jaarrekening 2025

Fraude en continuïteit Een frauderisicoanalyse is een analyse van de op de organisatie van toepassing zijnde frauderisicofactoren en de beheersing daarvan. Het doel van een frauderisicoanalyse is om de frauderisico’s te identificeren, te beoordelen, te waarderen en te mitigeren. Daarbij wordt onderzocht en getoetst of bestaande procedures fraude-proof zijn. Het belang van een frauderisicoanalyse is dat het helpt om fraude te voorkomen of in een vroeg stadium te ontdekken. Dit kan leiden tot een vermindering van de schade en een verhoging van het vertrouwen in de organisatie. In 2024 is deze analyse uitgevoerd en gecommuniceerd met het management en bestuur. Veranderingen in de organisatie of samenleving kunnen aanleiding geven om de frauderisicoanalyse te actualiseren. De analyse zal dan ook periodiek worden geactualiseerd.

93

Rechtmatigheidsverantwoording Financiële onrechtmatigheden Door de raad zijn op 8 juli 2025 de grenzen vastgesteld voor de rechtmatigheidsverantwoording, met terugwerkende kracht per 1 januari 2025. Deze grens is 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. Daarnaast is de rapporteringsgrens vastgesteld op € 100.000. De rapporteringsgrens van € 100.000 houdt in dat we alle fouten die geconstateerd zijn en die hoger zijn dan € 100.000 of meer toelichten in de paragraaf bedrijfsvoering. Dit betreffen de volgende fouten > € 100.000: Taakveld/onderdeel

Begrotingsafwijking Verklaring

Europese € 11.4954 aanbesteding - inhuur

Europese aanbesteding - lease € 126.808 print- en kopieerapparatuur

Conclusie

Maatregel

Bedrag is niet aanbesteed, wat conform wet- en Onrechtmatigheid regelgeving wel had gemoeten

De inhuur is voor verschillende projecten gedaan. In 2026 is de inhuur rechtmatig, doordat er is aanbesteed via het DAS systeem.

Bedrag is niet aanbesteed, wat conform wet- en Onrechtmatigheid regelgeving wel had gemoeten

Dit betreft een erg oud contract voor de printers. Deze zijn (mede door Corona) nog niet aan vervanging toe. Vervanging is duurder dan doorgaan met deze apparaten. Op moment dat ze vervangen moeten worden, zal er Europees worden aanbesteed.

Formele (niet-financiële) onrechtmatigheden Vanuit de verbijzonderde interne controle zijn enkele formele onrechtmatigheden geconstateerd. Dit betreffen onder andere een subsidieaanvraag die niet tijdig is ingediend, 2 beschikkingen die niet geautoriseerd zijn door een bevoegd persoon en bij enkele vaststellingen is niet het juiste formulier gebruikt. In het sociaal domein zijn tevens formele onrechtmatigheden geconstateerd. Het betreft hier voornamelijk de identificatieplicht. Conform de financiële wetgeving is de identiteit van de cliënt vastgesteld, echter in enkele gevallen is dit niet vastgelegd conform de vereisten van de financiële wetgeving. Daardoor is hier sprake van een formele onrechtmatigheid en geen financiële onrechtmatigheid.

Misbruik en Oneigenlijk Gebruik (M&O) Voor de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening dient het college van burgemeester en wethouders een uitspraak te doen in hoeverre misbruik en oneigenlijk gebruik wordt voorkomen en bestreden, en/of de getroffen maatregelen werken. De Commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) adviseert in de Kadernota Rechtmatigheid 2024 om voor het invoeren van een M&O-beleid een overkoepelende nota vast te stellen die actueel wordt gehouden en voldoende wordt afgestemd op de meest recente wet- en regelgeving en de uitvoeringspraktijk. 94

Deze is in het najaar van 2024 door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld en vormt het toetsingskader voor de rechtmatigheidsverklaring in de jaarrekening.

Wet fido, schatkistbankieren, Ufdo en Ruddo De Wet financiering decentrale overheden (fido) en onderliggende regelingen in de vorm van Regeling schatkistbankieren decentrale overheden, Uitvoeringsregel financiering decentrale overheden (Ufdo) en Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo), bevatten regels die de risico’s voor gemeenten moeten beperken bij lenen en beleggen. Conform de aanbeveling in de kadernota rechtmatigheid 2025 wordt hierover gerapporteerd in de paragraaf bedrijfsvoering. De interne controle heeft géén onrechtmatigheden geconstateerd voor deze onderdelen.

95

Paragraaf 4: Financiering Inleiding In de paragraaf financiering lichten we de ontwikkelingen en beleidskeuzes voor 2025 toe. Onder andere komen de renteontwikkelingen, renterisiconorm, kasgeldlimiet en de financiering van de gemeente Oost Gelre aan bod.

Ontwikkeling rentepercentage 2025 De financiering van onze activa vindt plaats met interne middelen (reserves en voorzieningen) en met extern aangetrokken geldleningen. De rentelasten van de financieringsmiddelen belasten we intern door aan de diverse producten door middel van de renteomslag. Voor het jaar 2025 hanteren we voor zowel de begroting, als de rekening een renteomslag-percentage van 2%. Gedurende het jaar 2025 hebben we drie geldleningen aangetrokken van in totaal € 25.000.000 en een gemiddeld rentepercentage van 2,92%.

Kasgeldlimiet (renterisico op korte schuld) In de Wet Fido is een begrenzing opgenomen van de kortlopende middelen die gemeenten mogen opnemen; de kasgeldlimiet. Het kasgeldlimiet voor 2025 is vastgesteld op 8,5% van het begrotingstotaal van € 98.371.000, ofwel € 8.190.000. Bij overschrijding moeten wij weer binnen de norm voor het kort geld (< 1 jaar) komen door het aantrekken van lang geld (> 1 jaar). Wij streven ernaar om - binnen de wettelijke grenzen van de kasgeldlimiet - optimaal gebruik te maken van deze financieringsbehoefte, tenzij we een rentestijging op de kapitaalmarkt (lang geld) voorzien. De voordelen hiervan zijn lagere rentekosten en maximale flexibiliteit in de leningenportefeuille.

Kasgeldlimiet (x € 1.000)

Werkelijk 2025

Werkelijk 2024

Toegestane kasgeldlimiet

8,5%

8,5%

0

0

17.837

17.062

1

1

Tegoeden in rekening courant

1.613

1.614

Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar

19.026

22.368

Omvang vlottende schuld Schuld in rekening courant Overige geldleningen (geen vaste schuld)

Vlottende middelen Contant in kas

96

Toets kasgeldlimiet (x € 1.000)

Werkelijk 2025

Totaal netto-vlottende schuld

Werkelijk 2024

-/- 2.803

-/- 6.922

Toegestane kasgeldlimiet

8.190

7.685

Ruimte

10.993

14.607

Tabel 2.5 Kasgeldlimiet De netto vlottende schuld per kwartaal bedraagt voor 2025: Netto vlottende schuld (x € 1.000)

Werkelijk 2025

1e kwartaal

-/-13.030

2e kwartaal

-/-6.914

3e kwartaal

1.200

4e kwartaal

-/- 2.803

De wet FIDO schrijft voor dat de toezichthouder vooraf geïnformeerd moet worden als de kasgeldlimiet drie opeenvolgende kwartalen wordt overschreden. Dat is in 2025niet het geval.

Renterisiconorm (renterisico op lange schuld) Over de langlopende schuld mogen de jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen niet meer bedragen dan 20% van het primitieve begrotingstotaal. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van deze renterisiconorm in 2025 weergegeven: Renterisiconorm (x € 1.000) Renteherzieningen

Begroot 2025

Werkelijk 2025

Werkelijk 2024

0

0

0

Aflossingen

12.368

13.125

11.976

Renterisico

12.368

13.125

11.976

20%

20%

20%

19.466

19.674

17.924

Vastgestelde renterisiconorm Renterisiconorm

Uit de tabel blijkt dat de gemeente Oost Gelre in 2025 binnen de wettelijke normen (volgens de wet FIDO) is gebleven.

97

Kredietrisico Kredietrisico’s ontstaan door het verstrekken van leningen en gemeentegaranties. Het treasurystatuut bepaalt dat uitgezette gelden en garanties alleen tot stand mogen komen als zij een publieke taak dienen. Het uitzetten van gelden wanneer overtollige middelen aanwezig zijn, is toegestaan als zij een prudent karakter hebben en niet gericht zijn op het genereren van inkomen door overmatig risico aan te gaan. Het volgende overzicht geeft inzicht in de samenstelling van de verstrekte geldleningen en gemeentegaranties per ultimo 2025, onderverdeeld naar risicogroep: Risicogroep

Restant schuld (x € 1.000)

(hypothecaire)zekerheid

1. Woningcorporaties

Ja

30.297

2. Instellingen ouderenzorg

Ja

484

3. Nutsbedrijven

0

4. Sport en culturele instellingen 5. Ambtenaren

723 Ja

1.332

6. Stg Careaz

1.585

7. Gebiedsonderneming Laarberg

7.000

8. SvN

4.350

9. Stadsverwarmingsnet

317

10. Toekomstbestendig wonen

2.880

In de tabel zijn geldleningen en garanties verstrekt voor het verrichten van de publieke taak. De onder 4 verstrekte gelden ondersteunen zes instellingen met een sportief of sociaal-cultureel doel. De geldleningen aan ambtenaren zijn verstrekt op grond van de destijds bestaande hypotheekregelingen.

Leningenportefeuille De leningenportefeuille vermeldt de omvang, het verloop en de gemiddelde rente van de opgenomen geldleningen voor de financiering van gemeentelijke taken. Leningenportefeuille (inclusief mutaties)

Bedrag (x € 1.000)

Gemiddelde rente

Stand per 1 januari 2025

76.388

1,17%

Reguliere aflossingen in 2025

13.125

Aangetrokken geldleningen in 2025

25.000

2,92%

Stand per 31 december 2025

88.263

1,24%

In 2025 zijn drie leningen aangetrokken bij de BNG met een gemiddeld rentepercentage van 2,92%.

98

Schatkistbankieren Schatkistbankieren houdt in dat lagere overheden zoals gemeenten, provincies en waterschappen hun geld niet meer kunnen onderbrengen bij reguliere banken, maar verplicht zijn dit bij het Rijk dan wel medeoverheid te doen. Dit geldt vanaf 2013. Het tijdelijk uitzetten van geld bij derden is verleden tijd. Alle overtollige middelen in de schatkist moeten we aanhouden. Er zijn vier uitzonderingen: nazorgfondsen zoals die zijn ingesteld op basis van de wet Milieubeheer, middelen op een geblokkeerde rekening bij de belastingdienst, bestaande beleggingen (peildatum 4 juni 2012) en een drempelbedrag. Het drempelbedrag is een minimumbedrag (dat gemiddeld buiten de schatkist mag worden gehouden. Het drempelbedrag voor 2025 voor onze omvang is 2% (dit percentage wordt gehanteerd bij een begrotingstotaal lager dan € 500 miljoen) van het begrotingstotaal (€ 98.371.000), € 1.967.200 Dagelijks wordt het overschot van onze liquide middelen gestort naar het Rijk middels een rekening-courantrekening. Het bedrag aan liquide middelen per kwartaal was in 2025: Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) 2025 (1)

Drempelbedra g

1.967,4

1.967,4

1.967,4

1.967,4

Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

(2)

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

718

876

798

1.058

(3a) = (1) > (2)

Ruimte onder het drempelbedra g

1.250

1.091

1.170

909

(3b) = (2) > (1)

Overschrijding van het drempelbedra g

-

-

-

-

(1) Berekening drempelbedrag

(4a)

Begrotingstota al verslagjaar

98.371

98.371

98.371

98.371

(4b)

Het deel van het begrotingstota al dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen

98.371

98.371

98.371

98.371

99

(4c)

Het deel van het begrotingstota al dat de € 500 miljoen te boven gaat

(1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000 als het begrotingstota al kleiner of gelijk is aan 500 mln. En als begrotingstota al groter dan € 500 miljoen is is het drempelbedra g gelijk aan € 10 miljoen, vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstota al dat de € 500 miljoen te boven gaat.

Drempelbedra g

-

-

-

-

1.967,4

1.967,4

1.967,4

1.967,4

(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

(5a)

Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil)

64.585

79.725

73.370

97.342

(5b)

Dagen in het kwartaal

90

91

92

92

100