programmabegroting 2022-2025
Tekst van het document
Programmabegroting 2022-2025
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................................. 3 Visie ............................................................................................................................................................. 5 Leeswijzer .................................................................................................................................................... 6 Financieel overzicht Programmabegroting 2022 ............................................................................................ 7 Bestaand beleid 2022 versus 2021............................................................................................................ 7 Voorstellen van nieuw beleid ..................................................................................................................... 8 Financieel begrotingsresultaat 2022 .......................................................................................................... 9 Incidentele baten en lasten bestaand beleid ............................................................................................ 10 Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves................................................................................
10 Meerjarenbeeld ....................................................................................................................................... 10 Meerjarenperspectief 2022-2025 ............................................................................................................. 11 Reservepositie ........................................................................................................................................ 13 Programmaplan .......................................................................................................................................... 15 Programma 1 - Leefomgeving ................................................................................................................. 15 Ruimtelijke ontwikkeling ...................................................................................................................... 15 Wonen in Oost Gelre ........................................................................................................................... 19 Beheer openbare ruimte ...................................................................................................................... 22 Duurzaamheid en milieu ......................................................................................................................
25 Beleidsindicatoren ............................................................................................................................... 29 Middelen: wat mag het kosten? ........................................................................................................... 29 Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2022 .................................................................................. 32 Programma 2 - Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen ................................................................... 34 Leefbaarheid, onbetaalbaar! ................................................................................................................ 34 Onderwijs ............................................................................................................................................ 35 Sport ................................................................................................................................................... 37 Vrijwilligerswerk, de onmisbare schakel! .............................................................................................. 39 Cultuur en verenigingen ......................................................................................................................
41 Nieuwkomers zijn welkom! .................................................................................................................. 42 Werk moet lonen ................................................................................................................................. 44 Preventie en ondersteuning ................................................................................................................. 46 Armoedebestrijding ............................................................................................................................. 51 Laaggeletterdheid/taalarm ................................................................................................................... 53 Goede zorg voor senioren ................................................................................................................... 54 Jeugdzorg ........................................................................................................................................... 56 Volksgezondheid ................................................................................................................................. 58 Middelen: wat het kosten? ...................................................................................................................
62 Programma 3 - Economie en werkgelegenheid ....................................................................................... 65 Goed ondernemersklimaat .................................................................................................................. 65
3
Gezonde agrarische sector.................................................................................................................. 67 Bereikbaarheid en mobiliteit ................................................................................................................ 68 Toerisme en evenementen .................................................................................................................. 69 Werkgelegenheid ................................................................................................................................ 71 Middelen: wat mag het kosten? ........................................................................................................... 72 Programma 4 - Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening ..................................................................... 75 Veiligheid ............................................................................................................................................ 75 Euregionale samenwerking Achterhoek ............................................................................................... 77 Gemeentelijke organisatie ...................................................................................................................
78 Burgerinitiatieven ................................................................................................................................ 79 Gemeentelijke dienstverlening ............................................................................................................. 80 Financieel beleid ................................................................................................................................. 80 Middelen: wat mag het kosten? ........................................................................................................... 82 Voorstellen voor nieuw beleid voor het jaar 2022 ................................................................................. 84 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, heffing VPB en onvoorzien ........................................................... 85 Paragrafen .................................................................................................................................................. 87 Inleiding .................................................................................................................................................. 87 Paragraaf 1: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..........................................................................
87 Paragraaf 2: Verbonden partijen en participaties ..................................................................................... 97 Paragraaf 3: Bedrijfsvoering .................................................................................................................. 101 Paragraaf 4: Financiering ...................................................................................................................... 109 Paragraaf 5: Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................ 112 Paragraaf 6: Grondbeleid ...................................................................................................................... 116 Paragraaf 7: Lokale heffingen ............................................................................................................... 118 EMU-saldo ................................................................................................................................................ 125 Geprognotiseerde balans .......................................................................................................................... 127 Bijlagen.....................................................................................................................................................
130 Bijlage 1: Financiële gevolgen van de coronacrisis voor het jaar 2022 ................................................... 130 Bijlage 2: Vergelijking begroting 2022 versus begroting 2021 ................................................................ 130 Bijlage 3: Voorstellen van nieuw beleid voor de periode 2022-2025 ....................................................... 133 Bijlage 4: Bijlage bij paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................. 146 Bijlage 5: Overzicht van verbonden partijen ........................................................................................... 147 Bijlage 6: BBV Beleidsindicatoren.......................................................................................................... 152 Bijlage 7: Lijst met afkortingen ............................................................................................................... 155
4
Visie Van visie naar uitvoering Inleiding In de Strategienota Oost Gelre ‘Samen aan de slag in andere tijden’ staat beschreven waar we als Oost Gelre naar toe willen. De visie begint met de opmerking dat de gemeente niet meer de oplosser van alle problemen in de samenleving is. Maar daarin wel een regisserende en faciliterende rol blijft vervullen. Waar mogelijk leggen we de verantwoordelijkheid terug in de samenleving en dagen inwoners uit het initiatief te nemen. We werken samen met inwoners, ondernemers en organisaties vanuit onze kernwaarden ‘aandachtig, eerlijk en uitnodigend’. Maatschappelijk effect Het resultaat van alle inspanningen moet zijn, dat we nog beter in staat zijn om de ambities die we ons stellen te realiseren in goede samenwerking met onze inwoners en partners. Immers het effect van onze ambities willen we terugzien in de samenleving. En dat is het doel van deze begroting, van visie naar uitvoering.
5
Leeswijzer De veranderingen volgen elkaar in steeds hoger tempo op en deze dynamiek vraagt om een bestuursstijl die hierbij aansluit. Dat moet ook in onze Programmabegroting tot uiting komen. Een van die stappen is de indeling van de programma’s. Die is gebaseerd op de Strategienota ‘Samen aan de slag in andere tijden’ en sluit logisch aan bij de actuele thema’s: Programma 1 – Leefomgeving; Programma 2 – Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen; Programma 3 – Economie en werkgelegenheid; Programma 4 – Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening. De Programmabegroting bestaat uit een programmaplan waarin de maatschappelijke effecten, beleidsdoelstellingen en activiteiten staan beschreven en de paragrafen. In de Kadernota staan de financiële kaders waarbinnen wij de Programmabegroting hebben opgesteld. De beleidskaders zijn uitgewerkt volgens het coalitieprogramma ‘Volle kracht vooruit!’. Per programma leest u: • wat willen we bereiken. • wat we ons ten doel stellen. • wat we ervoor gaan doen (activiteiten); • wat het mag kosten. Wat willen we bereiken – maatschappelijk effect Met de op programmaniveau beschreven doelstellingen willen we een aantal maatschappelijke effecten beïnvloeden. Bijvoorbeeld hoe we de leefbaarheid in de kleine- en hoofdkernen behouden en verbeteren.
Wat stellen we ons ten doel We hebben realistische doelen opgenomen en ons beperkt tot de doelen die een relatie hebben met: - nieuwe taken; - speerpunten van beleid; - taken / verantwoordelijkheden waar we op een andere manier invulling aan willen geven. Al het andere werk gaat natuurlijk ook door (zoals onderhoud wegen, openbaar groen etc.). Wat gaan we ervoor doen – activiteiten We hebben aan de doelen activiteiten / prestaties verbonden. Deze activiteiten / prestaties moeten ervoor zorgen dat we de beoogde resultaten halen. Elke activiteit heeft uiteraard een eigen resultaat. Maar de som van de resultaten zorgt voor het realiseren van het doel en in het verlengde daarvan het maatschappelijke effect dat we willen beïnvloeden of bereiken.
6
Financieel overzicht Programmabegroting 2022 Bestaand beleid 2022 versus 2021 (structureel) In deze paragraaf geven we op hoofdlijnen de afwijkingen tussen de Programmabegroting 2022 en Programmabegroting 2021 weer. Begroting 2021
Programma
Uitgaven
Begroting 2022
Inkomsten
Saldo
Uitgaven
Inkomsten
Saldo
1. Leefomgeving
-17.342.508
7.250.191
-10.092.317
-13.986.428
6.807.562
-7.178.866
2. Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen
-46.800.356
8.126.128
-38.674.228
-40.218.834
6.529.436
-33.689.398
3. Economie en werkgelegenheid
-1.354.963
1.227.068
-127.895
-1.167.614
1.584.256
416.642
4. Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening
-6.013.238
476.474
-5.536.764
-5.972.854
501.425
-5.471.429
-562.653
59.147.181
58.584.528
-555.324
56.790.512
56.235.188
-9.783.286
187.015
-9.596.271
-9.574.751
31.564
-9.543.187
0
0
0
0
0
0
-81.857.004
76.414.057
-5.442.947
-71.475.805
72.244.755
768.950
Mutaties reserves programma 1
0
3.316.982
3.316.982
0
0
0
Mutaties reserves programma 2
0
1.984.394
1.984.394
0
115.000
115.000
Mutaties reserves programma 3
0
310.000
310.000
0
0
0
Mutaties reserves programma 4
-1.374.164
1.447.876
73.712
-191.387
269.024
77.637
Structureel begrotingssaldo
-83.231.168
83.473.309
242.141
-71.667.192
72.628.779
961.587
Incidentele baten en lasten
-1.006.000
385.500
-620.500
0
1.734.422
1.734.422
0
620.500
620.500
0
0
0
Algemene dekkingsmiddelen
Overhead
Heffing Vennootschapsbelasting (VPB)
Saldo van baten en lasten
Mutaties reserves
7
Begroting 2021
Programma
Uitgaven
Geraamd resultaat
-84.237.168
Begroting 2022
Inkomsten
Saldo
84.479.309
Uitgaven
242.141
-71.667.192
Inkomsten
Saldo
74.363.201
2.696.009
Wat u in bovenstaande tabel kunt herleiden, is het structurele begrotingsresultaat en de mutaties van de incidentele baten en lasten. De incidentele baten en lasten 2021 bestaan grotendeels uit de effecten van de Coronacrisis. De verwachte effecten van de Coronacrisis voor 2022 zijn niet in deze tabel opgenomen. Onderstaande vergelijking is gebaseerd op het structurele begrotingsresultaat 2022 en 2021. De Programmabegroting 2021, inclusief wijzigingen De Programmabegroting 2022 bestaand beleid
€ 242.141 € 2.696.009
T.o.v. 2021 is sprake van een verbetering van het structurele resultaat met
€ 2.453.868
De grote afwijkingen ten opzichte van de programmabegroting 2021 vloeien in het bijzonder voort uit de incidentele uitgaven in 2021 welke gedekt worden door onttrekkingen uit de reserves. Ook van grote invloed is de verschuiving van uitgaven en inkomsten als gevolg van de invoering van het woonplaatsbeginsel.
Voorstellen van nieuw beleid Voorstellen van nieuw beleid leiden tot het volgende beslag op middelen. In bijlage 2 vindt u de uitwerking van de voorstellen van nieuw beleid per programma. Investeringsniveau Programma
2022
2023
2024
2025
1. Leefomgeving
5.762.850
5.534.750
6.741.750
4.401.250
2. Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen
7.067.000
7.343.304
5.600.000
0
3. Economie en werkgelegenheid
0
0
0
0
4. Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening
0
0
0
0
12.829.850
12.878.054
12.341.750
4.401.250
Totaal investeringsniveau nieuw beleid
8
Budgettaire lasten (nieuw beleid) Programma
2022
2023
2024
2025
1. Leefomgeving
1.167.953
1.313.864
1.643.701
1.739.549
2. Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen
1.558.260
1.676.809
1.844.809
1.844.809
3. Economie en werkgelegenheid
275.000
215.000
215.000
140.000
4. Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening
468.000
478.000
505.000
498.000
Totaal budgettaire lasten nieuw beleid
3.469.213
3.683.673
4.208.510
4.222.358
Dekking uit reserve
1.085.804
806.804
771.304
585.000
88.475
147.228
234.233
250.092
Totaal dekking t.l.v. reserves & voorzieningen
1.174.279
954.032
1.005.537
835.092
Netto budgettaire jaarlasten nieuw beleid
2.294.934
2.729.641
3.202.972
3.387.266
Dekking uit voorziening riolering
Hierbij is nadrukkelijk rekening gehouden met het vastgestelde coalitieprogramma. Belangrijke items zijn onder andere de implementatie van de Omgevingswet, energietransitie, onderwijshuisvesting Groenlo, binnensport Groenlo, zorg en participatie in het bijzonder gericht op samenwerking, preventie en langer zelfstandig thuis wonen en verduurzaming rioolbeheer.
Financieel begrotingsresultaat 2022 Op basis van de Programmabegroting 2022, voorstellen van nieuw beleid (besluit en noodzakelijk) en het dekkingsplan ontstaat het volgende financiële beeld voor het jaar 2022. Structureel begrotingssaldo programmabegroting 2022
€ 961.587
Incidentele baten en lasten
€ 1.734.422
Structureel resultaat bestaand beleid
€ 2.696.009
Voorstellen van nieuw beleid 2022
€ -2.294.934
Subtotaal
€ 401.075
9
Structureel dekkingsplan 2022
€ 338.162
Voordelig begrotingsresultaat 2022
€ 739.237
Ten opzichte van de kadernota lijkt het financieel rooskleuriger maar de positieve ontwikkeling wordt in hoofdzaak veroorzaakt door de toevoeging van extra rijksmiddelen ad € 1,7 miljoen voor het sociaal domein; jeugd uitgaven. Hier komt bij dat de extra rijksmiddelen slechts voor 2022 door het demissionaire kabinet zijn toegezegd. Landelijk is afgesproken dat de gemeenten in hun meerjarenramingen rekening mogen houden met 75% van de extra rijksbijdrage. Tegenover genoemde verhoging staat dat het rijk alsnog de opschalingskorting (circa € 400.000 voor Oost Gelre) heeft doorgevoerd ondanks hevig verzet door de VNG en alle gemeenten.
Incidentele baten en lasten bestaand beleid Het overzicht van de incidentele baten en lasten biedt inzicht welke incidentele lasten deel uitmaken van de totale baten en lasten. Incidentele baten en lasten
2022
4. Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening
Algemene dekkingsmiddelen
1.734.422
Incidentele baten
1.734.422
2023
2024
2025
20.000
20.000
20.000
20.000
20.000
20.000
Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves Onderstaand overzicht geeft u inzicht in de structurele mutaties van de reserves. De belangrijkste mutatie betreft de bespaarde rente. Structurele mutaties van de reserves
Bespaarde rente reserves
Kapitaallasten school Flierbeek en Hamalandschool, reserve onderwijshuisvesting (mutatie loopt af in 2036)
Totaal
Toevoeging
Onttrekking
Saldo
-149.024
191.387
42.363
0
115.000
115.000
-388.456
516.150
127.694
Meerjarenbeeld In de Meerjarenbegroting hanteren wij de volgende uitgangspunten:
10
Ontwikkeling prijsstijgingen en loonkosten In de Meerjarenbegroting houden wij rekening met constante prijzen. We houden dus geen rekening met inflatie en loonsomontwikkeling. We gaan uit van de ramingen van het Centraal Planbureau, te weten voor 2022 een inflatie van +1,4%. Voor de loonkostenaanpassing gaan we uit van 1,4% in 2022. Algemene uitkering uit het gemeentefonds - Zoals gebruikelijk is de meicirculaire gehanteerd voor de berekening van de algemene uitkering voor de programmabegroting. Een belangrijke ontwikkeling hierbij is dat het rijk door de negatieve bijstellingen op de rijksbegroting voor prijsontwikkelingen het accres daalt in totaliteit met € 126,5 miljoen. Conform de normeringsmethodiek is de algemene uitkering gekoppeld aan de ontwikkeling van de rijksbegroting. - Opschalingskorting: De opschalingskorting is een aantal jaren opgenomen als drukmiddel om te komen tot grotere gemeenten (100.000+) Zowel in beleidsmatige als praktische zin is hier niets van terecht gekomen. Logischerwijs is dan ook zowel in 2020 en 2021 de opschalingskorting bevroren. Echter is deze voor 2022 in volle omvang opgenomen. Oftewel een daling van de algemene uitkering met € 270 miljoen.
De opschalingskorting is aldus de VNG in strijd met de normering en ondanks eerdere melding van de minister van binnenlandse zaken dat de opschalingskorting geen recht doet aan de systematiek is deze alsnog verwerkt. - Onderzoek kosten jeugdhulp in relatie met de rijksbijdragen Nadat de VNG de arbitragecommissie heeft ingeroepen over de omvang van rijksmiddelen voor het sociaal domein en na de uitspraak van de arbitragecommissie zijn afspraken gemaakt over extra gelden voor het sociaal domein onderdeel jeugdzorg. Voor 2022 vindt een extra compensatie plaats van € 1.314 miljoen. Voor Oost Gelre betreft het een bedrag van ruim € 1,7 miljoen. De extra middelen zijn alleen toegekend voor 2022. Het demissionair kabinet laat de structurele invulling over aan het volgende kabinet. Landelijk is afgesproken dat 75% van het extra toegekende budget voor 2023 en volgende jaren moet worden meegenomen. Hier is dan ook in de meerjarenramingen rekening gehouden. - Woonplaatsbeginsel Met ingang van 1 januari 2022 wordt het woonplaatsbeginsel ingevoerd. In de nieuw situatie komen de kosten voor de jongeren met een zorgtraject met verblijf voor rekening van de gemeente waar jongere voor plaatsing stond ingeschreven. Voor onze gemeente heeft dat tot gevolg dat zowel de inkomsten als de uitgaven met circa € 3,5 miljoen teruglopen.
In de begroting 2022 is rekening gehouden met deze daling aan zowel de inkomsten als de uitkomstenkant. Verder zijn wij over de T-2 systematiek in overleg met het rijk over de afrekening 2020 en 2021 welke buiten het woonplaatsbeginsel vallen. Belastingdruk Wij houden vanaf 2022 rekening met een jaarlijkse trendmatige verhoging van 2% voor de onroerendezaakbelasting (OZB) ad € 135.000. In het voorgestelde dekkingsplan stellen we voor 2022 een extra verhoging van 2% voor. Voor de jaren 2023 tot en met 2025 stellen we naast de trendmatige verhoging geen extra verhoging voor.
Meerjarenperspectief 2022-2025 Doorrekening van het meerjarenperspectief leidt tot het volgende financieel overzicht. Meerjarenperspectief
Begrotingsuitkomst lopend jaar
2022
2023
2024
2025
961.587
11
jaarlijkse autonome ontwikkelingen uitgaven
vrijval kapitaallasten
143.000
260.000
207.000
ontwikkeling prijzen
-300.000
-600.000
-900.000
correctie incidenteel
20.000
jaarlijkse autonome ontwikkelingen inkomsten
algemene uitkering uit het gemeentefonds
1.734.422
-510.113
615.747
971.709
trendmatige verhoging OZB
135.000
135.000
135.000
135.000
trendmatige verhoging leges
24.000
24.000
24.000
24.000
vrijval nieuw beleid
155.042
subtotaal
Netto budgettaire last nieuw beleid
Cumulatief dekkingsplan
Begrotingsresultaat
2.855.009
2.521.938
2.956.685
3.394.394
-2.294.934
2.729.641
3.202.972
3.387.266
179.162
293.324
293.324
293.324
739.237
85.621
47.037
300.452
Meerjarenperspectief inclusief structureel nieuw beleid (besluit + noodzakelijk) Meerjarenperspectief inclusief structureel nieuw beleid
Resultaat
Nieuw beleid structureel
Riolering
Structureel resultaat
2022
2023
2024
2025
961.587
824.587
621.587
268.587
-2.294.934
-2.729.641
-3.202.972
-3.387.266
88.475
147.228
234.233
250.092
-1.244.872
-1.757.826
-2.347.152
-2.868.587
12
Meerjarenperspectief inclusief structureel en incidenteel nieuw beleid (besluit + noodzakelijk) Meerjarig dekkingsplan
2022
2023
2024
2025
Structureel dekkingsplan 2022
189.000
159.162
159.162
159.162
Verhogen OZB meer dan trendmatig
135.000
0
0
0
Lagere energielasten i.v.m. versneld vervangen openbare verlichting
14.162
14.162
14.162
14.162
0
100.000
100.000
100.000
338.162
273.324
273.324
273.324
Taakstelling personeelsformatie
Totaal
Meerjarenperspectief Meerjarig dekkingsplan
2022
2023
2024
2025
Structureel resultaat
-1.244.872
-1.757.826
-2.347.152
-2.868.587
Incidentele baten en lasten
1.734.422
20.000
20.000
20.000
Meerjarig dekkingsplan
338.162
293.324
293.324
293.324
Totaal
827.712
-1.444.502
-2.033.828
-2.555.263
Reservepositie Hierna volgt een opsomming van de stand van de eigen financieringsmiddelen per 1 januari 2021 en 1 januari 2022. Hierbij maken we onderscheid tussen algemene reserves, bestemmingsreserves en voorzieningen. Reservepositie
2021
2022
Algemene reserve
- waarvan geblokkeerd
23.990.902
23.990.902
- waarvan vrij besteedbaar
2.658.882
2.083.066
Bestemmingsreserves
11.627.508
10.757.273
Voorzieningen
12.040.347
11.837.879
13
Reservepositie
2021
Totaal reserves en voorzieningen
2022
50.317.639
48.669.120
Naast een structureel sluitende Meerjarenbegroting is het voor de robuustheid van de gemeentelijke financiële positie noodzakelijk dat we over een vrij besteedbare reserve beschikken. Die moet minimaal gelijk zijn aan de uitgangspunten in de nota risicomanagement en het financieel weerstandsvermogen. De minimaal benodigde weerstandscapaciteit € 2,5 miljoen. De algemene reserve vrij besteedbaar komt op begrotingsbasis met ingang van 2022 onder de vastgestelde grens van € 2,5 miljoen. Dit maakt noodzakelijk dat wordt bezien op welke wijze de vrij besteedbare reservepositie kan worden verbeterd. Daar staat tegenover dat de reservepositie algemeen (geblokkeerd plus vrij besteedbaar) uitstekend is van in totaliteit € 24 miljoen. Een nadere analyse zal onderdeel uitmaken van het jaarverslag 2021. Op basis van de voorstellen kennen de reservepositie en de weerstandsnorm de volgende ontwikkeling: Reservepositie en weerstandsnorm
2022
2023
2024
2025
Vrije besteedbare reserves
2.083.066
1.550.193
1.174.583
1.636.931
Beschikbare weerstandscapaciteit
3.450.357
2.266.887
1.741.596
1.370.227
Benodigde weerstandscapaciteit
-2.500.000
-2.500.000
-2.500.000
-2.500.000
950.357
-233.113
-758.404
-1.129.773
Weerstandscapaciteit boven/onder de norm
Ontwikkeling algemene uitkering De ontwikkelingen in het sociaal domein dwingen ons om hiervoor een taakstelling op te nemen. Wij hebben de voorlopige effecten van de meicirculaire in het meerjarenperspectief meegenomen. Ontwikkeling algemene uitkering
2023
2024
2025
Ontwikkeling algemene uitkering
-2.157.112
106.846
455.204
Ontwikkeling integratie uitkering
-7.895
-3.518
-10.918
Ontwikkeling sociaal domein
-267.112
-188.677
-155.031
Ontwikkeling cumulatief
-2.432.119
-85.349
289.255
14
Programmaplan Programma 1 - Leefomgeving Inleiding Programma 1 omvat het thema Leefomgeving. Naast de aanstaande Omgevingswet, de verdere uitrol van Geef Lichtenvoorde Kleur! en Programma Stad Groenlo spelen er veel meer verschillende ontwikkelingen die het komende jaar aandacht vragen van het gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie. Daarbij willen we een viertal speerpunten benoemen voor 2022:
Ontwikkeling van een visie en beleidskader voor het buitengebied. Er komen veel veranderingen op het buitengebied. Veranderingen ten aanzien van (agrarische) bedrijfsvoering, initiatieven in het kader van de klimaatdoelstellingen en dergelijke vragen om aandacht en daadkracht van onze gemeente.
Doorontwikkeling van woningbouw in alle kernen. Daar waar de afgelopen jaren woningbouw stagneerde, zien we dat er belangrijke stappen gezet worden om de woningbouw in alle kernen van Oost Gelre weer te stimuleren. Er zijn nieuwe kaders ontwikkeld voor woningbouw in de kleine kernen en Groenlo en Lichtenvoorde. Daarnaast zijn er verruimde mogelijkheden voor functieverandering van agrarische erven nabij de kernen (woondroebelbeleid). Inmiddels zijn op basis van deze kaders in iedere kleine kern één of meerdere woningbouwplannen in ontwikkeling of uitvoering.
Opstellen van Omgevingsvisie en aanpalend beleid. In het verlengde van de Omgevingswet en de voorgaande 2 punten wordt energie gestoken in het ontwikkelen van een Omgevingsvisie.
Regionale Energie Strategie Achterhoek. Duurzaamheid en energiedoelstellingen zijn geen zaak voor gemeenten alleen. Mede daarom participeren wij in de verdere ontwikkeling van een regionale energiestrategie voor de gehele Achterhoek.
Ruimtelijke ontwikkeling Inleiding De ruimtelijke ontwikkelingen voor de toekomst zijn niet meer zozeer gericht op de kwantitatieve groei van de stad en de kernen maar richten zich vooral op de kwaliteitsverbetering van de bestaande woonwijken, het buitengebied, bedrijventerreinen en de centra, waarbij rekening wordt gehouden met de gevolgen van de demografische ontwikkelingen.
Bestuurlijke kaders
Strategienota "Samen aan de slag in andere tijden"
Omgevingsvisie
Programma "Geef Lichtenvoorde Kleur"
Programma "Stad Groenlo"
Programma "Besselinkschans"
Nota functieverandering buitengebied Oost Gelre
Beeldtaal Lichtenvoorde
Beeldkwaliteitsplan openbaar groen
Plussenbeleid Oost Gelre
Ontwikkelingen Ontwikkeling buitengebied
15
De ontwikkeling van het buitengebied heeft hoge prioriteit. Het buitengebied heeft namelijk nu en in de nabije toekomst te maken met grote uitdagingen. Achterblijvende inkomsten, hogere kosten, verduurzaming, stikstofproblematiek, problemen bij erfopvolging of anderszins, kunnen ertoe leiden dat het agrarische landschap er anders uit komt te zien. Dit vraagt om een visie op en beleidskader voor het buitengebied. Omgevingsvisie Dit alles zullen wij uiteindelijk opnemen in de Omgevingsvisie. Nieuw ruimtelijk beleid dat nog moet worden ontwikkeld, krijgt een plek in de Omgevingsvisie die in voorbereiding is. Een aantal onderwerpen hebben wij de afgelopen periode reeds uitgewerkt. Daarbij moet gedacht worden aan de energietransitie en wonen in zowel de kleine kernen als in Lichtenvoorde en Groenlo. De opstelling van de Omgevingsvisie hangt nauw samen met de invoering van de Omgevingswet. Op 24 juni 2021 heeft minister Ollongren bekend gemaakt dat zij op basis van interbestuurlijk overleg de datum voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet met een half jaar heeft verplaatst naar 1 juli 2022. Per oktober 2021 zal moeten blijken of met name de landelijke voorzieningen van het digitaal stelsel Omgevingswet (DSO) voldoende zijn gevorderd.
Het streven blijft onverminderd om de voorbereidingen voor deze nieuwe wetgeving zoveel mogelijk door te zetten en in elk geval de vereiste formele besluiten tijdig afgerond te hebben. Een daarop afgestemde geactualiseerde mijlpalenplanning is u medio juli 2021 voorgelegd. Daarnaast wordt overeenkomstig het door de raad vastgestelde herziene ambitiedocument en het koersdocument voor de Omgevingsvisie o.a. gewerkt aan de voorbereiding van die visie, die volgens de huidige planning eind 2022 ter vaststelling kan worden aangeboden. Aan de hand van een landelijk ontwikkelde “Werkwijze structurele effecten Omgevingswet” proberen we de lokale effecten voor Oost Gelre van zowel de Omgevingswet als de Wet Kwaliteitsborging Bouw, die op hetzelfde moment in werking zullen treden, in beeld te brengen. Dit zal naar verwachting per medio 2022 moeten leiden tot een voorstel tot begrotingswijziging op dit onderdeel. Programma Geef Lichtenvoorde Kleur! Naast de ontwikkeling van het buitengebied en het opstellen van een Omgevingsvisie, is een andere ruimtelijke ontwikkeling voor 2022 de verdere uitwerking van programma Geef Lichtenvoorde Kleur! Met dit programma wordt in Lichtenvoorde een vitaal en compact centrum ontwikkeld.
Hierbij gaan we in overleg met de ondernemers en andere belanghebbenden kijken naar een betere invulling van bestaande functies en gaan we op zoek naar nieuwe functies voor het centrum. Inmiddels zijn de grote bouwprojecten in gang gezet of zitten in een voorbereidende fase. Ook in de openbare ruimte zoeken we naar mogelijkheden om het winkelgebied te vergroenen, te verfraaien, kunst eraan toe te voegen en het gebied meer kleur te geven. Dit willen we onder meer bereiken door het voortzetten van het street art project. Programma Stad Groenlo Het programma Stad Groenlo wil de bedrijvigheid en levendigheid in Groenlo versterken, zodat de stad in de toekomst een plek is waar het goed wonen, werken en leven is. In de eerste jaren van het programma zijn er veel projecten uitgevoerd. We zien dat de werkzaamheden van de afgelopen periode bijdragen aan de doelen die we in het programma gesteld hebben. We blijven onze schouders hier als gemeente onder zetten. Immers: het programma is een vliegwiel om allerlei activiteiten in Groenlo te ontwikkelen. Programma Stad Groenlo biedt voldoende ruimte voor initiatieven, ook in 2022. We willen daarbij ook gebruik maken van de middelen uit de Regiodeal. De gemeenten wil initiatieven ondersteunen en mensen op weg helpen.
Maar de gemeente zal ook zelf ideeën aandragen, en, in die gevallen dat bepaalde ideeën zo belangrijk zijn voor een vitale stad, zelf de regie ter hand nemen. Ook in de periode 2022 tot 2027 volgen er nieuwe projecten om Groenlo Vestingstad verder uit te bouwen waarmee we Groenlo regionaal maar ook bovenregionaal op de kaart kunnen zetten. Bedrijventerreinen We merken dat er, ondanks corona, veel serieuze aanvragen komen voor bedrijfskavels op de Laarberg. Een deel van deze aanvragen heeft recentelijk geleid tot koopovereenkomsten of verkeren in vergaande onderhandelingen. Wij zien dat er naast regionale bedrijven ook veel lokale bedrijven zich willen vestigen op de Laarberg. Er is meer vraag dan is vastgelegd in regionale afspraken en is door vertaald in de provinciale verordening. We zullen daarover in de Regio Achterhoek en met de Provincie het gesprek aan gaan. Voor
16
het bestaande terrein, Laarberg Centraal, is een bestemmingsplanprocedure vanwege de stikstofdiscussie niet mogelijk. Voor een deel van het terrein werken we nu bij individuele vergunningsaanvragen met een Ruimtelijke beoordelingskader als toetsinstrument voor afwijkingsbesluiten. Hierbij moet per aanvraag worden aangetoond dat het past binnen de milieuregelgeving, waaronder stikstof. Dit is een praktische oplossing, maar geen wenselijke situatie, zeker niet voor een regionaal bedrijventerrein. Ook de verkoop van kavels op bedrijventerrein op bedrijventerrein Lindebrook in Lichtenvoorde verloopt voorspoedig. Nagenoeg alle kavels op dit terrein hebben een invulling gekregen. Met de splitsing van de Woon-werkkavels in reguliere bedrijfs- en woningbouwkavels is beter ingespeeld op de huidige marktvraag. Gelet op de binnenkomende aanvragen voor bedrijfskavels is het nodig om nieuwe gronden in gebruik te nemen. Voor de Laarberg is een nieuw ruimtelijk toetsingskader noodzakelijk. In Lichtenvoorde gaan we onderzoeken op welke wijze we de (toekomstige) ruimtevraag van lokale bedrijven kunnen facilitairen.
Wat willen we bereiken? Bestaand vastgoed dat leeg komt te staan of verpaupert wordt herontwikkeld. We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten:
We gaan flexibel om met diverse woonvormen, al of niet tijdelijk. Winkels moeten woningen kunnen worden en vice versa.
We geven bekendheid aan de mogelijkheid tot het afgeven van tijdelijke vergunningen voor flexibele bouwconcepten met een bepaalde duur.
We faciliteren bij herontwikkeling of transformatie van vastgoed dat leeg komt te staan of verpaupert en we voeren functieveranderingsbeleid in het buitengebied uit. Binnen stedelijk gebied gaan wij in overleg over initiatieven voor herontwikkeling en geven we uitvoering aan de programma's Stad Groenlo en Geef Lichtenvoorde kleur. We ontwikkelen de "Menukaart Wonen Lichtenvoorde en Groenlo" (kwalitatieve toets voor initiatieven voor nieuwe woningen).
Wat gaan we ervoor doen? We geven uitvoering aan de Menukaart Wonen voor Groenlo en Lichtenvoorde
Wat willen we bereiken? De kwaliteit van bestaande bebouwing in de (kleine)kernen verbetert. In het kader van prestatieafspraken gaan we in gesprek met woningbouwcorporaties over verduurzaming van de woningvoorraad en het (her)bouwen van betaalbare huurwoningen voor de juiste doelgroepen op de juiste locaties.
Wat gaan we ervoor doen? Bekendheid geven aan de Toekomstbestendige Wonen Lening.
Wat willen we bereiken? Versterken ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten:
De verschillende landschapstypen en ensembles kennen een eigen identiteit. Deze blijven behouden en worden waar mogelijk versterkt.
17
We faciliteren groepsprocessen in de kernen en duurzame projecten gericht op ontwikkeling van het landschap.
Ruimtelijke ontwikkelingen worden op basis van objectieve criteria ingepast en gecompenseerd.
We passen het Plussenbeleid toe, dit beleid geeft kwaliteitsvoorwaarden voor het ruimtelijk beleid van onze gemeente indien medewerking wordt gevraagd bij het realiseren van een uitbreiding van de niet-grondgebonden veehouderij.
Het bermonderhoud wordt naast het waarborgen van verkeersveiligheid ingezet voor verhogen van biodiversiteit en versterken van landschap
Wat gaan we ervoor doen? We ontwikkelen een instrument om ruimtelijke ontwikkelingen op basis van objectieve criteria in te passen en / of te compenseren. We stellen een omgevingsvisie vast. De verschillende landschapstypen en ensembles kennen een eigen identiteit. Deze blijven behouden en worden waar mogelijk versterkt.
Wat willen we bereiken? Vitaal centrum van Lichtenvoorde Uitgangspunten zijn vastgelegd in Programma 'Geef Lichtenvoorde Kleur'. We geven daar uitvoering aan. Het ontwikkelen van een vitaal en compact centrum staat centraal. Dit realiseren we door het stimuleren van de samenwerking tussen ondernemers, het zoeken van nieuwe functies voor leegstaand vastgoed, het ontwikkelen van een aantal nieuwbouwprojecten, het toevoegen van sfeer en beleving, meer groen, kunst en cultuur, meer toeristische potentie, etc. Dit gebeurt in overleg met ondernemers, inwoners en verenigingen.
Wat gaan we ervoor doen? Het kernwinkelgebied wordt compacter door het plan Hof aan de Dijkstraat te realiseren (transformatie naar wonen). In mei 2021 is het bestemmingsplan Hof aan de Dijkstraat vastgesteld. Hierna kan de omgevingsvergunning worden aangevraagd. Start bouw staat gepland voor eind september/begin november 2021. Oplevering woningen zomer 2022. Daarna aanpakken reconstructies Koemstraat en Dijkstraat. Het parkeren in en rondom het centrum wordt in beeld gebracht en waar nodig / mogelijk gewijzigd. Parkeeronderzoek is afgerond. Blijvend punt van aandacht in allerlei projecten in en om het centrum. Waar kansen zijn, worden ze gepakt. Enkele plekken worden omgezet naar blauwe zones. Op het activiteitenplein komen nieuwe (en meer) parkeerplaatsen. Ondernemers wordt gevraagd om personeel aan de rand van het kernwinkelgebied te laten parkeren. Er wordt 'scheef' geparkeerd (langparkeerders staan dichtbij de winkels, terwijl winkelend publiek verder weg moet parkeren). Aantal parkeerplekken in en rond het centrum is in basis wel voldoende. In het centrum wordt gewerkt aan het toevoegen van meer sfeer en beleving (vergroenen, streetart, kunst, kleur, straatmeubilair en verlichting).
Na de start en gedeeltelijke oplevering van de nieuwbouwprojecten aan de Dijkstraat en Nieuwmarkt, wordt sfeer, groen en beleving de komende jaren een belangrijk speerpunt in programma Geef Lichtenvoorde Kleur. Streetart wordt voortgezet, er wordt uitvoering gegeven aan de beeldtaal (vergroenen centrum), ondernemers ontplooien initiatieven om de winkelstraten aan te kleden, we ontwerpen unieke verlichtingsobjecten.
18
We (her)ontwikkelen de omgeving gemeentehuis (voormalige Rabobank, parkeren, Jorisschool, Careaz). We passen kunst (streetart) toe in het centrum van Lichtenvoorde. We realiseren nieuwe winkelruimte, woonruimte en de nieuwe bibliotheek aan de Nieuwmarkt. Betreft de laatste fase van de nieuwbouw aan de Nieuwmarkt en de realisatie van het activiteitenplein. Projecten lopen, subsidie is toegekend. In 2021 zal het technisch ontwerp gereed zijn, gevolgd door een aanbesteding van het werk. Zodat het activiteitenplein direct aansluitend na de nieuwbouw uitgevoerd kan worden.
Wat willen we bereiken? Vitaal centrum van Groenlo Uitgangspunten zijn vastgelegd in Programma ‘Stad Groenlo’. We ontwikkelen een vitaal en compact centrum, waarbij we in overleg met de ondernemers en andere belanghebbenden kijken naar een betere invulling van bestaande functies en op zoek gaan naar nieuwe functies voor het centrum. Tevens is religieus erfgoed onderdeel van het gemeentelijk beleid (naast monumenten).
Wat gaan we ervoor doen? We geven uitvoering aan het programma 'Stad Groenlo'.
Wonen in Oost Gelre Inleiding Wonen is essentieel, zowel de woning als de leefomgeving. De woonwensen van inwoners moeten centraal staan bij het woonbeleid (bouwen naar behoefte). Daarbij is een rol weggelegd voor de dorpsbelangenorganisaties in de verschillende kernen van Oost Gelre. Zij kennen als geen ander de lokale situatie en de specifieke (woon)wensen. Het woonbeleid moet gericht zijn op kwaliteit, duurzaamheid, flexibiliteit, levensloopbestendigheid en maatwerk. Niet de contingenten (kwantiteit), maar de kwaliteit van de woonplannen die de leefbaarheid een positieve impuls geven zijn leidend. Dit met het doel de woningmarkt weer in beweging te krijgen.
Ontwikkelingen In 2020 hebben we de woningbehoefte op kernniveau in beeld gebracht en vastgesteld. Voor zowel Groenlo, Lichtenvoorde als de kleine kernen zijn visies vastgesteld die een basis vormen om plannen voor het toevoegen van nieuwe woningen te kunnen ontwikkelen. We gaan door met de uitvoering van concrete plannen in de kleine kernen. Voor de kernen Groenlo en Lichtenvoorde nemen we concrete plannen van private partijen in behandeling. We gebruiken daarvoor de Menukaart Wonen Lichtenvoorde en Groenlo. Gezien de toegenomen behoefte zetten we ook gemeentelijke gronden in voor woningbouw. Voorbeelden hiervoor zijn de vrijkomende schoollocaties en Flierbeek fase 3 in Lichtenvoorde. In 2021 vindt een regionaal een woonwensenonderzoek plaats (AWLO). De resultaten worden in 2021 vertaald naar een actualisatie van het gemeentelijke woonbeleid. Hierin actualiseren we de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte en stellen deze zo nodig bij. Voor kwetsbare groepen die vanuit een Wmo/jeugdzorgondersteuningsetting zelfstandig kunnen gaan wonen zijn onvoldoende goedkope huurwoningen beschikbaar. Wij werken met initiatiefnemers aan het realiseren van deze huisvesting. Ten aanzien van de sociale huurwoningvoorraad doen wij dit laatste in nauw overleg met de woningbouwcorporaties. Concrete afspraken leggen we vast in de prestatieafspraken.
Tenslotte zetten we in op de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad. Daarbij haken we in op regionale projecten.
Bestuurlijke kaders
Woonvisie Oost Gelre
19
Verordening toekomstbestendig wonen Gelderland gemeente Oost Gelre
Menukaart Wonen Groenlo & Lichtenvoorde
Ruimtelijke verkenning wonen Kleine Kernen
Wat willen we bereiken? Bouwen naar behoefte We spelen actief in op de actuele woningbouwbehoefte.
Wat gaan we ervoor doen? In samenwerking met dbo's realiseren van woningbouwprojecten in de kleine kernen door uitvoering te geven aan de Ruimtelijke verkenning wonen Kleine Kernen. We werken mee aan kwalitatief goede plannen voor woningbouwsplitsing, inbreidingslocaties, wonen in winkelstraten en functieverandering die inspelen op de actuele behoefte.
Wat willen we bereiken? Er zijn voldoende betaalbare en levensloopbestendige (sociale) huurwoningen beschikbaar voor alle doelgroepen. We hanteren daarbij het volgende uitgangspunt:
de mogelijkheid tot wonen en zorg voor gehandicapt kind of hulpbehoevende inwoners in de directe woonomgeving is gewenst,
Wat gaan we ervoor doen? We maken met woningcorporaties jaarlijks prestatieafspraken over de toegankelijkheid, betaalbaarheid en beschikbaarheid van seniorenwoningen, woningen voor de jongeren tot 23 jaar en mensen die beschermd wonen
Wat willen we bereiken? Er zijn voldoende bouwkavels beschikbaar in de hoofdkernen Groenlo en Lichtenvoorde. We zorgen er voor dat er bouwkavels op voorraad zijn in alle kernen van onze gemeente. Uitgangspunt daarbij is dat er gebouwd wordt voor "eigen behoefte". Bij nieuwbouw zijn levensloopbestendige en energiezuinige woningen uitgangspunt.
Wat gaan we ervoor doen? Realiseren van herontwikkelingslocaties in bestaand stedelijk gebied in Lichtenvoorde. In het kader van de menukaart Wonen Groenlo en Lichtenvoorde worden een aantal locaties in Lichtenvoorde ontwikkeld. Realiseren uitbreidingslocatie aan Flierbeek in Lichtenvoorde (Flierbos). Herontwikkelen vrijkomende schoollocaties in Lichtenvoorde waarbij deze een woonfunctie krijgen. In de tweede helft van 2020 is gestart met het participatietraject voor een visie op de vrijkomende schoollocaties. Na vaststelling van de visies voor de schoollocaties wordt in de tweede helft van 2021 gestart worden met het opstellen en in procedure brengen van de bestemmingsplannen voor deze locaties.
20
Realiseren woningbouw op de locatie Oldenhuis in Groenlo. Verder ontwikkelen woningbouwlocatie Brouwhuizen in Groenlo.
Wat willen we bereiken? Er zijn voldoende bouwkavels beschikbaar in de kleine kernen. We zorgen er voor dat er bouwkavels op voorraad zijn in alle kernen van onze gemeente. Uitgangspunt daarbij is dat er gebouwd wordt voor "eigen behoefte". Bij nieuwbouw zijn levensloopbestendige en energiezuinige woningen uitgangspunt.
Wat gaan we ervoor doen? We geven uitvoering aan de Ruimtelijke verkenning wonen kleine kernen door in overleg met de Dorpsbelangenorganisaties medewerking te verlenen aan woningbouwplannen. Daarbij is sprake van maatwerk waarbij de aanpak per dorp kan verschillen.
Wat willen we bereiken? Er zijn voldoende veilige woonmogelijkheden beschikbaar voor arbeidsmigranten. Woonmogelijkheden voor arbeidsmigranten zijn niet alleen een zorg voor de lokale overheid, maar ook van het bedrijfsleven.
Wat gaan we ervoor doen? We gaan in overleg met de betrokken organisaties over de opgave huisvesting arbeidsmigranten We stellen de ruimtelijke kaders op waarbinnen huisvesting van arbeidsmigranten gerealiseerd. kan worden
Wat willen we bereiken? Het aanbod van intramurale mogelijkheden van wonen met zorg sluit aan op de lokale vraag Het aanbod van intramurale woonvoorzieningen sluit aan bij de lokale vraag. Het aanbod biedt een woonkwaliteit die aansluit bij de huidige vraag. De woonvormen worden in het centrum van de kernen gerealiseerd, tenzij er voor de doelgroep een reden is elders te huisvesten. Woonvoorzieningen zijn bedoeld voor inwoners met een lokaal netwerk. Nieuwe wooninitiatieven moeten dan ook aantoonbaar maken dat zij gericht zijn op inwoners met een bestaand netwerk in de gemeente.
21
Wat gaan we ervoor doen? Met Stichting de Lichtenvoorde kijken wij naar de huidige en benodigde huisvesting voor de doelgroep die onder de Wlz valt. Voor de grote kernen kijken wij met Marga Klompé en Careaz op welke manier nieuwbouw een bijdrage kan leveren aan het oplossen van deze vraag. De bijdrage die deze nieuwbouw kan leveren aan de kwalitatieve verbetering van de 2 kernen is belangrijk. Wij stellen een beoordelingskader zorg en wonen op. Wij werken mee aan het realiseren van vervangende huisvesting gedurende de tijd die nodig is voor het realiseren van nieuwbouw.
Wat willen we bereiken? Inwoners die beschermd wonen in onze gemeente kunnen doorstromen naar zelfstandig wonen Door een gebrek aan geschikte sociale huurwoningen blijven deze inwoners onnodig lang in de zorg. Jaarlijks inventariseren we de behoefte bij deze doelgroep.
Wat gaan we ervoor doen? We maken met woningcorporaties jaarlijks prestatieafspraken over de toegankelijkheid, betaalbaarheid en beschikbaarheid van seniorenwoningen, woningen voor de jongeren tot 23 jaar en mensen die beschermd wonen We maken afspraken met initiatiefnemers die woningplannen ontwikkelen om een deel te realiseren in het goedkope huursegment.
Wat willen we bereiken? Jongeren met een ondersteuningsvraag kunnen hun wooncarrière in onze gemeente vormgeven Jongeren met een ondersteuningsvraag en met een lokaal netwerk kunnen hun wooncarrière in Oost Gelre vormgeven. Door een gebrek aan geschikte sociale huurwoningen blijven deze inwoners nu nog onnodig lang in de zorg. Jaarlijks inventariseren we de behoefte bij deze doelgroep.
Wat gaan we ervoor doen? Wij starten een lokale pilot om trainingslocaties te realiseren waar jongeren zelfstandig kunnen leren wonen. Jongeren met een ondersteuningsvraag en met een lokaal netwerk kunnen hun wooncarrière in Oost Gelre vormgeven. We maken met woningcorporaties jaarlijks prestatieafspraken over de toegankelijkheid, betaalbaarheid en beschikbaarheid van seniorenwoningen, woningen voor de jongeren tot 23 jaar en mensen die beschermd wonen We maken afspraken met initiatiefnemers die woningplannen ontwikkelen om een deel te realiseren in het goedkope huursegment.
Beheer openbare ruimte Inleiding We werken aan een aantrekkelijke leefomgeving voor bewoners en bedrijven, waar mensen elkaar ontmoeten, zich thuis voelen en met plezier gebruik maken van de openbare ruimte. Een openbare ruimte die 22
voor iedereen toegankelijk is en waar ruimte is voor initiatieven die worden gefaciliteerd door de gemeente. We willen ruimte geven aan bewoners en hen graag betrekken bij het beheer en onderhoud van hun directe leefomgeving.
Ontwikkelingen Om de openbare ruimte aantrekkelijk en leefbaar te houden, is er naast een onderhoudscyclus ook een moment waarop deze openbare ruimte vervangen moet worden. Dit gebeurt vanuit een integrale benadering vanuit de disciplines verkeer, wegen, riolering, groen en duurzaamheid en op basis van de huidige inzichten en richtlijnen. En uiteraard is er interactie met de aanwonenden en belanghebbenden. Voor deze vervangingen zijn investeringsbudgetten nodig. In de kadernota staan diverse vervangingsvoornemens van straten en/of buurten die om een investering vragen. Naast de vervanging van de openbare ruimte zijn er nog andere concrete ontwikkelingen in de openbare ruimte:
We stellen een biodiversiteitsplan op. In dit plan bepalen we de ambities en kansen om de biodiversiteit in de gemeente te versterken. Een uitvoeringsparagraaf maakt hiervan onderdeel uit.
We stellen een soortenmanagementsplan op. Het doel is om alle handelingen en regelgeving ten aanzien van ruimtelijke ingrepen af te stemmen op beschermde flora en fauna. Hiermee voorkomen we dat er op ad hoc basis besluiten worden genomen. Beschermde soorten en kansrijke soorten worden met behulp van dit plan integraal beschermd. Procedures zullen we hierop afstemmen. Mogelijk dat hieruit maatregelen volgen waarvoor we financiering moeten vragen.
We stellen een Omgevingsvisie op. Hieruit volgt naar verwachting dat beleid aangepast moet worden. Verder zullen we integrale ambities en doelen afspreken waar mogelijk ook investeringen uit voortkomen.
We brengen aanpassingen aan in de verkeersstructuur. Door de afsluiting van de kruising N18 Twenteroute met de N312 Zieuwentseweg is aanpassing in de verkeersstructuur noodzakelijk. De aansluiting N312 Zieuwentseweg wordt omgelegd langs de N18 richting de Richterslaan en aangesloten op de kruising Richterslaan. Deze verandering zal consequenties hebben voor de verkeersstromen in Lichtenvoorde. Onderdeel van het pakket van maatregelen is een reconstructie van de Kerkhoflaan inclusief de kruising met de Richterslaan.
Bestuurlijke kaders
wegenbeleidsplan "Kijk op de Wegen"
gemeentelijk rioleringsplan 2017-2021
beleidsplan openbare verlichting 2008 - 2012
beleidsplan OV
Beeldkwaliteitsplan openbaar groen
Wat willen we bereiken? De landschappelijke kwaliteit en biodiversiteit versterken door middel van optimale inrichting en beheer We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten:
Bermen worden benut om gevarieerde beplanting aan te brengen
We passen ecologisch bermbeheer toe
Inrichting en beheer van de openbare ruimte worden beter afgestemd op verhogen van de biodiversiteit; inwoners worden daarbij intensief betrokken.
23
Normering van het openbaar groen volgens CROW, objectief vast te stellen door schouw en monitoring (beeldkwaliteitsplan).
Openbaar groen is ingericht voor meerdere bestemmingen zoals spelen recreëren, waterberging en ecologie.
We gebruiken geen gewasbeschermingsmiddelen.
We meten kwaliteit van groen- en landschapsbeheer door monitoren en schouwen of evaluatie van de vastgestelde beeldkwaliteit d.m.v. steekproefsgewijze schouwrondes.
Binnen stedelijk gebied gaan wij overleggen over initiatieven voor herontwikkeling en geven we uitvoering aan de programma's Stad Groenlo en Geef Lichtenvoorde kleur.
Wat gaan we ervoor doen? Inboet van laanbeplanting; gevarieerde aanplant als bijdrage voor biodiversiteit. Bermen worden benut om gevarieerde beplanting aan te brengen. Deze gevarieerde aanplant is als bijdrage voor biodiversiteit. Uitvoering geven aan het renovatieplan openbaar groen.
Wat willen we bereiken? Versterken leefbaarheid van buurt / wijk. Reconstructies of herinrichting van gebieden wordt altijd gezamenlijk met inwoners en overige belanghebbenden in de buurt opgepakt. Niet meer, maar kwalitatief beter (te onderhouden) groen. Reconstructie of herinrichting wordt optimaal benut om biodiversiteit te versterken en maatregelen t.b.v. klimaatadaptatie uit te voeren.
Wat gaan we ervoor doen? Realiseren van groene speel- en ontmoetingsplekken in samenwerking met buurt-, wijk-, speeltuinverenigingen.
Wat willen we bereiken? Alle (semi)openbare voorzieningen zijn toegankelijk voor alle inwoners De openbare ruimte dient voor alle mensen met een fysieke beperking zoveel als mogelijk toegankelijk te zijn.
Wat gaan we ervoor doen? De gemeente Oost Gelre heeft een subsidieregeling (semi-) openbare ruimten. Alle (semi-) openbare ruimten zijn toegankelijk voor alle inwoners De gemeente Oost Gelre ondersteunt de werkgroep toegankelijkheid openbare ruimte. Alle (semi-) openbare ruimten zijn toegankelijk voor alle inwoners
24
Wat willen we bereiken? Realiseren van een schone leefomgeving. In een schone, duurzame en veilige omgeving is het prettig wonen, werken en ontspannen.
Wat gaan we ervoor doen? Uitvoering geven aan het jaarprogramma verminderen zwerfafval. We voorkomen / beperken hondenpoepoverlast in de openbare ruimte door te handhaven en ervoor te zorgen dat er losloopvelden zijn.
Wat willen we bereiken? De voorzieningen in onze gemeente zijn goed en veilig bereikbaar De thema's doorstroming, bereikbaarheid en verkeersveiligheid zijn allen van belang.
Wat gaan we ervoor doen? Aanpassen komgrenzen en inrichten 30km/uur zones Onderzoek naar maatregelen is gestart mei 2021, uitvoering verwacht eind 2021. Groenlo-West en Laarberg beter bereikbaar maken met openbaar vervoer Nog twee bezwaarprocedures tegen bushaltes in Groenlo West, als die afgerond zijn eind 2021/begin 2022 bushaltes mogelijk nog iets upgraden indien gewenst. Opstellen verkeerscirculatieplannen voor Groenlo en Lichtenvoorde Mobiliteitsupdates Groenlo en Lichtenvoorde gepubliceerd in maart, periode voor verzamelen op/aanmerkingen, dit najaar 2021 definitief ter vaststelling aan de raad. Risicogestuurd verkeersveiligheid aanpakken in de hele gemeente volgens visie Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) Verbeteren parkeersituatie Lichtenvoorde en Groenlo om de centra bereikbaar te houden We gaan een onderzoek uitvoeren naar de verkeersonveiligheid (objectief en subjectief) en stellen een plan van aanpak op met concrete maatregelen. Het onderzoek is afgerond, de maatregelen worden genomen onder het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV)
Duurzaamheid en milieu Inleiding We willen naar een meer groene en circulaire economie. Natuur, grondstoffen, energie, voedsel en afval hebben een waarde. Wij streven ook lokaal naar een balans tussen mens, milieu en een gezonde economie. We stellen ambitieuze en haalbare milieudoelen. We betrekken lokale bedrijven en vooral ook de inwoners bij de overgang naar een duurzaam ingerichte gemeente. Een onderdeel van duurzaamheid is de Energietransitie. De ambitie is om in 2030 energieneutraal te zijn. Energietransitie is de omslag naar een lager energiegebruik, opgewekt met hernieuwbare energie (zon, wind en biomassa).
25
Ontwikkelingen In 2021 is de transitievisie warmte (TVW) vastgesteld. In aansluiting hierop wordt een start gemaakt met het opstellen van wijkuitvoeringsplannen (WUP's). De looptijd van de "Uitvoeringsagenda Energietransitie Oost Gelre" is in 2022 verstreken. Er dient een nieuwe uitvoeringsagenda te worden opgesteld.
Bestuurlijke kaders Energietransitie
Akkoord van Groenlo
Regionale uitvoeringsagenda duurzame energie Achterhoek
Uitvoeringsagenda energietransitie Oost Gelre
Beleid installaties opwekking hernieuwbare energie Oost Gelre
Beleidsregels planologische medewerking zonneparken Oost Gelre
Beleidsregels Zon op Erf
Milieu
Milieubeleidsplan gemeente Oost Gelre 2010 - 2020
Wat willen we bereiken? Beperken van de effecten van stikstof op kwetsbare natuur Bijdrage leveren aan het verminderen van de effecten van stikstofdepositie op kwetsbare natuur te beperken. Vanuit de provincie wordt het GMS (Gelderse Maatregelen Stikstof) geïnitieerd. Dit beschrijft een gebiedsgerichte aanpak voor de regio’s Arnhem-Nijmegen, Achterhoek, Foodvalley, Rivierenland, Stedendriehoek en Veluwe.
Wat gaan we ervoor doen? Oost Gelre levert een bijdrage aan het opstellen van een aanpak voor de Achterhoek
Wat willen we bereiken? Oost Gelre is energieneutraal Het centrale doel van het Klimaatakkoord is het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen met 49% in 2030 ten opzichte van 1990. Voor het behalen van deze doelstelling dienen 30 regio's een Regionale Energiestrategie op te stellen. Daarnaast dienen gemeenten voor het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving een Transitievisie Warmte op te stellen. De basis voor de lokale ambitie is het regionale 'Akkoord van Groenlo' en de regionale uitvoeringsagenda. In deze regionale uitvoeringsagenda duurzame energie Achterhoek is een mix aan hernieuwbare energiebronnen opgenomen van wind, zon en biomassa naast een besparingsdoelstelling op elektriciteit en gas. Op dit moment wordt er regionaal gewerkt aan een herijking van het 'Akkoord van Groenlo'. De uitkomsten van deze herijking vormen samen met onze transitie visie warmte, de RES 1.0 en (lokale) ontwikkelingen de kaders voor lokale energiestrategie welke in 2022 wordt opgesteld. Vervolgens gaan we een nieuwe uitvoeringsagenda opstellen. Daarbij hanteren we de volgende uitgangspunten:
De rol van de gemeente is het stimuleren en faciliteren van de energietransitie.
26
Door actieve informatievoorziening en het voeren van campagnes promoten wij de noodzaak van de energietransitie.
Inwoners, bedrijven en belangenorganisaties betrekken we bij de uitwerking van de plannen.
Inwoners, bedrijven en belangenorganisaties voeren zelf de door hen geïnitieerde projecten uit.
We werken regionaal samen op onderwerpen en maatregelen waar dat de efficiency en effectiviteit ten goede komt.
We maken duurzame energieprojecten mogelijk in bestemmingsplannen.
Wat willen we bereiken? Inwoners besparen op hun energieverbruik en wekken zelf energie op Besparing van energie is een belangrijke pijler van het programma Energietransitie. Ook inwoners kunnen daaraan een bijdrage leveren; dat stimuleren we.
Wat gaan we ervoor doen? We hebben een subsidieregeling voor het isoleren van woningen. We nemen deel aan het regionale VerduurSaam Energieloket. We nemen deel aan het regionale Agem Energieloket. We stellen de Toekomstbestendig Wonen Lening beschikbaar.
Wat willen we bereiken? Bedrijven besparen op hun energieverbruik en wekken zelf energie op Wij stimuleren bedrijven om energiebesparende maatregelen te treffen en zelf duurzame energie op te wekken.
Wat gaan we ervoor doen? We nemen deel aan het programma Zonnige Bedrijven We nemen deel aan het project Achterhoekse bedrijven en -parken op weg naar circulair, toekomstbestendig ondernemerschap, waarbij energie een onderdeel is van een bredere aanpak gericht op duurzaamheid.
Wat willen we bereiken? Binnen de gemeente Oost Gelre worden grootschalige hernieuwbare energieopwekkingsprojecten gerealiseerd Voor de realisatie van zonneparken is in 2019 de eerste tender opengesteld. Naar aanleiding hiervan lopen er drie projecten waarvoor de procedures zijn opgestart en die moeten leiden tot realisatie in de komende jaren. Naast deze projecten wordt er verdere invulling gegeven aan de projecten uit de werkstroom “Grootschalige hernieuwbare energieopwekking”. Voor de realisatie van één of enkele windturbines worden vervolgstappen gezet. Voor het op grote schaal verbeteren van de isolatiegraad van 1000 woningen worden in samenwerking met het Agem energieloket acties uitgevoerd.