Verslag gemeenteraad 9 november 2021

Verslag van de raadsvergadering van de gemeente Oost Gelre, gehouden op dinsdag 9 november 2021 Voorzitter Griffier Aanwezige wethouders

: : :

Aanwezige raadsleden

:

Afwezig met kennisgeving Notulist

: :

1.

Burgemeester A.H. Bronsvoort De heer J. Vinke Mevrouw M.G. Frank en de heren K.J.M. Bonsen, J.B.M. Hoenderboom en B.T.M. Porskamp CDA: mevrouw C.M.M. Heming-Borgijink en de heren N.A. Bragt, T.B.M. Krabben, R.W.M. Krabbenborg, D.J.H. van Loon, A.B. Schenk en W.J.W.M. Leemreize D66: de heer R. van der Meulen (alleen middag) NLog: de heer G.C.M. Klein Gunnewiek OOG: mevrouw A.H.J. Konings-Penterman en de heren R. Hoijtink en R.W. Willering OLW: P.J.M. Wallerbos PvdA: mevrouw A.T.M. Donderwinkel en de heer R.M.J. Klein Tank VVD: de dames A.F. Algera-Dorenbos en E.E.M. Dusseldorp en de heren F.B. Boschker, K. Porskamp en A.A.W. Wopereis OOG: F. Jansen De heer T.J.H.M. Delfgaauw (Notuleerservice Nederland)

Opening en mededelingen De voorzitter opent om 15.00 uur deze raadsvergadering over de Programmabegroting 2022 met een woord van welkom aan de raad, het college, de ambtenaren, de griffie, de pers en de kijkers thuis. Helaas is er geen publieke tribune. Zij trekt de lootjes voor de sprekersvolgorde en de hoofdelijke stemming. De heer Jansen is vandaag niet aanwezig.

2.

Vaststelling agenda De voorzitter licht de agenda toe. De vergadering gaat akkoord.

3.

Spreekgelegenheid toehoorders De voorzitter zegt dat er geen inspreker is.

4.

Eerste termijn De voorzitter wijst erop dat zij toe zal zien op de maximale spreektijd van 10 minuten, inclusief moties en amendementen. Zij geeft het woord aan de eerste spreker. De heer Wallerbos zegt dat Nederland tegelijkertijd getroffen worden door verschillende crises: coronapandemie, klimaatbedreigingen, verbreding van de zware criminaliteit, toename van nepnieuws tot in de Tweede Kamer toe. Dat alles kan de democratie bedreigen en zelfs in Oost Gelre worden onder andere raadsleden en BOA’s geconfronteerd met verbale bedreigingen en misinformatie via allerlei kanalen. Hij roept op om niet te zwichten voor intimidatie en prijst in dat kader het CDA en haar wethouders die de rug recht houden tegen de intimiderende aanvallen betreffende de Zwolse zonneparken. Hij verzoekt de burgemeester en het hele college om stevig stelling te nemen tegen uitingen op sociale media die over de schreef gaan.

Het vertrouwen van de burgers in Rijk en gemeenten is gedaald naar 30, respectievelijk 37%. Als burgers geen ontvangstbevestiging krijgen van hun vraag/klacht en soms zelfs geen enkele inhoudelijke reactie krijgen, is dit niet verwonderlijk. Ook het college communiceert niet altijd goed. Hij noemt enkele voorbeelden. OLW wil nu de balans opmaken van de coalitie van CDA en VVD van bijna 4 jaar. Is de slogan ‘Op volle kracht vooruit’ waargemaakt? Deze coalitie heeft veel projecten uitgesteld of verwaarloosd, zoals ‘Stad Groenlo’, het innovatiecentrum op De Laarberg en de oost-westverbinding. Het is een boemeltreintje geworden dat lang niet het eindstation haalt. Financieel viel op de enorme overschrijding van de huisvesting van de SDOA en de recordverhoging van de ozb. Wel is Oost Gelre uitgegroeid tot een van de gemeenten met de meeste intensieve veehouderij door de medewerking van dit college. Zorgen van bewoners van Harreveld over een zeer grote varkensstal worden klakkeloos terzijde geschoven. Het rapportcijfer van 5 was lager geweest als het college de coronacrisis niet zo goed had aangepakt en de zonnevelden niet had doorgezet. Een motie indienen heeft weinig zin, omdat de coalitie steeds vrijwel alle moties van de oppositie verworpen heeft. Hopelijk is die beloofde uitgestoken hand er vandaag wel.

Mevrouw Algera zegt dat de energietransitie en de klimaatadaptatie van groot belang zijn voor een leefbare toekomst. De verkeersveiligheid krijgt hoge prioriteit. Fijn dat ook uiteindelijk de motie over de houten geleiderails uitgevoerd wordt. De woonvisie dateert uit 2016, terwijl de markt totaal veranderd is. Daarom is het goed dat er veel aandacht voorgenomen is voor het woningbeleid. Daarbij zijn voldoende kavels in alle kernen een aandachtspunt. De verenigingscoördinator is onmisbaar om het verenigingsleven als cement in de samenleving te behouden. Nieuwbouw van scholen is zowel voor het klimaat als de scholen zelf profijtelijk. De scholenbouw doet een onevenredig groot beroep op de reserves. Gelukkig zijn die er nog vanwege een verstandig financieel beleid. Nieuwbouw van scholen is zowel voor het klimaat als de scholen zelf profijtelijk. De scholenbouw doet een onevenredig groot beroep op de reserves. Gelukkig zijn die er nog vanwege een verstandig financieel beleid. Als 3 speerpunten zijn gekozen, ondersteuning op maat van de agrarische sector, verdubbeling van de N18 en een volwaardige laadinfrastructuur. Daar had best het speerpunt ‘omgaan met de gevolgen van corona’ bij gemogen. Er dient, gezien de vraag, voldoende ruimte te zijn voor bedrijven. Samenwerken is de rode draad. Samenwerken is de rode draad.

Dit komt ook naar voren in de doorontwikkeling van de organisatie, waarvoor zij complimenten geeft. De begroting is wel sluitend, maar kent onzekerheid vanwege de uitgaven binnen het sociaal domein, waarvoor structureel te weinig geld van het Rijk ontvangen wordt. Verandert dit niet, dan verdampen de reserves, zal er fors bezuinigd moeten worden en moeten de belastingen omhoog. Toch wil de VVD een korting van 2% doorvoeren, omdat er dit jaar een fout gemaakt was bij de berekening. Dat is iets meer dan vanwege de fout redelijk was, maar zal voor veel gezinnen in deze lastige coronatijd meer dan welkom zijn. De heer Bragt zegt dat de begroting alleen sluitend is door gebruik te maken van de direct besteedbare reserves, die zakken tot onder de 2,5 miljoen euro. Toch zijn er geen zorgen, omdat er nog een spaarpotje van 24 miljoen euro is. Geld moet gebruikt worden voor de samenleving en zonder meer oppotten dient geen doel. Er is te veel ozb geheven en dat dient ruimschoots terug te gaan naar de inwoners, ook al omdat zij vaak een hogere energierekening zullen hebben. Samen met de VVD dient het CDA hierover een amendement in. De begroting is overzichtelijk, maar enige bijsturing is wenselijk. De omgeving is veranderd en moet aantrekkelijk, leefbaar en gezond blijven. Het CDA zal aandachtspunten aangeven.

Door de ontstane krapte op de woningmarkt krijgen starters nauwelijks mogelijkheden en kunnen senioren moeilijk doorstromen naar een passende woning. Het CDA komt met een motie om deze eerste groep een duwtje in de rug te geven. Initiatieven voor duurzame energie worden verwelkomd, maar ook wil het CDA de doelen van duurzaamheid voor de lange termijn vastleggen om zekerheid te bieden.

De urgentie van de energietransitie is hoog en vraagt ook om een scherpere regie van de gemeente, vergelijkbaar met de regisseur kleine kernen. Alliander moet het netwerk snel verbeteren. Hij komt met een amendement om een regisseur Energietransitie aan te stellen. Eindelijk kan gestart worden met de IKC Willibrordus. Het CDA roept school en gemeente op om te voorkomen dat de kinderen met een jas in de klas moeten zitten. Hij wil ook doorpakken met IKC 2. Naast onderwijs dient ook de sportfaciliteit direct bij de plannen betrokken te worden. Rentmeesterschap betekent vooral creatief en respectvol omgaan met het beheer. De agrarische sector levert meer werkgelegenheid op dan alleen de boeren. Boeren die geen perspectief meer zien, moeten geholpen worden met stoppen. Het agrarisch ondernemen dient hand in hand te gaan met de natuur. Daarvoor dienen lastige keuzes gemaakt te worden om te zorgen voor een toekomstbestendige en duurzame sector. Werk en meedoen helpen het beste tegen armoede en zorgen vooral voor perspectief. Ondanks alle re-integratie-instrumenten maakt de groep ‘meedoen’ 50% uit van het bijstandsbestand. Deze groep met een grote afstand tot de arbeidsmarkt verdient nu alle aandacht. Om tot meer slagkracht te komen dient het CDA een motie in. Deze begroting biedt ruimte voor behoud en ook voor vernieuwing. Hij roept op om samen Oost Gelre nog mooier te maken.

De fractie dient nu 2 amendementen en 3 moties in. Motie 3 luidt: de raad, constaterende:  dat binnen onze GR SDOA/Fijnder vanuit ‘iedereen doet mee, niemand aan de kant’ al jaren stevig wordt ingezet op re-integratie naar meedoen en werk;  dat daarvoor gebruik wordt gemaakt van diverse re-integratie-instrumenten, zoals de loonkostensubsidie, werkervaringsplekken, trainingen en scholing, jobcoaching en proefplaatsingen;  dat daardoor ook in Oost Gelre in de afgelopen jaren – en ook in de coronaperiode – een verdere daling te zien was in het bestand Bijstand/Participatiewet;  dat die uitstroom naar werk in Oost Gelre verder is versterkt door de Werkaanvaardingspremie, die enerzijds werkt als extra stimulans en er ook voor zorgt dat werken ook echt loont (voorkomen ‘armoedeval’);  dat die succesvolle inzet (met name klantmanagers in samenwerking met het Werkgeversservicepunt) zich vooral concentreert op de mensen/cliënten met de minst grote afstand tot de arbeidsmarkt;  dat de afgelopen 2 jaar de groep mensen/cliënten met een (zeer) grote afstand tot de arbeidsmarkt (de groep Meedoen) 50% uitmaakt van het hele bestand Bijstand (140 van de 280 cliënten);  dat evenwel binnen SDOA/Fijnder de personele slagkracht ontbreekt om deze groep mensen ook verder te activeren richting meedoen en werk; overwegende:  dat de raad die situatie vanuit menselijk en maatschappelijk oogpunt

niet wenselijk vindt, ook omdat het hier om een kwetsbare groep mensen gaat, met vaak meerdere sociale en financiële (schuld)problemen;  dat ook voor deze groep mensen meer aandacht en (personele) inzet nodig is (met voornoemde instrumenten), waardoor ook deze mensen weer nieuwe kansen krijgen en hun kwaliteiten en talenten weer kunnen (her)ontdekken;  dat ook in een recent onderzoek van de Rekenkamercommissie Berkelland met betrekking tot de effectiviteit van re-integratie, die extra inzet op de Meedoengroep als aanbeveling is opgenomen;  dat naast de inzet van de bestaande instrumenten, nieuwe werkwijzen - zoals Open Hiring – hebben laten zien dat mensen weer opbloeien, voor zichzelf weer kansen zien, weer nieuwe vaardigheden ontwikkelen en daarmee de uitzichtloosheid (ook financieel) achter zich kunnen laten; roept het college op:  de SDOA/Fijnder te verzoeken om de aandacht en personele inzet op de Meedoen-groep in Oost Gelre met 1 fte uit te breiden voor een periode van 2 jaar en, op basis van een evaluatie van de inzet en resultaten, dan te bezien welke inzet structureel benodigd is;



deze extra tijdelijke personele inzet (150.000 euro) te dekken primair uit de in de begroting SDOA/Fijnder opgenomen reserve re-integratie, secundair uit de reserve Sociaal Domein gemeente Oost Gelre.

Bovenstaande motie is in de 2e termijn gewijzigd. De heer Krabbenborg licht amendement 1 toe, die tevens ingediend wordt door de VVD. De raad, overwegende dat:  de gemeente Oost Gelre een aantrekkelijke gemeente wil zijn om zich te vestigen;  de gemeente Oost Gelre, na de gemeente Aalten al jarenlang de laagste belastingdruk heeft in de regio Achterhoek;  de inwoners het komende jaar in koopkracht achteruit zullen gaan door oplopende inflatie, fors gestegen energieprijzen, het mogelijk niet indexeren van de pensioenen et cetera;  in de memo van 9-12-2020 over de ontwikkelingen van de ozb tarieven 2021, uit herberekening, op verzoek van de CDA fractie, blijkt dat het gehanteerde ozbtarief 2021 0,137% moest zijn, in plaats van 0,141%.  in de beantwoording van de technische vragen BRAP 2021 van 10-9-2021 het volgende wordt opgemerkt: “Abusievelijk is in de aanslagverwerking het oorspronkelijk waarderingspercentage 0,141% gehanteerd in plaats de 0,137%, zoals door u is vastgesteld. Dit heeft geleid tot een meeropbrengst van circa 120.000 euro”;.

 er in de programmabegroting bij incidentele baten en lasten voor 2022 al rekening is gehouden met een teruggaaf van 120.000 euro (zijnde teruggaaf correctie 2021);  12.500 gezinnen in Oost Gelre bij benadering 10 euro per gezin teveel hebben betaald in 2021 aan ozb;  de Programmabegroting 2022-2025 uitgaat van een verhoging van de ozb over 2022 met 2% trendmatig (135.000 euro) en een extra verhoging van 2% (135.000 euro) voor zowel woningen als niet woningen;  de programmabegroting een incidenteel voordelig begrotingsresultaat 2022 laat zien van 739.237 euro. Op grond van bovenstaande wordt voorgesteld het voorliggende raadsbesluit te vervangen door het navolgende besluit: 1. De Programmabegroting 2022 en de Meerjarenramingen 2023-2025 vast te stellen. 2. De voorstellen van nieuw beleid 2022-2025 vast te stellen. 3. Het dekkingsplan 2022-2025 vast te stellen. 4. De eerste begrotingswijziging 2022 vast te stellen. 5. De voorgestelde ozb-verhoging van 2% trendmatig wel door te voeren en de extra verhoging van 2% eenmalig niet door te voeren in 2022, voor zowel woningen als niet-woningen. De 135.000 euro extra verhoging budgettair ten laste te brengen van het voordelige begrotingsresultaat 2022. Hij licht tevens deze motie 1 toe, die gaat over een budget voor de kleine kernen, die in de 2e termijn ingetrokken wordt.

De raad, constaterende dat:  er een budget kleine kernen bestaat met een saldo van 206.738 euro;  dit budget van 2012 tot en met 2014 is ontstaan door 3 x storting van 300k = 900k en dat het budget is opgeplust van 2015 tot en met 2018 met 4 x 100 k = 400k, maakt in totaal 1.3 miljoen euro;  er in alle kleine kernen van Oost Gelre hele mooie zaken zijn, of thans worden ontwikkeld, die de leefbaarheid van de kleine kernen meer dan ten goede zijn gekomen;  er in de kleine kernen doorlopend mooie initiatieven van onderop worden bedacht die blijvend financieel ondersteund moeten worden door de gemeente;  na 2019 de speeltuinverenigingen in de kleine kernen ook een bijdrage hebben ontvangen uit het budget;  de loonkosten van de regisseur kleine kernen worden voldaan uit dit budget;



er al geruime tijd de wens is van de raad om dit budget ook in te zetten voor buurten wijkverenigingen in Groenlo en Lichtenvoorde ter bevordering van de leefbaarheid in de grote kernen van Oost Gelre;  buurt- en wijkverenigingen uit Lichtenvoorde en Groenlo meerdere malen zijn opgeroepen om met goede plannen te komen met betrekking tot de leefbaarheid en dan te bezien of hier ergens budget voor te vinden is, maar die verzoeken er maar niet komen;  er voor Lichtenvoorde en Groenlo 2 aparte programma’s zijn: Geef Lichtenvoorde Kleur en Programma Stad Groenlo; overwegende dat;  de komende jaren komen er steeds meer zaken richting de kleine kernen.

Denk hierbij onder andere aan woningbouw, behoud van onderwijs, verenigingsleven, de energietransitie en het in stand houden van de leefbaarheid in het algemeen;  het CDA van mening is dat ook buurt- en wijkverenigingen uit Groenlo en Lichtenvoorde met goede plannen met betrekking tot de leefbaarheid een beroep zouden moeten kunnen doen op het beschikbare budget; roept het college op:  de raad voor 31-1-2022 te informeren over de exacte dotaties in de pot kleine kernen vanaf 2012 en de onttrekkingen uit het budget vanaf 2012 > 10.000 euro;  om voor 30-06-2022 met een voorstel naar de raad te komen om: - het budget kleine kernen eenmalig of structureel op te hogen met een nader te bepalen bedrag; - dit budget ook beschikbaar te stellen aan buurt- en wijkverenigingen uit Lichtenvoorde en Groenlo, voor zover deze niet passen in het programma Geef Lichtenvoorde Kleur en Programma Stad Groenlo. De heer Schenk zegt dat het CDA vindt dat er onvoldoende regie is op de energietransitie. In dit amendement 2 wordt hiervoor een regisseur budgettair mogelijk gemaakt. Dit amendement is in de 2e termijn teruggetrokken.

De raad, overwegende dat:  de gemeente Oost Gelre onlangs heeft ingestemd met RES 1.0;  met de instemming op de RES 1.0 een grote opgave rest om de duurzaamheidsdoelstelling in 2030 en 2050 te halen;  de opgaaf tot nu toe vooral overgelaten is aan de markt;  vooruitlopende op de nog komende evaluatie, zichtbaar is dat hier ook nadelen aan kleven;  er onvoldoende grip is op de ontwikkelingen die gaande zijn;  draagvlak en participatie hier vaak genoemde toverwoorden zijn, maar deze gaan niet alles oplossen;  daarom pleit het CDA voor meer regie vanuit de gemeente op dit dossier;  het CDA pleit voor de aanname van een regisseur energietransitie;  deze regisseur de karttrekker in de gemeente wordt voor het begeleiden en ontplooien van nieuwe projecten op het gebied van duurzame energie;  deze regisseur het aanspreekpunt is voor initiatiefnemers, betrokkenen en overheid;  deze regisseur samen met de omgeving (of DBO’s) lijnen uitzet om invulling te gaan geven aan de opgave die volgt uit de RES.  de programmabegroting een incidenteel voordelig begrotingsresultaat 2022 laat zien van 739.237 euro. Op grond van bovenstaande wordt voorgesteld het voorliggende raadsbesluit te vervangen door het navolgende besluit: 1. De Programmabegroting 2022 en de Meerjarenramingen 2023-2025 vast te stellen. 2. De voorstellen van nieuw beleid 2022-2025 vast te stellen. 3.

Het dekkingsplan 2022-2025 vast te stellen. 4. De eerste begrotingswijziging 2022 vast te stellen. 5. 250.000 euro beschikbaar te stellen om de komende jaren een regisseur energietransitie te bekostigen en deze kosten ten laste te laten komen van het voordelige begrotingsresultaat 2022.

De heer Leemreize zegt dat het college ervoor gezorgd heeft dat er veel gebouwd is. De markt pakt echter de huisvestingsvraag van jongeren niet op. Hij dient daarom motie 2 in. De raad, in vergadering bijeen, constaterende dat:  de woningmarkt in Oost Gelre ernstig onder druk staat door een tekort aan woningen;  er onvoldoende betaalbare woningen beschikbaar zijn voor jongeren en studenten in Oost Gelre;  daardoor de noodzakelijke doorstroming op de woningmarkt niet of onvoldoende op gang komt;  studenten en afstuderenden heel hard nodig zijn voor de innovatieve maakindustrie in Oost Gelre;  Oost Gelre er naar streeft de stagehoofdstad van de regio te worden;  dit doel mede bereikt kan worden door actief goede en betaalbare studentenhuisvesting aan te bieden en dit als marketinginstrument in te zetten;  de gemeente marktpartijen heeft uitgedaagd om met innovatieve goedkope tijdelijke woningbouwconcepten te komen voor jongeren en studenten, maar dat hier tot op heden door de markt nog onvoldoende invulling aan wordt gegeven;  de gemeente Oost Gelre thans relatief veel bouwgrond kan ontwikkelen, waar bijvoorbeeld per project 1 of 2 bouwkavels beschikbaar gesteld zou kunnen worden voor jongeren/studentenhuisvesting;  thans de voormalige Jorisschool in Lichtenvoorde geen onderwijsfunctie meer heeft en in den lande diverse voorbeelden zijn, waarbij men een dergelijk gebouw

geschikt gemaakt heeft voor jongeren/studentenhuisvesting; overwegende dat;  de gemeente de regie moet en nu kan pakken om de jongeren en studentenhuisvesting actief te bevorderen, om te bereiken dat: - de leefbaarheid in al onze kernen wordt bevorderd; - de doorstroming in de woningmarkt wordt bevorderd; - onze bedrijven en instellingen jongeren/studenten aan zich kunnen binden; - we de stagehoofdstad van de regio worden; roept het college op:  om binnen een half jaar met een plan te komen waarin, eventueel in diverse scenario’s, is uitgewerkt: - hoe, zo veel als nodig, betaalbare innovatieve (tijdelijke) woningbouwconcepten voor jongeren/studenten snel gerealiseerd kunnen worden en beschikbaar blijven op gemeentelijke bouwkavels en in de voormalige Jorisschool en wat hiervan de (maatschappelijke) kosten en baten zijn. De heer Van der Meulen zegt dat D66 geen moties en amendementen zal indienen, omdat deze toch steeds door de coalitie weggestemd worden. Het afgelopen jaar was moeilijk vanwege corona, maar voor D66 ook vanwege de wisselingen in de fractie. De hoofdtaken van een raadslid zijn kaderstellend, controlerend en het zijn van een goede volksvertegenwoordiger. Kaders stellen ten aanzien van het beleid heeft vaak weinig zin, omdat de coalitie alles al heeft vastgepind, maar kaders stellen over de omgang met elkaar kan wel. Daarbij is integriteit essentieel.

Opmerkingen dat je tot het randje moet kunnen gaan en soms daarover heen, zijn verwerpelijk. De krimp neemt af, maar op de basisscholen is er sprake van een terugloop die gevolgen heeft voor de toekomst. Bij de woningbouw betekent dit dat veel meer tijdelijk gebouwd moet worden en ook tiny houses zijn dan passend. De energietransitie kan extra stappen stimuleren. Hoewel D66 voor grootschalige energieopwekking is, kon D66 de grote concentratie van zonneparken rond Zwolle niet steunen. Verduurzaming moet centraal staan en D66 denkt dan allereerst aan besparen van energie. Plaatsen van grote windmolens ziet D66 niet zitten in de Achterhoek. Zij beïnvloeden de leefbaarheid en het toerisme negatief. Hij gaat ervanuit dat de bioraffinage op De Laarberg niet doorgaat.

Groenlo heeft geen autovrije binnenstad en winkelstraat. Alle onderzoeken geven aan dat de veiligheid toeneemt met een autovrije winkelstraat en dat de omzet toeneemt, omdat men langer in de winkelstraat verblijft. Deze verandering is ook opgenomen in Plan Groenlo. Wat betreft de organisatie zou D66 blij zijn met ambtenaren 1.1 die de terugkoppeling naar de burger hoog in het vaandel hebben. De klantvriendelijkheid kan beter. Er is een vrij hoog positief saldo, ook rekening houdend met onzekerheden. Er hadden meer zaken, zoals groenvoorzieningen en het onderhoud daarvan, aangepakt kunnen worden. D66 zal niet instemmen met deze begroting, hoewel er zeker zaken in staan die steun verdienen. De heer Klein Gunnewiek heeft het idee dat dit college op zijn laatste benen loopt. Het wordt tijd voor wat nieuws. Hij vraagt om vanwege de effecten van corona extra aandacht te schenken aan de jeugd. Ditmaal kan NLog akkoord gaan met een vrij groot overschot, omdat in de begroting een aantal discutabele posten staan. Hij acht het financiële frame voldoende om 2022 constructief tegemoet te zien. Op een begroting is altijd wel wat af te dingen. Hij denkt bijvoorbeeld aan het bedrag van 415.000 euro voor infrastructurele investeringen in het Dijkstraatgebied. Dit is zinloos, omdat de wethouder aangaf dat sloop van bestaande bebouwing voorlopig niet aan de orde was.

In de laatste 2 jaar is maximaal 10.000 euro verschoven op basis van de begrotingsbehandeling. Bespreken van details heeft daarom weinig zin. De belangrijkste taak van het gemeentebestuur is te zorgen voor het welzijn van de burgers. In de begroting is een soort welzijnsthermometer opgenomen en daar staan 11 van de 15 factoren positief. De negatieve zijn goed verklaarbaar. Vandaar dat hij concludeert dat Oost Gelre het niet slecht doet. Op economisch terrein gaat het goed, gezien de lage werkloosheid en het floreren van bedrijfsterreinen. De visie van het college is dat de gemeente niet meer de oplosser is van alle problemen in de samenleving, maar vooral regisserend en faciliterend werkt. Toch wordt een echte visie en leiderschap gemist, een visie die duidelijk maakt waar Oost Gelre naartoe wil. Zo is het proces van de noodzakelijke en onontkoombare energietransitie top-down en is niet eerst naar draagvlak gezocht. De onnadenkend uitgegeven tenders, waarop veel kapitaalkrachtige ontwikkelaars ingeschreven hebben, vertroebelen de verhoudingen. Ook bij de windenergie vergiste het college zich en is er van stagnatie sprake. Bottom-up geeft een betere basis. Eerst open overleggen en dan pas beslissen. Nu is het grootste deel van Zwolle in stress geraakt. Bouwen naar behoefte is een gotspe, zegt niets. De versnelling van het woningbouwprogramma kwam veel te laat.

Wat zijn de plannen na 2025? Dan moet je een idee hebben van de toekomst en hoe je die kunt beïnvloeden. Vanwege het ontbreken van deze visie komt hij straks met een motie. De begroting voor nieuw beleid loopt in het meerjarenprogramma op. Echter, van de 66 items zijn er 5 echt nieuw en de andere zijn vooral voortzettingen van bestaand beleid. Weinig nieuws, er wordt op de winkel gepast. Tot slot dient hij de 2 aangekondigde moties in. Motie 11 luidt: de raad, overwegende dat:  Oost Gelre bouwplannen heeft die strekken tot en met 2025;  er voor na deze periode geen plannen of studies bekend zijn;  Oost Gelre wil blijven groeien;  hiervoor nieuwe woningbouwlocaties aangewezen moeten worden. verzoekt het college:  een aanvang te maken met studies naar mogelijke nieuwbouwlocaties na 2025. Hij leest ten slotte motie 12 voor met de titel ‘Blik op het oosten’. De raad, overwegende dat:



onderzoek naar de gewenste uitbreiding N18 niet door de provincie wordt gefinancierd;  realisering van de uitgebreide N18 heel ver weg is;  de spoorrail Noordtak door de Achterhoek niet gewenst is;  Oost Gelre van weg- en spoorverbinding uit het westen weinig kan verwachten;  goede verbinding met het achterland noodzakelijk is;  weg- en spoorverbinding met het oosten noodzakelijk is;  Oost Gelre goede verbindingen met Stadt Vreden nastreeft;  intensivering van deze inspanningen noodzakelijk is; verzoekt het college:  intensieve inspanningen te leveren om de mogelijkheid tot betere verbinding met Stadt Vreden te onderzoeken. De heer Klein Tank zegt dat de rode draad zal zijn: ‘nieuw in 2022’. Bij de algemene beschouwingen vroeg de PvdA aandacht voor de grote ontwikkelingen in de samenleving en de daaruit voortvloeiende maatschappelijke opgaven. Meest ingrijpend is de klimaatcrisis. Deze dwingt om echte keuzes te maken, omdat wachten geen optie is. Naast een noodzakelijke forse energieopwekking is verduurzaming van bestaande woningen een must, die onvoldoende opschiet. In de landbouw wordt vrijwel geen voortgang geboekt. De PvdA heeft veel verwachtingen van het nieuwe leerontwikkelbedrijf, waarin Werkbaan Oost en SDOA opgaan. Dit bedrijf moet de hele range bestrijken van arbeidsmatige dagbesteding tot regulier werk.

Werkervaringsplaatsen en vrijwilligerswerk moeten de ontbrekende schakel vormen tussen beschut werk en dagbesteding. Oost Gelre zal veel energie moeten steken in het aantrekkelijk maken van Oost Gelre als woon- en vestigingsplaats, maar het college spreekt in de begroting helemaal niet over de schaarste op de arbeidsmarkt. Hoe te anticiperen op personeelstekorten, bijvoorbeeld in de zorg, onderwijs en politie. De Achterhoek vergrijst sterk. Kan er grensoverschrijdend gekeken worden? De gemeente wordt volledig verantwoordelijk voor de inburgering, als in 2022 de nieuwe Wet Inburgering ingevoerd wordt. Dit vraagt om een goede regie in verband met de vele samenwerkingspartners. De stroom vluchtelingen zal niet opdrogen. Dit thema moet een speerpunt zijn in 2022. In 2022 zal ook de nieuwe Omgevingswet aan de orde zijn. Misschien zijn de verwachtingen te hoog gespannen, want extra uitvoeringslasten en inefficiency liggen op de loer. Het proces naar een omgevingsvisie eind 2022 moet goed doorlopen worden. Regels over geluid, geuremissies, bodemkwaliteit blijven noodzakelijk en de belangen van behoud en herstel van natuur en landschap vragen om waarborgen. Waarop wordt straks gestuurd bij de modernisering van de landbouw? Volgens de PvdA moet het gaan om het terugdringen van stikstof en de transitie naar circulaire landbouw.

Voor De Laarberg moet inderdaad een nieuw ruimtelijk toetsingskader komen. Van belang is dat afgedwongen kan worden dat bedrijfsdaken belegd worden met zonnepanelen. Hij komt hierover met een motie. In het woonbeleid is het van belang dat kwetsbare groepen, bekend bij de jeugdzorg en de Wmo, een woonplek vinden. Het college wil een beoordelingskader Zorg en Wonen opstellen. Wat houdt dit in? Vorig jaar werd al de huisvesting van arbeidsmigranten besproken. Nu is het college nog niet verder dan dat het kaders hiervoor gaat opstellen. Er komt hierover een motie. Het is tijd om te kijken naar alternatieve huisvestingsvormen van ouderen. Allerlei woonvormen dienen gefaciliteerd te worden. De plannen inzake de mobiliteit zijn goed, waarin verkeersveiligheid centraal staat. Gemist wordt echter een investeringskrediet. Bij de Uitvoeringsnota Energietransitie kan de gemeente zelf het voortouw nemen: naast faciliteren ook initiëren. Wat wil de gemeente concreet afspreken rond beschut wonen? Welke aanvullende hulp wil de gemeente bieden vanwege energie-armoede of de toeslagenaffaire? Hoe staat het met de pilot Impulsregeling parttime werken? In het armoedebeleid is nog veel te doen, zeker voor mensen die de weg niet kunnen vinden.

Hij licht het volgende amendement 3 toe, dat ingediend wordt met OLW. De raad, overwegende dat;  ongeveer 90% van de grote daken in Oost Gelre geen zonnepanelen hebben;  bedrijven en organisaties met grote daken, door gericht onafhankelijk advies over zonnepanelen en netcongestie, meer inzicht kunnen krijgen in de mogelijkheden;  er in de RES een voorkeur is uitgesproken voor zoveel mogelijk ‘zon op dak’;  de stimuleringsprojecten “Zonnige Bedrijven Achterhoek” in de Achterhoek en dus ook in Oost Gelre hebben geleid tot toename van grote zonnedaken, ook in Oost Gelre, en tot tevredenheid bij ondernemers over dit project;  alle Achterhoekse gemeenten, met uitzondering van Oost Gelre en Winterswijk, nog steeds budget beschikbaar stellen om bedrijven en organisaties kosteloos inzicht te geven in de mogelijkheden van ‘zon op dak’, en daar onder andere voor werving nu ook webinars inzetten;  er ondanks de problematiek van netcongestie nog steeds capaciteit is voor nieuwe zonnedaken en Liander daarnaast werkt aan uitbreiding van de netcapaciteit;  agrariërs tot nu toe binnen Oost Gelre nog niet echt actief werden benaderd voor het project Zonnige Bedrijven Achterhoek, terwijl op staldaken nog veel zonnedakpotentieel is of komt;  er voor projecten met betrekking tot grootschalige opwekking nog budget beschikbaar is of vrijkomt; Besluit:  De ontwerp-programmabegroting 2022 te

wijzigen door in aanvulling op de voorstellen voor nieuw beleid ten laste van de jaarschijf 2022 een vervolgbudget beschikbaar te stellen ten bedrage van 30.000 euro voor onafhankelijk zonnedakadvies aan ondernemers en organisaties, waarbij dit keer ook wordt ingezet (met nu ook een webinar) op deelname door agrarische ondernemers. In de 2e termijn wordt het amendement gewijzigd in motie 15, waarbij het dictum luidt: Verzoekt het college deelt te nemen aan fase 3 van Zonnige Bedrijven Achterhoek. Hij eindigt met de moties 13 en 14. Motie 13 gaat over ‘toekomstbestendig woonbeleid en huisvesting’.

De raad, overwegende:  dat, evenals in veel andere gemeenten, de woningmarkt de afgelopen jaren steeds sterker onder druk is komen te staan;  dat de gemeente verantwoordelijk wordt voor het beschut wonen en het college hiervoor in overleg met de aanbieders van beschut wonen zwaarder wil inzetten op een grotere beschikbaarheid van deze woningen door hierover prestatieafspraken te maken met woningbouwverenigingen;  dat het gemeentelijk woonbeleid mede op basis van het regionaal woonwensenonderzoek dient te worden geactualiseerd;  dat voor kwetsbare groepen die vanuit de Wmo/jeugdzorgondersteuning zelfstandig kunnen gaan wonen nu onvoldoende goedkope huurwoningen beschikbaar zijn;  dat het college aankondigt samen met initiatiefnemers samen te werken om deze te realiseren en hiervoor een beoordelingskader ‘zorg en wonen’ op wil stellen.

 dat er op het gebied van de huisvesting van arbeidsmigranten een jaar geleden het politiek debat is gestart, maar dat het college niet verder komt dan: “we stellen de ruimtelijke kaders op waarbinnen huisvesting van arbeidsmigranten gerealiseerd kan worden”;  de gemeente door de inwerkingtreding van de Wet inburgering volledig verantwoordelijk wordt voor alle aspecten van het inburgeren, waaronder huisvesting;  dat de vergrijzing en het gebrek aan menskracht in de zorg aanleiding geven om naar alternatieve huisvesting te kijken voor ouderen bijvoorbeeld in de vorm van wooncommunities, hofjes en wijken, waar mensen die ouder worden bewust kiezen om daar te wonen;  dat het wenselijk is dat de gemeente dit soort nieuwe woonvormen proactief faciliteert;



dat dit ook geldt ook voor andersoortige tiny houses, uuthuuskes en dergelijke, waar in deze raad al herhaaldelijk voor is gepleit, en die in omliggende gemeenten steeds vaker verrijzen; roept het college op:  een verkennende debatnotitie op te stellen die de raad in staat stelt om in februari 2022 een oriënterend woondebat te voeren gericht op kaderstellende uitspraken, die in het komende traject van de Omgevingsvisie in 2022 en de prestatieafspraken 2023 als input kunnen worden gebruikt. Motie 14 luidt: de raad, overwegende,  dat in de raad de afgelopen tijd herhaaldelijk is gewezen op de maatschappelijke wenselijkheid dat nieuwe bedrijfspanden op bedrijventerreinen in Oost Gelre als vanzelfsprekend van meet af aan volledig worden gevuld met zonnepanelen ten behoeve van de opwekking van duurzame energie;  dat raadsvragen om dit met betrekking tot het regionale bedrijventerrein De Laarberg te verplichten via de privaatrechtelijke weg, namelijk als contractuele voorwaarde bij de kavelverkoop, op bezwaren stuitten bij het college, omdat het van oordeel is hiervoor onvoldoende zeggenschap te hebben;  dat rijkswetgeving het naar verwachting vanaf 2022 mogelijk zal maken voor gemeenten om ondernemers bij nieuwbouw te verplichten hun daken vol zonnepanelen te leggen en hun bedrijfspand ‘energieneutraal’ te maken;  dat hiervoor een extra bevoegdheid gestalte krijgt in het

herziene Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl);  dat het, met het oog op de grote opgave die onder meer uit de regionale energiestrategie voor zowel particulieren als bedrijven volgt, dringend gewenst is deze mogelijkheid actief te gebruiken; roept het college op:  de nieuwe wettelijke bevoegdheid zo spoedig mogelijk na inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet van toepassing te verklaren, dan wel hiervoor een beleidsregel te maken en deze voor besluitvorming aan te bieden aan de raad. De heer Willering hoopt dat deze vergadering ook werkelijk iets zal opleveren. Het is niet uit te leggen dat vele uren vergaderd wordt over punten en komma’s. Hij vraagt om een leesbare begroting in gewone taal. Voor de gevolgen van corona was meer aandacht wenselijk geweest. De begroting staat onder druk door de onzekerheid over bijvoorbeeld de gevolgen van corona en van de invoering van de Omgevingswet. Op de reserve wordt ingeteerd en gaat in 2022 onder de vastgestelde grens van 2,5 miljoen euro. Nieuw beleid van toekomstige coalities wordt door deze begroting ingeperkt. Duidelijk zou moeten worden wat de financiële voordelen zijn van samenwerking om het draagvlak te vergroten. De opschalingskorting kan volgens OOG een opmaat zijn naar een gemeentelijke fusie. Daartegen moet de regio fel reageren. OOG komt hierover met een motie.

Welke rol ziet het college voor kleine corporaties? Om draagvlak te krijgen dienen alle inwoners te kunnen deelnemen en te kunnen profiteren van energiemaatregelen. Het mag niet zo zijn dat de energietransitie leidt tot denivellering. Waarom zijn de aansluitingen onder de Postcoderoosregeling niet meegerekend? Voldoet het bedrijfsleven aan besparingsopdrachten? Het is te betreuren dat het verduurzamen van bestaande wijken zo traag gaat. Hij vraagt om een proactievere rol in het oplossen van de huisvestingsproblemen van arbeidsmigranten. Het college staat open voor wijkbudgetten. Graag een uitvoeringsplan. Welke resultaten zijn er bereikt op het terrein van sport en cultuur? Kunnen deze resultaten meetbaar gemaakt worden voor bijvoorbeeld sport voor mensen met een beperking? De zorg kan na lange tijd gelukkig beter gemonitord worden. Preventie is moeilijk meetbaar en OOG plaatst hier, evenals het college, vraagtekens bij.

Ten aanzien van het jongerenwerk vraagt hij zich af of het overleg met probleemjongeren zinvol is. Die problemen moeten aangepakt worden, zeker ook door de ouders. Veiligheid, waaronder de ondermijning is goed aangepakt. Is de handhavingscapaciteit wel voldoende? De N18 is een gepasseerd station. Er kan beter ingezet worden op verbindingen naar Duitsland. Voor senioren is het wenselijk dat er woonvormen komen, waarin zij een deel van hun zelfstandigheid kunnen behouden. Er zijn goede dingen gedaan, maar ook is er teveel geld uitgegeven aan de SDOA, de FCGrol en de sporthal van Marianum. Hij licht motie 4 over de opschalingskorting. De raad, overwegende dat; 1. de opschalingskorting voor kleinere gemeenten uitgelegd kan worden als een boete voor gemeenten die niet willen fuseren; 2. juist kleinere gemeenten in veel gevallen prima in staat zijn hun financiële huishouding op orde te houden; 3. de korting een negatieve prikkel behelst voor gemeenten die wel willen samenwerken, maar hun eigenzelfstandigheid willen behouden; 4. ook het college samen met de regio Achterhoek van mening is dat het hier gaat om een oneigenlijk instrument; 5. de VNG weliswaar de belangenbehartiger is, maar dat de VNG naar buiten toe er geen blijk van heeft gegeven, al thans niet zichtbaar, op te komen voor kleinere gemeenten; 6. grotere gemeenten in de VNG een bepalende stem hebben; 7.

de regio Achterhoek met zijn 300.000 inwoners wel degelijk een vuist kan maken richting het Rijk. 8. het niet juist is, wanneer de regio Achterhoek dit onderwerp uitsluitend een zaak vindt die de VNG toebehoort; 9. het bizar is dat gemeenten enerzijds geld tekortkomen en extra geld krijgen, terwijl aan de andere kant geld wordt gekort. roept het college op om:  zich binnen de regio Achterhoek hard te maken voor een krachtige lobby richting Rijk, maar ook richting VNG om de opschalingskorting van tafel te krijgen. Ook de toelichting van motie 5 over gelijke kansen bij de energietransitie neemt hij voor zijn rekening. De raad, overwegende dat: 1. hiervoor nodig is dat iedereen, ongeacht hun inkomen, in gelijke mate moet bijdragen en kan profiteren van deze maatregelen; 2. mensen met een lager inkomen vaak een groter deel van hun inkomen betalen aan energielasten; 3. dit leidt tot grotere verschillen in besteedbaar inkomen en energiearmoede; 4. mensen met meer financiële draagkracht beter in staat zijn tot aanschaf van bijvoorbeeld een warmtepomp, zonnepanelen of elektrische auto; 5. wanneer veel mensen met hogere inkomens hun huis elektrisch gaan verwarmen, dit forse investeringen in het netwerk vergt, waar ook de lagere inkomens aan meebetalen; 6. voor lagere inkomens de woningbouwcorporaties ook het nodige doen, maar dat dit niet geldt voor mensen met een koopwoning; 7.

gemeenten zoals Oost Gelre knoppen hebben om aan te draaien, zoals het beschikbaar stellen voor stimuleringsvoorzieningen ten behoeve van mensen tot een bepaald inkomen; roept het college op om:  met een uitvoeringsplan te komen dat voorziet in meer kansen gelijkheid in de energietransitie met als resultaat meer draagvlak en betrokkenheid. Motie 6 betreft flexwoningen. De raad, constaterende dat: 1. uit onderzoek duidelijk is geworden dat er een schaarste is op de woningmarkt;

2. deze schaarste de komende jaren verder oploopt; 3. het vooral om starters gaat die te veel verdienen voor de sociale huursector en te weinig verdienen voor een starterskoopwoning. Zoals de eigen organisatie beschreef: “betaalbaarheid starter onder druk”; 4. in de monitoring Woningmarkt februari 2021 staat: “Starters die een woning willen kopen, krijgen het steeds moeilijker”. Zonder eigen geld of ondersteuning is kopen voor veel starters niet meer mogelijk. Bouwkosten staan onder druk als gevolg van kwaliteitseisen en duurzaamheidsmaatregelen. Woningcorporaties blijven achter in de nieuwbouwopgave, omdat zij financiële belemmeringen ervaren (onder andere de verhuurdersheffing). Nieuwbouwen voor starters wordt steeds lastiger. Tijdelijke woonvormen bieden uitkomst om op korte termijn te voorzien in de urgente vraag naar betaalbare woningen; 5. er een Achterhoekse Wooncoöperatie bestaat. Hun missie is de doorstroming bevorderen in kleine kernen en dorpen/kleine steden door tijdelijk wonen mogelijk te maken en ondersteunen van de woonambitie van deze kernen/dorpen in het kader van leefbaarheid met behulp van de coöperatiegedachte. Ook andere groepen kunnen in aanmerking komen, als dat een tijdelijk huisvestingsprobleem oplost. Duurzaamheid en circulair werken zijn belangrijke uitgangspunten bij elk project; 6.

het woningtekort nog steeds een tijdelijk karakter heeft die, zoals het CBS aangeeft, door vergrijzing maximaal 15 jaar zal duren, de raad, overwegende dat: 1. de raad op 21 september besloten heeft tot 200 nieuwe woningen op verschillende plannen, waarvan enkele tiny houses (50m2) gebouwd gaan worden 2. de monitoring Woningmarkt zoals in de raad februari 2021 is besproken uitgaat van 280 woningen, te weten: 75 in Groenlo 145 in Lichtenvoorde 60 in de kleine kernen 3. de gemeente Oost-Gelre duurzaamheid en circulair werken belangrijk vindt; 4. bouwen naar behoefte door elke partij omarmd is; 5. flexwonen over flexibele, modulaire en verplaatsbare woonoplossingen gaat die relatief snel gerealiseerd kunnen worden. Flexwoningen zijn in aanleg duurzaam en circulair; 6. en niet onbelangrijk: flexwonen is in opkomst in Nederland. Het ministerie van BZK stimuleert de totstandkoming van flexwoningen met diverse maatregelen; 7. flexwoningen, woningen zijn die tussen de 80 tot 100 m² zijn. Deze woningen worden duurzaam gebouwd en zijn juist voor de starters die buiten de sociale woningbouw vallen een gat in de markt; 8.

flexwoningen van deze grootte een tijdelijk karakter hebben van circa 15 jaar, waardoor de gemeente bouwt naar de toekomst en behoefte, zonder het gevaar dat dit tot leegstand op termijn leidt; spreekt uit dat:  de gemeente Oost-Gelre een probleem heeft waar nog geen snelle oplossing voor is;  flexwoningen van 80 tot 100 m² een prima oplossing kunnen zijn voor starters met een wat ruimer inkomen, dat echter te laag voor de koopsector is;  met deze flexwoningen ook bijgedragen wordt aan duurzaamheid en circulaire bouw; verzoekt het college van burgemeester en wethouders:  om in gesprek gaat met de Achterhoekse Wooncoöperatie om te onderzoeken hoe en waar zij dergelijke flexwoningen van deze afmetingen binnen de gemeente kunnen bouwen, met de intentie tot circa 80 woningen op dergelijke wijze te realiseren. Tot slot licht hij motie 7 over de capaciteit van de handhaving toe. De raad, constaterende dat: 1. er druk is op het gebied van handhaving. Dat daarin prioriteiten moeten worden gesteld naar aanleiding van de capaciteit;

2. de sluiting van het cellencomplex in de Achterhoek de regionale politie nog meer onder druk heeft gezet in verband met de benodigde reis- en aanrijtijden; 3. tijdens de coronapandemie de druk alleen maar verhoogd is; 4. de handhaving bestaat uit politie, BOA, WABO en ODA; 5. het college in de commissievergadering van 2 november ook erkend heeft dat er geen prioriteiten liggen op bijvoorbeeld de handhaving van 30 kilometer zones in de kernen; 6. de veiligheid bestaat uit fysieke (verkeers-/brand-/omgevings-)veiligheid: bestrijden van criminaliteit, ondermijning, intimidatie en drugslabs en verder psychische veiligheid: de verharding van de samenleving, die met verhoogd alcohol- en drugsgebruik te maken heeft, maar ook met veilig kunnen uitgaan en veilige evenementen. De raad, overwegende dat: 1. de raad zeggenschap heeft over handhaving in haar gemeente 2. de raad in alle jaren zijn zorg heeft uitgesproken over verschillende punten onder 6 genoemd. 3. excessen in onze gemeente ook plaatsvinden; spreekt uit dat:  de capaciteit van handhaving onderhevig is aan druk en daardoor niet alle taken snel kan uitvoeren;  veiligheid een groot goed is binnen onze gemeenschap en dat deze raad daaraan wil bijdragen; verzoekt het college van burgemeester en wethouders:  om met een plan te komen voor capaciteitsuitbreiding voor handhaving van echte en sociale veiligheid op lokaal niveau.

De heer Hoijtink licht de 3 volgende moties toe. De eerste, motie 8, gaat over de elektrificatie achter de meter. De klimaatcrisis vraagt om actie en dat geldt ook voor het lokale niveau. Gezien de problemen bij Liander is onderstaande optie wenselijk. De raad, constaterende dat: 1. Liander als optie voor rode gebieden, zoals Oost Gelre, elektrificatie achter de meter aangeeft; 2. Liander aangeeft financiële, personele en technische problemen te hebben om het netwerk in Oost Gelre te verbeteren; 3. het college in de beantwoording op de vraag van OOG niet kan vertellen hoeveel bedrijven zelf elektriciteit opwekken; verzoekt het college van burgemeester en wethouders: a. uit te zoeken welke bedrijven in Oost Gelre zelf energie opwekken en in welke mate zij zelfvoorzienend zijn; b. de overige bedrijven op de bedrijfsterreinen in Oost Gelre te stimuleren om te kiezen voor elektrificatie achter de meter, dus in de eigen bedrijfsvoering; c. hiervoor nog voor het eind van 2021 een plan van aanpak aan de raad te presenteren; d. en nog voor het eind van deze raadsperiode hiermee van start te gaan; e. voor de financiering gebruik te maken van de 500.000 euro die anders in een landelijk ontwikkelfonds verdwijnen, zonder dat Oost Gelre daar expliciet van profiteert. Vervolgens licht hij motie 9 over de ODA toe.

Uit de bestuursrapportage van de ODA blijkt dat veel bedrijven niet voldoen aan de milieueisen. Dat kan en mag niet. De raad, constaterende dat:  in de bestuursrapportage van de ODA wordt aangegeven dat in de Achterhoek 40% van de bedrijven (nog) niet aan de wettelijk gestelde milieueisen voldoet;  het college, in de beantwoording van de technische vragen van OOG met betrekking tot de controle op bedrijven of zij hier ook aan voldoen, vaag blijft en daarbij gebruik maakt van het onbepaalde hoofdtelwoord ‘veel’;  het college in datzelfde antwoord aangeeft niet concreet te weten hoeveel bedrijven er (nog) niet voldoen;

verzoekt het college van burgemeester en wethouders: a. de ODA te vragen, per omgaande de benodigde, concrete, informatie over het aantal bedrijven in Oost Gelre dat (nog) niet voldoet aan de Wet milieubeheer te verschaffen; b. de ODA te verzoeken de namen van de betreffende bedrijven aan het college te overhandigen; c. nog voor eind 2021 contact op te nemen met de betreffende bedrijven in Oost Gelre en hen te sommeren nog voor het eind van deze raadsperiode met een bevredigende oplossing te komen. OOG zag graag het coulisselandschap versterkt. Daartoe dient hij motie 10 in. Hij wijst ook op de woorden van het CDA, dat wijst op duurzaam rentmeesterschap. De raad, constaterende dat: 1. Oost Gelre trots mag zijn op het Achterhoekse coulisselandschap, een uniek stuk Nederland; 2. de Programmabegroting 2022-2025 stelt dat “het coulisselandschap, de bossen en andere natuurgebieden in de Achterhoek waardevol zijn; ook in economische zin. Voor de agrariërs, maar ook voor de belangrijke groeiende toeristische sector”; 3. de gemeentelijke Toerisme & Recreatie agenda 2021-2025 erkent dat “verschraling van het landschap (intensieve landbouw, verdroging, klimaatverandering, stikstofproblematiek) een bedreiging is voor een van de kernkwaliteiten: het Achterhoekse coulisselandschap”; 4.

de memo Landschappelijke inpassing van oktober 2017 met onderwerp ‘Objectiveren landschappelijke inpassing en versterking’ een keurige tabel bevat met gemeentelijke regelingen voor bestemmingsplannen buitengebied, waarop landschappelijke inpassing of versterking van toepassing is en dat deze leidend zou moeten zijn voor bestemmingsplannen; 5. voorstellen van initiatiefnemers van bestemmingsplannen in het buitengebied vaak een mager ecologisch gehalte hebben en het herstel van het kampenlandschap te weinig aandacht krijgt, recent nog met betrekking tot de Aaltenseweg 88 in Lichtenvoorde; verzoekt het college van burgemeester en wethouders: a. met initiatiefnemers van bestemmingsplanwijzigingen in het buitengebied serieuze afspraken te maken over het herstel van het kampenlandschap door landschappelijke inpassing hoge prioriteit te geven en b. de bestemmingsplannen in het buitengebied over de periode 2018-2022 te evalueren en te kwantificeren wat de bijdrage is geweest van deze bestemmingsplannen in het versterken van het coulisselandschap en daarover de raad uiterlijk eind 2021 te informeren. De voorzitter schorst de vergadering om 16.39 uur tot 16.50 uur. 5.

Reactie college van b en w De voorzitter heft de schorsing op en benadrukt nog eens dat het college zich met deze vergadering wel degelijk aan de coronaregels houdt. Zij geeft eerst het woord aan wethouder Bonsen. Wethouder Bonsen zegt dat deze laatste begroting van dit college een meerjarig positief resultaat kent, maar ook veel onzekerheden, zoals de herijking van het Gemeentefonds, de opschalingskorting, de effecten van corona en mogelijke andere plannen van het Rijk. Er is voor gekozen om de vrij besteedbare reserve af te laten nemen. Vanwege corona waren extra middelen nodig. Om boven de door de raad gestelde norm te blijven, moet de belegde reserve van 24 miljoen euro aangesproken worden. De invoering van het woonplaatsbeginsel zal financieel weinig verschil maken, maar wel de financiële positie verduidelijken. Het project Lichtenvoorde-Lievelde is vertraagd en daarbij zijn de financiën onzekerder geworden. Het is er nog niet van gekomen om met de buurgemeenten te werken aan de verbetering van de verbinding A1-De Laarberg-A31. Mede door corona is het plan om Oost Gelre een stagehoofdstad te maken onvoldoende van de grond gekomen.

Positief is de gehele of de binnenkort geplande realisatie van de oversteek Richterslaan te Lichtenvoorde, de kruising bij de Rabobank in Groenlo, het snelfietspad in Groenlo, het fietspad Groenlo-Zwolle 2e fase en de E-laadpalen. Het onderwijs is goed gehuisvest of zal in de volgende periode gerealiseerd worden. Het financieel beleid is nog steeds bestendig. Naar het CDA zegt hij dat de huisvesting van Willibrordus grotendeels geregeld is en zo mogelijk voor het eind van 2021 zal de verhuizing naar De Watermolen gebeuren. De schaarste op de arbeidsmarkt wordt gesignaleerd en behandeld op de thematafel Onderwijs en Arbeidsmarkt. Voor de mobiliteitsupdate geldt dat met een aantal kleinere acties gestart wordt. Later worden wegen heringericht, zo mogelijk gekoppeld aan onderhoud. OLW spreekt over de mislukte lobby voor de N18. Inderdaad zijn de wensen niet gerealiseerd, maar alle betrokkenen kennen de aanhoudende wensen van Oost Gelre. Amendement 1 betreft de ozb. Hoewel de ruimte in de begroting niet groot is, is het college bereid de verhoging 1 jaar opschuiven, zodat deze structurele verhoging pas in 2023 ingaat. De motie 4 over de opschalingskorting wordt gesteund. De motie 12 ‘Blik op het oosten’: de gemeente Vreden is initiatiefnemer en wil eerst overleggen met Berkelland, omdat die onmisbaar is in dit traject. Dit project heeft mede door corona stilgelegen.

Hij zegt toe mee te werken aan een voortvarende aanpak. Wethouder Porskamp zegt dat ook in 2022 flink geïnvesteerd wordt in de sport. In de energietransitie worden stappen gezet ten aanzien van bedrijven, particulieren, gemeentelijk vastgoed en grootschalige energieopwekking. Er moet echter nog veel gebeuren. In december komt de transitievisie Warmte aan de orde. Er komt ook een nieuwe uitvoeringsagenda, die prioriteiten en middelen moet behelzen. Over amendement 2 zou hij willen praten bij de uitvoeringsagenda, omdat dan alle zaken naast elkaar gezet kunnen worden. Op dit moment is er geen noodzaak om een regisseur aan te stellen. Het amendement wordt nu ontraden, maar blijft een interessante gedachte. Amendement 3 is overbodig, omdat het college al praat met de AGEM om mee te doen aan het vervolgtraject ‘Zonnige bedrijven Achterhoek 3’. De gelden komen uit de reserve energietransitie. Voor motie 5 geldt hetzelfde als voor amendement 2: in de uitvoeringsagenda dient de raad de keuzes te bepalen. Bij handhaving van de motie is deze onuitvoerbaar, omdat de menskracht ontbreekt. Wel is dit onderwerp goed mee te nemen in de uitvoeringsagenda. Motie 9 gaat over de ODA. Er wordt momenteel gehandhaafd op basis van risicoinschatting. Vanwege privacyregels is niet alle informatie beschikbaar te krijgen. Punt c.

uit de motie is niet uitvoerbaar, omdat de vacature milieumedewerker al voor de 4e keer openstaat. Hij ontraadt de motie, maar zegt toe voor eind 2021 de stand van zaken ten aanzien van de milieuhandhaving van bedrijven te rapporteren. Woningbouw is een topprioriteit. Op basis van de oude afspraken zouden in de periode 2018-2025 slechts 190 woningen toegevoegd worden. Inmiddels zijn al 660 woningen gepland. Daarbij wordt iedere doelgroep bediend. De uitdaging is om al die plannen met de beperkte personele capaciteit te realiseren. Regionaal wordt gestart met een woonvisie tot 2030. OLW vraagt naar de oude Rabobank in Groenlo. Dit pand staat te koop en de gemeente heeft aangegeven dat hier woningbouw moet plaatsvinden. Voor het pand van Sensire is en concreet woningbouwprogramma binnen en daarmee wordt aan de slag gegaan. Hij begrijpt de oproep in motie 2 en ondersteunt die, als de interpretatie is dat hij binnen de bestaande plannen naar vergroting van de mogelijkheden voor jongeren zal kijken. De markt zal dan wel de uitvoering moeten realiseren, vanwege capaciteitsgebrek op de gemeente. Wat betreft de flexwoningen zegt hij dat alle flexplannen tot nu toe gestrand zijn op financiële haalbaarheid. Bovendien heeft de gemeente geen grond hiervoor, tenzij de raad veranderingen in bestaande plannen aanbrengt. Het college ontraadt de motie.

Er wordt overigens wel gesproken met onder andere de Achterhoekse Wooncoöperatie om te kijken of zij een deel van de oplossing kunnen bieden. Wat betreft motie 13 zegt hij dat in de 660 woningen de genoemde doelgroepen niet inbegrepen zijn. Dit zou betekenen dat bestaande plannen omgegooid zouden moeten worden. Voor de woonvisie wordt expertise ingehuurd. Het college steunt de oproep tot een

oriënterend breed woondebat, maar februari 2022 is te vroeg. De prestatieafspraken staan geagendeerd. Als dit voldoende is, kan het college de oproep ondersteunen. Wethouder Frank zegt dat inderdaad de ondernemers door corona getroffen zijn. Zij en de regio blijven met hen in gesprek. Zo is er de kredietfaciliteit en wordt coaching geboden aan ondernemers. Er wordt hard gewerkt om op 1 juli op de Omgevingswet voorbereid te zijn. 8 december is de aftrap van de Omgevingsvisie met de bewoners. Er wordt inderdaad visie gemist op diverse terreinen. Wat betreft motie 13 zegt zij dat via onderzoek de woonbehoefte regelmatig bijgesteld wordt. Bovendien wordt begonnen met een regionale woonvisie. De Omgevingsvisie Oost Gelre zal naar verwachting eind 2022 aan de raad aangeboden worden en zal ook een eerste vertaling geven van de woningbouwopgave. Een zelfstandige studie is overbodig en gaat voorbij aan het proces van visievorming van onderop. In 2023 kan dan gekeken worden waar de toekomstige woningen gewenst worden. In motie 14 gaat het over de mogelijkheden van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Zij verwijst ook hier naar de omgevingsvisie, waarin deze optie meegenomen wordt. Na de omgevingsvisie wil zij hieraan meewerken, als dit naar boven komt, maar zij wil nu het proces van onderop alle kans geven. Dus, als invoering nu meteen gewenst wordt, ontraadt zij de motie.

Motie 10 gaat over het coulisselandschap. Er worden al serieuze afspraken gemaakt. In het bestemmingsplan Buitengebied staat welke eisen er gesteld worden aan bepaalde ontwikkelingen. Inpassing maakt integraal deel uit van de planologische medewerking. Ook in de omgevingsvisie komt dit weer ruim aan de orde. De evaluatie zal gebeuren. De termijn zal kwartaal 1 van 2022 zijn. Portefeuillehouder Bronsvoort zegt dat het college in deze coronacrisis, die nog lang niet voorbij is, getoond heeft dat het steun kan bieden, soms door contact, soms door middelen. Dat wil zij blijven doen met respect voor elkaar. Dat zal een basis zijn om ook de komende tijden goed door te komen. De raad moet goed zijn werk in vrijheid kunnen doen en zij wil optreden als dat niet zo is. OOG diende motie 7 in over het belangrijke thema veiligheid. Zij gaat mee met alle opmerkingen in de motie, waar ook de beperkte capaciteit aangesneden wordt. De raad legt op verschillende momenten de prioriteiten vast in. Voor de ODA in de begroting, voor de politie in het Integraal Veiligheidsprogramma en voorbouwen, milieu en buitenruimte in het Handhavingsuitvoeringsprogramma. De laatste 2 lopen tot en met 2022. Daarna en bij de begroting van de ODA kunnen weer prioriteiten gesteld worden.

In deze begroting is ruimte gemaakt voor 100.000 euro extra voor een ½ fte beleidsmedemerker openbare orde en veiligheid en een ½ fte voor een BOA. Daarom acht zij de motie overbodig, ondanks alle inhoudelijke steun. Er zijn geëigende momenten om over deze zaken te praten. De politiecapaciteit wordt landelijk vastgesteld. Over de verdeling kan de raad enigszins meepraten. De huidige situatie kent een onderbezetting. Overigens geldt dat voor de hele basispolitiezorg, omdat de uitstroom groter is dan de opleidingscapaciteit. Hopelijk zal in 2024 de formatie weer op peil zijn. Wethouder Hoenderboom is blij met het compliment van OLW dat niemand tussen wal en schip is gevallen. Hij zal dit doorgeven aan iedereen, (zorg)medewerkers en vrijwilligers. D66 zei dat de leefbaarheid in de kleine kernen nog onder druk staat. Dat is zo, maar de kleinen kernen zijn wel hoog op de politieke agenda gekomen. Denk aan het leefbaarheidsprogramma dat samen met hen ontwikkeld is: woningbouw, glasvezel, veiligheid en onderwijs. Inderdaad heeft de jeugd het zwaar in deze prestatiemaatschappij en bij de preventie staat hun weerbaarheid hoog op de agenda. De PvdA vraagt terecht aandacht voor de kwetsbare groepen. Om hen allen goed te huisvesten zouden nog eens 100 woningen extra nodig zijn. Op de Impulsregeling komt hij schriftelijk terug.

Voor de jeugdzorg is voor 2022 1,7 miljoen euro extra gekregen. Dat geeft ook aan hoe groot de druk op de jeugdzorg is. Deze middelen zijn niet geoormerkt. De afgelopen jaren is veel ander budget gebruikt om de jeugdzorg overeind te houden. Momenteel wordt bekeken hoeveel extra geld er nodig zal zijn. Gedacht wordt ook aan uitbreiding van de formatie, gezien de grote druk op de jeugdconsulent en wellicht ook aan de terugkeer van de straathoekwerker om eerder op problemen te kunnen inspelen.

Wat Horizon betreft geeft hij aan dat alle kosten van de jeugdzorg vanaf 2015 op een rijtje gezet worden, waarbij ook het effect van het Woonplaatsbeginsel meegenomen wordt. In motie 3 wordt gevraagd om meer slagkracht ten aanzien van de meedoen-groep. Hij ondersteunt de motie, maar tekent aan dat de beslissing binnen de GR SDOA/Fijnder genomen moet worden. Het college vindt de gevraagde verhoging van het budget voor de kleine kernen in motie 1 prematuur. Dan zullen toch eerst de inkomsten en uitgaven onderzocht moeten worden. Dan kan geëvalueerd worden of er een aanleiding tot verhoging is. In de begroting is ook geld gereserveerd voor de leefbaarheid van de wijken in Groenlo en Lichtenvoorde. In februari zal de raad de visie BOS, bewegen, ontmoeten en spelen, voorgelegd krijgen. Dat past bij deze oproep. Met name speeltuinverenigingen zijn bereid tot een bredere functie, zoals de leefbaarheid van de wijken. Hij stelt voor dit onderwerp integraal te behandelen in de Kadernota 2023. De huidige motie wordt ontraden. De voorzitter schorst de vergadering om 17.45 uur tot 19.30 uur. 6.

Tweede termijn De voorzitter heft de schorsing op om 19.30 uur. Zij deelt mee dat de heer Van der Meulen vanavond afwezig is. Het zou heel praktisch zijn als vergelijkbare moties samengevoegd worden. De heer Bragt deelt mee dat het amendement 2 en motie 1 na de woorden van de wethouder ingetrokken worden. De heer Krabbenborg zal niet meestemmen over amendement 3, omdat hij werkzaam is bij de AGEM. De heer Wallerbos zal gezien de beperkte tijd alleen ingaan op moties en amendementen. Amendement 1 wordt gesteund en amendement 2 is helaas ingetrokken. Motie 3 is sympathiek. De motie over de opschalingskorting krijgt eveneens steun. De motie over gelijke kansen in de energietransitie krijgt ook steun, omdat meer gedaan moet worden om mensen met een laag inkomen mee te nemen in deze transitie. De motie over de flexwoningen wordt verworpen, gezien de onderbouwing door het college. Een capaciteitsverhoging van de handhaving zou goed zijn. De motie is rommelig en hij volgt de burgemeester dat hier op andere momenten over gepraat moet worden. Motie 8 wordt gesteund, evenals motie 9 over de handhaving door de ODA. Het college duikt steeds weg bij dit onderwerp. De versterking van het coulisselandschap wordt gesteund, als OOG akkoord gaat met een kwartaal uitstel. Motie 11 is sympathiek. Vooruitkijken is nodig. Motie 12 krijgt geen steun. Er is al genoeg asfalt.