ab vergadering regio achterhoek dd 3 november 2021
Tekst van het document
MEMO Datum
: 2 november 2021
Van
: Niek Reinders
Aan
: college
Afdeling
: directie
Zaaknummer
: 63650-2021
Onderwerp
: AB-vergadering Regio Achterhoek van 3 november 2021
Op 3 november 2021 vindt de volgende vergadering plaats van het Algemeen Bestuur van Regio Achterhoek. Hierbij ontvangt u ons commentaar en ambtelijk advies naar aanleiding van de geagendeerde voorstellen en bespreekstukken. De conceptagenda van de AB-vergadering ziet er als volgt uit: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Opening en mededelingen Lobby Midterm review Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek Deelname Partners van Gelderland Bestuursrapportage jan-aug 2021 Projecten Verslag van de vergadering van 22 september 2021 Rondvraag
Hieronder gaan wij in op de agendapunten. ad 1. Opening en mededelingen Toelichting: Bij de stukken zit een memo van burgemeester Van Dijk van de gemeente Oude IJsselland (lid van het DB van Regio Achterhoek) naar aanleiding van de position paper van de VNG taskforce economisch herstel. In de position paper en de memo wordt ingegaan op de resultaten van de analyse die is opgesteld n.a.v. de coronacrisis, en met name de impact die dit heeft op (lokale) economie. De position paper biedt handvatten voor het Rijk, de regio, en de daarin deelnemende gemeenten, en gaat in op de zaken die nodig zijn om een duurzaam economisch herstel mogelijk te maken. ad 2. Lobby Advies: Kennisnemen van de lobbygerelateerde zaken en activiteiten. Toelichting: De volgende lobbygerelateerde zaken en activiteiten hebben plaatsgevonden, of zijn aanstaande: 1. Brief aan informateurs. Er wordt een nieuwe brief gezonden naar de nieuwe informateurs, om de eerder gedane (tekst)suggesties uit de brief van 23 april ook aan hen over te brengen, en hen uit te nodigen om de (in)formatie te laten plaatsvinden in de Achterhoek. 2. Lobby 2022. In 2022 zullen 12 werkbezoeken plaatsvinden, evenals Achterhoekse ontbijtsessies in Den Haag, en op 18 mei het jaarlijkse Lentediner. 3. SDG-regio.
In het kader van de Sustainable Development Goals is een uitvoeringsagenda opgesteld, dat binnenkort besproken wordt met de provincie in het kader van nadere uitwerking. Vervolgens zullen er sessie plaatsvinden met de Achterhoek Board, het AB en met de ministeries BuZa en LNV.
63650-2021:468154
4. Werkbezoeken. De volgende werkbezoeken hebben plaatsgevonden, of gaan plaatsvinden. Een toelichting treft u aan in de agendabundel bi het betreffende agendapunt: - 27-09-2021: Romke de Jong (D66) samen met VNO-NCW. Werkbezoek in het kader van innovatieve maakindustrie. - n.t.b.: Judith Tielen (VVD). Werkbezoek aan het Graafschap College. Dit bezoek zou eerder plaatsvinden op 28 september en 2 november. - 11-10-2021: Hanneke van der Werf (D66). Werkbezoek in het kader van ondermijning. Dit bezoek heeft plaatsgevonden in samenwerking met Oost Gelre. - 19-11-2021: Thom van Campen (VVD), Caroline van der Plas (BBB) en Pieter Grinswis (CU). Werkbezoeken in het kader van Achterhoek Gezond en in het kader van innovatieve landbouw. ad 3. Midterm review “Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek Advies: Instemmen met de gepresenteerde aanbevelingen. Opdracht geven voor het opstellen van een nieuwe bestuursopdracht, n.a.v. de midterm review en met inachtneming van eventuele opmerkingen en aanvullende aanbevelingen vanuit het AB. Toelichting: In de midterm review, die is opgesteld n.a.v. de bestuursopdracht “Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek”, worden 12 aanbevelingen gedaan voor de verdere positionering van de Achterhoek als grensregio.
De meeste aanbevelingen zijn concreet van aard en hebben mede tot doel om het grensoverschrijdend denken en acteren beter te verankeren in de governance-structuur. Ze hebben echter ook gevolgen voor de inzet van de Duitsland-coördinatoren. Terecht wordt opgemerkt dat de gevraagde capaciteit van de Duitsland-coördinatoren voor de regio op gespannen voet kan komen te staan met hun reguliere werkzaamheden die zij verrichten als adviseur voor hun gemeente. Daarom wordt voorgesteld om ten aanzien van hun ureninzet en de financiering daarvan hierover nadere afspraken te maken. ad 4. Deelname Partners van Gelderland Advies: Instemmen met het voorstel om deel te nemen aan de onderzoeksgroep van het participatief onderzoek “Partners van Gelderland”, en daarbij bepalen wie lid van de kerngroep wordt. Toelichting: In het verlengde van het Gelderse onderzoek naar haar bestuurskracht, start de provincie een vervolgonderzoek waarin ingegaan wordt op de bestuurskracht en de samenwerking met gemeenten en andere partners. Daarin zullen vijf samenwerkingsprojecten geanalyseerd worden. Achterhoek Ambassadeurs hebben de EUREGIO aangedragen als focus voor dit onderzoek, dat vanuit de Hogeschool Arnhem-Nijmegen begeleid zal worden. Het DB stelt voor om een of enkele Duitsland-coördinatoren aan te wijzen om zitting te nemen in de onderzoeksgroep.
Deze zullen vanuit hun rol hun eigen praktijk participatief en actiegericht gaan onderzoeken. Van hen zal gedurende 4 maanden ca. 1 dag per week gevraagd worden. Dit is een aandachtspunt voor het AB en de aan te wijzen coördinator. ad 5. Bestuursrapportage januari-augustus 2021 en 3e verzamelwijziging 2021 Advies: Instemmen met de volgende voorstellen: - € 20.000 reserveren/verplichten voor thuiswerkfaciliteiten voor de komende twee jaren; - budgetten Onderwijs & Arbeidsmarkt overhevelen naar 2022; - instemmen met de 3e (budgettair-neutrale) verzamelwijziging 2021. Toelichting: Met de bestuursrapportage januari-augustus 2021 worden de gemeenten geïnformeerd over de taken die de gemeenten gezamenlijk via de gemeenschappelijke regeling uitvoeren ten behoeve van de Achterhoek. De bestuursrapportage laat op dit moment zien dat het verwachte jaarresultaat € 63.000 bedraagt. Daarvan wordt voorgesteld om € 20.000 te reserveren voor thuiswerkfaciliteiten voor de medewerkers voor de komende 2 jaren. Dit is in het licht van de coronacrisis niet onlogisch. Daarmee blijft een positief resultaat over van € 43.000. Het verwachte renteresultaat ad € 15.000 wordt toegevoegd aan de algemene reserve.
63650-2021:468154
2
Verder wordt voorgesteld om de middelen voor het project ondersteunend vermogen (thematafel Onderwijs & Arbeidsmarkt) over te hevelen naar 2022, omdat de incidentele gelden van de provincie nog niet allemaal besteed zijn in 2021. Dat geldt eveneens voor het voordeel ad € 32.000 dat ontstaan is als gevolg van de inzet van eigen uren voor het project Techniekpact. Dat zal ingezet worden voor werkzaamheden voor de thematafel. ad 6. Projecten Advies: Kennisnemen van de projecten. Toelichting: Vooruitlopend op de besluitvorming door het DB over het toekennen van cofinanciering vanuit de Regio Deal, het investeringsfonds en de provinciale middelen voor de gebiedsopgave Achterhoek, wordt het AB gevraagd kennis te nemen van de projecten die zijn ingediend. De Achterhoek Board is op 29 oktober akkoord gegaan met de ingediende projecten. Uit de beoordelingsformulieren blijkt dat deze 3 projecten aansluiten bij doelstellingen en criteria die gelden voor de Regio Deal dan wel de Achterhoek Visie 2030. Hieronder geven wij kort weer wat de doelen van deze projecten zijn volgens de aanvragers. Voor de volledige projectaanvragen en beoordelingsformulieren verwijzen wij verder naar de bijlage. 1.
Compactisering centrumgebied Hengelo “Ontwikkelen van een compactiseringsstrategie, start maken met de uitvoering hiervan en transformatie van een aantal panden teneinde leegstand in de kern te reduceren en kwaliteit van het centrum te vergroten.” 2. Technische Partner ADC en de Doorontwikkeling Netmobiel “Op dit moment is er een Netmobiel app en platform gerealiseerd, met open source componenten en vanuit een open source licentie. De ontwikkelde functionaliteit in de app (/website) en het platform moet overgenomen worden door de technische partner, doorontwikkeld en daarmee ook behouden worden voor de Achterhoek op lange termijn (o.a. hosting, doorontwikkeling, klantenservice en onderhoud). Daarnaast moet er een Achterhoekbrede marketingcampagne worden opgezet om de app bij de man te brengen.” 3. Digitaliseringsopgave Mobiliteitsdata Achterhoek 2021-2022 – Fase 2 “Het verder uitwerken van de aanpak om als Achterhoek mobiliteitsdata op te leveren conform de opgave die de Provincie Gelderland hiervoor van het Ministerie I&W heeft ontvangen. Het gaat hierbij om de data top15 die door I&W is vastgesteld. Deze tweede fase van het project heeft betrekking op de periode juli 2021 t/m juni 2022. De focus van deze tweede fase ligt op het vormgeven van de centrale samenwerking van de wegbeheerders en het verder oppakken van de Data Top 15.
De algehele digitaliseringsopgave Verkeersdata Achterhoek zal een looptijd van 3 jaar hebben. Hier zullen aparte aanvragen voor worden gedaan.”
project Compactisering centrumgebied Hengelo
positief advies Achterhoek Board? 29-10
Technische Partner ADC en de 29-10 Doorontwikkeling Netmobiel Digitaliseringsopgave Mobiliteitsdata 29-10 Achterhoek 20212022 - Fase 2
63650-2021:468154
Cofinancieringsbijdragen Regio Deal regionaal gemeenten investerings(algemeen) fonds
gebiedsopgave Achterhoek
specifiek: Oost Gelre
€
-
€
209.875
€
-
€
225.000
€
-
€
52.300
€
50.300
€
-
€
-
€
-
€
40.900
€
-
€
-
€
-
€
-
3
ad 7. Verslag van de vergadering van 22 september 2021 Toelichting: Geen opmerkingen.
63650-2021:468154
4
Bundel van de Algemeen Bestuur van 3 november 2021
1
Opening en mededelingen \> VNG taskforce economisch herstel\, zie bijlagen\. Toelichting door O\.van Dijk\. \> Op 1 december van 16\.00 \- 18\.00 uur is er een ontmoeting met de Achterhoek Board gepland\. \> In september 2022 zal er een tweedaagse voor de nieuwe colleges worden georganiseerd\. In februari zullen de huidige colleges worden uitgenodigd voor een middag en avondprogramma\. \> Op 12 november \(17\.00 \-19\.00\) is er een informele ontmoeting met de Achterhoek Raad \> Op 15 december \(15\.00 \- 17\.00\) is het tweede jaarcongres Achterhoek Monitor in de Storm \(Winterswijk\)\. Memo inzet Achterhoek taskforce 06102021.docx gemeenten-partner-in_20210614.pdf
2
Lobby Kennisnemen van onderstaande lobby gerelateerde zaken en activiteiten. Memo lobby 3 november 2021.docx Bijlage 1 - Brief aan informateurs.docx Bijlage 2 - Uitwerking Achterhoek SDG-regio.pdf
3
Midterm review Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek 1. Kennisnemen van bijgevoegde midterm review 2. Bespreken van de 12 aanbevelingen 3. Op basis hiervan opdracht geven voor het opstellen van een herziene bestuursopdracht, waarin de door het AB overgenomen aanbevelingen worden verwerkt Voorstel midterm review Gros.docx BIJLAGE 1 Midterm Review.docx BIJLAGE 2 Jaarplanning.docx
4
Deelname Partners van Gelderland 1. Akkoord gaan met het deelnemen van enkele Duitslandcoördinatoren aan de onderzoeksgroep van het participatief onderzoek ‘Partners van Gelderland’ 2. Bespreken wie trekker en daarmee lid van de kerngroep kan zijn (bestaande uit de trekkers van de vijf Gelderse samenwerkingsprojecten) voor de periode van maximaal vier maanden met ingangsdatum van 3 november 2021. Voorstel Partners van Gelderland.docx
5
Bestuursrapportage jan-aug 2021 1. Kennisnemen van de bestuurs- en budgetrapportage januari tot en met augustus 2021. 2. Instemmen met het reserveren/verplichten van € 20.000 voor thuiswerkfaciliteiten voor de komende twee jaren. 3. Instemmen met het overhevelen van budgetten O&A naar 2022. 4. In stemmen met de 3e (budgettair neutrale) verzamelwijziging 2021. voorstel bestuursrapportage jan-aug 2021.docx Bestuursrapportage januari-augustus 2021.pdf
6
Projecten Kennisnemen van de drie projecten: 1\. Compactisering Centrumgebied Hengelo 2\. Technische Partner ADC en de Doorontwikkeling Netmobiel 3\. Digitaliseringsopgave Mobiliteitsdata Achterhoek 2021\-2022 – Fase 2 Ter informatie is het financieel overzicht toegevoegd van de projecten Regio Deal en investeringsfonds (stand oktober 2021). Voorstel kennisname projecten.docx Aanvraagformulier Compactisering Centrumgebied Hengelo.docx Rapport van bevindingen Compactisering Centrumgebied Hengelo.docx Aanvraagformulier project Technische Partner ADC en doorontwikkeling Netmobiel.pdf Rapport van bevindingen Technische Partner ADC en doorontwikkeling Netmobiel.docx Aanvraagformulier project Digitaliseringsopgave Mobiliteitsdata Achterhoek 2021-2022 Fase 2.pdf Rapport van bevindingen Digitaliseringsopgave Mobiliteitsdata Achterhoek 2021-2022 - fase 2.docx
Projectenoverzicht oktober 2021 definitief.pdf 7
Verslag van de vergadering van 22 september 2021 Vaststellen van het verslag. Verslag_Algemeen_Bestuur_22_september_2021.docx
8
Rondvraag
1 Opening en mededelingen 1 Memo inzet Achterhoek taskforce 06102021.docx
Memo Aan: Cc: Van: Datum: Kenmerk: Onderwerp:
AB 8RHK Ambassadeurs O. van Dijk 6 oktober 2021 VNG taskforce economisch herstel
Aanleiding Gemeenten zien dat de coronacrisis niet alleen impact heeft op de volksgezondheid, maar ook op de (lokale) economie. Dat is de reden waarom de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) in maart / april 2021 een taskforce economisch herstel opgezet heeft. In deze taskforce zijn verschillende bestuurders met ambtelijke ondersteuning uit heel Nederland gevraagd aan te sluiten. Hierbij is expliciet gekeken naar de ontwikkelingen en opgaven van kleine en middelgrote gemeenten en niet de G4. Het staat onder voorzitterschap van Boaz Adank (VVD, wethouder economie bij de gemeente Breda). Als burgemeester Oude IJsselstreek ben ik ook gevraagd, onder andere vanwege mijn deelname aan andere landelijke commissies. Ik heb er voor gekozen om expliciet het belang van de regio uit te dragen. Daarom heb ik, naast ambtelijke ondersteuning uit Oude IJsselstreek, ook ondersteuning vanuit de 8RHK Ambassadeurs gevraagd om een Achterhoekse input te leveren passend bij Visie 2030 en de lopende lobbytrajecten vanuit de regio. Deze samenwerking is goed bevallen. Nu de taskforce op zijn einde loopt, wil ik graag meegeven waar ik namens de Achterhoek op ingezet heb en waar kansen voor de regio liggen. Deelname en bijdrage aan dergelijke gremia is voor de Achterhoek van toegevoegde waarde.
Niet alleen omdat er contacten opgedaan worden en informatie uitgewisseld wordt, maar ook om het Achterhoeks belang voor het voetlicht te brengen. Doel van de taskforce was om vanuit de VNG met input te komen voor het Rijksbeleid inzake de economische aspecten van de coronacrisis en dan met name het economische herstel na de coronacrisis. Nu we de coronacrisis langzaam maar zeker achter ons laten en er in Den Haag een kabinetsformatie zit, is de nadruk van de taskforce zich meer op een langjarig economische inzet gaan richten. Daarnaast wordt er vanuit de taskforce input geleverd voor de kabinetsformatie. Dat is in een position paper vervat. Deze is als bijlage bijgevoegd. De verwachting is, dat de inzet vanuit de taskforce en onderdelen uit de postion paper nog een plek krijgen in het (toekomstige) Rijksbeleid. Inzet De coronacrisis heeft een soort x-ray van de Nederlandse economie gemaakt en liet zowel de positieve en negatieve elementen zien. Wat dat betreft, zijn de conclusies landelijk niet heel veel anders dan die in de Achterhoek getrokken zijn. Denk aan de zwaktes in lange logistieke processen, steeds meer nadruk op duurzaamheid, zorg, veiligheid en preventie, ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de grote verschillen tussen economische sectoren.
In het verlengde hiervan is binnen de VNG het besef geland dat de basis van de economische kracht in Nederland in de regio’s ligt en dat de brede welvaart (of SDG’s) als belangrijk perspectief genomen moet worden voor beleidsontwikkeling. Dat is ook in de stukken teruggekomen. Dit past naadloos bij de Achterhoek. 1
In algemene zin heeft de Achterhoek zich gepositioneerd als een voorbeeldregio, denk aan de inzet van de Regiodealgelden en het centraal stellen van de brede welvaart. Bovendien is het een regio, net zoals vergelijkbare regio’s buiten de Randstad, die van toegevoegde waarde kan zijn voor Nederland. Er ligt veel potentie op het gebied van economie, wonen en natuur- en klimaatadaptatie. Een triple helixsamenwerking zit in ons bloed. Dit sluit aan bij onder andere de Kracht van Oost 2.0, Nederland in Balans en de Visie 2030. Dat vraagt wel dat hogere overheden het mogelijk maken om deze potentie te benutten. Denk aan (digitale) infrastructuur en woningbouw. Daar heb ik dan ook voor gepleit. Vandaar dat ik bij herhaling aan de verschillende bestuurders aangeboden heb om kennis te maken met onze regio, de samenwerking in onze regio in combinatie met “onze” Regiodeal. Dat is ook ambtelijk aangeboden. Bijzonder aan de taskforce is dat er ook steeds verbinding gezocht is met partners, zowel binnen als buiten de o van overheid. Denk aan de provincies (IPO), de MBO Raad, VNO NCW en MKB Nederland. Meer thematisch heeft de inzet op een aantal specifieke dossiers gezeten om de link met de opgaven en belangen van de regio te leggen. Voor elk van deze dossiers is één gemeente als trekker actief, maar de Achterhoek heeft er een actieve bijdrage aan geleverd.
Dat betrof: • Human capital • Breed MKB en digitalisering • Detailhandel en binnensteden Human capital Bij dit onderdeel hebben Zwolle en Almelo het voortouw genomen waarbij men ons als Achterhoek nauw betrokken heeft. De nadruk is komen te liggen op meer aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, bijvoorbeeld betere (financiële) regelingen die om-, her- en bijscholing naar kansrijke sectoren mogelijk moet maken. Daarmee komt het leven lang ontwikkelen dichterbij. Het gaat hierbij vooral om de oproep om de vele, verschillende en versnipperde regelingen te vereenvoudigen, makkelijker bereikbaar en intersectoraal te maken. De oproep is kortom om regelingen te ontschotten. Ook staat het MBO veel meer centraal dan bijvoorbeeld het universitaire onderwijs. Dat lijkt mij positief voor de Achterhoek. Breed MKB en digitalisering Duidelijk is, dat er in de hele taskforce de nadruk is komen te liggen op het MKB en de familiebedrijven als motoren van de lokale en regionale economie. Dat is een andere insteek dan voorheen waarbij de nadruk lag op de grote multinationals. Dit sluit aan bij de nieuwe koers van VNO NCW. Dat vraagt wel aandacht voor grote vaagstukken als digitalisering, verduurzaming en een veranderende arbeidsmarkt. Met name goed ontsloten netwerken, het benutten van de regionale kracht en langjarig beleid zijn van belang voor het MKB.
We hebben expliciet laten benoemen dat sectoren als de maakindustrie en zorg kansrijke sectoren zijn voor Nederland. Detailhandel en binnensteden Binnen detailhandel en binnensteden is de algemene lijn dat detailhandel in grote en middelgrote steden onder druk staat en transformatie kansen biedt mits er een goed instrumentarium beschikbaar is. Daar is aan toegevoegd dat dat er aandacht moet zijn voor de verbinding tussen stad en platteland en dat detailhandelsontwikkelingen ook in kleinere kernen en niet alleen in de middelgrote steden spelen. De eerste resultaten zijn inmiddels zichtbaar: het ministerie van Economische Zaken breidt het instrumentarium voor de transformatie van leegstand in centra (financieel) uit en heeft een regeling van € 100 miljoen beschikbaar gesteld. Het is vervolgens aan de individuele gemeente om dit instrumentarium aan te spreken. 2
Samenstelling VNG taskforce De VNG taskforce economisch herstel bestaat uit: Boaz Adank (voorzitter, Breda), Marinus Biemans (VNG-Commissie Ruimte, wonen en milieu, Deurne), Wobine Buijs (VNGCommissie Europa/Internationaal, Oss), Bram Diepstraten (VNG-Commissie Informatiesamenleving, Velsen), Friso Douwstra (VNG-Commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie, Leeuwarden), Monique Esselbrugge (VNG-Commissie Financiën, Nijmegen), Jan Goijaarts (M50, Meierijstad), René de Heer (VNG-Commissie Europa/Internationaal, Zwolle), Mariska ten Heuw (VNG-Commissie PSI, Hengelo), Jeroen Joon (Regionale economische samenwerkingsverbanden, Apeldoorn), Pieter Meekels (G40, Sittard-Geleen), Theo Meskers (P10, Hollands Kroon) en mijzelf als lid van de VNGCommissie Zorg, Jeugd en Onderwijs, burgemeester van Oude IJsselstreek en AB-lid van de 8RHK Ambassadeurs.
3
1 gemeenten-partner-in_20210614.pdf
Gemeenten: partner in economisch herstel en transitie VNG-taskforce economisch herstel
Inhoudsopgave Inleiding
3
Opgave: Perspectief bieden
4
Ambitie: Duurzaam versterken regionale economie
5
Rol gemeenten: initiator en teamspeler
6
Ons investeringsprogramma economisch herstel
7
Tot slot
12
De VNG taskforce economisch herstel bestaat uit
13
2
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Inleiding Toen de coronacrisis uitbrak, zijn de gemeenten snel in actie gekomen om de landelijke steunmaatregelen maar ook lokale steunmaatregelen in te zetten om de economie van Nederland te stutten. Daarmee hebben regio’s en gemeenten laten zien dicht bij inwoners, werkgevers en werknemers te staan en hen op basis van vertrouwen te kunnen ondersteunen. Dat past bij de veranderende rol van de overheid. Nu de coronacrisis over zijn hoogtepunt heen is, willen de regio’s en gemeenten middels de VNG taskforce economisch herstel deze rol blijven vervullen voor de lange termijn om bij te dragen aan een duurzame economische ontwikkeling. In de periode voor Corona zagen we een verschillend aantal uitdagingen voor ons. Corona heeft de noodzaak van verschillende transities extra zichtbaar gemaakt en heeft ook duidelijk gemaakt dat goede ondersteuning maatwerk vraagt. De grote diversiteit aan bedrijven en ondernemers wat ons land rijk is verdient dit ook. Voor bedrijven en ondernemers spelen gemeenten als eerste overheid voor hen een belangrijke rol. Gemeenten zelf hebben belang bij een gezonde lokale economie: wij merken direct de effecten op leegstand, werkgelegenheid, (arbeids-)migratie, onderwijs.
De VNG taskforce economisch herstel is een brede bundeling van krachten van bestuurders uit verschillende VNG commissies, en de gemeentelijke netwerken G4, G40, M50 en P10, gericht op duurzaam economisch herstel. De crisis heeft zowel sociaal als economische grote impact op onze gemeenten. In de VNG-Commissie Sociale Impact Covid-19, onder voorzitterschap van burgemeester Depla, worden aanbevelingen gedaan voor een lange termijn samenwerkingsagenda voor gemeenten en rijk zodat de samenleving sociaal versterkt uit de coronacrisis kan komen. Met o.a. de notitie ‘Sociaal Sterker de crisis uit’ wil de commissie gemeenten helpen in hun aanpak naar sociaal herstel. In dit paper beschrijven wij de zaken die nodig zijn voor een duurzaam economisch herstel.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
3
Opgave: Perspectief bieden Nederland staat voor grote uitdagingen die enerzijds te maken hebben met de (middel)lange termijn en anderzijds met de korte termijn. Op korte termijn om de schade aan de economie te herstellen als gevolg van de coronacrisis. Deze schade is onmiddellijk zichtbaar in onze dorpen en steden. Een deel van de ondernemers draait goed, maar een groot aantal ondernemers zijn hard getroffen: zij steken zich in de schulden, investeren niet en moeten werknemers ontslaan. De landelijke en lokale steunmaatregelen dempen nu nog de economische effecten maar gemeenten maken zich zorgen over de doorwerking die optreedt zodra die steun er niet meer is. We vinden het daarom belangrijk dat voor de afbouw van de steunmaatregelen een goede strategie wordt ontwikkeld die hierop anticipeert. De coronacrisis verandert onze kijk op wonen, ondernemen en werken waarbij het begrip brede welvaart steeds meer naar voren komt. Bovendien worden een aantal transities, zoals digitalisering en verduurzaming, versneld. We zien dan ook kansen die ontstaan; mensen kunnen bijvoorbeeld steeds meer thuiswerken en hoeven niet altijd meer naar de stad. Dit biedt nieuwe perspectieven voor woon- en werklocaties in onze regio’s maar ook voor economische sectoren zoals de gastvrijheidssector en vrijetijdseconomie.
Tot slot is de blik op de overheid veranderd: het gaat steeds meer om actieve overheden die bijdragen aan een duurzame ontwikkeling van Nederland en er zijn voor hun inwoners en werkgevers. We willen als gezamenlijke overheden onze ondernemers een goede uitgangspositie bieden om werk te kunnen maken van economisch herstel en inwoners voldoende kansen bieden. Zo werken we samen aan de grote maatschappelijke opgaven waar we voor staan en aan een positieve ontwikkeling van Nederland op de (middel)lange termijn.
4
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Ambitie: Duurzaam versterken regionale economie Crisis inzetten om economie duurzaam te versterken Ondanks dat we spreken over de (middel)lange termijn, verandert de regionale economie nu al in hoog tempo. We willen inzetten op een slimmere economie met nieuwe kansen voor werkgelegenheid en die inspeelt op klimaat, een betere energiebalans, digitalisering en robotisering, circulaire economie. Gebiedsontwikkeling en herontwikkeling kunnen als motor voor de economie fungeren; hiermee kunnen we bijdragen aan bredere maatschappelijke opgaven als wonen en ondernemen, tegengaan van leegstand, de landbouwtransitie, klimaat en bereikbaarheid. Daarbij richten we op • het brede MKB als motor van de regionale economie en werkgelegenheid; • op het begeleiden van werk naar werk en een leven lang ontwikkelen en; • de transformatie van binnensteden en centra. Meer lezen: Krachtig groen herstel van Nederland (VNG, UvW, IPO) Actief en samenhangend beleid In de regio formuleren we met publieke en private partijen een gezamenlijke strategie om te komen tot economisch herstel. Daarbij stellen we de opgave van onze inwoners en ondernemers centraal en stroomlijnen wij generiek beleid in de richting van regionale opgaven. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft aangetoond dat een samenhangende regionale aanpak loont. In de regio ligt de uitvoeringskracht.
Meer lezen: Regio’s als motoren van economische groei (PBL) Brede welvaart We volgen ook een ander advies van econoom Otto Raspe: hanteer het brede welvaartsbegrip. Iedere regio kan het beste uit zichzelf halen met een samenhangende ontwikkelingsstrategie in samenwerking met de in de regio relevante publieke en private partijen. Brede welvaart omvat meer dan het bruto regionaal product, we nemen hierin ook maatschappelijke ontwikkelingsdoelstellingen mee (Social Development Goals - SDG’s). We willen inzetten op een slimmere economie die bijdraagt aan brede welvaart en de koppeling maakt met kansen voor klimaat, een betere energiebalans, digitalisering en circulaire economie. Meer lezen: • Regionaal beleid voor productiviteit en brede welvaart (Rabo bank) • VNG notitie ‘Sociaal Sterker de crisis uit’ (Commissie Depla)
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
5
Rol gemeenten: initiator en teamspeler Gemeenten zijn de lokale verbinding van het rijk en de spin in het web van regionale economische samenwerking. Gemeenten kennen de specifieke krachten en ontwikkelingsbehoefte van de regio en de partijen die nodig zijn voor economische ontwikkeling. We bieden uitvoeringskracht! • • •
Eerste overheid; direct contact met en ondersteuning van inwoners en ondernemers Makelaar tussen (sectorale) landelijke regelingen en lokale en regionale opgaven Regie gebiedsontwikkeling, centrumgemeenten regie regionale samenwerking
We werken samen met private partijen en in publiek-private netwerken. De VNG werkt landelijk samen met o.a. VNO-NCW/MKB-NL, Retailagenda, Taskforce Gastvrijheidssector, het UWV en de MBO Raad. Meer lezen: • Als één overheid slagvaardig de toekomst tegemoet! (Commissie Ter Haar) • Evaluatie interbestuurlijk programma (IBP) regionale economie (verwacht juni 2021) Wat hebben we nodig van het kabinet • Een geleidelijke afbouw van de generieke steunmaatregelen en maatwerk ondersteuning voor die sectoren die onevenredig hard geraakt zijn, en aandacht voor de schuldenproblematiek van ondernemers. • Bundeling van beleidsinstrumenten en financiële middelen, in de regio naar gebiedsgerichte opgaven en de vraag van ondernemers en inwoners. • Voortzetting en gebruik van de systematiek van regiodeals. Niet alle goede initiatieven kunnen met regiodeals gefaciliteerd worden, uitbreiding systematiek regiodeals naar andere ministeries. • Bemiddeling in gebruik Europese financiële middelen • Meer aandacht en steun voor de regio’s • Steun om te komen tot een sterkere gemeentelijke overheid • Experimenteerruimte, bij knelpunten als opmaat voor eventuele aanpassing regelgeving
6
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Ons investeringsprogramma economisch herstel Ons investeringsprogramma is gericht op drie onderdelen: • Economie van de toekomst: stimuleer en faciliteer ondernemerschap, met name het MKB als motor van de economie (goed voor 60% van het BRP en 70% van de werkgelegenheid) • Arbeidsmarkt van de toekomst: investeer in mensen, zorg voor begeleiding van werk naar werk, zodat iedereen kan meedoen en inzetbaar zijn in de veranderende economie • Investeer in duurzame gebiedsontwikkeling; leefbaarheid van dorpen en steden die aantrekkelijk zijn voor ondernemers en burgers Deze onderdelen worden hieronder verder uitgewerkt.
Het breed MKB helpen de crisis door te komen en voorbereiden op de toekomstige economie en duurzaam verdienvermogen De opgave De coronacrisis versnelt een aantal transities, zoals digitalisering en onze kijk op logistiek en (lange en niet duurzame) logistieke ketens. De maatschappelijke opgaven op het gebied van wonen en klimaat betekenen dat we ook moeten inzetten op transities in vastgoed en (digitale) bereikbaarheid, energie en circulariteit. We moeten ondernemers een goede uitgangspositie bieden om te komen tot economisch herstel zodat de werkgelegenheid geborgd blijft voor alle lagen van de bevolking. Wat ons betreft, ligt de focus op het brede MKB, omdat zij zorgt voor 60% van het BRP en 70% van de werkgelegenheid. Er liggen kansen bij de agrofoodsector, ICT, zorg en health, de creatieve sector, de bouw- en infra, energiesector en maakindustrie. Dit moet gecombineerd worden met slimme logistiek met korte(re) ketens en reshoring waardoor “koop lokaal” aan betekenis wint. Nog te weinig MKB-bedrijven benutten de kansen van digitalisering. Belangrijk is dat de overheid zorgt voor interconnectiviteit zodat het MKB net als (internationale) grote bedrijven volop gebruik kan maken van digitale netwerken en verkoopkanalen.
Met MKB-NL, IPO en EZK werken we uit hoe we ondernemers het beste kunnen ondersteunen en komen deze zomer met een gezamenlijk advies.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
7
Onze kracht Gemeenten hebben directe contacten met ondernemers en inwoners en hebben zicht op wat er bij hen speelt. Gemeenten zijn daarmee niet alleen verbinder en aanjager van lokale en regionale economie en hebben bijgedragen aan het behouden en aantrekken van werkgelegenheid, maar zijn ook in staat om het vertrouwen in de overheid te versterken en bij te dragen aan de grotere maatschappelijke opgaven. Meer lezen: • VNG Realisatie: Coronacrisis geeft ondernemersdienstverlening een impuls Wat hebben we nodig van het kabinet • MKB dat sterker uit de crisis wil en kan komen ondersteunen in schuldenlast. • Ondersteuning MKB in het ontwikkelen van verdienmodellen gebaseerd op klimaat en duurzaamheid en hen steunen in verduurzaming • Ondersteuning van het MKB in het ontwikkelen van verdienmodellen op en het ontwikkelen van werknemers op het gebied van gezondheid en/of digitalisering en/of inclusie; financiering en toegang tot kennis. • Aandacht voor impact ondernemen, aansluiten bij landelijk opschaalbare resultaten van de betreffende citydeal. • Stimuleringsmaatregelen bundelen per regio om op maat te kunnen inzetten voor de MKB-ondernemer, zodat de dienstverlening voor de MKB-ondernemer overzichtelijk is.
Wat hebben we nodig van andere landelijke partijen • Een goede afstemming tussen de gemeentelijke dienstverlening en de dienstverlening van de Kamer van Koophandel en de regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM) • Samenwerking met provincies, stroomlijning ondersteuning • Inzet van landelijke werkgeversorganisaties als MKB Nederland en VNO NCW Meer lezen: • Advies opgavetafel Breed MKB van IPO, MKB NL, EZK en VNG
Menselijk kapitaal inzetten op de juiste plekken en de banen van de toekomst De opgave De arbeidsmarkt is in beweging en vraagt om een wendbare en weerbare beroepsbevolking en wendbare en weerbare bedrijven. Door digitalisering, automatisering en robotisering veranderen organisaties en de inhoud van werk. Investeren in kennis en vaardigheden is noodzakelijk om duurzaam inzetbaar te blijven in de eigen beroepsgroep, maar het wordt ook steeds belangrijker de mobiliteit tussen economische sectoren te vergemakkelijken. De coronacrisis zorgt voor forse uitdagingen op de heel korte termijn. In sommige beroepsgroepen ontstaan overschotten, in andere beroepsgroepen ontstaan tekorten. Het moet makkelijker worden voor mensen om (met behulp van scholing) stappen te maken op de arbeidsmarkt: van opleiding naar werk, van werk naar werk, van sector naar sector en van werkloosheid naar werk, met extra aandacht voor kwetsbare sectoren, waarbij mensen versneld van-werk-naar-werk moeten. Bovendien is extra aandacht nodig voor jongeren, zodat er geen generatie verloren gaat. Ook arbeidsmigranten zijn onderdeel van ons menselijk kapitaal. Mede als gevolg van de crisis hebben 5 ministeries die zich bezig houden met menselijk kapitaal ruim 40 regelingen in het leven geroepen. Een aantal regio’s heeft met regiodeals een succesvolle aanpak voor menselijk kapitaal kunnen neerzetten.
Momenteel werken we aan het instellen van regionale mobiliteitsteams, waarmee we meer kunnen doen om verlies aan werk te voorkomen en mensen beschikbaar te krijgen voor andere beroepen. In de uitvoering hebben we last van de verschillende eisen, doorlooptijden en budgetten van alle regelingen. De aanpak moet voor zowel voor ondernemers als (potentiële) werkenden zo toegankelijk mogelijk zijn. De regionale aanpakken zijn nu bijna volledig gebaseerd op incidentele rijksmiddelen. We willen de ervaringen met de regionale mobiliteitsteams inzetten om te komen tot een robuustere en meer structurele ondersteuning van menselijk kapitaal.
8
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(Bron: Financieel Dagblad) Meer lezen: • World Economic Forum; Future of jobs • Commissie Borstlap; In wat voor land willen we werken? Adviezen over een leven lang ontwikkelen en intersectorale mobiliteit • SER denktank Coronacrisis; leren en ontwikkelen en de bijdrage aan van-werk-naar-werk • SER; samen toewerken naar een meer skills-gerichte arbeidsmarkt • Operatie Werkwijzer, de verkenning (UWV en VNG) Onze kracht Centrumgemeenten hebben de regiefunctie in de arbeidsmarktregio’s en koppelen onderwijs, economie en de arbeidsmarkt aan elkaar. Gemeenten zijn de makelaar tussen onze inwoners enerzijds en de 40 regelingen van 5 ministeries anderzijds. Wat hebben we nodig van het kabinet Meer doorzettingskracht voor een duurzame regionale aanpak van menselijk kapitaal, door: • Het ontschot beschikbaar stellen van rijksmiddelen, met ruimte voor regionaal maatwerk, zodat deze sector- en doelgroep-overstijgend kunnen worden ingezet en de arbeidsmobiliteit wordt vergroot. • Bij herstel na corona zullen instrumenten nadrukkelijk aan de regionale economie en arbeidsmarkt gekoppeld moeten worden. Wij stellen voor de Recovery and Resilience Facility (RRF) volgens het Europese subsidiariteitsbeginsel deels in regionale programma’s vorm te geven, zodat maatwerk voor herstel van de regionale economie en arbeidsmarkt geleverd kan worden.
• LLO ontwikkelprogramma’s als vast onderdeel van de innovatie- en investeringsprogramma’s, waarbij PPS-financiering voor de ontwikkelkosten worden gestimuleerd. • Het stimuleren van ontwikkeling van menselijk kapitaal (een leven lang) voor alle opleidingsniveaus van mbo tot hbo en wo starters. • Het integreren van de human capital aanpak in de beleidsaanpak van grote transitieopgaven. • Het aanwijzen van regio’s als demonstratieregio om te experimenteren met de flexibilisering van financiering en regels rond leven lang ontwikkelen • Voor arbeidsmigranten een adequate registratiesystematiek, verbeterd instrumentarium voor handhaving, 1 kwaliteitskeurmerk, meerjarige rijkscoördinatie in 1 hand, zo nodig aanpassing woningbouwopgave/-prognoses. Wat hebben we nodig van andere landelijke partijen • Aandacht voor cultuurverandering. • Werkgevers- en werknemersorganisaties: faciliteren regionaal maatwerk. • UWV: faciliteren regionaal maatwerk. • Onderwijskoepels (MBO Raad, Vereniging Hogescholen): faciliteren goede aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
9
Gebiedsontwikkeling: aantrekkelijke en toekomstbestendige stads- en dorpscentra De opgave We willen investeren in aantrekkelijke en toekomstbestendige centra en om economisch veerkrachtig en wendbaar te kunnen zijn. We leggen een expliciete koppeling tussen onze gemeenten als woon-/ werklocatie en maatschappelijke opgaven als de woonopgave en verduurzaming (energietransitie, klimaatadaptatie, digitalisering en biodiversiteit). Regio-specifieke factoren en opgaven maken dat elke regio verschillend is. We willen onze gemeenten als woon-/werklocaties optimaal benutten en toerusten vanuit een integrale en gebiedsgerichte benadering. De impact van de crisis op binnensteden en kernen is groot en deze situatie meest urgent. Veel ondernemers in de centra staan zwaar onder druk, vooral de retail-, gastvrijheid-, vrijetijds- en evenementensector hebben het zwaar. Verwacht wordt dat het aantal winkels met ca 20-30% zal krimpen. De impact die de crisis heeft op ondernemers in deze sectoren zal doorwerken in onze steden en dorpen: zonder overheidsingrijpen krijgen centra te maken krijgen met verschraling van het aanbod, leegstand en ondermijnende criminaliteit. Tegelijkertijd vragen het woningtekort, digitalisering, verduurzaming en hernieuwde aandacht voor lokale productie om een nieuwe mix aan functies voor onze stads- en dorpscentra.
Er is een nieuw business model nodig voor onze stads- en dorpscentra en meer mogelijkheden voor gemeenten om een positieve impuls aan stads- en dorpscentra - de directe leefwereld van inwoners en ondernemers – te geven. Centra veranderen van place-to-buy naar place-to-meet. Hiervoor is een plan van aanpak ontwikkeld dat we versneld willen uitvoeren. Met de ministeries van BZK en EZK, het IPO en MKB-NL werken we uit hoe we stads- en dorpscentra aantrekkelijk en toekomstbestendig maken. We komen deze zomer met een gezamenlijk advies.
10
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Meer lezen: • PBL; Veerkracht op de proef gesteld, een verkenning van de impact van Corona op binnensteden • Advies opgavetafel Gebiedsontwikkeling: toekomstbestendige werklocaties van VNG, IPO, BZK, EZK en MKB-NL in de maak (verwacht juli 2021) • Platform31; studie in ontwikkeling (verwacht juli 2021) Onze kracht Gemeenten zijn eerste aanspreekpunt voor ondernemers in stads- en dorpscentra. Gemeenten hebben een beheer- en ontwikkelfunctie voor de openbare ruimte en een regiefunctie als het gaat om investeren in de centra. Van belang is dat zij ook nu investeren in hun centra en dreigende leegstand aanpakken. Daarbij gaat het om het zorgen voor een evenwichtige mix van functies en een goede samenwerking met verschillende stakeholders. De vastgoedsector is onontbeerlijk voor het realiseren van een goede invulling van de centra. Wat hebben we nodig van het kabinet Nieuwe (financiële) arrangementen (bijvoorbeeld een landelijk fonds), gericht op integrale programmatische aanpak van binnensteden en het stimuleren van ondernemerschap. Denk aan cofinanciering van het rijk aan actieplannen van gemeenten om de centra weerbaar te maken voor de toekomst. De transformatieopgave komt in veel gevallen nog moeilijk van de grond. Ontwikkel samen met de gemeenten integrale ruimtelijke en financieringsoplossingen om duurzame transformatie van centra mogelijk te maken.
Sluit aan bij programma’s zoals het Programma Stedelijke Transformatie en de Woningbouwimpuls en maak daarmee ook economische transities mogelijk. Zet hiervoor middelen en/of garanties in. Wat hebben we nodig van landelijke partijen Gezamenlijke aanpak met provincies, rijk, vastgoedeigenaren en andere marktpartijen en maatschappelijke organisaties om leegstand en verschraling tegen te gaan en in te spelen op actuele ontwikkelingen als digitalisering en verduurzaming. Hiervoor zijn middelen, kennisuitwisseling en juridisch-planologische instrumenten nodig, vooral gericht op het stimuleren van ondernemerschap, het tegengaan van leegstand en ondermijning en het komen tot compacte en kwalitatief aantrekkelijke groene centra.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
11
Tot slot Gemeenten hebben directe contacten met inwoners en ondernemers en hebben zicht op wat er bij hen speelt. Gemeenten zijn een belangrijke spelen in de lokale en regionale economie en het behouden en aantrekken van werkgelegenheid. We zijn daarin initiator, verbinder en teamspeler. Aangezien we een bijzonder jaar achter de rug hebben, met een coronacrisis en een nieuwe kijk op de rol van en het vertrouwen in de overheid, is een meer centrale rol voor de regio en gemeenten onontbeerlijk. Wij staan immers dicht bij de inwoners en ondernemers en willen met hen de grote opgaven voor de korte en (middel)lange termijn aangaan. We willen inzetten op een slimmere economie die bijdraagt aan brede welvaart en kansen koppelt voor klimaat, een betere energiebalans, digitalisering, circulaire economie. Daarbij zetten we in op het brede MKB, de motor van de regionale economie. Op het begeleiden van werk naar werk en de arbeidsmarkt van de toekomst. Op economisch aantrekkelijke regio’s met vitale binnensteden en centra als toekomstbestendige woon-/werklocaties. In de samenwerking met het rijk verwachten we dat de financiën en bestuurlijke verhoudingen op orde komen. We kunnen dan aan de slag met onze ambities voor economisch herstel, samen met onze partners in de regio.
12
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
De VNG taskforce economisch herstel bestaat uit Boaz Adank (voorzitter VNG Taskforce economisch herstel, Breda), Marinus Biemans (VNG commissie Ruimte, Wonen en Milieu, Deurne), Wobine Buijs (VNG commissie Europa en Internationaal, Oss), Bram Diepstraten (VNG commissie Informatiesamenleving, Velsen), Otwin van Dijk (VNG commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs, Oude IJsselstreek), Friso Douwstra (VNG commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie, Leeuwarden), Monique Esselbrugge (VNG commissie Financiën, Nijmegen), Jan Goijaarts (M50, VNG commissie Financiën, Meierijstad), René de Heer (VNG commissie Europa en Internationaal, Zwolle), Mariska ten Heuw (VNG commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie, Hengelo), Jeroen Joon (Regionaal-economische samenwerkingsverbanden, Apeldoorn), Pieter Meekels (G40, VNG commissie Economie, Klimaat, Energie en Milieu, Sittard-Geleen), Theo Meskers (P10, Hollands Kroon), Roos Vermeij (G4, VNG commissie Economie, Klimaat, Energie en Milieu, Rotterdam).
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
13
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 2514 JS Den Haag +31 70 373 83 93 info@vng.nl juni 2021
2 Lobby 1 Memo lobby 3 november 2021.docx
ALGEMEEN BESTUUR Vergadering d.d.
: 3 november 2021
Agendapunt
:2
Onderwerp
: Lobby
Portefeuillehouder
: De heer O. van Dijk
Voorstel: • Kennisnemen van onderstaande lobby gerelateerde zaken en activiteiten. Toelichting: Brief aan informateurs – ‘Nieuwe bestuurscultuur: kom (in)formeren in de Achterhoek!’ 23 april 2021 is er vanuit 8RHK ambassadeurs een brief, gericht aan de informateur, verzonden naar de informateur zelf en naar verschillende media. Die brief bevatte een aantal tekstsuggesties voor het nieuwe regeerakkoord, met als basis breed gedragen onderwerpen zoals brede welvaart, het kavelmodel (Achterhoek Gezond), RegioExpres, N18 en kringlooplandbouw. Daarnaast werd de oproep gedaan om van de Achterhoek te leren voor een omslag in de bestuurscultuur. Nu de formatie in een volgende fase lijkt te zijn beland, is ervoor gekozen om de eerder gedane tekstsuggesties in een nieuwe brief nogmaals onder de aandacht te brengen van de informateurs. De nieuwe brief bevat verder een uitnodiging om te komen (in)formeren in de Achterhoek. Om zo echt te werken aan de omslag naar een nieuwe bestuurscultuur, met de Achterhoek als voorbeeld. De brief aan de informateurs is te vinden in bijlage 1. Vooruitblik lobby 2022 Hieronder vindt u een aantal plannen op het gebied van lobby voor het komende jaar, 2022. •
•
•
Twaalf werkbezoeken aan de regio Het doel voor 2022 is om elk kwartaal drie werkbezoeken te organiseren. Het team public affairs en lobby van 8RHK ambassadeurs schuift nog dit jaar aan bij vergaderingen van de zes Thematafels om ideeën op te halen voor thema’s en locaties voor de in totaal twaalf werkbezoeken. Twee belangrijke uitgangspunten zijn om voldoende geografische spreiding van de werkbezoeken door de hele Achterhoek te hebben en voor elke Thematafel twee werkbezoeken te organiseren. Achterhoekse ontbijtsessies in Den Haag Er is steeds meer mogelijk om elkaar fysiek te ontmoeten. Dat betekent dat het ook makkelijker is om voor lobby weer naar Den Haag te gaan, in plaats van Den Haag enkel naar de Achterhoek te halen. Het voorstel is om komend jaar in totaal drie inhoudelijke Achterhoekse ontbijtsessies te organiseren in Nieuwspoort: een in begin 2022, een net voor de zomer en een in het najaar. Dit idee is gebaseerd op recente bijeenkomsten die hebben plaatsgevonden in Den Haag. Zo hebben de gezamenlijke provincies (IPO) al een aantal ‘Broodjes Provincies’ georganiseerd en was er onlangs het Spoorontbijt, een gezamenlijk initiatief van provincie Overijssel, Regio Zwolle, Twente Board, het Nederlands-Duitse samenwerkingsverband Euregio en het Duitse NWL (Nahverkehr Westfalen-Lippe) om de ambities voor de spoorlijn Zwolle-Twente-Münster op de kaart te zetten.
Voor de eerste ontbijtsessie in 2022 is het idee om de RegioExpres als focus te nemen. Lentediner 2022: Ook komend jaar wordt vanuit 8RHK ambassadeurs weer het Lentediner georganiseerd, op 18 mei 2022.
Nieuwjaarsbijeenkomst
Net als twee jaar geleden wordt er ook dit jaar weer een nieuwjaarsbijeenkomst georganiseerd in samenwerking met VNO-NCW Achterhoek. De definitieve datum hiervoor volgt nog. De bedoeling is om de bijeenkomst in het teken te laten staan van de Achterhoek als SDG-regio. Samen met VNO-NCW Achterhoek wordt gekeken hoe deze bijeenkomst verder vormgegeven gaat worden. Update over Achterhoek als SDG-regio Zoals u weet is 29 juni 2021 tijdens het werkbezoek van Gedeputeerde Staten (GS) een intentieverklaring met provincie Gelderland getekend om gezamenlijk op te trekken in en te werken aan de Sustainable Development Goals (SDG’s) en de Achterhoek hiervoor als SDG-regio te benutten. Public affairs adviseur Joram van Donk van 8RHK ambassadeurs heeft sindsdien een aantal verkennende gesprekken gevoerd met SDG-ervaringsdeskundigen die kunnen helpen bij de vertaling van de ambitie naar een concrete uitvoeringsagenda met bijbehorend instrumentarium om brede welvaart en SDG’s te meten. Een overzicht van recent gevoerde gesprekken vindt u in bijlage 2. Op korte termijn wordt er een afspraak met provincie Gelderland gemaakt om gezamenlijk de volgende stap in de uitwerking te zetten. Later volgen er nog twee sessies, een met de Achterhoek Board en het algemeen bestuur en een met de ministeries van Buitenlandse Zaken (BuZa) en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV).
Werkbezoeken: terugblik en vooruitblik Hieronder vindt u een korte terugblik op de werkbezoeken die recent hebben plaatsgevonden en een korte vooruitblik op de komende werkbezoeken: •
27 september 2021: Werkbezoek Romke de Jong (D66) samen met VNO-NCW rondom innovatieve maakindustrie: Tweede Kamerlid De Jong heeft onder andere economische zaken en innovatie in zijn portefeuille. Het werkbezoek vond plaats bij een tweetal bedrijven: Varex Imaging B.V. en Nijhuis Saur Industries (winnaar Achterhoekse Open Innovatieprijs). Koen Knufing was namens VNO-NCW Achterhoek en de Achterhoek Board aanwezig bij dit werkbezoek. Gerben Heideman van Varex Imaging B.V. neemt zelf nog via e-mail contact op met Romke de Jong voor een knelpunt in nationale regelgeving waar zijn bedrijf mee te maken heeft.
•
28 september 2021: Werkbezoek Judith Tielen (VVD) aan Graafschap College: Dit werkbezoek is niet doorgegaan in verband met verplichtingen van Judith Tielen in Den Haag. Er is vervolgens een nieuwe datum gevonden: 2 november 2021. Helaas blijkt Judith Tielen ook dan verhinderd. Er wordt nu gekeken naar een nieuw moment later in het jaar, op een maandag of vrijdag.
•
11 oktober 2021: Werkbezoek Hanneke van der Werf (D66) rondom ondermijning, in samenwerking met gemeente Oost Gelre: Tweede Kamerlid Van der Werf heeft onder andere veiligheid, drugs en mensenhandel in haar portefeuille. Het werkbezoek richtte zich dan ook vooral op ondermijning in het buitengebied. De gesprekspunten waren onder andere hoe we hier in de Achterhoek samenwerken om ondermijning tegen te gaan, de drugslabs en de (milieu)schade voor gemeenten, de internationale politiesamenwerking via het RIEC en EURIEC en de misstanden rond arbeidsmigranten. Ook heeft mevrouw Van der Werf met eigen neus ervaren hoe een drugslab precies ruikt en hoe je deze dus kunt herkennen. Marianne Besselink, Annette Bronsvoort en Anton Stapelkamp waren vanuit het algemeen bestuur bij dit werkbezoek aanwezig. Er is afgesproken dat public affairs adviseur Joram van Donk binnenkort in Den Haag met mevrouw Van Der Werf verder praat over ondermijning in de Achterhoek.
•
19 november 2021: Werkbezoek Thom van Campen (VVD) rondom Achterhoek Gezond, vervolgens met Caroline van der Plas (BBB) en Pieter Grinswis (CU) rondom innovatieve landbouw: Tweede Kamerlid Van Campen (VVD) start het werkbezoek individueel om meer te horen over Achterhoek Gezond en de participatie van zorgverzekeraars hierin. Bij dit onderdeel van het werkbezoek zijn Renée Wilke namens Achterhoek Board en Rob Jaspers als voorzitter van de Thematafel de Gezondste Regio aanwezig. Vervolgens gaat hij samen met Kamerleden Van der Plas (BBB) en Grinwis (CU) op bezoek bij agro-innovatiecentrum De Marke. Daar gaan de Kamerleden in gesprek met enkele ondernemers en bestuurders uit de Achterhoekse landbouwsector, onder andere over (de status van) de Achterhoek als experimenteerregio voor de
kringlooplandbouw en de knelpunten waar de ondernemers in de praktijk tegenaan lopen. Het Markemodel en de innovatieagenda komen nadrukkelijk aan bod. Vanuit de Achterhoek Board zijn Willem Buunk en Anjo Bosman aanwezig, waarbij eerstgenoemde gastheer en gespreksleider voor de discussie is. Het definitieve programma volgt nog. Lobbymomenten • 19 november 2021: Werkbezoek Thom van Campen (VVD) rondom Achterhoek Gezond, vervolgens met Caroline van der Plas (BBB) en Pieter Grinwis (CU) rondom innovatieve landbouw. • Januari/Februari 2022: Eerste ontbijtsessie in Den Haag • 18 mei 2022: Lentediner Bijlagen Bijlage 1: Brief aan informateurs Bijlage 2: Uitwerking Achterhoek SDG-regio Vervolgactie: communicatie: Mededeling beslissing aan: Nadere informatie bij: Jord Knuiman / Joram van Donk
Bijlagen: Meegezonden: Ter inzage: Plaats van inzage:
Consequenties: Financieel: Personeel:
Tel.nr.: (0314) 32 12 17
1 Bijlage 1 - Brief aan informateurs.docx
Nieuwe bestuurscultuur: kom (in)formeren in de Achterhoek!
.
Geachte informateurs, In de Achterhoek hebben wij een aantal ideeën om dit vorm te geven en hebben we in onze regio ook al betekenisvolle stappen gezet. Wij werken dan ook graag met u mee aan deze nieuwe bestuurscultuur. Maar dat vraagt ook een stap van u richting de regio! Een nieuwe bestuurscultuur betekent een bredere blik op Nederland. Steeds meer mensen uit de Randstad weten de weg naar de regio, in het bijzonder de Achterhoek, te vinden. Maar ‘politiek Den Haag’ blijft daarbij achter. Kijk naar de afspiegeling in uw Kamers, analyseer uw beleid en uitgaven van de afgelopen jaren en u constateert dat de oude politiek iets teveel op de eigen omgeving (het westen) gefocust is. Een nieuwe bestuurscultuur richt zich wat ons betreft echter niet op jij-bakken en kijken naar wat niet goed gaat. Een nieuwe bestuurscultuur vraagt om een radicale omslag in denken en doen. Het vraagt om investeren in tijd, ruimte en elkaar. In heel Nederland dus. Door onze opgedane ervaringen, onze schaalgrootte en betrouwbaarheid als samenwerkingspartner is de Achterhoek de ideale plek om hiermee aan de slag te gaan. Een mooie eerste stap kunt u nu al maken door een deel van uw verkenningen, onderhandelingen en gesprekken in de Achterhoek te voeren. Wij ontvangen u met open armen.
Handreikingen nieuwe bestuurscultuur In onze eerdere brief aan informateur Tjeenk Willink deden wij u een aantal handreikingen. Onderwerpen die uitstekend passen bij een nieuwe bestuurscultuur. Wij waarderen het zeer als u deze onderwerpen betrekt in het opstellen van uw regeerakkoord. Een nieuwe bestuurscultuur betekent meer focus op brede welvaart en SDG’s. In het licht van de gevolgen van de COVID-19 crisis en de urgentie ten aanzien van het bereiken van de Sustainable Development Goals (SDG’s) heeft u geconstateerd dat brede welvaart niet alleen gaat over kwalitatieve groei hier in Nederland, maar juist over onze wereldwijde ecologische en maatschappelijke verantwoordelijkheid. De Achterhoek neemt als SDGregio, in samenwerking met het Rijk en de provincie, graag het voortouw om het instrumentarium voor het meten van Brede Welvaart en de SDG’s en het voeren van beleid hierop verder vorm te geven. Onze tekstsuggestie voor in het regeerakkoord: “Met het regionaal economische beleid zet dit kabinet verder in op de ontwikkeling van nieuw instrumentarium voor het meten en voeren van beleid op basis van brede welvaart en de Sustainable Development Goals (SDG’s).
De Achterhoek is als eerste SDG-regio in Nederland met goede scores op brede welvaart bij uitstek geschikt om dit instrumentarium verder uit te werken.” Een nieuwe bestuurscultuur betekent investeren in regionale bereikbaarheid om landelijke opgaven op de woning- en arbeidsmarkt aan te pakken. De Achterhoek ligt centraal in de verbinding tussen Noord- en ZuidNederland, en tussen West-Nederland en Duitsland, ideaal gelegen om een bijdrage te leveren aan de arbeidsmarkt en volkshuisvestelijke opgave van het land. Zeker voor de steeds groter wordende groep Nederlanders die vaker vanuit huis werken en belang hechten aan ruimte en een groene woonomgeving. Voor de groei van ons inwoneraantal, van onze banen en onze maakindustrie is betere infrastructuur essentieel. Verbreding van de N18 en investeringen over spoor via de RegioExpres zijn hard nodig. Onze tekstsuggestie voor in het regeerakkoord: “Het kabinet investeert verder in regionale bereikbaarheid over weg en spoor, zoals de opwaardering van de spoorlijn Arnhem-Doetinchem-Winterswijk (RegioExpres) en de N18. Een goede verbinding tussen stedelijke gebieden en het landelijk gebied draagt bij aan een betere balans voor wonen en werken in Nederland.” Een nieuwe bestuurscultuur betekent een omslag maken van zorg naar gezondheid, regionalisering van de zorg met een andere organisatiestructuur.
In al uw verkiezingsprogramma’s wordt gepleit voor regionalisering van
de zorg. De Achterhoek start als eerste regio met het Kavelmodel van HealthKIC – onder de noemer Achterhoek Gezond - om te werken aan verbetering van de gezondheid van alle inwoners. Onder meer Menzis, de Noaber Foundation, PGGM, Alles is Gezondheid en het ministerie van VWS ondersteunen dit initiatief. Dit samenwerkingsverband tussen zorgorganisaties, zorgverzekeraars, overheden en ondernemers zet zich in om de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van onze zorg te waarborgen. Onze tekstsuggestie voor in het regeerakkoord: “Om de juiste zorg op de juiste plek te bieden investeert dit kabinet in verdere regionalisering van de zorg. We kijken daarbij specifiek naar de Achterhoek, die als eerste regio in Nederland via het Kavelmodel start met een vernieuwende organisatievorm van gezondheidszorg waarbij collectief wordt ingezet op preventie en gezondheid.” Een nieuwe bestuurscultuur betekent een omslag naar verduurzaming van onze landbouw. Verduurzaming van de landbouw is van groot belang. Eerder heeft het Rijk de Achterhoek aangewezen als experimenteerregio voor de kringlooplandbouw. Zoals met de Vruchtbare Kringloop Achterhoek, Kunstmestvrije Achterhoek en agro-innovatiecentrum De Marke (een samenwerking met Wageningen University & Research). De oplossingen die binnen deze initiatieven ontwikkeld en getest worden, zijn breed toepasbaar voor de rest van Nederland.
Bovendien is de Achterhoek pionier gebied voor het nieuwe Nationaal Programma voor het Landelijk Gebied (NPLG). Onze tekstsuggestie voor in het regeerakkoord: “De huidige ombouw naar kringlooplandbouw gebeurt in samenhang met de grote energieopwekkingsopgaven, de stikstofproblematiek, droogte en biodiversiteit. De Achterhoek loopt voorop in innovatie van de agrarische sector en kringlooplandbouw. Het kabinet pakt droogte en stikstof in samenhang aan en investeert daar waar de problemen het grootst zijn. Zo is een oplossing voor de Veluwe, Twente en de Achterhoek ook een oplossing voor heel Nederland.” Samenvattend: Wij bieden een volgend kabinet experimenteerruimte en kansen om te werken aan een nieuwe bestuurscultuur door de Achterhoek te benutten voor: • de koppeling van SDG’s aan regionale economische groei en brede welvaart; • verduurzaming landbouw door kringlooplandbouw in samenhang met grote (plattelands)opgaven aan te pakken; • regionalisering van de gezondheidszorg in de omslag van zorg naar gezondheid; • bereikbaarheid over weg en spoor in de regio verbeteren om de opgaven op de landelijk woning- en arbeidsmarkt te kunnen realiseren. Kortom: kom (in)formeren in de regio! U bent van harte uitgenodigd om een deel van uw gesprekken hier op een passende locatie in de Achterhoek te voeren en kennis te maken met onze manier van samenwerken aan een nieuwe bestuurscultuur.
Wij horen graag of u dit aanbod aanneemt, u kunt hiervoor contact opnemen met adviseur Public Affairs Joram van Donk, j.vandonk@8RHK.nl. Doetinchem, .. oktober 2021 Met vriendelijke groet, Mark Boumans voorzitter Regio Achterhoek voorzitter Achterhoek Board burgemeester Doetinchem
Otwin van Dijk lid dagelijks bestuur Regio Achterhoek burgemeester Oude IJsselstreek
Mirjam Koster-Wentink vicevoorzitter Achterhoek Board Voorzitter CvB Graafschap College DGA Marku Bouw
Koen Knufing vicevoorzitter Achterhoek Board voorzitter VNO-NCW Achterhoek
1 Bijlage 2 - Uitwerking Achterhoek SDG-regio.pdf
Gesprekken met SDG ervaringsdeskundigen: Frank Landman Oud gemeente secretaris Rheden, daar de SDG’s integraal ingevoerd. Nu de SDG profielbepaler: in Aalten onder andere.
Gerda Deekens MAEX.nl, maatschappelijke AEX voor projecten en initiatieven die door gemeenten/provincies worden gefinancierd/beheerd. O.a. Helmond, Zeeland, prov. Utrecht. Ellen van Reesch Oud BuZa adviseur, woonachtig in Vorden. Heeft voor VNG 25 SDG gemeenten geanalyseerd. Werkt al veel samen met BZ, VNG en CBS. Via Twitter op ons pad. Weet veel van monitoring en indicatoren. Twan van Vuren Via thematafel circulair. Is intrinsiek gedreven om SDG’s in bedrijfsleven te brengen. Heeft dit gedaan bij WAMVanDuren. Nu zelfstandig.
Uitwerking: Monitoring Ellen van Reesch Ism BuZa, provincie CBS (Rabobank?) Evt. LNV
Projectniveau (Regiodeal) MAEX, ism LNV (regiodeal) Twan van Vuren
Organisatie (en andere organisaties Frank Landman
NU: Ten eerste: uitwerken gesprekken In de maak: Afspraak provincie met programmadirecties en team strategie Vervolgens: Sessie Board/AB Sessie BuZA / LNV
3 Midterm review Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek 1 Voorstel midterm review Gros.docx
ALGEMEEN BESTUUR
Vergadering d.d. Agendapunt Onderwerp Portefeuillehouder
: 3 november 2021 :3 : Midterm review “Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek” : De heer J. Bengevoord
Voorstel 1. Kennisnemen van bijgevoegde midterm review 2. Bespreken van de 12 aanbevelingen 3. Op basis hiervan opdracht geven voor het opstellen van een herziene bestuursopdracht, waarin de door het AB overgenomen aanbevelingen worden verwerkt Toelichting Twee jaar geleden op 25 september 2019 werd de bestuursopdracht “Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek” (GROS) vastgesteld. Twee jaar waarin we een goede basis wisten te leggen. Het is ondanks Corona gelukt het netwerk binnen en buiten de regio te vergroten en verder uit te bouwen. De regio Achterhoek is mede door de Duitsland-coördinatoren beter aangehaakt op de structuren van de EUREGIO en is zichtbaarder geworden op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking. Deze midterm review is een samenvatting van en terugblik op de afgelopen twee jaren. Waar staan we op dit moment en welke mijlpalen zijn bereikt? Er is kritisch gekeken naar bestaande structuren en afspraken en de invulling hiervan. De aanbevelingen laten zien hoe wij onze opdracht voor de Regio Achterhoek en onze positie zowel intern als extern verder kunnen optimaliseren. Samengevat staan in de midterm review de volgende 12 aanbevelingen: 1. De Duitsland-coördinatoren en het AB van de Regio Achterhoek gaan in gesprek om de belangrijkste opgaven en het daarbij horende mandaat in kaart te brengen. 2.