Printversie verslag

Verslag van de raadsvergadering van de gemeente Oost Gelre, gehouden op dinsdag 1 november 2022 Voorzitter Griffier Aanwezige wethouders

: : :

Aanwezige raadsleden

:

Afwezig met kennisgeving Notulist

: :

Burgemeester A.H. Bronsvoort De heer J. Vinke Mevrouw E.E.M. Dusseldorp, de heren J.B.M. Hoenderboom, B.T.M. Porskamp en A.C.A. Schutten CDA: de dames E.H.M. Ribbers en J.M. Rotink en de heren J. Gerritsen, R.W.M. Krabbenborg, W.J.W.M. Leemreize, D.J.H. van Loon en B.M. Polman NLog: de heer B.H.G. Bosker OOG: mevrouw D. van der Donk-Eskes en de heren J.J.H. Bluemink, B.M. Hummelink, F. Jansen, J.P.M. Scheinck en R.W. Willering OLW: de heer P.J.M. Wallerbos PvdA: de heer R.M.J. Klein Tank VVD: de dames A.F. Algera-Dorenbos en S.M.E. Bürer en de heren F.B. Boschker (alleen ’s avonds) en A.A.W. Wopereis De heren F.B. Boschker (’s middags) en K. Porskamp De heer T.J.H.M. Delfgaauw (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening en mededelingen De voorzitter opent deze begrotingsraadvergadering om 15.00 uur met een woord van welkom aan de raad, het college, de ambtenaren, de griffie, de publieke tribune, de pers en de kijkers thuis. Zij trekt de lootjes voor de sprekersvolgorde.

2.

Vaststelling agenda De voorzitter licht de agenda toe. Zij geeft aan dat de opmerkingen van de fracties over punt 8 meegenomen worden in de twee termijnen.

3.

Spreekgelegenheid toehoorders De voorzitter meldt dat er 1 inspreker is, die zij nu het woord geeft. De heer Voorhuis spreekt namens de GOV, de Koninklijke Horeca Oost Gelre en het Ondernemersfonds Lichtenvoorde. Hij dankt namens de 3 verenigingen van ondernemers voor de steun van de gemeente tijdens de coronaperiode. Helaas volgt nu meteen weer een crisis, namelijk een financiële crisis. Hij vraagt aandacht voor punt 8. Het raadsvoorstel geeft goede eerste aanzetten, zoals de vrijstelling van de reclamebelasting en precario. De subsidieverlening voor commerciële accommodaties bedoeld voor verenigingen is prijzenswaardig. Echter er zijn meer maatregelen om de ondernemers te ontlasten. De ozb Gebruikers is een zware last voor de meeste ondernemers die huurder zijn. Er wordt gesproken over een fonds voor verduurzaming van maatschappelijke gebouwen. Hij pleit ervoor om dit fonds ook open te stellen voor het MKB. Hij wijst op de onmogelijkheid voor sommige ondernemers om een lening te krijgen, omdat deze het financieel niet rond kan krijgen. Dat zou de ondernemer en de verduurzaming helpen. Hij verzoekt het college om ook bij de GOV de jaarlijkse contributie over te nemen. De heer Krabbenborg vraagt of er een apart fonds voor het MKB gewenst wordt.

De heer Voorhuis zegt dat beide kunnen. De 1,5 miljoen euro zou verhoogd kunnen worden of een apart fonds zou gecreëerd kunnen worden. De ondernemers zouden vermoedelijk geen bezwaar hebben tegen een lage rente. 4.

Eerste termijn/algemene beschouwingen De heer Willering zegt dat de wereldorde bepaald niet op orde is, gezien de klimaatcrisis en het onvermogen om met gezag in plaats van macht zaken op te lossen. De begroting zit goed in elkaar. Als nieuw investeringsbeleid zijn vooral infrastructurele zaken opgenomen. Er liggen nog veel investeringen te wachten op uitvoering. Die kunnen nu uitgevoerd worden, omdat nieuwe investeringen van ondernemers minder groot zullen zijn. Het is duidelijker om de beleidsbegroting en de financiële begroting in de formuleringen hetzelfde te maken. OOG stelt voor om voor 2023 in plaats van de voorgestelde verhoging van 2% geen verhoging van de tarieven vast te stellen. Wanneer start het project Invulling overige ruimten stadhuis Groenlo? Hoe zijn de lasten verdeeld tussen Rijk, provincie en gemeente bij het werk in verband met de afsluiting van de Zieuwentseweg? Wordt het geen tijd om een heus masterplan te maken voor Groenlo en Lichtenvoorde? Voor de nieuwbouw van de basisschool De Hoeksteen is 5,6 miljoen euro geraamd. Daarnaast is er 2 miljoen euro geraamd voor het geval dat een 2e basisschool hier wil aansluiten.

Is het college van plan om tot 3 IKC’s te komen? Of zijn ook andere modellen aanvaardbaar? Is de subsidie voor de aanleg van ‘padelbanen’ eenmalig? Staat de structurele uitgave van 100.000 euro per jaar voor integrale veiligheid los van de extra structurele uitgave van 500.000 euro voor organisatieontwikkeling? Er komen meer jongeren in aanraking met de rechter en met jeugdhulp dan in vergelijkbare gemeenten. Zouden verenigingen iets kunnen betekenen met de steun van de gemeente? Is dat een verkenning met deze organisaties waard? Het aanbod rond maatschappelijke opvang wordt uitgebreid. Hoe ziet dit aanbod eruit? OOG roept op om de cursus Politiek Actief ook open te stellen voor startende mensen in iedere fractie? Hij hoopt dat het lukt om in de raad niet steeds terug te vallen in de reflexen coalitieoppositie. Mevrouw Algera zegt dat de VVD samen met het CDA, via een motie meer wil terugzien van het coalitieprogramma.. De reserve in de begroting voor tegenvallers vanwege de inflatie is verstandig. De inflatiecorrectie in de tarieven zal onvoldoende zijn om de werkelijke inflatie op te vangen. Via een amendement wil de VVD extra steun geven aan inwoners en ondernemers vanwege het stijgende prijspeil en de energieprijzen. Dat kan uit de reserve Rioolbeheer. Door een verlaging van de rioolheffing met 0,20 euro per kubieke meter bespaart dit een huishouden gemiddeld 24 euro.

De raad van de gemeente Oost Gelre; overwegende dat:  inwoners en ondernemers het niet makkelijk hebben met het snel stijgende prijspeil en energieprijzen;  een aantal jaren geleden het overschot in de voorziening voor het Rioolbeheer is weggezet in een reserve Riool;  Iedereen gebruikt maakt van water en rioolheffing betaalt: huishoudens, instellingen, verenigingen met een eigen accommodatie en bedrijven;  een verlaging van de rioolheffing van 0,20 euro per kuub bij een gemiddeld verbruik van 120 kuub water een besparing van 24 euro voor een huishouden oplevert;  de inkomstenderving à ongeveer 380.000 euro afgedekt kan worden uit de reserve Riool;  dit een extra steuntje in de rug is voor iedereen, ongeacht het gezinsinkomen. Op grond van bovenstaande wordt voorgesteld het voorliggende ontwerp raadsbesluit te vervangen door het navolgende besluit:  De Programmabegroting 2023 en de meerjarenramingen 2024-2026 vast te stellen.  De voorstellen van nieuw beleid 2023-2026 vast te stellen.



Een verlaging van 0,20 euro per kuub door te voeren in de rioolheffing en de inkomstenderving van deze verlaging af te dekken met een gelijk bedrag per kuub uit de reserve Riool.

Nieuwe woonruimte voor alle doelgroepen, verspreid over de hele gemeente, is en blijft noodzakelijk. Maatwerk en flexibel omgaan met functiewijzigingen hoort daarbij. Voor bedrijven die willen uitbreiden of starten zijn nieuwe kavels nodig, met name in Lichtenvoorde. Versterking van het toerisme kan helpen bij het behoud van het landelijk karakter. Mevrouw Bürer gaat voor de VVD in op welzijn, dienstverlening en het ondersteuningspakket. Voor 2023 zijn grote uitgaven voorzien voor onderwijshuisvesting. Gezien de energietransitie en de energiekosten is nieuwbouw vaak een verstandige keuze. Dat geldt ook voor de inwoners, die via duidelijke subsidie- en financieringsregelingen hun lasten op termijn moeten kunnen verminderen. Oost Gelre telt veel verenigingen. Deze zijn van belang voor de sociale cohesie, maar krijgen vaak moeite om met vrijwilligers en geld rond te komen. Daarom wordt in sommige kleine kernen al gewerkt aan samenvoeging van voorzieningen. Het is goed om te proberen of de dienstverlening nog kan verbeteren, waarvoor geïnvesteerd wordt in scholing en in nieuwe medewerkers. Het geven van een reiskostenvergoeding kan aspirant medewerkers net over de brug helpen. Met het voorgestelde ondersteuningspakket wordt voldaan aan de oproep van de raad. Met dit voorstel wordt aan iedereen gedacht.

Alleen de dekking van een revolverend fonds voor duurzaamheidsinvesteringen in maatschappelijke voorzieningen ziet de VVD liever anders. Voorgesteld wordt in het volgende amendement om die dekking te halen uit het positief resultaat 2022, aangevuld met een bedrag uit de belegde reserve. De raad van de gemeente Oost Gelre; overwegende dat:  de belegde reserves de afgelopen jaren reeds flink zijn geslonken;  de belegde reserves bedoeld zijn om op lange termijn voor ons te kunnen renderen;  het geraamde begrotingsresultaat over 2022 op ruim 3,5 miljoen euro wordt geschat;  de vrije reserves zich ruim boven de weerstandscapaciteit bevinden; besluit: op grond van bovenstaande het voorliggende ontwerp raadsbesluit bij punt 1.d. te vervangen door het navolgende besluit:  1.500.000 euro beschikbaar te stellen voor een nader te vormen revolverend fonds voor duurzaamheidsinvesteringen in maatschappelijke voorzieningen, en dit bedrag te dekken vanuit het geprognosticeerde positieve rekeningresultaat over 2022 en een eventueel tekort aan te vullen vanuit de vrije reserves. De heer Wallerbos zegt dat ook voor deze gemeente de klimaatverandering, het verlies aan biodiversiteit en de niet-transparante politiek de grootste thema’s in de wereld zijn. Overigens is het met de transparantie in Oost Gelre goed gesteld.

De kernwoorden voor OLW zijn: circulaire economie, biodiversiteit, kleinschaligheid, eerlijke politiek, sociaal en onafhankelijkheid. In het programma Wonen staat dat het college wonen in een groene omgeving, met versterkte biodiversiteit, belangrijk vindt. Dat ziet OLW niet. De kleine kernen vergroenen niet, maar verstenen verder. Ten aanzien van de energietransitie pakt het college het onderwerp windmolens voortvarend aan. Het college had een softe instelling bij het bevorderen van zonnepanelen op bedrijfsdaken en werkte niet mee aan waterstofpilots. Doordat onvoldoende handhavend opgetreden werd tegen ondernemers die zich niet aan de energiewetgeving hielden, zitten die ondernemers nu met hoge kosten. Ondernemers die zich aan de informatie- en besparingsplicht hielden komen toch niet voor energiecrisissteun in aanmerking? Om zonnepanelen te bespoedigen dient hij samen met de PvdA een (tijdens het debat gewijzigde) motie in. De raad,

constaterende dat:  industrieterrein De Laarberg nog nauwelijks zonnepanelen op bedrijfsdaken heeft, terwijl zonnepanelen op daken een belangrijke bijdrage leveren aan onze energietransitie- doelstellingen;  de zelfvoorziening en onafhankelijkheid van bedrijven ten aanzien van energie en energiekosten wordt vergroot;  sinds dit jaar, voor nieuw te bouwen bedrijven op De Laarberg Noord fase 2, contractueel wordt vastgelegd met de eigenaren dat het dak van het totale gebouw geschikt dient te worden gemaakt voor het leggen van zonnepanelen, of andere vormen van energieopwekking; verzoekt het college deze contractuele vastlegging ook te laten gelden voor:  om bij alle nieuw uit te geven kavels voor bedrijfsgebouwen in Oost Gelre, contractueel vast te leggen met de eigenaar, dat het dak geschikt dient te worden gemaakt voor zonnepanelen. Waar blijft het toegezegde klimaatdashboard? Over een betere werking van duurzaamheidssubsidies brengt OLW een motie (in de 2e termijn teruggetrokken) in.

De raad, constaterende dat:  elke bewoner van Oost Gelre gelijke kansen moet hebben om zijn (huur)huis te kunnen verduurzamen met de gemeentelijke duurzaamheidssubsidies;  uit onderzoek van Onderzoeksbureau CE Delft blijkt dat in Nederland subsidies en belastingvoordelen in het kader van het klimaatbeleid slechts voor een klein deel landen bij armere huishoudens;  bij ongewijzigd beleid volgens datzelfde CE Delft armere huishoudens in 2050 3,5 keer zoveel aan kosten in verband met klimaat moeten ophoesten dan rijke. Ze betalen namelijk relatief gezien meer belasting en hun energierekening is in hun minder goed aangepaste woning hoger;  het vermoeden bestaat dat ook de gemeentelijke duurzaamheidssubsidies vooral naar midden- en hogere inkomens gaan; verzoekt het college:  om uit te zoeken of het bovenstaande ongelijkheid ook in Oost Gelre van toepassing is (en hiervoor eventueel de (gemeenteraad te vragen om de) Rekenkamer daar bij in te schakelen;  en, bij een constatering van ongelijke kansen, in 2023 met een advies naar de raad te komen, hoe elke inwoner van Oost Gelre alsnog gelijke kansen voor verduurzamingssubsidie kan krijgen. Voor zover te doorgronden is hij redelijk tevreden over het programma Welzijn. Hij komt met een motie om te bereiken dat elk kind mee kan doen aan de komende Sint- en kerstactiviteiten.

De raad, constaterende dat:  in onze kleine kernen jaarlijks door de inwoners/ vrijwilligers Sinterklaasvieringen en kerstactiviteiten worden georganiseerd;  om dit te financieren veelal huis-aan-huis wordt gecollecteerd;  inwoners door de inflatie en de energiecrisis dit jaar extra moeite hebben om tijdens de collecte een bedrag te geven;  het echter in een klein dorp (met bijbehorende sociale druk) voor ouders eigenlijk geen optie is om geen gift te doen;  daarom sommige bewoners zich pijnlijk gedwongen voelen om uitvluchten te verzinnen, omdat ze het geld niet hebben, en hun kinderen vervolgens thuis worden gehouden en dus niet mee kunnen doen aan de activiteiten/vieringen;  tijdens het recente Kleine Kernenoverleg vanuit de DBO’s aan de gemeente werd gevraagd om mee te denken met een oplossing voor dit probleem; verzoekt het college:



om op korte termijn met de betreffende organisatie in gesprek te gaan over de bekostiging van deze kinderactiviteiten;

en dan:  gezamenlijk met deze dorpsorganisaties te bekijken of voor de aankomende Sint- en kerstperiode het collecteren kan vervallen;  en de gemeente dit verlies van collecte-inkomsten voor de organisaties dekt uit bijvoorbeeld het surplus van de begroting of uit de armoedebudgetten. Het programma Werken is teleurstellend, want het college gaat gewoon door op de oude lineaire economie. Zo streeft het college naar grootschalige industrie op De Laarberg, terwijl deze slecht is voor het landschap, de stikstofdoelen en het toerisme. Het college blijft ook streven naar een 2x2baans N18, ondanks de gevolgen voor de leefbaarheid. Wat betreft de agrarische sector komt het programma niet verder als vage doelen en opmerkingen. Er staat geen enkel uitvoeringsdoel in om een toekomstbestendige agrosector te bereiken. Tot vreugde van OLW wordt er nu toch gedacht aan een kinderraad of jongerenforum. Graag een nadere toelichting op de plannen. Een positieve slotopmerking is dat door de nieuwe samenstelling van de raad bijgedragen wordt aan een opbouwende bijdrage en een positievere grondhouding ten opzichte van de oppositie. Hij dient een motie over witgoed in.

De raad, constaterende dat;  steeds meer Oost Gelrenaren te maken krijgen met energiearmoede;  deze huishoudens met een laag inkomen gebaat zijn bij een lagere energierekening en dus bijvoorbeeld een energiezuinige wasmachine of koelkast;  een energiezuinige koelkast of wasmachine, afhankelijk van de leeftijd van het exemplaar dat wordt vervangen, een huishouden jaarlijks zo’n 110 euro kan besparen op de energierekening;  dit zogenaamde energiezuinige witgoed, een win- win-situatie oplevert namelijk een structureel lagere energierekening voor deze huishoudens en energiebesparing resulterend in een beter milieu;  steeds meer gemeenten daarom een zogenaamde witgoedregeling instellen voor lage inkomens, waarbij huishoudens bijvoorbeeld 275 euro korting per apparaat van de gemeente krijgen, als zij een koelkast en wasmachine inruilen;. verzoekt het college:  om naar eigen inzicht en behoefte een tijdelijke, substantiële witgoedregeling in te stellen voor minimahuishoudens, en de kosten bijvoorbeeld te dekken uit het ondersteuningspakket ‘ondersteuning inkomens’. De heer Klein Tank zegt dat dit een tijd is van grenzen aan de groei en van veel crises. Dat vraagt om een overheid die perspectief biedt. Helaas is echter in deze begroting geen richtinggevende visie te vinden als antwoord op alle maatschappelijke opgaven.

Juist dat was de bedoeling van het gezamenlijke Raadspamflet van dit voorjaar: een focus op belangrijke waarden die een breed draagvlak hebben. Omdat het college de plannen niet spiegelt aan het Raadspamflet, doet de PvdA dit nu. 1. Het Raadspamflet begint met Solidariteit en bestaanszekerheid. De PvdA is blij dat het college de motie voor extra ondersteuning aan mensen, bedrijven en instellingen die in de knel komen opvolgt. Daarnaast bepleit de PvdA om actief in te zetten op het voorkomen van schulden, ook in samenwerking met bijvoorbeeld Schuldhulpmaatjes. Wenselijk is ook vergroting van de steun aan de voedselbank en een verhoging van de grens voor de energietoeslag van 120 naar 150%, zoals Winterswijk. 2. Is voor een Sterke Lokale economie wel een groei van de bedrijventerreinen wenselijk? De verdozing van de Achterhoek gaat snel. De groei van Groenlo zou ten koste gaan van milieu en natuur. Fase 3 van De Laarberg kan in de ijskast. Selectiever moet gekeken worden naar de toegevoegde waarde qua werk en innovatiekracht.

3. Het derde punt van het Raadspamflet betreft de woningbouw en de woningvoorraad. In 2023 komt er een nieuwe woonvisie, waarbij de kwaliteit belangrijker is dan de kwantiteit. De ambitie om 1000 woningen te bouwen is te fors. Meer aandacht is nodig voor diverse doelgroepen. Zo is het aantal huurwoningen in vergelijking met de Achterhoek heel laag. De corporaties moeten investeren in bouw en verduurzaming van sociale huurwoningen. De huisvesting van migranten kent nog steeds schrijnende situaties, waarvan waarschijnlijk ook migranten die bij Oost Gelrese bedrijven het slachtoffer van zijn. Hoe staat het met de voortgang? Er zouden meer woningen beschikbaar komen voor mensen die beschut dienen te wonen. Hoe staat het met de voortgang? Wat doet het college om de ambitie te halen om 1000 woningen te isoleren? 4. De energietransitie gaat erg langzaam, ook in Oost Gelre. Er zou in 2022 een nieuwe uitvoeringsagenda en een nieuwe lokale energiestrategie komen. Komen deze in 2023? 5. Het Raadspamflet spreekt over een toekomstgericht en verantwoord financieel beleid. Op veel invloeden van buitenaf heeft de begroting geen grip. Zonder toelichting wordt geschreven dat het noodzakelijk is een taakstelling voor het sociaal domein op te nemen. Er moet kritisch naar de uitgaven gekeken worden, maar dan moet ook goed naar de oorzaken gekeken worden.

Preventie en de-medicalisering zijn wenselijk en kunnen wellicht de groeiende vraag naar jeugdzorg ombuigen. 6. Het college heeft 2 initiatieven genomen om ontheemde mensen tijdelijk op te vangen. Oost Gelre moet kijken of een permanente locatie voor opvang van vluchtelingen mogelijk is. 7. Het 7de aandachtspunt van het Raadspamflet is de integrale veiligheid. Nederland staat bekend als Narcostaat met ongekende uitingen van criminaliteit. Hoe kan Oost Gelre meer inspelen op de weerbaarheidsscan van het RIEC? In de meerjarenbegroting hoort ook een goede planning te staan van de verkeersprojecten die de verkeersveiligheid ten goede komen. 8. Het laatste punt uit het Raadspamflet is: natuurherstel, versterking biodiversiteit en landschapsontwikkeling. De stikstofplannen hebben onvermijdelijk gevolgen voor het buitengebied. Een beweging naar natuurinclusieve en kringlooplandbouw is noodzakelijk. Boeren moeten toekomstperspectief houden, maar de intensieve veehouderij dient terug te gaan. Het gevaar voor zoönosen wordt onderschat. 50 jaar geleden bracht de Club van Rome het rapport ‘Grenzen aan de groei’ uit. De crisis van de samenleving is alleen te bezweren als er geïnvesteerd wordt in kwaliteit in plaats van groei. Hij dient, mede namens OLW, een motie in.

De raad, overwegende dat:  in verband met de bestaande stikstofcrisis het kabinet onlangs heeft besloten om in vervolg op het rapport ‘Wat wel kan’ van Johan Remkes de provincies opdracht te geven uitvoeringsplannen te maken waarmee gebiedsgerichte oplossingen moeten worden voorbereid;  Oost Gelre een grote intensieve veehouderijsector kent waarbij ondanks afname van het aantal bedrijven de veestapel (koe, kalf, geit, varken) in de periode 2010-2021 is gegroeid met 5% tot boven de 200.000;  het met het oog op de noodzakelijke teruggang van stikstofuitstoot ongewenst is dat door nieuwvestiging, nieuwbouw van stallen of staluitbreiding op bestaande agrarische erven de dierenaantallen verder toenemen;  dit ook niet in het belang is van niet vergunde Oost Gelrese boerenbedrijven (de zogeheten PAS-melders), waarvoor nog stikstofemissie gelegaliseerd zal gaan worden;  er momenteel verschillende plannen zijn waarbij agrarische ondernemers verouderde bedrijven, met stallen die al dan niet meer in werking zijn, opkopen met het doel hier nieuwbouw van grotere stallen voor grotere aantallen (extra) dieren te realiseren, waardoor de veestapel in Oost Gelre verder groeit in plaats van inkrimpt; roept het college op:



om voorlopig geen medewerking te verlenen aan nieuwbouw of uitbreiding van agrarische stallen, en spreekt uit:  dat de raad voorlopig geen medewerking verleent aan uitbreiding van agrarische bouwblokken in het bestemmingsplan buitengebied. De heer Bosker zegt dat er veel uitdagingen het hoofd geboden moeten worden. Hij is benieuwd naar de uitvoeringsagenda van het nieuwe college. NLog maakt uit de begroting 5 keuzes om nu te behandelen. 1. De boeren zijn een economische pijler voor het buitengebied. Boeren staan voor grote veranderingen en dat zal leiden tot veel vrijkomende boerenerven. Het is van belang daar ruimte te bieden voor andere ondernemersactiviteiten dan landbouw, recreatie en zorg. De regelgeving dient ruimte te geven voor een ondernemersklimaat. 2. De woningen zijn hier duur, te duur vaak voor jongeren. Via een zelfbewoningsplicht kan de gemeente speculatie tegengaan. Verder moeten er meer woningen, vooral huur- en starterswoningen, komen. In het kader van de doorstroming zou het goed zijn gesprekken te voeren met ouderen over hun wensen. 3. Grootschalige energieopwekking vraagt bijzonder veel ruimte. Ruimte die de landbouw de kans geeft om energieleverancier te worden. Er ligt nog een opgave om particulieren te stimuleren om energieneutraal te gaan wonen. 4. Wees zuinig op de ambtenaren. De regelgeving wordt steeds complexer en beïnvloedt hun werkdruk.

Om frustraties aan alle kanten te voorkomen is het van belang te zoeken naar wegen om procedures te versnellen. Faciliteren van de ambtenaren kan voorkomen dat zij ziek worden of vertrekken en dat dure tijdelijke medewerkers aangetrokken moeten worden. Een optimale dienstverlening aan de burgers is heel belangrijk. 5. De begroting laat een positief resultaat zien, maar de reserve daalt, met name door nieuw beleid. Zo wordt er structureel meer besteed aan het personeel. Een kwaliteitsimpuls is prima, maar moet het zo fors? De stijging van de lokale heffingen had NLog liever niet gezien. Het ondersteuningspakket voor de hoge energiekosten moet nog nader uitgewerkt worden. Dit vraagt veel maatwerk en ambtenarenuren. Er is kans dat het doel voorbij geschoten wordt. Zou het bestaande instrumentarium niet genoeg zijn? Te denken valt aan een soepele hantering van de bijstandsgelden. Voor het MKB komt er een kwijtschelding van precario- en reclamebelasting. Simpeler en terecht zou het zijn om voor alle bedrijven geen verhoging van de ozb te berekenen. Tot slot. Oost Gelre ligt er mooi bij. Er is natuur, rust en ruimte, er is veel maakindustrie, een rijk verenigingsleven en er zijn veel evenementen. Het college en de ambtelijke staf zijn goed bezig: het sociaal domein is op orde en via Fijnder wordt een echt sociaal beleid gevoerd.

Bovendien steekt de gemeente de nek uit voor de versnelde opvang van statushouders, komt er een klantencontactcentrum, is er een woonzorgvisie in de maak, wordt de netcongestie aangepakt en groeit De Laarberg. Hij dient een motie in over het stadhuis in Groenlo. De raad, constaterende dat:  het stadhuis in Groenlo door het vertrek van SDOA nu al bijna twee jaar leeg staat, met uitzondering van de VVV-winkel en de politieke dinsdagavondcyclus;  de woningnood in onze gemeente hoog is;  gemeente in deze een zorgplicht heeft richting haar inwoners;  het stadhuis eigendom is van de gemeente Oost Gelre; roept het college op:  een onderzoek in te stellen naar herbestemming van stadhuis Groenlo;  de uitslag van dit onderzoek voor de kadernota 2023 gereed te hebben;  met de kadernota 2023 met een voorstel richting de raad te komen inzake herbestemming stadhuis Groenlo.

De heer Leemreize geeft aan dat het CDA het initiatief nam voor een nieuwe werkwijze via de totstandkoming van het Raadspamflet met inbreng van de hele raad en aangenomen door de hele raad, evenals het daarop volgende coalitieprogramma. De indeling van de begroting sluit goed aan bij de 3 centrale thema’s van het coalitieakkoord: wonen, werken en welzijn. De uitdagingen en de ambities zijn groot. Jammer is het dan ook dat de beschreven ambities nog niet in concrete projecten en beleid zijn uitgewerkt. Deze begroting is een stap naar het uitvoeringsprogramma van het college. Wanneer komt dit programma? Er is geen tijd te verliezen. Daarom dient het CDA met de VVD een motie in.

De raad, constaterende dat:  op 10 mei 2022 de raad unaniem heeft ingestemd met het Raadspamflet, waarin de acht hoofdthema’s zijn benoemd voor de raadsperiode 2022-2026;  op basis van het raadspamflet de coalitie van CDA en VVD een coalitieprogramma heeft opgesteld: ‘Samen gaan we de uitdaging aan!’ dat op 14 juni 2022 unaniem door de raad is aangenomen;  de maatschappelijke opgaven en de ambities van het coalitieprogramma groot zijn;  in het coalitieprogramma het college gevraagd is om het coalitieprogramma uit te werken in een college-uitvoeringsprogramma;  in de voorliggende programmabegroting 2023-2026 nog geen collegeuitvoeringsprogramma is opgenomen; overwegende dat:  vanwege diverse crisissen er urgentie is om snel maatregelen/projecten/beleid te gaan ontwikkelen, in gang te gaan zetten;  veel opgaven en ambities een ‘lange adem’ vragen en daarmee snel begonnen moet worden om aan het einde van deze raadsperiode resultaat te kunnen waarnemen; verzoekt het college:  in de raad van februari 2023 een college-uitvoeringsprogramma in de raad te presenteren en ter besluitvorming voor te leggen met een heldere prioritering, waarbij in beeld gebracht is wat nodig is om de doelen van het coalitieprogramma te behalen. Het CDA wil een aantal accenten aangeven, die vanwege de urgentie wenselijk zijn om in het uitvoeringsprogramma op te nemen.

Wat betreft wonen is de programmering op de goede weg met bouwen in alle kernen en liefst 500 woningen in de pijplijn. Hij herinnert aan de motie uit 2021, waarin het college verzocht wordt om te onderzoeken of de voormalige St. Jorisschool geschikt te maken is voor jongeren en studenten. Migranten zijn onmisbaar in de maakindustrie. Er wordt nu al lang gesproken over goede huisvesting. Hij vraagt om in het uitvoeringsprogramma huisvesting voor migranten, asielzoekers en statushouders op te nemen. De omgeving van De Driehoek in Lichtenvoorde vraagt dringend om een stedenbouwkundige verbetering. Het CDA dient hiervoor samen met de VVD een motie in.

De raad, constaterende dat:  de omgeving van De Driehoek in Lichtenvoorde, een stedenbouwkundige impuls kan zorgen voor een sterke verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte en de leefomgeving;  dat het gebiedsproces om te komen tot een transformatie naar meer woningen en een kwalitatieve verbetering van de openbare ruimte en leefomgeving in en rond De Driehoek, met een straal van circa 200 m, op gang kan komen door het opstellen van een ruimtelijke verkenning, ook wel masterplan of vlekkenplan genoemd; overwegende dat;  met een dergelijk masterplan de gemeente de ontwikkelrichtingen voor woningbouw en dergelijke kan aangeven;  het vervolgens dan aan met name marktpartijen en particulieren is om deze ontwikkelingsrichtingen in te vullen; verzoekt het college:

 

een masterplan voor de omgeving van De Driehoek, met een straal van circa 200m op te stellen; dit masterplan op te nemen in het college-uitvoeringsprogramma 2023.

De agrarische sector en de maakindustrie vormen het hart van de lokale economie. Een transformatie van het buitengebied dringt. Gezien de soms tegenstrijdige belangen is een zorgvuldig proces met alle actoren van belang. Het college kan hier de rol van facilitator en verbinder vervullen. Blij is hij met het voorstel voor het Ondersteuningspakket, dat nog wel nadere uitwerking behoeft, maar dat kan het maatwerk juist ten goede komen. Het CDA en de VVD wensen via een motie om een zero tolerance beleid ten aanzien van drugs. De raad, constaterende dat:  drugsgebruik onder jongeren in Nederland, en zeker ook in Oost Gelre problematisch is;  drugsgebruik niet alleen ongezond is, maar ook ondermijning in de hand werkt;  er de laatste jaren veel ingezet is op preventie van drugs (en alcohol) gebruik middels gesprekken met scholen, ouders, jongeren en horeca;  we echter nog steeds signalen opvangen van problematisch middelen gebruik;  het gebruik van drugs, in tegenstelling tot alcohol, niet tot amper besproken wordt/het een soort taboe is; overwegende dat:  Oost Gelre een evenementengemeente is, met veel feestjes;  er naast preventief drugsbeleid, ook mogelijkheden zijn tot repressief beleid;  middelen als campagnes, verhoogde handhaving capaciteit en een horeca- dan wel verenigingsverbod zouden kunnen aansluiten bij een preventief beleid en tevens een duidelijk signaal

afgeven: in Oost Gelre geldt zero tolerance op drugs.  actief en zichtbaar beleid eraan bij kan dragen drugsgebruik uit de taboesfeer te halen; verzoekt het college:  te komen met een plan dat naast het preventieve drugsbeleid, drugsgebruik hard aanpakt;  daarbij in ieder geval de collectieve horeca ontzegging mee te nemen;  dit drugsplan op te nemen in het College-uitvoeringsprogramma 2023. Tot slot gaat hij in op de organisatie en de financiën. Dank voor de goede beantwoording van de vele technische vragen en de goede avond over organisatieontwikkeling. Ook goed is het dat begonnen is met het houden van panels voor de jeugd. Graag te zijner tijd een evaluatie. Ingestemd wordt met de begroting. De gemeente staat er financieel nog steeds goed voor. Alleen de prijsontwikkeling baart zorgen. De voorzitter zegt dat de nummering van de moties, met de moties, in NotuBox te vinden is. Zij geeft het woord aan het college en eerst aan de wethouder Financiën. 5.

Reactie college van b en w Wethouder Schutten meent dat deze begroting een degelijk antwoord is op de uitdagingen van nu en straks. Hij gelooft in samenwerking, waarbij ook de oppositie zich gehoord en gekend voelt. De gemeente is in beweging gekomen op Oekraïners te helpen om hen een veilig onderdak te bieden. De prijzen zijn, mede door de oorlog in Oekraïne, erg gestegen en dat raakt veel inwoners en bedrijven hard. Oost Gelre kiest voor een stabiel beleid en hij kan gelukkig melden dat de gemeente er gezond voor staat. De meerjarenbegroting laat een positief resultaat zien met uitzondering van 2026. Dat ‘ravijnjaar’ is het gevolg van de geplande verandering van de normering van gemeenten. De goede financiële positie blijkt uit de financiële weerbaarheid en wendbaarheid. Het gaat om het vermogen om tegenvallers op te kunnen vangen op de korte termijn en te anticiperen op veranderingen op de lange termijn.

Voor 2023 wordt een positief resultaat begroot, waarbij 1 miljoen euro is opgenomen in de post Onvoorzien voor inflatie. Deze begroting is een bouwsteen voor het uitvoeringsprogramma van het college. Overigens heeft het college al stappen gezet in de uitvoering van dit akkoord, bijvoorbeeld rond het thema Wonen. Uitgezocht wordt wat haalbaar is aan aantallen en typen woningen van het gebied, waarop een voorkeursrecht is gelegd. Aansluitend bij de thema’s Werken en Welzijn wordt overlegd met de agrarische sector, onder andere over het stikstofbeleid en de transitiemogelijkheden. Daarbij is zowel perspectief nodig voor degenen die doorgaan als voor diegenen die willen stoppen. Binnenkort wordt het uitvoeringsprogramma afgerond. Daarbij moeten keuzes gemaakt worden. Hij licht het Ondersteuningspakket toe, waarin de gemeente zo mogelijk een handreiking doet via financiële steun en advies. Hij gaat in op de activiteiten voor maatschappelijke organisaties en verduurzaming bedrijven. Wethouder Dusseldorp gaat in op de activiteiten voor inwoners. De regeling voorziet in financiële steun voor verenigingen met een gebouw in Oost Gelre. Gekozen wordt voor maatwerk, rekening houdend met het energieverbruik. Daarom moeten de bedragen in het voorstel nog nader bepaald worden. Afgewogen wordt ook of een bijdrage in verduurzaming doelmatiger is dan het subsidiëren van hogere energielasten.

Ook commerciële bedrijven die verenigingen huisvesten kunnen daarvoor een bijdrage per uur ontvangen. Hij vraagt de raad hiervoor 500.000 euro. Daarnaast wordt in het voorstel verzocht om een bijdrage van 1,5 miljoen euro voor het Revolverend fonds, bedoeld voor verduurzaming van gebouwen. De heer Voorhuis vraagt om het kwijtschelden van het gebruikersdeel van de ozb. Dat zou echter een derving van inkomsten van ruim 1 miljoen euro betekenen. Het college wil wel praten over een Revolverend fonds voor ondernemers voor verduurzaming van panden. Het opheffen van het verschil tussen de ondernemers in Lichtenvoorde en Groenlo wil het college met hen bespreken. Gelijke monniken, gelijke kappen. Keuzes wil het college bespreken en het staat open voor suggesties, maar het beleid moet wel realistisch en betrouwbaar blijven. Het hanteren van de nullijn bij heffingen zou leiden tot en niet sluitende begroting in 2023. Het smart formuleren van beleidsbegrotingen bespreekt hij graag met het auditcomité. Voor een duidelijk beleid voor de agrarische sector is eerst duidelijkheid nodig over het beleid van het Rijk. Dat komt hopelijk met het Landbouwakkoord. Hij staat voor elk groot of klein familiebedrijf, in alle sectoren. Het sluiten van kringlopen is een verantwoordelijkheid van iedereen.

Het amendement van de VVD inzake het Revolverend fonds is niet wenselijk, omdat de vrije reserve niet zo sterk boven het minimum van 4 miljoen euro uitkomt. Het amendement van de VVD over de Rioolheffing is begrijpelijk, gezien de financiële druk en wordt door hem ondersteund. De motie over de zonnepanelen op De Laarberg is niet haalbaar, omdat er nog geen juridische mogelijkheid is om dit af te dwingen. Salderen is gezien de netcongestie op De Laarberg niet mogelijk. Wethouder Dusseldorp ziet dat inwoners het steeds lastiger vinden om de eindjes aan elkaar te knopen. Armoede en schulden leiden vaak tot andere problemen. Via vroegsignalering hoopt het college zo snel mogelijk inzicht te krijgen om problematische schulden te voorkomen. Het aantal hulpvragen neemt toe bij de Wmo en de jeugdzorg. Jeugdbeschermingsorganisaties kunnen de aanvragen niet meer aan en dat leidt tot meer hulpvragen bij de gemeente. De PvdA vroeg naar de taakstelling Jeugd. Die taakstelling is rijksbeleid voor 2025. De gemeenten vinden deze korting niet realistisch. Op dit moment heeft dit geen invloed op de gemeentelijke inspanningen ten aanzien van Wmo en Jeugd. Er blijft ingezet worden op preventie en zelfredzaamheid. Zij is blij met de inzet van de ambulant jongerenwerker, zowel ter bestrijding van overlast als ter vergroting van de weerbaarheid van jongeren. OOG noemde de jeugdproblematiek.

De jongeren in de jeugdzorginstelling in Harreveld staan ook ingeschreven in de gemeente. Zonder hen zit Oost Gelre onder het landelijk gemiddelde.

Zij omarmt de suggestie om verenigingen en culturele instellingen te betrekken bij de ontwikkeling van de jeugd. Cultuur en sport kunnen problemen voorkomen. Het lukt nog net om alle hulpvragen op psychisch gebied op te vangen. Dit wordt gemonitord en zo nodig komt zij terug naar de raad. Het college zet in op de pilot Bemoeizorg en de pilot Housing first. Met Iriszorg loopt een afspraak over de toegang tot dag- en nachtopvang. Zij hoopt in 2023 afspraken te maken met de corporaties over een crisiswoning. Daarnaast wordt hiervoor ook gezocht binnen het eigen vastgoed vanwege de hoge nood. De afspraken over beschermd wonen met de corporaties gelden nog. Bij de uitstroom uit beschermd wonen blijkt hoe weinig woningen er beschikbaar zijn. De ontwikkeling van 2 IKC’s in Groenlo wordt verder uitgewerkt. De haalbaarheidsstudie Buitenschans onderzoekt hoe er een 2e IKC te realiseren is. De vraag of er 3 IKC’s wenselijk zijn, kan de raad ook zelf bespreken. Het is steeds de bedoeling geweest De Bron bij het IKC te betrekken. Dit wordt onderzocht. Het college wil culturele organisaties meer zichtbaar maken. Een poppodium in Lichtenvoorde wordt onderzocht. Dit kan ook een centrale plek worden voor culturele activiteiten. Zij hoopt dat de raad akkoord gaat met het ondersteuningspakket, zodat nog dit jaar begonnen kan worden met deze ondersteuning.

Er zijn 650 huishoudens met een laag inkomen. Ondanks de maatregelen van het Rijk zijn er huishoudens die zonder schuld door de hoge energiekosten in de problemen komen. Sommige groepen hiervan, met name in de middeninkomens zijn nog onvoldoende in beeld. Met betrekking tot de subsidieregeling voor inwoners is niet gekozen voor een generieke maatregel, omdat dat weinig zegt over de problematiek. Met het verhogen van de bijstandsnorm voor energie is slechts een beperkte doelgroep geholpen. Bij een verhoging van de bijstandsnorm tot 150% zou de gemeente ongeveer 550.000 euro moeten financieren. Fijn dat de raad positief staat ten opzichte van dit pakket. De uitwerking van de regeling is maatwerk en vergt capaciteit. In principe kan het nog dit jaar in werking treden. Wat betreft de motie van OLW geeft zij dat de genoemde signalen niet bekend zijn en ook niet genoemd worden in het verslag van het overleg met de kleine kernen. De motie over de witgoedregeling is sympathiek en wordt gesteund, ondanks dat het college per januari aanstaande met een regeling komt. Wethouder Porskamp zegt dat het college blijft investeren. Ook deze periode wordt flink doorgebouwd. Er zijn harde plannen voor 500 woningen en zachte plannen voor 400 woningen. Daarnaast is er nog het plan waarop het voorkeursrecht gevestigd is.

Begin 2023 zal hij naar de raad komen met een regionale woonvisie en een nieuwe woonvisie. Daarnaast wordt in 2023 gewerkt aan een visie wonen en zorg. Regionaal werd gekeken of er overeenstemming gevonden kan worden over de ruimtelijke regels voor arbeidsmigranten. Zo kan een waterbedeffect vermeden worden. Het college staat daarnaast open voor initiatieven, waarvan er al enkele lopen. Sinds vandaag is er weer een projectleider Energie, die een nieuwe uitvoeringsagenda moet opstellen. Helpend is dat het Rijk over de brug komt met substantiële uitvoeringsgelden, in ieder geval voor 2023-2025. Hij komt terug om een concreet bestedingsvoorstel te bespreken. De projectleider dient ook het dashboard actueel te houden. Het college probeert de buitenruimte zo in te richten dat deze meer klimaatbestendig worden. Ook in 2023 wordt flink geïnvesteerd in verkeer en mobiliteit. Grote projecten zijn onder andere het busstation in Lichtenvoorde evenals alle werkzaamheden rond de kruising N18Zieuwentseweg. Ook moet dat jaar de planvorming voor het busstation in Groenlo zijn afgerond. In sport wordt enerzijds via noodsteun geïnvesteerd en anderzijds in accommodaties. In december komt een voorstel voor de binnensporthal in Groenlo. Er is een eenmalige subsidie voor de aanleg van padelbanen op aanvraag van verenigingen. Ook komen er middelen om sport- en bewegingsinitiatieven te stimuleren.

Er wordt een onderzoek gedaan naar de situatie van alle sportaccommodaties. De SDOA is pas maart 2022 uit het stadhuis getrokken. Er lopen gesprekken over verhuur van een deel van het gebouw.

OOG vroeg naar het budget sportbeleid en activering. Dit is een optelsom van posten, waarvan de grootste post is de subsidies aan sportverenigingen van 215.000 euro. Verder zijn het onder andere personele lasten, sportevenementen. De totale kosten van de aanpassing van de Zieuwentseweg bedragen ruim 10 miljoen euro. Een groot deel is voor rekening van Rijkswaterstaat. Oost Gelre draagt 3,5 miljoen euro bij en heeft daarnaast subsidie van de provincie ontvangen. Wat betreft het geluidsscherm zal hij de suggestie meenemen. Wel zijn er dan, niet gereserveerde, onderhoudskosten. De motie over de duurzaamheidssubsidie wil hij aanhouden of ontraden. Inschakeling van de Rekenkamer is aan de raad zelf. Verder kunnen de regelingen van de gemeente geen inkomenstoets. Hoe zegt een memo toe voor het 1e kwartaal van 2023 over alles wat hieromtrent speelt. Soms mag de gemeente ook geen lening verstrekken, omdat er dan volgens de AFM overgecrediteerd wordt. De motie over de herbestemming van het stadhuis zou hij willen ontraden, gezien de lopende onderhandelingen. Hij komt begin 2023 hierop terug. Wethouder Hoenderboom wil met visie vooruit werken. Daarvoor moet de gemeente goed in control zijn. Een inventarisatie van alle plannen, en alles wat daarvoor nodig is, is gaande en deze zal vertaald moeten worden in uitvoeringsplannen.

Dat geeft iedereen duidelijkheid en een mogelijkheid om bij te sturen. De motie van PvdA en OLW is begrijpelijk gezien de actualiteit, maar het college werkt binnen de kaders van het bestemmingsplan Buitengebied. Als de raad de mogelijkheden wil inperken, moet hij het initiatief daartoe nemen. Dat kan wel betekenen dat er schadeclaims komen, omdat ingegrepen wordt in bestaande rechten. Bovendien is de uitwerking van het rapport Remkes nog onduidelijk. Er is nu ook onvoldoende zicht op de transitiemiddelen. De motie om in februari met een uitvoeringsprogramma te komen, wordt gesteund, omdat het van groot belang is om focus aan te brengen. Februari is haalbaar. De motie over een masterplan voor De Driehoek wordt gesteund. Dit is een complex gebied, maar vraagt een lange adem. De gebiedsontwikkeling dient complementair en versterkend zijn voor het winkelgebied. OOG vraagt naar de 100.000 euro voor integrale veiligheid. Die is structureel voor een aantal jaren en deze staat los van de gelden voor organisatieontwikkeling. Die laatste gelden komen uit de algemene middelen. Het college werkt samen met Marga Klompé aan een grote gebiedsontwikkeling. OLW vindt een parkeergarage onder de nieuwe Molenberg een must. Uit onderzoek blijkt dat het niet noodzakelijk en erg duur is. De VVD vraagt hoe Oost Gelre een aantrekkelijke werkgever kan blijven en noemt de reiskostenvergoeding.

Hieraan wordt gewerkt in het Mobiliteitsplan. Fijnder kent al zo’n regeling. Naar NLog zegt hij dat de gemeente ten aanzien van woningbouw in het buitengebied al aan de ruime kant is. Er is al een memo toegezegd voor december over alle functieveranderingsmogelijkheden in het buitengebied. De oproep om de supermarkten in het centrum te houden wordt ondersteund. Het belang van een goed werkklimaat voor de medewerkers wordt uitdrukkelijk onderschreven. Portefeuillehouder Bronsvoort zegt dat zij terecht hoorde dat fracties zich zorgen maken over de vele crises en de grote belangen die, ook voor deze gemeente, op het spel staan. Zij hoort steeds dat de raad het samen met de inwoners wil doen. Dat is ook haar rode draad, zowel intern als extern. De samenwerkingsverbanden, zoals Fijnder, de regio Achterhoek en de Veiligheidsregio zijn erg nodig. Een kenmerk van Oost Gelre is de zorg en aandacht voor elkaar. Dat is een fundament, waarop de gemeente de uitdagingen aan zal kunnen. De motie van CDA en VVD krijgt de steun van het college. Voor bestrijding van ondermijnende activiteiten en crisisbeheersing is in de begroting dan ook tot en met 2026 100.000 euro extra opgenomen. Het verbannen van drugs wordt uitgewerkt in het Integraal Veiligheidsplan en in het college-uitvoeringsprogramma.

Zij wil er wel op wijzen dat drugs waarschijnlijk niet helemaal uitgeroeid kunnen worden, maar de oproep is duidelijk. Naast de coronacrisis en Oekraïne ligt er voor nu en de toekomst de vluchtelingencrisis. Terecht wijst de PvdA daarop. Dat zal eerder om grotere dan kleinere opgaven leiden, die impact zullen hebben op de organisatie en de inwoners. Tot nu toe heeft Oost Gelre goed

werk gedaan in de opvang van Oekraïners, maar de vluchtelingenstroom zal waarschijnlijk toenemen. Het kabinet heeft voor veiligheid meer geld uitgetrokken, waardoor voor het RIEC en de aanpak van ondermijning meer geld is voor uitvoerende taken. Dat is, gezien de beperkte politiecapaciteit, echt ook nodig. OLW vraagt naar het jeugdpanel en de kinderraad. Er is contact met de scholen en die willen meewerken. De vraag ligt nu bij de griffie om aan te geven wat die kinderraad betekent. Er is nog geen structureel jeugdpanel, maar op sommige beleidsonderdelen wordt al met een jeugdpanel gewerkt. Zij schorst de vergadering tot 19.30 uur. SCHORSING 6.

Tweede termijn De voorzitter heft de schorsing op om 19.32 uur. Zij vraagt of er nog amendementen of moties teruggetrokken worden. De heer Wallerbos zegt dat de wethouder met een memo komt en daarom trekt hij motie 2 in. De heer Willering zal het amendement over de rioolheffing steunen, omdat dit een vorm van lastenverlichting, die dan in de plaats komt van de door OOG gewenste nullijn. De bijdrage van de PvdA over grenzen aan de groei en arbeidsmigranten snijdt hout. De PvdA heeft het over meer ruimte voor het sociaal domein. Voor OOG is het niet altijd duidelijk dat er geld te weinig is. Er moet geen reflex zijn dat alles betreffende het sociaal domein maar goed bevonden worden. Hij vraagt NLog te komen met voorbeelden waar het beleid simpeler kan zijn. De toezegging van wethouder Dusseldorp inzake het betrekken van (culturele) organisaties bij de jeugdzorg is prettig, maar hij verzoekt wel met een concreet plan te komen, bijvoorbeeld bij de kadernota. De motie over het stadhuis is sympathiek. Wethouder Porskamp wil nadenken over de suggestie van het geluidsscherm. Komt er een concreet voorstel? Ziet de burgemeester werkelijk mogelijkheden om de drugsproblematiek beter aan te pakken met die zorgelijke politiecapaciteit? Aanpak kan het beste in regionaal verband. In motie 4 gaat het over het moratorium. Hoe moet het dictum gelezen worden? Na de uitleg steunt OOG de motie.

Als motie 5 over het stadhuis blijft staan, steunt OOG deze. Waarom is een motie over het uitvoeringsprogramma nodig? De motie wordt na de uitleg gesteund. OOG worstelt met de 500.000 euro voor de organisatie. De raad gaat niet over de organisatie, maar toch. Hier wordt veel geld gevraagd voor het invoeren van een tussenlaag in het management, terwijl een organisatie plat moet zijn. Waarom? De informatieavond overtuigde niet. OOG is terughoudend met een amendement als de kans op een meerderheid klein wordt geacht. De wethouder zou ook kunnen vragen om een amendement, maar dat zal nu niet gebeuren. De heer Bluemink gaat in op de motie over zonnedaken op De Laarberg. Dit is een logisch vervolg op de motie over de uitgangspunten voor fase 2 van De Laarberg Noord. Nu gaat het om de dakconstructie, maar het doel is natuurlijk de plaatsing. De heer Jansen zegt dat de bevindingen van OOG aangaande de motie over Sint en kerst gelijk zijn aan die van de wethouder. De motie over De Driehoek wekt verbazing op, omdat 3 jaar geleden een motie is aangenomen om de woningbouw op deze locatie juist te verwijderen. Een argument toen was het woonklimaat dat door de geurcirkel van omliggende bedrijven te slecht zou zijn. Het gebied is toen als groenbestemming neergezet. Het advies van de ODA is dat daar niet gebouwd wordt.

Hoe denkt de wethouder dit te managen? Hij begrijpt dat het CDA met dit masterplan alle opties wil open houden en hij steunt de motie. Zou de motie over de drugs betekenen, dat horeca-aangelegenheden waar drugs gebruikt worden, gesloten zouden worden? Dat betekent nogal wat voor de handhaving. Hoe ziet de portefeuillehouder dat? OOG denkt meer aan een tweesporenbeleid, onder andere door de inzet van de jongerenwerker, dan aan repressie. Mevrouw Van den Donk denkt dat, gezien de plannen van de wethouder, de motie over witgoed overbodig is, maar op zich kan OOG instemmen.

De heer Scheinck zegt dat er geput is uit de reserve om tot een positief resultaat te komen in de begroting. Uiteindelijk maakt het onder de streep niet uit. Het amendement wordt gesteund. OOG heeft het geld hier wel voor over. Mevrouw Algera vindt de plaatsing van zonnedaken een lastige vraag aan ondernemers. Als het winstgevend is, zullen zij dit al gauw doen, zo heeft zij herhaaldelijk gehoord. De VVD kan, als het om nieuwe kavels gaat, achter de motie staan. De motie over Sint en kerst heeft een precedentwerking en wordt niet gesteund. De motie over het moratorium betekent dat er ook geen mogelijkheden voor renovatie of vernieuwing zijn. Dat is slecht voor alle agrariërs, ook voor hen die niet willen uitbreiden. De motie over het stadhuis is overbodig en krijgt geen steun. Fijn dat het college het amendement over de rioolheffing steunt. De boeren blijven nodig voor het onderhoud van het buitengebied. Zonder hen wordt het een onmogelijk moeras. Het is waar dat veel biodiversiteit verdwenen is. Maar zonder boeren zou het nog wel eens erger kunnen worden. OLW zegt steeds dat de boeren niet de hoeders zijn van het buitengebied. Zonder hen valt het onderhoud ook weg. Wat betreft de uitbreiding van De Laarberg zegt zij dat dit een kwestie is van vraag en aanbod. Zij wil ondernemers niet zo afremmen.

Met meer inwoners in de Achterhoek kunnen de voorzieningen toch op peil blijven? Met een goed uitbreidingsplan zal het niet komen tot een complete verdozing. Die grens is nog lang niet bereikt. Bij een nieuw industrieterrein kunnen eisen gesteld worden, zoals geen distributiecentra. Mevrouw Bürer zegt dat de VVD positief staat tegenover het voorstel over het ondersteuningspakket. Over het revolverend fonds is het amendement helaas ontraden. Om een robuuste gemeente te blijven ziet zij niet graag dat zo veel geld uit de belegde reserve wordt geput. Als er een begrotingsresultaat is van ruim 3,5 miljoen euro, waarom dan zo’n bedrag uit de reserves halen? De motie over de witgoedregeling lijkt overbodig, gezien het feit dat reeds een witgoedregeling is opgesteld. Voegt de motie nog iets toe, is dan ook de vraag aan de wethouder. De heer Wallerbos vraagt of het CDA nu Vitelco wel wil verplaatsen? Hij zegt dat PvdA en OLW de motie aanpassen aan de kritiek. De motie wordt nu dat alle nieuwbouw op de huidige en toekomstige Laarberg daken moet hebben die zonnepanelen kunnen dragen. De suggestie van het CDA was ook de intentie, maar alleen op De Laarberg kan de raad dit zelf regelen, zo meende hij. Hij vraagt de wethouder of de suggestie van het CDA juridisch kan.

De programmabegroting is financieel redelijk goed onderbouwd, maar heeft veel open einden, omdat er nog geen uitvoeringsprogramma ligt. Daarom steunt hij ook de motie van CDA en VVD over dit programma. Hij heeft wel enig begrip voor het college, vanwege alle andere zaken die op de leden zijn afgekomen. Hij betreurt het dat opnieuw allerlei projecten doorgeschoven worden, zoals de aanpak van de biodiversiteit, de transformatie van het terrein van Grolsche Boys en het fietspad Zwolle. Hij verzoekt bij ernstige vertraging dit te melden aan de raad. OOG komt constructief over. VVD en NLog beweren weer dat de boeren het buitengebied zo goed verzorgen, terwijl er een enorm stikstofprobleem is. De natuur is op sterven na dood, de biodiversiteit verdwijnt meer en meer, zo zeggen onderzoekers in de hele wereld. Ook Remkes heeft vastgelegd dat de boeren in het buitengebied voor grote problemen hebben gezorgd. Positief is dat wethouder Schutten met de sector praat. Niet alle boeren moeten over één kam geschoren worden. Er moet meer zorg zijn voor de kleinere familieboeren. Wethouder Porskamp belooft beterschap. De relatieve stilstand werd blijkbaar veroorzaakt door het ontbreken van een projectleider. Hopelijk gaat het nu weer sneller. Hij krijgt nog antwoord op de vraag over eventuele coronasteun aan bedrijven die niet aan de energiebesparingsbesparingsplicht doen.

Bedrijven die zich niet aan de wet houden, dienen geen steun te krijgen om hun energie te betalen. Het kan niet dat het college vergunningen blijft geven aan grote bedrijven, terwijl er tientallen familiebedrijven in Oost Gelre met een onvergunde stal zitten. Wachten op de Omgevingswet lijkt eindeloos. Het moratorium heeft juridisch wel kansen, als dit voor de rechter gebracht wordt. Over motie 3 zegt hij dat er sprake is van een misverstand. In het gesprek met de kleine kernen kwam naar voren dat er schaamte was om niets te geven en dat kinderen daardoor thuis moesten blijven.

Over het stadhuis geeft hij het college het vertrouwen voor een goede invulling. Dit moet geen woonlocatie worden. De motie over De Driehoek wordt gesteund, evenals de motie over de drugs, al is er twijfel over de handhaving. Het amendement over de rioolheffing zorgt er niet voor dat de gelden terecht komen bij de mensen die dat nodig hebben. Dit is een generieke maatregel, waardoor ook een bedrijf dat veel water loost hiervan profiteert. De motie over het revolverend fonds wordt gesteund. De heer Klein Tank begreep uit de uitleg van de wethouder dat de taakstelling te maken heft met een taakstelling van het Rijk. Dat klinkt anders als de uitleg in de begroting. Het dictum van de motie over het moratorium is dat voorlopig geen medewerking verleend wordt aan nieuwbouw of uitbreiding van agrarische stallen. Het gaat dan om een uitbreiding van het aantal dieren. Daarin heeft het college een eigen bevoegdheid. De raad zou geen toestemming moeten geven voor een uitbreiding van het bouwblok. Dit alles voorlopig, in afwachting van de plannen van Remkes voor het lokale niveau. Er zijn geen plannen geweest die slechts uitbreiding waren ten behoeve van het dierenwelzijn, zonder een toename van dieren.

Kan de wethouder niet in een moeilijke positie komen, als hij een resultaat bereikt met de agrariërs, terwijl het de vraag is of de raad dat zo wil meenemen in de Omgevingsvisie? De motie over het uitvoeringsprogramma zegt eigenlijk dat in deze begroting het coalitieprogramma veel verder uitgewerkt dienen te worden. Als de raad een masterplan aanneemt betekent het ook dat de raad ervoor gaat om Vitelco daar te laten verdwijnen en bereid is fors te investeren in de oplossing. Hij hoort nog niet dat het CDA zegt dat het bedrijf hier op de langere termijn niet past. In het kader van het budgetrecht kan de raad zich uitspreken over die half miljoen euro voor de organisatie. Hij wil graag een toelichting, omdat het bedrag ook structureel is. Genuanceerd denken is nodig. Buitengebied en boeren kunnen wel degelijk samengaan. In de Omgevingsvisie moeten lastige keuzes gemaakt worden. Het kan niet zo zijn dat de resultaten van de gesprekken de agrarische sector zonder meer vertaald worden in de Omgevingsvisie. Het pleidooi van de heer Voorhuis om het fonds ook voor het MKB in te zetten is begrijpelijk. Misschien kan het college dit meenemen. De heer Willering wenste een nullijn voor alle heffingen, maar kwam niet met een amendement. Waarom niet? Het amendement over de rioolheffing moedigt geen spaarzaam gebruik van water aan.

Hoe kijkt de VVD naar de verdozing van de Achterhoek, die met de steeds verdere uitbreiding van De Laarberg voortgaat? Is er een limiet? Als alleen vraag en aanbod maatgevend zijn, dan voorspelt hij dat straks grote distributiecentra verschijnen met heel weinig werkgelegenheid. De raad zal in 2023 een kader gevende discussie moeten voeren over de toekomstige ontwikkelingen in de gemeente. Voor de NLog is de gemeente mooi groen. NLog benadrukt ook de goede samenwerking met Fijnder. De synergie tussen Werkbaan Oost en SDOA moet echter nog komen. Het valt op dat in de begroting niet één keer het Raadspamflet genoemd wordt. Het lijkt dat het college gewoon zijn gang gaat, terwijl dit Raadspamflet een aanzet is tot bestuurlijke vernieuwing tussen raad en college. Het Raadspamflet blijft voor de PvdA een toetssteen. Hij begrijpt de keuze voor maatwerk bij het ondersteuningspakket, maar wanneer komt de uitwerking en wanneer gaat er getoetst worden? Een generieke maatregel van 150% heeft wel het voordeel dat het veel minder werk is, maar bereikt ook mensen die het niet nodig hebben. Een regionale aanpak van de huisvesting van arbeidsmigranten kost veel tijd, terwijl het debacle bij de VION al weer lang geleden is. Wanneer komt er nu iets concreets? Het lijkt erop dat het college niet durft uit te spreken dat er nu nog bedrijven uit winstbejag bij bouwen met extra dieren.

Per km² heeft Oost Gelre de hoogste dichtheid van aantallen vee. Hij kreeg een signaal dat een jongerenpanel al driekwart jaar geen levensteken had gegeven. Het amendement over de rioolheffing wordt niet gesteund. De motie over Sint en kerst is meer voor het particulier initiatief. De motie over De Driehoek wordt gesteund, als de positie van Vitelco daarbij betrokken wordt.

De motie over het drugsgebruik krijgt ook steun, maar er moet ook gekeken worden naar het alcoholgebruik. Dat is in Oost Gelre minstens zo groot, gezien de toppositie. De voedselbank kan bijna geen klanten meer aannemen. Er is echt steun nodig. Accepteert een accountant wel dat er geput wordt uit de vrije reserves, terwijl deze nog niet vastgesteld zijn? De raad staat bij de kruising N18-Lievelde aan de zijlijn. Er is nu een proces gaande met een uitkomst, waarvan het de vraag is of de raad die keuze wil maken. De heer Bosker zegt dat zonder boeren de kleine kernen ten dode zijn opgeschreven. De wethouder gaf in reactie op het verzoek van de heer Voorhuis aan dat het gebruikersdeel van de ozb niet weg kan vallen, gezien de hoge kosten. Hij begrijpt dat, maar vraagt een uitzondering te maken voor horeca en winkels. Dat is in coronatijd ook gebeurd en kostte 36.000 euro. Daar staat tegenover dat door het uitstel van de Omgevingswet er nog in het eerste half jaar bouwleges geïnd kan worden. De verlaging van de Rioolheffing is begrijpelijk, maar kost wel meer dan 380.000 euro, namelijk 570.000 euro, omdat er maar 93% dekking was. Eigenlijk is deze heffing geoormerkt. Bovendien krijgen zo de grootverbruikers van water een voordeel. Hij zag liever een halvering en daarnaast geen verhoging van de ozb van 2%. Reiskosten voor ambtenaren zijn wenselijk.

OOG wil de lasten gelijk houden, maar niet alles kan uit de reserves gehaald worden. Bovendien wordt de helft nu al weggestreept. Moet die uitbreiding van de organisatie zo fors? Om hoeveel fte’s gaat dat? De biodiversiteit komt wel weer goed door de maatregelen van Brussel. De PvdA noemde de verkeerssituatie op de N18. Er wordt al lang gewerkt aan een oplossing voor gevaarlijke op- en afritten. Het college moet dit snel aanpakken. Met het amendement over het riool gaat hij schoorvoetend akkoord. De motie over de zonnedaken wordt niet gesteund. De markt doet zijn werk wel. De motie over Sint en kerst is niet aan de raad. Met het verbod tot uitbreiding van agrarische bedrijven gaat hij niet mee. Dat kan juridisch niet en de veestapel krimpt al vanzelf. Hij trekt de motie over het stadhuis in, omdat deze niet meer nodig is. Ook NLog kijkt uit naar het uitvoeringsprogramma. Inbreiding in Lichtenvoorde is goed. Het maken van een masterplan wordt gesteund. De motie over de drugs: drugs eruit en de motie erin. De motie over het witgoed wordt gesteund, evenals het amendement van de VVD over het Revolverend fonds. De heer Leemreize zegt dat het logisch is dat op het Raadspamflet en het coalitieprogramma een uitvoeringsprogramma volgt. Het is belangrijk om te weten waar de focus ligt voor de komende jaren.

Het CDA had inderdaad de hoop dat het coalitieprogramma veel verder uitgewerkt was in deze begroting. Ambtelijk is uitgelegd Wat betreft De Driehoek: het gaat hier om een masterplan voor de bredere omgeving dan in die motie genoemd werd. Het gaat om alle ontwikkelingen, waaronder Vitelco en onroerend goed dat te koop staat. Als er niets gebeurt, is dat zeker slecht. Het gaat over de langere termijn. De marktpartijen zullen dat masterplan moeten invullen. Als Vitelco echt niet weg wil, dan gebeurt het niet, als het een nieuwe vergunning weet te krijgen. Het is belangrijk om via een masterplan mensen te laten nadenken over dit gebied. Er zitten meer bedrijven die misschien mogelijkheden zien. Hij wil inzake zonnedaken één lijn trekken en de motie laten gelden voor alle industrieterreinen. De motie over het moratorium helpt ook aanpassingen voor het dierenwelzijn om zeep. Hij is het met OOG eens dat gekeken moet worden of het gebruik van de sportpas verbreed kan worden. Ook het idee van OOG om een masterplan te maken voor de centra van Groenlo en Lichtenvoorde is goed. Met de VVD is hij het eens dat juist in tijden dat het slecht gaat geïnvesteerd moet worden. De uitbreiding van bedrijventerreinen is echt nodig, gezien de signalen. Natuurlijk is er ooit wel een grens. De gemeente doet wel degelijk wat aan het klimaat in de openbare ruimte. Hij noemt voorbeelden.