fusieplan en fusie effect rapportage
Tekst van het document
Fusieplan en Fusie Effect Rapportage
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 1 van 38
Voorwoord De bestuurders van Reflexis Openbaar Basisonderwijs en Stichting LIMA ondertekenden op 17 januari 2017 een samenwerkingsovereenkomst. Sinds 2017 werken de schoolbesturen Reflexis en LIMA intensief samen als Paraat scholen. Toen deze samenwerking startte was de wens er al om ook juridisch te fuseren. Dat kon toen formeel nog niet. Door een wijziging in de wetgeving is het fuseren nu wel mogelijk. Vanaf 1 augustus 2018 is er bij een toetsplichtige fusie geen verplicht advies meer nodig van de Commissie Fusietoets Onderwijs (CFTO). Er geldt wel een (lichte) administratieve toets. In het kader van de voorgenomen fusie tussen de schoolbesturen per 1 januari 2021 is dit fusieplan opgesteld. Op basis van het verrichte onderzoek wordt geconcludeerd dat er geen onoverkomelijke belemmeringen ontstaan wanneer de schoolbesturen overgaan tot een verdere structurele samenwerking in de vorm van een besturenfusie. De huidige organisaties vertonen al op veel terreinen overeenkomsten. De bestuurlijke fusie heeft meerwaarde en leidt nog meer tot één organisatie waarin de krachten ten aanzien van het onderwijs worden gebundeld. Feitelijk is deze bestuurlijke fusie een formalisering van de samenwerking in de huidige situatie. De betrokkenen zijn van menig dat de doelen van de samenwerking het best geborgd en gerealiseerd kunnen worden door een bestuurlijke fusie.
Het College van Bestuur heeft het voornemen om te komen tot een bestuurlijke fusie per 1 januari 2021.
Leeswijzer In dit Fusieplan en Fusie Effect Rapportage (FER) zijn de genomen stappen uitgewerkt en beschreven en wordt in deel I geschetst hoe het proces tot de voorgenomen fusie van beide besturen is verlopen. De inhoudelijke thema’s komen in deel II aan bod waarbij wordt weergegeven op welke wijze uitvoering wordt gegeven aan de bestuurlijke samenvoeging en de gevolgen daarvoor voor verschillende thema’s. Hierbij zijn de vragen uit het formulier van de FER gebruikt.
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 2 van 38
Inhoudsopgave Voorwoord .............................................................................................................................................. 2 Deel I: projectmap ................................................................................................................................... 5 1 Projectplan........................................................................................................................................... 5 1.1 Inleiding en begripsbepaling ......................................................................................................... 5 1.2 Aanleiding ...................................................................................................................................... 5 1.3 Projectorganisatie ......................................................................................................................... 6 1.4 Fasen in het traject + gevolgde planning....................................................................................... 7 1.5 Formele rollen ............................................................................................................................... 7 Deel II: fusie rapportage .......................................................................................................................... 9 2.
Algemeen............................................................................................................................................. 9 2.1 Inleiding ......................................................................................................................................... 9 2.2 Algemene beschrijving betrokken organisaties ............................................................................ 9 2.3 Redenen en motieven ................................................................................................................. 10 2.4 Doelen van de fusie ..................................................................................................................... 12 2.5 Scenario’s en alternatieven ......................................................................................................... 12 3. Situatieanalyse .................................................................................................................................. 13 3.1 Effecten op diversiteit ................................................................................................................. 15 3.2 Effecten op keuzevrijheid ............................................................................................................
15 3.3 Effecten voor de (spreiding van) voorzieningen ......................................................................... 16 3.4 Omvang en organisatie van de rechtspersoon na de fusie ......................................................... 16 3.5 Effect van fusie op overzichtelijkheid op locatieniveau .............................................................. 16 3.6 Effecten op betrokkenheid .......................................................................................................... 17 3.6.1 Leerlingen en ouders ............................................................................................................ 17 3.6.2 Personeel .............................................................................................................................. 17 3.7 Borging van de menselijke maat ................................................................................................. 17 3.8 Gevolgen medezeggenschap ....................................................................................................... 18 4 Communicatie over de fusie............................................................................................................... 18 4.1 Wijze waarop de medezeggenschap erbij is en wordt betrokken ..............................................
18 4.2 Wijze waarop de Raad van Toezicht erbij si en wordt betrokken ............................................... 18 4.3 Wijze waarop personeel, ouders en leerlingen erbij zijn en worden betrokken ........................ 19 4.4 Wijze waarop externe belanghebbenden erbij zijn er worden betrokken ................................. 19 4.4.1 Gemeenten ........................................................................................................................... 19
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 3 van 38
5 Organisatie ......................................................................................................................................... 20 5.1 Rechtsvorm en besturingsmodel................................................................................................. 20 5.2 Besturingsfilosofie ....................................................................................................................... 20 5.3 Organisatiestructuur ................................................................................................................... 20 5.4 Governance ................................................................................................................................. 21 5.5 Klachtenprocedure ...................................................................................................................... 21 5.6 Gemeentelijk toezicht ................................................................................................................. 21 6 Onderwijs en Kwaliteit ....................................................................................................................... 22 7 Personeel ............................................................................................................................................
23 7.1 Onze collega’s en ons werkgeverschap ....................................................................................... 23 7.2 Rechtspositie ............................................................................................................................... 23 7.3 Individuele afspraken .................................................................................................................. 24 7.4 Tijdelijke aanstellingen ................................................................................................................ 24 7.5 Secundaire arbeidsvoorwaarden ................................................................................................ 24 7.6 Werkgelegenheid ........................................................................................................................ 24 7.7 Identiteit ...................................................................................................................................... 24 8 Bedrijfsvoering.................................................................................................................................... 25 8.1 Algemeen.....................................................................................................................................
25 8.2 Huisvesting en facilitair ............................................................................................................... 26 8.2.1 Meerjarenonderhoud ........................................................................................................... 26 8.2.2 Projecten huisvesting ........................................................................................................... 26 8.3 Exploitatieresultaat Reflexis ........................................................................................................ 27 8.4 Balanspositie Reflexis .................................................................................................................. 28 8.5 Financiële kerngetallen Reflexis .................................................................................................. 28 8.6 Continuïteitsparagraaf Reflexis ................................................................................................... 29 8.7 Exploitatieresultaat LIMA ............................................................................................................ 33 8.8 Balanspositie LIMA ......................................................................................................................
33 8.9 Financiële kerngetallen LIMA ...................................................................................................... 34 8.10 Continuïteitsparagraaf LIMA ..................................................................................................... 35
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 4 van 38
Deel I: projectmap 1 Projectplan 1.1 Inleiding en begripsbepaling Dit fusieplan behelst het proces rondom de bestuurlijke fusie van twee schoolbesturen. Het gaat om een bestuurlijke fusie in het primair onderwijs van: -
-
Openbaar rechtspersoon Reflexis Openbaar Basisonderwijs (hierna: Reflexis, bestuursnummer 41501), gevestigd in de gemeente Oude IJsselstreek, te Ulft. Dit is het bevoegd gezag van 6 BRIN-nummers voor openbaar basisonderwijs, verantwoordelijk voor het onderwijs aan circa 1.100 leerlingen per 1 oktober 2020. Stichting LIMA (hierna: LIMA, bestuursnummer 46714), gevestigd in de gemeente Oude IJsselstreek. Dit is het bevoegd gezag van 8 BRIN-nummers voor basisonderwijs, één BRINnummer voor een samenwerkingsschool tussen openbaar en Rooms Katholiek basisonderwijs en één BRIN-nummer voor speciaal basisonderwijs, verantwoordelijk voor het onderwijs aan circa 1.500 leerlingen per 1 oktober 2020.
Het streven is om per 1 januari 2021 de formele fusie naar één stichting gerealiseerd te hebben. In het onderwijs worden termen als bestuurlijke fusie, besturenfusie en juridische fusie vaak door en naast elkaar gebruikt. Als in dit fusiedocument gesproken wordt over de bestuurlijke fusie, wordt daarmee bedoeld dat de twee stichtingen fuseren tot één samenwerkingsstichting die alle scholen onder beheer heeft (zowel openbare, bijzondere en samenwerkingsscholen). De beoogde fusie wordt gerealiseerd via de oprichting van een nieuwe stichting in combinatie met een juridische fusie.
1.2 Aanleiding In maart 2012 zijn gesprekken gestart tussen de schoolbesturen Accent scholengroep, Stichting Essentius, Stichting LIMA en Reflexis Openbaar Basisonderwijs. De directe aanleiding voor dit initiatief was de wens om de onderwijsvoorzieningen en de bestuurskracht in de regio op peil te houden in een context van sterke demografische krimp. Hoewel uit de eerste onderzoeken bleek dat een fusie van deze 4 besturen de meest ideale oplossing voor de regio zou zijn, is in juni 2013 op verzoek van Accent scholengroep besloten deze verkenning niet voort te zetten. Voorgesteld is om eerst de verkenning voort te zetten voor Accent-Essentius en LIMA-Reflexis, waarbij een totale fusie op langere termijn een optie zou kunnen zijn. In november 2013 bleek dat de combinatie AccentEssentius niet wenselijk was en dat een aansluiting van Essentius bij de verkenning LIMA-Reflexis op inhoudelijke gronden meer voor de hand lag. Vervolgens is vanaf november 2013 de fusieverkenning gericht op een samengaan van Essentius, Lima en Reflexis. Deze verkenning is bottom up ingericht, waarbij ouders, leerkrachten en directeuren optimaal betrokken zijn geweest bij het gehele traject. Het draagvlak voor deze fusie is daardoor zeer groot geworden en heeft op 17 juni 2015 dan ook geleid tot een zeer breed gedragen
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 5 van 38
voorgenomen fusiebesluit. Op 15 december 2015 heeft de staatssecretaris zijn goedkeuring aan de voorgenomen fusie onthouden. Op 18 december 2015 heeft Essentius schriftelijk aangegeven de onderhandelingen te beëindigen. Voor LIMA en Reflexis heeft het gehele traject vanaf 2012 tot december 2015 zoveel positieve ervaringen en aanknopingspunten opgeleverd, dat beide organisaties de reeds ingezette samenwerking wilden intensiveren. Op 17 januari 2017 ondertekenden de bestuurders van Reflexis en LIMA een samenwerkingsovereenkomst. Sinds 2017 werken de schoolbesturen Reflexis en LIMA intensief samen als Paraat scholen. Vanuit Paraat scholen zijn de besturen verantwoordelijk voor 16 BRINnummers, circa 2.600 leerlingen en 330 medewerkers. Paraat scholen wordt in de huidige situatie aangestuurd door 1 bestuurder en wordt ondersteund door 2 beleids- en 4 stafmedewerkers. Binnen Paraat scholen zijn er scholen met verschillende identiteiten vertegenwoordigd, te weten: openbaar, rooms-katholiek en een samenwerkingsschool openbaar en RK. Deze variëteit is terug te vinden in de missie en visie van Paraat scholen. De huidige samenwerking gaat al zo ver dat beide besturen dezelfde Raad van Toezicht, een gezamenlijke GMR en een gezamenlijk Strategische Beleidsplan hebben.
In het Strategische Beleidsplan hebben de schoolbesturen als visie neergelegd dat samenwerking noodzakelijk is om een toekomstbestendig schoolbestand van kwalitatief hoogwaardige scholen te kunnen garanderen. Samenwerken heeft de voorkeur boven concurreren. Intern wordt al enige tijd gesproken over een volledige bestuurlijke fusie tussen de twee stichtingen; schooldirecteuren, de GMR, de Raad van Toezicht en bestuurder zijn het eens over de gekozen koers. Er dient een fusie-effectrapportage (FER) te worden opgesteld (waar de gemeenten Aalten, Montferland, Oost Gelre en Oude IJsselstreek advies over geven), zodat het proces zorgvuldig wordt doorlopen. De fusie wordt door het ministerie van OCW licht administratief getoetst. De GMR dient in te stemmen met het voornemen tot fusie. Daarmee blijft een zorgvuldig afgewogen fusieproces gewaarborgd.
1.3 Projectorganisatie Om inhoud te geven aan een gericht en concreet proces is een lichte projectstructuur ingericht waarin pragmatisch wordt gewerkt. Gelet op de op de integrale aanpak is uitgegaan van een structuur van een stuurgroep en waar nodig worden projectgroepen benaderd. Stuurgroep De stuurgroep bestaat uit de volgende leden: - Nina Westervelt, hoofd personeel en organisatie - Frans Heming, controller - Marjolein Wenting, bestuurder De stuurgroep komt 1x per 2 weken bij elkaar, is eindverantwoordelijk en heeft bestuurlijke slagkracht.
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 6 van 38
Projectgroep(en) De projectgroepen die ingericht kunnen worden bestaan uit stafmedewerkers, directeuren en GMRleden. In de projectgroepen kan inhoudelijk voorwerk gedaan worden en wordt besluitvorming voorbereid voor de stuurgroep. Vooral de projectgroep rondom communicatie komt op gezette momenten bij elkaar en draagt zorg voor de communicatie met de achterban, medezeggenschapsraden en de ouders en verzorgers.
1.4 Fasen in het traject + gevolgde planning Bij een fusie tussen twee besturen dienen alle geledingen op de juiste wijze en op het juiste moment betrokken te worden. Binnen de organisatie wordt al enige tijd gesproken over de fusie. Partijen werken al sinds lange tijd op verschillende fronten samen. In de samenwerkingsovereenkomst van 2017 hebben Reflexis en LIMA de beoogde samenwerking reeds beschreven. De beleids- en stafafdeling van beide besturen zijn vanaf dat moment samengevoegd, waar de gezamenlijke personele en financiële administratie wordt vormgegeven. Er is één gezamenlijk directeurenoverleg ingesteld. De besturen werken beiden volgens hetzelfde in gezamenlijkheid vastgestelde strategisch beleidsplan 2019-2023. Er is weliswaar sprake van twee besturen, vanaf augustus 2020 is er één natuurlijk persoon bestuurder. Hiermee is eenheid van besturing gegarandeerd. Personeelsleden zijn nog in dienst van de afzonderlijke besturen. Er zijn onderlinge overeenkomsten aangegaan ten behoeve personele mobiliteit, maar de bestuursaanstelling geldt alleen binnen de individuele organisatie. Ook hielden beide organisaties hun eigen bekostiging en eigen jaarrekening. Ze zijn onderling niet financieel aansprakelijk.
Het bestuur is ervan overtuigd dat de bestuurlijke fusie de meest aangewezen manier is om tegemoet te komen aan zowel het belang van behoud van eigenheid, identiteit en keuzevrijheid als de groeiende eisen/verwachtingen uit de maatschappij ten aanzien van de resultaten en kwaliteit van het onderwijs. In de afgelopen jaren is helder gecommuniceerd, draagvlak verworven en is aan de betrokkenen ruimte geboden om vragen te stellen. Het middel om het ultieme doel – een bestuurlijke fusie – te bereiken, is steeds aan de orde gebleven.
1.5 Formele rollen Raad van Toezicht De Raad van Toezicht is gedurende het proces op de hoogte gehouden. Zij worden geïnformeerd over het fusieplan en de mogelijke gevolgen van de fusie voor de organisaties. Aan hen wordt goedkeuring gevraagd. GMR De Wet medezeggenschap op scholen (WMS) geeft de (G)MR wettelijk verankerde en daarmee afdwingbare rechten bij het beoordelen van bestuursbeleid. Het fusiebesluit is aan inspraak onderhevig omdat dit besluit het belang van zowel personeelsleden als ouders direct en langdurig
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 7 van 38
raakt. De GMR heeft dan ook instemmingsrecht op het besluit tot fuseren. De GMR dient in te stemmen met (1) de fusie en (2) de FER. Ook voor eventuele gevolgen van de fusie gelden de bijzondere bevoegdheden in het kader van de WMS. De benodigde overleggen met de GMR worden gevoerd. Voordat de GMR een besluit neemt over de wenselijkheid van de fusie, dient de GMR zich een goed beeld te kunnen vormen van de fusie. De GMR wordt geïnformeerd over het fusieplan en de gevolgen van de fusie voor de organisaties, alvorens hen wordt gevraagd om in te stemmen. De FER zal tezamen met het voorgenomen besluit tot bestuurlijke fusie worden voorgelegd aan de GMR van beide stichtingen ter instemming conform artikel 10, lid 1, onder h van de WMS. Gemeenten De gemeenten die bij de beoogde fusie betrokken zijn, worden gedurende het proces geïnformeerd. Reflexis en LIMA hebben scholen in de gemeenten Aalten, Montferland, Oost Gelre en Oude IJsselstreek. Alle gemeenten hebben een formele rol, omdat er een nieuwe stichting opgericht wordt. - Adviesrol: de bestuurders vragen advies over de fusie aan bij het college van B&W. Het college van B&W van de gemeenten Montferland, Oude IJsselstreek, Oost Gelre en Aalten zijn ten behoeve van deze FER gevraagd hun advies te geven over de wenselijkheid van de voorgenomen fusie. - Instemming van de gemeenteraad op fusie.
- Instemming van de gemeenteraad op de statutenwijziging. Vakbonden De fusiegedragsregels van de SER zijn onderliggend aan deze fusie. De Fusiegedragsregels hebben tot doel dat bij het overwegen van een fusie aandacht aan de belangen van in de onderneming werkzame personen wordt besteed. De vakbonden (CNV-Onderwijs, AOB, AVS en KVLO) zijn een formele partij in het proces en zijn gedurende het proces geïnformeerd en betrokken, zodat zij in de gelegenheid zijn om hun oordeel te geven vanuit het belang van de werkzame personen. NKSR De NKSR wordt gedurende het proces geïnformeerd. LIMA heeft 8 katholieke scholen en één samenwerkingsschool en is om die reden aangesloten bij de Nederlandse Katholieke Schoolraad (NKSR). Om die reden heeft LIMA zich er ook statutair toe verplicht voor bestuurlijke fusie en statutenwijziging de voorafgaande goedkeuring van de NKSR te vragen. Nu gestreefd wordt naar statuten met een grondslagformulering die aansluit bij de huidige situatie, zal dit naar verwachting niet leiden tot onoverkomelijke problemen. Ministerie van OCW Vanaf 1 augustus 2018 is er bij toetsplichtige fusies geen verplicht advies meer nodig van de Commissie Fusietoets Onderwijs (CFTO). In juni 2020 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel verworpen voor afschaffing van de fusietoets. Er wordt teruggevallen op de fusietoets voor het funderend onderwijs van 2017.
Er kan worden volstaan met een lichte fusietoets. Na de formele fusie zal de fusie na één jaar uitgebreid worden geëvalueerd. Deze evaluatie zal zowel op bestuurlijk (bestuur, Raad van Toezicht en GMR) worden uitgevoerd. De evaluatie is erop gericht om het beleid van Paraat scholen – waar nodig – bij te sturen en aan te vullen/versterken.
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 8 van 38
Deel II: fusie rapportage 2. Algemeen 2.1 Inleiding De beoogde bestuurlijke fusie vindt plaats tussen de schoolbesturen Reflexis en LIMA. Dit betekent dat zij een fusie willen realiseren die leidt tot één stichting die het bevoegd gezag vormt voor de scholen die nu vallen onder de afzonderlijke besturen. De nieuwe stichting zal een samenwerkingsstichting zijn in de zin van artikel 17 van de Wet op het Primair Onderwijs.
2.2 Algemene beschrijving betrokken organisaties Reflexis Op 1 januari 2000 hebben de (voormalige) gemeenten Bergh, Lichtenvoorde, Aalten, Dinxperlo, Wisch en Gendringen hun openbare basisscholen bij verordening overgedragen aan de openbaar rechtspersoon Openbaar Basisonderwijs BLADWeG. Vanaf januari 2003 is de naam veranderd in Reflexis Openbaar Basisonderwijs; formeel op 1 januari 2005 door het Ministerie van OCW bekrachtigd. Met de vaststelling van de ‘verordening openbaar rechtspersoon Reflexis openbaar basisonderwijs’ door de vier gemeenten in het najaar van 2016 is de verordening van Reflexis zodanig opgesteld dat ook binnen Reflexis sprake is van een openbaar rechtspersoon met een College van Bestuur en een Raad van Toezicht. Door de vaststelling van de nieuwe verordening zijn de statuten en verordening van respectievelijk LIMA en Reflexis op hoofdlijnen vrijwel identiek. Reflexis heeft op dit moment bevoegd gezag over totaal 6 openbare scholen in de gemeenten Montferland, Oude IJsselstreek, Aalten en Oost Gelre. Het leerlingenaantal van Reflexis is per 1 oktober 2019 1.074. LIMA LIMA verzorgt al vele jaren katholiek (speciaal) basisonderwijs in de voormalige gemeente Lichtenvoorde (kern Lichtenvoorde en omliggende kerkdorpen). Doel van de stichting is de instandhouding en bevordering van het primair onderwijs in de gemeente Oost Gelre.
LIMA heeft in september 2012 de statuten gewijzigd, waarbij de stichting is overgegaan naar een scheiding van bestuur en toezicht middels de vorming van een College van Bestuur en een Raad van Toezicht. Vanaf 1 augustus 2019 is LIMA een samenwerkingsbestuur, omdat obs ’t Hof (Reflexis) gefuseerd is met bs De Regenboog (LIMA) tot samenwerkingsschool De Leeuw. LIMA heeft op dit moment bevoegd gezag over totaal 8 basisscholen, 1 samenwerkingsschool en 1 school voor speciaal basisonderwijs. Het leerlingaantal van LIMA is per 1 oktober 2019 1.548. Paraat scholen De bestuurders van Reflexis en LIMA ondertekenden op 17 januari 2017 een samenwerkingsovereenkomst. Sinds 2017 werken de schoolbesturen Reflexis en LIMA intensief samen als Paraat scholen. Vanuit Paraat scholen zijn de besturen verantwoordelijk voor 16 BRIN-
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 9 van 38
nummers, circa 2.600 leerlingen en 330 medewerkers. Paraat scholen wordt in de huidige situatie aangestuurd door 1 bestuurder en wordt ondersteund door medewerkers van het bestuurskantoor. Binnen Paraat scholen zijn er scholen met verschillende identiteiten vertegenwoordigd, te weten: openbaar, rooms-katholiek en een samenwerkingsschool openbaar en RK. Deze variëteit is terug te vinden in de missie en visie van Paraat scholen.
2.3 Redenen en motieven De hoofdreden van de bestuurlijke fusie is het formaliseren van de huidige situatie, waarin beide besturen op tal van terreinen samenwerken. Door de bestuurlijke fusie is het samenwerkingsbestuur beter bestand tegen fluctuaties in het leerlingenaantal, kan het samenwerkingsbestuur deze opvangen, kan het samenwerkingsbestuur de kwaliteit van diverse ondersteunende processen (verder) verbeteren en is het beter in staat om te werken aan het behoud van goede kwaliteit van het onderwijs. De bestuurlijke fusie zal ertoe bijdragen dat er een stevige (financiële) basis is om scholen te laten voortbestaan met een breed en kwalitatief hoogwaardig aanbod. De navolgende redenen en motieven zijn daarbij ook aan de orde. Het handhaven en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs Na bestuurlijk samengaan zullen de kinderen in de klas daar de volgende dag niets van merken. Bestuurlijk samengaan zou wel voorwaarden moeten creëren om de onderwijskwaliteit voor de langer termijn te verbeteren. In een grotere organisatie ontstaan meer mogelijkheden om kennis, ervaring, kunde en middelen te delen. Doordat de omvang van de organisatie wordt vergroot, kan de organisatie slagvaardiger handelen en kan de onderwijskwaliteit gewaarborgd blijven voor de lange termijn. Het delen van kennis tussen de scholen kan ten goede komen aan de kwaliteit van het onderwijs.
Keuzemogelijkheden voor ouders qua denominatie en onderwijskundig profiel van de scholen kunnen intact blijven. Gezonde en duurzame onderwijsvoorzieningen blijven bestaan.
Het maken van een effectiviteitsslag Door de fusie kunnen de organisaties een effectiviteitsslag maken en het aangeboden onderwijs betaalbaar en bestuurbaar houden. Deze samenwerking is reeds gestart. Door samenvoeging kunnen mensen en middelen efficiënter worden ingezet, zowel op schoolniveau als op bovenschools niveau. Het maken van een professionaliseringsslag Gezien de toenemende complexiteit van de onderwijswetgeving en de financiële risico's die dit met zich meebrengt, is het samengaan een voor de hand liggende stap. Door de krachten te bundelen kan de kwaliteit van het onderwijs op alle scholen geborgd en verbeterd worden. De besturen kunnen door een fusie de kansen die samenhangen met de invoering van Passend Onderwijs beter benutten. Scholen kunnen zich (beter) inzetten voor ouders en leerlingen met een speciale ondersteuningsvraag in de regio en een betekenisvolle rol spelen in de regionale onderwijsinfrastructuur en expertiseontwikkeling. Het creëren van een sterkere belangenbehartiging Het bundelen van de krachten door een bestuurlijke fusie geeft een stevigere positie in het veld en de belangen van het onderwijs kunnen beter behartigd worden. Doordat de omvang van de organisatie toeneemt, weegt de stem van het bestuur zwaarder in overleg met externe partners. Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 10 van 38
Het waarborgen van de continuïteit De fluctuatie van leerlingenaantallen (zie ook hoofdstuk 3) kan gevolgen hebben voor het in stand houden van scholen. Hoewel mogelijke fluctuaties niet het uitgangspunt zijn van de fusie, biedt het samengaan van de twee organisaties op de langere termijn betere mogelijkheden om bijzonder en openbaar onderwijs blijvend aan te bieden. In een grotere organisatie is er meer ruimte om solidair te zijn met kwetsbare scholen. Het behouden van werkgelegenheid en het realiseren van meer kansen voor personeel Voor het personeel zijn er meer ontwikkelings- en loopbaanmogelijkheden en doorstroommogelijkheden. Het bestuur oriënteert zich continue op het arbeidsvoorwaardenpakket (vanuit haar visie op werkgeverschap: wat passen er voor voorwaarden, aanvullend op CAO, bij). Door samenwerking kan gezamenlijke scholing voor personeelsleden worden aangeboden en kan onderling uitwisseling van expertise plaatsvinden. Dit biedt kansen voor medewerkers van beide organisaties. Behoud en ontwikkeling van de eigen (school)identiteit en cultuur Het doel van de besturenfusie is niet dat de scholen op elkaar (moeten) gaan lijken. Eén van de uitgangspunten is juist die onderlinge verscheidenheid te bewaken en te bewaren.
De samenwerking maakt het onderwijsaanbod van openbaar, katholiek en de samenwerkingsschool stabiel, waardoor ouders kunnen blijven kiezen uit verschillende onderwijsconcepten en denominaties, die binnen de gefuseerde organisatie aangeboden worden. In deze zin wordt rekening gehouden met de menselijke maat in het onderwijs. In de Wet Fusietoets is dat de kerngedachte. Een fusie moet niet de keuzevrijheid van ouders in de weg staan en schaalvergroting mag er niet toe leiden dat door de afstand die er is tussen bestuur en belanghebbenden een gevarieerd onderwijsaanbod afneemt. De schaalvergroting die ontstaat door deze fusie leidt niet tot minder keuzevrijheid voor ouders. De fusie leidt er juist toe dat ouders in de regio kunnen (blijven) kiezen voor goed en katholiek en openbaar onderwijs. Samenvattend draagt de fusie bij aan het behouden en vergroten van de kwaliteit van het onderwijs en het verstevigen van de positie van de nieuwe stichting. Om in de toekomst beter beschermd te zijn tegen financiële risico’s en de steeds zwaardere overheidseisen, zowel kwantitatief als bestuurlijk, te kunnen borgen, is fuseren wenselijk. In een groter verband is er meer financiële draagkracht en zijn er meer mogelijkheden om de overhead samen te delen, waardoor de expertise wordt vergroot en de kosten worden verlaagd. De continuïteit kan worden gewaarborgd.
Hierbij geeft het bestuur nadrukkelijk aan dat er reeds in 2017 voor gekozen is om de voorgenoemde ontwikkelingen niet verder af te wachten, maar hierop te anticiperen.
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 11 van 38
2.4 Doelen van de fusie Het hoofddoel van deze bestuurlijke fusie is te formaliseren dat er sprake is van één sterk schoolbestuur dat een breed onderwijsaanbod in de regio in stand houdt en daar waar mogelijk versterkt. Beide organisaties zagen en zien de samenwerking als een kans om: - Continuïteit, duurzaamheid, toekomstbestendigheid - Effectiviteit (doeltreffendheid), efficiëntie (doelmatigheid) - Professionaliteit - Kwaliteit te vergroten Het doel van de bestuurlijke fusie is om de samenwerking te formaliseren om zo duurzame en kwalitatief goede voorzieningen in de gemeenten Aalten, Montferland, Oost Gelre en Oude IJsselstreek te behouden. De volgende nevendoelen zijn gesteld: 1. Toezien op het behoud van het onderwijsaanbod en (een verbeterslag maken in) de kwaliteit. 2. Het beschikbaar stellen van meer middelen voor het primaire proces door versterking van de financiële positie door synergievoordelen. 3. Het bereiken van school- en effectiviteitsvoordelen, zowel op schoolniveau als op bovenschools niveau. 4. Het verwezenlijken van een professionaliseringsslag in de scholen door het delen van kennis en expertise van personeelsleden. 5. Toezien op het behoud van werkgelegenheid in een professionele organisatie waar medewerkers doorgroeimogelijkheden hebben.
Paraat scholen willen realiseren dat er sprake is van: - één geïntegreerd strategisch beleid; - één geïntegreerde visie op de ontwikkeling van passend onderwijs; - één geïntegreerde visie op de ontwikkeling van de relatie tussen onderwijs en samenwerkingspartners in de community; - één geïntegreerde standpuntbepaling op de thema’s die aan de orde komen in de Lokale Educatieve Agenda’s; - één geïntegreerd scholenspreidings- en huisvestingsbeleid; - één geïntegreerd aanbod voor innovatie en scholing; - één geïntegreerd personeelsbeleid en werkgeverschap; - één geïntegreerd financieel beleid en vermogen; - één geïntegreerd bestuurskantoor; - één geïntegreerde bestuurlijke organisatie.
2.5 Scenario’s en alternatieven In een eerder stadium zijn diverse vormen van samenwerking onderzocht. Het ultieme doel - een bestuurlijke fusie - was destijds niet mogelijk vanwege de fusietoets. Daarom wordt op dit moment samengewerkt. Er wordt nu bewust gekozen voor een bestuurlijke fusie en niet het voortzetten van de samenwerking, omdat daarmee niet de beoogde meerwaarde kan worden bereikt.
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 12 van 38
Van de overige samenwerkingsmogelijkheden die in de verkenning zijn onderzocht, biedt de bestuurlijke fusie de meeste kansen om te komen tot een gedegen, niet-vrijblijvende samenwerking waarvan de scholen voordelen ondervinden. Een belangrijk aspect daarvan vormt het feit dat met een bestuurlijke fusie het personeel geheel in dienst treedt van dezelfde organisatie, wat wettelijk niet mogelijk is als de huidige rechtspersonen in stand blijven. De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) die per 1 januari 2020 in werking is getreden is hierbij wel helpend.
3. Situatieanalyse In het schooljaar 2019-2020 kwam 67% van de leerlingen uit de gemeente Oost Gelre gaan naar de LIMA scholen. De leerlingen van Reflexis komen zowel uit de gemeente Aalten (10%), gemeente Montferland (11%) en de gemeente Oude IJsselstreek (19%). De ontwikkeling van het aantal leerlingen is zeer divers. In sommige kernen en gemeenten is de daling groter dan in andere kernen/gemeenten. Gerealiseerde leerlingenaantallen: Reflexis Leerlingenaantal 1 oktober
2015
OBS De Wegwijzer
110
OBS Het Hof
149
OBS De Slinger
144
OBS De Drie Linden
2017
2018
2019
95
89
83
73
134
117
92
135
147
138
140
60
53
43
39
34
OBS Op Koers Varsseveld
320
303
295
267
235
OBS Op Koers Sinderen
50
47
52
49
40
OBS De Leemvoort
42
31
30
36
39
OBS ‘t Montferland
317
305
299
293
298
OBS De Woelwaters
218
208
211
208
215
Totaal
1410
1311
1283
1205
1074
Documentnaam Auteurs Status
2016
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 13 van 38
LIMA Leerlingenaantal 1 oktober 2015 2016 2017 2018 2019 Antonius Lievelde 92 84 77 79 80 St. Josephschool Zieuwent 218 200 180 157 134 Antonius Vragender 89 86 84 87 90 St. Canisiusschool Harreveld 83 74 68 77 75 De Regenboog/ De Leeuw*1 141 132 132 115 168 St. Theresia Mariënvelde 92 93 96 96 91 Frans ten Bosch 182 177 175 177 191 Pastoor van Ars 178 181 168 173 2 St. Jozef/BijEen* 194 186 181 187 342 St. Joris 276 271 282 288 300 SSBO St. Ludgerus 82 79 80 76 77 Totaal 1627 1563 1523 1512 1548 *1 OBS Het Hof en RKBS De Regenboog zijn op 1-8-2019 gefuseerd tot samenwerkingsschool De Leeuw. *2 RKBS Pastoor van Ars en st. Jozefschool zijn gefuseerd tot Basisschool BijEen. Drie scholen van Reflexis zitten langer dan 3 jaar onder de gemeentelijke opheffingsnorm (De Drie Linden, De Leemvoort en de nevenvestiging van Op Koers in Sinderen). Onder toepassing van de gemiddelde schoolgrootte wordt voor deze scholen jaarlijks een instandhoudingsverzoek aangevraagd bij het Ministerie van OCW. In november 2019 is het besluit genomen om obs De Drie Linden per 1 augustus 2020 op te heffen. Derhalve is voor deze school geen instandhoudingsverzoek 2020-2021 ingediend.
Prognoses Leerlingenaantal 1 oktober OBS De Wegwijzer
2020 70
2021 72
2022 67
2023 64
139
142
142
136
OBS Op Koers Varsseveld
229
216
203
190
OBS Op Koers Sinderen
35
33
28
25
OBS De Slinger OBS De Drie Linden*
OBS De Leemvoort
40
45
42
42
OBS ‘t Montferland
298
295
290
291
OBS De Woelwaters
213
213
200
194
1024 1016 Totaal Reflexis * OBS De Drie Linden is per 1 augustus 2020 opgeheven.
972
942
Leerlingenaantal 1 oktober Antonius Lievelde St. Josephschool Zieuwent Antonius Vragender St. Canisiusschool Harreveld De Leeuw St. Theresia Mariënvelde Frans ten Bosch BijEen St. Joris SSBO St. Ludgerus Totaal LIMA Documentnaam Auteurs Status
2020 79 117 90 76 155 84 191 332 304 77 1505
2021 77 106 88 73 147 84 191 324 306 77 1473
2022 76 106 83 71 151 83 188 313 307 77 1455
2023 75 90 80 62 151 76 185 307 305 77 1408
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 14 van 38
3.1 Effecten op diversiteit Door de vorming van een samenwerkingsbestuur ontstaat er een stichting met rooms-katholieke, openbare scholen en een samenwerkingsschool. De nieuwe stichting is gericht op het behoud van een divers aanbod van rooms-katholieke, openbare en samenwerkingsscholen. De bestuurlijke fusie heeft niet als doel om scholen samen te voegen. Verschillen tussen de scholen worden nadrukkelijk behouden en er zijn geen gevolgen voor het aantal, de variëteit en de spreiding van het onderwijsaanbod in de regio. Door de fusie kan juist een breed en toegankelijk onderwijsaanbod in stand worden gehouden. Scholen blijven ruimte houden om keuzes ten aanzien van hun eigen onderwijsaanbod en daarmee de diversiteit van onderwijs te maken.
3.2 Effecten op keuzevrijheid De fusie heeft geen effect op de keuzevrijheid van ouders en leerlingen in de regio. Keuzevrijheid houdt in dat leerlingen en hun ouders kunnen kiezen voor het onderwijs dat het beste past bij hun levensovertuiging, opvattingen over onderwijs en capaciteiten en ambities. Daarvoor is een pluriform onderwijsaanbod nodig in de regio, met een variatie in identiteit, pedagogisch-didactisch concept, opleidingsaanbod, schoolgrootte en cultuur. De keuzevrijheid voor ouders en leerlingen blijft intact na deze bestuurlijke fusie. Door de bestuurlijke fusie verdwijnt een rechtspersoon waardoor er minder keuze ontstaat tussen verschillende schoolbesturen. Echter, met het realiseren van een bestuurlijke fusie blijven de huidige grondslag, identiteit en pedagogische-didactische aanpak van de betrokken scholen hetzelfde. De bestuurlijke fusie heeft geen gevolgen voor het aantal en de spreiding van de voorzieningen binnen het voedingsgebied. Het onderwijsaanbod, zoals dit thans wordt gegeven, blijft behouden, evenals de locaties waarop het onderwijs wordt verzorgd en de denominatie van de scholen. Hiermee hebben leerlingen en ouders in de huidige gemeenten ook na de fusie nog steeds een reële keuze om ten aanzien van hun onderwijsbehoefte te kiezen voor een school met een bepaalde signatuur.
Binnen de gemeente Montferland, Aalten, Oude IJsselstreek en Oost Gelre (het primaire voedingsgebied van Reflexis en LIMA) zijn de volgende schoolbesturen actief: - Essentius - Pro8 - Katholieke Stichting BAO Silvolde - Accent scholengroep - Delta scholengroep - SKBG, Stichting Katholiek Basisonderwijs Gelderland Door de bestuurlijke fusie ontstaan er geen wijzigingen in het meerderheidsbelang in de verschillende gemeenten. Zoals eerder genoemd behouden de scholen hun autonomie en identiteit, onderwijsconcept en koers. Dit zorgt ervoor dat het pluriform onderwijsaanbod in de gemeenten behouden blijft. De bestuurlijke diversiteit neemt af in de gemeenten, maar niet in een gemeente afzonderlijk.
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 15 van 38
3.3 Effecten voor de (spreiding van) voorzieningen Als gevolg van de bestuurlijke fusie zullen aanbod en bereikbaarheid van voorzieningen en faciliteiten niet wijzigen. De voorgenomen fusie van beide schoolbesturen heeft geen effect op de spreiding en omvang van het aantal scholen in brede zin. De afgelopen jaren zijn een paar kleine scholen gefuseerd en één opgeheven. De bestuurlijke fusie brengt op korte termijn geen scholenfusies met zich mee. Door de fusie ontstaan er geen belemmeringen voor scholen die onder de opheffingsnorm zitten, omdat ze in stand worden gehouden middels de gemiddelde schoolgrootte. Als er op termijn sprake gaat zijn van scholenfusies, dan zal dat niet ingegeven zijn door de bestuurlijke schaalgrootte, maar door organisatie- en schoolgebonden afwegingen. Dit zoals elke fusie binnen Paraat scholen.
3.4 Omvang en organisatie van de rechtspersoon na de fusie Door de beoogde fusie gaan een openbaar rechtspersoon (Reflexis) en een stichting (LIMA) samen verder en verdwijnen deze in de sector primair onderwijs. Het nieuwe samenwerkingsbestuur (Paraat scholen) gaat onderwijs verzorgen voor ca. 2.600 leerlingen verdeeld over 16 BRIN-nummers. Deze schaalvergroting vergroot de kans dat de afstand tussen bestuur en belanghebbenden toeneemt. Het nieuwe fusiebestuur organiseert zich echter zonder de menselijke maat uit het oog te verliezen. Dit is wat de besturen in de praktijk nu ook al doen door de intensieve samenwerking van de afgelopen jaren. Iedere leerling en ieder personeelslid wil gekend en erkend worden en zij hechten allen veel waarde aan de overzichtelijkheid van de onderwijslocaties. Het fusiebestuur blijft korte, heldere lijnen van besluitvorming hanteren en versterkt het gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen de organisatie. Contacten tussen bestuur, bestuurskantoor en directeuren vinden op regelmatige basis plaats, onder andere door 6-wekelijks plenaire bijeenkomsten en één op één kwartaalgesprekken. De bestuurlijke besluitvorming is efficiënt en transparant ingericht waarbij interne adviezen op het gebied van bedrijfsvoering, HRM en onderwijskwaliteit een belangrijke rol spelen.
Personeel, ouders en leerlingen kunnen na de fusie met hun vragen en klachten terecht bij de organisatie op dezelfde wijze waarop dit nu ook al gebeurt.
3.5 Effect van fusie op overzichtelijkheid op locatieniveau Er doet zich geen situatie voor waardoor leerlingen, ouders en medewerkers te maken krijgen met een ingrijpende toename van de afstand tussen het bestuur en de scholen. De effecten op de menselijke maat van het onderwijs zijn beperkt. Het bestuur is er alert op dat de betrokkenheid die er nu bij personeel en ouders van de scholen is, minstens zo blijft. De directeuren zijn in de communicatie naar leerlingen, ouders en het team een belangrijke schakel. Dat blijven ze. Daarnaast wordt communicatie en ontmoeting georganiseerd via onder andere intranet, de kenniskringen, bezoeken aan school, de kerstmarkt en de ‘Paraatmiddag’. Voor ingrijpende zaken (zoals bijvoorbeeld het strategisch beleidsplan) worden stakeholdersbijeenkomsten georganiseerd. De huidige schoolbesturen zijn actief in hetzelfde gebied, de Achterhoek (Oost Gelre, Montferland, Aalten en Oude IJsselstreek). Dit zorgt ervoor dat het gebied waar het fusiebestuur verantwoordelijk voor wordt, compact blijft. Dit draagt bij aan het behouden van de korte lijnen tussen het bestuur, de scholen, de wijk, de gemeenten en ouders en leerlingen. Er ontstaat geen grotere geografische
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 16 van 38
afstand tussen het bestuur en de scholen. De fusie heeft geen effect op de spreiding van de onderwijsvoorzieningen in de regio; deze blijft immers intact. De voorgenomen fusie biedt ook kansen om het voorzieningenniveau te verhogen. De vergrote expertise zorgt ervoor dat er meer voorzieningen ontstaan om kinderen met een specifieke leerbehoefte te ondersteunen. Overige voorzieningen zoals ondersteuning op het gebied van leerlingenzorg, ICT, administratie en huisvesting zijn reeds samengevoegd. Specifieke voorzieningen die op individuele scholen bestaan, kunnen eventueel ook beschikbaar worden gemaakt voor andere scholen.
3.6 Effecten op betrokkenheid 3.6.1 Leerlingen en ouders De basisscholen, die op dit moment onder de huidige besturen Reflexis en LIMA vallen, kunnen hun schoolconcepten blijven hanteren. Het aantal scholen zal door de voorgenomen fusie niet wijzigen, zodat er voor de leerlingen en ouders door deze voorgenomen bestuurlijke fusie geen veranderingen merkbaar zijn. Ouderverenigingen en medezeggenschapsraden blijven bestaan. Naar verwachting blijft de betrokkenheid van leerlingen en ouders gelijk, omdat communicatie op schoolniveau blijft bestaan.
3.6.2 Personeel Al het personeel, dat bij Reflexis en LIMA op basis van de cao primair onderwijs (PO) is aangesteld, wordt van rechtswege overgedragen naar de nieuwe stichting. Diensttijd en arbeidsverleden worden overgenomen tussen de fuserende partners. De stichting wordt de werkgever van deze werknemers. Alle opgebouwde rechten en plichten gaan van rechtswege over en blijven bestaan. De scholen blijven na het fuseren opereren binnen de huidige kaders. Personeelsleden zijn in dienst van de nieuwe entiteit, maar werken als teamlid op een school, in sommige gevallen op meerdere scholen of ondersteunen de stichting op bovenschools niveau. Elke school functioneert met haar eigen team, waardoor betrokkenheid van het personeel bij de school naar verwachting hetzelfde blijft. Het bestuurskantoor functioneerde al als zijnde één. Hoewel door de intensieve samenwerking in de afgelopen jaren al in grote mate sprake was van uitwisseling, spreiding van taken, kennis- en expertiseontwikkeling en mobiliteit, zal dit door de bestuurlijke fusie verder kunnen worden ontwikkeld en geïntensiveerd. De verwachting is dat de betrokkenheid van het personeel bij de scholen en bij de stichting gelijk blijft.
Door vergroting van de schaal is de werkgelegenheid van het personeel meer gewaarborgd en heeft het personeel meer mogelijkheden om kennis en ervaring op te doen bij andere onderwijssoorten en bestaan er meer mogelijkheden voor horizontale en verticale mobiliteit. Personele risico’s ten gevolge van bijvoorbeeld tegenvallende leerlingeninstroom zijn door een grotere organisatie gemakkelijker op te vangen.
3.7 Borging van de menselijke maat Er zijn vanwege de bestuurlijke fusie geen directe gevolgen voor de betrokkenheid van personeel, ouders en leerlingen, mede doordat het onderwijsaanbod en de organisatie op de vestigingen niet zal wijzigen. Binnen de nieuwe besturenorganisatie zal het beleid onverminderd gericht zijn op de kwaliteit en continuïteit van het onderwijs op de nu bestaande scholen. De fusie moet leiden tot een (nog) meer professionele, kwalitatief goede en slagvaardige organisatie in het belang van goed onderwijs voor ieder kind in de omgeving. Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 17 van 38
Omdat er een fusie plaatsvindt, verdwijnen een openbaar rechtspersoon en een stichting en wordt een grotere bestuurlijke eenheid gevormd. De organisatie zal zo worden ingericht dat de toegankelijkheid en laagdrempeligheid gewaarborgd blijft. Tijdens en na het fusieproces is blijvend aandacht voor de volgende elementen van de menselijke maat: -
Overzichtelijkheid: de organisatie van het onderwijs is zodanig ingericht dat deze voor de individuele leerling, ouder en personeel herkenbaar, toegankelijk en overzichtelijk is; Zeggenschap: het bestuur en bestuurskantoor zijn herkenbaar en toegankelijk en personeel en ouders weten bij welke persoon ze terecht kunnen met vragen en klachten; Laagdrempeligheid: de bestuurder is goed benaderbaar voor het personeel.
3.8 Gevolgen medezeggenschap In de jaren 2015 en 2016 hebben de gemeenschappelijke medezeggenschapsraden (GMR) van Reflexis en LIMA voorbereidende stappen gezet in het harmoniseren van de medezeggenschap en de kansen onderzocht om beide GMR’s samen te laten gaan. Door met elkaar in gesprek te gaan en te willen leren van elkaar, groeide het wederzijdse vertrouwen en werd het steeds vanzelfsprekender dat in het bestuurlijk samengaan van beide schoolbesturen de medezeggenschap een passende vorm zou vinden. Per 1 augustus 2016 heeft Paraat scholen dan ook één gemeenschappelijke medezeggenschapsraad. Een daadkrachtige en wendbare GMR is gecreëerd met een gelijkwaardige vertegenwoordiging vanuit Reflexis en LIMA en vanuit de ouder- en personeelsgeleding. Dit is een zorgvuldig proces geweest. De GMR zou nu een compacte omvang van twaalf posities moeten hebben, plus een ambtelijk secretaris. Op dit moment is er echter sprake van een aantal vacante posities in de GMR. Doordat er formeel geen sprake was van een fusie van Reflexis en LIMA, is in de structuur van de GMR-rekening gehouden met een (puur theoretische, maar in voorkomende gevallen van tegenstrijdige belangen eenvoudig werkbare) duale GMR. In de huidige statuten en reglementen hebben Reflexis en LIMA ieder een eigen GMR welke in de uitvoering als één entiteit functioneert.
Op het niveau van de individuele scholen is een medezeggenschapsraad (MR) ingesteld. Daarnaast hebben bijna alle scholen een ouderklankbordgroep.
4 Communicatie over de fusie 4.1 Wijze waarop de medezeggenschap erbij is en wordt betrokken In de verkennende fase zijn de gemeenschappelijke medezeggenschapsraden (GMR’s) geïnformeerd en betrokken. Voortkomend uit de samenwerking tussen Reflexis en LIMA is de samenstelling en invulling van de GMR reeds zo bepaald als zijnde één GMR. In de uitwerkingsfase van de fusie is de GMR betrokken.
4.2 Wijze waarop de Raad van Toezicht erbij si en wordt betrokken De Raad van Toezicht is gedurende het gehele traject periodiek geïnformeerd over de voortgang. Voortkomend uit de samenwerking tussen Reflexis en LIMA is de samenstelling en invulling van de Raad van Toezicht reeds zo bepaald als zijnde één.
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 18 van 38
4.3 Wijze waarop personeel, ouders en leerlingen erbij zijn en worden betrokken Personeel, ouders en leerlingen zijn gedurende het proces via de reguliere informatievoorzieningen (intranet) geïnformeerd en op de hoogte gesteld van het fusieproces. In de communicatiekalender zijn de informatiemomenten opgenomen. De organisatie voelt zich gesteund door het feit dat zij zich laten bijstaan door betrokken vakbonden en (G)MR’s. Met deze partners wordt door de organisatie, juist ook voor de personele consequenties van de fusie, nauw samengewerkt. De vakbonden zijn betrokken in dit proces en samen met hen worden de informatiebijeenkomsten voor alle personeelsleden vormgegeven.
Formele rol van personeel, ouders en leerlingen Personeel, ouders en leerlingen zijn wettelijk betrokken bij het besluitvormingsproces door hun positie in de GMR.
4.4 Wijze waarop externe belanghebbenden erbij zijn er worden betrokken 4.4.1 Gemeenten De gemeenten Montferland, Oude IJsselstreek, Oost Gelre en Aalten zijn, vanwege hun speciale verantwoordelijkheid voor de garantiefunctie van het openbaar onderwijs, op de hoogte van het feit dat er een bestuurlijke fusie werd verkend. Het College van B&W van deze gemeenten is gevraagd te adviseren over de voorgenomen bestuurlijke fusie. De gemeenteraden zijn daarnaast geïnformeerd over hun rol bij de goedkeuring van de statutenwijziging omdat openbaar onderwijs is betrokken bij de voorgenomen fusie. Verder wordt de gemeenteraden gevraagd in te stemmen met de bestuurlijke fusie en de nieuwe statuten.
Formele rol van de gemeenten Montferland, Oude IJsselstreek, Aalten en Oost Gelre Het College van B&W dient een advies te geven over de wenselijkheid van de voorgenomen fusie; deze adviezen zijn onderdeel van de FER. De gemeenteraden dienen in te stemmen met besluit tot fusie (en daarmee de ontbinding van de openbare stichting) en de nieuwe statuten.
Andere schoolbesturen, de samenwerkingsverbanden en samenwerkingspartners zijn ook op de hoogte van het fusieproces. Daarnaast zijn er formele contracten met diverse dienstverleners. Al deze betrokkenen worden na de formele besluitvorming schriftelijk geïnformeerd over de bestuurlijke fusie.
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 19 van 38
5 Organisatie Na het ondertekenen van de samenwerkingsovereenkomst tussen Reflexis en LIMA zijn de gemaakte afspraken geëffectueerd. Beide organisaties werken intensief samen. Er is één bestuurskantoor, er is per 1 augustus 2020 één bestuurder en de Raden van Toezicht en GMR’s zijn verenigd. Ook de statuten van beide organisaties zijn al zoveel mogelijk geharmoniseerd met behoud van eigen identiteit. Dit geldt ook voor het toezichtskader en het bestuursreglement van beide stichtingen.
5.1 Rechtsvorm en besturingsmodel Rechtsvorm en toezicht Reflexis is een openbaar rechtspersoon, Lima is een stichting. Beide organisaties hanteren de organieke scheiding in de vorm van het Raad van Toezichtmodel. De Raad van Toezicht van beide organisaties is reeds gelijk. Zowel de openbaar rechtspersoon als de stichting zullen verdwijnen, er wordt vanwege juridische uitwerking en praktische redenen en na ingewonnen advies van de notaris een nieuwe stichting opgericht. Bestuur In het kader van de samenwerking tussen beide organisaties is sinds 2016 het bestuur voor beide stichtingen gelijk. Vanaf 1 augustus 2020 is er één bestuurder. Bestuurskantoor De medewerkers van het bestuurskantoor ondersteunen de schooldirecteuren op de werkgebieden personeel en organisatie, financiën, onderwijskwaliteit, huisvesting, ICT en facilitair.
5.2 Besturingsfilosofie De afgelopen jaren is Paraat scholen gegroeid naar een organisatie waarbij de directeur van de school binnen de afgesproken kaders verantwoordelijk is voor het koppelen van de onderwijskundige, personele en financiële doelen, met daarbij de focus op onderwijskundig leiderschap. Het uitgangspunt van Paraat scholen is dat iedere school een vitale en gezonde school is, zowel onderwijskundig als op het gebied van personeel, bedrijfsvoering en financiën. De medewerkers van het bestuurskantoor ondersteunen de schooldirecteuren. Op stichtingsniveau worden ambitie, vitaliteit, kwaliteit, zorgplicht en toegankelijkheid van de scholen bewaakt. Bovendien bevordert de stichting dat scholen van en met elkaar leren. Door samenwerking van de stichtingen kunnen vitale scholen mogelijk worden gemaakt.
5.3 Organisatiestructuur Paraat scholen is een samenwerkingsverband hetgeen inhoudt dat er gewerkt wordt vanuit de gedachte van één organisatie, maar dat hieronder twee zelfstandige organisaties hangen.
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 20 van 38
Deze duale gedachte “samen waar het kan en apart waar het moet” vindt zijn weerslag in de samenstelling en werkwijze van het College van Bestuur, de Raad van Toezicht, de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad en het directieoverleg (BDS)
5.4 Governance De verantwoording is reeds geüniformeerd.
5.5 Klachtenprocedure Vanaf januari 2019 zijn beide organisaties aangesloten bij IJsselgroep educatieve dienstverlening, waardoor er één externe vertrouwenspersoon is. De kern van het klachtenbeleid is dat klachten over de dagelijkse gang van zaken in de school in onderling overleg tussen ouders, leerlingen, personeel en schoolleiding op een adequate manier worden afgehandeld. Indien dat, gelet op de aard van de klacht, niet mogelijk is of afhandeling niet naar tevredenheid is verlopen, kan men een beroep doen op de klachtenregeling. Daarin zijn de volgende stappen beschreven: - naar de interne vertrouwenspersoon; - naar de externe vertrouwenspersoon; - naar de landelijke klachtencommissie.
5.6 Gemeentelijk toezicht Gebaseerd op de grondwettelijke plicht tot instandhouding van het openbaar onderwijs behouden de gemeenten Aalten, Montferland, Oude IJsselstreek en Oost Gelre ook na de voorgenomen fusie een toezichthoudende taak voor het openbaar onderwijs, zoals beschreven in artikel 48 van de WPO.
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 21 van 38
6 Onderwijs en Kwaliteit Op het gebied van onderwijs en kwaliteit ligt het zwaartepunt bij de scholen. De fusie zal weinig of geen verandering brengen, omdat er sprake is van een fusie op bestuurlijk niveau. De scholen blijven na de fusie bestaan en behouden hun autonomie bij het bepalen van onderwijsconcepten en methoden binnen de stichtingskaders. De afgelopen jaren is al het beleid op gebied van onderwijs en kwaliteit geharmoniseerd. Paraat scholen heeft in 2019 de gezamenlijke visie op kwaliteit vastgesteld in het Strategisch Beleidsplan. In dit Strategisch Beleidsplan zijn ook de visies op identiteit, personeel & organisatie, communicatie, financiën & huisvesting vastgesteld. Deze visies hebben een essentiële impact op het domein onderwijsontwikkeling. Met name de professionalisering van het totale onderwijssysteem staat hierin centraal. In 2020 is het Paraat Leerplein opgezet; dit wordt de komende jaren verder uitgebouwd en staat ten dienste van de professionalisering van het gehele systeem. Alle beleidsdocumenten binnen Paraat scholen zijn geharmoniseerd.
Documentnaam Auteurs Status
20200914 Fusieplan en Fusie Effect Rapportage, altijd in ontwikkeling Bestuur, hoofd P&O en controller Definitief
pagina
Pagina 22 van 38
7 Personeel De samenwerkingsstichting zal onderwijs verzorgen aan ca. 2.600 leerlingen en optreden als werkgever voor ongeveer 330 personen (200 fte). Vanuit een eenduidige werkgeversvisie en vanuit eenduidig werkgeverschap, zijn de afgelopen jaren reeds allerlei personele zaken samengevoegd en ontwikkeld voor Reflexis en LIMA. De overeenkomsten in beleid en ambities nemen niet weg dat er zorgvuldig omgegaan moet worden met de positie van alle bij de fusie betrokken medewerkers en dat op onderdelen keuzes gemaakt moeten worden.
7.1 Onze collega’s en ons werkgeverschap Binnen Paraat scholen geloven we in de kracht van onze medewerkers. Daarom vinden we het belangrijk dat onze medewerkers weten wat ze van werkgever Paraat scholen mogen verwachten. Om dit helder en eenduidig te formuleren is dit in het Strategisch Beleidsplan opgenomen. Deze visie maakt het mogelijk om alle onderdelen binnen Paraat scholen elkaar te laten versterken door het creëren van samenhang. Centraal staat het concreet gestalte geven van de ambities van Paraat scholen in de huidige en toekomstige (maatschappelijke) context. De fusie is een logische stap in het eenduidig zijn in ons werkgeverschap. Daar waar er verschillen bestonden in aanpak of cao tussen beide organisaties, hebben we in de afgelopen jaren al getracht deze te overbruggen. Een fusie maakt echter dat we vanuit één beeld, één taal, één cao en eenduidig beleid kunnen opereren. Om aan alle medewerkers op dezelfde manier recht te kunnen doen. Het vraagt binnen Paraat scholen om harmonisatie in uitgangspunten die uit dit werkgeverschap vloeien. Veel daarvan hebben we al opgepakt; één functiegebouw voor de scholen en een uniform vervangingsbeleid, wijzigingen in cao (of andere wetgeving - denk aan de WAB en WNRA, die beide samenvallen met de fusiedatum van 1 januari 2021. Bij alle nieuw op te stellen stukken, vragen we actief een rol van onze directeuren en GMR.