bp richterspoort toelichting

Bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort vastgesteld

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

Inhoudsopgave

Toelichting

5

Hoofdstuk1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Plangebied 1.3 Geldende bestemmingsplannen 1.4 Leeswijzer

6 6 6 7 8

Hoofdstuk2 Bestaande en toekomstige situatie 2.1 Algemeen 2.2 Bestaande situatie 2.3 Toekomstige situatie

9 9 9 9

Hoofdstuk3 Beleidskader 3.1 Algemeen 3.2 Internationaal niveau 3.3 Rijksbeleid 3.4 Provinciaal beleid 3.5 Regionaal beleid 3.6 Gemeentelijk beleid

13 13 13 14 15 19 22

Hoofdstuk4 Milieu- en omgevingsaspecten 4.1 Algemeen 4.2 Vormvrije m.e.r.-beoordeling 4.3 Bodem 4.4 Geluid 4.5 Luchtkwaliteit 4.6 Externe veiligheid 4.7 Bedrijven en milieuzonering 4.8 Geur 4.9 Water 4.10 Archeologie en cultuurhistorie 4.11 Ecologie 4.12 Verkeer en parkeren 4.13 Kabels en leidingen 4.14 Economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid

27 27 27 27 28 29 31 35 37 39 40 41 42 44 44

Hoofdstuk5 Juridische planaspecten 5.1 Algemeen 5.2 Dit bestemmingsplan

46 46 47

Hoofdstuk6 Procedure 6.1 Zienswijzen

49 49

(vastgesteld)

3

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

4

(vastgesteld)

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

Toelichting

Toelichting (vastgesteld)

5

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

De locatie is gelegen aan de N18 (Europaweg) en de Richterslaan in Lichtenvoorde. In het verleden was voor de locatie een plan om sportvoorzieningen, een bioscoop, kantoren en woningen te ontwikkelen. Maar een deel van deze plannen is gerealiseerd. Onderhavig bestemmingsplan betreft de ontwikkeling bij de entree van het gebied, tevens gelegen aan één van de invalswegen naar het centrum van Lichtenvoorde. Hierdoor is er sprake van een stedenbouwkundig gezien belangrijke plek. Initiatiefnemer is voornemens twee gebouwen te realiseren, waarbinnen voornamelijk appartementen worden gerealiseerd. Tevens bestaat de mogelijkheid om op de begane grond een gezondheidscentrum te realiseren. Voor de locatie geldt het bestemmingsplan 'Woonwijken Lichtenvoorde'. Op basis van dit bestemmingsplan is de locatie bestemd als 'Groen'. Op grond van deze bestemming zijn de beoogde functies niet toegestaan. Om de ontwikkeling mogelijk te maken is de vaststelling van een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Onderhavig plan voorziet hierin.

1.2

Plangebied

Het plangebied is gelegen in het noorden van de kern Lichtenvoorde, tegen de N18 (Europaweg) aan. De oostzijde grenst tegen een kantoorgebouw aan. Het zuiden van het plangebied grenst tegen het zwembad 'Meekenesch' en de camperparkeerplaats aan. Aan de oostzijde van het zwembad wordt een nieuwe fietscrossbaan gerealiseerd. Het bestemmingsplan hiervoor ligt momenteel ter inzage. Het westen van het plangebied grenst aan de Richterslaan waar tevens een carpoolplaats en een bushalte zijn gesitueerd. Op de navolgende afbeeldingen zijn globaal de ligging en begrenzing van het plangebied met een rode stippellijn weergegeven. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding behorende bij dit bestemmingsplan.

Globale ligging plangebied

6

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

Globale begrenzing plangebied

1.3

Geldende bestemmingsplannen

Het plangebied valt onder de werking van het bestemmingsplan 'Woonwijken Lichtenvoorde', vastgesteld op 8 oktober 2013 door de gemeenteraad van de gemeente Oost Gelre. Op navolgende afbeelding is een uitsnede van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan weergegeven. Het plangebied is daarop met een rode stippellijn weergegeven.

Uitsnede geldende bestemmingsplan 'Woonwijken Lichtenvoorde'

Op grond van het bestemmingsplan 'Woonwijken Lichtenvoorde' is aan het plangebied de bestemming 'Groen' toegekend. Volgende de regels, behorende bij de bestemming 'Groen', zijn de gronden bestemd voor groenvoorzieningen, behoud van landschappelijke waarden, nutsvoorzieningen, bruggen en

Toelichting (vastgesteld)

7

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort straatmeubilair, voet- en fietspaden, waterlopen, waterberging en waterinfiltratievoorzieningen, bijenstal, dierenverblijf, (dag)recreatieve mogelijkheden in de openlucht en speelvoorzieningen, geluidswal en geluidscherm met daarbij behorende gebouwen, bouwwerken geen gebouwen zijnde en verhardingen. De bouw van woningen is op basis van de bepalingen van de bestemming 'Groen' niet toegestaan. Daarnaast zullen de nieuwe woningen buiten een bouwvlak gesitueerd worden. Op grond van het bestemmingsplan 'Parapluplan Archeologie' is, ter bescherming van eventuele archeologische waarden, aan het plangebied tevens de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologische verwachtingswaarde 2' toegekend. Bij het oprichten van bouwwerken groter dan 250 m2 en dieper dan 40 cm onder het maaiveld dient er een archeologisch rapport te worden overlegd. Voor de gronden binnen het plangebied geldt tevens het bestemmingsplan 'Facetbestemmingsplan parkeren', dat door de raad van de gemeente Oost Gelre is vastgesteld op 5 juni 2018. In het facetbestemmingsplan zijn de gemeentelijke parkeernormen opgenomen en is bepaald dat deze doorwerken in de reeds vastgestelde bestemmingsplannen van de gemeente Oost Gelre. In artikel 4 is de regeling voor parkeren opgenomen.

In de regeling wordt verwezen naar de gemeentelijke Parkeernota van de gemeente Oost Gelre of een rechtsopvolger daarvan. Als de 'Nota Parkeernormen gemeente Oost Gelre' wordt aangepast, dan vormt de opvolger daarvan het nieuwe toetsingskader.

1.4

Leeswijzer

Dit bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en een toelichting. De verbeelding vormt samen met de regels het juridische bindende deel van het bestemmingsplan. In de toelichting worden de keuzes die in het bestemmingsplan worden gemaakt nader gemotiveerd en verantwoord. De toelichting bestaat uit zes hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk volgt in Hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie en de toekomstige situatie. Hoofdstuk 3 geeft een overzicht van het ruimtelijke beleidskader. Hoofdstuk 4 geeft een overzicht van de milieu- en de omgevingsaspecten van het plan. In Hoofdstuk 5 volgen de juridische planaspecten en in Hoofdstuk 6 de gevolgde procedure.

8

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

Hoofdstuk 2 2.1

Bestaande en toekomstige situatie

Algemeen

In dit hoofdstuk wordt de beoogde ontwikkeling omschreven. Hierbij wordt als eerste ingegaan op de bestaande situatie in het plangebied, waarna de beoogde ontwikkeling nader toegelicht wordt.

2.2

Bestaande situatie

Het plangebied bestaat momenteel uit voornamelijk uit groenstructuren en houtopstanden. Binnen het plangebied of op de grens staan een aantal nutsvoorzieningen en een LED-scherm dat gebruikt wordt om reclame op te projecteren. Onderstaande afbeeldingen geven een impressie van het plangebied in de huidige situatie.

Bestaande situatie plangebied

2.3

Toekomstige situatie

De ontwikkeling voorziet in de bouw van minimaal 42 en maximaal 50 woningen in de vorm van appartementen. Daarnaast bestaat er de mogelijkheid om op de begane grond een gezondheidscentrum te realiseren. Tot slot bestaat er ook de mogelijkheid om (een deel van) de begane grond in te zetten voor publieksfuncties zoals kantoren. De woningen worden verspreid over twee gebouwen. Hierbij is één gebouw gedraaid richting de N18, de ander gedraaid richting de Richterslaan. Indien het gezondsheidscentrum zich zal vestigen op de locatie, zullen de gebouwen op de begane grond functioneel met elkaar verbonden worden en zal het gezondheidscentrum ook deze ruimte in gebruik nemen. Indien het gezondsheidcetnrum zich niet zal vestigen, zullen de gebouwen niet met elkaar worden verbonden. Onderstaande afbeeldingen tonen een impressie van de mogelijke inrichting van het plangebied.

Toelichting (vastgesteld)

9

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

10

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

Impressie mogelijke inrichting plangebied

Het gebouw gedraaid richting de N18 (gebouw 1) zal maximaal 4 bouwlagen bevatten, het gebouw gedraaid naar de Richterslaan (gebouw 2) zal maximaal 5 bouwlagen bevatten. Qua architectuur wordt zoveel mogelijk aangesloten op de lijn die met de eerste twee gebouwen op het Eschpark is ingezet. Baksteen gebouwen in een roodtint met een flauwe kap met een royaal overstek. Qua gevelcompositie is het wel wenselijk en noodzakelijk om enigszins af te wijken. De appartementen worden opgedeeld in vier categorieën, namelijk: 1. 2. 3. 4.

18 huurappartementen in de middeldure huur; 8 goedkope koopappartementen; 8 middeldure koopappartementen; 8 dure koopappartementen.

Hierbij is het mogelijk dat de in totaal 16 koopappartementen die in het middeldure of dure segment vallen een andere verdeling middelduur/duur zullen krijgen. Tot slot wordt er gekozen voor een groene inrichting van het plangebied. De zone voor de gebouwen aan de Richtersweg en de N18 (Europaweg) zullen groen worden ingericht. Dit zal op een landschappelijke manier worden gedaan. Natuurlijke wadi's worden gecombineerd met ruw bloemrijk grasland en

Toelichting (vastgesteld)

11

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort verspreid enkele boomgroepen die zorgen voor diverse biotopen. Nestkasten worden in de gebouwen opgenomen waarmee het plan natuurinclusief wordt. De parkeervoorziening wordt ook maximaal vergroend. Hagen zullen de parkeervelden afkaderen en de parkeerplaatsen zelf zullen in halfverhardingen uitgevoerd worden om extra infiltratie mogelijk te maken.

12

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

Hoofdstuk 3 3.1

Beleidskader

Algemeen

In deze paragraaf wordt een analyse gegeven van het relevante beleidskader. De beleidsnota's die direct of indirect doorwerken in voorliggend bestemmingsplan, worden in deze paragraaf behandeld. Er wordt ingegaan op het geldende relevante beleid op internationaal, rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau Per bestuurslaag is een korte samenvatting gegeven van de meest relevante aspecten uit de verschillende beleidsnota's, alsmede de consequenties voor het voorliggende plan.

3.2

Internationaal niveau

Vogelrichtlijn De "Vogelrichtlijn" (79/409/EG) uit 1979 heeft tot doel: de bescherming en het beheer van alle op het grondgebied van de Europese Unie in het wild levende vogels en hun habitats. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de instandhouding van al deze vogelsoorten en in het bijzonder de trekvogels en zijn verplicht om de verschillende natuurlijke habitats die het leefmilieu van de wilde vogels vormen, in stand te houden. Op grond van deze richtlijn worden gebieden aangewezen als Speciale Beschermingszone. Deze gebieden maken deel uit van het Europese initiatief om een ecologisch netwerk van natuurgebieden duurzaam te beschermen (Natura 2000). Daarnaast stelt de richtlijn nadere regels voor de bescherming, het beheer en de regulering van vogelsoorten. De rechtsgevolgen die voortvloeien uit de Vogelrichtlijn betreffen, naast het aanwijzen van de Speciale Beschermingszones, ook de verplichting om passende maatregelen te nemen om de kwaliteit van de leefgebieden van de vogelsoorten niet te laten verslechteren. Verder mogen er geen storende invloeden optreden in gebieden die negatieve gevolgen hebben voor het voortbestaan van de vogelsoorten, die door de Vogelrichtlijn beschermd worden. Nieuwe plannen of projecten in en in de nabijheid van Speciale Beschermingszones worden volgens de richtlijn getoetst.

Het plangebied en de directe omgeving zijn niet aangewezen als Speciale Beschermingszone in het kader van de Vogelrichtlijn.

Habitatrichtlijn De in 1992 vastgestelde "Habitatrichtlijn" is het voornaamste stuk wetgeving van de Europese Gemeenschap ter bevordering van de biologische verscheidenheid. Deze richtlijn houdt de verplichting in voor deelstaten om de habitats en soorten, die voor de Europese Unie van belang zijn, in stand te houden. Iedere lidstaat moet op zijn grondgebied de gebieden die voor het behoud van de onder de richtlijn vallende habitats en soorten het belangrijkst zijn, identificeren en vervolgens aanwijzen als Speciale Beschermingszones. Het plangebied en de directe omgeving zijn niet aangewezen als Speciale Beschermingszone in het kader van de Habitatrichtlijn.

Het Verdrag van Valletta (Malta) Het "Europees Verdrag inzake de bescherming van het archeologisch erfgoed", kortweg het Verdrag van Malta, is op 16 januari 1992 te Valletta tot stand gekomen. Uitgangspunt van het verdrag is het archeologisch erfgoed waar mogelijk te behouden. Bij het ontwikkelen van ruimtelijk beleid moet het archeologisch belang, beter nog het cultuurhistorisch belang, vanaf het begin meewegen in de besluitvorming. Het verdrag is geratificeerd door de Eerste en Tweede Kamer. Invoering van het verdrag heeft gevolgen voor het huidige archeologisch bestel. Het moet nog (beter) in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd worden. Alle overheden hebben zorgplicht voor archeologische waarden gekregen, dus

Toelichting (vastgesteld)

13

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort ook de gemeenten. In de ruimtelijke ordening wordt aan veel aspecten aandacht geschonken en worden tal van belangen tegen elkaar afgewogen. Voor veel zaken wordt de afweging gestuurd door wet- en regelgeving. Het verdrag van Malta heeft tot gevolg dat dit ook voor de archeologie het geval is. Door het verdrag heeft (ook) de gemeente de inspanningsverplichting de archeologische waarden te beschermen.

3.3

Rijksbeleid

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Onderdeel van de Omgevingswet is een visie op de leefomgeving: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Met de NOVI neemt het Rijk het voortouw voor een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Nederland. De NOVI richt zich op de volgende vier prioriteiten die onderling veel met elkaar te maken hebben en gevolgen hebben voor het inrichten van de fysieke leefomgeving: Ruimte maken voor de klimaatverandering en energietransitie; De economie van Nederland verduurzamen en het groeipotentieel behouden; Steden en regio's sterker en gezonder maken; Het landelijk gebied toekomstbestendig ontwikkelen. In de NOVI staan de keuzes op nationaal niveau, maar in veel gevallen ligt de verantwoordelijkheid bij gemeenten en/of provincies. Op basis van drie uitgangspunten helpt de NOVI bij het wegen van belangen en het maken van keuzes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; Afwentelen wordt voorkomen. De nationale belangen zijn geborgd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro).

Het gaat bijvoorbeeld om rijksvaarwegen, defensie, ecologische hoofdstructuur, erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, hoofdwegen en hoofdspoorwegen, electriciteitsvoorziening, buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen en primaire waterkeringen. Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Ladder voor duurzame verstedelijking In artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is de ladder voor duurzame verstedelijking opgenomen. Het doel van de Ladder is zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik, met oog voor de toekomstige ruimtebehoefte en ontwikkelingen in de omgeving. De Ladder geeft daarmee invulling aan het nationaal ruimtelijk belang gericht op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij ruimtelijke besluiten. Dit belang staat beschreven in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte binnen een breder kader van een goed systeem van ruimtelijke ordening. Met de ladder worden eisen gesteld aan de motivering van onder meer bestemmingsplannen en ruimtelijke onderbouwingen die nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk maken.

De toelichting bij een bestemmingsplan of ruimtelijke onderbouwing voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien die ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Wat onder stedelijke ontwikkeling wordt verstaan is in het Bro opgenomen. Een stedelijke ontwikkeling is volgens het besluit 'een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen'. Voorliggende ontwikkeling zou kunnen worden aangemerkt als een woningbouwlocatie. Deze term is echter niet gedefinieerd in het Bro. Uit jurisprudentie (zie bijvoorbeeld uitspraak ABRvS201501297/1/R4) blijkt dat woningbouwplannen met elf woningen niet hoeven te worden aangemerkt als woningbouwlocatie, maar grotere woningbouwplannen wel.

14

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

Toetsing rijksbeleid Voorliggend plan voorziet in de bouw van minimaal 42 en maximaal 50 levensloopbestendige appartementen. De ladder voor duurzame verstedelijking is van toepassing. Door Buro Ontwerp & Omgeving is een toets voor de ladder voor duurzame verstedelijking uitgevoerd. Deze toets is als Bijlage 1 bijgevoegd. De conclusies worden hierna kort behandeld. Per saldo is sprake van een toename van minimaal 42 en maximaal levensloopbestendige appartementen. Binnen het kader van het provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid levert het initiatief een significante bijdrage aan het bereiken van de doelstelling over het toevoegen van deze type woningen. De ontwikkeling voldoet vooral aan de provinciale, regionale en gemeentelijke kwalitatieve behoefte door het toevoegen van geschikte woningen voor verschillende type doelgroepen. Dit initiatief levert een waardevolle bijdrage aan het toevoegen van woningen in verschillende prijsklassen. Met dit woningbouwprogramma wordt woonruimte gecreëerd die aantrekkelijk is voor starters, maar ook voor senioren die op zoek zijn naar een levensloopbestendige woning. Geconcludeerd kan worden dat met het initiatief gelegen in bestaand stedelijk gebied wordt voorzien in zowel de kwantitatieve als kwalitatieve behoefte aan woningen binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de (her)ontwikkellocatie.

De ontwikkeling voldoet daarmee aan de Ladder voor duurzame verstedelijking (artikel 3.1.6, lid 2 van het Bro). Voor het gezondheidscentrum geldt dat zij voorzien in eigen behoefte. Het gezonheidscentrum bevindt zich momenteel op een andere locatie binnen Lichtenvoorde. Bij eventuele verplaatsing van het gezondheidscentrum zullen zij ongeveer een gelijk aantal vierkante meters behouden als dat in de huidige situatie ook het geval is. Dit betekent concreet dat er geen nieuw gezondheidscentrum wordt gerealiseerd en er ook geen sprake is van een significatne uitbreiding. Wel zal de verplaatsing zorgen voor een betere dienstverlening, omdat de huisartsenpraktijk en de apotheek nu functioneel met elkaar verbonden kunnen worden. In de huidige situatie is dat niet het geval. Om deze reden hoeft de behoefte van het gezondheidscentrum niet verder onderbouwd te worden.

3.4

Provinciaal beleid

Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie en de bijbehorende Omgevingsverordening vastgesteld. In de Omgevingsvisie staan de hoofdlijnen van het beleid en in de Omgevingsverordening de regels en afspraken om de opgaven uit de Omgevingsvisie te realiseren. De Omgevingsvisie en -verordening zijn beide op 1 maart 2019 in werking getreden. Op 14 januari 2023 heeft Provinciale Staten (PS) voor het laatst de Omgevingsverordening geactualiseerd.

Omgevingsvisie Gaaf Gelderland De provincie wil Gelderland in de toekomst 'Gaaf' houden, en vindt dat we daar nu wat voor moeten doen. De provincie staat voor stevige uitdagingen. Er zijn nationale ontwikkelingen die ook Gelderland raken. Bij het 'gaaf' houden van Gelderland staan een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal. De focus ligt op duurzaamheid, verbondenheid en een krachtige economie als werkende bestanddelen voor een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Om de focus op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland uit te werken, streeft de provincie zeven samenhangende ambities na. Met behulp van deze zeven ambities geeft de provincie hier uitvoering aan: 1. 2. 3. 4. 5.

Energietransitie: van fossiel naar duurzaam; Klimaatadaptie: omgaan met veranderend weer; Circulaire economie: sluiten van kringlopen; Biodiversiteit: werken met de natuur; Bereikbaarheid: duurzaam verbonden;

Toelichting (vastgesteld)

15

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort 6. Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio; 7. Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam. Voor dit bestemmingsplan zijn met name de ambities voor klimaatadaptatie en het woon- en leefklimaat van toepassing.

Woon- en leefklimaat Om Gelderland voor mensen en bedrijven aantrekkelijk te houden, is de kwaliteit van de leefomgeving van groot belang. Bovendien draagt een goede kwaliteit van de leefomgeving bij aan gezondheid. Goed bereikbare voorzieningen, aansprekende evenementen, unieke cultuurhistorie, inspirerende culturele voorzieningen, een mooie natuur; het is allemaal van belang. Ook goed wonen hoort daarbij. Gelderland heeft op woongebied een bijzondere positie met uiteenlopende woonkwaliteiten, zowel stedelijke als landelijke. De Gelderse streken hebben ieder hun eigen aard, waar mensen zich thuis en verbonden met elkaar voelen. In onze groeiende Gelderse steden komen veel activiteiten samen. Tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in een vitaal platteland, juist als daar krimp plaatsvindt. Om het landschap open, groen en het voorzieningenniveau op peil te houden en leegstand te voorkomen, is bouwen binnen bestaand stedelijk gebied het vertrekpunt. De provincie geeft de voorkeur aan het benutten van bestaande gebouwen en gaat voor concentraties van bebouwing. Pas als er geen andere goede mogelijkheden zijn, kan worden uitgebreid aan de randen van de steden of dorpen.

Klimaatadaptatie Het klimaat is merkbaar aan het veranderen, waarbij hoosbuien, extreme hitte en langdurige droogte hierbij goede voorbeelden van zijn. Provincie Gelderland wil zich voorbereiden op het veranderende klimaat door in te zetten op het tegengaan van de bijbehorende risico's en gevaren. Dit heeft prioriteit: In 2050 wil Gelderland optimaal beschermd zijn en kunnen meebewegen met het veranderend klimaat. De provincie Gelderland werkt hierbij vooral vanuit haar betrokkenheid bij waterveiligheid, waterkwaliteit, bodem en natuur. Daarnaast wordt er rekening gehouden met de variatie van de Gelderse streken. De provincie Gelderland wil met haar partners verder kijken. Bij de aanleg, inrichting, veiligheid en leefbaarheid van de gebouwde omgeving nemen we de gevolgen van het veranderende klimaat mee en maken afspraken over hoe met de risico's om te gaan. Klimaatbestendig werken is daarbij voor de provincie Gelderland een logische voorwaarde als er samengewerkt wordt met anderen. Verschillende ontwikkelingen binnen toerisme en recreatie horen hier ook bij. Deze ontwikkelen wil de provincie Gelderland benutten. Hierbij is het van belang dat de ontwikkelingen passen bij de Gelderse kwaliteiten. De provincie streeft naar een op de toekomst toegerust beschermend klimaatbeleid zodat Gelderland versterkt wordt voor nu en in de toekomst.

Naast de nieuwe focus en ambities zijn er vijf wettelijk verplichte planfiguren voor het provinciaal beleid voor de leefomgeving. Deze gaan sinds 2014 op in de Omgevingsvisie. Het gaat om de planfiguren voor ruimte, natuur, water, milieu, en verkeer en vervoer. Vanuit de Omgevingsvisie volgen voor deze planfiguren een aantal specifieke uitwerkingen in programma's of kaders binnen de provinciale omgevingsverordening. Een aantal voorbeelden binnen de planfiguren zijn: 1. 2. 3. 4.

Ruimtelijk beleid: zonneparken en windturbines. Waterbeleid: bescherming oppervlakte- en grondwater, waterberging, natte landnatuur; Milieubeleid: stiltegebieden; Natuur- en landschapsbeleid: Natura2000-gebieden, Groene ontwikkelingszone, Gelders natuurnetwerk; 5. Verkeers- en vervoersbeleid: kwaliteit, doorstroming en veiligheid middels voorkomen, benutten en bouwen. Toetsing Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Het plan voorziet in de realisatie van minimaal 42 en maximaal 50 appartementen in de kern

16

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort Lichtenvoorde. Daarnaast wordt een economische schil op de begane grond ingevuld. Zo het zich laat aanzien in de fase van tervisielegging van het ontwerpbestemmingsplan, in de periode 14 juli tot 25 augustus 2023, zal er waarschijnlijk een gezondheidscentrum gevestigd worden. Bij de planvorming is rekening gehouden met de provinciale ambities ten aanzien van energietransitie, klimaatadaptatie, en woon- en leefomgeving. Doordat de woningen gasloos worden gebouwd, vermindert de behoefte naar fossiele brandstoffen. Verder worden de woningen BENG (bijna energieneutraal) gerealiseerd. Derhalve draagt het plan bij aan de ambitie ten aanzien van energietransitie. Ten aanzien van klimaatadaptatie wordt in het plan specifiek rekening gehouden met wateroverlast, droogte en hitte. Dit wordt verder onderbouwd in paragraaf Omgevingsverordening Gelderland. Tot slot draagt het plan bij aan de ambitie van de provincie voor dynamische, diverse en duurzame woon- en leefomgevingen. Het plan voorziet namelijk in de bouw van woningen welke geschikt zijn voor uiteenlopende doelgroepen, zoals starters en senioren, en welke gebouwd worden in verschillende prijssegmenten.

Omgevingsverordening Gelderland De provincie beschikt over verschillende instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Om samen een Gaaf Gelderland te bereiken, legt de provincie Gelderland bij het uitvoeren van de taken de focus op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. De provincie geeft hier richting aan door gezamenlijk zeven samenhangende ambities na te streven op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid; economisch vestigingsklimaat en woon- en leefklimaat. In de verordening heeft de provincie Gelderland alleen regels opgenomen als dit nodig is om de provinciale ambities waar te maken of wettelijke plichten na te komen. Net als de Omgevingsvisie richt de Omgevingsverordening zich op de inrichting en kwaliteit van de Gelderse leefomgeving. De provincie heeft daarom bijna alle regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, natuur, water, verkeer en bodem in deze verordening opgenomen. Hiermee wordt voorgesorteerd op de komst van de Omgevingswet.

Wonen, instructieregel bestemmingsplan doorwerking regionale woonagenda (art. 2.2) In de verordening wordt aangegeven dat nieuwe woningen alleen mogelijk zijn als die ontwikkeling past binnen een door Gedeputeerde Staten vastgestelde regionale woonagenda. Als een ontwikkeling niet past binnen de vigerende regionale woonagenda, kan een bestemmingsplan vooruitlopend op de eerstvolgende actualisatie van de regionale woonagenda nieuwe woningen toch mogelijk maken onder de volgende voorwaarden: er wordt voldaan aan de eisen van de Ladder voor duurzame verstedelijking; de ontwikkeling past binnen het meest recente provinciale beleid; er heeft aantoonbaar regionale afstemming plaatsgevonden over deze ontwikkeling, en Gedeputeerde Staten stemmen in met deze ontwikkeling. Instructieregel klimaatadaptie (art. 2.65b) De provinciale omgevingsverordening die op 1 februari 2022 van kracht is geworden bevat de instructieregel klimaatadaptie (2.65b). Voor zover een bestemmingsplan een nieuwe activiteit of ontwikkeling mogelijk maakt, moet op basis van deze instructieregel de toelichting bij het bestemmingsplan een beschrijving bevatten van de maatregelen of voorzieningen die worden getroffen om de risico's van klimaatverandering te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt.

In die beschrijving moeten in ieder geval de volgende aspecten worden betrokken: waterveiligheid, wateroverlast, droogte en hitte. Voor de beschrijving kan gebruik worden gemaakt van de opgestelde klimaatatlas.

Toetsing Omgevingsverordening Gelderland De regionale woonagenda wordt behandeld in paragraaf 3.5. Daar is onderbouwd hoe voorliggend plan

Toelichting (vastgesteld)

17

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort voldoet aan de regionale woonagenda, waarmee het plan derhalve voldoet aan de instructieregel uit artikel 2.2 lid 1 van de provinciale omgevingsverordening. De Klimaatatlas Oost Gelre toont de effecten van klimaatverandering voor onze gemeente. Daarmee is het een belangrijk hulpmiddel om de voorwaarden uit de instructieregel klimaatadaptatie te toetsen. De klimaatatlas is tot stand gekomen in een samenwerking tussen de gemeente en Waterschap Rijn en IJssel. Wateroverlast (extreme neerslag), droogte, hittestress en waterveiligheid (overstromingen) voor het jaar 2050 komen aan bod. Het plangebied is geanalyseerd met behulp van de atlas. Hieronder zijn de conclusies per aspect gegeven. Wateroverlast. Voor wateroverlast is gekeken naar extreme neerslag. Er is gekeken naar korte (2 uur) en lange buien (48 uur) in het jaar 2050. Voor de lange buien geldt dat het plangebied begaanbaar blijft en panden maar een klein risico lopen. Dit is het geval voor twee scenario's: 120 mm in 48 uur (kans 1x per 100 jaar) en 160 mm in 48 uur (kans 1x per 1000 jaar). Voor de korte buien is gekeken naar een tijdsduur van 1 en 2 uur, met respectievelijk 70 mm neerslag (kans 1x per 100 jaar) en 160 mm neerslag (kans 1x per 1000 jaar) voor het jaar 2050.

Voor deze buien ligt het plangebied in een relatief kwetsbaar gebied waarbij panden een gemiddeld tot groot risico lopen en wegen onbegaanbaar worden. Maatregelen om dit tegen te gaan zijn daarom ook nodig. Droogte. Voor droogte is het van belang om te weten hoe diep het grondwater zit, zodat planten en gewassen tussen regenbuien door hieruit water kunnen onttrekken. Bij te diep grondwater is dat immers niet mogelijk en droogt de omgeving uit. Ook funderingen van gebouwen kunnen het gebied tussen 1,2 en 2,5 meter onder maaiveld zit. De geologische overzichtskaarten en grondkaart van Nederland schatten het grondwater op ongeveer 1,5 meter. Daarmee is het plangebied als beperkt droogtegevoelig te bestempelen. Door de aanleg van wadi's wordt voorkomen dat het gebied te maken krijgt met onevenredige droogte. Daarnaast blijven de nodige bomen behouden in de directe nabijheid van het appartementencomplex. Zo kunnen de voorziene loofbomen en struiken in deze groene verbindingen: (1) een aanzienlijk deel van het regenwater opvangen, (2) het regenwater langer vasthouden, (3) de bodem beschermen van rechtstreeks zonlicht. Dit alles gaat de droogte in het plangebied tegen. Hittestress. Hittestress is een term die aangeeft dat een sterk verhoogde gevoelstemperatuur optreedt welke zorgt voor gezondheidsrisico's.

Langdurig aanhoudende hitte kan leiden tot klachten als vermoeidheid, concentratieproblemen en hoofdpijn. Er bestaat ook verhoogde kans op uitdroging en oververhitting. In het ergste geval kunnen mensen hieraan overlijden. In de fysieke omgeving verhoogt de aanwezigheid van verhard oppervlak de gevoelstemperatuur en daarmee de hittestress, terwijl de aanwezigheid van schaduw en groen deze verlaagt. Het plangebied beslaat 6.126 m2. Met de ontwikkeling wordt hiervan circa 2.000 m² halfverhard (toepassing open-verharding zoals grasbeton). In het plangebied wordt ongeveer 500 m² aan wadi voorzien. Daarnaast wordt het plangebied ingevuld met behoud van zoveel mogelijk bomen. Er is hier geen rekening gehouden met groene aangrenzende percelen die eveneens een positieve invloed hebben op de klimatologische omstandigheden. Met de aangegeven verhouding verhard en onverhard wordt aantoonbaar geacht dat het plan voorzien is om te gaan met hittestress. De hoeveelheid water en groen zal de (gevoels-)temperatuur in het gebied aanzienlijk verminderen. De geplande nieuwbouwwoningen zijn tevens goed geïsoleerd conform de huidige normen. Daarmee zijn de woningen ook minder gevoelig voor opwarming wat relevant is voor warmte in de nachtelijke periode. Overstroming. In de nabijheid van de planlocatie zijn geen dijken of andere (regionale) waterkeringen aanwezig.

De wadi's gecombineerd met de aanwezigheid van loofbomen en veel grasgebied maken dat overstromingen of wateroverlast tot een minimum beperkt zijn. Het gaat hier om twee appartementencomplexen. Van wateroverlast in de appartementen zal geen sprake zijn door overstromingen. In de wadi's wordt het water enige tijd vastgehouden. Overleg waterschap. De plannen zijn voor overleg gestuurd aan Waterschap Rijn en IJssel. Uit een digitale watertoets is gebleken dat met het plan geen waterschapsbelangen worden geraakt. De plannen zijn akkoord bevonden door het waterschap, waarmee voldaan wordt aan de laatste voorwaarde omtrent klimaatadaptatie (artikel 2.65b) uit de provinciale verordening. Er hoeven geen specifieke maatregelen te worden getroffen. De voorgenomen ontwikkeling sluit aan bij de provinciale Omgevingsvisie en de regels op het gebied van 'wonen' en 'klimaatadaptatie'. De ontwikkeling is daarmee in overeenstemming met het provinciaal beleid.

18

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

Conclusie Provinciaal beleid Het plan is in overeenstemming met de relevante kaders uit het hiervoor omschreven provinciaal beleid.

3.5

Regionaal beleid

Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012 De regionale structuurvisie is een actualisatie van de regionale structuurvisie uit 2004. Er is gekozen voor een actualisatie, omdat er zich een aantal relevante en ingrijpende economische en maatschappelijke ontwikkelingen hebben voorgedaan, zoals: energietransitie en het inspelen op de gevolgen van de klimaatveranderingen; bevolkingsverandering, krimp, vergrijzing en ontgroening; en de veranderingen in de landbouw en het landelijk gebied. De visie gaat ervan uit dat deze ontwikkelingen gevolgen kunnen hebben voor de manier waarop er nu gewoond, geleefd en gewerkt wordt in de regio Achterhoek. Ze hebben invloed op de wijze waarop geld verdiend wordt in de regio. Wijzigingen hierin kunnen ruimtelijke consequenties hebben. De geactualiseerde visie wil richting geven aan het regionaal ruimtelijk beleid om de transitieopgaven op juiste wijze te kunnen faciliteren. Dit door belangrijke ruimtelijke thema's te agenderen en hierop afstemming tussen gemeenten te zoeken. Het doel hiervan is om ook in de toekomst te kunnen spreken van een vitale, regionale economie en een zeer prettige omgeving om in te wonen en te recreëren. De visie gaat uit van waardeontwikkeling door het toevoegen van kwaliteit als motor achter ruimtelijke ontwikkelingen. Flexibiliteit is nodig om het kwalitatieve aanbod en vraag goed op elkaar af te kunnen stemmen.

De ruimtelijke visie richt zich niet op een ruimtelijk eindbeeld, maar streeft juist flexibiliteit na. Het leidende principe is een omslag 'van sturen naar begeleiden'. Dit om kansen te pakken en tegelijkertijd te werken aan behoud en versterking van ruimtelijke kwaliteit. Met de visie wordt regionale afstemming beoogd in de keuzes in de ruimtelijke ontwikkeling op lokaal niveau. Dit door het benoemen van ruimtelijke speerpunten. Als regionale speerpunten worden genoemd: omgaan met de krimp (bevolkingsdaling), externe relaties, veranderingen in het landelijk gebied, en overstap naar duurzame energie.

Toetsing Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012 Feit is dat er in de Achterhoek geen sprake meer is van bevolkingsdaling, maar juist van groei. Vooral hierom is er behoefte aan extra woningen. Voorliggend plan ziet toe op de afronding van een woningbouwgebied en voorziet in aantrekkelijk woongebied. Hiermee betreft het geen ontwikkeling welke toeziet op verandering in het landelijk gebied. De ontwikkeling past wel binnen de regionale structuurvisie. Zo is er in onderhavig plan sprake van een plan wat bijdraagt aan vitale kernen en het toevoegen van kwaliteit in de regio. Door het realiseren van levensloopbestendige woningen, is het voor deze doelgroep mogelijk zich in de Achterhoek te vestigen. Tot slot worden de woningen BENG (bijna energieneutraal) gebouwd met oog voor duurzaamheid. Op basis van het voorgaande wordt geconcludeerd dat het plan voldoet aan de Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012.

Regionale woonagenda Achterhoek 2023-2030 Op 4 maart 2023 heeft de gemeenteraad van Oost Gelre de Regionale woonagenda Achterhoek 2023-2030 ('Goed wonen in een vitale regio') vastgesteld als opvolger van de Regionale woonagenda 20152025. De directe aanleiding hiervoor zijn de veranderingen op de woningmarkt, in woonbehoeftes en

Toelichting (vastgesteld)

19

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort de wens om wonen meer dan voorheen te bezien als een integrale gebiedsopgave. De vorige regionale woonagenda (2015) ging uit van een krimpscenario. De bevolking in de Achterhoek neemt inmiddels toe en ook de woonbehoeftes veranderen. Er komen meer ouderen, kleine huishoudens en starters vinden moeilijk een plek op de woningmarkt. Alle reden om het bestaande beleid op wonen te actualiseren en doelstellingen aan te passen. In de woonagenda is de woningbehoefte in beeld gebracht op basis van drie belangrijke factoren. Dat zijn de grotere en gewijzigde woonbehoeftes uit onze regio zelf, de behoefte aan aanvullende arbeidskrachten en de toenemende trek naar de Achterhoek vanuit andere delen van het land. De woonagenda is gericht op de huisvesting van alle doelgroepen. Daartoe behoren starters op de woningmarkt, ouderen, en inwoners behorend tot de bijzondere aandachtsgroepen. Dit vraagt om een passend woningaanbod, waarvan een aanzienlijk deel betaalbaar moet zijn zowel in het koop- als in het huursegment. Deze nieuwe agenda kent vier programmalijnen: Vergroten woningvoorraad en versnelling productie De ambitie is om 11.500 extra woningen te realiseren in de Achterhoek. Hiermee wil de regio haar woningvoorraad flink en versneld uitbreiden. Het streven is om 1.200 woningen per jaar te realiseren.

De gemeenten, de provincie en het Rijk maken in de Regionale Woondeal onder voorwaarden afspraken om tot en met 2030 in ieder geval 8.390 woningen te bouwen in de Achterhoek (waarvan 1.500 woningen in de gemeente Oude IJsselstreek). Investeren in kwaliteit bestaande woningvoorraad De ambitie is om zoveel mogelijk woningen kwalitatief en energetisch te verbeteren. Met verbeteren wordt verduurzamen, levensloopbestendig maken en/of herstructurering bedoeld. De Achterhoek, een plek voor iedereen Er wordt fors geïnvesteerd in een toename van betaalbare woningen. Hiermee wordt ingezet op een evenwichtig woningaanbod in de regio. De Achterhoekse gemeenten geven elkaar de ruimte om te bouwen passend bij de lokale behoefte, tegelijkertijd wordt gezamenlijke verantwoordelijkheid genomen om de extra vraag van jonge huishoudens, starters, ouderen, arbeidskrachten en aandachtsgroepen te kunnen beantwoorden. Er wordt daarbij zoveel mogelijk aangesloten bij de ambities van het Rijk om tot en met 2030 tweederde van de nieuwbouw in het betaalbare segment toe te voegen. Daarbij wordt het volgende nieuwbouwprogramma gehanteerd bij projecten van twintig of meer woningen: 28% sociale huur, 32% betaalbare koop tot € 355.000,- (prijspeil 2022) en middenhuur (tot € 1.000,- per maand of minder). Voor starters ligt de betaalbaarheidsgrens vast op maximaal € 250.000,- (prijspeil 2022).

Bij minder dan twintig woningen vindt maatwerk plaats, met inachtneming van de gewenste kwaliteit zoals opgenomen in de regionale woonagenda. Elke gemeente is verantwoordelijk dat over het gemeentelijk totaal de verdeling in betaalbaarheid gehaald wordt. Wonen als integrale gebiedsopgave Vanuit de regionale woonagenda worden regionale woonstrategieën benoemd. Woonstrategieën zijn regionale aanpakken om op integrale wijze invulling te geven aan de woningbouw en transformatieopgaven in alle Achterhoekse gemeenten, passend bij de gebiedseigen opgaven en context. Het gaat daarbij om de volgende woonstrategieën: 1. Vergroten differentiatie woningaanbod in vitale kernen en buurten; 2. Vergroten aanbod van stedelijke woonmilieus; 3. Goed en bereikbaar wonen rondom mobiliteitsknooppunten; 4. Ruimte voor nieuwe woonconcepten in een toekomstbestendig landelijk gebied. Toetsing Regionale woonagenda Achterhoek 2023-2030 Het plan voorziet in de bouw van minimaal 42 en maximaal 50 appartementen en moet daarmee voldoen aan het nieuwbouwprogramma uit de regionale woonagenda. Het plan behelst naast de appartementen (gestapeld) de invulling van een economische schil, waar naar alle waarschijnlijkheid een gezondheidscentrum zich zal vestigen. Het aanbod aan appartementen is voor verschillende doelgroepen bedoeld (starters, doorstromers en senioren).

Daarmee wordt aangesloten bij de uitgangspunten van de Regionale woonagenda 2023-2030.

20

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

De appartementen worden opgedeeld in vier categorieën, namelijk: 1. 2. 3. 4.

18 huurappartementen in de middeldure huur; 8 goedkope koopappartementen; 8 middeldure koopappartementen; 8 dure koopappartementen.

Met het plan wordt echter niet voorzien in sociale huur. Op dit punt wordt derhalve afgeweken van de regionale woonagenda. De reden hiervoor is dat met dit bouwplan ingezet wordt om het tekort aan middeldure huurwoningen binnen de gemeente Oost Gelre op te lossen. Dit plan voorziet in ieder geval in een deel van de behoefte aan middeldure huurwoningen. De gemeente Oost Gelre verwacht dat door het aanbieden van middeldure huurwoningen de doorstroming vanuit sociale huurwoningen op gang komt. Gezien de grootte van de te bouwen middeldure huurwoningen ligt de grootte van die woningen dicht in de buurt bij de grootte van sociale huurwoningen. Ook qua huurprijs zal het verschil niet exorbitant groot zijn. Het feit dat sociale woningbouw niet alsnog binnen het bouwproject Richterspoort is opgenomen komt doordat de basis voor de bouwontwikkeling al in 2021 was afgerond. Na 2021 is ingezet op het zoeken naar een goede stedenbouwkundige invulling binnen de vastgestelde kaders. De selectieprocedure van een bouwbedrijf en de loting is al ingezet voordat het Nationale Woon- en Bouwagenda in maart 2022 is gepubliceerd. De gemeente Oost Gelre zet voor dit bouwontwikkeling in op een gevarieerd aanbod in type appartementen. Binnen andere bouwlocaties worden voldoende sociale woningen gerealiseerd.

In groter verband worden binnen de gemeente Oost Gelre voldoende verschillende woningtypen gebouwd binnen de verdeling die het Rijk voorstelt. De gemeente Oost Gelre bouwt 370 woningen méér dan de vraag vanuit het Rijk.

Chronologie planontwikkeling en nieuwe woonagenda's Het ontwerpbestemmingsplan 'Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort' ligt vanaf 14 juli 2023 gedurende 6 weken ter inzage. Aan deze tervisielegging gaat een lange voorbereidingsperiode vooraf. Al voordat in maart 2022 de Nationale Woon- en Bouwagenda (NWBA) gepubliceerd werd, heeft de gemeente Oost Gelre haar uitgangspunten al bepaald in het stedenbouwkundig plan. De gemeente sluit aan bij de Regionale woonagenda Achterhoek 2023-2030. Deze is geldend vanaf 4 maart 2023. Op het moment dat de vereisten vanuit de NWBA duidelijk werden in maart 2022, heeft de gemeente gekeken naar de mogelijkheid tot aanpassing van lopende nieuwbouwprojecten. Er is concreet gekeken naar het in lijn brengen met de verdeling sociaal, betaalbaar en overig. Daarbinnen is ook gekeken naar de door het Rijk gehanteerde maximum prijzen voor deze categorieën. Voor Richterspoort betekende dat in mei 2022 een keuze voor het bouwbedrijf die dit plan gaat ontwikkelen. Wel is het onwenselijk en onhaalbaar werd geacht om het plan in dat stadium (opnieuw) aan te passen ten behoeve van het toevoegen van sociale huur (28%) e.e.a. conform NWBA (en uiteindelijk Regionale woonagenda Achterhoek 2023-2030).

De argumenten voor die conclusie zijn als volgt: De gemeente had in 2021 al ingestemd met het stedenbouwkundig plan, waarbij uit werd gegaan van een grove verdeling in 1/3e goedkoop, 1/3e middelduur en 1/3e duur. In het bouwproject de huursfeer, toegevoegd. De verhouding binnen het bouwproject is in balans. Toevoeging van extra sociale huur in dit stadium van de planvorming zou ten koste gaan van de kwaliteit van het al afgestemde plan. Verdere beperking door toevoeging sociale huur en vastleggen maximale prijzen zou het plan mogelijk financieel onhaalbaar maken. Het plan staat financieel al onder druk. Zoals het plan nu is en waarvoor het ontwerpbestemmingsplan ter visie is gelegd, zijn er geen problemen met de financiële haalbaarheid van dit plan. De onderzoeken voor het bestemmingsplan waren al uitgevoerd en akkoord bevonden. Aanpassing van het plan zou zorgen voor wijziging van de opzet en daarmee ook wijziging in de onderzoeken. Gestreefd is om het ontwerpbestemmingsplan vóór de datum van inwerkingtreding van de

Toelichting (vastgesteld)

21

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort Omgevingswet per 1 januari 2024. Dat is gelukt. Door het plan aan te passen zou deze onder nieuwe wetgeving in procedure gebracht moeten worden. De gevolgen daarvan voor de planning waren toen niet te overzien, maar het zou voor grote vertraging hebben gezorgd. Dit terwijl juist nu versnelling in de woningbouw van groot belang is. Conclusie Regionaal beleid Op basis van het voorgaande wordt geconcludeerd dat het plan voldoet aan de Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012. Het plan voldoet echter niet geheel aan de Regionale woonagenda 2023-2030. Binnen dit beleid wordt echter de mogelijkheid geboden af te wijken. Hiervoor is in het voorgaande deel een zorgvuldige onderbouwing gegeven. Er is aangetoond dat afwijking noodzakelijk is, omdat aanpassing van het plan aan het regionale beleid ingrijpende gevolgen met zich meebrengt. Procedureel en financieel komt de ontwikkeling hiermee in de problemen, terwijl juist nu versnelling in de woningbouw van groot belang is. Hiermee is aangetoond dat voldaan kan worden aan de afwijkingsmogelijkheid binnen het regionale beleid.

3.6

Gemeentelijk beleid

Woonvisie 2023-2027 Op 4 juli 2023 heeft de gemeenteraad de Woonvisie 2023-2027 voor Oost Gelre vastgesteld. De rijksoverheid heeft de landelijke woondeal vastgesteld. Deze is vertaald in de regionale woonagenda. Hieruit is de lokale woonvisie voor Oost Gelre ontstaan in samenwerking met andere gemeenten in de regio. In deze woonvisie staat hoe in Oost Gelre de lokale uitdagingen op de woningmarkt opgepakt worden. In de woonvisie komen drie ambities naar voren: Meer woningen bouwen Met de Rijksoverheid is afgesproken dat Oost Gelre tenminste 895 woningen gaat bouwen. De ambitie van de gemeente ligt echter hoger, namelijk in 9 jaar 1.265 woningen bouwen. Dat is 140 woningen per jaar. Meer variatie in woningen Er wordt gericht op de bouw van betaalbare woningen. Een derde van de woningen die gebouwd worden zijn bedoeld voor sociale huur. Nog eens een derde bestaat uit betaalbare koopwoningen tot € 355.000. Verder is er aandacht voor woningen die geschikt zijn voor ouderen (traploos, levensloopbestendig) en voor kortere perioden (flexwonen). Duurzaamheid, natuur en klimaat Aansluiting wordt gezocht bij het advies van de Rijksoverheid. Regenwater wordt opgevangen, vastgehouden en afgevoerd. Dat voorkomt droogte en wateroverlast. Hitte wordt beperkt door verharding waar kan te vervangen voor groene oplossingen.

Tot slot is er aandacht voor CO2uitstoot, verduurzaming van bestaande woningen en een combinatie van circulair en natuurinclusief bouwen.

Toetsing Woonvisie 2023-2027 Het plan voorziet in het bouwen van meer woningen op een duurzame, klimaatbestendige manier. Het plan voorziet in een gevarieerd woningaanbod voor verschillende doelgroepen. In bijlage 7 van de woonvisie is de planvoorraad van de gemeente opgenomen. Richterspoort is in die voorraad meegenomen. Daarin is opgenomen dat met het plan binnen 39 appartementen worden gebouwd. Over de gehele planvoorraad gekeken wordt voldaan aan de gevraagde verdeling sociale huur en betaalbare koop. Elke gemeente is verantwoordelijk voor het feit dat over het gemeentelijk totaal aantal (nieuwe) woningen de verdeling in betaalbaarheid gehaald wordt. In het totaal van de nieuwbouwplannen op woningbouwgebied ziet de gemeente Oost Gelre toe dat deze verdeling in woningtypen ook wordt gehaald. Het plan Richterspoort voorziet in verschillende typen appartementen in verschillende prijsklassen. Naast koopappartementen zijn ook huurappartementen te verkrijgen. Richterspoort maakt onderdeel uit van het totale woningbouwprogramma in Oost-Gelre. Hiermee wordt geconcludeerd dat

22

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort voorliggend plan past in de algehele planvoorraad en ambities van de Woonvisie 2023-2027.

Economische visie – Economie Voorop! Een sterke economie is een van de belangrijkste voorwaarden om te kunnen blijven bouwen aan een gezonde gemeente. Werk is daarbij een van de belangrijkste pijlers. Werk biedt mensen de kans tot ontwikkeling, het bevordert de integratie, biedt sociale contacten en structuur en betrekt de burger bij de samenleving. Participatie, zelfontplooiing en inkomen staan in nauwe relatie tot gezondheid en welzijn. De gemeentelijke rol ligt in het nemen van verantwoordelijkheid voor het algemene vestigingsklimaat, het faciliteren en stimuleren van ondernemerschap, bijdragen aan netwerken en verbindingen in de regio, bijdragen aan de verbinding onderwijs en arbeidsmarkt, zorgen voor goede woonvoorzieningen en geschikte werklocaties. Op verzoek van het college van burgemeester en wethouders en de raad van de gemeente Oost Gelre is de Economische visie tot stand gekomen. De ontwikkelingen nu en in de toekomst van onze gemeente zijn aanleiding geweest om te onderzoeken waar de gemeente Oost Gelre op dit moment staat, wat al wordt gedaan en wat er de komende jaren moet worden aangepakt om een aantrekkelijke gemeente te blijven en nog aantrekkelijker te worden voor huidige en nieuwe inwoners en ondernemers.

De opgestelde economische visie bestaat uit een aantal speerpunten waar de focus op gelegd wordt en de hierbij behorende doorvertaling in concrete acties en inspanningen. De economische uitvoeringsagenda is een zogenoemd 'levend document', dat na vaststelling bijgewerkt en aangevuld kan worden.

Toetsing Economische visie – Economie Voorop! Met het plan wordt voorzien in goede woonvoorzieningen. Binnen de economische visie wordt dit gezien als één van de kerntaken van de gemeente. Met het plan wordt derhalve voldaan aan de Economische visie – Economie Voorop!.

Welstandsbeleid Oost Gelre 2017 Met het welstandsbeleid wordt richting gegeven aan gebouwen en het landschap in de gemeente Oost Gelre. Wat is belangrijk om te behouden of te beschermen en op welke plekken kunnen de burgers meer vrijheid van handelen krijgen. Deze keuze vormt de politieke component van het welstandsbeleid. De gemeenteraad heeft aangegeven meer "vrijheid" te willen en meer te willen "inspireren". Het beleid is gericht op deregulering: voor minder bouwaanvragen een welstandstoets gebaseerd op minder en duidelijkere regels. Op de vraag hoe eventueel welstandstoezicht zou moeten plaatsvinden, wordt hier al een voorlopig antwoord geformuleerd: niet door te omschrijven hoe het gebouw moet worden, maar door aan te geven waarop de beoordeling van het ontwerp gebaseerd moet worden. Het welstandsbeleid biedt concreet gereedschappen (handvatten) voor burgers, ondernemers en gemeente om samen aan de slag te gaan met nieuwe ruimtelijke initiatieven. Aan het welstandsbeleid is een Inspiratiedocument gekoppeld. Dit document vormt een belangrijke basis voor het welstandsbeleid. In dit document zijn de kernkwaliteiten voor Oost Gelre beschreven. Deze kernkwaliteiten en kansen voor de kernen bieden aanknopingspunten ter inspiratie voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.

Toetsing Welstandsbeleid Oost Gelre 2017 Bij de aanvraag omgevingsvergunning worden de woningen getoetst aan het Welstandsbeleid. Zo wordt voldaan aan het Welstandsbeleid Oost Gelre 2017. Het bouwplan Richterspoort is van een positief welstandsadvies voorzien.

Toelichting (vastgesteld)

23

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort

Erfgoednota 'Wi-j doet 't samen' 2017-2020 Cultuur en erfgoed dragen bij aan de economie en de maatschappij. Zij dragen bij aan het toerisme en aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven en bewoners. Door de gemeenten Winterswijk, Aalten en Oost Gelre is gezamenlijk de erfgoednota opgesteld. Het beleven van erfgoed is een van de ambities in deze nota om daarmee het (economisch) rendement te vergroten. Het doel van de nota is het vaststellen van ambities voor de ontwikkeling en instandhouding van het erfgoed, zodat dit: op een goede wijze kan worden doorgegeven aan de volgende generatie; een inspiratiebron en motor kan zijn voor nieuwe ontwikkelingen; een verbinding vormt tussen diverse beleidsterreinen, organisaties en de drie gemeenten; de identiteit onderstreept en versterkt. Toetsing Erfgoednota 'Wi-j doet 't samen' 2017-2020 Bij de ontwikkeling zijn geen monumentale of karakteristieke panden betrokken. Het plan past binnen Erfgoednota 'Wi-j doet 't samen' 2017-2020.

Integraal verkeersprogramma Oost Gelre 2014-2024 Het Rijk en de provincies leggen hun verkeer- en vervoersbeleid vast in een beleidsplan. Gemeenten zijn vrij in de manier waarop zij hun beleid vastleggen. Het is wel een verplichting om aan te geven hoe het verkeer- en vervoersbeleid in de gemeente wordt vormgegeven. Hiervoor heeft de gemeente Oost Gelre, in navolging van het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoer Plan 2011-2015 (GVVP), het "Integraal verkeersprogramma Oost Gelre 2014-2024" vastgesteld. Aansluitend is een parkeerdrukonderzoek uitgevoerd. De resultaten hiervan zullen worden meegenomen in de toelichting van onderhavig bestemmingsplan (zie paragraaf 4.12). Hiermee is de verkeersdruk en het parkeren specifiek gewogen in relatie tot de voorzieningen die in de buurt van het project Richterspoort aanwezig zijn. Het uitvoeringsprogramma (hoofdstuk 6) heeft betrekking op de periode 2014-2018 en wordt geactualiseerd. Waar voorheen het GVVP zich vrijwel uitsluitend beperkte tot een aantal maatregelen die slechts betrekking hadden op de verkeersproblematiek, is nu gekozen voor een opzet die de oplossing van verkeers- en vervoersproblemen in een breder kader plaatst. De hernieuwde insteek voorziet in een integrale benadering van het verkeer in een landschappelijke en ruimtelijke omgeving. Verkeer is vaak een afgeleide van ruimtelijke ontwikkelingen.

Vanuit deze integrale benadering zijn er ambities, aandachtspunten en beleidsprincipes in beeld gebracht. Dit leidt tot een concreet uitvoeringsprogramma om de komende jaren aan te werken.

Toetsing Integraal verkeersprogramma Oost Gelre 2014-2024 In voorliggend geval zijn de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie als gevolg van de ontwikkeling van belang. Er is nader onderzoek gedaan naar het parkeren in de directe omgeving van het bouwproject Richterspoort in relatie tot deze nieuwbouw (zie paragraaf 4.12). Hieruit volgt dat er voldoende parkeergelegenheid is binnen het plangebied en de omgeving.

Geluidsbeleid gemeente Oost Gelre Geluid is een belangrijke bron van hinder en zelfs een mogelijk gevaar voor de volksgezondheid. Naar schatting een miljoen mensen in Nederland ondervinden ernstige hinder van geluid. Belangrijke bronnen zijn wegverkeer en in minder mate railverkeer en industrielawaai. Ook buren zijn belangrijke veroorzakers van geluidhinder. Het is daarom belangrijk om in het gemeentelijke geluidbeleid hinder ten gevolge van geluid te reduceren. Stilte (het ontbreken van hinderlijk geluid) is een belangrijke kernkwaliteit van de Achterhoek. Deze kwaliteit is het waard om beschermd te worden. Daarnaast is het een belangrijke gemeentelijke taak om ruimte te bieden aan (geluidproducerende)

24

Toelichting (vastgesteld)

bestemmingsplan Woonwijken Lichtenvoorde, Richterspoort bedrijvigheid en verkeer. Een goede balans daartussen is de uitdaging van dit beleidsstuk. Op 11 februari 2020 heeft de gemeenteraad het nieuwe 'Geluidbeleid Oost Gelre' vastgesteld. Met dit beleid worden de uitgangspunten en de normen van het Activiteitenbesluit als basis genomen voor het bepalen van de geluidsnormen. Uitzondering hierop zijn agrarische bedrijven. Het Activiteitenbesluit kent wat betreft geluidnormering maar twee gebiedstypes (bedrijventerrein en al het overige) met twee bedrijfstypen (agrarisch en tankstations) als uitzondering. Dit staat in schril contrast met het 'oude' geluidbeleid van Oost Gelre waarin negen verschillende gebiedstypes en vele (streef-, grens- en plafond) waarden werden aangeduid. Het Activiteitenbesluit is nu voor het overgrote deel van de bedrijven van toepassing.

Toetsing Geluidsbeleid gemeente Oost Gelre In paragraaf 4.4 wordt nader ingegaan op het aspect geluidshinder door weg- en railverkeerslawaai en industrielawaai. In paragraaf 4.7 wordt nader ingegaan op milieuhinder, waaronder geluid, van omliggende bedrijfsmatige functies.

Beleidsvisie Externe veiligheid Als gevolg van enkele rampen en incidenten, zoals de vuurwerkramp in Enschede, is externe veiligheid een belangrijk thema geworden. Deze rampen en incidenten hebben ertoe geleid dat de Rijksoverheid diverse maatregelen heeft genomen om acht te krijgen op de risicobronnen in Nederland en het optimaliseren van de risicobeheersing rondom de risicobronnen. Maatschappelijk gezien hebben deze rampen eveneens een belangrijke bijdrage geleverd aan de bewustwording van het leven met veiligheidsrisico's. Helder is dat de huidige maatschappij nu eenmaal veiligheidsrisico's met zich meebrengt, maar dat er wel grenzen aan deze risico's gesteld moeten worden. Met de beleidsvisie externe veiligheid geeft de gemeente allereerst haar visie op de beheersing van veiligheidsrisico's binnen de gemeente. Het gaat dan om risico's als gevolg van de opslag, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen. Daarmee geeft de gemeente Oost Gelre eveneens haar ambitieniveau aan. Op basis van deze visie wordt een nadere invulling gegeven aan de beleidsvrijheid op het gebied van externe veiligheid. Zo wordt aangegeven hoe de gemeente omgaat met (de verantwoording van) het groepsrisico en de richtwaarde bij het plaatsgebonden risico bij (beperkt) kwetsbare objecten.

Daarnaast wordt aangegeven welke maatregelen genomen moeten worden om de geformuleerde ambities te realiseren en welke instrumenten daarvoor kunnen worden ingezet. De maatregelen worden uitgewerkt in andere gemeentelijke documenten (bestemmingsplannen/streekplannen, milieuvergunningen en rampenbestrijdingsplannen). In die zin bestrijkt de beleidsvisie zowel de beheersing van risico's als de bestrijding van een ramp wanneer die zich voordoet.

Toetsing Beleidsvisie Externe veiligheid In paragraaf 4.6 wordt er ten aanzien van voorgenomen ontwikkeling nader ingegaan op het aspect externe veiligheid.

Landschapsontwikkelingsplan 'Groen Licht voor het Landschap' Het Landschapsontwikkelingsplan is een beleidsnota van de gemeente waarin het landschapsbeleid is vastgelegd. Het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) biedt de mogelijkheid de landschappelijke eenheid en kwaliteit in de gemeente te versterken en toch ruimte te bieden aan bestaande bedrijven en nieuwe ontwikkelingen in de toekomst. In het LOP zijn elf landschapsensembles benoemd. Elk landschapsensemble kenmerkt zich door eigen karakteristieke landschapselementen. Het zijn meestal elementen die hier historisch gezien thuis horen, en soms varianten daarop die aansluiten bij het hedendaagse gebruik van het landschap. Die visie in het LOP is in hoofdlijnen: 'Groen licht voor het landschap, maar voor wat hoort wat!'