tweede bestuursrapportage fijnder 2025
Tekst van het document
22 december 2025
2025
Tweede bestuursrapportage
Inhoudsopgave 1. Algemeen ............................................................................................................................................................. 3 Inleiding ................................................................................................................................................................................3 2. Managementsamenvatting................................................................................................................................. 4 3. Programma werk en activering ......................................................................................................................... 7 3.1 Visie.................................................................................................................................................................................7 3.2 Programmadoelen ........................................................................................................................................................7 3.3 Kritische prestatie-indicatoren (KPI’s)......................................................................................................................7 3.4 Wat heeft het gekost? ................................................................................................................................................11 4.
Programma inkomen ........................................................................................................................................ 16 4.1 Visie...............................................................................................................................................................................16 4.2 Programmadoel ..........................................................................................................................................................16 4.3 Kritische prestatie-indicator .....................................................................................................................................16 4.4 Wat heeft het gekost? ................................................................................................................................................18 5. Programma ondersteuning ..............................................................................................................................
22 5.1 Visie...............................................................................................................................................................................22 5.2 Programmadoel ..........................................................................................................................................................22 5.3 Kritische prestatie-indicator .....................................................................................................................................22 5.4 Wat heeft het gekost? ................................................................................................................................................24 6. Programma Overhead en algemene kosten ..................................................................................................
27 6.1 Visie...............................................................................................................................................................................27 6.2 Programmadoel ..........................................................................................................................................................27 6.3 Kritische prestatie-indicator .....................................................................................................................................27 6.4 Wat heeft het gekost? ................................................................................................................................................30 7. Samenvatting besluitvorming ......................................................................................................................... 34 BIJLAGEN .............................................................................................................................................................. 38 Bijlage A. Overzicht baten en lasten 2025 ....................................................................................................................39 Bijlage B. Overzicht baten en lasten 2026 ....................................................................................................................47 Bijlage C.
Verklaring afkortingen ...................................................................................................................................55
2
1. Algemeen Inleiding In deze Tweede bestuursrapportage 2025 zijn de financiële en inhoudelijke ontwikkelingen beschreven die een impact hebben op de begroting 2025 of op de gestelde doelen. Deze ontwikkelingen worden aan de hand van de doelstellingen uit de begroting 2025 weergegeven. De volgorde in de behandeling van onderwerpen sluit aan bij de begroting 2025 van Fijnder. Deze volgorde zegt niets over de impact van deze ontwikkelingen op deze begroting. Daar waar de ontwikkelingen leiden tot financiële consequenties zijn deze verwerkt in hoofdstuk 7.
Missie Fijnder heeft als doel inwoners van Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk die op zoek zijn naar werk en ontwikkelmogelijkheden een sluitende aanpak te bieden. Als uitvoeringsorganisatie leveren we snel en effectief werk. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt profiteren van goede begeleiding op weg naar werk, een opleiding of een zinvolle dagbesteding. Visie
Wij geloven dat iedereen van betekenis wil en kan zijn! Uitgaande van de cliëntvraag bieden we maatwerk. Een efficiënt proces, met veel focus. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden snel verder geholpen en krijgen gedurende het proces inkomensondersteuning. Na een analyse waarin we een compleet cliëntprofiel vormen, maken we samen een duidelijke route naar het hoogst haalbare resultaat. Passend bij het vermogen van de mens. Daarbij kijken we naar mogelijkheden, stimuleren we vooruitgang en bewegen we mee met de vraag. Ook bieden we waar dat nodig is een beschutte werkplek. Strategie Wij helpen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt participeren in de samenleving. We bieden een financieel vangnet op het gebied van inkomen, helpen terug naar school, helpen bij het inburgeren en/of ondersteunen om aan het werk te komen en te blijven. Als het laatste niet lukt, zoeken we naar een passende lokale plek waarin mensen betrokken zijn bij de samenleving. Dat kan ook in onze werkplaats.
3
2. Managementsamenvatting Deze rapportage bevestigt dat Fijnder bij het bereiken van haar doelstellingen voor 2025 op koers ligt. Belangrijke ontwikkelingen In deze Tweede bestuursrapportage worden onder andere begrotingswijzigingen voorgesteld vanwege: •
Start uitvoeringsplan toekomstbestendige werkleerplaats Fijnder heeft een uitvoeringsplan opgesteld voor de doorontwikkeling van de werkplaats tot een toekomstbestendige voorziening. Deze werkleerplaats biedt een veilige omgeving voor cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, gericht op het ontwikkelen van basisvaardigheden en werknemerscompetenties. Dit vraagt om een investering van € 408.000, waarvan € 255.000 incidenteel en € 153.000 structureel, gedekt uit de bestemmingsreserve re-integratie en het impulsbudget sociaal ontwikkelbedrijven.
•
Voortzetting re-integratiedienstverlening ontheemden uit Oekraïne voor de gemeente Berkelland De dienstverlening aan Oekraïense ontheemden is verlengd met één jaar. De aanpak is vrijwillig en gericht op plaatsing in regulier werk. Medio juni 2025 zijn 32 plaatsingen gerealiseerd en zijn er 20 lopende trajecten. De kosten hiervan worden volledig doorbelast aan de gemeente.
•
Bestandsontwikkeling Het totale bestandsvolume blijft in 2025 stabiel, maar verschilt per gemeente: • Berkelland: +0,6% • Oost Gelre: +2,3% • Winterswijk: –1,4% Waar voor Berkelland en Oost Gelre een lichte stijging van het uitkeringsbestand wordt verwacht, laat Winterswijk een daling van 1,4% zien. Naast volumeontwikkelingen is ook de verhoging van het wettelijk minimumloon per 1 juli van invloed op de uitkeringslasten. In de oorspronkelijke begroting 2025 is voor Winterswijk uitgegaan van een hogere gemiddelde uitkeringslast dan nu wordt voorzien. Deze bijstelling, in combinatie met de daling van het bestand, leidt tot een neerwaartse correctie van de uitkeringslasten van circa € 565.000 in 2025. Deze correctie werkt door in de primitieve begroting voor 2026, waardoor het effect dubbel zichtbaar is.
•
Inning eigen bijdrage ontheemden uit Oekraïne Volwassen ontheemden uit Oekraïne die verblijven in gemeentelijke opvang en een inkomen hebben boven 120% van de leefgeldnorm (uit arbeid en/of uitkering), zijn verplicht een eigen bijdrage te betalen voor hun verblijf. Met ingang van 1 januari 2025 int Fijnder voor de gemeenten deze eigen bijdrage. Per 1 oktober 2025 wordt het bedrag van de eigen bijdrage verhoogd. Om werken te laten lonen, wordt met deze verhoging ook een 115% norm ingevoerd. De inkomsten worden met de gemeenten verrekend door de geïnde bedragen in mindering te brengen op de bijdrage die de gemeenten doen voor het uitbetalen van het leefgeld.
•
Vereenvoudiging aanvraag individuele inkomenstoeslag Per 1 oktober 2025 voert Fijnder een vereenvoudigde procedure in voor de toekenning van de individuele inkomenstoeslag. Deze toeslag is bedoeld voor inwoners die al drie jaar leven van een minimuminkomen en geen zicht hebben op inkomensverbetering. • Ambtshalve toekenning: cliënten met een bijstandsuitkering die eerder een aanvraag deden en aan de voorwaarden voldoen, krijgen de toeslag automatisch toegekend. • Verkort aanvraagproces: andere cliënten worden actief benaderd en kunnen via een eenvoudige procedure alsnog een aanvraag indienen. 4
Deze aanpak voorkomt niet-gebruik van de regeling en vergroot de bestaanszekerheid. De verwachte extra kosten bedragen € 198.000, opgenomen onder het product Bijzondere bijstand. •
Deelname MDIEU Fijnder neemt deel aan de landelijke regeling MDIEU (Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden), een subsidieprogramma van het ministerie van SZW. Deze regeling is bedoeld om organisaties te ondersteunen bij het verbeteren van de inzetbaarheid van medewerkers, zodat zij gezond en gemotiveerd hun pensioen kunnen bereiken. Voor Fijnder betekent dit dat er wordt geïnvesteerd in projecten zoals scholing, vitaliteitsprogramma’s en het verbeteren van werkprocessen. Denk bijvoorbeeld aan trainingen, coaching en het versterken van digitale vaardigheden. • Fijnder heeft een voorlopige subsidie toegekend gekregen van € 710.000. • Op basis van de huidige activiteiten wordt een reële claim van € 400.000 verwacht. • € 200.000 wordt ingezet voor externe kosten, zoals advies en begeleiding. • € 200.000 wordt toegevoegd aan de ICT-bestemmingsreserve, waarmee Fijnder kan blijven investeren in digitale veiligheid en moderne werkplekken. Deze investering draagt bij aan een toekomstbestendige organisatie, waarin medewerkers gezond, vaardig en betrokken blijven- en waarin Fijnder als sociaal ontwikkelbedrijf haar maatschappelijke opdracht duurzaam kan blijven vervullen.
•
CAO ontwikkelingen De nieuwe cao leidt tot lagere loonkosten dan begroot. Financiële impact: totale verlaging van salariskosten met € 238.000, verdeeld over de programma’s Werk, Inkomen, Ondersteuning en Overhead.
•
Besparingspotentieel Fijnder blijft in afstemming met de gemeenten breed kijken naar eventueel aanwezig besparingspotentieel en maakt optimaal gebruik van de middelen die de kosten voor de gemeenten beperken. In het licht hiervan wordt het scenario koop of voortzetting huur van het pand onderzocht, en gekeken of dit tot een structurele besparing kan leiden.
In de samenvatting van de Tweede bestuursrapportage 2025 (hoofdstuk 7) zijn alle voorgestelde budgetaanpassingen op een rij gezet. De mutaties zijn in de bijlagen van de bestuursrapportage ook nog per gemeente per product in beeld gebracht. Deze budgetaanpassingen vormen de tweede begrotingswijziging 2025. Deze budgetaanpassingen vormen de derde begrotingswijziging 2025 en de eerste begrotingswijziging 2026. Onderstaand worden de wijzigingen 2025 in de bijdragen per gemeente per programma weergegeven. Wijzigingen bijdragen gemeenten begroting 2025 Programma
Berkelland
Oost Gelre
Winterswijk
Werk en activering * Wsw algemene kosten * Wet inburgering * Programmakosten * Loonkostensubsidies * Uitvoeringskosten
-17 88 8 -95 21
-15 37 27 -60 -14
-22 -37 53 -24 -21
Inkomen * Leefgeld Oekraïners * Programmakosten * Uitvoeringskosten
-55 131 -18
-3 286 -12
-3 -535 -18
5
Wijzigingen bijdragen gemeenten begroting 2025 Programma
Berkelland
Oost Gelre
Winterswijk
Ondersteuning * Programmakosten * Uitvoeringskosten
216 3
66 2
-22 -32
Overhead * Uitvoeringskosten
-6
-3
-6
Totaal 276 311 Een positief bedrag in bovenstaande tabel betekent een hogere bijdrage vanuit de gemeente.
-667
Onderstaand worden de wijzigingen 2026 in de bijdragen per gemeente per programma weergegeven. Wijzigingen bijdragen gemeenten begroting 2026 Programma Werk en activering * Wsw algemene kosten * Wet inburgering * Dagbesteding * Programmakosten * Loonkostensubsidies * Impulsbudget soc. ontwikkelbedrijven * Uitvoeringskosten Bestaanszekerheid * Leefgeld Oekraïners * Programmakosten * Uitvoeringskosten
Berkelland
Oost Gelre
Winterswijk
14 -8
3 -5
5 -6
184 -83
-7 31
62 -47
-147 131 16
-146 -544 24
51 -175 326 25
Totaal 334 22 Een positief bedrag in bovenstaande tabel betekent een hogere bijdrage vanuit de gemeente.
-652
6
3. Programma werk en activering 3.1 Visie “Door samenwerking met ketenpartners proactief inzetten op een zo optimaal mogelijke deelname van onze inwoners aan de samenleving. Financiële en sociale zelfredzaamheid is hierin een belangrijk streven.”
3.2 Programmadoelen Iedere cliënt zet zich actief in. Dit om zijn traject naar werk, of zijn traject om sociaal actief te zijn te doen slagen. Vanuit een inclusieve arbeidsmarktgedachte cliënten met arbeidspotentieel in een zo regulier mogelijke werksetting te plaatsen. Daar waar mogelijk lokaal.
3.3 Kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) Arbeids-studiefitheid: Cliënten maximaal ondersteunen om hen klaar te stomen voor betaald werk of studie. Participatiegraad werk: Cliënten maximaal laten participeren binnen een doorgaande ontwikkellijn. Samenwerking met lokale werkgevers: Werkgevers zijn nauw betrokken bij de reintegratieactiviteiten van Fijnder.
3.3.1 Arbeids-studiefitheid 1.
Doelstellingen Als cliënten niet volledig kunnen uitstromen dan wordt voortdurend gewerkt aan het maximaliseren van de verdiencapaciteit van cliënten binnen het uitkeringsbestand. Dit ligt in lijn met de landelijke ontwikkeling en met name met vergelijkbare gemeenten en stijgt de komende jaren.
Bijstellingen A. Start uitvoeringsplan toekomstbestendige werkleerplaats B. Uitbreiding van werkpakketten binnen de werkleerplaats C. Voortzetting aanpak D’ran voor alle gemeenten D. Afronding ontwikkelopdracht re-integratie taal-/jobcoach E. Voortzetting re-integratiedienstverlening ontheemden uit Oekraïne voor de gemeente Berkelland F. Stand van zaken reintegratiedienstverlening ontheemden uit Oekraïne voor de gemeente Oost Gelre G. Afronding ESF Actieve inclusie
7
2.
3
Fijnder zet extra in op jongeren bij de overgang van Pro/Vso naar vervolgonderwijs en arbeidsmarkt, zodanig dat een succesvolle cliëntroute wordt gestimuleerd en uitval en thuiszitten wordt voorkomen. Fijnder zet extra in op de ondersteuning aan inburgeraars. Hierbij wordt een accent gelegd op duale trajecten (werk en taal)
A. Borging ZEG Achterhoek B. Wet van School naar duurzaam werk vastgesteld
A. Herijking uitvoeringstaken Wet inburgering
Toelichting: 1.A Start uitvoeringsplan toekomstbestendige werkleerplaats Het sociaal domein wordt steeds vaker geconfronteerd met cliënten die, door een combinatie van persoonlijke, sociale en arbeidsgerelateerde problematiek, niet direct bemiddelbaar zijn naar regulier werk. Deze groep heeft vaak een langdurige afstand tot de arbeidsmarkt, ontbrekende werknemersvaardigheden, een beperkte zelfredzaamheid of een niet voldoende taalniveau en culturele inbedding. Om deze doelgroep op een duurzame manier richting participatie en arbeid te begeleiden is een gefaseerde aanpak noodzakelijk. Een directe doorgeleiding naar regulier werk of externe werkervaringsplekken leidt bij deze doelgroep vaak tot uitval, demotivatie en een terugval in inactiviteit. Fijnder heeft een uitvoeringsplan opgesteld waarin is geschetst op welke wijze de werkplaats ook in de toekomst bijdraagt aan Fijnder als sociaal ontwikkelbedrijf en waarin de route wordt geschetst om de werkplaats te transformeren naar een toekomstbestendige werkleerplaats, gericht op duurzame ontwikkeling en inzetbaarheid van cliënten met een afstand tot de arbeidsmarkt. De werkleerplaats biedt een veilige, tijdelijke omgeving waarin cliënten basis- en werknemersvaardigheden ontwikkelen, met als doel uitstroom naar werk of opleiding.
Het plan richt zich op meerdere doelgroepen, waaronder jongeren, anderstaligen en cliënten uit de Participatiewet. De aanpak is gebaseerd op zeven bouwstenen en sluit aan bij het Fijnder Bedrijfsplan 2025. Het Dagelijks Bestuur heeft ingestemd met de benodigde investering van € 408.000, waarvan: • € 255.000 incidenteel (waarvan € 167.000 uit de bestemmingsreserve en € 88.000 uit het impulsbudget); • € 153.000 structureel (volledig gedekt door het impulsbudget). 1.B Uitbreiding van werkpakketten binnen de werkleerplaats De doelgroep binnen Fijnder verandert: steeds meer jongeren en anderstaligen ontvangen (tijdelijk) begeleiding. Daarbij staat de ontwikkelvraag van de cliënt centraal. Dit vraagt om aansprekende en uitdagende werkzaamheden die afgestemd zijn op het niveau en de leerdoelen van de cliënt. Zo kunnen cliënten stapsgewijs taken aanleren, uitbreiden en doorgroeien. Om hierop in te kunnen spelen worden de werkpakketten binnen de werkleerplaats uitgebreid. Een voorbeeld van een nieuw werkpakket is het monteren van kluizen voor het opbergen van Stand Up Paddling boards voor bedrijf “Sup Yourself” uit Winterswijk. Deze kluizen kunnen worden geopend en gesloten middels een code op de mobiele telefoon. Ook de bedrading en verlichting worden in de werkleerplaats geïnstalleerd. Dit project bevindt zich nog in de experimentele fase.
Fijnder streeft naar een duurzame samenwerking. Ook met andere, al bestaande opdrachtgevers, worden nieuwe werkpakketten onderzocht en getest om beter aan te sluiten bij de veranderende ontwikkelbehoeften. 1.C Voortzetting aanpak D’ran voor alle gemeenten Deze aanpak bestaat uit een vitaliteitstraject van 26 weken. In dit traject worden deelnemers tweemaal per week fysiek in beweging gezet en volgen zij bijeenkomsten over de thema’s leefstijl en arbeidsmarkt. Na een succesvolle pilot in Winterswijk is deze aanpak in 2025 verbreed naar alle drie Fijnder-gemeenten. In Winterswijk is een nieuwe D’ran groep van tien nieuwe deelnemers gestart. De start van D’ran Berkelland staat gepland voor oktober 2025 en Oost Gelre staat gepland voor start eind november 2025. Deze trajecten zullen een doorloop kennen naar 2026. Hierbij is bewust gekozen voor een verloop qua tijdsplanning zodat de start en evaluatiemomenten van beide trajecten volledige aandacht krijgen.
8
1.D Afronding ontwikkelopdracht re-integratie taal-/jobcoach De ontwikkelopdracht Taal-/jobcoach loopt tot en met 31 december 2025. Fijnder wil onderzoeken en testen op welke wijze de inzet van een Taal-/jobcoach de kans op arbeidsinpassing voor anderstalige cliënten kan vergroten. Hierbij is de focus gelegd op Arabisch sprekende cliënten. De pilot wordt in het najaar afgerond. Daarna wordt geëvalueerd in hoeverre de inzet van een taal/jobcoach heeft bijgedragen tot duurzame plaatsingen en de eventuele structurele inbedding in de dienstverlening van Fijnder gewogen. 1.E Voortzetting re-integratiedienstverlening ontheemden uit Oekraïne voor de gemeente Berkelland Op 1 juli 2022 is Fijnder gestart met de arbeidstoeleiding (één-op-één matching) van de arbeidsfitte Oekraïense ontheemden die leefgeld ontvangen en worden opgevangen in de gemeente Berkelland. In juni 2024 is Fijnder daarnaast gestart met re-integratiedienstverlening voor werkfitte ontheemden uit Oekraïne voor de gemeente Berkelland, die nog niet zijn bemiddeld naar werk. Tot en met juni 2025 is re-integratie dienstverlening geboden aan 98 ontheemden. De gemeente Berkelland heeft de opdracht voor de re-integratie dienstverlening met ingang van juni 2025 met nogmaals één jaar verlengd.
De reintegratiedienstverlening is vrijwillig, ontheemden kiezen zelf of zij gebruik willen maken van de geboden ondersteuning richting werk. Resultaten tot en met juni 2025: • 32 cliënten zijn succesvol geplaatst en zijn aan het werk. • 33 cliënten konden niet worden geplaatst, bijvoorbeeld vanwege persoonlijke omstandigheden, beperkte arbeidsmogelijkheden, andere belemmeringen of terugkeer naar Oekraïne • 13 cliënten zijn voortijdig uitgevallen; bij hen is het klantbeeld afgebroken. • 20 cliënten bevinden zich nog in een lopend traject en worden actief begeleid richting werk. 1.F Stand van zaken re-integratiedienstverlening ontheemden uit Oekraïne voor de gemeente Oost Gelre Naast de arbeidstoeleiding is Fijnder in opdracht van de gemeente Oost Gelre op 1 november 2024 voor de duur van één jaar gestart met de arbeidstoeleiding (één-op-één matching) van de arbeidsfitte Oekraïense ontheemden. Er is ruimte voor de begeleiding van tien werkfitte Oekraïense ontheemden. Tot en met juni 2025 is deze re-integratie dienstverlening geboden aan veertien ontheemden. De komende periode vindt evaluatie plaats en zal besluitvorming plaatsvinden of deze dienstverlening wordt verlengd. De re-integratiedienstverlening is vrijwillig, ontheemden kiezen zelf of zij gebruik willen maken van de geboden ondersteuning richting werk.
Resultaten tot en met juni 2025: • 2 cliënten zijn succesvol geplaatst en zijn aan het werk. • 6 cliënten konden niet worden geplaatst, bijvoorbeeld vanwege persoonlijke omstandigheden, beperkte arbeidsmogelijkheden, andere belemmeringen of terugkeer naar Oekraïne. • 1 cliënt is voortijdig uitgevallen; bij hem is het klantbeeld afgebroken. • 5 cliënten bevinden zich nog in een lopend traject en worden actief begeleid richting werk. 1.G Afronding ESF Actieve Inclusie Fijnder heeft in de periode 14 december 2022 tot 14 maart 2024 deelgenomen aan het project Actieve Inclusie 1ste tranche. Door aan te tonen dat cliënten in de doelgroepen werk en perspectief actief bemiddeld zijn in de begeleiding naar werk of scholing, kan vanuit het Europees Subsidie Fonds een bijdrage worden verkregen. De eindcontrole op de aangeleverde stukken bevindt zich in de afrondende fase. Wanneer deze controle volledig zal worden afgerond en wat het uiteindelijk te ontvangen subsidiebedrag zal zijn, is nog onbekend. Daarom is in deze bestuursrapportage hiervoor nog geen bedrag geraamd.
9
2.A Borging ZEG Achterhoek De speerpuntgroep inclusieve arbeidsmarkt heeft ingestemd met de verlenging van de Borging ZEG Achterhoek voor de periode van 1 oktober tot en met 31 december 2025. Deze verlenging wordt benut om de samenwerking in de sterke lokale teams en het Werkcentrum Achterhoek te borgen. In het Fijnder werkgebied is daarnaast afgesproken dat de casusregie voor jongeren, die tussen wal en schip dreigen te vallen, bij Fijnder wordt belegd. Fijnder zet hiervoor vier uur per week in voor de drie gemeenten gezamenlijk voor de uitvoering van de casusregie. De gemeenten Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk hebben contactpersonen aangewezen die verantwoordelijk zijn voor de toets op inzet van gemeentelijke voorliggende voorzieningen. 2.B Wet van School naar duurzaam werk vastgesteld Op 1 juli 2025 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel aangenomen. De Eerste Kamer heeft het op 8 juli 2025 als hamerstuk goedgekeurd. Daarmee is de wet formeel vastgesteld. Het afgelopen jaar zijn in werkgroepen de (concept) programmalijnen uitgewerkt. Hierbij was er een vertegenwoordiging van het Doorstroompunt (RMC), MBO scholen, Pro/Vso, Arbeidsmarktregio (AMR) en gemeenten aangesloten.
Naast deze vertegenwoordiging zijn er ook werkgevers en jongeren betrokken om zo te kijken hoe de overgang van school naar duurzaam werk nog beter kan en welke ondersteuning/begeleiding hiervoor nodig is. Na de zomer zal het regionale plan in routing worden gebracht, de beoogde ingangsdatum is 1 januari 2026. Eén van de onderdelen van de wet is de toevoeging van artikel 7a aan de Participatiewet. Dit artikel verplicht gemeenten om in hun verordening beleid op te nemen over de ondersteuning. Vooruitlopend op de uitvoering ontvangen de Fijnder-gemeenten extra middelen. 3.A Herijking uitvoeringstaken Wet inburgering Fijnder voert voor de gemeenten Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk onderdelen uit voor de Wet inburgering. Op dit moment zijn de gemeenten samen met Fijnder aan het kijken naar een bijstelling van de businesscase inburgering. Er wordt gekeken welke middelen nodig zijn om de uitvoeringstaken goed uit te voeren. De wijzigingen zullen worden doorgevoerd per 1 januari 2026 en de impact zal in de Eerste bestuursrapportage 2026 meegenomen worden. Naast de businesscase zijn er ook landelijke ontwikkelingen op het gebied van inburgering. Op 3 juli 2025 is de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting aangenomen door de Tweede Kamer, deze wet ligt momenteel bij de Eerste Kamer.
Een belangrijk onderdeel van deze wet is dat statushouders geen voorrang meer mogen krijgen van gemeenten bij de toewijzing van sociale huurwoningen. De beoogde datum van inwerkingtreding is 1 januari 2026. In de praktijk kan dit zorgen voor volle AZC’s en lange wachttijden in opvanglocaties. Dit bemoeilijkt de beoogde ‘Vroege start’ voor inburgeraars en dit kan doorwerken op de motivatie van statushouders die in het AZC verblijven. Voor Fijnder betekent dit dat het organiseren van een inburgeringsaanbod per leerniveau (leerroute) ingewikkelder wordt. De instroom van inburgeraars zal sterker wisselen. Groepsgewijs aanbod komt daarmee sterk onder druk te staan. 3.3.2 Participatiegraad Doelstellingen 1. Doorontwikkelen doorgaande ontwikkellijn om simpel switchen mogelijk te maken (inclusief arbeidsmatige dagbesteding). 2. Fijnder werkt toe naar het optimaal benutten van alle kansen op uitstroom. De uitstroom van cliënten naar werk ligt hoger dan de landelijke ontwikkeling en met name met vergelijkbare gemeenten. 3 Fijnder zet extra in op duurzame plaatsing, zodat nieuwe werknemers worden ondersteund en snelle uitval na werkaanvaarding wordt verminderd. 4 Het aantal cliënten uit de Meedoen-groep, dat een actieve bijdrage levert aan de maatschappij, zal in
Bijstellingen Geen bijstelling
Geen bijstelling
Geen bijstelling
Geen bijstelling 10
Doelstellingen de komende jaren stijgen in samenspraak en wisselwerking met ondersteuning vanuit de sociale teams.
3.3.3 Samenwerking met lokale werkgevers Doelstellingen 1. Fijnder maakt optimaal gebruik van de mogelijkheden bij werkgevers. Het aantal bedrijven dat actieve overeenkomsten heeft met Fijnder inzake de plaatsing van cliënten stijgt de komende jaren. 2. Fijnder stimuleert werkgevers om anders te kijken naar onbenut arbeidspotentieel
Bijstellingen
Bijstellingen Geen bijstelling
A. Afschaffen loonwaardemeting voor nieuw Beschut Werk
Toelichting 2.A Afschaffen loonwaardemeting voor nieuw Beschut Werk Uit onderzoek blijkt dat de loonwaardemeting bij beschut werk vaak niet leidt tot een juiste vaststelling van de loonkostensubsidie (LKS). Dit komt doordat beschut werkers meestal losse taken uitvoeren of werken in gejobcarvde functies, waardoor een objectieve loonwaardebepaling lastig is. Om deze reden wordt toegewerkt naar de invoering van een forfaitaire loonkostensubsidie. Dit vereist een wetswijziging, aanpassing van de financieringssystematiek en een implementatieperiode. Het snelst haalbare invoeringstijdstip is 1 januari 2027. Vooruitlopend hierop zullen in de septembercirculaire 2025 extra middelen beschikbaar gesteld worden voor de realisatie van beschut werk. Totdat de wet ingevoerd is ontvangen gemeenten een tijdelijke ophoging van € 3.000 per beschutte werkplek via de Integratie-uitkering Participatie. Dit vergroot de handelingsruimte van gemeenten om hun verantwoordelijkheid te nemen en meer mensen met een arbeidsbeperking aan werk te helpen. In de Eerste bestuursrapportage van 2026 zal hiervoor een begrotingswijziging worden doorgevoerd.
3.4 Wat heeft het gekost? Onderstaand het overzicht met de belangrijkste bijstellingen op de uitgaven en bijdragen van het programma Werk en Activering. Wsw detacheringen De detacheringsopbrengsten zijn bijgesteld op basis van de realisatiecijfers en de te verwachten afname van de doelgroep. Voor 2026 is hierin alleen een bijstelling gedaan voor de gemeente Aalten (Laborijn). Het aantal medewerkers dat vanuit deze gemeente via Fijnder is gedetacheerd, is in 2025 verder afgebouwd. Wet inburgering De lasten voor de uitvoering van de Wet inburgering worden één op één met de gemeenten verrekend. De raming voor 2025 is bijgesteld op basis van de door het Rijk afgegeven taakstelling voor het huisvesten van statushouders in het tweede halfjaar van 2025. Voor het jaar 2026 is de raming bijgesteld. Voor 2026 wordt een gelijke taakstelling als in 2025 aangehouden. Met de gemeenten worden gesprekken gevoerd over de herijking van de taken die Fijnder uitvoert. Deze wijzigingen zullen meegenomen worden in de Eerste bestuursrapportage 2026. Langdurige loonkostensubsidies De geraamde lasten voor de langdurige loonkostensubsidies worden bijgesteld naar de actuele realisatiecijfers zowel qua aantal als de ontwikkeling van de gemiddelde loonwaarde in 2025. Deze bijstelling werkt door naar het begrotingsjaar 2026.
11
Beschut werken De lasten voor beschut werken voor het jaar 2025 zijn bijgesteld op basis van de realisatiecijfers t/m juni 2025. Deze werken door naar het jaar 2026. Daarnaast is gebleken dat in de primitieve begroting 2026 voor de gemeente Berkelland een te lage gemiddelde loonsom is geraamd. Hiervoor is in deze bestuursrapportage een bijstelling gedaan. Directe uitvoeringskosten In de directe uitvoeringskosten van het programma zijn de volgende bijstellingen doorgevoerd: • Re-integratiedienstverlening ontheemden Oekraïne gemeente Berkelland De gemeente Berkelland heeft de extra opdracht voor re-integratie activiteiten voor de ontheemden vanaf 1 juni 2025 verlengd voor de duur van één jaar. Dit leidt tot een bijstelling van respectievelijk € 43.000 voor 2025 en € 51.000 voor het jaar 2026. Deze kosten worden doorbelast aan de gemeente Berkelland en uit zich voor deze gemeente dan ook tot een hogere gemeentelijke bijdrage. • Cao-ontwikkelingen De cao partijen hebben een akkoord gesloten. De impact van dit akkoord valt gunstiger uit dan de loonontwikkeling waarmee in de begroting 2025 was gerekend. Dit leidt binnen het programma Werk & Activering tot een verlaging van de salariskosten van € 137.000. Deze verlaging wordt op basis van de verdeelsleutel verrekend met de gemeentelijke bijdragen.
• Formatiebijstelling op grond van cliëntaantallen Een deel van de formatie van Fijnder kent een directe koppeling met de ontwikkeling van het aantal cliënten dat wordt begeleid. De toename van het aantal re-integratiecliënten leidt tot een stijging van de uitvoeringslasten met € 80.000 in 2025. In de Eerste bestuursrapportage 2026 volgt de bijstelling op basis van het cliëntenbestand per 1 januari 2026. • Uitvoeringsplan werkleerplaats Voor de jaren 2025 en 2026 wordt respectievelijk € 138.000 en € 307.000 aan kosten geraamd. Deze kosten worden gedekt door onttrekkingen aan de bestemmingsreserves re-integratie en infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven.
Samenvatting begrotingswijzigingen programma werk en activering In onderstaand overzicht zijn alle begrotingswijzigingen 2025 van het programma werk en activering weergegeven. Begroting Programma Werk en activering (x € 1.000) Baten Lasten
Rekening 2024
Nieuwe raming 2025
Bijstelling begroting 2025
16.120 16.164
Begroting 2025 na 1e berap 2025 16.941 17.067
16.891 17.155
-50 88
Resultaten baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves
-44
-126
-264
-138
337 0
336 210
Resultaat
293
0
474 210 0
138 0 0
Rekening 2024
Begroting 2025 na 1e berap 2025
Nieuwe raming 2025
Bijstelling begroting 2025
Baten Overige ontvangsten
84
0
29
29
Debiteurontvangsten
6
0
0
0
Debiteurontvangsten LKS
26
0
21
21
3.358
3.426
3.397
-29
230
227
227
0
Specificatie per product (x € 1.000)
Wsw detacheringen Bijdrage gemeenten Wsw begeleid werken
12
Specificatie per product (x € 1.000)
Rekening 2024
Bijdrage gemeenten Wsw algemene kosten Bijdrage gemeenten Wet inburgering Bijdrage gemeenten dagbesteding
Nieuwe raming 2025
Bijstelling begroting 2025
273
Begroting 2025 na 1e berap 2025 347
293
-54
801
856
944
88
8
0
0
0
Bijdrage gemeenten programmakosten
1.732
1.893
1.981
88
Bijdrage gemeenten loonkostensubsidies
3.538
3.569
3.390
-179
0
210
210
0
6.064
6.413
6.399
-14
Totaal baten Lasten
16.120
16.941
16.891
-50
Re-integratie
1.186
1.137
1.137
0
Doorbetaling Wsw detacheringen
3.358
3.426
3.397
-29
Wsw begeleid werken subsidies
230
227
227
0
0
0
0
0
Wsw algemene kosten
273
347
293
-54
Wet inburgering
801
856
944
88
Bijdrage gemeenten impulsbudget soc. Ontwikkelbedrijven Bijdrage gemeenten uitvoeringskosten
Bijdrage voorziening dubieuze debiteuren
Dagbesteding
13
0
0
0
3.564
3.569
3.411
-158
636
756
873
117
Directe uitvoeringskosten
6.103
6.749
6.873
124
Totaal lasten
16.164
17.067
17.155
88
Langdurige loonkostensubsidies Beschut werken
In onderstaand overzicht zijn alle begrotingswijzigingen voor het jaar 2026 van het programma werk en activering weergegeven. Begroting Programma Werk en activering (x € 1.000) Baten Lasten Resultaten baten en lasten
Begroting 2026
Nieuwe raming 2026
17.807 17.640
0
18.029 18.169 -140 329 189 0
Begroting 2026
Nieuwe raming 2026
Bijstelling begroting 2026
Overige ontvangsten
0
29
29
Debiteurontvangsten
0
0
0
Debiteurontvangsten LKS
0
20
20
167 22 189
Onttrekking reserves Toevoeging reserves Resultaat Specificatie per product (x € 1.000)
Bijstelling begroting 2026 222 529 -307 307 0 0
Baten
Wsw detacheringen
3.407
3.386
-21
Bijdrage gemeenten Wsw algemene kosten
286
308
22
Bijdrage gemeenten Wsw begeleid werken
227
227
0
Bijdrage gemeenten Wet inburgering
846
827
-19 13
Specificatie per product
Begroting 2026
Nieuwe raming 2026
0
0
Bijstelling begroting 2026 0
Bijdrage gemeenten loonkostensubsidies
3.809
3.710
-99
Bijdrage gemeenten re-integratie algemeen
2.193
(x € 1.000) Bijdrage gemeenten dagbesteding
2.432
239
Bijdrage gemeenten impulsbudget soc. Ontwikkelbedrijven Bijdrage gemeenten uitvoeringskosten
189
189
0
6.850
6.901
51
Totaal baten
17.807
18.029
222
Re-integratie
1.429
1.429
0
Wet inburgering
846
827
-19
Lasten
Dagbesteding
0
0
0
3.407
3.386
-21
Wsw algemene kosten
286
308
22
Wsw begeleid werken subsidies
227
227
0
Doorbetaling Wsw detacheringen
Beschut werken
764
1.032
268
Langdurige loonkostensubsidies
3.809
3.730
-79
Directe uitvoeringskosten
6.872
7.230
358
Totaal lasten
17.640
18.169
529
Mutaties reserves De incidentele kosten voor de ontwikkelopdrachten zullen worden gedekt door overeenkomstige bedragen te onttrekken aan de bestemmingsreserve Re-integratie. Het door het Rijk ter beschikking gestelde impulsbudget voor het toekomstbestendig maken van de sociaal ontwikkelbedrijven wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve voor deze ontwikkeling. Dit leidt tot de volgende begrotingswijzigingen. Verloopoverzicht Bestemmingsreserve Re-integratie 2025 (x € 1.000)
Begroting 2025 na 1e berap 2025
Nieuwe raming 2025
Saldo 31 december 2024 (rekening 2024)
987
987
Bijstelling begroting 2025 0
Toevoegingen
0
0
0
Onttrekkingen
336
410
74
Raming saldo 31 december 2025
651
577
74
Verloopoverzicht Bestemmingsreserve Impulsgelden soc. ontwikkelbedrijven 2025 (x € 1.000)
Begroting 2025 na 1e berap 2025
Nieuwe raming 2025
Bijstelling begroting 2025
Saldo 31 december 2024 (rekening 2024)
0
0
0
Toevoegingen
210
210
0
Onttrekkingen
0
64
64
210
146
64
Raming saldo 31 december 2025
14
Verloopoverzicht Bestemmingsreserve Re-integratie 2026 (x € 1.000)
Begroting 2026
Nieuwe raming 2026
698
577
Bijstelling begroting 2026 -121
Toevoegingen
0
0
0
Onttrekkingen
22
114
92
Raming saldo 31 december 2026
676
463
-213
Begroting 2026
Nieuwe raming 2026
Bijstelling begroting 2026
Saldo 31 december 2025
210
146
-64
Toevoegingen
189
189
0
Onttrekkingen
0
215
215
399
120
-279
Saldo 31 december 2025
Verloopoverzicht Bestemmingsreserve Impulsgelden soc. ontwikkelbedrijven 2026 (x € 1.000)
Raming saldo 31 december 2026
15
4. Programma inkomen N.B. De huidige programma’s Inkomen en Ondersteuning worden vanaf begrotingsjaar 2026 samengevoegd tot het programma Bestaanszekerheid.
4.1 Visie “Fijnder helpt inwoners die – tijdelijk – niet genoeg geld hebben om van te leven door het verstrekken van financiële bijstand.” Inwoners worden op een rechtmatige en snelle manier van een (tijdelijk) inkomen of een inkomensaanvulling voorzien. Afhankelijk van leeftijd en voorafgaande inkomensbron wordt er een uitkering verstrekt vanuit één van de onderstaande wetten: • Participatiewet; • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers; • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen; • Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004. Daarnaast is vanaf 2022 de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) van kracht. De gemeenten hebben de uitvoering van de leefgeldregeling en de inning van de eigen bijdrage bij Fijnder belegd.
4.2 Programmadoel Het bieden van een (tijdelijke) inkomensvoorziening aan inwoners zodat zij kunnen voorzien in de eerste levensbehoeften. Hierdoor ervaren inwoners de ruimte om zich in te zetten voor trajecten die gericht zijn op de re-integratie. Uiteindelijk wordt de zelfredzaamheid vergroot en de afhankelijkheid van een uitkering of aanvullende inkomensondersteuning verkleind.
4.3 Kritische prestatie-indicator Kwaliteit van dienstverlening: werkprocessen worden binnen de gestelde termijn afgehandeld. Het bieden van oplossingen passend bij de cliëntvraag. 4.3.1 Kwaliteit van dienstverlening Doelstellingen 1. Fijnder past maatwerk toe bij het toekennen en beëindigen van financiële ondersteuning, hiermee wordt de bestaanszekerheid vergroot en wordt simpel switchen van uitkering naar werk en terug eenvoudiger. 2. In samenwerking met de gemeentelijke partners zal Fijnder de doorbraakmethode toepassen om daar waar nodig probleemsituaties te doorbreken en een passende oplossing te vinden. 3. De informatievoorziening van Fijnder voorkomt onrechtmatig gebruik en beperkt bezwaarprocedures.
Bijstellingen A. Eindevaluatie project bestaanszekerheid
Geen bijstelling
A. Implementatie uitvoeringsplan preventie en handhaving
16
4. Fijnder handelt alle aanvragen af binnen de wettelijke termijn. Voor de uitvoering van de Bbz wordt de dienstverlening door de ROZ periodiek gemonitord.
A. Inning eigen bijdrage Oekraïense Ontheemden B. Onderzoek financiering ROZ
Toelichting: 1.A Eindevaluatie project bestaanszekerheid De pilot bestaanszekerheid is afgerond en de resultaten worden ter kennisgeving aan het Dagelijks Bestuur voorgelegd. Een onderdeel van de pilot was het voeren van inkomensbegeleidingsgesprekken bij werkaanvaarding. Zodra een cliënt (gedeeltelijk) aan het werk ging werd er een inkomensbegeleidingsgesprek gevoerd. Bij deze gesprekken werd er gebruik gemaakt van de Voorzieningenwijzer, een tool waarin de landelijke toeslagen en lokale regelingen zijn opgenomen, om zo te kijken wat er qua inkomen wijzigt. Zowel de cliënten als de consulenten die de gesprekken voerden gaven aan het gesprek als positief te ervaren. De inkomensbegeleidingsgesprekken zullen onderdeel worden van de basisdienstverlening van Fijnder. De gemeenten hebben aangegeven voornemens te zijn de Voorzieningenwijzer aan te schaffen. Daarnaast wordt per 1 oktober 2025 de verkorte aanvraagprocedure ingevoerd voor cliënten die binnen zes maanden na werkaanvaring terugkeren in de uitkering, de zogeheten ‘Garantieknop’. Door beantwoording van een viertal vragen kunnen zij versneld terugkeren in de uitkering. De Garantieknop heeft als doel de stap naar werk voor cliënten te vereenvoudigen, doordat zij weten dat de uitkering eenvoudig hervat kan worden wanneer dit noodzakelijk is.
3.A Implementatie uitvoeringsplan preventie en handhaving Fijnder heeft de verantwoordelijkheid om de inwoners van de gemeenten Berkelland, Oost-Gelre en Winterswijk optimaal te ondersteunen bij het vinden van passend werk en het bieden van inkomensbegeleiding. Hierbij moet Fijnder toezien op de rechtmatigheid, doelmatigheid en kwaliteit van de ondersteuning. Het uitvoeringsplan preventie en handhaving bevat concrete doelen en acties om te voorkomen dat cliënten, bewust of onbewust, de regels overtreden die samenhangen met het ontvangen van een uitkering. Het uitvoeringsplan richt zich primair op het voorkomen van oneigenlijk gebruik van uitkeringen en secundair op het opsporen van misbruik binnen de Participatiewet. Het plan bestrijkt twee jaar en blijft flexibel om in te spelen op wetswijzigingen, zoals de Participatiewet in Balans en het wetsvoorstel handhaving sociale zekerheid. Het uitgangspunt van dit uitvoeringsplan is een balans tussen rechtmatigheid en maatwerk, waarbij Fijnder haar mensgerichte uitvoering blijft nastreven. Met de uitvoering van dit plan wordt een volgende stap in het versterken van de handhavingspraktijk gezet. Regels en rechtvaardigheid worden gecombineerd met begrip en respect voor de menselijke maat.
4.A Inning eigen bijdrage Oekraïense ontheemden Volwassen ontheemden uit Oekraïne die verblijven in gemeentelijke opvang en een inkomen hebben boven 120% van de leefgeldnorm (uit arbeid en/of uitkering), zijn verplicht een eigen bijdrage te betalen voor hun verblijf. Met ingang van 1 januari 2025 int Fijnder voor de gemeenten deze eigen bijdrage. Tot en met juni 2025 is voor de gemeente Berkelland 96%, voor de gemeente Oost Gelre 97% en voor de gemeente Winterswijk 99% van de opgelegde eigen bijdragen ontvangen. Het Rijk heeft besloten om met ingang van 1 oktober 2025 de eigen bijdrage voor Oekraïense ontheemden te verhogen. Tegelijkertijd wordt een wettelijke drempel van 115% van de leefgeldnorm ingevoerd: ontheemden met inkomsten uit werk moeten minimaal 115% van de leefgeldnorm overhouden. In verband met dit laatste dient een aanpassing van de gemeentelijke beleidsregels inning eigen bijdrage plaats te vinden. Deze wijzigingen vergen aanvullende capaciteit, denk hierbij onder andere aan communicatie met de doelgroep over de komende verhoging van de eigen bijdrage en het (maandelijks) opnieuw berekenen van op te leggen eigen bijdragen. Op voorhand is hier geen betrouwbare inschatting van te maken. Op basis van de ervaring die in het vierde kwartaal van 2025 wordt opgedaan, volgt zo nodig voor 2026 een bijstelling in de Eerste 17
bestuursrapportage 2026. 4.B Onderzoek financiering ROZ Fijnder heeft net als 15 andere gemeenten de Bbz dienstverlening uitbesteed aan de ROZ, onderdeel van de gemeente Hengelo. De mate waarin gemeenten financieel bijdragen aan de ROZ is verschillend. De gemeente Hengelo draagt onevenredig veel bij aan de ROZ. De gemeenten Hengelo en Enschede dragen, als grootste gemeenten, gezamenlijk het financiële en personele risico voor de ROZ. De colleges van deze gemeenten hebben een bestuurlijke opdracht geformuleerd die moet leiden tot een wijziging van de huidige financieringssystematiek naar een transparant, eenvoudig en duurzaam systeem, waarin kosten en risico’s eerlijk en evenredig verdeeld worden over alle gebruikers van de ROZ. Deze financieringssystematiek zal per 2027 worden ingevoerd en zal voor de deelnemende gemeenten naar verwachting leiden tot hogere bijdragen.
4.4 Wat heeft het gekost? Bestandsontwikkeling Voor 2025 werd rekening gehouden met een toename van het totale uitkeringsbestand met 1,41%. De realisatie t/m juli laat een gunstiger beeld zien, waardoor deze verwachting bijgesteld wordt naar het kunnen handhaven van de nullijn in 2025. Per gemeente kent de bestandsontwikkeling wel een verschillend beeld. De verwachting is dat voor de gemeenten Berkelland en Oost Gelre er mogelijk sprake zal zijn van een procentuele stijging van respectievelijk +0,6% en +2,3%. Voor de gemeente Winterswijk wordt een daling verwacht van 1,4%. Dit leidt eveneens tot begrotingswijzigingen voor de uitkeringslasten in 2025 en 2026. Naast de volumeontwikkeling is ook de wijziging van het wettelijk minimumloon per 1 juli van invloed op de uitgaven. Voor de gemeente Winterswijk is in de begroting 2025 gerekend met een te hoge gemiddelde uitkeringslast. Deze waarde vormde eveneens de basis voor de berekening in de primitieve begroting 2026. Naast het lager uitvallende bijstandsvolume leidt dit dan ook tot een forse bijstelling van de raming. Leefgeldverstrekking en inning eigen bijdrage ontheemden Oekraïne De Regeling opvang ontheemden Oekraïne is van kracht voor Oekraïners die verblijven in gemeentelijke- of in particuliere opvanglocaties. Fijnder verstrekt het leefgeld aan rechthebbenden.
In de ramingen in deze bestuursrapportage wordt ervan uitgegaan dat er geen noemenswaardige wijzigingen in het aantal gehuisveste ontheemden zal plaatsvinden. De werkelijke uitgaven voor het leefgeld in 2025 liggen in het eerste halfjaar lager dan begroot. De ramingen voor 2025 en 2026 worden hiervoor aangepast. Respectievelijk met -€ 45.000 in 2025 en -€ 86.000 voor 2026. Vanaf 1 januari 2025 int Fijnder eveneens de eigen bijdragen bij ontheemden met inkomsten uit werk of uitkering. Hiervoor is in de Eerste bestuursrapportage een voorzichtige raming van baten opgenomen. De inning is succesvoller dan verwacht, hetgeen leidt tot hogere raming van de baten van € 86.000. Deze ervaringscijfers vormen ook de basis voor de raming van de baten in 2026. Hiervoor wordt nu een bedrag geraamd van € 382.000. In de raming is nog geen rekening gehouden met de nieuwe normbedragen per 1 oktober 2025 omdat de impact nog niet duidelijk is. De bijdrage van de gemeenten voor de uitvoering van deze regeling wordt gevormd door de kosten voor het leefgeld en uitvoeringskosten, verminderd met de door Fijnder geïnde eigen bijdragen. Doordat de lasten lager uitvallen en daarbij de baten hoger, worden de gemeentelijke bijdragen lager. Per saldo een verlaging van € 61.000 in 2025 en € 468.000 in 2026.
Directe uitvoeringskosten In de directe uitvoeringskosten van het programma zijn de volgende bijstellingen doorgevoerd: • Cao-ontwikkelingen Doordat de impact van het cao-akkoord gunstiger uitvalt dan de loonontwikkeling waarmee in de begroting 2025 was gerekend, vallen de aan het programma Inkomen toe te rekenen salariskosten € 27.000 lager uit. 18
•
•
•
Formatiebijstelling op grond van cliëntaantallen Een deel van de formatie van Fijnder kent een directe koppeling met de ontwikkeling van het aantal cliënten en het aantal aanvragen dat wordt afgewikkeld. Dit leidt voor 2025 tot een verlaging van de uitvoeringkosten met € 21.000. In de Eerste bestuursrapportage 2026 volgt de bijstelling op basis van het cliëntenbestand per 1 januari 2026. Uitvoeringkosten ROZ/gemeente Hengelo In de Eerste bestuursrapportage 2025 zijn de uitvoeringskosten voor het jaar 2025 verhoogd met € 65.000 als gevolg van de hogere bijdrage aan de ROZ (Gemeente Hengelo) voor de uitvoering van de Bbz regeling. Gebleken is dat zij in voorgaande jaren niet alle door Fijnder afgenomen producten doorbelast hebben. Deze verhoogde kosten zijn structureel en leiden dan ook tot een begrotingswijziging voor het jaar 2026. Uitvoeringkosten Tijdelijke Ondersteuning Zelfstandig Ondernemers (Tozo) Onderdeel van de coronamaatregelen was de Tozo-regeling waarin zelfstandig ondernemers een aanvullend beroep konden doen op tijdelijke kredietverlening. De ondernemers dienen deze kredieten terug te betalen. Voor de incidentele uitvoeringskosten voor deze regeling is een bestemmingsreserve gevormd. Deze kosten worden voor 2025 geraamd op € 30.000 en worden gedekt door een overeenkomstige onttrekking aan de bestemmingsreserve.
Samenvatting begrotingswijzigingen programma Inkomen In onderstaand overzicht zijn alle begrotingswijzigingen 2025 van het programma Inkomen weergegeven. Begroting Programma Inkomen (x € 1.000)
Nieuwe raming 2025
Bijstelling begroting 2025
25.714 25.872 -158
Begroting 2025 na 1e berap 2025 27.447 27.447 0
27.207 27.237 -30
-240 -210 -30
32 0
0 0
30 0
30 0
-126
0
0
0
Rekening 2024
Begroting 2025 na 1e berap 2025
Nieuwe raming 2025
Bijstelling begroting 2025
Debiteurontvangsten
290
241
247
6
Debiteurontvangsten BBZ
Baten Lasten Resultaten baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Resultaat Specificatie per product (x € 1.000)
Rekening 2024
Baten 183
62
27
-35
Debiteurontvangsten Oekraïners Debiteurontvangsten Tozo
1
366
382
16
0
0
0
0
Bijdrage gemeenten Tozo
0
0
0
0
Bijdrage gemeenten leefgeld Oekraïners
700
449
388
-61
Bijdrage gemeenten programmakosten
23.109
24.602
24.484
-118
Bijdrage gemeenten uitvoeringskosten
1.431
1.727
1.679
-48
Totaal baten
25.714
27.447
27.207
-240
Inkomenswaarborg (PW, IOAW, IOAZ)
23.323
24.683
24.582
-101
Bijstandsbesluit zelfstandigen (BBZ)
259
222
176
-46
0
0
0
0
Lasten
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)
19
Specificatie per product
Leefgeld Oekraïners (incl. uitvoeringskosten) Directe uitvoeringskosten
701
Begroting 2025 na 1e berap 2025 815
1.589
1.727
1.709
-18
Totaal lasten
25.872
27.447
27.237
-210
(x € 1.000)
Rekening 2024
Nieuwe raming 2025
Bijstelling begroting 2025
770
-45
In onderstaand overzicht zijn alle begrotingswijzigingen voor het jaar 2026 van het programma Inkomen weergegeven. Begroting Programma Inkomen (x € 1.000)
Begroting 2026
Nieuwe raming 2026
30.217 30.217 0
29.602 29.602 0
Bijstelling begroting 2026 -615 -615 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
Begroting 2026
Nieuwe raming 2026
Bijstelling begroting 2026
Debiteurontvangsten
219
219
0
Debiteurontvangsten BBZ
47
30
-17
Debiteurontvangsten Oekraïners Debiteurontvangsten Tozo
0
382
382
0
0
0
Baten Lasten Resultaten baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Resultaat Specificatie per product (x € 1.000) Baten
Bijdrage gemeenten Tozo
0
0
0
Bijdrage gemeenten leefgeld Oekraïners
829
361
-468
Bijdrage gemeenten programmakosten
26.648
26.071
-577
Bijdrage gemeenten uitvoeringskosten
2.474
2.539
65
Totaal baten
30.217
29.602
-615
Inkomenswaarborg (PW, IOAW, IOAZ)
26.685
26.120
-565
Bijstandsbesluit zelfstandigen (BBZ)
227
198
-29
0
0
0
Lasten
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) Leefgeld Oekraïners (incl. uitvoeringskosten) Directe uitvoeringskosten
829
743
-86
2.476
2.541
65
Totaal lasten
30.217
29.602
-615
20
Mutaties reserves De incidentele kosten voor de uitvoering van de coronaregeling Tijdelijke ondersteuning zelfstandig ondernemers (Tozo) worden gedekt vanuit de bestemmingsreserve Tozo. Mutaties Bestemmingsreserve Tozo 2025 (x € 1.000)
Begroting 2025 na 1e berap 2025
Nieuwe raming 2025
Bijstelling begroting 2025
Toevoegingen
0
0
0
Onttrekkingen
0
30
30
Verloopoverzicht Bestemmingsreserve Tozo 2025 (x € 1.000)
2025 na 1e berap 2025
2025 na 2e berap 2025
Saldo 31 december 2024 (rekening 2024)
152
152
Toevoegingen
0
0
Onttrekkingen
0
30
152
122
Begroting 2026
Nieuwe raming 2026
Bijstelling begroting 2026
Toevoegingen
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
Verloopoverzicht Bestemmingsreserve Tozo 2026 (x € 1.000)
2026
2026 na 2e berap 2025
Saldo 31 december 2025
152
122
Toevoegingen
0
0
Onttrekkingen
0
0
152
122
Raming saldo 31 december 2025
Mutaties Bestemmingsreserve Tozo 2026 (x € 1.000)
Raming saldo 31 december 2026
21
5. Programma ondersteuning N.B. De huidige programma’s Inkomen en Ondersteuning worden vanaf begrotingsjaar 2026 samengevoegd tot het programma Bestaanszekerheid.
5.1 Visie “Door financiële ondersteuning op het gebied van bijzondere bijstand kunnen inwoners met een minimuminkomen (blijven) deelnemen aan de samenleving.”
5.2 Programmadoel Inwoners met een laag inkomen financieel ondersteunen vanuit de bijzondere bijstand, kindregelingen, collectieve zorgverzekering en de individuele inkomenstoeslag.
5.3 Kritische prestatie-indicator Participatiegraad samenleving: Door inzet van passende ondersteuning inwoners maximaal laten participeren in de samenleving.
5.3.1 Participatiegraad samenleving Doelstellingen 1. Het voorkomen van niet-gebruik van inkomensregelingen.
Bijstellingen A. Uitkering alleenverdienersproblematiek B. Vereenvoudiging aanvraag individuele inkomenstoeslag C. Bijstelling inkomensnorm individuele inkomenstoeslag en meedoenregelingen gemeente Winterswijk D. Inrichting meedoenregeling volwassenen gemeente Winterswijk E. Aanvulling bijstand voor jongeren (18 t/m 21 jaar)
Toelichting: 1.A Uitkering alleenverdienersproblematiek Een groep huishoudens ontvangt door een ongelukkige samenloop van wet- en regelgeving te weinig toeslagen. Het besteedbaar inkomen komt hierdoor onder het niveau voor (echt)paren met een volledige bijstandsuitkering en daarmee onder het bestaansminimum. Gemeenten ondersteunen deze huishoudens tot er een definitieve oplossing via een fiscale regeling komt. Vanaf 1 januari 2025 geldt fase II: de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek (Wtrap). Hiermee is een wettelijke grondslag ontstaan om aan huishoudens in de alleenverdienersproblematiek ambtshalve en op aanvraag een vaste tegemoetkoming toe te kennen. De gemeenten worden voor de jaren 2025 t/m 2027 via een decentralisatie uitkering financieel gecompenseerd voor de uitvoering van deze regeling. Fijnder start vanaf september met de uitvoering van deze regeling. De kosten hiervoor maken onderdeel uit van het product Bijzondere bijstand.
22
1.B Vereenvoudiging aanvraag individuele inkomenstoeslag Wetten en regels kunnen ingewikkeld zijn. Ook voor veel inwoners in een financieel kwetsbare situatie, waardoor zij niet altijd gebruik maken van inkomensvoorzieningen waar zij wel recht op hebben. Dit kan ertoe leiden dat zij onnodig onder het sociaal minimum leven. Het lukt niet alle inwoners die recht hebben op een inkomensvoorziening de aanvraag zelf te regelen. Dit geldt ook voor de individuele inkomenstoeslag. Dit is een geldbedrag dat bedoeld is voor inwoners die al minstens drie jaar van een minimuminkomen leven. Dit geldbedrag is vrij te besteden. Fijnder maakt daarom per 1 oktober 2025 het aanvragen eenvoudiger. Vanaf deze datum wordt ofwel aan cliënten met een bijstandsuitkering die de toeslag al eerder hebben aangevraagd en geen zicht hebben op inkomensverbetering de inkomenstoeslag automatisch toegekend. Andere cliënten kunnen na een actieve aanschrijving vanuit Fijnder deze toeslag via een verkort aanvraagproces aanvragen. Door deze vereenvoudigde procedure wordt het niet-gebruik van de regeling tegengegaan. Voor de extra kosten voor in totaal € 198.000 is een begrotingswijziging opgenomen onder het product Bijzondere bijstand.
1.C Bijstelling inkomensnorm individuele inkomenstoeslag en meedoenregelingen gemeente Winterswijk De gemeente Winterswijk heeft in het kader van de Uitvoeringsagenda Sociaal Domein 2025-2033 het voornemen om de inkomensnorm van de individuele inkomenstoeslag, de meedoenregeling voor kinderen en de meedoenregeling voor volwassenen te verhogen naar 130% van het wettelijk minimum. Deze aanpassing kan zorgen voor een stijging van het aantal aanvragen en daarmee de stijging van de uitgaven. Meer inwoners hebben de mogelijkheid gebruik te maken van deze regeling. 1.D Inrichting meedoenregeling volwassenen gemeente Winterswijk De gemeente Winterswijk heeft, in het kader van de Uitvoeringsagenda Sociaal Domein 2025-2033 besloten om met ingang van 2026 de afhandeling van de meedoenregeling voor volwassenen te vereenvoudigen. Daarmee wordt deze ingericht gelijk aan de procedure voor de kindregelingen. Rechthebbende volwassenen ontvangen na toekenning een tegoed binnen de Meedoenapplicatie en daarmee hoeven zij deze kosten niet langer voor te schieten en te declareren. Fijnder verzorgt het contract en de inrichting van de Meedoenapplicatie. Vanaf 1 januari 2026 zal de inrichting afgerond zijn en zal de meedoenregeling voor volwassenen via de meedoen-app in gebruik genomen worden.
De hiermee gepaard gaande lasten en de overeenkomstige bijdrage vanuit de gemeente Winterswijk worden verwerkt in de Eerste bestuursrapportage 2026. 1.E Aanvulling bijstand voor jongeren (18 t/m 21 jaar) Per 1 januari 2025 vult Fijnder de jongerennorm aan voor jongeren van 18 tot en met 21 jaar die verblijven in voorzieningen en die niet kunnen terugvallen op ouders. Deze aanpassing is in lijn met artikel 12 van de Participatiewet waarin staat dat bijzondere bijstand kan worden verleend voor noodzakelijke kosten van bestaan. Voor jongeren die na hun 18 e geen leefgeld meer ontvangen van Nidos, is een aanvullende voorziening getroffen om te kunnen voorzien in basisbehoeften zoals maaltijden, kleding en persoonlijke verzorging. Er is gekozen voor een geharmoniseerde norm gebaseerd op Nibud-normen, zodat jongeren in een soortgelijke voorziening die in dezelfde context leven gelijk beoordeeld worden. Deze aanpak sluit aan bij de uitgangspunten van het wetsvoorstel Participatiewet in Balans. Zodra dit wetsvoorstel is vastgesteld wordt beoordeeld of de huidige norm hiermee in lijn blijft.
23
5.4 Wat heeft het gekost? Onderstaand worden de bijstellingen op het gebied van de uitgaven en bijdragen van het programma Ondersteuning weergegeven. Bijzondere bijstand Zowel in 2025 als in 2026 vindt er een bijstelling van de begroting voor de kosten voor bijzondere bijstand plaats. De raming hiervoor wordt bijgesteld met name vanwege: • Verhoogde aanvullende bijstand voor jongeren Jongeren ontvangen onder voorwaarden zoals voorgaand benoemd een aanvullende maandelijkse bijdrage om te voorzien in noodzakelijke kosten voor maaltijden en persoonlijke verzorging. Dit leidt tot een toename van bijzondere bijstand van circa € 95.000 op jaarbasis. • Verstrekking van Arriva passen aan statushouders Statushouders die tijdens het inburgeringstraject afhankelijk zijn van openbaar vervoer ontvangen een OV-pas. Vanaf 1 juli 2025 wordt voor deze kosten bijzondere bijstand verleend. Deze kosten zijn in 2024 betaald uit het re-integratiebudget. Voor 2025 betekent dit een kostenpost van € 153.000. Door deze overheveling blijft er meer ruimte binnen het re-integratiebudget om te investeren in directe trajecten naar werk en participatie. Zo wordt de ondersteuning aan statushouders beter afgestemd op hun individuele ontwikkelbehoeften, terwijl tegelijkertijd de financiële middelen doelmatiger worden ingezet.
• Individuele inkomenstoeslag Door de ambtshalve toekenning en de proactieve benadering van mogelijk rechthebbenden nemen deze kosten toe met € 184.000. Meedoenregelingen Onder de meedoenregelingen vallen de kindregelingen voor de drie gemeenten en ook de volwassenenregeling van de gemeente Winterswijk. Op basis van de ervaringscijfers over de eerste zeven maanden van 2025 wordt de raming van de kosten voor de kindregelingen bijgesteld, in totaal een verlaging van € 21.000. Voor Oost Gelre betekent dit een verlaging van € 41.000 en voor de gemeenten Berkelland en Winterswijk tot een verhoging van respectievelijk € 2.000 en € 18.000. Het gebruik van de volwassenenregeling van Winterswijk blijft achter bij de door de gemeente afgegeven verwachting. De uitgaven zullen naar verwachting € 34.000 lager uitvallen dan initieel begroot. Vooralsnog worden de geraamde uitgaven voor zowel de kind- als de volwassenenregeling voor het jaar 2026 niet bijgesteld. Directe uitvoeringskosten In de directe uitvoeringskosten van het programma zijn de volgende bijstellingen doorgevoerd: • Cao-ontwikkelingen Als gevolg van de nieuwe cao-afspraken worden de uitvoeringkosten bijgesteld. De direct aan dit programma toe te rekenen salarissen vallen hierdoor € 10.000 lager uit.
• Herziene dienstverlening Het bestuur van Fijnder heeft ingestemd met een herziene wijze van het verstrekken van individuele inkomenstoeslag en tot het verstrekken van de vergoedingen aan alleenverdieners. Deze leiden tot een toename van de uitvoeringkosten van € 18.000. • Lagere uitvoeringskosten meedoenregeling volwassenen Winterswijk Het aantal aanvragen voor de volwassenenregeling valt lager uit dan verwacht. Dit leidt eveneens tot lagere uitvoeringkosten voor deze regeling. De raming hiervoor wordt verlaagd met € 35.000.