kadernota 2022-2025
Tekst van het document
Kadernota 2022-2025
Pagina 2 van 50
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................................... 3 Inleiding .......................................................................................................................................................... 5 Doelen halen; zelfstandig en door samenwerking ......................................................................................... 7 Programma 1 - Leefomgeving........................................................................................................................ 8 Ruimtelijke ontwikkeling ................................................................................................................................. 8 Wonen in Oost Gelre .................................................................................................................................... 10 Beheer openbare ruimte .............................................................................................................................. 11 Duurzaamheid en milieu .............................................................................................................................. 12 Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2022 .........................................................................................
12 Programma 2 - Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen ...................................................................... 16 Leefbaarheid, onbetaalbaar! ........................................................................................................................ 16 Onderwijs ..................................................................................................................................................... 17 Sport ............................................................................................................................................................. 17 Vrijwilligerswerk, de onmisbare schakel! ..................................................................................................... 19 Cultuur en verenigingen ............................................................................................................................... 19 Nieuwkomers zijn welkom! ........................................................................................................................... 20 Werk moet lonen .......................................................................................................................................... 21 Preventie en ondersteuning .........................................................................................................................
21 Armoedebestrijding ...................................................................................................................................... 22 Laaggeletterdheid/taalarm ........................................................................................................................... 23 Goede zorg voor senioren ............................................................................................................................ 24 Jeugdzorg ..................................................................................................................................................... 24 Volksgezondheid .......................................................................................................................................... 25 Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2022 ......................................................................................... 26 Programma 3 - Economie en werkgelegenheid ........................................................................................... 28 Goed ondernemersklimaat ........................................................................................................................... 28 Gezonde agrarische sector ..........................................................................................................................
29 Bereikbaarheid en mobiliteit ......................................................................................................................... 29 Toerisme en evenementen .......................................................................................................................... 30 Pagina 3 van 50
Werkgelegenheid ......................................................................................................................................... 31 Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2022 ......................................................................................... 31 Programma 4 - Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening ........................................................................ 32 Veiligheid ...................................................................................................................................................... 32 Euregionale samenwerking Achterhoek ...................................................................................................... 34 Gemeentelijke organisatie ............................................................................................................................ 34 Burgerinitiatieven ......................................................................................................................................... 35 Gemeentelijke dienstverlening ..................................................................................................................... 36 Financieel beleid ..........................................................................................................................................
36 Voorstellen voor nieuw beleid voor het jaar 2022 ........................................................................................ 38 Gezonde gemeentefinanciën als uitgangspunt ............................................................................................ 39 Voortzetting bestaand beleid........................................................................................................................ 39 Voorstellen van nieuw beleid ....................................................................................................................... 40 Financieel perspectief bestaand en nieuw beleid ........................................................................................ 41 Ontwikkeling van de reservepositie ............................................................................................................. 42 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................................. 43 Financiële uitgangspunten ........................................................................................................................... 44 Bijlagen.........................................................................................................................................................
46 Lijst met afkortingen ..................................................................................................................................... 46
Pagina 4 van 50
Voorwoord “De coronacrisis heeft ook in 2022 nog een grote uitwerking”
We presenteren de Kadernota 2022-2025 in een bijzondere tijd. We zitten nog altijd midden in de coronacrisis die zowel in financiële zin als in maatschappelijke zin een grote impact heeft op onze samenleving.
Effecten van de coronacrisis in Oost Gelre Als gemeente doen we wat we kunnen om onze inwoners en ondernemers in deze zware tijd te ondersteunen. Zo hebben we in 2021 een tweede lokale steunpakket voor onze inwoners en ondernemers geopend. Dit pakket is gedekt vanuit onze reserves. Hiermee hopen we, naast de steun van het Rijk, dat we inwoners en ondernemers in Oost Gelre door deze moeilijke tijd kunnen helpen. De verwachting is dat de effecten van de crisis ook nog uitwerking zal hebben in 2022 en de jaren daarna. De gevolgen zijn doordat we nu nog middenin de situatie zitten nog moeilijk te overzien. Maar het is zeker dat de impact groot is en onze inwoners en ondernemers zullen nu en in de toekomst onze steun nodig hebben. Hoewel de mate waarin onduidelijk is gaan wij er van uit dat het om incidentele steun gaat.
Een reële Kadernota Financieel gezien kunnen we een reële Kadernota presenteren. Immers naast de (incidentele) gevolgen van de coronacrisis gaat ons bestaande en geplande nieuwe (structurele) beleid voor een groot deel door.
Meer beleid in de Kadernota In het proces van verschuiving van het gewicht van Programmabegroting naar Kadernota wordt weer een volgende stap gerealiseerd. De Kadernota was altijd een summier document met daarin de grote beleidslijnen en vooral een financiële weergave. Met behulp van de Programmabegroting kreeg vervolgens de Kadernota verdere uitwerking. Nu wordt de verschuiving duidelijk doordat de Kadernota meer beleidstekst bevat. We zetten onze ambities dan ook voort, maar bieden nadrukkelijk mogelijkheden voor aanpassingen en nodigen u daartoe uit.
Karel Bonsen Wethouder Financiën Pagina 5 van 50
Inleiding Hierbij presenteren wij aan u de Kadernota 2022. Met deze kadernota bieden wij inzicht in de stand van zaken van de uitvoering van het coalitieprogramma 2018-2022 “Volle kracht vooruit!” en geven wij weer wat wij van daaruit willen gaan doen in de komende begrotingsperiode. De gemeenteraad heeft daarbij de mogelijkheid om accenten te leggen, eventueel andere keuzes te maken en aan het college kaders mee te geven voor de conceptprogrammabegroting 2022-2025. Om die reden is deze kadernota vooral opgesteld op hoofdlijnen en is er ruimte voor nadere invulling. Pas nadat de gemeenteraad de kadernota heeft vastgesteld, zullen de definitieve keuzes omgezet worden in concrete doelstellingen en maatregelen. Deze worden vertaald naar activiteiten en als zodanig financieel verwerkt worden in de conceptprogrammabegroting. Wij hebben ernaar gestreefd om u een kadernota aan te bieden die in financiële zin sluitend is. Dit, ondanks dat hiervoor geen grondslag is. Bij de vorige programmabegroting 2021-2024 zijn echter ambities uitgesproken – en besluiten genomen – om de financiële uitgangspositie van de gemeente te beheersen en te verbeteren en ervoor te zorgen dat Oost Gelre op de toekomst voorbereid is. Er zijn immers tal van onzekerheden die nog altijd op de gemeente afkomen en die een bedreiging vormen voor de financiële positie van de gemeente.
Door hier via deze kadernota op voor te sorteren, laten wij zien dat wij een verantwoord beleid wensen te voeren zonder aan ambitie in te boeten.
Pagina 6 van 50
Doelen halen; zelfstandig en door samenwerking Inleiding Oost Gelre is een ondernemende gemeente. Waar we kunnen, steken we de handen uit de mouwen ten dienste van onze inwoners en onze ondernemers. Dit komt tot uitdrukking in onze dienstverleningsvisie die we onlangs vastgesteld hebben. Onze gemeente werkt daarnaast ook veel samen met andere partijen. Dat doen we als de lokale belangen samenvallen met die van andere partijen, er meer bereikt kan worden door samenwerking, er schaalvoordelen te behalen zijn of omdat een gemeenschappelijke aanpak meer oplevert voor de hele regio. 2.1 Samenwerking op inhoud Of het nu is op de vraagstukken van het sociaal domein of de grote ruimtelijke vraagstukken, samenwerken op lokaal, regionaal en bovenregionaal niveau is niet meer weg te slaan uit de werkwijze van een gemeente. Dit vraagt van een gemeente dat zij de deuren van buiten naar binnen open zetten en dat de dialoog gezocht wordt. Dit is een continu proces dat nooit af is en veel vraagt van ambtenaren en bestuurders. Oost Gelre is in de regio goed vertegenwoordigd en draagt haar steentje bij door kritisch en pro-actief de samenwerking aan te gaan. 2.2 Regionale belangen Onze gemeente is een van de zeven gemeenten die zich verenigd hebben binnen Regio Achterhoek.
Medio 2018 hebben de gemeenten besloten om deze gemeenschappelijke regeling opnieuw vorm te geven en hebben ook andere partijen zich daarbij aangesloten. Deze belangrijke opgaven zijn gebundeld in de Achterhoek Visie 2030 die in 2019 door de Achterhoek Raad is vastgesteld en in 2021 wordt de evaluatie van de regionale samenwerking afgerond. Er wordt aan 6 thematafels op inhoud samengewerkt aan projecten om de regio slagvaardiger, innovatiever en leefbaarder te maken. Daarnaast zorgt Regio Achterhoek voor een sterke lobby van de regio richting andere overheden zoals de provincie, het Rijk en de Europese Unie. 2.3 Samen tegen ondermijning Een specifiek onderwerp dat we nog willen benoemen, is de samenwerking die de overheid opvoert om de opkomst van ondermijning tegen te gaan. In 2021 is naar aanleiding van de evaluatie van de regionale Pilot ondermijning besloten om ondermijning te zien als een regionale opgave en de regie op de uitvoering van deze opgave voor de regio te beleggen bij de gemeente Oost Gelre. Voor 2022 e.v. wordt een plan van aanpak opgesteld om deze regionale opgave verder te concretiseren.
Pagina 7 van 50
Programma 1 - Leefomgeving Inleiding Programma 1 omvat het thema Leefomgeving. Naast de aanstaande Omgevingswet, de verdere uitrol van Geef Lichtenvoorde Kleur! en Programma Stad Groenlo spelen er veel meer verschillende ontwikkelingen die het komende jaar aandacht vragen van het gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie. Daarbij willen we een viertal speerpunten benoemen voor 2022: •
Ontwikkeling van een visie en beleidskader voor het buitengebied. Er komen veel veranderingen op het buitengebied. Veranderingen ten aanzien van (agrarische) bedrijfsvoering, initiatieven in het kader van de klimaatdoelstellingen en dergelijke vragen om aandacht en daadkracht van onze gemeente.
•
Doorontwikkeling van woningbouw in alle kernen. Daar waar de afgelopen jaren woningbouw stagneerde, zien we dat er belangrijke stappen gezet worden om de woningbouw in alle kernen van Oost Gelre weer te stimuleren. Er zijn nieuwe kaders ontwikkeld voor woningbouw in de kleine kernen en Groenlo en Lichtenvoorde. Daarnaast zijn er verruimde mogelijkheden voor functieverandering van agrarische erven nabij de kernen (woondroebelbeleid). Inmiddels zijn op basis van deze kaders in iedere kleine kern één of meerdere woningbouwplannen in ontwikkeling of uitvoering.
•
Opstellen van Omgevingsvisie en aanpalend beleid. In het verlengde van de Omgevingswet en de voorgaande 2 punten wordt energie gestoken in het ontwikkelen van een Omgevingsvisie.
•
Regionale Energie Strategie Achterhoek. Duurzaamheid en energiedoelstellingen zijn geen zaak voor gemeenten alleen. Mede daarom participeren wij in de verdere ontwikkeling van een regionale energiestrategie voor de gehele Achterhoek.
Deze en alle andere ontwikkelingen voor het komende jaar lichten wij hieronder bij de verschillende paragrafen nader toe.
Ruimtelijke ontwikkeling Inleiding De ruimtelijke ontwikkelingen voor de toekomst zijn niet meer zozeer gericht op de kwantitatieve groei van de stad en de kernen maar richten zich vooral op de kwaliteitsverbetering van de bestaande woonwijken, het buitengebied, bedrijventerreinen en de centra, waarbij rekening wordt gehouden met de gevolgen van de demografische ontwikkelingen. Ontwikkelingen Ontwikkeling van het buitengebied De ontwikkeling van het buitengebied heeft hoge prioriteit. Het buitengebied heeft namelijk nu en in de nabije toekomst te maken met grote uitdagingen. Achterblijvende inkomsten, hogere kosten, verduurzaming, Pagina 8 van 50
stikstofproblematiek, problemen bij erfopvolging of anderszins, kunnen ertoe leiden dat het agrarische landschap er anders uit komt te zien. Dit vraagt om een visie op en beleidskader voor het buitengebied. Omgevingsvisie Dit alles zullen wij uiteindelijk opnemen in de Omgevingsvisie. Nieuw ruimtelijk beleid dat nog moet worden ontwikkeld, krijgt een plek in de Omgevingsvisie die in voorbereiding is. Een aantal onderwerpen hebben wij de afgelopen periode reeds uitgewerkt. Daarbij moet gedacht worden aan de energietransitie en wonen in zowel de kleine kernen als in Lichtenvoorde en Groenlo. De opstelling van de Omgevingsvisie hangt nauw samen met de invoering van de Omgevingswet. De inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt voorzien in januari 2022. Eerder zou de wet in werking treden vanaf 1 januari 2020 maar die datum is recentelijk losgelaten door de minister voor Milieu en Wonen. Om te verzekeren dat onze gemeente klaar is om op het moment van invoering te gaan werken onder deze nieuwe wet, hebben we begin 2020 binnen het programma Omgevingswet prioriteiten bijgesteld. Begin 2020 hebben we een lijst met minimale acties opgesteld die we nader willen uitwerken in 2021. Dit betreft een minimumpakket van acties die absoluut noodzakelijk zijn om de dienstverlening te kunnen voortzetten onder de nieuwe wetgeving.
We hebben daarbij te kampen met beperkte capaciteit om de voorbereiding op de Omgevingswet voldoende op te pakken naast de reguliere taken. Mede om die reden hebben we reeds extra externe deskundigheid en capaciteit ter ondersteuning georganiseerd, onder andere op het gebied van werkprocessen, projectleiding en digitalisering. Ook met de externe ondersteuning blijft het een enorme uitdaging om alles op tijd gereed te hebben. Eerder stelden we al vast dat de invoering van de Omgevingswet een grote zeer grote impact zal hebben op onze organisatie maar dat geldt ook zo voor de voorbereidingen daarvoor. Door een latere invoeringsdatum van de Omgevingswet hopen we dat we de minimale acties tijdig en kwalitatief beter kunnen uitvoeren en zullen we wellicht op onderdelen meer kunnen doen dan tot nu toe mogelijk geacht. Programma Geef Lichtenvoorde Kleur! Naast de ontwikkeling van het buitengebied en het opstellen van een Omgevingsvisie, is een andere ruimtelijke ontwikkeling voor 2021 de verdere uitwerking van programma Geef Lichtenvoorde Kleur! Met dit programma wordt in Lichtenvoorde een vitaal en compact centrum ontwikkeld. Hierbij gaan we in overleg met de ondernemers en andere belanghebbenden kijken naar een betere invulling van bestaande functies en gaan we op zoek naar nieuwe functies voor het centrum.
Inmiddels zijn de grote bouwprojecten in gang gezet of zitten in een voorbereidende fase. Ook in de openbare ruimte zoeken we naar mogelijkheden om het winkelgebied te vergroenen, te verfraaien, kunst eraan toe te voegen en het gebied meer kleur te geven. Dit willen we onder meer bereiken door het voortzetten van het street art project. Programma Stad Groenlo Het programma Stad Groenlo wil de bedrijvigheid en levendigheid in Groenlo versterken, zodat de stad in de toekomst een plek is waar het goed wonen, werken en leven is. In de eerste jaren van het programma zijn er veel projecten uitgevoerd. We zien dat de werkzaamheden van de afgelopen periode bijdragen aan de doelen die we in het programma gesteld hebben. We blijven onze schouders hier als gemeente onder zetten. Immers: het programma is een vliegwiel om allerlei activiteiten in Groenlo te ontwikkelen. Programma Stad Groenlo biedt voldoende ruimte voor initiatieven, ook in 2022. We willen daarbij ook gebruik maken van Pagina 9 van 50
de middelen uit de Regiodeal. De gemeenten wil initiatieven ondersteunen en mensen op weg helpen. Maar de gemeente zal ook zelf ideeën aandragen, en, in die gevallen dat bepaalde ideeën zo belangrijk zijn voor een vitale stad, zelf de regie ter hand nemen. Ook in de periode 2021 tot 2027 volgen er nieuwe projecten om Groenlo Vestingstad verder uit te bouwen waarmee we Groenlo regionaal maar ook bovenregionaal op de kaart kunnen zetten. Bedrijventerreinen We merken dat er, ondanks corona, veel serieuze aanvragen komen voor bedrijfskavels op de Laarberg. Een deel van deze aanvragen heeft recentelijk geleid tot koopovereenkomsten of verkeren in vergaande onderhandelingen. Wij zien dat er naast regionale bedrijven ook veel lokale bedrijven zich willen vestigen op de Laarberg. Er is meer vraag dan is vastgelegd in regionale afspraken en is door vertaald in de provinciale verordening. We zullen daarover in de Regio Achterhoek en met de Provincie het gesprek aan gaan. Voor het bestaande terrein, Laarberg Centraal, is een bestemmingsplanprocedure vanwege de stikstofdiscussie niet mogelijk. Voor een deel van het terrein werken we nu bij individuele vergunningsaanvragen met een Ruimtelijke beoordelingskader als toetsinstrument voor afwijkingsbesluiten. Hierbij moet per aanvraag worden aangetoond dat het past binnen de milieuregelgeving, waaronder stikstof.
Dit is een praktische oplossing, maar geen wenselijke situatie, zeker niet voor een regionaal bedrijventerrein. Ook de verkoop van kavels op bedrijventerrein op bedrijventerrein Lindebrook in Lichtenvoorde verloopt voorspoedig. Nagenoeg alle kavels op dit terrein hebben een invulling gekregen. Met de splitsing van de Woon-werkkavels in reguliere bedrijfs- en woningbouwkavels is beter ingespeeld op de huidige marktvraag. Gelet op de binnenkomende aanvragen voor bedrijfskavels is het nodig om nieuwe gronden in gebruik te nemen. Voor de Laarberg is een nieuw ruimtelijk toetsingskader noodzakelijk. In Lichtenvoorde gaan we onderzoeken op welke wijze we de (toekomstige) ruimtevraag van lokale bedrijven kunnen facilitairen.
Wonen in Oost Gelre Inleiding Wonen is essentieel, zowel de woning als de leefomgeving. De woonwensen van inwoners moeten centraal staan bij het woonbeleid (bouwen naar behoefte). Daarbij is een rol weggelegd voor de dorpsbelangenorganisaties in de verschillende kernen van Oost Gelre. Zij kennen als geen ander de lokale situatie en de specifieke (woon)wensen. Het woonbeleid moet gericht zijn op kwaliteit, duurzaamheid, flexibiliteit, levensloopbestendigheid en maatwerk. Niet de contingenten (kwantiteit), maar de kwaliteit van de woonplannen die de leefbaarheid een positieve impuls geven zijn leidend. Dit, met het doel de woningmarkt weer in beweging te krijgen en te bouwen naar behoefte. Ontwikkelingen In 2020 hebben we de woningbehoefte op kernniveau in beeld gebracht en vastgesteld. Voor zowel Groenlo, Lichtenvoorde als de kleine kernen zijn visies vastgesteld die een basis vormen om plannen voor het toevoegen van nieuwe woningen te kunnen ontwikkelen. We gaan door met de uitvoering van concrete Pagina 10 van 50
plannen in de kleine kernen. Voor de kernen Groenlo en Lichtenvoorde nemen we concrete plannen van private partijen in behandeling. We gebruiken daarvoor de Menukaart Wonen Lichtenvoorde en Groenlo. Gezien de toegenomen behoefte zetten we ook gemeentelijke gronden in voor woningbouw. Voorbeelden hiervoor zijn de vrijkomende schoollocaties en Flierbeek fase 3 in Lichtenvoorde. In 2021 vindt een regionaal een woonwensenonderzoek plaats (AWLO). De resultaten worden in 2021 vertaald naar een actualisatie van het gemeentelijke woonbeleid. Hierin actualiseren we de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte en stellen deze zo nodig bij. Ten aanzien van de sociale huurwoningvoorraad doen wij dit laatste in nauw overleg met de woningbouwcorporaties. Concrete afspraken leggen we vast in de prestatieafspraken. Tenslotte zetten we in op de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad. Daarbij haken we in op regionale projecten.
Beheer openbare ruimte Inleiding We werken aan een aantrekkelijke leefomgeving voor bewoners en bedrijven, waar mensen elkaar ontmoeten, zich thuis voelen en met plezier en veilig gebruik maken van de openbare ruimte. Een openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is en waar ruimte is voor initiatieven die worden gefaciliteerd door de gemeente. We willen ruimte geven aan bewoners en hen graag betrekken bij het beheer en onderhoud van hun directe leefomgeving. Ontwikkelingen Om de openbare ruimte aantrekkelijk en leefbaar te houden, is er naast een onderhoudscyclus ook een moment waarop deze openbare ruimte vervangen moet worden. Dit gebeurt vanuit een integrale benadering vanuit de disciplines verkeer, wegen, riolering, groen en duurzaamheid en op basis van de huidige inzichten en richtlijnen. En uiteraard is er interactie met de aanwonenden en belanghebbenden. Voor deze vervangingen zijn investeringsbudgetten nodig. In de kadernota staan diverse vervangingsvoornemens van straten en/of buurten die om een investering vragen. Naast de vervanging van de openbare ruimte zijn er nog andere concrete ontwikkelingen in de openbare ruimte: •
We stellen een biodiversiteitsplan op. In dit plan bepalen we de ambities en kansen om de biodiversiteit in de gemeente te versterken. Een uitvoeringsparagraaf maakt hiervan onderdeel uit.
•
We stellen een soortenmanagementsplan op. Het doel is om alle handelingen en regelgeving ten aanzien van ruimtelijke ingrepen af te stemmen op beschermde flora en fauna. Hiermee voorkomen we dat er op ad hoc basis besluiten worden genomen. Beschermde soorten en kansrijke soorten worden met behulp van dit plan integraal beschermd. Procedures zullen we hierop afstemmen. Mogelijk dat hieruit maatregelen volgen waarvoor we financiering moeten vragen.
•
We stellen een Omgevingsvisie op. Hieruit volgt naar verwachting dat beleid aangepast moet worden. Verder zullen we integrale ambities en doelen afspreken waar mogelijk ook investeringen uit voortkomen.
Pagina 11 van 50
•
We brengen aanpassingen aan in de verkeersstructuur. Door de afsluiting van de kruising N18 Twenteroute met de N312 Zieuwentseweg is aanpassing in de verkeersstructuur noodzakelijk. De aansluiting N312 Zieuwentseweg wordt omgelegd langs de N18 richting de Richterslaan en aangesloten op de kruising Richterslaan. Deze verandering zal consequenties hebben voor de verkeersstromen in Lichtenvoorde. Onderdeel van het pakket van maatregelen is een reconstructie van de Kerkhoflaan inclusief de kruising met de Richterslaan.
Duurzaamheid en milieu Inleiding We willen naar een meer groene en circulaire economie. Natuur, grondstoffen, energie, voedsel en afval hebben een waarde. Wij streven ook lokaal naar een balans tussen mens, milieu en een gezonde economie. We stellen ambitieuze en haalbare milieudoelen. We betrekken lokale bedrijven en vooral ook de inwoners bij de overgang naar een duurzaam ingerichte gemeente. De doelstelling is om in 2030 energie neutraal te zijn. Oost Gelre geeft daarbij uitvoering aan het Akkoord van Groenlo. Energietransitie is de omslag naar een lager energiegebruik, opgewekt met hernieuwbare energie. We willen de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen ten faveure van natuurlijke bronnen (zon, wind, biomassa, water, etc.). Ontwikkelingen In 2021 is de transitievisie warmte (TVW) vastgesteld. In aansluiting hierop wordt een start gemaakt met het opstellen van wijkuitvoeringsplannen (WUP's). De looptijd van de "Uitvoeringsagenda Energietransitie Oost Gelre" is in 2022 verstreken. Er dient een nieuwe uitvoeringsagenda te worden opgesteld.
Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2022 Omschrijving
Programma Lichtenvoorde openbare ruimte Rehabilitatie verhardingen buiten de bebouwde kom Aanleggen Duiker onder N18 tpv de Pagina 12 van 50
Investeringen
Dekking uit
Dekking uit
Budgettaire
fonds riolering
reserves
lasten
100.000
0
0
-4.500
830.000
0
0
-37.350
300.000
11.500
0
0
Omschrijving
Investeringen
Dekking uit
Dekking uit
Budgettaire
fonds riolering
reserves
lasten
Zieuwentseweg Project Meer Veilig 3 - Afsluiting
1.610.600
0
0
0
Renovatie gemalen en drukunits
175.000
6.708
0
0
Rioolrenovatie o.b.v. beheerprogramma
150.000
5.750
0
0
0
50.000
0
0
80.000
3.067
0
0
0
0
0
-100.000
100.000
0
0
0
0
0
35.000
0
270.000
0
0
-12.150
0
0
100.000
0
720.000
0
0
-32.400
127.500
0
0
-5.738
240.000
9.200
0
0
50
0
12.500
0
Zieuwentseweg (omlegging aansluiting N312)
Onderzoeken en plannen uit GRP Oplossing knelpunten hemelwaterafvoer diverse kernen Omgevingswet exploitatiekosten Meer Veilig 3- traject Lievelde-Groenlo N18. bijdrage gemeente voor aanleg viaduct thv Zwolseweg te Groenlo. Actualisatie beheersplan civiel technische kunstwerken Flankerende maatregelen project Meer Veilig 3 - Fietspad langs N18, gedeelte Europaweg tussen Zieuwentseweg en Richterslaan te Lichtenvoorde. Uitvoering projecten Herinrichting gedeelten Rapenburgsestraat, Esstraat en Varsseveldseweg te Lichtenvoorde. (voorbereidingskrediet) Reconstructie Koemstraat en gedeelte Dijkstraat te Lichtenvoorde. Aanleg en verbetering riolering Koemstraat en gedeelte Dijkstraat te Lichtenvoorde Cofinanciering provinciale landschapsprojecten Pagina 13 van 50
Omschrijving
Berm- en laanherstel
Investeringen
Dekking uit
Dekking uit
Budgettaire
fonds riolering
reserves
lasten
100.000
0
0
-5.500
0
0
20.000
0
0
0
75.000
0
244.750
0
0
-13.461
125.000
0
0
-6.875
0
0
29.304
0
0
0
150.000
0
0
0
0
-20.000
Cultuur- en Erfgoedpact
0
0
0
-20.000
Actualisatie woonbeleid
0
0
30.000
0
Onderzoekskosten transformatie
0
0
85.000
0
0
0
30.000
0
0
0
0
-50.000
0
0
100.000
0
440.000
0
0
-24.200
100.000
0
0
-5.500
0
0
0
-75.000
Versterken biodiversiteit openbaar groen Uitvoeringsagenda energietransitie werkstroom huishoudens Subsidieverordening 'Verduurzamen woningen' Uitvoeringsagenda energietransitie werkstroom gemeentelijk vastgoed- versneld vervangen openbare verlichting Gezonde leefomgeving Uitvoeringsagenda energietransitie werkstroom huishoudens - Energieloket Uitvoeringsagenda energietransitie - projecten Onderhoud brandkranen, geboorde putten en blusvijvers
Ontwikkelen visie oude N18, gebied tussen oude en nieuwe N18, te Groenlo Biodiversiteit Programma stad Groenlo doorontwikkeling pijler 3 en 4 Herinrichting groenstroken en fietspaden Oude Winterswijkseweg te Groenlo Houten geleiderails Kleine verkeersaanpassingen
Pagina 14 van 50
Omschrijving
Totaal
Pagina 15 van 50
Investeringen
5.762.850
Dekking uit
Dekking uit
Budgettaire
fonds riolering
reserves
lasten
88.475
666.804
-412.674
Programma 2 - Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen Inleiding Programma 2 omvat veel verschillende elementen die allemaal betrekking hebben op het sociale en culturele domein. Daarbinnen zien we enkele speerpunten waar we ons in het komende jaar mede op willen gaan richten. Dit zijn: •
Nadere invulling van de leefbaarheidsvisie kleine kernen. Met deze bovendorpse leefbaarheidsvisie zijn allerlei thema's benoemd die van belang zijn voor het in stand houden van de leefbaarheid in onze kleine kernen. Dit vraagt continu onze aandacht is dan ook een speerpunt.
•
Onderwijsontwikkelingen en in het bijzonder de ontwikkeling van 1 of 2 IKC’s in Groenlo en het IEKC in Lichtenvoorde zullen we uitwerken en uitrollen in 2021.
•
De ontwikkeling van een nieuwe sporthal in Groenlo biedt een mooie plek en kansen voor de binnensportverenigingen en het onderwijs samen.
•
Hoewel de sector heel belangrijk is voor Oost Gelre, ontbreekt er nog een integrale en overkoepelende visie op cultuur. Daarom worden stappen gezet om te komen tot een kunst- en cultuurbeleid.
•
De samenvoeging van activiteiten van de SDOA en Werkbaan Oost moet leiden tot een leerontwikkelbedrijf voor onze gemeente.
•
Onze gemeente zet sterk in op preventieve zorg en blijft dat ook de komende jaren doen.
•
Beheersen kosten jeugdzorg/Wmo. Voor de komende jaren blijft het beheersen van de stijgende kosten in de jeugdzorg en de Wmo een punt van aandacht.
Deze en alle andere ontwikkelingen binnen programma 3 worden hieronder nader toegelicht.
Leefbaarheid, onbetaalbaar! Inleiding Niet alles valt in geld uit te drukken. De kracht van leefbaarheid in onze (kleine) kernen is onbetaalbaar. Vooral het werk van dorps- en wijkbelangenorganisaties en zorg- en energiecoöperaties is essentieel om bepaalde maatschappelijke doelen te behalen. Deze vorm van samenlevingsgericht werken ondersteunen wij krachtig. Ontwikkelingen In november 2020 is door de dorpsbelangenorganisaties (DBO's) de leefbaarheidsvisie 2020 aangeboden aan de Raad. In deze leefbaarheidsvisie staan belangrijke thema's waar de DBO's mee aan de slag willen. Pagina 16 van 50
Samen met de regisseur kleine kernen wordt hier vorm en inhoud aan gegeven. Woningbouw, middelengebruik en kwalitatief goed onderwijs zijn belangrijke thema's die aan bod komen.
Onderwijs Inleiding Goed onderwijs biedt iedereen de kans om talenten te ontwikkelen en uit te groeien tot volwaardige en betrokken inwoners. Kinderen moeten thuis en op school goed worden voorbereid op hun rol en plek in de samenleving. Voor veel ouders is het belangrijk dat de identiteit van de school aansluit bij de opvoeding die zij hun kind geven. Hoewel de invloed van de gemeenten op de inhoud van het onderwijs beperkt is (dit is het terrein van het schoolbestuur), moet er ook op lokaal niveau veel aandacht zijn voor onderwijs. Ontwikkelingen De focus ten aanzien van het onderwijs in Oost Gelre ligt vooral op de ontwikkeling omtrent onderwijshuisvesting en een of twee IKC’s in Groenlo en een IEKC in Lichtenvoorde. Daarnaast houden we de vinger aan de pols bij teruglopende leerlingaantallen. Voor leegkomende schoolgebouwen als gevolg van fusies of sluitende scholen wordt gezocht naar oplossingen. Dit jaar opent het Integraal Educatief Kind Centrum (IEKC) Lichtenvoorde (Het Gele Park) haar deuren. Tevens zijn de benodigde omgevingsaanpassingen uitgevoerd om de veiligheid van en naar het IEKC te waarborgen. Als gevolg van terugloop van leerlingaantallen, is er een aantal ontwikkelingen op het gebied van onderwijshuisvesting. In de kleinere kernen streven we naar handhaving van de daar aanwezige basisschool maar met name in Zwolle neemt het aantal leerlingen af.
In Groenlo en Lichtenvoorde heeft voor dit moment de krimp minder gevolgen. Voor De Hoeksteen staat vervangende nieuwbouw gepland op de locatie Buitenschans. Bij een goede samenwerking met de daar al aanwezige basisschool kan rekening gehouden worden met een eventuele terugloop van het aantal leerlingen in Groenlo. Met de samenvoeging van De Regenboog en Het Hof tot basisschool De Leeuw en de ingebruikname van het IEKC is ingespeeld op een mogelijke verdere krimp.
Sport Inleiding Bewegen is heel belangrijk, als ontspanning en als voorwaarde voor een gezond leven. Maar sport heeft ook een andere functie: het brengt mensen samen en maakt hen weerbaar. Sport speelt ook een belangrijke rol bij het overbrengen van onmisbare waarden en vaardigheden in het gewone leven, zoals teamgeesten respect voor de ander. Een sterke Sportvisie is de basis van het gemeentelijk sportbeleid. Het is belangrijk om goede randvoorwaarden te creëren binnen de gemeente om sporten en bewegen zo optimaal mogelijk te maken. Pagina 17 van 50
We moeten daarbij rekening houden met de verhouding tussen recreatief en prestatief sporten en de verschuiving van verenigingssporten naar individuele sporten in de openbare ruimte, zoals wandelen, fietsen en hardlopen. Wij vinden het belangrijk dat inwoners bekend zijn met de veelzijdigheid van sportmogelijkheden, weten hoe gezond het is en waardering hebben voor de bijdrage die sport levert aan samenwerking, het welzijn van mensen en de leefbaarheid in buurten en dorpen. Ontwikkelingen Lokaal sport- en beweegakkoord Onder leiding van Achterhoek in Beweging werken we aan een lokaal sport- en beweegakkoord. Alle sportaanbieders, zorginstellingen, onderwijsinstellingen, fysiotherapeuten en andere betrokken organisatie zijn uitgenodigd om mee te denken in een lokaal sport- en beweegakkoord. Gezamenlijk worden ambities en concrete acties geformuleerd. Onze gemeente is in dit proces een van de partners. Sportaanbieders en organisaties denken na over hun rol en wat zij kunnen betekenen. Het lokaal sport- en beweegakkoord is een voorloper op de nieuw te vormen sportvisie Oost Gelre en de bijbehorende uitvoeringsagenda. Het lokaal sport- en beweegakkoord ligt in concept klaar om ondertekend te worden. Er is een stuurgroep en twee ambitiegroepen die nadenken over de uitvoering van de gestelde ambities. Sportevenementen De gemeente Oost Gelre profileert zich als evenementen gemeente.
Er zijn bestaande sportevenementen die daar al een bijdrage aan leveren. Regelmatig komen er verzoeken om een financiële bijdrage aan een lokaal sportevenement, regionaal sportevenement of zelfs een landelijk sportevenement toe te kennen. Als hiervoor budget is kunnen deze organisaties financiële ondersteuning ontvangen en door middel van side events een meerwaarde zijn voor de gemeente Oost Gelre.
Samenwerkingsverbanden (sport) verenigingen Verschillende verenigingen melden zich bij de verenigings- en vrijwilligerscoördinatoren met wensen. Om het proces goed vorm te kunnen geven, en vrijwilligers te ontlasten, is het in sommige gevallen wenselijk dat de gemeente een faciliterende rol speelt. Hiervoor is een financiële ondersteuning gewenst. Dit kunnen bijdragen zijn om het proces te versnellen of te laten begeleiden door een externe partij (software) of te investeren in multifunctionele accommodaties (hardware).
Toekomst zwembad 't Meekenesch en verdere uitwerking BMX baan locatie Eschpark De gesprekken met Stichting Exploitatie Meekenesch zijn in 2020 opgestart. In 2021 worden deze gesprekken vervolgd. Parallel aan dit proces volgt ook de verdere uitwerking richting bestemmingsplan voor de BMX baan op locatie Eschpark. De stichting en vereniging staan daarnaast beide open om te verkennen wat de samenwerkingsmogelijkheden zijn.
Pagina 18 van 50
Vrijwilligerswerk, de onmisbare schakel! Inleiding Vrijwilligers, mensen die zich met hart en ziel inzetten voor een ander, vormen een onmisbare schakel in de binding en leefbaarheid van Oost Gelre. We vinden het belangrijk dat verenigingen en vrijwilligers dat kunnen blijven doen, zeker nu er op het gebied van jeugdhulp, zorg / Wmo en werk en inkomen taken bij zijn gekomen. Verenigingen, vrijwilligers en dorps- en wijkbelangenorganisaties weten wat daarvoor nodig is en zijn daarmee een belangrijke partner voor de gemeente. Zij maken mogelijk dat inwoners zo lang mogelijk in hun eigen omgeving kunnen blijven meedoen en er ook aan kunnen blijven bijdragen. Maar dat vraagt nóg nadrukkelijker om behoud van professionaliteit, organisatiekracht en stabiliteit binnen verenigingen en vrijwilligersorganisaties. Wij willen hen daarbij ondersteunen. Ontwikkelingen In 2020 is een verenigings- en vrijwilligerscoördinator aangesteld. Deze coördinator is voor vrijwilligersorganisaties en verenigingen het eerst aanspreekpunt vanuit de gemeente. Doel is onder andere om kruisbestuiving tussen verenigingen aan te moedigen, samenwerking te stimuleren en vrijwilligers hierin te ondersteunen. Het afgelopen jaar is gebleken dat verenigingen de weg naar de coördinator weten te vinden.
De verenigings- en vrijwilligerscoördinator vervult ook de rol van regisseur kleine kernen en vanuit die hoedanigheid worden veel vraagstukken in gezamenlijkheid opgepakt. Ondanks de beperkende maatregelen waarmee de verenigingen en vrijwilligersorganisaties in deze tijd te maken hebben, zijn zij actief aan de slag hun organisatie op de been te houden. Vanuit de gemeente wordt gewerkt aan een platform waar vraag en aanbod van verenigingen en vrijwilligersorganisaties samenkomt. Wij vervullen hierin een verbindende rol. Streven is dat platform in 2021 live te laten gaan. Verder blijft de ouderenadviseur de vrijwillige ouderenadviseurs, woonconsulenten en belastingadviseurs begeleiden.
Cultuur en verenigingen Inleiding Binnen onze gemeente is het behoud van cultuur en het verenigingsleven van groot belang. Daarom willen we samenwerking tussen vormen van cultuur en verenigingen bevorderen. De opgave voor de gemeente is om, samen met maatschappelijke organisaties en sportclubs, te zorgen voor een gezonde leefomgeving. Ontwikkelingen Oost Gelre heeft een rijke culturele sector en een rijk verenigingsleven. Denk hierbij aan de diverse corsogroepen, muziekverenigingen, verenigingen rondom de volksfeesten, maar ook de evenementen nemen een belangrijke plaats in de gemeente in. Hoewel de culturele sector belangrijk is voor Oost Gelre (misschien nu nog wel meer dan ooit) ontbreekt nog een vastgelegde visie op kunst en cultuur. Met het oog Pagina 19 van 50
op de toekomst en de culturele infrastructuur binnen en buiten onze gemeente starten we in 2021 met de ontwikkeling van het kunst- en cultuurbeleid. Dit beleid zal zich in eerste instantie concentreren op cultuureducatie, subsidieverstrekking, de toekomst van kunst en cultuur binnen en buiten onze gemeente (samenwerking met de regio) en de verbinding en samenwerking tussen alle instellingen, verenigingen, inwoners en de gemeente. Daarnaast zal het beleid aansluiten op het beleid voor het sociaal domein om zo een maximale interactie tussen de beleidsvelden te realiseren.
Nieuwkomers zijn welkom! Inleiding Ook in Oost Gelre komen meer mensen met een andere culturele en/of nationale achtergrond. Wij willen dat deze nieuwkomers goed integreren in Oost Gelre en meedoen in onze samenleving. We willen voorkomen dat groepen zich afkeren van de Nederlandse samenleving. Een goede beheersing van de Nederlandse taal behoort tot de belangrijkste voorwaarden voor een succesvolle inburgering van nieuwkomers. Vergunninghouders moeten direct in aanraking gebracht worden met onderwijsmogelijkheden en vrijwilligerswerk (Taalcafé), zodat de stap naar betaald werk kleiner wordt. Wij ondersteunen de inzet van maatjes. Zij ondersteunen de nieuwkomers, helpen hen de weg te vinden in onze samenleving. Ook de Sociale Dienst Oost Achterhoek (SDOA) speelt een belangrijk rol om hen voor te bereiden op meedoen en het vinden van werk. Ontwikkelingen We willen dat nieuwkomers zelfstandig functioneren en zich hier veilig en thuis voelen. Hiervoor hebben we allerlei activiteiten ontwikkeld. In deze coalitieperiode vormen deze activiteiten de basis van ons integratiebeleid: •
We koppelen een lokaal maatje aan elke nieuwkomer.
•
Extra aandacht voor traumaverwerking.
•
Fietslessen, zwemlessen, kennismaken met verenigingsleven.
•
We ondersteunen de taalcafés.
•
We hebben een zomerschool.
•
Participatiecursussen.
•
Re-integratie: we hebben een klantmanager Statushouders die zorgt voor uitstroom naar activering en werk.
Verder treedt in 2022 de nieuwe Wet inburgering in werking. We zijn momenteel druk bezig met de voorbereidingen. We werken hierbij regionaal samen maar zullen ook lokale keuzes moeten maken op het gebied van zelfredzaamheid, scholing en re-integratie. Hiervoor stellen we een beleidsnota en uitvoeringsplan op.
Pagina 20 van 50
Werk moet lonen Inleiding Werk is bij uitstek het middel om verantwoordelijkheid te dragen voor het eigen leven en het gezin en om deel te nemen aan de samenleving. Werken moet lonen, zowel financieel als in perspectief. We spreken mensen daarbij nadrukkelijk aan op hun persoonlijke verantwoordelijkheden; rechten en plichten gaan hand in hand. Ons uitgangspunt is dan ook: je bent aan het werk of je levert een andere bijdrage. Een uitkeringsregeling is uitsluitend bedoeld voor mensen, die (al dan niet tijdelijk) geen toegang hebben tot betaald werk. Om die regeling ook in stand en betaalbaar te kunnen houden, vragen wij van mensen om zo snel mogelijk (weer) in hun eigen levensonderhoud te kunnen voorzien. Ontwikkelingen Vanuit de visie dat werk moet lonen, kennen wij de uitstroompremie waarbij inwoners een bedrag van € 500 ontvangen als ze door werk geen gebruik meer hoeven te maken van een uitkering. Daarbovenop ontvangen ze nog eens € 1.000 als men na zes maanden nog aan het werk is. Daarnaast gaan we de doorgaande lijn van arbeidsmatige dagbesteding tot betaald werk verder ontwikkelen. Inwoners kunnen hierdoor makkelijk opschalen maar ook weer afschalen zonder allerlei belemmeringen. Verder worden de activiteiten Werkbaan Oost en de SDOA samengevoegd zodat er een leerontwikkelbedrijf ontstaat.
Hiervoor werken we samen met de andere SDOA gemeenten in Samen aan het Stuur waarbij inwoners integraal worden benaderd zodat we ondersteuning kunnen bieden waar nodig. Dit moet mensen weer sneller werkfit maken. Hierbij zijn niet de wetten leidend maar de vraag van de burger.
Preventie en ondersteuning Inleiding Gezond leven, steeds blijven leren en jezelf ontwikkelen zijn onderdelen van actief deelnemen aan de samenleving. Niet zorgen voor, maar zorgen dat! Eigen kracht op de eerste plaats. Voorkomen is beter dan genezen. De gemeente stimuleert en ondersteunt dit ook. Door preventie kan het beroep op dure (vangnet)voorzieningen worden beperkt en zo kunnen de goede voorzieningen blijven voor mensen die het écht nodig hebben. Ontwikkelingen Ten aanzien van zorg blijven we inzetten op zorg in de volle breedte. Preventieve zorg is een belangrijk instrument om mensen zo lang mogelijk zelfstandig te laten zijn en de zorgkosten te beheersen. Wel willen we meer inzicht in de kosten en baten van preventieve zorgprojecten. Om die reden continueren wij de monitoring. Het lokale preventieprogramma is in volle uitvoering. Daarnaast participeert Oost Gelre in projecten vanuit de thematafel De Gezondste Regio (zie beide ook onder Volksgezondheid). Het betreft projecten op het gebied van preventie. Dit blijven we de komende jaren doen. Pagina 21 van 50
De uitbreiding van inzet binnen het sociaal team als gevolg van de invoering van de Wet verplichtte GGZ heeft tot het in beeld krijgen van meer inwoners met een multi-problem achtergrond geleid. Binnen het sociaal team kijken wij hoe wij de ondersteuning aan deze groep zo kunnen vormgeven dat zij in beeld blijven en de ondersteuningsvraag af kan nemen. De inzet van cliëntondersteuners voor leun/ steuncontacten zal hier onderdeel van zijn. Regionaal werken wij aan het opnieuw vormgeven van de ondersteuning aan de doelgroep dak- en thuislozen. Inzet hierbij is deze ondersteuning vaker dichter bij huis (in plaats van alleen in Doetinchem) vorm te geven en dak- en thuisloosheid te voorkomen. Hiertoe participeren wij onder andere in de pilot Housing first. Daarnaast werken wij verder aan de voorbereiding voor de doordecentralisatie van Beschermd wonen per 1 januari 2022. Hiertoe worden nieuwe werkafspraken over onder andere de brede intake gemaakt met de gemeente Doetinchem. Daarnaast leggen wij in 2021 de governance op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang regionaal opnieuw vast. Hiervoor stellen wij een nieuw convenant op. Samen met de SDOA, Werkbaan Oost en de gemeenten Winterswijk en Berkelland werken wij verder aan de doorontwikkeling van de Pilot arbeidsmatige dagbesteding tot een structureel voorliggend aanbod.
Het aanbod van de Stads/ dorpskamer zetten wij voort. Dit aanbod sluit goed aan het bieden van laagdrempelige voorzieningen die bijdragen aan het voorkomen van psychische achteruitgang van kwetsbare inwoners doordat zij een ontmoetingsmogelijkheid hebben. De Stadskamer zal in 2022 een nieuwe huisvesting krijgen bij de Vincentiusvereniging. Hierdoor is het mogelijk om ook in de Stadskamer arbeidsmatige inloopactiviteiten te organiseren, net als nu ook al in de dorpskamer uitgevoerd worden.
Armoedebestrijding Inleiding Ook in onze gemeente is sprake van (verborgen) armoede. Vaak schamen mensen zich voor hun situatie, hetgeen het zoeken naar en aanbieden van oplossingen bemoeilijkt. In veel gevallen betekent dit dat ook kinderen in (relatieve) armoede opgroeien. Dat is voor ons niet acceptabel. Kinderen moeten de kans krijgen zich volledig te ontplooien en volop mee te doen aan de maatschappij. Ontwikkelingen Armoede terugdringen is het meest succesvol als zoveel mogelijk inwoners deelnemen aan het arbeidsproces. Gelukkig gaat het met veruit het grootste deel van onze inwoners goed. Toch groeien er kinderen op in armoede, onze ondersteuning is dan ook met name gericht op deze kinderen. We zorgen ervoor dat deze kinderen geen belemmeringen hebben om mee te doen aan sport, zwemles en op school. Daarnaast kennen we een individuele inkomenstoeslag voor inwoners die langer dan drie jaar op een minimum niveau zitten. Deze regelingen zullen we de komende periode behouden en daarnaast bieden we specifieke ondersteuning waar nodig is voor onze inwoners. Door het inzetten van vroegsignalering pakken we casussen sneller op voordat er problematische schulden ontstaan. Zo willen we bereiken dat mensen niet meer in een uitzichtloze situatie belanden. Pagina 22 van 50
Laaggeletterdheid/taalarm Inleiding Een ongekend hoog aantal inwoners van Nederland (ruim 2,5 miljoen) heeft moeite met lezen en schrijven en kan daardoor moeilijker meedoen in de samenleving. Heel veel (multi)problemen worden veroorzaakt door laaggeletterdheid. Dit is dan ook een serieuze handicap in een wereld van internet, e-mail en social media. In 2015 is er een Convenant Bondgenootschap voor Laaggeletterdheid Regio Achterhoek afgesloten waar onder andere onze gemeente aan deelneemt. Voor onze gemeente is in 2018 een taalakkoord ingediend gericht op het vinden van laaggeletterden, waarbij de focus ligt op de doelgroep NT1. In de Achterhoek zetten diverse partijen zich in op het verminderen van laaggeletterdheid en het versterken van digitale vaardigheden in de regio (zie maatregelen genoemd in het Taalakkoord). Het Graafschap College als aanbieder van het formele aanbod, de Achterhoekse bibliotheken, welzijnsorganisaties, Stichting Lezen & Schrijven, sociale diensten, het UWV en diverse werkgevers, zijn essentiële partijen in het kader van laaggeletterdheid. Ontwikkelingen We ontwikkelen samen met de Achterhoekse gemeenten een regionaal actieplan voor een effectieve aanpak voor het verkrijgen van basisvaardigheden waarvan laaggeletterdheid een belangrijk onderdeel is.
We streven naar een kwalitatief goed dekkend WEB-bekostigd (Wet educatie en beroepsonderwijs) educatieaanbod van formele en non-formele les- en leeractiviteiten in de arbeidsmarktregio Achterhoek. We voeren jaarlijks een eenduidige monitoring en evaluatie uit. Het Regioplan Aanpak Laaggeletterdheid 2020-2024 is vastgesteld. De ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Volksgezondheid, Welzijn en Sport hebben aangekondigd om samen met gemeenten in de periode 20202024 een merkbare verbetering te realiseren in het bereiken van de diverse groepen laaggeletterden met een kwalitatief aanbod op maat. Dit heeft geleid tot de volgende doelstelling: Uiterlijk eind 2024 is in alle gemeenten, onder regie van de centrumgemeente van de arbeidsmarktregio/ Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) contactgemeente, een effectieve aanpak van laaggeletterdheid gerealiseerd. Om dit in de Achterhoek te realiseren is het Regioplan Aanpak Laaggeletterdheid 2020-2024 opgesteld. Vervolgstap is om aan de hand van het regionale plan een lokaal plan van aanpak te maken. Hierin zullen we samentrekken met de gemeente Winterswijk en Berkelland. We trekken hierin samen op, omdat we met veel dezelfde samenwerkingspartners te maken hebben. Ook is inmiddels de aanbesteding volwasseneducatie afgerond.
Het Graafschap College gaat de volwasseneducatie verzorgen.
Pagina 23 van 50
Goede zorg voor senioren Inleiding Mensen worden steeds ouder, waardoor ook in Oost Gelre het aantal ouderen toeneemt. We willen als gemeente een seniorvriendelijke gemeente zijn, waar ouderen veilig en plezierig kunnen leven. Ontwikkelingen Wij ondersteunen senioren op diverse manieren om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Dat doen wij onder andere door het aanbieden van subsidies om aanpassingen in huis te realiseren en door de inzet van woonconsulenten om hierbij advies te geven. Wij gaan in deze periode ook werken aan een nieuwe nota Zorg en wonen. Deze richt zich op zowel intramuraal als extramuraal wonen. Vanuit het sociaal team blijft de professionele ouderenadviseur een team van vrijwillige ouderenadviseurs, vrijwillige woonconsulenten en vrijwillige belastingadviseurs aansturen. Ouderen vanaf 67 jaar blijven wij jaarlijks aanschrijven om het aanbod van ondersteuningsmogelijkheden onder de aandacht brengen. Vanuit het ouderenadvieswerk geven wij de komende jaren meer aandacht aan de ondersteuning op de thema's ouderenmishandeling en eenzaamheid. Dit zullen we onder andere doen door het aanbieden van workshops voor intermediairs. Ook het thema valpreventie blijft de komende jaren actueel. Hier zal voorlichting over gegeven worden. Via de thematafel Wonen participeren wij o.a.
in het project langer thuis wonen waarbij oudere huurders via domotica langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Het zijn van Dementievriendelijke gemeente geven wij verder vorm. Dit doen wij o.a. door het actief participeren in het regionale en lokale netwerk Veerkracht. Daarnaast zullen wij diverse projecten starten om beginnend dementerenden en hun mantelzorgers te ondersteunen. Wij hopen de pilot Stadskamer 2.0 een jaar te verlengen en bij succes structureel te kunnen maken. De lokale inloopvoorzieningen in de dorpen blijven wij ondersteunen.
Jeugdzorg Inleiding Kinderen en jongeren moeten gezond en veilig kunnen opgroeien. Soms is daar wat hulp bij nodig. Dit varieert van preventie, inzet van het Ondersteuningsteam tot inzet van eerste- en tweedelijns. Ontwikkelingen We blijven ook de komende periode inzetten op de preventie en de toegang naar jeugdhulp. Hierbij positioneren we het Ondersteuningsteam Jeugd voor in het proces met als doel het normaliseren van de vraag en bieden van handvatten zodat de jeugdige en het gezin weer verder kunnen. Als er wel gespecialiseerde jeugdhulp nodig is dan hebben we voldoende aanbod. We streven wel naar nauwere samenwerking met een beperkter aantal aanbieders maar ook keuzevrijheid blijft belangrijk en is er ook ruimte voor lokale (kleine) aanbieders. Vanaf 2022 kennen we een nieuw inkoopmodel waarbij we aanbieders meer zekerheid geven waardoor we samen de transformatie in de jeugdzorg tot een succes kunnen maken. Aanbieders krijgen meer ruimte om de hulpverlening zelf vorm te geven (het hoe), de Pagina 24 van 50
gemeenten bepalen het gewenste resultaat (het wat). Waarbij we als gemeente wel de regie blijven houden. Dit allemaal met als doel dat zoveel mogelijk jongeren in welzijn en veiligheid opgroeien tot zelfstandige volwassenen.
Volksgezondheid Inleiding Ons beleid is erop gericht om de gezondheid van onze inwoners te beschermen en te bevorderen. We hebben hier bij specifiek aandacht voor kwetsbare personen, zoals ouderen en kinderen. Hierbij werken wij nauw samen met onze partners in het sociaal domein, zoals de GGD, zorginstellingen, Wmo-raad, ouderenorganisaties, etc. Ontwikkelingen Onze gemeente blijft inzetten op preventie en het mogelijk maken dat iedereen meedoet. Ook degene die een duwtje in de rug nodig heeft. Door preventie zetten we in op de veerkracht en eigen regie van onze inwoners, zodat zij langer mee kunnen doen. Het preventiebudget wordt besteed aan de doelen die in het preventieprogramma en de nota Samen in Oost Gelre, Samen Doen zijn opgenomen. We werken aan thema’s als meedoen, middelengebruik, gezond ouder worden, gezonde jeugd en mentaal welbevinden. Ook de GGD speelt hierin een belangrijke rol. De bestuursagenda 2019-2023 van de GGD Noord- en Oost Gelderland gaat uit van vier prioriteiten: 1. NOG gezondere jeugd 2. NOG gezondere leefomgeving 3. NOG gezonder oud worden 4. NOG gezondere leefstijl Deze prioriteiten worden de komende tijd uitgewerkt in meer concrete acties. Ze sluiten goed aan bij onze preventieactiviteiten. Ook blijven we aansluiten bij landelijke ontwikkelingen en (gezondheids)beleid.
Vanuit de thematafel De Gezondste Regio is ook veel aandacht voor preventie en gezondheid. De thematafel richt zich op vernieuwing en verbetering binnen zorg en welzijn zodat de gezondheid van de Achterhoekse inwoners toeneemt.
Pagina 25 van 50
Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2022 Omschrijving
Binnensport Groenlo - sporthal locatie Barkenkamp
Dekking uit
Budgettaire
reserves
lasten
Investeringen
5.842.000
0
-175.260
200.000
0
-9.000
0
0
-100.000
0
100.000
0
0
0
-20.000
600.000
0
-19.500
Nieuwe locatie en accommodatie Stichting Bloemencorso
425.000
0
-13.500
Subsidie levensloopbestedig maken woning(Opplussen)
0
0
-35.000
Verlenging project stadskamer 2.0
0
25.000
0
Doorontwikkeling SIOG
0
24.000
0
Inclusiebeleid
0
0
-10.000
0
0
-25.000
Ontwikkelingen sociaal domein
0
0
-800.000
Samenwerkingsverbanden verenigingen
0
0
-30.000
Ondersteunen sportevenementen
0
0
-20.000
Uitvoer geven aan cultuurbeleid
0
0
-20.000
Restauratie carillon Oude Calixtus Groenlo
0
0
-15.000
Binnensport Groenlo - sporthal locatie Barkenkamp infrastructuur Preventie en gezondheid (exclusief POH en PPJ) Preventie en gezondheid (exclusief POH en PPJ) (incidenteel) POH Nieuwe locatie en accommodatie Fietscrossclub Lichtenvoorde
Subsidie voor bewonersinitiatieven die welzijn, economie, milieu, etc.
Pagina 26 van 50
Omschrijving
Opstellen integraal huisvestingsplan voor de
Dekking uit
Budgettaire
reserves
lasten
Investeringen
0
25.000
0
Implementatie Wet Inburgering
0
0
-82.000
Preventie Platform Jeugd
0
0
-10.000
7.067.000
211.130
-1.384.260
onderwijshuisvesting
Totaal
Pagina 27 van 50
Programma 3 - Economie en werkgelegenheid Inleiding Programma 3 behelst alles wat we doen in het belang van een goed ondernemersklimaat, een goede werkgelegenheid en een goede bereikbaarheid. Dit zijn immers belangrijke ingrediënten en belangrijke motoren voor onze lokale economie. Binnen dit programma zijn er drie speerpunten voor de komende periode: •
Ondersteuning op maat aan de agrarische sector, met het oog op de ontwikkelingen waar agrarische ondernemers mee te maken hebben of nog krijgen.
•
De verdubbeling van de N18 om zo de bereikbaarheid van de hele Achterhoek te verbeteren en de regio beter te kunnen positioneren als regio met een aantrekkelijk vestigingsklimaat.
•
Een volwaardige laadinfrastructuur in de openbare ruimte zodat Oost Gelre voorbereid is op een toename van elektrische voertuigen, die bovendien een bijdrage leveren aan onze klimaatdoelstellingen.
In dit hoofdstuk gaan we in op deze aspecten en alle andere die betrekking hebben op het programma 3: Economie en werkgelegenheid.
Goed ondernemersklimaat Inleiding De gemeente maakt zich sterk voor een gemeente waar het prettig wonen en werken is. We willen meer banen en diversiteit van banen, goede voorzieningen, een goede bereikbaarheid een prettige omgeving voor de bewoners en voldoende vestigingsmogelijkheden voor bedrijven. Dit alles bepaalt het vestigingsklimaat voor ondernemers waarvoor wij ons in samenwerking met het bedrijfsleven inzetten. Ontwikkelingen Bedrijvigheid in de gemeente en een goed ondernemersklimaat is belangrijk voor onze gemeente. Oost Gelre is een ondernemende gemeente en de gemeente wil haar ondernemers goed faciliteren. Dit komt onder meer tot uitdrukking via de vastgestelde dienstverleningsvisie en de wijze waarop wij invulling willen geven aan de Omgevingswet. Wij zullen hierop blijven inzetten. Een aantal branches hebben ernstig te lijden onder de coronacrisis. Wat de gevolgen op lange termijn zullen zijn zal afhangen van de duur van de pandemie. Hierbij zijn verschillende scenario's denkbaar. Via een uitgebreid pakket aan maatregelen zullen wij de ondernemers blijven ondersteunen.
Pagina 28 van 50
Gezonde agrarische sector Inleiding De agrarische sector is een belangrijke pijler onder onze economie. De sector verschaft veel werkgelegenheid en draagt bovendien bij aan een aangenaam woon- en leefklimaat voor de inwoners en recreanten. Landschap en economie zijn geen tegenstanders van elkaar, maar kunnen juist heel goed hand in hand gaan. De schoonheid van ons coulissenlandschap, de bossen en andere natuurgebieden in de Achterhoek zijn waardevol; ook in economische zin. Dit geldt voor onze agrariërs, maar ook voor de belangrijke groeiende toeristische sector. Ontwikkelingen Agrariërs die behoefte hebben aan coaching (die zich richt op de toekomst van hun onderneming) kunnen zich bij de gemeente melden. De gemeenteraad heeft € 20.000 beschikbaar gesteld voor de financiële ondersteuning van coaching. Verder ligt er bij de provincie een aanvraag voor subsidie voor de agrarische sector. Het betreft een aanvraag voor een zogenoemde ervencoach, deze brengt de thema’s van het erf in beeld en bepaalt in samenspraak met de ondernemer welke acties nodig zijn. Samen met de eigenaar maakte deze een stappenplan voor een duurzame toekomst van het erf. Het plan van aanpak dat per bedrijf wordt opgesteld door de ervencoach moet leiden tot realisering van het doel: toekomstbestendige én duurzame agrarische bedrijven in onze gemeente.