jaarstukken sdoa 2021

Medewerkers Preventie & Handhaving sluiten aan bij overleggen met het sociaal team om schrijnende situaties te bespreken De medewerkers van Preventie & Handhaving zijn in overleg met de medewerkers van de sociale teams van de gemeenten Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk. De samenwerkingsafspraken worden verder uitgekristalliseerd en verweven in de dienstverlening van Fijnder met sociale teams. Uitgangspunt voor het handelen is het oog hebben voor de menselijke maat, maar wel streng doch rechtvaardig optreden bij onrechtmatige situaties. Door snel onrechtmatige situaties te signaleren in wisselwerking met de sociale teams kan erger worden voorkomen. 3. In 2021 wordt er periodiek (steekproefsgewijs) gecontroleerd of de uitkeringsgerechtigden nog steeds aan de verplichtingen van bijstand voldoen A. Afleggen van huisbezoeken en Waarnemingen Ter Plaatse (WTP) Als gevolg van corona hebben zowel Waarnemingen Ter Plaatse (WTP) als huisbezoeken ook in 2021 minimaal plaatsgevonden. Hierdoor heeft Preventie & Handhaving ervoor gekozen om een impuls te geven aan de interne samenwerking. In 2021 zijn alle klantmanagers individueel gesproken, waarbij rechtmatigheid en schrijnende gevallen, binnen de AVG regels, onderwerp van gesprek waren. Doel hiervan is om handreikingen te doen om in een vroeg stadium onrechtmatigheid te kunnen signaleren.

Wanneer er sprake van onrechtmatigheid is dan kunnen de daaruit vloeiende gevolgen, zoals een boete of terugvordering, snel oplopen. 4. De beleidsregels terugvordering en verhaal herijken, indien dit door veranderde wetgeving noodzakelijk is A. Landelijke ontwikkelingen zijn gevolgd Staatssecretaris Wiersma heeft uitkeringsinstanties op 15 november 2021 opgeroepen om soepeler met de regels rondom terugvordering om te gaan (tenzij er sprake is van opzet of grove schuld). Daarnaast informeerde Wiersma de Eerste Kamer op 23 november 2021 over het handhavingsbeleid van het sociale stelsel kondigde aan dat er een onderzoek wordt gedaan naar:  de inzet van zowel preventieve als repressieve middelen;  de mate waarin er bij boeteoplegging en terugvordering rekening kan worden gehouden met persoonlijke omstandigheden en bijzondere gevallen, waarbij gewaakt moet worden voor willekeur;  concrete knelpunten zoals debiteurenbeleid en moedwillig misbruik.

22

Op 2 september 2021 is vooruitlopend op deze landelijke ontwikkelingen een bijeenkomst geweest met het Dagelijks Bestuur waarin het huidige terugvorderingsbeleid is besproken. De rode draad in deze bijeenkomst was dat er goed gekeken moet worden naar de persoonlijke omstandigheden en de inzet van de klant. Daarnaast is het voorkomen van terugvordering, door het organiseren van een goede informatievoorziening, van cruciaal belang. De beleidsregels terugvordering en verhaal zullen worden herijkt op basis van deze uitgangspunten. 3.2.4 Voorlichting voor inwoners die recht hebben op inkomens- of arbeidsondersteuning Doel:

er wordt actief voorlichting gegeven aan inwoners die (mogelijk) recht hebben op inkomens- en/of arbeidsondersteuning

In onderstaande tabel wordt de realisatie van de gestelde doelen over Werken vanuit de bedoeling weergegeven. Subdoelstelling

Status

1. Jonggehandicapte inwoners krijgen een duidelijke voorlichting over hun rechten met betrekking tot inkomensen arbeidsondersteuning 2. Sluitende aanpak jongeren Pro/VSO

√

3. In het kader van de Wet Inburgering het bieden van financiële educatie van inburgeraars

√

√

Activiteiten

Resultaat

A. Integrale intake vindt plaats binnen de sociale teams B. Aansluiting bij actieplan Achterhoekse jongeren (rode loper aanpak en campagne ZEG Achterhoek) A. Ondersteuning gedurende laatste jaar op school vanuit de SDOA

A. Jonggehandicapten zijn integraal ondersteund B. 17 jongeren zijn ondersteund vanuit rode loper aanpak

A. In samenspraak met de gemeenten voorbereidingen getroffen voor het verzorgen van financiële educatie

A. Fijnder gaat groepstrainingen verzorgen aan inburgeraars die vallen onder de nieuwe Wet Inburgering

A. Er zijn 21 nieuwe jongeren in beeld gekomen bij de SDOA

Toelichting 1. Jonggehandicapte inwoners krijgen een duidelijke voorlichting over hun rechten met betrekking tot inkomens- en arbeidsondersteuning A. Integrale intake vindt plaats binnen de sociale teams De integrale intake vindt plaats in het sociale team van de gemeenten. Bij vraagstukken op het gebied van Werk en Inkomen is lokaal expertise aanwezig. B. Aansluiting bij actieplan Achterhoekse jongeren (rode loper aanpak en campagne ZEG Achterhoek) De SDOA is aangehaakt bij de website van ZEGachterhoek.nl. Op deze website staat lokale en regionale ondersteuning vermeld op verschillende gebieden o.a.: ondersteuning bij het vinden van een baan, een aansluitende opleiding of financiële ondersteuning voor het volgen van een opleiding. Via een rode loper aanpak zijn twee jongerenconsulenten beschikbaar om vragen te beantwoorden. Voor meer informatie over de resultaten van de rode loper aanpak zie 2.2.1.D. 2. Sluitende aanpak jongeren Pro/VSO A. Ondersteuning gedurende laatste jaar op school vanuit de SDOA Pro/VSO richt zich op de doelgroep jongeren die van het Praktijkonderwijs (Pro) en Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) komen. Om de overgang goed te laten verlopen werkt de SDOA in dit proces samen met de scholen en praktijkbegeleiders op werkplekken en/of stageplekken van de jongeren.

Voor de jongeren wordt gezocht naar een aansluiting van school naar werk, werkervaringsplek, vervolgopleiding of dagbesteding. In 2021 zijn 21 nieuwe jongeren in beeld gekomen bij de SDOA.

23

3. In samenspraak met de gemeenten voorbereidingen getroffen voor het verzorgen van financiële educatie A. In samenspraak met de gemeenten voorbereidingen getroffen voor het verzorgen van financiële educatie Fijnder gaat vanaf 2022 groepstrainingen verzorgen aan inburgeraars die vallen onder de nieuwe Wet inburgering. Het doel hierbij is het vergroten van de financiële onafhankelijkheid. Bijstandsgerechtigde nieuwkomers ontvangen in deze bijeenkomsten informatie over het financiële systeem in Nederland, praktische informatie over financiën (zoals bijvoorbeeld geld pinnen), actuele informatie (bijv. hoge gasrekeningen) en belangrijke lokale informatie. Wanneer na de groepstraining blijkt dat de inburgeraar (nog) niet in staat is om, na de periode van financieel ontzorgen (zes maanden), financieel onafhankelijk te zijn, dan kan de statushouder individuele financiële begeleiding ontvangen. Deze begeleiding wordt georganiseerd door de desbetreffende gemeente. 3.2.5 Doel:

Studietoeslag jongeren met een medische beperking jongeren met een arbeidsbelemmering die niet in staat zijn eigen inkomsten te verdienen financieel te ondersteunen om zo deelname aan sociale activiteiten te stimuleren

Subdoelstelling 1. Jongeren met een arbeidsbelemmering die niet in staat zijn eigen inkomsten te verdienen financieel ondersteunen

Status

√

Activiteiten

Resultaat

A. Landelijke ontwikkelingen zijn gevolgd

A. Studietoeslag is uitgekeerd op basis van gemeentelijke verordening

Toelichting 1. Jongeren met een arbeidsbelemmering die niet in staat zijn eigen inkomsten te verdienen financieel ondersteunen A. Landelijke ontwikkelingen zijn gevolgd Omdat gemeenten verschillende bedragen uitkeren aan studietoeslag, werd in 2019 een wetswijziging aangekondigd om landelijk de bedragen gelijk te trekken: vanaf 1 januari 2021 zouden studenten met een beperking allemaal 300 euro per maand krijgen. Het wetsontwerp Breed Offensief is echter controversieel verklaard en de ingangsdatum is verschoven tot na het aantreden van een nieuw kabinet. Voor de studenten die door een beperking geen mogelijkheid hebben om een bijbaan naast hun studie te hebben hanteren de SDOA-gemeenten wel een individuele studietoeslag. Deze studietoeslag bedroeg in 2021 € 784,- per jaar per student. 3.2.6 Vrijlatingsregeling inwoners met een arbeidsbeperking Doel:

de vrijlatingsregeling is een stimulans om (meer) te gaan werken voor inwoners met een arbeidsbeperking

Subdoelstelling 1. Toepassen van de nieuwe vrijlatingsregelingen indien de voorgestelde wetswijziging wordt geformaliseerd 2. Uitgaande van de voorgestelde wetswijziging zullen jongeren met een evidente arbeidsbeperking direct

Status

Activiteiten

Resultaat

√

A. Landelijke ontwikkelingen zijn gevolgd

A. Wetsontwerp Breed Offensief is controversieel verklaard. Hierdoor geen structurele wijzigingen.

√

A. Landelijke ontwikkelingen zijn gevolgd

A. Zie 1.

24

Subdoelstelling worden geholpen wanneer zij zich aanmelden bij de SDOA. Hierbij wordt de zoektermijn van vier weken voor deze jongeren opgeheven 3. De (tijdelijke) maatregelen (artikel 31a/41a/41b) vanuit de Participatiewet ten behoeve van jongeren tot 27 jaar uitvoeren.

Status

√

Activiteiten

Resultaat

A. Landelijke tijdelijke maatregelen zijn uitgevoerd

A. Versoepeling bijstand jongeren tot 1 oktober 2021

Toelichting 1.Toepassen van de nieuwe vrijlatingsregelingen indien de voorgestelde wetswijziging wordt geformaliseerd A. Landelijke ontwikkelingen zijn gevolgd Minister Koolmees (SZW) heeft op 30 maart 2021 in een brief aan de Tweede Kamer aangegeven te streven het wetsvoorstel Breed Offensief per 1 januari 2022 uit te voeren. Toenmalig staatssecretaris Van Ark had het wetsvoorstel Breed Offensief in februari 2020 bij de Tweede Kamer ingediend. Het doel van het wetsvoorstel is om mensen met een arbeidsbeperking uit de Participatiewet te bevorderen aan het werk te gaan en te blijven. Nadat het kabinet-Rutte III op 15 januari 2021 demissionair werd heeft de Kamer het wetsvoorstel controversieel verklaard en de wetsbehandeling tot nader order uitgesteld. 3.De (tijdelijke) maatregelen (artikel 31a/41a/41b) vanuit de Participatiewet ten behoeve van jongeren tot 27 jaar uitvoeren. A. Landelijke maatregelen zijn uitgevoerd Op 1 november 2020 zijn verschillende tijdelijke maatregelen ingegaan vanwege de verslechterde positie van jongeren op de arbeidsmarkt als gevolg van de coronacrisis. De inkomensvrijlating en het vrijstellen van de vrijwilligersvergoeding is in het leven geroepen om de re-integratie en arbeidsdeelname onder jongeren tot 27 jaar te bevorderen. In 2021 is dit toegepast bij vijf cliënten jonger dan 27 jaar.

De zoekperiode van vier weken kwam ook te vervallen voor kwetsbare jongeren (jongeren vanuit het PRO/VSO, die medisch uren beperkt zijn, tot de doelgroep loonkostensubsidie behoren of een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben) om zo financiële problemen te voorkomen. Er is geen duidelijk effect van deze coronamaatregelen zichtbaar, omdat er geen sprake was van een hogere instroom van jongeren. De instroom vanwege het beëindigen van werk of WW onder jongeren is gedaald met 60%. Wel was er sprake van een verhoogde instroom van jongeren uit AZC ’s en jongeren die verhuisden vanuit een andere gemeente. Er stroomden t/m september 2021 105 jongeren in, vorig jaar in dezelfde periode waren het er 113. De maatregelen waren van kracht tot 1 oktober 2021. 3.2.7 Verordening sociaal domein Doel:

de verordening sociaal domein biedt ondersteuning aan inwoners en is overzichtelijker en eenvoudiger om mee te werken door medewerkers vanuit het sociaal domein

Subdoelstelling 1. De verordening sociaal domein ondersteunt het integraal werken van de PW, Jeugdwet, Wmo en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

Status

√

Activiteiten

Resultaat

A. Casuïstiekbesprekingen tussen de medewerkers van de SDOA en het sociaal team

A. Inwoners zijn passend ondersteund

25

Subdoelstelling 2. De verordening sociaal domein is geschreven in begrijpelijke taal en is makkelijk te raadplegen door inwoners 3. Alle medewerkers beschikken over de expertise om te werken volgens de verordening sociaal domein

Status

Activiteiten

Resultaat

√

A. Bijdragen aan actualisatie verordeningen sociaal domein

A. De verordeningen zijn per 1 juli 2021 en per 1 januari 2022 geactualiseerd



A. Er is een (her)scholingstraject aangeboden aan alle betrokken medewerkers bij de gemeenten, Werkbaan Oost en de SDOA.

A. Van SDOA hebben 30 medewerkers deze scholing doorlopen. Het scholingstraject loopt door in 2022

Toelichting 2. De verordening sociaal domein is geschreven in begrijpelijke taal en is makkelijk te raadplegen door inwoners A. Bijdragen aan actualisatie verordening sociaal domein De verordeningen sociaal domein worden in beginsel twee keer per jaar geactualiseerd. De 1e herziene verordening is de raden van de gemeente Berkelland en Oost Gelre gepasseerd en per 1 juli 2021 van kracht geworden. Per 1 januari 2022 is de verordening in alle drie de gemeenten geactualiseerd. In de geactualiseerde verordeningen zijn vanuit oogpunt van Werk en Inkomen enkele wijzigingen aangebracht. 3. Alle medewerkers beschikken over de expertise om te werken volgens de verordening sociaal domein A. Er is een (her)scholingstraject aangeboden aan alle betrokken medewerkers bij de gemeenten, Werkbaan Oost en de SDOA Deze scholing richtte zich op de ‘Omgekeerde toets’ van Stimulansz aangevuld met casuïstiek vanuit het sociaal domein. De scholing heeft in verband met Covid 19 digitaal plaatsgevonden. Gemeenten, Werkbaan Oost en de SDOA zijn bezig met een gezamenlijk opleidingstraject om de Samen aan het Stuur ontwikkeling te ondersteunen. Tot en met september 2021 zijn medewerkers opgeleid in basiskennis WMO, Jeugdwet, Wet Schuldhulpverlening (voornamelijk medewerkers SDOA en Werkbaan Oost) en de Participatiewet (medewerkers gemeenten).

Vanuit SDOA hebben 30 medewerkers die frequent werken vanuit de sociale teams deelgenomen. Het scholingstraject krijgt in 2022 een vervolg o.a. met een workshop integrale toegang, privacy en handhaving en een cultuurbijeenkomst waarbij ontmoeting en verbinding tussen collega’s van gemeenten en Fijnder centraal staat. 3.8 Wat heeft het gekost? Programma Inkomen (x € 1.000) Baten Lasten Resultaat baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Gerealiseerd resultaat

Begroting primitief

Begroting na wijzigingen

Rekening 2021

Afwijking

22.853 22.853 0 0 0 0

26.963 26.963 0 0 0 0

25.446 25.277 169 7 48 128

-1.517 -1.686 169 7 48 128

Het aantal uitkeringen is in 2021 fors afgenomen, daar waar er in de Tweede bestuursrapportage voorzichtigheidshalve rekening mee werd gehouden dat dit aantal als gevolg van corona toe zou kunnen toenemen met 1%. Dit leidt tot lagere uitgaven voor bijstandsverlening van -€ 626.000. De uitgaven voor de Tozo regelingen worden begroot op basis van de voorschotten die de gemeenten hebben ontvangen van het Rijk om deze regelingen te kunnen financieren. De werkelijke uitgaven voor de Tozo regelingen liggen in 2021 € 1.125.000 lager dan begroot. Doordat deze uitgaven één op één worden afgerekend met de gemeenten leidt dit ook tot lagere baten in dit programma. 26

Bijstelling prognose bestandsontwikkeling in Tweede Bestuursrapportage als gevolg van de coronapandemie In de Tweede Bestuursrapportage 2021 is de raming van de ontwikkeling bijgesteld op basis van de realisatie in de eerste maanden van het jaar. Gezien de nog onzekere ontwikkelingen als gevolg van corona is voorzichtigheidshalve gerekend met een mogelijke toename van 1% in 2021. Het bestandsvolume in 2021 is fors gedaald. Het aantal uitkeringen lag 6,2% lager dan eind 2020. Dit heeft ook zijn weerslag op de uitkeringslast. Eindstand uitkeringen 2020 Instroom Uitstroom Uitkeringen 31 december 2021

Berkelland 561 152 -212 501

Verwachting eindstand 2021 Realisatie t/m 31 december 2021 Verwachting eindstand 2021 Realisatie t/m 31 december 2021 Afwijking t.o.v. verwachting

-0,9% -10,7% 556 501 -55

Oost Gelre Winterswijk 286 578 77 129 -85 -150 278 557 3,5% -2,8% 296 278 -18

Totaal 1.425 358 -447 1.336

1,6% -3,6% 587 557 -30

1,0% -6,2% 1.439 1.336 -103

Landelijke ontwikkeling (CBS - t/m oktober 2021):

-2,5%

Effecten op de Gebundelde uitkering (BUIG) De gemeenten ontvangen een gebundelde uitkering (BUIG) voor de bijstandsuitkeringen op grond van de Participatiewet, IOAW, IOAZ, Bbz 2004 en voor de loonkostensubsidies. Tekorten tot 7,5% van het definitieve BUIG budget komen volledig voor rekening van de gemeente. Bij hogere tekorten kan deels een beroep worden gedaan op een vangnetuitkering. Alle drie gemeenten kennen in 2021 een tekort op de gebundelde uitkering. Gemeente Berkelland kan een aanspraak maken op de vangnetuitkering. Gebundelde uitkering (BUIG) (x € 1.000) Berkelland Oost Gelre Winterswijk

Saldo uitgaven 8.536 4.281 8.607

Definitief budget 7.566 4.202 8.561

Mogelijke vangnet Saldo uitkering -970 213 -79 0 -46 0

3. PROGRAMMA ONDERSTEUNING

4.1 Visie “Door financiële ondersteuning op het gebied van bijzondere bijstand kunnen inwoners met een minimuminkomen (blijven) deelnemen aan de samenleving”. 4.2 Programmadoelen Inwoners met een laag inkomen financieel ondersteunen vanuit de bijzondere bijstand, kindregelingen, collectieve zorgverzekering en de individuele inkomenstoeslag Inwoners met een financiële ondersteuningsbehoefte worden doorverwezen naar schuldhulporganisaties, zoals Schuldhulp Op Maat of Humanitas. Wanneer inwoners schulddienstverlening nodig hebben worden zij doorverwezen naar de Stadsbank Oost Nederland (SON). 4.2.1 Bijzondere Bijstand / Minimabeleid Doel:

het ondersteunen van inwoners met een inkomen tot 110% van de bijstandsnorm 27 door het verstrekken van financiële ondersteuning voor bijzondere en noodzakelijke kosten die niet via een andere regeling vergoed kunnen worden

In onderstaande tabel wordt de realisatie van de gestelde doelen over de inzet van het product Bijzondere bijstand/ Minimabeleid weergegeven. Subdoelstelling

Status

1. De vraag van de inwoner centraal stellen en (middels afwegingskader maatwerk) beoordelen of inwoners vanuit bijzondere bijstand een vergoeding kunnen krijgen voor onvoorziene kosten in uitzonderlijke situaties 2. Uitvoering TONK-regeling

Activiteiten

Resultaat

√

A. De inkomensconsulent beoordeelt of maatwerk kan worden geleverd aan de inwoner conform beoordelingskader en toepassing stappenplan tot maatwerk

A. Het toekenningspercentage is gestegen met 1% naar 78%. De uitgaven voor bijzondere bijstand zijn stabiel gebleven

√

A. Beleidsregels opgesteld en uitvoering gegeven aan TONKregeling

A. Aan 102 inwoners is de TONK toegekend

Legenda tabel: √= gerealiseerd, →= nog in ontwikkeling, X= niet gerealiseerd

Toelichting 1. De vraag van de inwoner centraal stellen en (middels afwegingskader maatwerk) beoordelen of inwoners vanuit bijzondere bijstand een vergoeding kunnen krijgen voor onvoorziene kosten in uitzonderlijke situaties A. De inkomensconsulent beoordeelt of vanuit bijzondere bijstand maatwerk kan worden geleverd aan de inwoner conform beoordelingskader en toepassing stappenplan tot maatwerk Bij het toepassen van maatwerk wordt het beoordelingskader en stappenplan tot maatwerk gebruikt. Hiermee hanteert de inkomensconsulent het gewenste beoordelingskader. Ook de rapportage die de inkomensconsulent opstelt volgt de punten van dit stappenplan. De inkomensconsulenten volgen intervisie over het toepassen van maatwerk. In casussen waar sprake is van multiproblematiek en waar het sociaal team ook bij betrokken is wordt nadrukkelijk gehandeld vanuit deze maatwerkvisie. Er wordt zoveel als mogelijk aangesloten bij een integrale en gezamenlijke oplossing op meerdere leefgebieden. Door inzet van maatwerk en samenwerking kan het verstrekken van bijzondere bijstand onderdeel zijn van een multidisciplinaire oplossing die de klant echt verder helpt. Het toekenningspercentage van de in 2021 afgehandelde aanvragen was 78%. In 2020 lag dit 1% lager. Vergeleken met de afgelopen jaren zijn daarentegen de uitgaven voor bijzondere bijstand stabiel gebleven.

Dit in een jaar waarin het aantal inwoners dat gebruik heeft gemaakt van een uitkering levensonderhoud behoorlijk is gedaald. 2.Uitvoering TONK-regeling A. Beleidsregels opgesteld en uitvoering gegeven aan TONK-regeling De Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) was speciaal voor inwoners die als gevolg van corona door een plotselinge en onverwachte terugval in het inkomen noodzakelijke kosten zoals huur, hypotheek of de energierekening niet meer konden betalen. De TONK was vanaf 8 maart tot vooreerst 1 juli 2021 aan te vragen met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2021. De TONK-regeling is landelijk verlengd tot 1 oktober 2021. Conform de geest van de regeling en vanuit vertrouwen is er uitvoering gegeven aan de TONK-regeling. Deze beleidsregels zijn na vaststelling nogmaals verruimd. De ruimhartige uitvoering heeft landelijke aandacht gehad1. In totaal is voor de drie gemeenten ruim € 470.000 uitgekeerd. De budgetten die de gemeenten hebben ontvangen waren toereikend. Gemiddeld is per aanvraag € 4.242 uitgekeerd, het maximale totaalbedrag per aanvraag bedroeg € 15.454. 1 https://www.divosa.nl/nieuws/verhalen/ruimhartig-en-gebaseerd-op-vertrouwen

28

In onderstaand overzicht zijn de verlengingen per 1 juli en de herbeoordelingen n.a.v. de gewijzigde beleidsregels separaat in beeld gebracht. Bij de heroverweging zijn van de negentien in de eerste fase afgewezen aanvragen er zeven aanvragen alsnog toegekend op basis van de gewijzigde beleidsregels en zijn van vier aanvragen de eerdere afwijzingen in stand gebleven. TONK Berkelland Oost Gelre Winterswijk Totaal

Initiële aanvragen Aanvragen Toegekend 57 43 (75,4%) 38 28 (73,7%) 46 31 (67,4% 141 102 (72,3%)

Verlengingen Aanvragen Toegekend 45 37 (82,2%) 26 23 (88,5%) 28 27 (96,4%) 99 87 (87,9%)

Uitgekeerd (x € 1.000) 227 104 139 470

4.2.2 Meedoenregelingen Doel:

kinderen tot 18 jaar uit huishoudens met een inkomen binnen de door de gemeente vastgestelde inkomensgrenzen kunnen participeren in culturele, sportieve en educatieve activiteiten door de inzet van kindregelingen binnen de gemeenten Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk. Tevens een meedoenarrangement voor volwassenen uit de gemeente Berkelland uitvoeren.

Subdoelstelling

Status

Activiteiten

Resultaat

A. Cliënten die het tegoed nog niet hadden geactiveerd zijn aangeschreven. Publicatie in nieuwsbrieven, reminders vanuit de applicatie A. Aanwezigheid van de SDOA medewerkers binnen de sociale teams

A. De uitgaven voor de kindregelingen zijn gestegen van € 295.000 in 2020 naar € 324.000 in 2021

√

A. Actieve benadering van rechthebbenden

A. Zie 1.A en 2.A

√

A. Implementatie meedoenarrangement volwassenen gemeente Berkelland

A. 128 deelnemers aan het meedoenarrangement

1. Meer kinderen bereiken in 2021 ten opzichte van in 2020

√

2. Een sluitende keten in de minimaregelingen voor gezinnen met een laag inkomen

√

3. Inwoners die aanspraak kunnen maken op de minimaregelingen zijn op de hoogte 4. Een meedoenregeling inrichten voor inwoners uit de gemeente Berkelland met een laag inkomen, zodat zij (weer) mee kunnen doen in de maatschappij

A. Inwoners worden bij de intake geïnformeerd over minimaregelingen

Toelichting 1. Meer kinderen bereiken in 2021 ten opzichte van in 2020 A. Cliënten die het tegoed niet hadden geactiveerd zijn aangeschreven Op het moment dat een klant recht heeft op de kindregelingen worden vouchers toegekend om gebruik te kunnen maken van de meedoenapplicatie. De klant moet vervolgens het budget activeren. Cliënten die deze activatie nog niet hadden voltooid hebben zijn meerdere malen benaderd om het tegoed uit te nutten. De informatie staat vermeld op de website, en is bekend bij het sociaal team, alwaar de intake plaatsvindt. Voor alle gemeenten geldt dat het aantal vouchers is toegenomen. In de gemeente Berkelland en Oost Gelre zijn de uitgaven gestegen. Bij de gemeente Winterswijk hebben ouders of verzorgers het toegekende bedrag niet volledig besteed.

29

Omschrijving kindregeling

Berkelland

Oost Gelre

2020

2021

2020

Sociaal culturele en sportieve activiteiten

153

196

151

188

Schoolkosten basisonderwijs

99

119

82

105

Schoolkosten vervolgonderwijs

89

99

78

80

Sociaal culturele en sportactiviteiten/schoolkosten

2021

109

143

Winterswijk 2021 2020

Aanschaf computer

2

18

5

6

1

17

Zwemdiploma A

19

36

18

22

13

19

Totaal toegekende vouchers

362

468

132

171

325

409

Totale uitgaven (x € 1.000)

121

138

81

93

93

93

N.B. bovenstaande aantallen betreffen het aantal toegekende vouchers in de applicatie. Toekenning van vouchers vindt per huishouden plaats, op basis van het aantal rechthebbende kinderen. Aan een huishouden kunnen vouchers voor meerdere kindregelingen worden toegekend.

4. Een meedoenregeling inrichten voor inwoners uit de gemeente Berkelland met een laag inkomen, zodat zij (weer) mee kunnen doen in de maatschappij A. Implementatie meedoenarrangement volwassenen gemeente Berkelland De pilot meedoenarrangement voor volwassenen in de gemeente Berkelland is op 1 juni van start gegaan. Eind 2021 waren er 60 aanbieders die een gevarieerd aanbod geplaatst hebben in de meedoenapplicatie zoals sportscholen, musea en andere (culturele) activiteiten. In 2021 hebben 138 inwoners gebruik gemaakt van deze regeling. Zowel medewerkers van het Voormekaarteam, SDOA en andere maatschappelijke organisaties brengen deze regeling onder de aandacht bij personen met een hulpvraag op het gebied van participatie met een laag inkomen (tot 110% bijstandsnorm). 4.2.3 Collectieve zorgverzekering Doel:

inwoners met een inkomen binnen de door de gemeente vastgestelde inkomensgrenzen hebben de mogelijkheid om een gemeentepolis af te sluiten tegen een gunstige premie en aanvullende voorwaarden

Subdoelstelling 1. Inwoners met een laag inkomen worden ondersteund bij het kiezen van het juiste verzekeringspakket

Status

√

Activiteiten

Resultaat

A. Campagne om inwoners te attenderen op de collectieve zorgverzekering vond in het 4e kwartaal plaats

A. Het aantal deelnemers is afgenomen

Toelichting 1.Inwoners met een laag inkomen worden ondersteund bij het kiezen van het juiste verzekeringspakket A. Campagne om inwoners te attenderen op de collectieve zorgverzekering (CZV) vond in het 4e kwartaal plaats In 2021 was het door Covid-19 niet mogelijk om face-to-face spreekuren te organiseren. Dit is ondervangen door digitale spreekuren te organiseren. Inwoners zijn hierop geattendeerd door middel van gemeentelijke informatiebladen, gemeentelijke websites en de website van de SDOA. Ondanks de campagne is in de gemeente Berkelland het aantal verzekerden per 2022 fors afgenomen. In Oost Gelre en Winterswijk vond een lichte daling plaats. Dit zou deels te verklaren zijn door negatieve berichtgeving omtrent contractonderhandelingen tussen Menzis en zorgaanbieders. Onderstaand de uitgaven voor de CZV van de gemeenten. In de programmarekening zijn deze kosten opgenomen onder de post Bijzondere bijstand/minimaregelingen.

30

Uitgaven collectieve zorgverzekering (x € 1.000) Berkelland Oost Gelre Winterswijk Totaal

Begroting na wijzigingen 421 34 117 572

Rekening 2021

Verschil

Rekening 2020

396 35 117 548

-25 1 0 -24

375 31 114 520

4.2.4 Individuele inkomenstoeslag Doel:

inwoners met een inkomen tot 105% van de toepasselijke bijstandsnorm ontvangen een jaarlijkse toeslag.

Subdoelstelling 1. Inwoners die gedurende drie jaar of langer een laag inkomen ontvangen kunnen individuele inkomenstoeslag aanvragen. Inwoners zijn hiervan op de hoogte

Status

√

Activiteiten

Resultaat

A. Binnen iedere gemeenten brengen inkomensconsulenten deze regeling onder de aandacht

A. 831 inwoners hebben een individuele inkomenstoeslag ontvangen

Toelichting 1. Inwoners die gedurende drie jaar of langer een laag inkomen ontvangen kunnen individuele inkomenstoeslag aanvragen. Inwoners zijn hiervan op de hoogte A. Binnen iedere gemeenten brengen inkomensconsulenten deze regeling onder de aandacht Inwoners die drie jaar of langer een inkomen hebben rond het bijstandsniveau en jonger zijn dan de pensioenleeftijd, kunnen onder voorwaarden recht hebben op een individuele inkomenstoeslag. De informatie is beschikbaar op de website. Het mogelijke recht wordt onder de aandacht gebracht door de betrokken klantmanager. In 2021 hebben 831 inwoners een toeslag ontvangen. Dit ligt in lijn met het aantal aanvragen in 2020. Uit deze hoge aantallen blijkt dat inwoners hier voldoende op worden gewezen. In 86% van de gevallen werd de aanvraag toegekend. 4.2.5 Schulddienstverlening / Stadsbank Schulddienstverlening wordt uitgevoerd door de Stadsbank Oost Nederland (SON) in opdracht van de gemeenten. De SDOA heeft een verwijzende rol voor inwoners die aangewezen zijn op ondersteuning bij financiële vraagstukken. Doel:

inwoners met financiële problemen eerder bereiken om passende (schuld)hulpverlening in te zetten opdat de (financiële) zelfredzaamheid wordt vergroot

Subdoelstelling 1. In samenwerking met de SDOAgemeenten vroegsignalering (in beeld brengen betalingsachterstanden) evalueren en waar nodig deze aanpak doorontwikkelen 2. Bijdragen aan een sluitende schuldhulpverleningsketen

Status

Activiteiten

Resultaat

√

A. De SDOA heeft zich aangesloten bij landelijk convenant

A. Er kan gegevensuitwisseling plaatsvinden met 43 landelijke signaalpartijen. Het aantal signalen loopt langzaam op

√

A. Aansluiting bij collectief schuldregelen en het Schuldenknooppunt B. Voorsorteren op hersteloperatie Kinderopvangtoeslag

A. Vanaf 16 september aansluiting bij collectief schuldregelen en het Schuldenknooppunt gerealiseerd. B. Twee matches aangetroffen

31

Subdoelstelling

Status

Activiteiten

Resultaat

3. Inkomensconsulenten zijn alert op schuldenproblematiek en verwijzen actief door naar schuldhulpverleningsorganisaties



A. Binnen de brede intake wordt aandacht besteed aan schuldenproblematiek

A. Afname van het aantal cliënten veroorzaakt door het inperken contactmomenten

4. Bij invoering van het wetsvoorstel Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind inrichten van het adviesrecht voor de gemeenten 5. In relatie tot de nieuwe Wet Inburgering het bieden van financiële ontzorging voor inburgeraars

√

A. Ontwikkelingen zijn gevolgd

A. SDOA gemeenten hebben ervoor gekozen om nog geen invulling te geven aan het Adviesrecht

√

A. In samenspraak met de gemeenten voorbereidingen getroffen voor de financiële ontzorging

B. Fijnder gaat vanaf 2022 de financiële ontzorging uitvoeren

Toelichting 1. In samenwerking met de SDOA-gemeenten vroegsignalering (in beeld brengen betalingsachterstanden) evalueren en waar nodig deze aanpak doorontwikkelen A. De SDOA heeft zich aangesloten bij landelijk convenant Vanaf 2021 geeft de SDOA in samenwerking met de gemeenten en de sociale teams uitvoering aan vroegsignalering van schulden binnen de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Er is aansluiting gezocht bij een landelijk convenant Vroegsignalering Schulden. Het convenant is ondertekend door verschillende brancheverenigingen die daarmee hun achterban stimuleren om gebruik te maken van uniforme afspraken over de termijnen waarbinnen de achterstanden worden gemeld, het opvolgen van signalen en wanneer de incasso stopgezet wordt. Inmiddels hebben 43 landelijke signaalpartners, gemeenten en de SDOA de overeenkomst ondertekend. De rol van de SDOA is beperkt tot het doorsturen van betalingsachterstanden naar de desbetreffende gemeente. Gemeenten moeten vanaf 1 januari 2021 ook signalen oppakken wanneer er bij een huishouden sprake is van één betalingsachterstand en niet meer alleen wanneer een huishouden meerdere betalingsachterstanden heeft. In het eerste halfjaar zijn er in totaal 886 signalen doorgezet, in het tweede halfjaar waren er dit 1309. Het aantal signalen neemt toe doordat het aantal aangesloten vaste lastenpartners toeneemt.

De dip in februari werd veroorzaakt door een wijziging in wet- en regelgeving.

2. Bijdragen aan een sluitende schuldhulpverleningsketen A. Aansluiting bij collectief schuldregelen en het Schuldenknooppunt De NVVK (branchevereniging voor schuldhulp en financiële dienstverlening) wil collectief schuldregelen en het schuldenknooppunt tot nieuwe standaard maken. Collectief Schuldregelen versnelt en vergemakkelijkt het tot stand brengen van schuldregelingen doordat schuldeisers vooraf akkoord geven op betaalvoorstellen van de SON. SDOA heeft zich net als publieke partijen (CAK, CJIB, de Belastingdienst) en private partijen zoals zorgverzekeraars, telecom- en nutsbedrijven, banken, incassobureaus en webwinkels aangesloten bij collectief schuldregelen. Hierdoor kunnen dossiers collectief worden afgehandeld. Dat zorgt 32

voor snellere doorlooptijden en minder rompslomp bij zowel de SON als SDOA. Daardoor krijgen mensen met schulden sneller perspectief en haken ze minder vaak af. Diverse schuldeisers maken al gebruik van deze werkwijze. B. Voorsorteren op hersteloperatie Kinderopvangtoeslag De Verzamelwet Hersteloperatie Toeslagen zal op 1-1-2022 in werking treden. VNG heeft gemeenten verzocht om vooruitlopend op landelijke wetgeving zelf alvast een besluit te nemen over de kwijtschelding van gemeentelijke vorderingen en te anticiperen op de Verzamelwet. Omdat de uitvoering van de Participatiewet is gedelegeerd aan de SDOA is het besluit tot kwijtschelding van schulden die samenhangen met de Participatiewet en IOAW, IOAZ door het Dagelijks Bestuur genomen. Per 31 december 2021 zijn 2 matches gevonden van inwoners die bekend zijn bij de SDOA en een vordering hadden uitstaan. Nader onderzoek moet uitwijzen of de terugvordering kan vervallen. Er zijn nog wel veel personen in onderzoek bij de Belastingdienst (de zelfmelders). De Belastingdienst stuurt periodiek aanvullingslijsten zodra deze inwoners ook bericht hebben ontvangen. Het is daardoor vooralsnog niet te zeggen hoeveel inwoners uit het SDOA bestand hiervoor in aanmerking komen. 3. Inkomensconsulenten zijn alert op schuldenproblematiek en verwijzen actief door naar schuldhulpverleningsorganisaties A.

Binnen de brede intake wordt aandacht besteed aan schuldenproblematiek Inkomensconsulenten kunnen samenwerkingspartners in de keten inschakelen voor de uitvoering en ondersteuning van schuldhulpverlening. Dit kan een vrijwilligersorganisatie zijn, of een verwijzing naar dienstverlening van de SON. De SON had in 2021 te maken met een dalende autonome trend die coronagerelateerd is. Deze ontwikkeling is zichtbaar bij alle Nederlandse schuldhulpverlenende organisaties. De coronamaatregelen waren erop gericht om de contactmomenten tussen mensen te beperken. Ook veel hulpverlenings- en wijknetwerken bij gemeenten en partners zagen minder mensen. Hoewel zoveel als mogelijk klantgesprekken op locatie zijn gevoerd, was daarmee de instroom van nieuwe cliënten lager. Dit terwijl de uitstroom wel op hetzelfde niveau lag. Enkel in het product Budgetzorg zagen we een kleine toename van het aantal cliënten. Aantal cliënten dienstverlening SON per product Berkelland Budgetbeheer (incl. zelfbetalers) Budgetzorg Beschermingsbewind Oost Gelre Budgetbeheer (incl. zelfbetalers) Budgetzorg Beschermingsbewind Winterswijk Budgetbeheer (incl. zelfbetalers) Budgetzorg Beschermingsbewind

Aantal 31-12-2019

Aantal 31-12-2020

Aantal 31-12-2021

145 6 31

134 6 32

110 9 32

114 3 24

93 5 24

85 6 23

186 10 48

171 14 45

160 20 43

4. Bij invoering van het wetsvoorstel Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind inrichten van het adviesrecht voor de gemeenten A. Ontwikkelingen zijn gevolgd Gemeenten kunnen via een opt-in regeling een adviesrecht krijgen bij de procedure rond beschermingsbewind wegens problematische schulden, het zogenaamde schuldenbewind. De SDOA gemeenten hebben hier vooralsnog niet voor gekozen, omdat bij toepassing van het adviesrecht door een professional van de gemeente dan een oordeel moet kunnen worden geveld over de vraag of bewindvoering in de voorgelegde casus het juiste is. Deze expertise is belegd bij de SON.

33

5. In relatie tot de nieuwe Wet Inburgering het bieden van financiële ontzorging voor inburgeraars A. In samenspraak met de gemeenten voorbereidingen getroffen voor de financiële ontzorging Ontzorgen betekent in het kader van de wet Inburgering ‘het vanuit de bijstandsuitkering betalen van de huur, de rekeningen voor gas, water en stroom en de verplichte zorgverzekering vanaf het moment dat het recht op bijstand ontstaat. Fijnder zal vanaf 1 januari 2022 voor de duur van maximaal zes maanden de vaste lasten betalen vanuit het netto-uitkeringsbedrag. 4.6 Wat heeft het gekost? Programma Ondersteuning

(x € 1.000) Baten Lasten Resultaat baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Gerealiseerd resultaat

Begroting primitief

Begroting na wijzigingen

Rekening 2021

Afwijking

4.656 4.656 0 0 0 0

5.343 5.343 0 0 0 0

4.682 4.637 45 0 0 45

-661 -706 -45 0 0 -45

Binnen het programma Ondersteuning zijn ook de uitgaven voor de TONK-regeling opgenomen. Ingeschat was dat een groot deel van de zelfstandigen die niet meer in aanmerking kwamen voor de Tozo regelingen aanspraak op de TONK zou doen. Het aantal aanvragen is fors achtergebleven bij deze verwachtingen, hetgeen aansluit bij het landelijke beeld van het gebruik van deze regeling. Voor de regeling waren uitgaven geraamd ter hoogte van € 809.000, de werkelijk uitgaven bedroegen € 471.000 en liggen daarmee € 338.000 onder het niveau van de begroting. Door de gemeente Berkelland is voor de subsidieregeling ‘Meedoen volwassenen’ een bedrag van € 138.000 beschikbaar gesteld en opgenomen in de begroting van de SDOA. In 2021 is hiervan € 23.000 uitgegeven. Daarnaast liggen de kosten voor bijzondere bijstand/minimaregelingen, waaronder de collectieve zorgverzekeringen en de kindregelingen ook onder het niveau van de begroting.

34

4. PROGRAMMA OVERHEAD EN ALGEMENE KOSTEN

Onder het programma overhead en algemene kosten worden de algemene bedrijfsvoeringskosten verantwoord, de incidentele baten en lasten en de mutaties in de reserves. 5.1 Wat heeft het gekost? Programma Overhead en algemene kosten (x € 1.000) Baten Lasten Resultaat baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Gerealiseerd resultaat

Begroting primitief

Begroting na wijzigingen

Rekening 2021

Afwijking

5.044 5.704 -660 0 0 -660

5.459 5.889 -430 0 230 -660

5.459 5.976 -517 0 230 -747

0 87 -87 0 0 -87

De totale lasten van het programma Overhead en algemene kosten liggen € 87.000 hoger dan begroot. De overschrijding van de lasten in dit programma zijn toe te schrijven aan de uitgaven die zijn gedaan zijn voor de vorming van Fijnder. Deze overschrijding moet in relatie worden gezien met de lagere uitvoeringskosten voor de overige programma’s Werk & Activering, Inkomen en Ondersteuning. De lagere uitvoeringskosten van deze overige programma’s zijn mede ingezet ter dekking van deze extra kosten.

5. BELEIDSINDICATOREN

Onderstaand een opgave van de beleidsindicatoren. Nr Taakveld

Naam indicator

Eenheid

1 0. bestuur en ondersteuning

Formatie

FTE per 1.000 inwoners

1,1

1,1

1,1

2 0. bestuur en ondersteuning

Bezetting

FTE per 1.000 inwoners

1,1

1,0

1,1

3 0. bestuur en ondersteuning

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

€ 0,12

€ 0,10

€ 0,11

4 0. bestuur en ondersteuning

Externe inhuur

17,9%

21,7%

30,6%

5 0. bestuur en ondersteuning

Overhead

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

12,4%

8,3%

11,1%

27 6. Sociaal domein

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

28 6. Sociaal domein

Lopende re-integratie voorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

Berkelland: 188,2 Oost Gelre: 153,9 Winterswijk: 298,0 Berkelland: 552,4 Oost Gelre: 391,1 Winterswijk: 651,6

259,5 216,9 398,8 552,4 391,1 651,6

198,5 163,4 314,9 453,5 308,3 596,6

35

Waarde 2021

Waarde Waarde 2020 2019

6. PARAGRAFEN

Algemeen In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) staat aangegeven welke paragrafen moeten worden opgenomen in de jaarrekening. De paragrafen grondbeleid en lokale heffingen zijn niet van toepassing voor de gemeenschappelijke regeling SDOA. De volgende paragrafen worden achtereenvolgens behandeld: 1. Financiering 2. Verbonden partijen 3. Bedrijfsvoering 4. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 5. Onderhoud Kapitaalgoederen 6. Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid 7. Corona

7.1

Financiering

De Wet financiering decentrale overheden (FIDO) verplicht de gemeenschappelijke regeling om richtlijnen vast te stellen voor het beheer van de geldstromen en de risico’s die daaraan verbonden zijn. De SDOA heeft een eigen treasurystatuut. In 2021 is deze in voorbereiding tot de vorming van Fijnder geactualiseerd. Treasuryfunctie De treasuryfunctie maakt onderdeel uit van de ondersteunende diensten die de gemeente Berkelland voor de SDOA verricht. Risicobeheer Om de risico’s eenvoudig te beheersen zal de SDOA bij voorkeur alleen gelden uitzetten bij en aantrekken van de gemeente Berkelland tegen gangbare marktconforme condities. De voorschotnota’s voor de bijdrage van de gemeenten worden afgestemd op de geldstromen binnen de SDOA. Kasgeldlimiet en renterisiconorm Onderstaand de toetsberekening van de kasgeldlimiet in 2021. Kasgeldlimiet (x € 1.000) Omvang begroting per 1 januari 2021 1. Toegestane kasgeldlimiet In procenten van de grondslag In bedrag 2. Omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekening-courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Totale omvang van de vlottende schuld 3. Vlottende middelen Contante gelden in kas Tegoeden in rekening-courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar Totale omvang van de vlottende middelen Toets kasgeldlimiet 4.

Totaal netto vlottende schuld (2) - (3) Toegestane kasgeldlimiet (1) Ruimte (+) / Overschrijding (-) = (1) - (4)

Kwartaal 1 45.243

Kwartaal 2 45.243

Kwartaal 3 45.243

Kwartaal 4 45.243

8,2% 3.710

8,2% 3.710

8,2% 3.710

8,2% 3.710

683 683

1.667 322 1.989

511 511

830 830

0 7.194 7.194

0 6.378 57 6.435

0 5.747 61 5.807

0 5.566 58 5.624

-6.511 3.710 10.221

-4.446 3.710 8.156

-5.296 3.710 9.006

-4.794 3.710 8.504

36

Renterisico norm Bedragen x € 1.000 Berekening renterisiconorm Begrotingstotaal aan lasten Percentage regeling Renterisconorm in bedrag Berekening renterisico Renteherzieningen +/+ aflossingen Renterisico Toetsing rentenorm Renterisiconorm Renterisico Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

Rekening 2021 45.243 20% 9.049 9.049 9.049

In 2021 heeft de SDOA een langlopende lening afgesloten ter hoogte van € 5 miljoen voor de financiering van de verbouwing en inrichting van het nieuwe pand de Batterij. Er hebben in 2021 nog geen aflossingen plaatsgevonden. De renterisiconorm is niet overschreden. De rentelasten in 2021 bedroegen € 11.481. Er wordt geen rente toegerekend aan investeringen en/of taakvelden. Voor 2022 wordt geen aanvullende financieringsbehoefte verwacht.

7.2 Verbonden partijen

Er is sprake van een deelneming wanneer de SDOA aandelen in een B.V. of N.V. heeft. Het aanhouden van aandelen is op zich een risicodragend financieel belang, waarmee stemrecht gemoeid is. Daarmee is er sprake van zowel een bestuurlijk als een financieel belang en dus een verbonden partij. In het kader van de wet FIDO mag de SDOA alleen deelnemingen hebben vanwege het publieke belang en indien de SDOA ook daadwerkelijk invloed wil kunnen uitoefenen. Het houden van een aandelenbelang als belegging - en dus zonder wenselijk bestuurlijk belang - is op grond van de wet FIDO niet toegestaan. De SDOA heeft in 2020 de deelneming Slinge Werkt! B.V. opgericht waarin het werkgeverschap voor nieuw Beschut Werken wordt vormgegeven. De SDOA is enig aandeelhouder van deze vennootschap. Het eigen vermogen van Slinge Werkt! bestaat uit het door de SDOA volgestorte aandelenkapitaal ter hoogte van € 1.

7.3 Bedrijfsvoering

7.3.1 Personeel Invulling formatie 2021 In 2021 is niet de volledige formatie ingevuld door een afnemend cliëntenbestand. De gemiddelde bezetting bedroeg 112,1 fte, tegen een formatieomvang van 116,5 fte op basis van de klantaantallen per 1 januari 2021. Gemiddeld had 79% van de medewerkers een ambtelijke aanstelling, de overige 21% is ingezet via een payroll of uitzendovereenkomst (detachering). Het ziekteverzuim is opvallend laag gebleven in 2021 4,96%), ondanks Corona en het vele thuiswerken. De intensieve aandacht die teammanagers en werkleiders hebben besteed aan verzuim bij de medewerkers heeft hieraan zeker bijgedragen. Voorbereidingen Fijnder De voorbereidingen op de samenvoeging van de SDOA en Werkbaan Oost B.V. tot het nieuwe werkleerbedrijf Fijnder zijn in 2021 voortgezet. Het indelingsplan werd vastgesteld, waarin de organisatiestructuur is vastgelegd. Werkbaan Oost B.V. wordt in 2022 ontmanteld; de werknemers van Werkbaan Oost die overgaan naar Fijnder, hebben per 1 januari 2022 een arbeidsovereenkomst met Fijnder aanvaard. Ook de zeven werknemers van gemeente Berkelland die volgens het inrichtingsplan naar Fijnder zouden overgaan hebben een arbeidsovereenkomst met Fijnder aanvaard. Huisvesting en hybride werken Gekozen is voor een centrale huisvesting op een nieuwe locatie op industrieterrein De Laarberg te Groenlo. Het nieuwe pand wordt voor dat doel ingericht.

De verhuizing is gepland in februari 2022 zodat uiterlijk 1 maart 2022 vanuit de nieuwe locatie kan worden gewerkt. Gekozen is voor een vorm van hybride werken, 37

waarbij werknemers structureel 50% van hun werktijd thuis werken. Het aantal werkplekken op de nieuwe locatie is daarop aangepast. Functiewaardering HR21 Het DB heeft met instemming van de OR besloten om het functiewaarderingssysteem HR21 per 1 januari 2022 voor Fijnder te gaan toepassen. In 2021 werden daarvoor de voorbereidingen getroffen. Er is een projectgroep ingesteld om het functieboek voor Fijnder voor te bereiden en te laten waarderen (voorzien van normfuncties) door een adviseur van BuitenhekPlus. De besluitvorming daarover en het vaststellen van de conversietabel zal in het voorjaar van 2022 plaatsvinden. Medewerkertevredenheidsonderzoek (MTO) In het najaar van 2021 is een MTO gehouden. Dit om vast te kunnen stellen of en in welke mate werknemers tevreden zijn met hun werksituatie en welke verbetermogelijkheden zij zien. Voor dit onderzoek zijn alle werknemers van de SDOA, WBO en de zeven medewerkers van de gemeente Berkelland uitgenodigd, aangevuld met de werkbegeleiders SW. Uit dit onderzoek is gekomen dat de werknemers gemiddeld genomen tevreden zijn met hun werksituatie (3,8 op een schaal van 5), maar de organisatie (nog) niet enthousiast aanbevelen bij anderen. Het gevoel trots te zijn om bij Fijnder te werken moet dus nog worden versterkt. Het is de bedoeling dat dit onderzoek eind 2022 wordt herhaald, zodat de vorderingen opgemerkt kunnen worden.

Alle medewerkers die in dienst treden van de SDOA leggen de eed of belofte af. Daarnaast wordt voor iedere medewerker voor aanvang van de werkzaamheden een Verklaring Omtrent Gedrag opgevraagd. Voor het gebruik van de Elektronische infrastructuur bij de uitvoering van de taken die bij of krachtens de Wet SUWI bij de SDOA zijn belegd is er extra controle op gebruik. De autorisaties van de systemen zijn afgestemd op wat nodig is voor het werk. Verder is er nog interne controle en zijn er terugkerende bewustwordingsacties op het gebruik van gegevens en privacy onder regie van de security officer. Over het jaar 2021 hebben alle medewerkers van de SDOA de e-learning iBewustzijn afgerond. Deze elearning is gericht op informatiebeveiliging, privacy en integriteit en is een modulair programma waarbij elke module wordt afgerond met een kennistoets. Bij het behalen van alle kennistoetsen wordt een certificaat uitgereikt. Nieuwe medewerkers van de SDOA/Fijnder dienen dit certificaat binnen 3 maanden te behalen. 7.3.2 informatisering I-visie Onder de noemer “Versterken, Vernieuwen, Versnellen” is in 2019 de i-Visie door het Dagelijks Bestuur van de SDOA vastgesteld. Hierin is opgenomen dat het voor de SDOA belangrijk is zelf richting te geven aan de inrichting en vernieuwing van de informatievoorziening. Het jaar 2021 stond in teken van plateau 2: de versnellingsfase.

Projecten Het jaar 2021 kende een aantal omvangrijke projecten met grote impact op de ICT, zoals de noodzakelijke ontvlechting van de WMO-administraties, Samen aan het Stuur en de samenvoeging met WBO. Deze projecten waren niet voorzien in de i-Visie, maar hebben wel impact gehad op de behaalde resultaten en de planning. Omdat deze projecten niet voorzien waren in de i-visie, schuift een groot deel van de projecten zoals oorspronkelijk gepland voor plateau 2 (2021) door naar 2022. Dit betekent ook dat de begroting 2021 voor de ICT kosten is verlaagd met een bedrag van € 230.000. Deze middelen worden zijn toegevoegd aan de bestemmingsreserve ICT. Geraamd wordt dat in 2022 € 91.000 uit deze reserve zal worden onttrokken ter dekking van deze projecten in dat begrotingsjaar. Naast de succesvolle implementatie van Fijnder, de ontvlechting van de WMO-administraties en Samen aan het Stuur zijn ook een aantal grotere projecten vanuit de i-visie gerealiseerd. Het zaaksysteem Decos Join is geïmplementeerd, er is een eigen Key2datadistributie omgeving ingericht, de e-VOI koppeling voor het digitaal aanleveren van deurwaardersinformatie is gerealiseerd en ook Mijn Inkomen is succesvol 38

geïmplementeerd en doorontwikkeld. Daarnaast is de afhandeling van de Wet inburgering ingericht binnen de systemen van SDOA, is het grootste deel van de werkprocessen in Suite nu digitaal, is er gestart met de implementatie van EVA en de ontwikkeling van een datagedreven dashboard voor Re-integratie met gecombineerde informatie vanuit Suite en CompetenSYS. Ten slotte is er een ook nieuwe website ontwikkeld voor Fijnder. 7.3.3 Automatisering De applicatiebeheerders verzorgen de innovatie- en helpdeskfunctie voor de medewerkers van de SDOA. Suite voor het Sociaal Domein (SvhSD) is het automatiseringssysteem van de SDOA waarin de gegevens van de werkzoekenden worden vastgelegd, waarin gerapporteerd wordt en waaruit de uitkeringen en de bijzondere bijstand worden betaald. Naast de SvhSD beheert applicatiebeheer ook de applicaties Cognos, CompetenSYS, Compas, Decos Join en Key2Data Distributie. Jaarlijks worden meerdere nieuwe releases geïmplementeerd om de applicaties aan te laten sluiten bij de meest recente wet- en regelgeving. Op dit moment zijn alle applicaties recent geüpdatet en dus actueel. Vanuit ICT Berkelland is er een overgang geweest van Windows 7 naar Windows 10. Dit heeft bijgedragen aan een beter beveiligde omgeving en een werkomgeving die aansluit bij de moderne ontwikkelingen. Op het grote beveiligingslek Log4J is adequaat gereageerd en actie ondernomen.

Hieruit is gebleken dat de zaken goed op orde zijn en er weinig tot geen dreiging voor de SDOA is geweest in dit beveiligingslek dat wereldwijd impact heeft gehad. In de laatste maanden van het jaar heeft team automatisering de grote opgave gehad de overgang naar Fijnder te begeleiden, WBO te migreren en alles aan de passen naar Fijnder. Dit is in grote lijnen vlekkeloos verlopen. 7.3.4 Communicatie De SDOA zet in op de verbinding met de eigen medewerkers, de gemeenten, de partners, overige organisaties en natuurlijk cliënten en werkgevers. Coronamaatregelen hebben ook in 2021 gezorgd voor regelmatige communicatie over de beperkte dienstverlening. Besluiten van het kabinet zijn consequent doorvertaald naar (gedeeltelijke) sluiting van de kantoren. Via de website en sociale media, huis-aanhuisbladen zijn cliënten daarvan op de hoogte gesteld. Sinds 1 oktober 2021 stellen inwoners hun vraag over werk en inkomen bij hun eigen gemeente. Communicatieadviseurs van gemeenten en SDOA hebben samen gezorgd dat dit breed onder de aandacht is gebracht. Er is veel aandacht besteed aan de totstandkoming van het Werkleerbedrijf ‘Fijnder’. Het verhaal van die nieuwe naam en de organisatie is vastgelegd in een positioneringsdocument. Dit document beschrijft waar de nieuwe organisatie voor staat en welk beeld Fijnder wil uitdragen binnen en buiten de organisatie.

Voor de positionering is eerst intern uitgebreid aandacht geweest. In 2022 zal het extern zichtbaar en vooral ook voelbaar moeten zijn. Een handboek communicatie en huisstijl en de nieuwe website die per 1 januari 2022 onder www.fijnder.nl te bezoeken is, ondersteunen het geheel. In het laatste kwartaal is in externe communicatie veel aandacht geweest voor de nieuwe naam en organisatie per 1 januari 2022. Zodat bij inwoners, werkgevers, en samenwerkingspartners bekend is dat per 1 januari Werkbaan Oost en de Sociale dienst Oost Achterhoek; Fijnder Werkleerbedrijf zijn geworden. Achteraf is geconstateerd dat aan de onthulling van de naam Fijnder en de start van de organisatie nog exposure gegeven had kunnen worden. Dit zal deels worden hersteld met de opening van het nieuwe onderkomen aan de Batterij 10-12 op de Laarberg. 7.3.5 Voortgang bestuursopdracht Samen aan het Stuur In 2021 is op basis van het dienstverleningsconcept de personeelsformatie en de begroting van het Werkleerbedrijf uitgewerkt tot een inrichtingsplan. Dit inrichtingsplan is voor advies voorgelegd aan de BOR (Bijzondere Ondernemingsraad) en aan de raden. De raden van de gemeenten Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk hebben in juni 2021 ingestemd met het inrichtingsplan. Vanaf het 3de kwartaal is gestart met 39

de inrichting van het nieuwe dienstverleningsconcept. Per 1 januari is de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Fijnder van kracht geworden. 7.3.6 Klachtenprocedure en bezwaarschriften Bezwaarschriften Indien cliënten (bijzondere) bijstand het niet eens zijn met een door de SDOA genomen besluit kunnen ze een bezwaarschrift indienen bij de Commissie Bezwaarschriften. Dit is een onafhankelijke commissie bestaande uit een voorzitter, twee leden en een ambtelijk secretaris. De SDOA heeft in 2021 in totaal 9614 besluiten genomen. Tegen 6775 besluiten kon een bezwaar ingediend worden. In 2021 zijn er in totaal 46 bezwaarschriften binnengekomen, waarvan 4 bezwaren betrekking hadden op besluitvorming door de ROZ. In 2021 zijn er 46 bezwaarschriften ontvangen. Dit komt neer op 0,68%. In vergelijking met het jaar 2020 is er een daling te zien van 37 bezwaarschriften. Dit wordt deels verklaard doordat de tijdelijke regelingen zoals de Tozo en de TONK in 2021 zijn beëindigd. De Commissie Bezwaarschriften zal een apart jaarverslag over 2021 uitbrengen. Klachtenprocedure In maart 2020 is binnen de SDOA een herziene klachtenprocedure geïntroduceerd. In het tweede kwartaal van 2021 is deze nieuwe werkwijze geëvalueerd. Om sneller op klachten te kunnen worden klachten behandeld door de teamleiders van de SDOA en de afhandeling van de klachten is gemandateerd aan de directeur van de dienst.

Uit de evaluatie is gebleken dat klachten snel en met aandacht zijn opgepakt door de klachtbehandelaars. Hiermee voorziet de nieuwe klachtregeling in de wens om snel te kunnen reageren en daarmee klachten in een informeel voortraject te kunnen afhandelen. Naar aanleiding van de evaluatie zijn een aantal procesverbeteringen doorgevoerd. De verbeteringen zijn gericht op een betere registratie en een betere facilitering van het hele proces. Daarnaast is ervoor gekozen om geen toets meer te doen op ontvankelijkheid van klachten. Er zijn in 2021 elf klachten ingediend, in 2020 waren dit er twaalf. 7.3.7 Financieel beheer Administratieve organisatie Op het gebied van Planning en Control-stukken vindt overleg met de gemeente plaats in het Strategisch Overleg, onder regievoering van de gemeente. De P&C-cyclus is zoveel mogelijk aangepast aan de cycli van de drie gemeenten. Aangezien de SDOA een gemeenschappelijke regeling is, noopt dit tot een relatief vroege agendering van de begrotingen en bestuursrapportages. In 2021 zijn de financiële verordeningen geactualiseerd. Het Algemeen bestuur heeft de gewijzigde Financiële - en Controleverordeningen en het Treasurystatuut vastgesteld. Daarnaast zijn in 2021 het Beleidskader Reserves en Voorzieningen en het Beleidskader voorkomen van Misbruik en Oneigenlijk gebruik opgesteld en door het Algemeen Bestuur vastgesteld.

Interne Controle en Interne Processen De interne controle (IC) op de Participatiewet heeft in 2021 doorlopend plaatsgevonden. Ieder kwartaal is er een tussenrapportage uitgebracht aan het management. Financiële fouten bleven onder de gestelde norm. In zijn algemeenheid zijn uitkeringen rechtmatig verstrekt. In 2021 is de wijze van controleren gewijzigd. Er werd altijd een steekproef getrokken uit werkprocessen. De controle bleef daarbij beperkt tot het betreffende werkproces. Inmiddels worden betaalregelcontroles uitgevoerd. Dat betekent dat de oorsprong van een betaling helemaal wordt bekeken. Bij een betaling in 2021 wordt dan teruggekeken naar de uitkeringsaanvraag die jaren geleden kan zijn gedaan. De controles zijn uitgevoerd in nauwe samenwerking met de accountant. Medewerkers ontvangen individuele feedback op hun werk. De leidinggevende krijgt feedback op hoofdlijnen met daarbij adviezen ter verbetering. Het werk van de nieuwe collega’s wordt getoetst door de afdeling Kwaliteit, totdat ze voldoende score halen om zelf gemandateerd te kunnen werken. In 2021 zijn 40

er ook een aantal interne themacontroles gedaan. Voorbeelden daarvan zijn de toepassing van de inkomstenvrijlating en regelgeving AVG. Hierin is dezelfde systematiek gevolgd als het gaat om feedback aan betrokken medewerkers en leidinggevenden. 7.3.8 Facilitaire dienstverlening Gebouwen Vanaf maart 2022 zal Fijnder gaan werken vanuit een centrale locatie, gevestigd aan de Batterij 10-12 op het industrieterrein De Laarberg te Groenlo. De huurovereenkomsten van het Stadhuis in Groenlo en het Loopbaanplein te Winterswijk zijn opgezegd per 1 maart 2022. Post en Archief Net als voorgaande jaren is gebruik gemaakt van interne postbezorging tussen de gemeenten, het Loopbaanplein te Winterswijk en de backoffice van SDOA in Groenlo. De SDOA beschikt over archieven in beide locaties. Daarnaast staan de personeelsdossiers bij de personeel- en salarisadministratie van de gemeente Berkelland. Inkoop De SDOA maakt gebruik van de inkoopadviseur van Berkelland. Er zijn in 2021 geen Europese aanbestedingen geweest. 7.3.9 Externe processen Werkgeversbenadering: WSPA Diverse regionale ontwikkelingen (de uittreding van Oude IJsselstreek uit Laborijn, opzegging van Bronckhorst/Doetinchem van de eerdere Dienstverleningsovereenkomst) maakten dat met de deelnemende partijen in het WSPA toegewerkt is naar een Samenwerkingsovereenkomst WSPA.

Deze Samenwerkingsovereenkomst WSPA is van kracht per 1 januari 2021 en heeft een looptijd van 3 jaar. Cliëntenraad en klankbordgroep De Cliëntenraad Participatiewet (CR) wordt zo optimaal mogelijk betrokken bij de voorbereiding, vaststelling, uitvoering en evaluatie van gemeentelijk beleid. Zij geven formeel, informeel en ongevraagd advies. De CR heeft zich gepositioneerd als een belangrijke gesprekspartner op belangrijke dossiers. Er zijn samenwerkingsafspraken gemaakt tussen de SDOA en de CR om vraagstukken in de pre-adviesfase gezamenlijk te verkennen. De CR wordt over belangwekkende zaken actief geïnformeerd. Daarnaast is er een Klankbordgroep. Vier leden van de CR namen deel aan de Klankbordgroep van SDOA. Deze groep is ingesteld door de directie van SDOA en bestaat uit cliënten en vier leden van de CR. Het doel van de bijeenkomsten is het informeel informeren van de deelnemers over ontwikkelingen in het sociaal domein en het raadplegen van de achterban. Door corona heeft de klankbordgroep eenmaal kunnen vergaderen in 2021.

De CR heeft in 2021 de volgende adviezen, verzoeken en onderwerpen aan het Dagelijks Bestuur gericht:  Adviezen over aanpassingen in de Verordening Sociaal Domein  Adviezen over diverse beleidsregels: TONK, werkaanvaardingspremie, verzuimbegeleiding reintegratieinstrumenten, verlagen norm woonkosten en schoolverlaters, terug-en en invordering BBZ, reiskosten minimagezinnen, kostendelende medebewoner bijstand en eigen woning, bijzondere bijstand, wachtlijstbeheer, bestuurlijke boete, terug- en invordering bedrijfskapitaal Tozo  Advies over het inrichtingsplan Samen aan het Stuur  Reactie naar aanleiding van de evaluatie van de klachtenregeling  Activiteitenplan Cliëntenraad  Evaluatieverzoek meedoenapplicatie  Brief over Wsw-domein  Jaarverslag Cliëntenraad 2020  Brief over de CAO Aan de Slag 41

  

Brief over dreigende inkomensdaling voor minimagezinnen door energiekosten Verzoek toekenning begroting Cliëntenraad 2023 Wijziging in de Gemeenschappelijke Regeling

7.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 7.4.1

Algemeen

Algemeen Het weerstandsvermogen is een buffer om ontwikkelingen waarmee geen rekening is gehouden op te vangen. In algemene zin wordt het weerstandvermogen gevormd door de algemene reserve en de stelpost onvoorzien. De SDOA kent op dit moment een algemene reserve van € 1.500.000. Voor dit bedrag kunnen risico’s door de SDOA worden opgevangen. Dit komt dan niet ten laste van de deelnemende gemeenten. De gemeenten staan garant voor de exploitatietekorten van SDOA, maar de SDOA heeft met de algemene reserve dus een eigen buffer. De algemene reserve is door het Algemeen Bestuur in haar vergadering van 2 juli 2020 gevormd. Op 17 december 2020 heeft zij het “Beleidskader Risicomanagement en weerstandsvermogen” vastgesteld. In 2022 zal dit beleidskader worden herzien als gevolg van de vorming van Fijnder. Door de SDOA is in 2021 adequaat ingespeeld op de mogelijke impact van de coronacrisis. Hierdoor is aanspraak op de algemene reserve niet noodzakelijk gebleken. De navolgende top 10 aan potentiële risico’s is geïnventariseerd en deze zijn vervolgens vertaald in het daarvoor benodigde weerstandsvermogen om deze risico’s af te dekken. Benodigd weerstandsvermogen Om tot een onderbouwing van het benodigde weerstandsvermogen te komen wordt de volgende werkwijze gehanteerd: 1. Identificeren risico’s; 2. Beoordelen en prioriteren risico’s; 3. Analyse van de risico’s; 4.