersactiviteiten in het buitengebied. • naast landbouw, recreatie en zorg, ook andere ondernemersactiviteiten toe te staan (opslag, stalling en inpandige ondernemersactiviteiten). • regels voor Rood voor Rood te verruimen. De heer Scheinck gaat in op de besturingsvisie van de gemeenteraad. De samenleving heeft genoeg van het zogenaamde politieke gedoe. Politici zijn vooral met zichzelf bezig, er is een gebrek aan daadkracht, ze lossen problemen niet op maar pakken ze in, in extra regelgeving.

De raad moet zich die opvattingen van de burgers aantrekken. OOG verwijst daarvoor naar het nieuwe Montferlandse model met onder andere een gezamenlijk raadsprogramma zonder coalitie/oppositie. Daarmee wordt ook het dualisme bevordert en veranderende standpunten door nieuwe inzichten leveren geen politiek gezichtsverlies meer op. De jaarlijkse kadernota heeft zijn waarde verloren door de snelheid van de maatschappij en de daarmee snel wijzigende actualiteit. OOG vraagt meer aandacht voor het jaarverslag met de daadwerkelijke prestaties van het jaar ervoor. De mei-circulaire, met grote invloed op de voorliggende begroting, komt pas na de bespreking van de kadernota. Daarmee heeft deze kadernota zijn waarde alweer verloren. OOG zal dan ook geen moties of amendementen indienen. De fractie vraagt aandacht voor het vrijwilligersfonds. Dat moet verbreed worden naar alle vrijwilligersorganisaties en incidentele initiatieven. Ook vraagt de fractie aandacht voor de verbinding van de Laarberg met de A1, onder andere in verband met de veiligheid van fietsers. Op het bedrijventerrein Lichtenvoorde moet ruimte komen voor een nieuwe locatie. De initiatieven op het gebied van schoolmaaltijden en voedselbonnen moeten (financieel) worden ondersteund. Binnen de bebouwde kom moet in alle straten een maximumsnelheid van 30 km/h worden ingevoerd.

De gemeentelijke gronden moeten worden aangeboden aan particulieren. Projectontwikkelaars en bouwbedrijven moeten met uitzondering van woningcoöperaties achter in de rij staan. Particuliere woningbouw is namelijk gunstig voor plaatselijke bouwbedrijven. OOG pleit verder voor een snelle realisatie van flexwoningen voor bijvoorbeeld jongeren en senioren met het experiment Eerst bouwen en dan regelen, met in eerste instantie slechts een korte planologische toets door de gemeente. Het stroomnet in de Achterhoek is beperkt. Daarom moeten zonneparken worden aangelegd op plekken waar ze op het stroomnet kunnen worden aangesloten. Het investeringsvolume was op 1 april 2023 42 miljoen euro. Daar wordt in deze kadernota 13 miljoen euro aan toegevoegd. Dat is niet realistisch. OOG pleit voor een uitvoerbaar investeringsvolume. Het in de kadernota opgenomen nieuwe beleid is ook niet vertaald naar nieuwe investeringen. OOG stelt verder voor om de inkomsten uit de toeristenbelasting te plaatsen naast de uitgaven voor de toeristische sector. De fractie stelt ook een verdere vergroening voor door per inwoner een boom te planten. Dat kost weliswaar 10 miljoen euro, maar het gaat ook (onder andere) een hittecrisis tegen. De fractie wil tot slot weten welk probleem een raadsadviseur, gezien de hoge kosten die hiermee gemoeid zijn, oplost.

De heer Wallerbos vraagt aandacht voor een aantal grensoverschrijdende problemen zoals de oorlog in Oekraïne en de vluchtelingenstroom. Hij bedankt het college, de ambtenaren en burgers die de opvang van vluchtelingen voortvarend hebben opgepakt. Ook in Oost Gelre heeft bijna de helft van de kiezers bij de provinciale verkiezingen op de BBB gestemd. Dat is met name veroorzaakt door een gebrek aan vertrouwen in de landelijke politiek, maar ook door desinformatie en nepnieuws (over de stikstofproblemen). Doet deze gemeente wel genoeg om burgers en belangengroepen mee te nemen in de vele ontwikkelingen? De gemeente moet beter communiceren, bijvoorbeeld over woonwijk Oldenhuis en burgers de kans geven om mee te denken in de voorbereidende fase van gemeentelijke plannen. Ook moet de gemeente met name in Lichtenvoorde en Groenlo meer werk maken van sociale cohesie met bijvoorbeeld de introductie van wijkbudgetten. OLW ziet in de kadernota weinig daadkracht. Er zijn - slechts - veel verwijzingen naar onderzoeken, rapportages, modellen uitwerken, et cetera en te weinig concrete planningen en toezeggingen, bijvoorbeeld voor het tegengaan van klimaatverandering en het herstel van biodiversiteit. Het college blijft inzetten op het ouderwetse economische groeimodel van onder andere de 2x2-baans N18 en de uitbreiding van industrieterrein de Laarberg (met nog meer verlies van landbouw).

VION, dat arbeidsmigranten illegaal onder slechte omstandigheden ook binnen deze gemeente huisvest, heeft er inmiddels louche uitzendbureaus gevestigd. Het college heeft eerder het Akkoord van Groenlo uitgesteld en stelt in deze kadernota ook de WUP (de wijkuitvoeringsplannen voor duurzame woningen) verder uit. Het is ieder voor zich. De gemeente laat burgers met een kleine portemonnee in de steek. Waar blijft de ‘innovatieve achterhoek’? De vier thema’s in Programma 2, Welzijn, zijn SMART omschreven. Het lukt de gemeente nog steeds om niemand tussen wal en schip te laten belanden. Maar OLW blijft het onbegrijpelijk vinden dat de gemeente schaalvergroting en verdere intensivering blijft faciliteren. Ook wordt

1 miljoen euro uitgegeven voor het onderhoud van plattelandsasfaltwegen die door boeren met grote machines worden kapotgereden. Over het eerder toegezegde gesprek van de wethouder met de agrosector wordt in deze kadernota niet gesproken. Wat gaat de wethouder de komende jaren concreet doen op dat gebied? En waarom heeft de wethouder de raad niet geïnformeerd over de voorgenomen bouw van een schuur met 80.000 kippen? De winkelleegstand zet de twee kernwinkelgebieden onder grote druk. Dit college heeft daar volstrekt te weinig aan gedaan. Heeft de wethouder deze winkelgebieden opgegeven? Beseft hij wel hoe belangrijk dit is voor de sociale cohesie en de leefbaarheid? De VVD heeft laten zien dat het door alle fracties opgestelde raadspamflet van grote waarde is en niet zomaar haar eigen wethouder tegemoetkomt. OLW waardeert dat. De fractie zal echter, gezien het gebrek aan daadkracht, tegen deze kadernota stemmen. Ook is een aantal plannen gebaseerd op oude politiek met meer asfalt, meer milieuoverlast, een verdere groei van de Laarberg en het maar blijven faciliteren van grootschalige landbouw en veehouderij. De heer Klein Tank stelt vast dat het college met deze kadernota geen duidelijk beeld heeft van zijn Agenda 2024. Het bevat algemene beschrijvende teksten.

Het gaat voorbij aan de rauwe werkelijkheid dat een groep mensen uit de samenleving financieel niet rond kan komen, geen betaalbare woning kan krijgen, niet meekan in de energietransitie, zich niet gehoord voelt en zich afkeert van de lokale overheid. Het college spiegelt zijn plannen opnieuw niet aan het raadspamflet. De PvdA pleit ervoor om het voorbeeld van Doetinchem en Aalten te volgen om mensen met een uitkering een mogelijkheid te bieden om (meer) bij te mogen verdienen. De fractie vraagt ook aandacht voor een gezonde leefstijl en voor preventie voor met name mensen met een smalle beurs. Kan het geld voor bijvoorbeeld beweegcoaches niet beter worden ingezet voor gezonde maaltijden op scholen? Wat betreft het bedrijventerrein Laarberg moeten de aandacht gericht zijn op behoud van kwalitatief goede werkgelegenheid. Verder moet het college creatief zoeken naar mogelijkheden om het tekort aan medewerkers in de zorg en de overbelasting van mantelzorgers aan te pakken. Dat is ook van groot belang voor de lokale economie. In het ontwerp omgevingsvisie zijn mogelijkheden aan weerszijden van de N18 opgenomen voor niet agrarische bedrijvigheid. De PvdA pleit voor verdere aanscherping van dat beleid. De fractie pleit ook voor meer aandacht voor bouwen voor doelgroepen. Er is meer vraag naar sociale huurwoningen.

Daarom moeten de corporaties daar de komende jaren meer in investeren. Hoe denkt het college over de vestiging van huisvesting voor flexwerkers en arbeidsmigranten op de Laarberg? En welke gevolgen heeft het nieuwe beoordelingskader Zorg en Wonen voor de huisvesting van inwoners die via SIUS intramurale zorg ontvangen? Met nieuwe wetten krijgt het Rijk meer sturing op de woningmarkt met onder andere minimaal 30% sociale huur en dwingende doelstellingen voor corporaties en private projectontwikkelaars. Kan de gemeente hiermee ook de woningmarkt en de verdere verduurzaming sturen? Op het gebied van energietransitie is er in de afgelopen periode weinig gebeurd. Met de nieuwe uitvoeringsagenda Energietransitie Oost Gelre komt er nieuw beleid voor windparken. De PvdA prijst de goede communicatie met belanghebbenden. Wanneer wordt het voorstel aan de raad voorgelegd? De PvdA pleit in dat kader voor duidelijke keuzes voor (kleine) windparken. Er is weinig ruimte voor aanvullend lokaal beleid met bijvoorbeeld een verbod op windmolens binnen een zone van 2 km van de bebouwde kom. Dat hoeft de RES-opgave niet in de weg staan. De fractie vraagt verder meer informatie over de waterstof en buurtaccu’s. De PvdA prijst de acties van het college voor de opvang van vluchtelingen met aandacht voor de belangen van omwonenden en scholing en ontspanningsmogelijkheden voor AMV’ers.

Het failliet van het landelijk beleid vraagt om een structureel beleid van deze gemeente met bijvoorbeeld een vaste locatie voor statushouders. De PvdA mist een concreet plan, ook voor de begeleiding van nieuwkomers. Ook Oost Gelre wordt geconfronteerd met het vraagstuk van ondermijning, afvaldumpingen, dealen en drugsgebruik, maar ook met onveiligheid in verkeer. Daarvoor moeten de overgangen op de N18 tussen Groenlo en Lievelde worden afgesloten. Op welke variant zet het college in? De stikstofplannen van de provincie en het Landbouwakkoord hebben gevolgen voor het buitengebied. Zo moet het aantal intensieve veehouderijen worden teruggebracht. Met de aankomende coalitie in de provincie is het maar de vraag of de juiste keuzes worden gemaakt om de problemen effectief aan te pakken. De schaalvergroting in Oost Gelre gaat gewoon

door alsof er niets aan de hand is. Het college legt deze ontwikkeling geen strobreed in de weg. Oude agrarische bestemmingen worden niet actief wegbestemd. De PvdA dient daartoe een motie in. De fractie zet ook vraagtekens bij het veronderstelde toekomstgericht en verantwoord financieel beleid. De kosten voor vervangende nieuwbouw voor basisschool De Hoeksteen (5,6 miljoen euro) wordt zonder toelichting als nieuw beleid weggestopt in tabellen. De PvdA pleit daarom voor een kaderstellend besluit over huisvesting van binnensportlocaties met twee zaaldelen Marianum, twee zaaldelen Den Elshof en een zaaldeel per IKC. Motie (4) Onderwerp: besturen vanuit doelen in plaats van regels Roept het college op: - vanuit de belangen van het Schone Lucht Akkoord en de algemene belangen die in de ontwerp omgevingsvisie Oost Gelre zijn verwoord een beleidsregel te ontwerpen om actief oude milieuvergunningen in te trekken; - vooruitlopend op het nieuwe omgevingsplan Oost Gelre, te inventariseren welke industriële en agrarische bedrijven niet meer overeenkomstig de bestemming in werking zijn en te onderzoeken hoe deze bestemmingen in samenspraak met de betrokken eigenaren bijvoorbeeld via een veegbestemmingsplan kunnen worden gewijzigd.

De heer Willering vindt dat het in de kadernota opgenomen investeringsniveau niet in overeenstemming is met de uitvoeringcapaciteit van de gemeente en stelt voor om de projecten die nog op de plank liggen, nog eens te bezien. Het college heeft in december 2022 aangegeven dat er nog 250 woningen worden gebouwd. De heer Willering vraagt naar de stand van zaken. In Lichtenvoorde is sprake van een aantal initiatieven, zoals het poppodium en een parkeerkelder onder het evenemententerrein. Het is goed om daar meer body aan te geven. Lokaal Belang Oost Gelre zal daartoe een motie indienen. Ook particulieren moeten een aansluiting kunnen krijgen op het warmtenet. Wat is de stand van zaken? De helft van de begroting gaat op aan het budget voor zorg. Daar heeft de raad weinig invloed op. De staatssecretaris heeft onlangs bekend dat de professionalisering in de jeugdzorg is doorgeslagen. Hij roept op tot een maatschappelijke discussie hierover. Lokaal belang steunt die oproep en ziet uit naar de reactie van het college. Ouderen moeten zoveel mogelijk zelfstandig kunnen wonen, maar worden zij daar wel gelukkiger van, gezien onder andere het gevaar van eenzaamheid? Intramurale woonvoorzieningen moeten aansluiten op de lokale vraag. Is dat onderzocht en heeft het college daar een visie op? Het Kempken in Harreveld voldoet prima.

Spreker stelt dan ook voor om nog eens kritisch te kijken naar de plannen hiervoor. OOG heeft eerder in een motie gevraagd onderzoek te doen naar de mogelijkheden van het gebruik van het stadhuis in Groenlo. Daarvoor zouden al contracten zijn afgesloten; met de gemeente en de VVV. De stichting Hart voor veilig Groenlo wordt daarbij niet genoemd. De fractie overweegt dit onderwerp te agenderen voor een volgende raadsvergadering. De heer Willering kondigt een motie aan op het gebied van samenwerking. De gemeente moet meer gebruik maken van deskundigheid van anderen, van bijvoorbeeld andere gemeenten, bijvoorbeeld door de inzet van een kennisbank. De heer Willering waarschuwt tot slot voor de financiën, met name met betrekking tot de uitkering uit het Gemeentefonds. Motie (5) Kennisbank Roept het college op om binnen de regio Achterhoek te pleiten voor realisatie van een kennisbank, met inzicht in verschillende specialismen. Motie (6) Geef Lichtenvoorde meer kleur op de wangen Roept het college op om richting de begrotingsvergadering met een voorstel te komen waarin de verschillende projecten worden geclusterd en richting de raad aan te geven welk investeringsniveau nodig is om de diverse projecten van de grond te krijgen. De voorzitter geeft het woord aan het college voor zijn eerste termijn.

5.

Algemene beschouwingen, eerste termijn college Wethouder Schutten blijft staan achter het collegeprogramma ‘Samen gaan wij de uitdagingen aan’. Een extra financiële uitdaging is de fors toegenomen inflatie. Dat vraagt om duidelijke keuzes in zowel bestaand als nieuw beleid. Ook moet voorkomen worden dat budgetten te ruim worden bemeten, zodat dat geld kan ingezet worden voor andere opgaven. De mei-circulaire moet meer duidelijkheid geven. De verwachting is dat de compensatie van de gestegen kosten 70% is. Voor alle kernen moeten voor alle doelgroepen voldoende woningen worden gerealiseerd. Het bloeiende verenigingsleven moet bijdragen aan gezonde en fitte burgers. Binnen het thema werken wordt ingezet op een goed ondernemersklimaat met aandacht voor een goede werkgelegenheid en bereikbaarheid. De gemeente doet het op dat gebied goed. Samen met ondernemers wordt gewerkt aan de toekomstbestendigheid van de bedrijventerreinen. Provinciale subsidie draagt bij aan de uitvoering. De RPW bevindt zich in een afrondende fase. Daarmee wordt duidelijk waar welke werkplekken moeten komen. De uitkomsten van het Programma vitaal landelijk gebied Gelderland en de Regio-arrangementen zullen ondernemers fors raken. De provincie heeft een aantal bedrijven gevraagd om de vergunning in te mogen trekken. De wethouder benadrukt dat hij volop in gesprek is met de Agrosector.

De middelen en de mogelijkheden zijn echter nog niet duidelijk. Hij staat dan ook achter het verzoek van het CDA om voor het buitengebied een accountmanager aan te trekken. Deze functionaris moet alleen niet alleen aandacht hebben voor de financiën, maar moet de mensen ook perspectief bieden. Ook voor Groenlo en Lichtenvoorde is behoefte aan een netwerker en verbinder met kennis van de ambities van de ondernemers, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid en voor het tegengaan van leegstand. Wethouder Hoenderboom gaat in op de opmerkingen over het sociaal domein. Oost Gelre is een gemeente met een sociaal gezicht en heeft veel inwoners op allerlei manieren gesteund. Ook op het gebied van werk en inkomen blijft de gemeente ambitieus met onder andere Samen aan het stuur, met een nieuwe integrale aanpak met het werk-leerbedrijf Fijnder en werkgevers, met onder andere de arbeidsmatige dagbesteding. Daarmee kunnen nog meer mensen meedoen. Dat is immers de beste sociale voorziening. Op het gebied van zorg moet de aandacht nog meer gevestigd worden op preventie en gezondheid. Het is ook de beste manier om de extra kosten te pareren. De programma’s IZA en GALA ondersteunen dat. Op het gebied van jeugd moet de gemeente nog meer de regierol krijgen. Dat vergt een extra inspanning van de gemeente. Daar wordt bij de bespreking van de begroting verder over gesproken.

De gemeente heeft goede contacten met het onderwijs en met allerlei sociale projecten en verenigingen. De wethouder heeft geen informatie dat in deze gemeente kinderen met honger naar school gaan. Hij kondigt aan de ontwikkelingen samen met het ondersteuningsteam Jeugd en Gezin nauwlettend te volgen. Het CDA heeft vragen gesteld over de inzet van 400.000 euro voor onrendabele projecten. Dat geld is nog niet ingezet. Er wordt nu gewerkt aan het opstellen van criteria voor de inzet daarvan. De raad wordt daar binnenkort over geïnformeerd. Met de instelling Horizon in Harreveld wordt regulier overlegd. De wethouder zegt toe de concreetheid die het CDA vraagt, daar op tafel te leggen en er later bij de raad op terug te komen. De Nlog vroeg aandacht voor het buitengebied. Wethouder Hoenderboom benadrukt dat hij goede gesprekken voert met de sector en dat er sprake is van een vertrouwensband. De fractie vroeg ook naar de stand van zaken van het masterplan Vitelco. Daar wordt op dit moment gewerkt met onder andere aandacht voor milieuwetgeving en het realiseren van voldoende woningen. Op het terrein van Vitelco is wellicht voldoende ruimte. Nlog heeft een motie Nieuwe kavels buitengebied ingediend. De wethouder benadrukt dat er al veel in dat gebied gebeurt, onder andere met de Ruimte zoekt functies en Functies zoeken ruimte.

Er wordt gezocht op welke manier agrariërs niet perspectief kan worden geboden. Verder zijn veel zaken die in de motie worden gevraagd al opgenomen in de Omgevingsvisie.

De wethouder steunt de motie, omdat deze nog meer richting heeft aan gewenste oplossingen. OLW heeft vragen gesteld over de realisatie van een schuur met 70.000 kippen. Daarover, en over mogelijke alternatieven, wordt met de eigenaar gesproken. Iedereen voelt aan dat een dergelijk groot bedrijf op die plek niet de voorkeur heeft. De wethouder zegt toe de raad over de ontwikkelingen te informeren. De PvdA vroeg aandacht voor de pilot in onder andere Doetinchem, waarbij mensen met behoud van uitkering meer kunnen bijverdienen. Daar wordt aan gewerkt. De wethouder zegt toe de raad later te informeren over de stand van zaken. De fractie stelt verder voor om het geld voor beweegcoaches in te zetten voor concrete hulppakketten. De wethouder benadrukt dat gezondheid en preventie de enige antwoorden zijn op de tekorten in de zorg. Daarom zal ook Oost Gelre met IZA en GALA een omslag moeten maken van zorg naar gezondheid en preventie. De fractie vroeg ook aandacht voor de begeleiding van nieuwkomers. De wethouder geeft een overzicht van al genomen maatregelen, zoals het werken met maatjes en de samenwerking met andere gemeenten en onder andere Fijnder. De PvdA pleit voor meer extensieve landbouw in het buitengebied, maar ziet slechts schaalvergroting en uitbreidingen.

De wethouder beaamt dat er bedrijven zijn overgenomen door mensen uit andere gemeenten, maar benadrukt dat er ook bedrijven zijn gestopt. In de motie Besturen vanuit doelen in plaats van regels, roept de fractie op om actief oude milieuvergunningen in te trekken en bestemmingsplannen te wijzigen. Met dat laatste is de wethouder onder andere in het kader van de Omgevingsvisie al volop bezig. Er is al een analyse gemaakt van de gehele agrarische sector. Daarom steunt de wethouder de tweede bullet in de motie. Met het eerste verzoek verdwijnt een aantal bouwstenen om er met de eigen agrarische sector samen uit te komen. Van de bedrijven die stilliggen kunnen de milieuvergunningen niet worden ingetrokken. Ze veroorzaken namelijk geen verontreinigingen. Bovendien heeft de minister aangegeven dat intern salderen ook vergunningplichtig wordt. Daarom kan de wethouder de motie niet steunen. Lokaal Belang Oost Gelre heeft aandacht gevraagd voor woningbouw. De wethouder geeft een overzicht van allerlei projecten op dat gebied in de gemeente. Hij zegt toe een tijdlijn op te stellen met wanneer, welke en op welke plek woningen opgeleverd worden. De fractie vraagt in de motie Geef Lichtenvoorde kleur (motie 6) om een voorstel, waarin verschillende projecten worden geclusterd en inclusief het bijbehorende investeringsniveau.

De wethouder geeft aan al te werken aan de herijking van het programma met aandacht voor een integraal strategisch beoordeeld kader. Daarmee ontstaat een beter totaalbeeld van de ontwikkelingskansen. De raad wordt daar binnen een aantal weken over geïnformeerd. Met de toevoeging van de vraag naar het bijbehorende investeringsniveau, kan de wethouder de motie steunen. Lokaal Belang Oost Gelre vraagt verder om een kennisbank verschillende specialismen. De wethouder geeft aan dat er in de regio al veel samenwerkingsverbanden bestaan, bijvoorbeeld Datalab Go (informatiemanagement), een Talententuin, personeels- en organisatienetwerk, het doelgroepenvervoer en diverse gemeenschappelijke regelingen met uitwisseling van personeel tussen de gemeenten. Aan een kennisbank moeten ook andere partijen meedoen. De wethouder zegt toe de oproep binnen verschillende gremia in de regio aan de orde te stellen om zo beter te kunnen werken en kosten te besparen. Wethouder Porskamp investeert binnen zijn portefeuille in wijken, het riool, straten, openbaar groen en een voorzieningen. Daarmee blijft Oost Gelre een aantrekkelijke gemeente. Ook de bouwkraan blijft doorlopend actief in de gemeente met woningbouw in alle kernen voor alle doelgroepen, samen met particulieren, ontwikkelaars, woningbouwcorporaties en de Achterhoekse woningcoöperatie.

Naast de reguliere woningvraag wordt ook structureel gewerkt aan woningen voor bijzondere doelgroepen voor bijvoorbeeld arbeidsmigranten, vluchtelingen en statushouders. Daarvoor is extra budget gereserveerd. Dat moet in 2024 resultaat opleveren met onder meer de opvang van minimaal driehonderd personen in de bijzondere doelgroepen (in de asielketen). Onder andere wordt samengewerkt met Winterswijk voor een regionale opvanglocatie voor een periode van minstens tien jaar voor statushouders. Bij de reconstructie van wijken, maatschappelijk vastgoed, bedrijfslocaties en buitenruimten is aandacht voor hittestress, wateroverlast, droogte, energie, klimaat en verduurzaming. Ook

blijft het college investeren in sport en komt het na de zomer van 2023 met een toekomstbestendige oplossing voor de binnensport en het onderwijs in Groenlo en werkt het college aan verzelfstandiging van de verschillende sportverenigingen. Het CDA heeft vragen gesteld over Horizon, de Aloysiusstichting, over hoe de 50.000 euro zich verhoudt tot het bedrag van 2.1 miljoen euro. De wethouder legt uit dat het gaat om twee aparte besluiten. De gemeente wacht op een plan van Horizon voor de gehele onderwijsvoorziening, voordat zij een passend bedrag beschikbaar stelt. Nlog en de PvdA hebben vragen gesteld over het viaduct Grolse Dijk. De klankbordgroep geeft inderdaad de voorkeur aan een viaduct. De wethouder steunt dat, maar er is een tekort van 650.000 euro. Rijkswaterstaat is gevraagd om een extra bedrag ter beschikking te stellen uit het budget voor verbetering van de N18. Nlog heeft gevraagd naar beleid op het gebied van windmolens. De wethouder zegt toe de raad daar in het voorjaar van 2024 een voorstel voor te leggen. De evaluatie van de zonneparken is binnenkort gereed en wordt binnen vier weken voorgelegd aan de raad. Over de resterende opgaven van de RES 2.0 worden gesproken. Uiterlijk december 2023 wordt dit voorgelegd aan de raad. De stadswal past binnen het programma Stad Groenlo om de historische contouren terug te brengen.

De aanpassing van de kloostertuin moet leiden tot extra openbare parkeerplaatsen. Die zijn nodig, zo blijkt uit onderzoek. OLW vroeg naar de wijkuitvoeringsplannen met aandacht voor verduurzaming. De wethouder legt uit dat het gaat om maatwerk per huishouden. Het kost veel om mensen in beweging te krijgen. Binnen programma Stad Groenlo wordt ook verder gesproken met ondernemers, onder andere over de winkelleegstand. Er wordt echter gewoon te weinig verkocht. Dan maken ondernemers hun eigen afwegingen. De PvdA heeft specifiek gevraagd naar de situatie van arbeidsmigranten in de gemeente. De gemeente zal op dat gebied haar eigen verantwoordelijkheid moeten nemen met de komende jaren op meerdere locaties huisvesting voor arbeidsmigranten. De raad heeft eerder de Regionale woondeal vastgesteld met tot 2030, 895 nieuwe woningen in de gemeente. De woningcorporaties hebben al een substantieel aantal woningen (tot 2030) toegezegd. De raad heeft - in verband met opmerkingen van de PvdA over IKC2 Hoeksteen - eerder besluiten genomen over locaties voor onderwijshuisvesting. Dat staat al sinds 2022 op de agenda. Lokaal Belang Oost Gelre heeft vragen gesteld over het warmtenet. Het is wettelijk niet mogelijk om er particulieren op aan te sluiten. Daarom wordt onderzoek gedaan naar het aansluiten van maatschappelijke instellingen op het warmtenet.

Verder is een groter deel van het stadhuis in Groenlo al ingevuld dan eerder op de peildatum bekend was. De motie Operatie Wooncoöperatie klinkt sympathiek. De wethouder zegt toe daar ander onderzoek naar te doen en er bij de bespreking van de nieuwe woonvisie voor het zomerreces van 2023 op terug te komen. De wethouder benadrukt dat er plannen zijn voor achthonderd tot negenhonderd nieuwe woningen. Burgemeester Bronsvoort gaat in op de opmerkingen over integrale veiligheid en ondermijning. Voor deze onderwerpen wordt intensief, ook financieel gezien, samengewerkt met het sociaal domein. De slogan Drugs D’r uut raakt steeds meer ingeburgerd. Er is echter ook sprake van drugsdumpingen in de regio. Er worden voorlichtingsavonden georganiseerd om iedereen alert te maken op zaken als ondermijning. Voor integrale veiligheid is 50.000 euro gereserveerd. In de komende cyclus, in de raadscommissie van 23 mei 2023, komt het Preventieplan alcohol en drugs aan de orde. Dat is samen met het sociaal domein opgesteld. Daarnaast wordt gewerkt aan een plan van aanpak van ondermijning. Daarin zijn veel acties opgenomen. Met de horeca wordt gesproken over wie wat kan doen. Er worden gesprekken gevoerd met het onderwijs en (sport)verenigingen.

Het Trimbos-instituut wordt ingeschakeld voor onderzoek naar samenstelling van het rioolwater, zowel voor als na acties, en voor gesprekken met focusgroepen en jongeren.

Voor de aanpak van ondermijning worden bewustwordingsbijeenkomsten georganiseerd. Ook wordt gesproken over digitale veiligheid, onder andere ook met de ouderenbonden. Met ROVA wordt gesproken over het herkennen van signalen van ondermijning. In 2023 en 2024 worden twee ondermijningsweken georganiseerd. De gemeente neemt deel aan het programma Theseus voor een - samen met de ondernemers - integrale controle van de bedrijventerreinen, onder andere op het gebied van (milieu)vergunningen. Veel mensen die zorg aanbieden, hebben een strafblad. Daarom heeft zorgfraude in het Integraal veiligheidsplan een hoge prioriteit gekregen. Verder heeft de burgemeester blijvende aandacht voor de politiesterkte, onder meer in gesprekken met de minister. Wethouder Schutten gaat in op motie 2, waarin gevraagd wordt om bestaand beleid te heroverwegen en de focus te leggen op hoofdzaken. Hij legt uit dat er al hard gewerkt wordt om lucht uit de begroting te halen om zo scherp aan de wind te kunnen zeilen. Daarmee is de motie overbodig. De voorzitter geeft een overzicht van de moties en amendementen. • Amendement (1) van het CDA, Accountmanagers. • Motie 1 van het CDA, Operatie Wooncoöperatie. • Motie 2 van Nlog, Heroverweging bestaand beleid. • Motie 3 van Nlog, Nieuwe kaders buitengebied.

• Motie 4 van de PvdA, Besturen vanuit doelen in plaats van regels; over het schoneluchtakkoord en het actief intrekken van oude milieuvergunningen. • Motie 5 van Lokaal Belang Oost Gelre, Kennisbank. • Motie 6 van Lokaal Belang Oost Gelre, Geef Lichtenvoorde meer kleur op de wangen. Zij schorst vervolgens de vergadering om 17.35 uur tot 19.30 uur. Schorsing

6.

Algemene beschouwingen, tweede termijn gemeenteraad De voorzitter heropent de vergadering. Zij stelt vast dat alle raadsleden aanwezig zijn. De heer Porskamp stelt vast dat er in de gemeenteraad veel consensus is over de aanpak van de actuele problemen. Ook hebben nagenoeg alle partijen gesproken over de onzekerheid van de compensatie van de extra kosten vanuit het Gemeentefonds. De VVD onderschrijft de uitspraak van het CDA dat het werk de beste sociale voorziening is. Het CDA pleit voor een gemeenschapseconomie met onder andere aandacht voor de erfpachtconstructie. De Nlog vraagt ook aandacht voor wonen en – net als de VVD - voor de veiligheid van de N18. OOG ziet de gemeenteraad graag als algemeen bestuur met het college als dagelijks bestuur. De VVD neemt daar afstand van, gezien het belang van macht en tegenmacht. Juist in het huidige model, als dualisme juist wordt toegepast, worden raadsleden in de gelegenheid gesteld om de rol van kaderstellende en controlerende volksvertegenwoordiger in te vullen. Voorkomen moet worden dat zij een verlengstuk worden van het kabinet of van het college. De kadernota vloeit voort uit het coalitieprogramma en het raadspamflet. Het is een goede basis om verder te werken richting begroting en verder. Het is daarbij onoverkomelijk dat later zaken moet worden bijgesteld.

OOG vraagt het presidium om een onderbouwing van de benoeming van een raadsadviseur. Het presidium is daar echter niet het juiste gremium voor. De raadsadviseur is voor 43.000 euro opgenomen in de plannen. Is dat wel reëel? OLW sprak haar zorgen uit over de uitslag van de provinciale verkiezingen. De VVD zal er alles aan doen om die ontwikkeling naar het positieve om te buigen. De fractie sluit zich aan bij de wensen van de OLW voor een veilige N18 met onder andere ongelijkvloerse kruisingen. De PvdA wil mensen met een uitkering meer laten bijverdienen. De VVD vindt die gedachtegang interessant. De PvdA stelt verder een afstand van 2 km tussen de bebouwde

kom en windmolens voor. Ook dat is een interessante gedachtegang. De VVD ziet uit naar de mogelijkheden. Lokaal Belang Oost Gelre stelt voor om nog eens goed te kijken naar investeringsplannen. De VVD onderschrijft dat voorstel om zo’n dood kapitaal te voorkomen. Amendementen en moties. • In amendement 1 van het CDA staat in de overwegingen dat er voor de budgettaire last gedacht kan worden aan 50.000 euro per accountmanager. Is dat exclusief sociale lasten? En in hoeverre is deze functionaris een aanvulling op de bedrijvencontactfunctionaris? • Motie 1; de wethouder geeft aan hierover - net als de heer Porskamp - onvoldoende kennis te hebben. Verder, heeft het college al meer duidelijkheid over een eigen woningbouwvereniging, waar in november 2022 over is gesproken? En wat is volgens het CDA een relatie hiermee met een motie? Wellicht dat een informatieavond hierover meer duidelijkheid kan bieden. • Motie 2; het college heeft al aangegeven dat het voortdurend werkt aan heroverweging van bestaand beleid. De herinrichting van de kloostertuin en de plannen voor de stadswal passen prima in het Plan stad Groenlo. De VVD zal deze motie dan ook niet steunen. • Motie 3; het college heeft al aangegeven dat de gevraagde kaders voor het buitengebied al zijn opgenomen in de nieuwe Omgevingsvisie. De fractie zal de motie steunen.

• Motie 4; de VVD heeft destijds de motie Schone luchtakkoord niet gesteund vanwege de vele haken en ogen in het voorstel. Wat in de tweede bullet wordt gevraagd, wordt al uitgevoerd. Wellicht dat de PvdA de motie nog aanpast. • Motie 5; Lokaal Belang Oost Gelre blijkt net als de VVD voorstander van samenwerking binnen de regio. Voor de uitvoering is de wethouder afhankelijk van de bereidheid van anderen. De VVD steunt deze motie. • Motie 6; de motie bevat verzoeken die al gebeuren, maar het is sympathiek om weer aandacht te vragen voor Geef Lichtenvoorde kleur. De VVD steunt de motie. De heer Leemreize heeft weinig toe te voegen aan de bijdrage van de VVD. Die ligt in lijn met het coalitieakkoord. Hij vraagt het college om helderheid te geven over de raadsadviseur. Nlog haalde het masterplan Driehoek aan. Alle partijen zijn nieuwsgierig naar de uitkomst. Het college is er volop mee aan de slag. De fractie vroeg ook - net als het CDA - aandacht voor het buitengebied en voor (gesprekken met) boeren. De wethouder gaf aan dat hij een levendig contact heeft met betrokkenen. De gevraagde kaders komen terug in de Omgevingsvisie. OOG lijkt met haar bijdrage het democratische systeem overboord te gooien met een soort politbureau. Veel burgers zijn klaar met de politiek, maar dat heeft wellicht voornamelijk betrekking op de perikelen in Den Haag.

De heer Leemreize roept op om lokaal te laten zien dat het huis van Thorbecke uitstekend functioneert. OOG steunt de motie van het CDA Operatie Coöperatie. De fractie heeft verder een wensenlijstje. Daarvoor moet de fractie echter moties of amendementen indienen. Het is jammer dat zij dat niet doet. OLW steunt de kadernota op voorhand niet, is dus niet bereid om zich te laten overtuigen en heeft dus niet de politieke wil om daarover in debat te gaan. Voor de heer Wallerbos zijn zaken als de aanpak van de N18, de wens voor een groter industrieterrein en dat er niets wordt gedaan tegen de schaalvergroting in de landbouw, zwaarwegend. Daarom kan OLW niet instemmen met deze kadernota. De heer Leemreize merkt op dat OLW met haar opstelling het debat doodslaat. Het heeft dus geen zin om daar iets over te zeggen. Het CDA is het eens met de opmerking van de PvdA over structurele opvang van migranten. De heer Klein Tank stelt daarop voor dat het college op dat gebied concreet stappen zet met bijvoorbeeld een belangrijke functie voor de ROL. De heer Leemreize heeft daar in zijn eerste termijn al aandacht voor gevraagd. De wethouder heeft daarop aangegeven al op allerlei vlakken actief te zijn met onder andere de opvang van Oekraïners. De heer Leemreize was verbaasd over de - onzorgvuldige - opmerkingen van de PvdA over de zaaldelen.

Eerder is afgesproken om daar pas na een integrale afweging een besluit over te nemen.

De heer Klein Tank heeft met die uitspraak slechts duidelijkheid in het debat willen verschaffen. De PvdA wil voor de zomer van 2023 een kaderstellende uitspraak. De heer Leemreize merkt op dat de motie van Lokaal Belang Oost Gelre een hoog Lichtenvoordes karakter heeft. De gemeenteraad moet ook aandacht besteden aan andere kernen. De heer Willering benadrukt dat hij ook aandacht heeft gevraagd voor onderwerpen die zich in Groenlo afspelen. De heer Leemreize is blij met deze toelichting van Lokaal Belang Oost Gelre. Hij is het verder met de fractie eens dat de gemeente er financieel goed voorstaat. Wethouder Schutten sprak vanuit zijn ziel toen hij zei dat hij in goed contact stond met de agrarische sector. Dat is ook hard nodig. Er komt veel op de sector af. Veel boeren willen echt wel veranderen. Daar hebben ze hulp bij nodig. Met deze wethouder en een goede accountmanager kunnen zij dat ingewikkelde en emotionele proces goed doorlopen. Het CDA is blij dat in Oost Gelre niemand tussen wal en schip beland. Noaberschap, er zijn voor elkaar, is een van de kernkwaliteiten van deze gemeente. Er wordt hard gewerkt aan het masterplan. In de begroting is 400.000 euro opgenomen voor projecten die nog moeten worden vlot getrokken, zoals (woningbouw)projecten die belangrijk zijn voor de leefbaarheid van de gemeente.

Het is goed dat de gemeente samen met de gemeente Winterswijk zoekt naar opvang van statushouders voor een periode van tien jaar. De fractie is ook blij dat de wethouder Rijkswaterstaat om een bijdrage heeft gevraagd voor een viaduct onder de N18. De heer Klein Tank merkt op dat aan beide zijden van de Zwolseweg waardevolle terreinen liggen (een schans en een bosperceel). De bouw van een viaduct heeft daarvoor consequenties. Een alternatief is gebruik te maken van de bestaande onderdoorgang van het spoor. De heer Leemreize beaamt dat op een goede manier moet worden omgegaan met de terreinen. Het CDA kiest echter voor veiligheid boven cultuurhistorische waarde. De fractie gaat ervan uit dat het viaduct er kan komen met behoud van de waarde van de terreinen. De omwonenden geven de voorkeur aan een viaduct. Dat heeft zwaar meegewogen in de afweging van het college om te kiezen voor een viaduct. De heer Leemreize is blij dat het Trimbos-instituut onderzoek gaat doen naar drugsgebruik en drugshandel in deze gemeente. Amendementen en moties • Amendement 1; het CDA heeft slechts een voorstel gedaan voor 50.000 euro voor de accountmanager. Het is aan het college om te onderzoeken welk bedrag precies nodig is voor (maximaal) 1 fte voor Vitaal Platteland en 1 fte voor Lichtenvoorde en Groenlo. De mkb-manager houdt zich slechts bezig met de bedrijventerreinen.

De accountantmanager is puur bedoeld voor beide centra. • Motie 1, Operatie Wooncoöperatie; het college wordt gevraagd om onderzoek te doen naar de werkwijze van de Achterhoekse Wooncoöperatie om betaalbare woningen te kunnen realiseren. De heer Klein Tank wil weten of met Oost Gelre vergelijkbare gemeenten ervaringen hebben met dit soort initiatieven. De heer Leemreize is van mening dat Nederland is doorgeslagen in marktwerking. De woningcorporaties zijn ooit met groot succes begonnen als coöperaties (verenigingen). Hij roept op om terug te keren naar de roots, naar het ooit succesvolle kroonjuweel. De heer Wallerbos prijst het voorstel van het CDA. Hij vindt ook dat wooncoöperaties de toekomst hebben. De plannen van de huidige corporaties lopen vast door de stijgende bouwkosten en de stijgende rente. Hij stelt voor om de motie even aan te houden en er verder bij de bespreking over de woonvisie over te spreken.

De heer Leemreize legt uit dat coöperaties werken met erfpacht, waarmee de stijgende kosten kunnen worden gedempt. De heer Willering merkt op dat mensen op eigen initiatief een coöperatie kunnen oprichten. Daar hebben ze de gemeenten niet bij nodig. De heer Leemreize beaamt dat, maar benadrukt dat een wooncoöperatie de overheid faciliteert. De overheid kan daarvoor aantrekkelijke voorwaarden creëren. De heer Scheinck steunt het voorstel van het CDA, maar benadrukt dat dergelijke initiatieven op dit moment doodlopen door de hoge bouwkosten. Als de overheid garant staat bij leningen, worden de kosten nog meer gedrukt. De heer Porskamp steunt het voorstel van de heer Wallerbos om de motie nog even aan te houden. De extra tijd kan gebruikt worden voor bijvoorbeeld een thema-avond om een beter beeld te krijgen van de problematiek. De heer Leemreize kondigt aan aan het eind van deze discussie de balans op te maken over wat de fractie met de motie gaat doen. • Motie 2; het college heeft uitgelegd waarom het deze motie niet steunt. Het CDA is het daarmee eens. • Motie 3; het college is positief over het voorstel. Het CDA sluit zich daarbij aan. • Motie 4; ook het CDA hikt aan tegen het eerste bullet in het dictum en vraagt de PvdA om het voorstel aan te passen. • Motie 5; het CDA steunt deze motie. • Motie 6; het CDA steunt deze motie.

De heer Bosker prijst de bijdragen van het CDA en de VVD. Hij bestrijdt echter dat hij gesproken heeft over een dubbele rijstrook op de N18. Hij heeft slechts gesproken over een weg zonder kruisingen. NLog is geen voorstander van het voorstel van OOG voor zonneparken bij het schakelstation. Dat levert problemen op in Zwolle. De fractie steunt het voorstel van OOG voor een verbinding met de A1 en het voorstel om te zoeken naar bedrijventerreinen in Lichtenvoorde. Voor de PvdA mogen in het buitengebied van de N18 geen ontwikkelingen plaatsvinden als de landbouwbedrijven stoppen. De heer Klein Tank merkt op dat in de Omgevingsvisie is vastgelegd om in beide zones rondom de N18 meer ruimte te bestaan voor andere functies dan agrarisch. Daar is de PvdA geen voorstander van. De heer Bosker vindt dat het buitengebied juist nieuwe economische dragers nodig heeft. Nlog is het verder eens met de PvdA dat de N18 veiliger moet, onder andere met een viaduct en met het voorstel van de PvdA om een afstand van 2 km aan te houden tussen de windmolens en het woongebied. Ook NLog pleit voor herziening van de geplande investeringen, gezien financiële ontwikkelingen binnen de gemeente. De aanpak van het stadspark en Groenlo kost 40.000 euro.

Wordt daarvoor het terrein van de Zwolse Boys in de verkoop gezet? Verder moet boeren naast economisch perspectief, ook maatschappelijk perspectief worden geboden om de leefbaarheid in het buitengebied in stand te houden. Amendement en moties • Amendement 1; worden de gewenste functionarissen gezocht binnen eigen gelederen? • Motie 1; houdt het CDA de motie aan? De motie is sympathiek, maar de invulling is nog niet duidelijk. • Motie 2; NLog steunt deze motie niet. Het voorstel gaat ten koste van de leefbaarheid van het buitengebied. • Moties van Nlog; NLog steunt deze moties.

De heer Scheinck bestrijdt dat de punten waar de fractie aandacht voor heeft gevraagd, wensen zijn. De wensen van de fractie komen later - bij de bespreking van de begroting - aan de orde. De besturingsvisie van OOG heeft discussie opgeleverd. Voor de fractie is deze visie (op gemeentelijk niveau) leidend. De heer Scheinck complementeert de burgemeester met haar aandacht en lef voor de aanpak van ondermijning. Hij ziet uit naar de financiële cijfers voor de lange termijn bij de bespreking van de begroting. Amendement en moties • Amendement 1; OOG steunt het voorstel, maar pleit voor harde kritische prestatieindicatoren voor deze functionarissen. • Motie 1; OOG steunt het voorstel. Er is snel actie nodig op het gebied van huisvesting. Het voorstel kan daaraan bijdragen. De urgentie is hoog, zeker voor jongeren. • Motie 2; OOG steunt het voorstel. • Motie 3; OOG vindt het een goede gedachte, maar wil weten wat de fractie bedoeld met ‘verruimd’; hoe ver gaat dat? • Motie 4; OOG vindt het intrekken van oude milieuvergunningen een goed idee; het sluit ook aan op de aanpak van ondermijning in het buitengebied. • Motie 5; OOG stemt voor het voorstel. • Motie 6; OOG stemt voor het voorstel. De heer Klein Tank gaat in op de besturingsvisie van OOG. Daarin wordt het raadspamflet de basis voor beleid. De fractie dient geen voorstellen in, maar heeft wel wensen en aandachtspunten.

Op welke manier worden deze zaken dan in de begroting opgenomen? De heer Scheinck vindt dat de meerderheidsmacht zijn tijd heeft gehad. Collectief gezag heeft de toekomst. In bijvoorbeeld raden van bestuur wordt nauwelijks gestemd. Het gaat er om de discussie en het met elkaar eens worden. Na verkiezingen krijgt een groep mensen de taak om de gemeente te besturen. Wellicht wordt het partijenstelsel in de toekomst vervangen door een personenstelsel. De heer Porskamp vindt dat de vergelijking van het openbaar bestuur met een raad van bestuur mank gaat. Aan het openbaar bestuur ligt een legitimatie van de bevolking ten grondslag. Hij wil daarom het huidige stelsel in Nederland, wel met een betere afspiegeling van de samenleving, in stand houden. De raad moet zich voldoende onafhankelijk opstellen tegenover de zittende macht. Als raadsleden daar (in een algemeen bestuur) onderdeel van worden, verdwijnt de eerder genoemde legitimatie. Hij ziet uit naar een thema-avond over dit onderwerp. De heer Klein Tank merkt op dat OOG voorstander is van een actief grondbeleid, maar dient daar geen voorstel voor in. Daarmee wordt het bij de bespreking van de begroting niet als uitgangspunt meegenomen. De heer Scheinck legt uit dat de heer Klein Tank uitgaat van het bestaande systeem. In zijn filosofie is er geen sprake meer van de tegenstelling coalitie/oppositie en van moties en amendementen.

Het bestuur moet het, los van de politieke groepering, onderling eens worden. Hij is blij met de reactie op zijn visie en ziet uit naar een thema-avond over dit onderwerp. Mevrouw Rotink vindt dat voor een overgang naar dit nieuwe systeem voorstellen (in de vorm van moties en amendementen) nodig zijn. De heer Scheinck vindt dat een terechte vraag, maar benadrukt dat de wereld niet op deze avond kan worden veranderd. De heer Wallerbos vindt het betoog van de VVD algemeen. Daar is geen speld tussen te krijgen. Over de problemen bestaat overeenstemming, over de oplossingen echter niet. OLW deelt de zorgen van het CDA over het winkelbestand. Het is positief als een accountmanager voor verbinding kan zorgen. De fractie steunt dan ook het amendement van

het CDA. Het college moet het voor de burgers leuk maken om te winkelen in de gemeente in plaats van op internet. Dat is ook belangrijk voor de sociale cohesie. OLW steunt de motie over de wooncoöperatie. Vitelco heeft op dit moment vergunningen voor investeringen, onder andere om te voldoen aan de (milieu-)eisen. Daardoor wordt het uitkopen van het bedrijf moeilijk. Motie 2 van NLog is overbodig. Het college werkt al aan een overzicht van programma Stad Groenlo. In motie 3 vraagt NLog om meer inpandige ondernemingsactiviteiten. Wat wordt daarmee bedoeld? De heer Bosker legt uit dat inpandige activiteiten geen gevolgen hebben voor de omgeving. De heer Wallerbos vindt het moedig van OOG om een discussie te starten over een ander bestuursmodel. Hij beaamt dat het huidige stelsel niet optimaal functioneert. Hij wil blijven zoeken naar optimalisaties. OOG stelt voor om bomen te planten. De gemeente heeft daarvoor echter weinig grond. Verder zou ook de provincie al miljoenen bomen planten. Wat is de stand van zaken? De PvdA vraagt aandacht voor armoede. De kloof tussen arm en rijk wordt ook in Oost Gelre groter. De inflatie heeft echt invloed op armere gezinnen. De heer Wallerbos roept op om waakzaam te blijven.

OLW steunt de motie, waarin de fractie vraagt om oude slapende milieuvergunningen in te trekken om ongewenste ontwikkelingen (ook op het gebied van gezondheid) te voorkomen. Hij stelt voor om later verder te spreken over de parkeerplaats in Groenlo. Moet bijvoorbeeld de gemeente investeren in een parkeergarage? Of moet het een particulier initiatief zijn? De heer Willering is van mening dat dergelijke initiatieven privaat moeten zijn, maar de gemeente kan daar binnen haar mogelijkheden een bepaalde rol bij spelen. Het college zou de mogelijkheden ook in dit geval in kaart moeten brengen. De heer Wallerbos vraag naar de redenen van het instellen van een kennisbank, zoals in motie 5 wordt gevraagd. De heer Willering vindt het niet wenselijk om speciaal personeel aan te werven voor incidentele aangelegenheden. Wellicht dat andere gemeenten of organisaties beschikken over specialisten. Ook kunnen specialisten uit Oost Gelre in andere gemeenten worden gezet. De heer Wallerbos is van mening dat kennis (en ook ambtenaren) al worden uitgewisseld. Hij ziet uit naar een reactie van het college. De fractie steunt motie 6 niet; binnenkort vindt al een herbezinning plaats over Geef Lichtenvoorde kleur. Ondernemers geven aan dat er woningen voor hun (nieuwe) medewerkers moeten worden gebouwd.

Gaan de ondernemers daar de gemeente bij helpen? En wat doet het college met het moeilijke dossier van de agrariërs? Hoe verlopen de gesprekken, wat zijn de standpunten? Wat wil wethouder Schutten aan het einde van zijn termijn in 2026 bereikt hebben? Wethouder Hoenderboom wil de raad slechts op de hoogte houden van de stand van zaken over de nieuwbouw van een stal met 70.000 kippen. De heer Wallerbos vraagt de wethouder om de raad - en de omwonenden - hierover proactief te informeren. De wethouder bestrijdt dat de gemeente aanstuurt op schaalvergroting, maar het college weigert wel om het bestaande beleid aan te passen om de schaalvergroting af te remmen. Wethouder Porskamp geeft aan dat per huishouden maatwerk moet worden geleverd voor duurzaamheidmaatregelen. Maar mensen met een kleine portemonnee kunnen dat maatwerk überhaupt niet betalen. Wellicht dat dit met een wijkaanpak wel kan worden gerealiseerd. Delta en Accent willen zich niet samen vestigingen in een gebouw aan de Buitenschans. Dat is in strijd met de visie van de gemeente. Het is ook niet logisch dat basisschool De Hoeksteen in Groenlo over gaat op nieuwbouw met hogere bouwkosten en inefficiëntie tot gevolg. OLW waardeert de acties van de burgemeester op het gebied van veiligheid en ondermijning. De heer Klein Tank is ook verbaasd over de ontwikkelingen van de basisschool in Groenlo.

Het college spreekt slechts over bedragen, terwijl het gaat over een wijziging van een eerder kaderstellend besluit van de raad. Dat vraagt om een nieuw besluit van de raad. Hij stelt verder vast dat meerdere zaken in de kadernota niet concreet zijn.

De PvdA is blij met de steun van de VVD voor het voorstel van de PvdA om een afstand van 2 km aan te houden tussen kernen en windmolens en voor het voorstel om extra bij te mogen verdienen in de bijstand. De kwestie over de accountmanagers is verwarrend. Het betreft bedrijfsvoering. Dat is een verantwoordelijkheid van het college. Het CDA vraagt om een extra impuls voor beide kernen. De PvdA zet vraagtekens bij de noodzaak. Dat geldt niet voor het buitengebied. Met gerichte inzet van coaches kun je, net als in andere gemeenten, positieve resultaten bereiken. De fractie steunt het amendement dan ook niet. De PvdA steunt wel de motie over een nader onderzoek naar de mogelijkheden van een wooncoöperatie. Het masterplan Driehoek/Vitelco is belangrijk. Overheden kijken in dergelijke gevallen vaak alleen naar de vergunningen en niet naar de gezondheid en de overlast voor omwonenden. Het is goed dat dat wordt meegenomen in het masterplan en dat verdere investeringen van Vitelco worden voorkomen. De heer Scheinck sprak over concrete projecten waarmee je mensen direct kunt helpen. Preventie, zoals de wethouder zegt, is altijd beter, maar daarmee bereik je niet altijd de doelgroep. Ook gaan wellicht ook in Oost Gelre jongeren zonder ontbijt naar school. Flexwerkers en arbeidsmigranten zijn hard nodig, maar niemand wil ze huisvesten, zoals blijkt uit het dossier De Laarberg.