jaarstukken oost gelre 2020

Door de ODA zijn EML plichtige bedrijven gecontroleerd op het treffen van maatregelen. De uitvoering van de activiteiten heeft in goed overleg tussen partijen plaatsgevonden om overlap te voorkomen en ondernemers niet onnodig te belasten. Bij het uitvoeren van milieucontroles bij bedrijven wordt de erkende maatregelenlijst (zogenaamde EML-controles) toegepast. Wat hebben we daarvoor gedaan? De ODA heeft voor specifieke branches EML-controles uitgevoerd. Hiervoor zijn medewerkers opgeleid. 24

Het bezoek aan bedrijven is afgestemd met AOD (Achterhoek onderneemt duurzaam) zodat bedrijven die meedoen aan de MKB-aanpak worden ontzien. Duurzaamheid is een standaard onderwerp van de ODA bij bedrijfscontacten. Wat hebben we daarvoor gedaan? Bij de reguliere contacten met bedrijven is zowel bij de vergunningverlening als ook bij toezicht duurzaamheid standaard meegenomen. Naast de verplichtingen uit wettelijke regelingen worden ondernemers ook geënthousiasmeerd de nodige duurzaamheidsstappen te zetten. Het inkoopbeleid gemeente Oost Gelre is gericht op circulair en duurzaamheid: innovatief aanbesteden. Wat hebben we daarvoor gedaan? In paragraaf 6.3 van het vigerende inkoopbeleid wordt aangegeven op welke wijze de gemeente haar inkopen zo duurzaam mogelijk uitvoert. Paragraaf 6.4 gaat specifiek over circulair inkopen. Paragraaf 6.5 gaat over innovatiegericht inkopen. Duurzaamheid, zoals bij de keuze van materialen. Bijvoorbeeld bij de aanbesteding van het schilderonderhoud. Circulair inkopen, zoals bij de aanbesteding van de elementen verharding en de reconstructie van wegen, waarbij zoveel mogelijk materiaal wordt hergebruikt. Innovatief inkopen, zoals bij de aanbesteding van het IEKC, waarbij door gebruikmaking van vernieuwende technieken en concepten, een duurzaam gebouw is gerealiseerd.

De wijze waarop duurzaamheid in het afgelopen jaar gerealiseerd is verschilt dus per aanbesteding. Oost Gelre is in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig ingericht. Wat hebben we bereikt? De stresstesten zijn in samenwerking met de gemeenten Winterwijk en Aalten en het waterschap vrijwel gereed. In het voorjaar 2021 verwachten we deze te delen met de samenleving. Ook wordt met ondersteuning van de VNG gewerkt aan een strategienota waarin beschreven wordt hoe en wanneer we de interne en externe risicodialoog gaan voeren. Tegelijkertijd werken we in regionaal verband aan een uitvoeringsprogramma, waarmee we gezamenlijk subsidie binnen de Impuls Regeling DPRA gaan aanvragen Afspraken maken met de VNOG over aanpak calamiteiten. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het maken van afspraken met de VNOG over de aanpak van calamiteiten is een continu proces. Dit jaar is er bijvoorbeeld een nieuw Regionaal Crisisplan vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de VNOG. Daarnaast worden grote evenementen (Zwarte Cross en Slag om Grolle) multidisciplinair voorbereid, ook in geval van calamiteiten. Klimaatrobuust handelen verankeren in beleid (uiterlijk in 2020). Wat hebben we daarvoor gedaan? De verankering van het klimaat in beleid gaat plaatsvinden in het proces van de omgevingswet.

Zowel in de omgevingsvisie, het omgevingsprogramma en het omgevingsplan zal er aandacht zijn voor het klimaat en de klimaatadaptatie. Tegelijkertijd maakt klimaat vaker en meer en meer onderdeel uit van het handelen denken in planprocessen en maatregelen in de fysieke leefomgeving. Daarmee handelen we al vanuit de bedoeling van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) zonder dat dit verankerd is in uitgeschreven beleid.

25

Opstellen van een uitvoeringsagenda. Wat hebben we daarvoor gedaan? De lokale uitvoeringsagenda wordt opgesteld als sluitstuk van het strategie document. Daarnaast stellen we samen een regionale uitvoeringsagenda op met de Achterhoekse gemeenten het Waterschap Rijn en IJssel en de provincie Gelderland. Daarmee kunnen we aanspraak maken op de gelden uit de Impulsregeling Klimaatadaptatie (30% subsidie). Om dit proces voor te trekken hebben de partijen gezamenlijk een parttime projectleider aangetrokken. Voor droogte wordt op initiatief van het Waterschap en provincie met veel partijen gewerkt aan het Programmaplan Droogte. Voeren van de risicodialoog intern en extern. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het proces is in 2019 gestart met de ontwikkeling van de stresstesten. Daarvoor is, samen met de gemeenten Winterswijk en Aalten en het Waterschap Rijn en IJssel, een rijkssubsidie toegekend, De specialisten versie van de stresstesten is in Q4 gepresenteerd aan de wethouders. De publieksversie van de stresstesten wordt in Q1 van 2021 beschikbaar. VNG heeft ons (gratis) ondersteuning aan geboden om te komen tot en volgende stap; een strategie. De stand van december 2020 is dat de externe dialoog met de samenleving meelift met het proces van de omgevingsvisie. In het koersdocument Omgevingswet leest u hier meer over.

De interne dialoog over klimaat loopt hier op vooruit en zal in Q2 van 2021 plaatsvinden. Ondertussen worden de klimaatstresstesten ingezet bij (de communicatie over) planontwikkeling en reconstructie van wegen zoals het IEKC en de reconstructie Middachtenstraat/Bentinckstraat. Waarmee we min of meer lokaal de risicodialoog met perceeleigenaren voeren om te komen tot een zo klimaatbestendig mogelijke inrichting van de fysieke leefomgeving Wonen in Oost Gelre

Inleiding Wonen is essentieel, zowel de woning als de leefomgeving. De woonwensen van inwoners moeten centraal staan bij het woonbeleid (bouwen naar behoefte). Daarbij is een rol weggelegd voor de dorpsbelangenorganisaties in de verschillende kernen van Oost Gelre. Zij kennen als geen ander de lokale situatie en de specifieke (woon)wensen. Het woonbeleid moet gericht zijn op kwaliteit, duurzaamheid, flexibiliteit, levensloopbestendigheid en maatwerk. Niet de contingenten (kwantiteit), maar de kwaliteit van de woonplannen die de leefbaarheid een positieve impuls geven zijn leidend. Dit met het doel de woningmarkt weer in beweging te krijgen. Er zijn voldoende betaalbare en levensloopbestendige (sociale) huurwoningen beschikbaar voor alle doelgroepen. Wat hebben we bereikt? We maken prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties. Indien er signalen zijn dan er onvoldoende betaalbare huurwoningen beschikbaar zijn dan kunnen afspraken worden gemaakt over de realisatie van huurwoningen. We ronden de pilot "Samen op Harreveld" af, evalueren de resultaten en passen de systematiek toe in de andere kernen. Wat hebben we daarvoor gedaan? De pilot in Harreveld is met succes afgerond en heeft belangrijke inzichten gegeven over de behoefte in Harreveld. Het college had vooraf aangegeven dat dit mogelijk zou kunnen uitrollen over de andere kleine kernen.

Inmiddels is gekozen voor een andere aanpak. De verkenning Woningbouw in de kleine kernen is het project waarbinnen de gemeente met de kleine kernen in gesprek gaan over de woningbouwbehoefte en - mogelijkheden. Daardoor is een vervolg in samenwerking met KAW niet aan

26

de orde. Afdeling projectenbureau coördineert dit project met input van de teams wonen, RO en stedenbouw. Er zijn voldoende bouwkavels beschikbaar in de hoofdkernen Groenlo en Lichtenvoorde. Wat hebben we bereikt? In het kader van de menukaart Wonen Groenlo en Lichtenvoorde zijn woningen toegevoegd. In Lichtenvoorde resteert daarna nog een behoefte. In 2020 is gestart met het participatietraject om te komen tot een beleidskader voor een aantal gemeentelijke locaties in Lichtenvoorde waaronder de vrijkomende scholen. Dit beleidskader wordt in de eerste helft van 2021 uitgewerkt. Bij het opstellen van dit kader wordt rekening gehouden met de resterende behoefte. Realiseren van herontwikkelingslocaties in bestaand stedelijk gebied in Lichtenvoorde. Wat hebben we daarvoor gedaan? In het kader van de menukaart Wonen Groenlo en Lichtenvoorde worden een aantal locaties in Lichtenvoorde ontwikkeld. Daarnaast is in de tweede helft van 2020 gestart met het participatietraject voor een visie op de vrijkomende schoollocaties. Realiseren woningbouw op de locatie Oldenhuis in Groenlo. Wat hebben we daarvoor gedaan? Op 9 juni 2020 is een bestemmingsplan vastgesteld dat woningbouw op de locatie mogelijk maakt. Het plan is in uitvoering. Er zijn voldoende bouwkavels beschikbaar in de kleine kernen.

Wat hebben we bereikt? Op dit moment lopen er concrete woningbouw initiatieven in elke kern, zoals beoogd in de woonvisie kleine kernen. Het betreffen particuliere ontwikkelingen evenals locaties die door de gemeente uitgegeven zullen worden. Hiermee spelen we in op de concrete woonbehoefte in de kleine kernen. Elk initiatief volgt zijn eigen planning en eigen dynamiek. We stellen de Ruimtelijke verkenning woning Kleine Kernen vast Wat hebben we daarvoor gedaan? Deze verkenning is vastgesteld en inmiddels in uitvoering. Er zijn voldoende veilige woonmogelijkheden beschikbaar voor arbeidsmigranten. Wat hebben we bereikt? In 2020 is gestart met een proces om te komen tot een beleidskader inzake de huisvesting van arbeidsmigranten. Ten gevolge van de maatregelen inzake corona heeft het participatietraject enige vertraging opgelopen. In de eerste helft van 2021 kan het beleidskader aangeboden worden aan de raad. Daarnaast lopen er gesprekken met een grote werkgever van arbeidsmigranten om te komen tot een pilot voor huisvesting in Groenlo. We stellen de ruimtelijke kaders op waarbinnen huisvesting van arbeidsmigranten gerealiseerd kan worden. Wat hebben we daarvoor gedaan?

27

Op dit moment is een voorstel in voorbereiding. In de voorbereiding wordt ook externe partijen betrokken. Mede ten gevolge van de coronacrisis is de aanpak gewijzigd. De verwachting is dat het beleidsdocument in de eerste helft van 2021 gereed is. Het aanbod van intramurale mogelijkheden van wonen met zorg sluit aan op de lokale vraag. Wat hebben we bereikt? De plaatsing van de tiny houses is gerealiseerd met als doel de uitstroom van jongeren die bij de Lichtenvoorde wonen door te laten groeien naar een zelfstandige woning. Eind augustus zijn de 2 kandidaten verhuisd. De tijdelijke huisvesting van Careaz is gerealiseerd in Flierbeek. Met Marga Klompé wordt gesproken over nieuwe huisvesting. Het beoordelingskader Zorg en Wonen is in maart met het platform zorg, wonen, welzijn, besproken. Verdere uitwerking heeft in verband met de coronacrisis nog niet plaatsgevonden. Met Stichting de Lichtenvoorde kijken wij naar de huidige en benodigde huisvesting voor de doelgroep die onder de Wlz valt. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 is de daadwerkelijke uitvoering van de pilot waarbij tiny houses zijn ingezet om twee jongeren te laten doorstromen gestart. Maandelijks vindt evaluatie plaats. Voor de grote kernen kijken wij met Marga Klompé en Careaz op welke manier nieuwbouw een bijdrage kan leveren aan het oplossen van deze vraag.

De bijdrage die deze nieuwbouw kan leveren aan de kwalitatieve verbetering van de twee kernen is belangrijk. Wat hebben we daarvoor gedaan? Careaz is naar de tijdelijke huisvesting verhuisd. Het oude gebouw is gesloopt. In verband met corona is de dagbesteding uit de tijdelijke huisvesting vertrokken en wordt nu uitgevoerd in de Hamalandhal. Marga Klompé is gestart met voorbereiding nieuwe huisvesting. Wij stellen een beoordelingskader zorg en wonen op. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het onderwerp beoordelingskader is in maart besproken met het platform zorg, wonen, welzijn, besproken. Verdere uitwerking heeft vanwege het coronacrisis nog niet plaatsgevonden. Wij werken mee aan het realiseren van vervangende huisvesting gedurende de tijd die nodig is voor het realiseren van nieuwbouw. Wat hebben we daarvoor gedaan? Medio 2020 is Careaz naar de tijdelijke huisvesting op Flierbeek verhuisd. In november is de dagbesteding in de tijdelijke huisvesting gestopt in verband met corona. Voor de dagbesteding is in december een andere plek voor gevonden, de Hamalandhal. Kwetsbare jongeren een wooncarrière bieden. Wat hebben we bereikt? Medio 2020 zijn twee jongeren verhuisd van de behandelgroep naar de tiny houses op het terrein aan de Europaweg. In deze tiny houses leren zij zelfstandig wonen. Het doel is ze vervolgens uit te laten stromen naar een zelfstandige woning.

Deze pilot monitoren wij maandelijks samen met de Lichtenvoorde

28

Informatie op (Samen in Oost Gelre) SIOG wordt zodanig uitgebreid en aangepast dat professionals er makkelijk naar kunnen (door) verwijzen. Wat hebben we daarvoor gedaan? De doorontwikkeling van SIOG is gaande. Regionaal behoefte-onderzoek onder jongeren met een ondersteuningsvraag. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het regionaal behoefteonderzoek heeft nog niet plaatsgevonden. SIOG wordt uitgebreid met ‘softere’ content in de vorm van verhalen van ervaringsdeskundigen, succesverhalen uit de gemeente, inspiratieverhalen van inwoners. Ook krijgt het Sociaal Team een gezicht. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er is verder gewerkt aan de doorontwikkeling van SOIG. Sociaal Team en SIOG online en offline profileren als hét portaal voor informatie en ondersteuning op het gebied van preventie, ondersteuning en participatie. Wat hebben we daarvoor gedaan? In het najaar van 2020 is gestart met het verder doorontwikkelen van SIOG. Sociaal Team, haar aanbod en de werkprocessen krijgen een prominente plaats op SIOG. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het aanbod van het sociale team is terug te vinden op SIOG. In 2021 wordt de website verder doorontwikkeld om beter aan te sluiten op de behoeften van inwoners en professionals. Wij starten een lokale pilot om trainingslocaties te realiseren waar jongeren zelfstandig kunnen leren wonen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Twee jongeren zijn medio 2020 vanuit een behandelgroep naar tiny houses verhuisd om verder te werken aan het zelfstandig kunnen wonen. Maandelijks monitoren wij dit met de Lichtenvoorde.

Beleidsindicatoren

Taakveld

Naam indicator

Verkeer en vervoer

Geregistreerde ongevallen met letsel ziekenhuis

Eenheid

%

Bron

Veiligheid NL

Oost Gelre

Gemeente grootte 25.00050.000 inw

Jaar

14,6%

13,4%

2019

29

Oost Gelre

Gemeente grootte 25.00050.000 inw

Jaar

Taakveld

Naam indicator

Eenheid

Volksgezondheid en Milieu

Totaal huishoudelijk afval

kg/inwoner

CBS

479

533

2019

Volksgezondheid en Milieu

Hernieuwbare elektriciteit

%

RWS

10,7%

17,6%

2018

Volksgezondheid en Milieu

Woningen met zonnepanelen

%

CBS

17,0%

15,7%

2019

Vhrosv

Gemiddelde WOZ waarde woningen

duizend euro

CBS

222

279

2020

Vhrosv

Nieuwbouw woningen

aantal per 1.000 woningen

Basisregistratie adressen en gebouwen

4,0

6,5

2020

Vhrosv

Demografische druk

%

CBS

58,7%

60,3%

2020

Bron

30

Programma 2 - Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen Financieel overzicht Baten

Lasten

Saldo

Begroting na wijziging

€ 11.485.080

€ 50.013.139

€ -/-38.528.059

Rekening

€ 10.290.422

€ 48.103.442

€ -/-37.813.020

Onderschrijding programma 2

€ 1.194.658

€ 1.909.697

€ 715.039

Overzicht beleidsdoelstellingen programma 2 Cultuur, Welzijn, Zorg en Inkomen Leefbaarheid, onbetaalbaar!

Inleiding Niet alles valt in geld uit te drukken. De kracht van leefbaarheid in onze (kleine) kernen is onbetaalbaar. Vooral het werk van dorps- en wijkbelangenorganisaties en zorg- en energiecoöperaties is essentieel om bepaalde maatschappelijke doelen te behalen. Deze vorm van samenlevingsgericht werken ondersteunen wij krachtig. Behoud en verbetering van leefbaarheid in de kerkdorpen en hoofdkernen Wat hebben we bereikt? Samen met DBO's (dorpsbelangen organisaties) wordt invulling gegeven aan de leefbaarheidsvisie kleine kernen. Een eerste, belangrijk onderwerp waar we gezamenlijk mee aan de slag zijn gegaan is woningbouw in iedere kern. In alle kernen worden woningbouwplannen tot uitvoering gebracht. Een uitgebreide update per kern voor raad en inwoners is voor de zomer 2020 gecommuniceerd. In december 2020 is een update opgeleverd van de leefbaarheidsvisie kleine kernen die in 2017 opgesteld is. De DBO’s hebben een tussenstand opgemaakt van de belangrijke thema’s, kijken terug naar behaalde resultaten en maken een doorkijk naar 2030. Geconstateerd is dat we samen veel bereikt hebben in de kleine kernen, mede door de inzet van de vele vrijwilligers die een actieve rol in de dorpen vervullen. We staan als gemeente in nauw contact met onder andere de DBO’s, waardoor de lijnen kort zijn.

De update van de leefbaarheidsvisie biedt een mooi handvat om samen met de DBO’s verder invulling te geven aan een nog betere leefbaarheid in de kleine kernen. We onderzoeken de mogelijkheid/wenselijkheid om (structureel) budgetten voor wijkorganisaties beschikbaar te stellen in Lichtenvoorde en Groenlo. Wat hebben we daarvoor gedaan? Voor deze actie is geen budget beschikbaar. Ook in 2020 heeft bovendien de personele capaciteit ontbroken om invulling te geven aan deze opgave. Onderwijs

Inleiding Goed onderwijs biedt iedereen de kans om talenten te ontwikkelen en uit te groeien tot volwaardige en betrokken inwoners. Kinderen moeten thuis en op school goed worden voorbereid op hun rol en plek in de

31

samenleving. Voor veel ouders is het belangrijk dat de identiteit van de school aansluit bij de opvoeding die zij hun kind geven. Hoewel de invloed van de gemeenten op de inhoud van het onderwijs beperkt is (dit is het terrein van het schoolbestuur), moet er ook op lokaal niveau veel aandacht zijn voor onderwijs. Kinderen komen op jonge leeftijd in aanraking met buitenschoolse activiteiten zoals sport, cultuur en creativiteit. Wat hebben we bereikt? Het vrijetijdsprogramma Prikkelz heeft een jaarprogramma waar kinderen uit Oost Gelre aan mee kunnen doen. In 2020 is vanwege corona het jaarprogramma op onderdelen digitaal vormgegeven. We zetten in op de samenwerking tussen sportverenigingen, kinderopvang en basisscholen. Ook werken we samen met wijkverenigingen en dorpsbelangenorganisaties. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er wordt ingezet op de samenwerking tussen sportvereniging, kinderopvang en basisschool. Dit heeft als doel om de 'piekdrukte' in de avonduren bij sportverenigingen te verlagen maar ook (meer) kwaliteit te bieden aan het gezinsleven thuis. Op het moment dat kinderen in de avonduren thuis zijn met ouders/verzorgers dan geeft dit rust in het gezinssysteem. Er zijn op dit moment gesprekken met sportverenigingen om te kijken wat op korte termijn te realiseren is met alle partners.

Onderwijsinstellingen realiseren een gevarieerd en kwalitatief hoogwaardig aanbod van onderwijs(huisvesting). Wat hebben we bereikt? De sloop van de Ludgerusschool is in het eerste kwartaal 2020 afgerond en direct is de bouw van het IEKC Lichtenvoorde gestart. De bouw verloopt volgens planning. Naar verwachting zal de voorziening in juli 2021 worden opgeleverd en kan deze de deuren openen bij start van het nieuwe schooljaar (september 2021). In 2019 is gestart met de uitwerking van de plannen voor een IKC op de locatie Karel Doormanstraat in Groenlo. Naar verwachting wordt in het voorjaar 2021 een raadsvoorstel opgesteld voor het beschikbaar stellen van het benodigde krediet. Het stedenbouwkundig plan en het uitgevoerde verkeersonderzoek maken onderdeel uit van dit voorstel. Openen van een integraal educatief kindcentrum in Lichtenvoorde. Wat hebben we daarvoor gedaan? De sloop van de Ludgerusschool is in het eerste kwartaal 2020 afgerond en direct is de bouw van het IEKC gestart. De bouw verloopt volgens planning. Naar verwachting zal de voorziening in juli 2021 worden opgeleverd en kan deze de deuren openen bij start van het nieuwe schooljaar (september 2021).

Realiseren van een integraal kindcentrum aan de Karel Doormanstraat in Groenlo Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2019 is gestart met de uitwerking van de plannen voor een IKC op de locatie Karel Doormanstraat in Groenlo. Op basis van de uitwerking van de plannen wordt in 2021 een raadsvoorstel opgesteld voor het beschikbaar stellen van krediet. Het stedenbouwkundig plan en het uitgevoerde verkeersonderzoek maken onderdeel uit van dit raadsvoorstel. De voorbereiding loopt door in 2021. De start van de bouw vindt daarom niet in 2021 plaats, zoals initieel voorzien.

32

Realiseren van een passende onderwijshuisvesting voor de Scholengemeenschap Harreveld (nieuwbouw/verbouw). Wat hebben we daarvoor gedaan? De raad heeft besloten tot het verlenen van medewerking voor vervangende nieuwbouw en tevens een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 100.000,00. Onderwijsinstellingen realiseren meer markt gestuurde opleidingen. Wat hebben we bereikt? Vanuit Marianum is er nog steeds contact met de bedrijven. Er is een project gestart met de Rabobank om leerlingen in contact te laten komen met bedrijven in de regio. Dit heeft ook als doel om leerlingen te laten zien wat deze regio te bieden heeft voor eventuele vervolgstages. Daarnaast is Marianum gestart met het inventariseren van opdrachten vanuit de bedrijven. Deze opdrachten leiden naar profielwerkstukken (onderzoek) die iets kunnen toevoegen aan het bedrijfsleven. Ook is met IKGL-contact gezocht via de bedrijven zelf. Een evaluatie heeft nog niet plaatsgevonden. We organiseren jaarlijks een overleg tussen IKGL, onderwijs en gemeente. Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit overleg heeft plaatsgevonden. Oost Gelre streeft er naar de stagehoofdstad van de regio te worden Wat hebben we bereikt? Via het project Innovatie Hub worden stageplaatsen aangeboden binnen de gemeentelijke organisatie.

In het voorjaar van 2020 hebben we nog stagiaires geplaatst, in de tweede helft van dit jaar niet meer als gevolg van de coronamaatregelen. Samen met de ondernemers moeten we op zoek naar goede stageplekken waarmee we jeugd en talent kansen bieden en aan de regio binden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Via het project Innovatie Hub worden stageplaatsen aangeboden binnen de gemeentelijke organisatie. In 2020 zijn er 7 stageplaatsen ingevuld. Sport

Inleiding Bewegen is heel belangrijk, als ontspanning en als voorwaarde voor een gezond leven. Maar sport heeft ook een andere functie: het brengt mensen samen en maakt hen weerbaar. Sport speelt ook een belangrijke rol bij het overbrengen van onmisbare waarden en vaardigheden in het gewone leven, zoals teamgeest en respect voor de ander.

Een sterke Sportvisie is de basis van het gemeentelijk sportbeleid. Het is belangrijk om goede randvoorwaarden te creëren binnen de gemeente om sporten en bewegen zo optimaal mogelijk te maken. Rekening moet worden gehouden met verhouding tussen recreatief en prestatief sporten en de verschuiving van verenigingssporten naar individuele sporten in de openbare ruimte, zoals wandelen, fietsen en hardlopen. Wij vinden het belangrijk dat inwoners bekend zijn met de veelzijdigheid van sportmogelijkheden in Oost Gelre, weten hoe gezond het is en waardering hebben voor de bijdrage die sport levert aan samenwerking, het welzijn van mensen en de leefbaarheid in buurten en dorpen.

33

Oost Gelre heeft een gezonde leefomgeving die uitnodigt tot bewegen, spelen en ontmoeten. Wat hebben we bereikt? De projectgroep Gezonde Leefomgeving is gestart met het schrijven van een visie op bewegen, spelen en ontmoeten. Verwachting is in Q1 of Q2 van 2021 de visie te kunnen presenteren aan de gemeenteraad. De samenhang tussen gezondheid, milieu, veiligheid, ruimtelijke ordening en de leefomgeving vergroten en dit verder uitwerken in de Omgevingsvisie. Wat hebben we daarvoor gedaan? De projectgroep Gezonde Leefomgeving is gestart met het schrijven van een visie, waarin deze aspecten terugkomen. Deze sluit aan bij de Omgevingsvisie, waarvan de projectgroep ook gestart is. Vanuit OWZ nemen wij deel aan de projectgroep. Onderzoek uitvoeren naar de behoeftes van inwoners als het gaat om spelen, bewegen en ontmoeten in de leefomgeving. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2019 is er een afstudeeronderzoek uitgevoerd naar de wensen en behoeftes van inwoners als het gaat om spelen, bewegen en ontmoeten. Op dit moment is de projectgroep Gezonde Leefomgeving bezig dit te analyseren en om te zetten in een visie. Dit wordt in samenspraak met inwoners verder uitgewerkt. Samenwerking zoeken met inwoners om deze gezondheidsbevorderende inrichting te realiseren, die een toegevoegde waarde heeft voor de leefbaarheid van een buurt/wijk.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Hier zijn we nog niet mee gestart vanwege de corona-maatregelen. We hopen dit in 2021 op te pakken en met verschillende belanghebbenden samen te kunnen komen als de maatregelen dit toelaten. We realiseren een visie op de gezonde leefomgeving. Wat hebben we daarvoor gedaan? De visie op de gezonde leefomgeving (gericht op spelen, bewegen en ontmoeten) wordt in 2021 gepresenteerd aan de gemeenteraad. Verwachting is Q1 of Q2 van 2021. Versterken van sportnetwerken. Wat hebben we bereikt? In Oost Gelre werken we samen met sportverenigingen, onderwijs, zorgprofessionals gemeente en sport- en cultuurcoaches aan een lokaal beweeg- en sportakkoord. In dit akkoord komen de ambities van alle organisaties samen om in Oost Gelre aan de slag te gaan. De planning is om in 2021 tot ondertekening en uitvoering te komen. Vanuit de Achterhoekse Verenigingsmonitor 2020 komt naar voren dat de sportverenigingen in Oost Gelre de blik vooral intern gericht hebben. Dit is een mooi aangrijpingspunt om in gesprek te gaan met sportverenigingen en van elkaar te leren / slimme combinaties te maken. Het ondersteunen van onze verenigings- en vrijwilligers kan hierin een mooie rol spelen.

34

We gaan op zoek naar combinaties tussen sport, cultuur, onderwijs en duurzaamheid. Wat hebben we daarvoor gedaan? Met de sport- en cultuurcoaches maken wij verbinding tussen sport, bewegen, cultuur en onderwijs. Een concreet voorbeeld is Open Club / Vitaal sportpark bij Longa'30. Hier wordt de combinatie gemaakt tussen de sportaccommodatie van Longa'30 , inzet van studenten Graafschap College (hybride leerplek) en voetbaltrainingen. In 2021 wordt er een multifunctionele buitenruimte gerealiseerd waar onder andere KBO (ouderenbond) beweegactiviteiten kunnen organiseren. Wij gaan samen met de verenigingen en vrijwilligers actief zoeken naar combinatiemogelijkheden van sportclubs (sportnetwerken). Wat hebben we daarvoor gedaan? In samenwerking met organisaties, sportverenigingen, zorgprofessionals, onderwijs en sport- en cultuurcoaches loopt het proces om tot een beweeg- en sportakkoord Oost Gelre te komen. In dit akkoord staan gezamenlijke ambities om gezamenlijk zorg te dragen voor een kwalitatief beter sport -en beweeg aanbod. Daarbij hoort ook dat organisaties en vrijwilligers / professionals elkaar kennen en weten te vinden. Voor alle inwoners is er een passend sport- en beweegaanbod. Wat hebben we bereikt? In 2020 zijn de beweegmakelaar en de verenigings- en vrijwilligersondersteuner gestart.

De combinatie van de twee functies maakt dat inwoners individueel begeleid kunnen worden en (sport) verenigingen een offline aanspreekpunt hebben. De beweegmakelaar kan inwoners doorverwijzen naar een passend sport- en beweegaanbod. De verenigings- en vrijwilligersondersteuner kan helpen bij het opzetten van nieuw aanbod of (sport) vereniging inspireren. Gerichtere inzet van sport- en cultuurcoaches. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 is er ruimte gemaakt voor een verenigings- en vrijwilligers ondersteuner. Dit is naar aanleiding van het vrijwilligersonderzoek uit 2018 en de huidige ervaringen met (sport) verenigingen en vrijwilligers. Sportaccommodaties (meer) multifunctioneel inzetten (open club en vitale sportparken gedachte) en waar mogelijk de bezettingsgraad overdag verhogen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Concreet is er bij Longa'30 een projectgroep actief die uitwerking gaat geven aan het plan 'Vitaal Sportpark Open Club Longa'30'. In samenwerking met Achterhoek in Beweging in gesprek met de Nevobo om het volleyballandschap in de Achterhoek te versterken. Eén van de speerpunten is het inzetten van professionals om volleybalverenigingen te ondersteunen. Dit kan door professionals ook overdag gebeuren en dat heeft voordelen voor de bezettingsgraad overdag.

Wij streven naar een vitale en sportieve samenleving, waarin sport en bewegen vooral bijdragen aan gezondheid, leefbaarheid en sociale cohesie van alle inwoners. Wat hebben we bereikt? We zetten in op het multifunctioneel gebruiken van huidige accommodaties en ook bij nieuwe accommodaties is dit een belangrijke voorwaarde. Sport - en bewegen wordt (steeds meer) als preventie voor gezondheid ingezet. Concrete voorbeelden

35

daarvan zijn de valpreventie-voorlichtingen die een concreet vervolg krijgen met valpreventie-trainingen (combinatie van bewegen en gezondheid) en de beweegmakelaar Oost Gelre. We realiseren een nieuwe sportvoorziening voor binnensport en het voortgezet onderwijs in Groenlo bij het Marianum Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 is het stedenbouwkundig plan voor de sporthal definitief gemaakt. Ook zijn alle vooronderzoeken uitgevoerd en is het bestemmingsplan opgesteld. Begin 2021 zal het bestemmingsplan ter inzage worden gelegd . De architect selectie zal in het eerste kwartaal van 2021 starten, waarna de aanbesteding van de sporthal zo snel mogelijk volgt. We zitten daarmee nog op planning van realiseren van de sporthal in 2022. We stellen een toekomstbestendige investering- en onderhoudsplan op voor de sportaccommodaties. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 is ROVA de nieuwe aannemer voor het onderhoud van de sportvelden. In samenwerking met ROVA, collega groen en sport zijn we in 2020 aan de slag gegaan met een meerjareninvestering- en onderhoudsplan. Daarnaast zijn er individuele gesprekken met voetbalverenigingen om de mogelijkheden rondom privatiseren te bespreken. Deze gesprekken worden vervolgd in 2021. We zetten buurtsportcoaches in op de thema's gezondheid en sociale cohesie. We stimuleren een gezonde leefstijl.

Wat hebben we daarvoor gedaan? De sport- en cultuurcoaches jeugd, senioren, het speciaal onderwijs en de coördinator actieve en gezonde wijk zetten zich actief in op gezondheid en sociale cohesie. Op deze manier worden zoveel mogelijk inwoners bereikt. In samenwerking met de sport- en cultuurcoaches wil de gemeente het bereik vergroten en een eerste stap daarin kan zijn het in kaart brengen van het sport- en beweegnetwerk in Oost Gelre (waar kunnen inwoners terecht voor welke activiteiten en hoe kunnen buurtsportcoaches inwoners doorverwijzen / begeleiden naar het reguliere sport- en beweegaanbod). Recent is de beweegmakelaar gestart. Dit is een extra impuls om inwoners (meer) in beweging te krijgen en te helpen als er vragen zijn. Cultuur en verenigingen

Inleiding Binnen onze gemeente is het behoud van cultuur en het verenigingsleven van groot belang. Daarom willen we samenwerking tussen vormen van cultuur en verenigingen bevorderen. De opgave voor de gemeente is om, samen met maatschappelijke organisaties en sportclubs, te zorgen voor een gezonde leefomgeving. Sociaal culturele centra, verenigingsgebouwen, sportgebouwen en velden waar mogelijk privatiseren. Wat hebben we bereikt? Daar waar mogelijk gaan we het gesprek over privatisering aan. In 2020 hebben zich geen ontwikkelingen voorgedaan op dit gebied. Inventariseren welke verenigingsgebouwen, sportgebouwen- en velden geprivatiseerd kunnen worden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit traject is opgestart voor de Mattelier en loopt. Dit jaar zijn de voetbalclubs in Groenlo samengegaan.

36

Gebouw en velden van de Grolse Boys zijn door de gemeente aangekocht. Na inventarisatie, start van eerste oriënterende bestuurlijke gesprekken met de betrokken centra. Wat hebben we daarvoor gedaan? Afgelopen jaar is intensief overleg geweest met de Mattelier en horeca Groenlo. Zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau. Hierin is besproken en afgesproken dat de Mattelier in het proces van afbouw van subsidies en op eigen benen staan, een integraal plan opstelt waarin men laat zien in welke mate het realistisch is om terug te gaan naar € 0,- subsidie. Hier wordt de gemeente ambtelijk en bestuurlijk de komende jaren bij betrokken. Verder stemt de Mattelier haar programmering af met horeca Oost Gelre waarbij rekening wordt gehouden met elkaars belangen. We inventariseren welke sociaal culturele centra geprivatiseerd kunnen worden. Wat hebben we daarvoor gedaan? De gesprekken met de Mattelier zijn gaande en lopen nog steeds. Stijging in de beoefening van pop- en lichte muziek. Wat hebben we bereikt? Momenteel wordt het muziekonderwijs voor Hafa-muziek gefaciliteerd door SMOOG (Stichting Muziekonderwijs Oost Gelre). De docenten lichte en popmuziek mogen gedurende het jaar (tot 1 juli 2021) hun lessen verzorgen aan de Patronaatstraat. Dit is een tijdelijke oplossing om ze te ondersteunen, naar een (eventuele) permanente oplossing in het nieuwe cultuurbeleid.

We ondersteunen de muziekverenigingen bij het promoten van muziekonderwijs op basisscholen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het project 'Méér Muziek in de klas' (MMIK) is in de Oost Achterhoek van start gegaan. Een tweetal informatiebijeenkomsten over dit project is inmiddels voor de muziekverenigingen, de scholen en de gemeenten uit de Oost Achterhoek georganiseerd om duidelijk te maken wat het project MIKK te bieden heeft. Inmiddels zijn er ook twee ambassadeurs voor het MIKK vanuit de deelnemende partijen aangewezen. In juni is het convenant 'Méér Muziek in de Klas' lokaal de Achterhoek getekend door de Achterhoekse schoolbesturen, de gemeenten (ook Oost Gelre), de muziekverenigingen en de muziekscholen. In dit regio brede convenant staat de ambitie aangegeven om samen zorg te dragen voor goed muziekonderwijs voor alle basisschoolleerlingen in Achterhoekse gemeenten. Boogie Woogie is op dit moment nog verantwoordelijk voor het verzorgen van deze lessen. Voor het nieuwe schooljaar wil SMOOG (Stichting Muziekonderwijs Oost Gelre) dit overnemen en verder oppakken. We willen het functioneren van muziekonderwijs in relatie tot subsidiëring van muziekverenigingen evalueren. Wat hebben we daarvoor gedaan? De evaluatie met de muziekverenigingen in relatie tot de subsidiëring van de muziekschool heeft plaatsgevonden.

Naar aanleiding van deze evaluatie hebben de muziekverenigingen de wens uitgesproken zelf het Hafa-cursusaanbod te willen verzorgen. Hiertoe hebben zij SMOOG opgericht (Stichting Muziekonderwijs Oost Gelre). Vanaf schooljaar 2020-2021 verzorgt SMOOG de Hafamuzieklessen en nemen wij geen lessen meer af bij BoogieWoogie.

37

Versterking eigen identiteit en toegankelijkheid van de streekcultuur. Wat hebben we bereikt? Het Erfgoedcentrum Achterhoek Liemers beheert de archieven van de acht Achterhoekse gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk. Het Erfgoedcentrum geeft het Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten (WALD) uit, organiseert exposities, boekpresentaties, lezingen en het jaarlijkse streektaaldictee. Daarnaast hebben we De Erfgoednota voor 2021-2024 in het dialect uitgebracht. Vanuit het Cultuur- & Erfgoedpact (ECAL) moet de streekcultuur en erfgoedactiviteiten worden bevorderd. Wat hebben we daarvoor gedaan? 2020 is het laatste jaar van het Cultuur- en Erfgoedpact (ECAL) 2017-2020. Door de maatregelen rondom Covid-19 zijn niet alle geplande projecten voor 2020 uitgevoerd. Enkele projecten worden daar waar kan in 2021 uitgevoerd. Het project Raken met Smaken heeft wel plaatsgevonden. Daarnaast is een start gemaakt met het siloproject. Voor 2021 -2024 is een nieuw pact ingediend bij de provincie Gelderland. Hierover volgt nog nader bericht. Nieuwkomers zijn welkom!

Inleiding Ook in Oost Gelre komen meer mensen met een andere culturele en -/- of nationale achtergrond. Wij willen dat deze nieuwkomers goed integreren in Oost Gelre en meedoen in onze samenleving. We willen voorkomen dat groepen zich afkeren van de Nederlandse samenleving. Een goede beheersing van de Nederlandse taal behoort tot de belangrijkste voorwaarden voor een succesvolle inburgering van nieuwkomers. Vergunninghouders moeten direct in aanraking gebracht worden met onderwijsmogelijkheden en vrijwilligerswerk (Taalcafé), zodat de stap naar betaald werk kleiner wordt. Wij ondersteunen de inzet van maatjes. Zij ondersteunen de nieuwkomers en helpen hen de weg te vinden in onze samenleving. Ook de Sociale Dienst Oost Achterhoek (SDOA) speelt een belangrijk rol om hen voor te bereiden op meedoen en het vinden van werk. Nieuwkomers dragen hun steentje bij in Oost Gelre. Wat hebben we bereikt? Indien men nog niet aan het werk kan, kijken we of vrijwilligerswerk mogelijk is. We wachten hierbij niet af tot de inburgering is afgerond. Er zijn mooie voorbeelden van nieuwkomers die inmiddels vrijwilliger zijn bij het Taalcafé of zelf een maatje zijn geworden voor statushouders.

Elke nieuwkomer krijgt een maatje die hen helpt wegwijs te maken in onze samenleving en hun plek in Oost Gelre te vinden Wat hebben we daarvoor gedaan? Nadat een statushouder een woning in onze gemeente toegewezen heeft gekregen, verzorgt vluchtelingenwerk de begeleiding de eerste zes maanden. Daarna vindt er koppeling met een maatje plaats. We zien dat de inzet van maatjes een positieve invloed heeft op de integratie van onze nieuwkomers. Focus ligt hier op het op weg helpen binnen de maatschappij. Dit kan praktische hulp zijn bij de dagelijkse gang van zaken maar ook verbinding naar het verenigingsleven en ondersteuning bij de taalontwikkeling.

38

In de participatie-cursussen besteden we aandacht aan de Nederlandse man/vrouw-verhouding, culturele verschillen en financiële zaken, zoals budgetbeheer. Wat hebben we daarvoor gedaan? De wettelijke cursussen Participatieverklaring zijn er voor de nieuwkomers om de Nederlandse normen en waarden te leren kennen zoals democratie, gelijkwaardigheid, vrijheid, solidariteit, en participatie. In Oost Gelre besteden we ook aandacht aan de lokale cultuur en diensten, zoals SDOA en ons eigen activiteiten- en dienstenaanbod. Voor de nieuwkomers bestaan deze bijeenkomsten uit 4 halve dagen, over 4 weken verdeeld. Voor de migranten bestaat de Participatieverklaring cursus uit één bijeenkomst, omdat ze (bijna altijd) een Nederlandse partner hebben. Afgelopen jaar was er in januari een cursus voor nieuwkomers en in het najaar één voor een groep migranten (deze werd digitaal gehouden). In het najaar heeft er één bijeenkomst met nieuwkomers plaatsgevonden, maar vanwege aangescherpte corona-maatregelen moesten we ermee stoppen. Er is daarna een poging gedaan om de volgende drie lessen digitaal uit te voeren, maar helaas is dat met deze kwetsbare doelgroep niet gelukt. De nieuwkomers hebben te veel moeite met de taal en de technologie waardoor dit onmogelijk is; we wachten op veiligere tijden.

Kennis en contactmogelijkheden uitbreiden, waarbij lokale kranten, workshops en presentaties een rol spelen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Helaas hebben we hier in 2020 door de coronacrisis niets aan kunnen doen. Het draait voornamelijk om presentaties/workshops en dat heeft het afgelopen jaar stilgelegen. Het is voor deze doelgroep lastig om online bijeenkomsten te organiseren, uit ervaring blijkt dat we daar niet het juiste resultaat mee behalen. Meer samenwerking met externe organisaties, zoals bijvoorbeeld de GGD op het gebied van het sneller signaleren van mogelijke problematiek en aandacht geven aan stressverlaging en traumaverwerking. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het organiseren van bijeenkomsten voor deze doelgroep is vanwege de beperkende maatregelen rondom Covid-19 niet mogelijk geweest. Statushouders doen werk naar vermogen (vrijwilligerswerk of een betaalde baan). Wat hebben we daarvoor gedaan? We willen alle statushouders naar vermogen laten participeren. Hiervoor is ook een extra klantmanager bij SDOA aangesteld. In 2020 zijn 27 statushouders uitgestroomd uit de uitkering. Eind 2020 hebben er 14 statushouders een werkervaringsplek of proefplaatsing gekregen. We verwachten dat deze groep snel uitstroomt. 19 statushouders waren nog bezig met de inburgering. Verder uitvoering geven en actualiseren van het actieplan integratie statushouders.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Het realiseren van het actieplan integratie voor onze nieuwkomers is vanwege corona vertraagd. De inburgeringstaallessen gaan min of meer door, maar ondervinden wel vertraging. Het vinden van betaald werk en/of vrijwilligerswerk gaat ook langzamer, maar de grote meerderheid van onze nieuwkomers heeft wel werk of een werkplektraject. De cijfers zien er zo uit: •

Uitstroom werk: 9

•

Uitstroom verhuizing: 2

39

•

Traject: 20

•

Parttime werk: 5

•

Nog niet in een traject: 3

Wat verder opvalt is dat er inmiddels veel zwangerschappen zijn, waardoor deze vrouwen dan tijdelijk uit de running zijn voor werk. Verdere inzet op re-integratie door middel van activiteiten en projecten. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het aanbod van onze activiteiten en projecten is op dit moment beperkt vanwege het corona virus. Een groot aantal van de huidige maatjes is nog steeds actief, maar in 2020 zijn geen nieuwe maatjes geworven. Het digitaal voortzetten van de activiteiten van de Taalcafés is helaas geen succes geworden. Fietslessen, zwemlessen, huiswerkondersteuning, de zomerschool en incidentele activiteiten zoals Eat-to-Meet en de BBQ-bijeenkomsten gingen in 2020 niet door. Wat wel doorgang heeft gevonden en druk wordt bezocht is de formulierenbrigade op donderdagavond met tolk en het VIP (vreemdeling informatie punt) drie ochtenden per week. Het feit dat er structureel een tolk aanwezig is die Tigrinya en Arabisch spreekt om de laaggeletterdheid op te vangen, betekent dat mensen zich daar wel goed begrepen en geholpen voelen. Wij willen de goede samenwerking en vertrouwensband uitbreiden naar toekomstige informatiebijeenkomsten. Een terugkerend thema waar vaak vragen over worden gesteld is wat er voor de jeugd verandert als ze 18 jaar worden (qua belasting, studie, toekomstig mogelijkheden en dergelijk).

We ontwikkelen samen met de SDOA een programma om deze onderwerpen te behandelen in themabijeenkomsten waarbij de jeugd wordt uitgenodigd (de ouderen zullen natuurlijk ook welkom zijn). Zo gebruiken we de feedback van de Formulierenbrigade, maatjes, Taalcafé’s en ander partijen om diensten en hulpvragen aan deze doelgroep aan te passen aan hun behoeftes. Daarom willen we bij de VIP een enquête houden onder de nieuw- en oudkomers om erachter te komen hoe het met hun welzijn in het algemeen gaat (gezondheid, werk, leven, hobby’s, sport en opvoeding). Voorbereiden van de uitvoering van de nieuwe wettelijke gemeentelijke taak m.b.t. de inburgering. We maken afspraken met aanbieders die de inburgeringscursus aanbieden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Achter de schermen wordt er druk gewerkt aan de nieuwe wet inburgering. Dit bespreken we regionaal in de Oost Achterhoek met drie gemeenten. In Oost Gelre richten we ons op het leveren van een hoge kwaliteit begeleiding door zoveel mogelijk bekende en dus vertrouwde professionals. We bevorderen en dragen bij aan contacten tussen autochtone inwoners en nieuwkomers. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het bevorderden van individuele contacten tussen de Nieuwkomers en de Nederlanders in onze samenleving verloopt moeizaam. Er zijn echter wel een groot aantal maatjes en vrijwilligers die regelmatig contact hebben met bekende nieuwkomers.

We hopen in de toekomst op dit gebied meer te kunnen betekenen. We zorgen ervoor dat alle nieuwkomers passend taalonderwijs volgen, van Taalcafé tot het volgen van een passende (taal)opleiding. Wat hebben we daarvoor gedaan? Nieuwkomers die inburgeringsplichtig zijn, volgen (verplichte) taallessen. Om het taalniveau snel te verbeteren worden er in Lichtenvoorde en Groenlo (taalcafe's) extra ondersteuning geboden bij het leren van de taal. Dit gebeurt door vrijwilligers en is gesubsidieerd door de gemeente. Het betreft hier 40

plusminus 35 deelnemers per week. Door de corona maatregelen hebben de activiteiten helaas voor een groot deel van het jaar stilgelegen. Binnen de regels en mogelijkheden zijn een aantal deelnemers wel individueel begeleid. Vrijwilligerswerk, de onmisbare schakel!

Inleiding Vrijwilligers, mensen die zich met hart en ziel inzetten voor een ander, vormen een onmisbare schakel in de binding en leefbaarheid van Oost Gelre. Het is belangrijk dat verenigingen en vrijwilligers dat kunnen blijven doen, zeker nu er op het gebied van jeugdhulp, zorg / Wmo en werk en inkomen taken bij zijn gekomen. Verenigingen, vrijwilligers en dorps- en wijkbelangenorganisaties weten wat daarvoor nodig is en zijn daarmee een belangrijke partner voor de gemeente. Zij maken mogelijk dat inwoners zo lang mogelijk in hun eigen omgeving kunnen blijven meedoen en er ook aan kunnen blijven bijdragen. Maar dat vraagt nóg nadrukkelijker om behoud van professionaliteit, organisatiekracht en stabiliteit binnen verenigingen en vrijwilligersorganisaties. Wij willen hen daarbij ondersteunen. (Jonge) mantelzorgers ondersteunen Wat hebben we bereikt? In 2020 heeft VIT-hulp bij mantelzorg ondersteuning aan jonge mantelzorgers aangeboden. Jonge mantelzorgers en alle verzorgers van kinderen in jeugdzorg zijn aangeschreven in het kader van de mantelzorgwaardering. Hierdoor zijn 175 jonge mantelzorgers in beeld. GGNet preventie biedt de Kopp (Kinderen van Ouders met Psychische Problemen) cursussen aan. Tijdens de lockdown hebben er geen cursussen plaatsgevonden. De ondersteuning aan jonge mantelzorgers heeft in 2020 noodgedwongen met name via beeldbellen en digitaal plaatsgevonden.

Dit sloot goed aan op de leefwereld van de jongeren en zo toch de gewenste ondersteuning te kunnen bieden. Goede respijtvoorzieningen, zoals het kunnen bezoeken van dagbesteding, zijn beschikbaar om mantelzorgers te ontlasten. Wat hebben we daarvoor gedaan? Tijdens de eerste lockdown waren de respijtvoorzieningen gesloten. Tijdens de tweede lockdown mochten ze open blijven. De dagbesteding van Careaz is eind 2020 kortgesloten geweest omdat een nieuwe locatie gezocht moest worden buiten het woon-zorgcomplex in verband met corona. De dagbesteding op zorgboerderijen kan in verband met corona door minder inwoners worden bezocht mede door de afstandseis van 1,5 meter. In overleg met mantelzorgers wordt naar een oplossing gezocht. De Stadskamer 2.0 voor inwoners met beginnende vergeetachtigheid is beschikbaar voor ouderen. De inloopvoorzieningen die worden verzorgd door vrijwilligers zijn perioden gesloten geweest vanwege corona. Op dit moment maken er geen Wmo-cliënten gebruik van de logeermogelijkheid in het kader van respijtzorg. Het aanbieden van vernieuwende vormen van ondersteuning. De komende vier jaar is dat met name gericht op de ondersteuning van mantelzorgers van inwoners met (beginnende) dementie.

Wat hebben we daarvoor gedaan? We gaan een project starten in samenwerking met VIT-hulp bij mantelzorg om vrijwilligers op te leiden die specifiek worden ingezet als mantelzorgondersteuners bij mensen met (beginnende) dementie. Ook willen we praatgroepen oprichten voor mantelzorgers. Door corona staat dit op dit moment even stil.

41

In gesprek met VIT-hulp bij mantelzorg om jonge mantelzorgers (nog) eerder in beeld te krijgen. Wat hebben we daarvoor gedaan? VIT-hulp bij mantelzorg en GGNet voerden de ingekochte ondersteuning aan jonge mantelzorgers uit. Het groepswerk heeft door corona wel stilgelegen. In 2020 hebben 175 jonge mantelzorgers (8 t/m 24 jaar) de mantelzorgwaardering ontvangen. Mantelzorgers jaarlijks blijven bedanken voor hun inzet met een mantelzorgcompliment. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 hebben 175 jonge mantelzorgers (8 t/m 24 jaar) en 745 volwassen mantelzorgers de mantelzorgwaardering ontvangen. Meer bekendheid geven aan de mogelijkheden op het gebied van mantelzorgondersteuning en respijtzorg. Wat hebben we daarvoor gedaan? VIT-hulp bij mantelzorg heeft een maandelijkse e-nieuwsbrief. Daarnaast verzorgt zij artikelen. Tijdens de Dag van de mantelzorger is er door de wethouder een filmpje gemaakt om mantelzorgers te bedanken voor hun inzet. Tijdens de lockdown is er extra publiciteit m.b.t. mantelzorgondersteuning geweest. In 2020 hebben 175 jonge mantelzorgers (8 t/m 24 jaar) en 745 volwassen mantelzorgers een mantelzorgwaardering ontvangen. Ondersteuning en opsporing van jonge mantelzorgers. Wat hebben we daarvoor gedaan? VIT-hulp bij mantelzorg geeft de ondersteuning vorm. Deze is tijdens de coronacrisis via telefoon/internet doorgegaan.

GGNet heeft haar brussengroep tijdens de coronacrisis niet kunnen geven. Ook zij hebben per telefoon contact gehouden met cliënten. Het mantelzorgcompliment is weer gebruikt om mantelzorgers op te sporen. In 2020 zijn hiermee 175 jonge mantelzorgers bereikt. Senioren, vrijwilligers(organisaties) en welzijnsorganisaties weten elkaar te vinden. Wat hebben we bereikt? De doorontwikkeling van Samen in Oost Gelre is nog gaande. SIOG wordt uitgebreid met een ‘softere’ content in de vorm van verhalen van ervaringsdeskundigen, succesverhalen uit de gemeente, inspiratieverhalen van inwoners. Ook krijgt het Sociaal Team een gezicht. Echter door de coronacrisis is hier geen voortgang geweest. Aan het offline en online profiteren van het portaal voor informatie en ondersteuning op het gebied van preventie, ondersteuning en participatie is vanwege de coronacrisis geen uitvoering gegeven. We blijven zorgen voor duidelijke informatie over de beschikbare voorzieningen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Op de website www.sameninoostgelre.nl publiceren wij het structurele aanbod. Incidentele activiteiten leveren organisatoren aan waarna het op deze site geplaatst wordt. Daarnaast worden activiteiten die vanuit de gemeente worden georganiseerd ook bekend gemaakt worden via de gemeentepagina. Denk bijvoorbeeld aan dementievriendelijke wijk, valpreventie, bewustwording alcoholgebruik etc.

In het najaar is op het gebied van zorg, wonen en gezondheid een nieuwsbrief gemaakt met een overzicht van de gemeentelijke activiteiten. Deze is beschikbaar gesteld aan de lokale zorgorganisaties en het Seniorenbelang. Het doel is dat deze organisaties deze informatie intern verspreiden om vrijwilligers en hulpverleners op de hoogte te brengen van het aanbod. In september 2020 is SIOG in gebruik genomen. 42

Vrijwilligers ontvangen goede ondersteuning. Wat hebben we bereikt? De vrijwilligersondersteuner heeft met diverse verenigingen contact. Regionaal is en onderzoek uitgevoerd naar ondersteuningsbehoefte van sportverenigingen. We maken gebruik van de website Samen in Oost Gelre. Najaar 2020 is gestart met de doorontwikkeling van de website. Organisaties hebben subsidie ontvangen voor het uitvoeren van hun activiteiten, maar hebben dat vaak niet of in een alternatieve vorm moeten doen. Als gevolg van de coronacrisis en de tijd die dat ook ambtelijk vroeg is er niet verder gewerkt aan het opnieuw vormgeven van de welzijnssubsidies. Eind 2020 is er wel gewerkt aan het beschikbaar stellen van een subsidie van 500 euro voor alle vrijwilligersorganisaties in Oost Gelre. Met deze subsidie kunnen ze iets extra's doen voor hun vrijwilligers die in het coronajaar zich vaak op een andere manier hebben ingezet om hun vereniging te ondersteunen. Deze subsidie zal begin 2021 worden uitgekeerd. De Meedoengroep vanuit de SDOA krijgt extra begeleiding gericht op participatie. Wat hebben we daarvoor gedaan? De Meedoen groep heeft een eigen klantmanager (vanuit SDOA) specifiek voor Oost Gelre. Deze klantmanager maakt met alle Meedoen-klanten een plan van aanpak om tot activering te komen. Dit kan vrijwilligerswerk zijn maar bijvoorbeeld ook een wekelijks bezoek aan stads- of dorpskamer.

Een vrijwilligersondersteuner vormt een fysiek aanspreekpunt. De vrijwilligersondersteuner geeft vorm aan de verdere invulling van de on- en offline ondersteuning en verbindt vraag en aanbod. Wat hebben we daarvoor gedaan? In het voorjaar 2020 is de verenigings- en vrijwilligersondersteuner gestart en maakt zij onderdeel uit van de sport- en cultuurcoaches Oost Gelre. Eén van die mooie ontwikkelingen is het in kaart brengen van het sport-, bewegen en cultuuraanbod in Oost Gelre. Het doel is om in Q2 van 2021 een online platform te hebben waar inwoners terecht kunnen. We betrekken het lokale bedrijfsleven actief bij de ondersteuning van de vrijwilligersorganisaties. Wat hebben we daarvoor gedaan? Door de coronacrisis is dit nog niet opgepakt in 2020. We continueren maatschappelijke stages Wat hebben we daarvoor gedaan? We subsidiëren de maatschappelijke stages. Door de coronacrisis is de uitvoering in 2020 wel bemoeilijkt. We herijken de Algemene subsidieverordening Oost Gelre (ASV) en de Nadere regels welzijnssubsidies. Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit proces is nog niet opgestart en dat heeft twee redenen. Enerzijds lag de focus door corona op andere taken dan het herijken van het subsidiebeleid.

En anderzijds is er extern advies nodig van een onafhankelijke partij die de consequenties van mogelijke wijzigingen van de subsidieverordening en nadere regels welzijnssubsidies in beeld kan brengen. Uiteindelijk moet de inhoudelijk toets (passen de nadere regels welzijnssubsidies bij de vastgestelde beleidskaders) en de aanpassingen (en daarmee de consequenties) tot een nieuw voorstel leiden.

43

We starten een pilot waarin we een klantmanager van de SDOA toevoegen aan het Sociaal Team. Wat hebben we daarvoor gedaan? De pilot loopt, er is een klantmanager meedoen toegevoegd aan het Sociaal Team. Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt worden nu integraal begeleid vanuit het Sociaal Team. We stroomlijnen de ondersteuning van vrijwilligers/kenniscentrum. Wat hebben we daarvoor gedaan? De vrijwilligerscoördinator is in 2020 gestart. De doorontwikkeling van SIOG is eind 2020 ook gestart. Preventie en ondersteuning

Inleiding Gezond leven, steeds blijven leren en jezelf ontwikkelen zijn onderdelen van actief deelnemen aan de samenleving. Niet zorgen voor, maar zorgen dat! Eigen kracht op de eerste plaats. Voorkomen is beter dan genezen. De gemeente stimuleert en ondersteunt dit ook. Door preventie kan het beroep op dure (vangnet)voorzieningen worden beperkt en zo kunnen de goede voorzieningen blijven voor mensen die het écht nodig hebben. Dementievriendelijke samenleving. Wat hebben we bereikt? Er is een nieuwe folder voor dementie ontwikkeld, 'wegwijzer dementie'. In de folder staat praktische info voor zowel de mensen met dementie, mantelzorgers als professionals. Met name waar je naartoe kunt met signalen, vragen en hulp. Ook staan er praktische tips in beschreven. We blijven structureel artikelen plaatsen over dementie, onder andere ook interviews met mantelzorgers en mensen met dementie zelf. Deze worden geplaatst op onze social mediakanalen en kranten. Vanwege corona hebben een aantal activiteiten gericht op dementerende inwoners niet kunnen plaatsvinden. Het netwerk dementie is wel blijven werken. In 2020 is gewerkt aan de samenvoeging van dit netwerk met het netwerk kwetsbare ouderen. Dat zal in 2021 plaatsvinden. De Stadskamer 2.0, gericht op inwoners met beginnende geheugenproblemen is wel van start gegaan in Den Diek.

Gezien het bijzondere jaar waarbij ouderen vaak ook niet naar inloopvoorzieningen durfden te komen, gaan wij kijken wat dit voor gevolgen heeft voor de duur van de pilot Stadskamer 2.0. Behalen certificaat Dementievriendelijke Gemeente. Wat hebben we daarvoor gedaan? In het voorjaar van 2019 hebben we het certificaat Dementievriendelijke Gemeente behaald. Deze is in ontvangst genomen door de wethouder en Stichting Alzheimer Oost Nederland. Communicatie rondom dementie: folder (wegwijzer dementie), artikelen en website. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er is een dementiefolder ontwikkeld, 'wegwijzer dementie'. In de folder staat praktische info voor zowel de mensen met dementie, mantelzorgers als professionals. Met name waar je naartoe kunt met signalen, vragen en hulp. Ook staan er praktische tips in beschreven. Inmiddels zijn we de folder aan het vernieuwen, vanwege veranderingen en nieuwe informatie. We blijven structureel artikelen plaatsen over dementie, onder andere ook interviews met mantelzorgers, mensen met dementie zelf. Deze worden geplaatst op onze social media kanalen en kranten. Inmiddels is er een nieuwe wegwijzer dementie ontwikkeld, daarin zijn verschillende nieuwe activiteiten

44

toegevoegd. We zijn van plan elk jaar de folder opnieuw te bekijken en als het nodig is een update te geven. Ook zijn we met de Oost Achterhoekse gemeenten bezig met het ontwikkelen van een flyer die hulpverleners mee kunnen geven aan mensen waar de diagnose dementie nog niet is gesteld maar het er wel aan zit te komen. Ondersteuningsaanbod verbreden voor inwoners met dementie en hun mantelzorgers (ontmoeting, dagbesteding en gespreksgroepen). Wat hebben we daarvoor gedaan? In het actieplan dementievriendelijke gemeente staat opgenomen om lotgenoten contact bijeenkomsten te organiseren voor mensen met dementie en/of hun mantelzorgers. In het najaar van 2020 heeft een regionale bijeenkomst plaatsgevonden met als doel om te kijken naar nieuwe dagbestedingsmogelijkheden voor mensen met dementie. We merken dat er weinig specifieke dagbesteding plekken zijn voor deze doelgroep terwijl daar wel behoefte aan is. De bijeenkomst werd georganiseerd in samenwerking met het netwerk dementie. Tijdens de bijeenkomst is naar voren gekomen dat mensen met dementie het beste op hun plek zijn bij zorgboerderijen en daar de meeste rust vinden. Daar moeten we in de toekomst meer aandacht bij aan besteden en zorgen voor meer dagbesteding plekken op zorgboerderijen. Op dit moment zijn er wachtlijsten bij zorgboerderijen. In 2020 hebben we lokale stappen ondernomen.

Binnen de dorpskamer hebben we een inloop voor mensen met beginnende dementie geopend, de dorpskamer 2.0. Deze is net voor de coronacrisis gestart, ondanks corona loopt de inloop goed. De verwachting is dat zodra de corona maatregelen versoepeld worden, wij nog meer mensen naar deze inloop kunnen toe trekken. Deze inloop biedt extra ondersteuning aan mensen met beginnende dementie die nog ‘te goed zijn’ voor een geïndiceerde dagbesteding plek en moeilijk mee kunnen lopen bij de reguliere inloopvoorzieningen. Bij de dorpskamer 2.0 krijgen ze extra aandacht en ondersteuning. Training en voorlichting geven over dementie aan vrijwilligers, mantelzorgers en middenstand. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2019 is een eerste voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd voor vrijwilligers van diverse zorgorganisaties/inloopverenigingen. Dit is zeer goed ontvangen, veel vrijwilligers waren bij deze bijeenkomst aanwezig. Doel was om hier een vervolg aan te geven. Daarnaast was het een doel om in 2020 dezelfde soort bijeenkomst te organiseren voor mantelzorgers van mensen met dementie. Helaas hebben we dit door corona niet uit kunnen voeren. We zijn nu aan het kijken hoe we in kleiner verband bijeenkomsten voor mantelzorgers kunnen organiseren, we denken aan een soort lotgenoten contactgroep. Uitvoering geven aan het plan van aanpak ‘Dementievriendelijke samenleving’.

Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2019 hebben we de volgende acties behaald: project dansen als toen, certificaat dementievriendelijke gemeente ontvangen, bijeenkomst wereld Alzheimer dag georganiseerd in samenwerking met het Alzheimercafé, voorlichting bijeenkomst vrijwilligers, gesprekken met ondernemers/verenigingen, opstarten inloop voor mensen met beginnende dementie. Voor 2020 zijn de bovenstaande activiteiten verder uitgevoerd, wel hebben we een aantal dingen een andere (met name online) invulling moeten geven door corona. Inwoners bieden we een zinvolle dag invulling. Wat hebben we bereikt? Er is contact gelegd met Netmobiel om te kijken of ook de electrocarren te zijner tijd aangesloten kunnen worden op het systeem. Verwachting is dat Netmobiel in oktober start. De pilot met Werkbaan

45

Oost gaat onderdeel uitmaken van de doorontwikkeling van Samen aan het Stuur. Bij deze pilot zoeken wij nu ook samenwerking met Winterswijk. Hiervoor zijn de eerste overleggen gestart. Tijdens de coronacrisis is de stadskamer heel kort gesloten geweest maar is snel op een bijzondere wijze weer geopend. Na 1 juni is de Stads-/Dorpskamer weer op een meer gangbare manier gaan werken en is de arbeidsmatige dagbesteding weer opgepakt. Tijdens de coronacrisis waren de inloopvoorzieningen gesloten. Een aantal is op 1 juni weer opgestart. Er is door de inloopvoorzieningen en zonnebloemverenigingen wel telefonisch contact met de bezoekers gehouden. Januari 2020: De pilot met Werkbaan Oost gaat onderdeel uitmaken van de doorontwikkeling van Samen aan het Stuur. Tijdens de coronacrisis is de Stadskamer heel kort gesloten geweest, maar is snel weer geopend. Na 1 juni is de Stads-/Dorpskamer weer op een meer gangbare manier gaan werken en is de arbeidsmatige dagbesteding weer opgepakt. Tijdens de coronacrisis waren de inloopvoorzieningen gesloten. Een aantal is op 1 juni weer opgestart maar vervolgens weer gesloten. Er is door de inloopvoorzieningen en zonnebloemverenigingen wel telefonisch contact met de bezoekers gehouden. De dagbesteding is tijdens de eerste lockdown kort dicht geweest maar daarna weer geopend.