ab vergadering regio achterhoek dd 2 juni 2021

Concreet gaat het komend jaar over: - Omgevingsagenda-Oost en de verdere uitwerking en uitvoering daarvan; - het vormgeven en uitwerken van de Achterhoek als pioniergebied voor het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG); - de vertaling van Kracht van Oost 2.0 naar de Open Regio benadering en de uitwerking daarvan, onder andere door het versterken van de netwerkkracht; - Inzet van de Achterhoek Ambassadeurs op het thema Landelijk gebied (zoals natuur, droogte, stikstof, kringlooplandbouw en energietransitie) om te verkennen op welke wijze dit ingericht zou kunnen/moeten worden. Dit komt voort uit de aanbeveling uit de evaluatie van de regionale samenwerking. Het streven is om eind 2021 een keuze voor te leggen. In de bijlage zijn de belangrijkste overleggen die op dit moment bestaan rond dit thema opgesomd. Realisatie extra capaciteitsvraag/ financiën Bovengenoemde vier onderdelen hebben samenhang met elkaar en het heeft sterk de voorkeur om dit binnen de 8RHK ambassadeurs vanuit één persoon te coördineren. Hiervoor is geen/onvoldoende formatieruimte binnen de Regio Achterhoek. Daarnaast is de rek uit de personele middelen vanwege ziekte en re-integratie. Wel heeft de Regio de kwaliteit in huis om dit op te pakken, incidenteel, voor de periode van een jaar.

Vanuit de provincie is ook urgentie gevraagd om dit in samenhang op te pakken, voorstel is om de gebiedsagenda middelen hiervoor in te zetten als cofinanciering. Concreet betekent dit dat we de capaciteitsvraag als volgt willen financieren. € 45.000 uit de bestaande begroting van Achterhoek Ambassadeurs € 45.000 van de provincie Gelderland (gebiedsagenda) Advies Achterhoek Board De Achterhoek Board heeft 12 mei positief geadviseerd over dit voorstel.

Procedure:

Vervolgactie:

Bijlagen:

Consequenties:

DB d.d.:

communicatie:

Aanvraagformulier

Financieel:

Achterhoek Board

Mededeling beslissing

Gebiedsagenda.

Personeel:

d.d.: 12 mei 2021

aan:

Nadere informatie bij: Saar Veneman

Tel.nr.: 06 14 14 44 40

Bijlage

Overzicht belangrijkste governance rond thema’s landelijk gebied

Thematafel Circulaire economie & energietransitie Op deze tafel liggen onderwerpen als kringlooplandbouw met raakvlakken aan natuur en biodiversiteit, en energietransitie (o.a. RES), maar niet direct droogte of stikstof. NPLG en Omgevingsagenda-Oost liggen nu bij de Achterhoek Board. Omgevingsagenda-Oost Werkgroep Omgevingsagenda-Oost (ambtelijk) Doel: voorbereiden Addendum opgaven Achterhoek en uitwerking van deze afspraken in de Omgevingsagenda-Oost. Partijen: LNV, BZK, Provincie Gelderland, Achterhoek Ambassadeurs en vertegenwoordiging gemeenten. Bestuurlijk Omgevingsagenda-Oost: Achterhoek Board Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) Begeleidingsgroep pioniergebied NPLG (bestuurlijk) Doel: begeleiden WUR pre-verkenning NPLG en afstemmen over verschillende opgaven Partijen: trekkers in de Achterhoek van de verschillende opgaven in het landelijk gebied: droogte, stikstof, RES, thematafel Circulaire economie & energietransitie, waterschap, Provincie en Achterhoek Ambassadeurs. Werkgroep pioniergebied NPLG (ambtelijk) Doel: pre-verkenning NPLG en formuleren vervolgstap; opleverdatum: voor de zomer van 2021. Opdrachtgever van pre-verkenning is LNV. Partijen: LNV, BZK, Provincie Gelderland, Waterschap Rijn en IJssel, Achterhoek Ambassadeurs, vertegenwoordiging van gemeenten en de WUR.

Vitaal platteland Werkgroep IBP-Vitaal Platteland (ambtelijk) Doel: Programma is afgesloten. Afgesproken is om de interbestuurlijke samenwerking voort te zetten. Partijen: Rijk LNV, Provincie Gelderland, Waterschap Rijn en IJssel, Achterhoek Ambassadeurs en vertegenwoordiging gemeenten. In het kader van IBP-Vitaal Platteland wordt samengewerkt met vergelijkbare gebieden op hoge zandgronden (Twente, De Peel en Veluwe) om waar nuttig gezamenlijk op te trekken. Portefeuillehoudersoverleg Landelijk gebied (bestuurlijk) Doel: afstemmen over (ruimtelijke inrichting van) het landelijk gebied Partijen: 7 wethouders landelijk gebied Governance rond specifieke opgaven Alliantie Droogte Doel: Meerjarige programmatische aanpak langs 4 sporen, waaronder het ontwikkelen van een visie op de ruimtelijke inrichting van de Achterhoek in 2050. Partijen: 10 gemeenten, Provincie Gelderland en Waterschap Rijn en IJssel Regionale aanpak stikstof Hiervoor is de doelstelling nog niet geformuleerd.

1 Aanvraagformulier project vraagstukken landelijk gebied.docx

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 (versie januari 2021)

Fantastisch dat u een project aanmeldt voor de Achterhoek Visie 2030. Om te beoordelen of het project past binnen de visie, vragen wij u dit formulier volledig in te vullen. U kunt het ingevulde formulier sturen naar de betreffende programmaregisseur, die zal daarna zo spoedig mogelijk contact met u opnemen.

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 – deel I

Projecten dienen te voldoen aan de Nadere regels Projecten Achterhoek Visie 2030 (te vinden op www.8rhk.nl) 1

Naam project

Verkenning landelijk gebied

2

Betrokken Thematafel

3

Doel/effect van het project

Dit raakt vooral de verantwoordelijkheden van de Board aangaande de reikwijdte van de agenda van 8RHK. Verder is er verbinding met de tafel CE&E - Ambtelijke capaciteit inzetten om samen met de bestuurlijk trekkers van droogte, stikstof, RES, de thematafel CE&E en andere relevante processen duidelijkheid te krijgen over de inrichting/ verbinding van deze vraagstukken - Voldoende inzet op de verdere uitwerking van de Omgevingsagenda-Oost en Kracht van Oost 2.0 vanuit 8RHK ambassadeurs

4

Bijdrage aan Achterhoek Visie 2030 a. Aan welke subdoelstelling(en) van de Visie 2030 levert dit project een bijdrage? (let ook op cross-overs)

b. Is er draagvlak bij de drie O’s? Zo ja, licht toe. c. Heeft het project regionale impact? Zo ja, licht toe.

Vanuit de verkenning landelijk gebied wordt bijgedragen aan: - In 2030 wekt de Achterhoek haar eigen energie op, is afval een grondstof geworden en is er weer biodiversiteit door minder emissies. - De Achterhoek is koploper gebleven in de kringlooplandbouw. - De score voor leefbaarheid in de Achterhoek blijft minimaal op het gemiddelde van 7,8. Vanuit de Omgevingsagenda-Oost en Kracht van Oost wordt integraal gewerkt aan een sterkere economie, uitgaande van eigen kracht, evenals een uitstekend werk-, leer-, woon- en leefklimaat. De urgentie van de vraagstukken wordt breed gevoeld. Al deze vraagstukken gaan ruimtegebruik vragen op dezelfde m2. Ja, naast de regionale verkenning van het landelijk gebied gaat ook om de bovenregionale verbindingen met landsdeel oost, onze positie in de omgevingsagenda en afstemming met provincie en rijk.

5

Aanvrager

8RHK ambassadeurs

6

Coalition of the willing (betrokken organisaties noemen)

Provincie

Pagina 1 van 4

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 (versie januari 2021) 7 8

Looptijd (startdatum en einddatum noemen) Korte projectbeschrijving

1 jaar vanaf 1 april 2021

De evaluatie van de regionale samenwerking laat zien dat er tevredenheid is over de regionale organisatie. Er was voldoende capaciteit om deze resultaten te kunnen behalen. We zien het komende jaar vraagstukken die de nodige capaciteit gaan vragen en cruciaal zijn voor de verdere ontwikkeling van de Achterhoek. Evenals de aanbeveling om te bekijken hoe het thema Landelijk gebied het beste georganiseerd kan worden. Daar is capaciteit voor nodig. Daarover gaat dit voorstel. Afgelopen jaar zijn er meerdere grotere dossiers geweest die de nodige inzet hebben gevraagd en dat het komende jaar blijvend zullen gaan doen. Het gaat dan om de Omgevingsagenda Oost, Kracht van Oost 2.0, en om de verbinding tussen een aantal vraagstukken die ruimtelijk samenkomen in ons landelijk gebied. Zo gaat het iig om de verbinding met de dossiers droogte, stikstof, de RES en kringlooplandbouw. Als eerste stap willen we met Joost van Oostrum als bestuurlijk trekker van droogte de bestuurders op de betreffende dossiers bij elkaar brengen met de eerste resultaten van de pre-verkenning van de WURvoor de Achterhoek als pioniergebied voor het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG).

9

Beoogde resultaten

Concreet gaat het komend jaar over: - Omgevingsagenda-Oost en de verdere uitwerking en uitvoering daarvan; - het vormgeven en uitwerken van de Achterhoek als pioniergebied voor het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG); - de vertaling van Kracht van Oost 2.0 naar de Open Regio benadering en de uitwerking daarvan, onder andere door het versterken van de netwerkkracht; - Inzet van de Achterhoek Ambassadeurs op het thema Landelijk gebied (zoals natuur, droogte, stikstof, kringlooplandbouw en energietransitie) om te verkennen op welke wijze dit ingericht zou kunnen/moeten worden. Dit komt voort uit de aanbeveling uit de evaluatie van de regionale samenwerking. Het streven is om eind 2021 een keuze voor te leggen. In de bijlage zijn de belangrijkste overleggen die op dit moment bestaan rond dit thema opgesomd.

10 Kunt u de BTW op dit project verrekenen? X Ja (dan onderstaand bij 12. de kosten excl. BTW weergeven) O Nee (dan onderstaand bij 12. de kosten incl. BTW weergeven) O Gedeeltelijk 11 Begrote kosten (incl./excl.* BTW) *doorhalen wat niet van toepassing is Gedetailleerde begroting als bijlage toevoegen! Onderstaand alleen de samenvatting weergeven. Let op: bij loonkosten in de gedetailleerde begroting het aantal uren en uurtarief vermelden (zowel intern als extern). a. Inzet formatieplaats schaal 13, 28u

€ 90.000 Totaal € 90.000

12 Financiering a. Bijdrage vanuit de aanvrager: - 8RHK ambassadeurs c. Per saldo gevraagde bijdrage: nadere specificatie (indien bekend): - Provincie € 45.000

Pagina 2 van 4

€ 45.000 € 45.000

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 (versie januari 2021)

Totaal € 90.000 13 Communicatie Op welke wijze en welke momenten over het project wordt gecommuniceerd. Wanneer het project van start gaat, hoort op alle communicatie uitingen die vanuit u uitgaan (website, drukwerk, bouwborden, etc.) het logo van de provincie Gelderland en het logo van 8RHK ambassadeurs te staan. U ontvangt van ons communicatieteam een toolkit daarvoor. Verder volgt afstemming over inhoud en momenten van communicatie met hen. NVT 14 Mogelijke risico’s -

Het proces rondom de Omgevingsagenda is erg afhankelijk van de samenwerking met het Rijk. Dit zou door het formatieproces vertraging kunnen opleveren. Teveel verbinden van alle genoemde vraagstukken kan vertraging opleveren binnen de individuele dossiers. Dat moeten we voorkomen.

15 Overige aandachtspunten

16 Is een Europese aanbesteding noodzakelijk? (zie bijlage 1) O Ja x Nee 17 Is er sprake van staatssteun? (zie bijlage 2) O Ja (geef onderstaand aan of er sprake is van geoorloofde staatssteun en ga verder met punt 19, ‘gegevens aanvrager’) O AGVV, artikel: O LVV, artikel: O DAEB O Deminimis (vul eerst punt 18 in en ga daarna verder met punt 19) x Nee (ga verder met punt 19) 18 Heeft uw organisatie in de afgelopen 3 belastingjaren minder dan € 200.000,= publieke middelen ontvangen? O Ja, namelijk € … (indien er geen vrijstelling mogelijk is, dan bijlage 3 invullen: De Minimis-verklaring) O Nee (verder met volgende vraag) 19. Gegevens aanvrager S.v.p. gegevens invullen in ‘Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 – deel II’ (graag als apart document meesturen i.v.m. AVG regels).

Pagina 3 van 4

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 (versie januari 2021)

Ondertekening Aldus naar waarheid ingevuld en ondertekend. Met de ondertekening van dit aanvraagformulier stemt u ermee in dat de informatie in dit aanvraagformulier openbaar is en dat het voor de uitvoering van onze werkzaamheden (beoordeling en besluitvorming) noodzakelijk is dat de bijlagen gedeeld worden met personen die betrokken zijn bij de beoordeling van de aanvraag. Plaats:

Datum:

Naam: Functie: Paraaf:

BIJLAGEN 1. Aanbestedingsschema 2. Staatssteun en vrijstellingsgronden 3. Verklaring De-minimis

Pagina 4 van 4

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

4 Lobby 1 Memo lobby 2 juni 2021.docx

ALGEMEEN BESTUUR Vergadering d.d.

: 2 juni 2021

Agendapunt

:4

Onderwerp

: Lobby

Portefeuillehouder

: De heer O. van Dijk

Voorstel:  Kennis nemen van onderstaande lobby gerelateerde zaken en activiteiten. Toelichting: Lentediner 19 mei 2021: korte terugblik 19 mei 2021 vond wederom het Achterhoeks Lentediner plaats. Dit keer in een unieke hybride variant: fysiek in Nieuwspoort met een kleine groep (tafelgasten en moderator), digitaal met de overige genodigden. Rondom het overkoepelende thema ‘experimenteerregio – recepten voor nieuwe samenwerking’ en onder culinaire begeleiding van chefkok Nel Schellekens. Tijdens het schrijven van deze memo is het nog niet mogelijk om een terugblik op het Lentediner te werpen. In bijlage 1 vindt u in ieder geval het lobbymenu, dat tijdens het Lentediner gebruikt is om de Achterhoekse lobbyspeerpunten op een compacte manier onder de aandacht te brengen van de Tweede Kamerleden. Graag evalueren we kort met u deze bijeenkomst. Brief informateur en persbericht 23 april 2021 is de brief, gericht aan de informateur, verzonden naar de informateur zelf en naar verschillende media (zie bijlage 2). Tegelijkertijd is ook een persbericht uitgegaan (zie bijlage 3). De fractievoorzitters, mogelijke onderhandelaars, Oost-Nederlandse Kamerleden en Tweede Kamerleden die zich hebben aangemeld voor het Lentediner, hebben de brief ook ontvangen.

De brief bevat input voor het regeerakkoord en bestaat uit breed gedragen onderwerpen zoals brede welvaart, het kavelmodel, RegioExpres en kringlooplandbouw. De brief is door de 3O’s ondertekend. De gedachte hierachter is om te laten zien dat hier in de Achterhoek al samen beleid wordt gemaakt en deze regio daarmee een voorbeeld kan zijn voor de rest van Nederland en de omslag naar een nieuwe bestuurscultuur. De huidige (in)formatieperiode wordt benut om de brief verder onder de aandacht te brengen en te houden. Evaluatie samenwerking gemeenten en 8RHK ambassadeurs op lobby Afgelopen weken hebben Joram van Donk en Jord Knuiman vanuit 8RHK ambassadeurs enkele evaluatiegesprekken gevoerd met (deeltijd) Public Affairs adviseurs van de Achterhoekse gemeenten. Centraal in deze gesprekken stond de samenwerking tussen 8RHK ambassadeurs en gemeenten op het gebied van lobby. Ook is er gesproken over de invulling van het reguliere (ambtelijk) lobbyoverleg, dat nu ruim een jaar, eens per zes weken plaatsvindt. Uit de evaluatiegesprekken blijkt dat de behoefte aan samenwerking groot is en dat het goed en nuttig is dat er wordt samengewerkt. De manier waarop behoeft nog wel een professionaliseringsslag.

De grootste uitdaging ligt in de ‘ongelijkheid’ van functies: sommige deelnemers aan hebben lobby en public affairs fulltime in hun takenpakket, terwijl andere deelnemers dit slechts parttime of helemaal niet hebben. Het op de juiste manier informatie delen en van elkaar leren is daarom essentieel. Er is afgesproken om het overleg te benutten om informatie te delen met elkaar. Daartoe wordt een praktische lobbykalender opgesteld, zodat iedereen op de hoogte is en blijft wie waar mee bezig is. Verder is er afgesproken om in kleinere kring (groepjes van circa 3-4 personen) op specifieke onderwerpen door te praten en waar mogelijk in projectvorm samen te werken, zoals nu met het Lentediner gebeurt. Tot slot wordt er op korte termijn een gezamenlijke dag georganiseerd. Om zo invulling te geven aan de wens om elkaar persoonlijk en op lobbygebied beter te leren kennen.

Europese subsidies en Thematafel Circulaire Economie en Energietransitie In maart 2020 is door middel van een strategische sessie in Brussel de Europese ambitie van de Regio Achterhoek verkend. Per thematafel zijn de aanknopingspunten en kansen in kaart gebracht. Op basis van deze inventarisatie is vastgesteld dat de Thematafel Circulaire Economie en Energietransitie de meeste kansen biedt om verder uit te werken in een concreet lobbyactieplan. 26 mei 2021 wordt hier een eerste stap in gezet. De Thematafel Circulaire Economie en Energietransitie brengt dan samen met Public Affairs bureau Dr2 Consultants in kaart welke beleidsinitiatieven aansluiten op de eigen ambitie. Op basis van een analyse van de kansen en bedreigingen wordt, mogelijk in een vervolgsessie op 30 juni 2021, een actieplan voor 2021 en de jaren erna opgesteld. Governace lab met als gastregio de Achterhoek 10 juni 2021 In opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK) en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) is begin 2019 een consortium gestart om parallel aan de looptijd van de Regio Deals (2019-2022) de governance van de Regio Deals te monitoren en hierover te leren in het ‘Regio Deal Lab Governance’. Doel hiervan is om tussentijdse leerervaringen uit te wisselen op het gebied van governance van de Regio Deals.

10 juni 2021 is de Achterhoek gastregio voor één van deze governance labs. Georganiseerd voor dealmakers en projectleiders van de elf regio uit de eerste en tweede tranche Regio Deals. Het gaat hierbij om circa 45 personen. In bijlage 4 vindt u een eerste opzet voor het programma. Deze opzet kan nog veranderen de komende weken. Onderwerpen zoals de Achterhoek monitor, de marketingcampagne en de evaluatie van de samenwerking Achterhoek ambassadeurs komen tijdens de governance lab aan bod. Een ander belangrijk onderdeel tijdens de sessie is de behandeling van drie vraagstukken in kleinere subgroepen. Het gaat hier om vraagstukken die nu in de Achterhoekse governance actueel zijn. Een terugkoppeling van deze sessie volgt. GS werkbezoek 29 juni 2021: opzet werkbezoek 29 juni 2021 is er voor het eerst deze bestuursperiode een officieel werkbezoek van het college van Gedeputeerde Staten aan de Achterhoek. Kracht van Oost 2.0 is leidend bij het werkbezoek. Zo ontstaat er een gevarieerd programma op verschillende thema’s, rakend aan alle portefeuilles. In bijlage 5 (al eerder voorgelegd aan de Achterhoek Board) vindt u een eerste opzet voor het werkbezoek met daarin het concept programma en concept tijdsindeling. In overleg met de provincie wordt nog bepaald of het werkbezoek fysiek of digitaal plaatsvindt, waarbij er vanuit de Achterhoek een sterke voorkeur is voor de eerste optie.

Ambtelijke verkenning brede welvaart en SDG’s In mei 2021 vinden vanuit Public Affairs ambtelijke gesprekken plaats tussen het ministerie van Buitenlandse Zaken, provincie Gelderland en 8RHK ambassadeurs om te verkennen hoe er gezamenlijk aan een nieuw instrumentarium voor brede welvaart en SDGs gewerkt kan worden, met de Achterhoek als experimenteerregio/koploper hierin (zie ook onze brief aan de informateur, bijlage 1). Als dit nieuwe instrumentarium eind juni 2021 voldoende uitgewerkt is, dan wordt er mogelijk een intentieverklaring opgesteld en een klein mediamoment ingebouwd in het werkbezoek van GS 29 juni aan het einde van het programma. Lobbymomenten  19 mei 2021: (Digitaal) Lentediner  26 mei 2021: Sessie Europese subsidies TT Circulaire Economie en Energietransitie  10 juni 2021: Governance Lab met als gastregio de Achterhoek  29 juni 2021: GS werkbezoek  30 juni 2021: Vervolgsessie Europese subsidies TT Circulaire Economie en Energietransitie Bijlagen Bijlage 1: 8RHK lobbymenu Lentediner Bijlage 2: 8RHK brief informateur Bijlage 3: Persbericht brief informateur Achterhoek Bijlage 4: Opzet programma Governance Lab als met als gastregio de Achterhoek 10 juni 2021 Bijlage 5: Opzet programma werkbezoek GS 29 juni 2021

Vervolgactie: communicatie: Mededeling beslissing aan: Nadere informatie bij: Jord Knuiman / Joram van Donk

Bijlagen: Meegezonden: Ter inzage: Plaats van inzage:

Consequenties: Financieel: Personeel:

Tel.nr.: (0314) 32 12 17

1 Bijlage 1 - 8RHK lobbymenu Lentediner.pdf

Lobbyrecept voor nieuwe samenwerking

De Achterhoek is koploper in de balans tussen goed leven en een gezonde economie. Hier zijn de ingrediënten aanwezig om een bijdrage te leveren aan de uitdagingen waar Nederland voor staat. Daar hebben we ook u voor nodig. Als ambassadeur voor onze regio, voor de thema’s die ons aan het hart gaan, als partners om Nederland mooier te maken.

Lobbyrecept voor nieuwe samenwerking Ingrediënten

Bereidingswijze

De Achterhoek ligt centraal in de verbinding tussen Noord- en Zuid-Nederland, en tussen West-Nederland en Duitsland. Perfect gelegen voor zowel grensoverschrijdende verbindingen als voor de verbinding tussen stedelijk en landelijk gebied. We hanteren brede welvaart en SDG’s (Sustainable Development Goals) als instrumentarium voor onze monitoring en toekomstige beleidskeuzes. We bieden volop ruimte en daadkracht om te leren en te experimenteren.

Voor het ideale gerecht is het belangrijk om in de Achterhoekse keuken zowel ruimte als middelen beschikbaar te hebben en niet belemmerd te worden in regelgeving.

Kringlooplandbouw De Achterhoek heeft de officiële status van innovatieregio voor de Kringlooplandbouw. Geef ons daarbinnen daadwerkelijk ruimte in regelgeving en beleid en financiële middelen om te experimenteren. Vooral rondom (nieuwe vormen van) derogatie en bemesting.

Innovatieve maakindustrie

Zelf toevoegen Voor een optimaal resultaat, de groei van ons inwoneraantal, de invulling van onze banen en duurzame groei van onze innovatieve landbouw en maakindustrie, voor een betere balans op de woon- en arbeidsmarkt in Nederland is een goede regionale infrastructuur essentieel.

Spoor 150 miljoen euro voor de RegioExpres, een snelle spoorverbinding tussen Arnhem en Winterswijk. De RegioExpres draagt zowel bij aan een betere balans in de woon/ werkverdeling in Nederland als aan verdere duurzame en economische ontwikkeling.

Weg Verlenging van de A15 en verbreding van de N18. Deze verbindingen zijn essentiële schakels tussen de A12 en A1, om noord, zuid, oost en west optimaal te verbinden.

Wonen De regionale keuze voor zowel revitalisering van de bestaande woningvoorraad als het op op basis van maatwerk gecontroleerd toevoegen van nieuwe woningen, vraagt om meer aandacht en middelen.

Stel middelen beschikbaar voor onze innovatieve maakindustrie, waar de Achterhoek koploper is in 3D-metaalprinten. Door ketens te verkorten en digitaal transport toe te passen dragen we bij aan verduurzaming en minder transport-afhankelijke maakindustrie.

Grensoverschrijdend onderwijs en arbeidsmarkt Zorg voor erkenning en herkenning van diploma’s in Associate Degree opleidingen en onderscheid voor hbo en mbo. Met name in de zorg is de indeling van de Associate Degrees in functiehuizen nog een probleem.

Achterhoek Gezond De Achterhoek start als eerste regio in Nederland via het kavelmodel met een vernieuwende organisatievorm van gezondheidszorg. Wij vragen om inzet en startkapitaal om dit definitief van de grond te krijgen. Wij kunnen op deze wijze een kanteling van zorg naar preventie en gezondheid bewerkstelligen, en zorgkosten op de lange termijn beheersbaar houden.

Brede Welvaart en SDG’s Werk samen met de Achterhoek als experimenteerregio om het instrumentarium voor het meten van Brede Welvaart & SDG’s en het voeren van beleid hierop verder vorm te geven.

1 Bijlage 2 - 8RHK brief Informateur.pdf

Samen d’ran. Een nieuwe bestuurscultuur in Nederland, dat is misschien wel een van de belangrijkste opgaven voor het nieuwe kabinet. Dat dat nodig is laat de afgelopen tijd wel zien. Tegelijkertijd staat Nederland voor het oplossen van grote vraagstukken zoals de coronacrisis, de woningnood en de problematiek rond stikstof en droogte. Onze oproep: leer van de Achterhoek voor een radicale omslag in de Nederlandse bestuurscultuur. Laat gebaande paden los, experimenteer en stap over grenzen heen. Overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties maken hier in de Achterhoek met elkaar het beleid voor onze brede welvaart, voor onze Achterhoek, en dragen bij aan een goede balans in Nederland. Van idee tot en met de uitvoering, open en eerlijk. Doet u mee? Samen d’ran.

Geachte informateur, geachte onderhandelaars, Namens 8RHK ambassadeurs wensen wij u veel succes met deze belangrijke opdracht. Wij hopen dat u samen een inhoudelijk mooi en waardevol regeerakkoord kunt sluiten en u bovenstaande oproep ter harte neemt. Wij doen u in deze brief een aantal handreikingen met onderwerpen die reeds brede steun hebben ontvangen, maar nog niet of onvoldoende in uw beleid zijn vastgelegd. Wij waarderen het zeer als u deze onderwerpen betrekt in het opstellen van uw regeerakkoord.

De Achterhoek: regio van brede welvaart en SDG’s De Achterhoek is een krachtige regio met grote ambities. Een regio waar de kwaliteit van wonen, werken en leven hoog is. Een netwerkregio, gericht op naoberschap met mondiaal werkende industriële (familie)bedrijven die aantonen dat ‘global’ en ‘local’ heel goed samengaan. Al jaren laten we in de Achterhoek zien dat innovatie niet per se grootstedelijk is, maar ook hier, juist hier hand in hand gaat met verduurzaming en brede welvaart. We zijn niet voor niets de vierde brede welvaartsregio van Nederland. In het licht van de gevolgen van de COVID-19 crisis en de urgentie ten aanzien van het bereiken van de Sustainable Development Goals (SDG’s) zien verschillende overheden, adviesorganen, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven dat brede welvaart niet alleen gaat over kwalitatieve groei hier in Nederland, maar juist over onze wereldwijde ecologische en maatschappelijke verantwoordelijkheid. De Achterhoek hanteert al brede welvaartsindicatoren in beleid en monitoring van doelen uit de Achterhoek Visie 2030. De komende periode nemen wij graag, in samenwerking met het Rijk, het voortouw als experimenteerregio om het instrumentarium voor het meten van Brede Welvaart en de SDG’s en het voeren van beleid hierop verder vorm te geven.

Onder meer in samenwerking met onze innovatieve maakindustrie en bedrijven die zijn gespecialiseerd in voedseltechnologieën, waar we met 3D printen en digitalisering wereldwijd CO2 terugdringen en steeds meer local to local werken. Onze tekstsuggestie voor in het regeerakkoord: “Met het regionaal economische beleid zet dit kabinet verder in op de ontwikkeling van nieuw instrumentarium voor het meten en voeren van beleid op basis van brede welvaart en de Sustainable Development Goals (SDG’s). De Achterhoek is als experimenteerregio al zeer actief met indicatoren voor brede welvaart en daarom bij uitstek geschikt om dit instrumentarium verder uit te werken.”

Infrastructuur en RegioExpres De Achterhoek ligt centraal in de verbinding tussen Noord- en Zuid-Nederland, en tussen West-Nederland en Duitsland. Perfect gelegen voor zowel grensoverschrijdende verbindingen als voor de verbinding tussen stedelijk en landelijk gebied. Daarnaast ideaal gelegen om een bijdrage te leveren aan de volkshuisvestelijke opgave van het land. Zeker voor de steeds groter wordende groep Nederlanders die vaker vanuit huis werken en belang hechten aan ruimte en een groene woonomgeving. Voor de groei van ons inwoneraantal, van onze banen en onze maakindustrie is betere infrastructuur essentieel. Verlenging van de A15 en verbreding van de N18 zijn hard nodig als schakels tussen A12 en A1, om noord, zuid, oost en west optimaal te verbinden. Daarnaast vragen we om de investeringen over spoor via de RegioExpres, een snelle spoorverbinding tussen Arnhem en Winterswijk. Dagelijks reizen 21.000 reizigers op dit traject. Hiermee is het één van de meest drukbezette stoptreinen in het land. De RegioExpres draagt zowel bij aan een betere balans in de woon/werkverdeling in Nederland als aan verdere duurzame en economische ontwikkeling. In het recente Toekomstbeeld OV 2040 van het ministerie van I&M wordt de RegioExpres reeds positief genoemd.

Daarnaast hebben politici van 9 partijen de RegioExpres reeds breed omarmd in de Akte van Oost, het stembusakkoord van Oost-Nederland. Onze tekstsuggestie voor in het regeerakkoord: “Het kabinet investeert verder in regionale bereikbaarheid over weg en spoor, zoals de opwaardering van de spoorlijn Arnhem-Doetinchem-Winterswijk (RegioExpres). Een goede verbinding tussen stedelijke gebieden en het landelijk gebied draagt bij aan een betere balans voor wonen en werken in Nederland.”

Regionalisering van de zorg In al uw verkiezingsprogramma’s wordt gepleit voor regionalisering van de zorg. De Achterhoek start als eerste regio met het Kavelmodel van HealthKIC – onder de noemer Achterhoek Gezond - om te werken aan verbetering van de gezondheid van alle inwoners. Onder meer Menzis, de Noaber Foundation, PGGM, Alles is Gezondheid en het ministerie van VWS ondersteunen dit initiatief. Dit samenwerkingsverband tussen zorgorganisaties, zorgverzekeraars, overheden en ondernemers zet zich in om de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van onze zorg te waarborgen. Onze tekstsuggestie voor in het regeerakkoord: “Om de juiste zorg op de juiste plek te bieden investeert dit kabinet in verdere regionalisering van de zorg. We kijken daarbij specifiek naar de Achterhoek, die als eerste regio in Nederland via het Kavelmodel start met een vernieuwende organisatievorm van gezondheidszorg waarbij collectief wordt ingezet op preventie en gezondheid.”

Kringlooplandbouw Verduurzaming van de landbouw is van groot belang. De Achterhoek is nadrukkelijk betrokken bij deze transitie. Eerder heeft het Rijk de Achterhoek aangewezen als experimenteerregio voor de kringlooplandbouw. Zoals met Vruchtbare Kringloop Achterhoek, Kunstmestvrije Achterhoek en agro-innovatiecentrum De Marke (een samenwerking met Wageningen University & Research). De oplossingen die binnen deze initiatieven ontwikkeld en getest worden, zijn breed toepasbaar voor de rest van Nederland. Bovendien is de Achterhoek pioniergebied voor het nieuwe Nationaal Programma voor het Landelijk Gebied (NPLG). Onze tekstsuggestie voor in het regeerakkoord: “De huidige ombouw naar kringlooplandbouw gebeurt in samenhang met de grote energieopwekkingsopgaven, de stikstofproblematiek, droogte en biodiversiteit. De Achterhoek loopt voorop in innovatie van de agrarische sector en kringlooplandbouw. Het kabinet pakt droogte en stikstof in samenhang aan en investeert daar waar de problemen het grootst zijn. Zo is een oplossing voor de Veluwe, Twente en de Achterhoek ook een oplossing voor heel Nederland.”

Samenvattend Wij bieden het kabinet experimenteerruimte voor: • de koppeling van SDG’s aan regionale economische groei en brede welvaart; • kringlooplandbouw in samenhang met grote (plattelands)opgaven; • regionalisering van de gezondheidszorg. Wij vragen van het kabinet: • Inzet om de eigen bestuurscultuur aan te pakken; • Inzet en middelen om samen met u in bovengenoemde onderwerpen op te trekken; • De komende jaren met ons verder te kijken hoe wij gekoppeld aan onze kwalitatieve groei ook onze bereikbaarheid over weg en spoor, en onze arbeidsmarkt kunnen verbeteren. Wij stellen het zeer op prijs wanneer u onze oproep en tekstsuggesties meeneemt in de onderhandelingen op weg naar een nieuw regeerakkoord. Tot slot sluiten we ons graag aan bij de inhoud van de Akte van Oost die politici van negen partijen hebben opgesteld, en de brief van de provincies Gelderland en Overijssel aan de informateur. Nederland staat voor grote uitdagingen, zoals de omslag in bestuurscultuur, de coronacrisis, de woningnood en de problematiek rond stikstof en droogte. Door onze schaalgrootte en betrouwbaarheid als samenwerkingspartner is de Achterhoek de ideale plek om te leren en te experimenteren.

Wij staan altijd open voor samenwerking en steken, zoals u dat van ons ook bij de Regio Deal gewend bent, snel de handen uit de mouwen voor onze mooie Achterhoek, voor een mooier, schoner en gezonder Nederland, voor een betere wereld. In de Achterhoek blijft het niet bij plannen, we komen graag meteen in actie. Of zoals we dat hier zeggen: d’ran (het zou een treffende ondertitel voor uw regeerakkoord zijn).

Met vriendelijke groet,

Mark Boumans voorzitter Regio Achterhoek voorzitter Achterhoek Board burgemeester Doetinchem

Mirjam Koster-Wentink vicevoorzitter Achterhoek Board Voorzitter CvB Graafschap College

Achterhoek, 23 april 2021

Otwin van Dijk lid dagelijks bestuur Regio Achterhoek burgemeester Oude IJsselstreek

Koen Knufing vicevoorzitter Achterhoek Board voorzitter VNO-NCW Achterhoek DGA Marku Bouw

1 Bijlage 3 - Persbericht brief informateur Achterhoek.docx

Persbericht Doetinchem, 23 april 2021

Achterhoek aan informateur: leer van onze bestuurscultuur Nederland staat voor het oplossen van grote vraagstukken zoals de coronacrisis, de woningnood en de problematiek rond stikstof en droogte. Maar een nieuwe bestuurscultuur in Nederland is misschien wel één van de belangrijkste opgaven voor het nieuwe kabinet. Dat schrijft de Achterhoek in haar brief aan de informateur, die treffend door overheid, bedrijfsleven en maatschappelijk middenveld is ondertekend. In de brief aan de informateur en onderhandelaars doet de Achterhoek verder een aantal concrete tekstsuggesties die een nieuw kabinet zo in het regeerakkoord kan copy-pasten. Investeer in regionale infrastructuur voor betere woonbalans in Nederland De Achterhoek wil het Rijk helpen meer balans te brengen in de verdeling van wonen en werken in Nederland. Zeker voor de steeds groter wordende groep Nederlanders die vaker vanuit huis werken en belang hechten aan ruimte en een groene woonomgeving kan de regio een bijdrage leveren aan de volkshuisvestelijke opgave van het land. Daar staat wel een investering in infrastructuur tegenover: “Verlenging van de A15 en verbreding van de N18 zijn hard nodig als schakels tussen A12 en A1, om noord, zuid, oost en west optimaal te verbinden. Daarnaast vragen we om de investeringen over spoor via de RegioExpres”.

Experimenteerregio voor gezondheidszorg, kringlooplandbouw en brede welvaart De Achterhoek doet op meerdere thema’s een aanbod aan het Rijk als experimenteerregio en biedt de toekomstige regering de helpende hand op onderwerpen als regionalisering van de gezondheidszorg en om de kringlooplandbouw in samenhang met grote opgaven als droogte en stikstof aan te pakken. Ook in het koppelen van de Sustainable Development goals aan de regionale economische groei en brede welvaart wil de Achterhoek samen met het Rijk optrekken om in monitoring en beleidsontwikkeling tot een nieuw instrumentarium te komen. ___________________________________________________________________________________ Noot voor de redactie: Bijlage: Brief aan informateur en onderhandelaars Neem voor meer informatie contact op met: Amy van der Werff, communicatie 8RHK ambassadeurs: +31 6 10 00 00 02 • a.vanderwerff@8rhk.nl

1 Bijlage 4 - Opzet programma Governance Lab met als gastregio de Achterhoek 10 juni 2021.docx

Opzet Governance Lab met als gastregio de Achterhoek Locatie: Uitzenden vanaf locatie, deelname digitaal Wanneer: 10 juni 2021 Tijd: 09.30 – 12.30 uur Voor: Dealmakers en projectleiders regio’s van de 1e en 2e tranche Regio Deals (+/- 45 mensen) -----------------------------------CONCEPT programma 9:30 uur:

Welkom en toelichting programma door Hans van der Werff (consortium vanuit BZK/LNV) en Amy van der Werff (Achterhoek Ambassadeurs)

9:40 uur

De Achterhoek in de schijnwerpers: maatschappelijke resultaten boeken in een prachtige regio  Wat gebeurt er bestuurlijk allemaal in de Achterhoek  Interactief vraaggesprek Gevolgd door een marketing-video over de Achterhoek en een interactieve poll verrassende feiten uit de Achterhoek

10.20 uur

Toelichting op Achterhoek Monitor  Gevolg door een korte vragenronde

Pauze 10.50 uur De evaluatie van de samenwerking Achterhoek ambassadeurs  Paar highlights benoemen  Een live vraaggesprek met Saar Veneman, Roeland Stolk (Berenschot) en Renze Brouwer (Min LNV).  10.50 uur Verdieping op drie vraagstukken in drie subgroepen o.l.v. Achterhoekse gesprekleiders  Hoe ga je om met de verschillende werelden van ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheden. Waar loopt je tegenaan. Hoe kun je de werelden nog beter verbinden.  De dynamiek tussen een regionale Raad en lokale Raden. Wat is de meerwaarde van een regionale raad in de Governance?  Hoe hou je de betrokkenheid van alle partners vast en zorg je dat dit groter wordt (kwantitatief én kwalitatief). Wat betekent dit voor de communicatie? 12.20 uur Terugkoppeling van de drie vraagstukken door de gesprekleiders 12.25 uur Plenaire afsluiting door Hans van der Werff

1 Bijlage 5 - Opzet programma werkbezoek GS 29 juni 2021.docx

Opzet werkbezoek GS 29 juni 2021 t.b.v. Achterhoek Board en AB

Van: Joram van Donk Inleiding 29 juni aanstaande vindt er voor het eerst in deze bestuursperiode een officieel werkbezoek plaats van het college van Gedeputeerde Staten aan de Achterhoek. Al eerder is met u afgesproken om Kracht van Oost 2.0 leidend te laten zijn bij dit werkbezoek, zodat we een gevarieerd programma op verschillende thema’s (rakend aan alle portefeuilles) met zowel vraag als aanbod kunnen bespreken met elkaar (zie de pdf hiervan in de bijlage). Op 16 juni vindt een voorafgaand aan het werkbezoek een webinar plaats voor alle Achterhoek ambassadeurs over Kracht van Oost. Eventuele uitkomsten van het webinar kunnen nog als input worden meegenomen naar het werkbezoek. In mei vinden vanuit Public Affairs ambtelijke gesprekken plaats tussen ministerie (BuZa), provincie Gelderland en 8rHK ambassadeurs om te verkennen hoe er gezamenlijk aan een nieuw instrumentarium voor brede welvaart en SDG’s gewerkt kan worden, met Achterhoek als experimenteerregio/koploper hierin (zie ook onze brief aan de informateur). Mochten we al zover zijn eind juni, dan kunnen we evt. een intentieverklaring hiervoor opstellen en een klein mediamoment inbouwen aan het einde van het programma. Fysiek of digitaal We hebben sterk de voorkeur voor een fysiek programma, maar krijgen van de provincie signalen dat ze voorkeur hebben voor een digitaal programma.

Het is nu nog onzeker wat er allemaal kan of niet kan op 29 juni. Het is te overwegen om –indien het niet fysiek kan- de provincie te vragen of het werkbezoek over de zomer heen getild kan worden. Concept programma Het college van GS zal bij een fysiek werkbezoek eerst op locatie haar reguliere GS vergadering hebben van 9:00-11:30. Aansluitend vindt het werkbezoek aan de Achterhoek plaats, startend bij Agro- en innovatiecentrum De Marke in Hengelo (G). Hier worden onderwerpen Circulair en Bereikbaarheid besproken. Vervolgens in twee of drie groepen naar het Grensland College, waar we in gesprek gaan over Onderwijs en arbeidsmarkt (inclusief grensoverschrijdende aspecten) en een innovatief maakbedrijf om te praten over onze ambities rondom innovatieve/technologische ontwikkelingen in onze industrie en de manier waarop zij bijdragen aan eigen omgeving en mondiale doelstellingen. Er zijn twee varianten opgesteld voor het werkbezoek.

Fysiek bezoek Tijd Onderdeel 11.30u - Informele start met quiz of rondleiding 12.00u 12.00u - Lunch 12.30u 12.30u - Interactieve plenaire introductie door de 13.00u regio (Kracht van Oost, Circulaire Achterhoek, bereikbaarheid) 13.00u - Reistijd in tweetallen naar verschillende 13.45u locaties: - Grensland College - Innovatief maakbedrijf (ntb) - (evt.: De Marke) 13.45u - Pauze / ruimte voor uitloop 14.00u 14.00u - Parallelle deelsessies op drie locaties – GS15.30u leden, Achterhoek ambassadeurs en andere aanwezigen worden verdeeld in drie groepjes 15.30u - Reistijd in tweetallen terug naar centrale 16.15u locatie 16.15u - Pauze / ruimte voor uitloop 16.30u 16.30u - Intentieverklaring ondertekenen & media17.00u /fotomoment Digitaal bezoek Tijd Onderdeel 13.00u - Informele start met quiz 13.15u

Locatie De Marke* De Marke* De Marke* Deelvervoerauto’s GOAN

De Marke, Grensland College & Innovatief maakbedrijf (ntb) Deelvervoerauto’s GOAN

De Marke*

Locatie MS Teams (i.c.m. bijv. Mural of Mentimeter)

13.15u 13.30u

Speeddates zodat er één op één kennis kan worden gemaakt

Break-outrooms in MS Teams

13.30u 14.15u

Interactieve plenaire introductie door de regio (Kracht van Oost, Circulaire Achterhoek, bereikbaarheid) Pauze / ruimte voor uitloop

MS Teams (i.c.m. bijv. Mural)

14.30u 15.15u

Drie parallelle deelsessies 1. De Marke 2. Grensland College 3. Smart industries GS-leden, Achterhoek ambassadeurs en andere aanwezigen worden over de sessies verdeeld

Break-outrooms in MS Teams

15.15u 15.30u 15.30u -

Plenaire terugkoppeling van de sessies

MS Teams

14.15u 14.30u

Intentieverklaring ondertekenen & media-

*of andere centrale locatie met genoeg capaciteit

15.45u 15.45u 16.15u

/fotomoment Borrel

SpatialChat

5 Projecten Regio Deal, Investeringfonds en Gebiedsopgave Achterhoek 1 Voorstel kennisname projecten.docx

ALGEMEEN BESTUUR Vergadering d.d. Agendapunt Onderwerp

: 2 juni 2021 :5 : Projectaanvragen Regio Deal, investeringsfonds en gebiedsopgave Achterhoek : De heer M. Boumans

Portefeuillehouder Voorstel: Kennisnemen van de volgende vier projecten: 1. 2. 3. 4.

Fieldlab Digital Twin Centrumvisie Dinxperlo Fit veur Altied Kennisproject Smart Living Rivierduinen Silvolde

Advies Achterhoek Board De Achterhoek Board is 12 mei geeft een positief advies af voor de eerste drie projecten.  Wat betreft het Fieldlab Digital Twin heeft de Board benadrukt dat duidelijk moet zijn dat in de uitvoering andere bedrijven kunnen aanhaken. Het gaat hier om Open innovatie, voor iedereen toegankelijk. De Achterhoek Board geeft een unaniem negatief advies voor het Kennisproject Smart Living Rivierduinen Silvolde. In de bijlage is dit advies nader onderbouwd.

Procedure: Thematafel: april Board: 12 Mei

Vervolgactie: communicatie: Mededeling beslissing aan:

Nadere informatie bij: Wilma Stortelder

Bijlagen: Meegezonden: Projectaanvragen en rapport van bevindingen Advies Board Kennisproject Smart Living Rivierduinen Ter inzage: Plaats van inzage:

Consequenties: Financieel: Personeel:

Tel.nr.: (0314) 32 12 42

1 Aanvraagformulier Fieldlab Digital Twin.pdf

Aanvraagformulier project

Aanvraagformulier project Projecten dienen te voldoen aan de algemene voorwaarden en toetsingscriteria Projecten Achterhoek Visie 2030 (bijlage 1) 1 Naam project Fieldlab Digital Twin 2

Betrokken Thematafel

Smart Werken en Innovatie

3

Doel/effect van het project

De maakindustrie in de regio Achterhoek ervaart de meerwaarde van digital twin toepassingen door: (1) Inrichting en gebruik van een Fieldlab Digital Twin (2) Opleiden en trainen van MBO- en HBO-studenten en werknemers in didactische labs (proeffabrieken) (3) Ontwikkeling en uitvoering van de Kennis- en Innovatieagenda op digital twin technologie en toepassing voor de maakindustrie met deelproducten Quick Scan Digital Twin en Patterns Digital Twin. (4) Disseminatie en grondige kennismaking met digital twinning door de maakindustrie in de regio Achterhoek.

4

Bijdrage aan Achterhoek Visie 2030

De maakindustrie in de regio Achterhoek kan haar innovatie- en concurrentiepositie versterken door te focussen op de kennis en toepassing van Digital twin technologie. Het doel van het Fieldlab Digital Twin is om de maakindustrie in de Achterhoek te ondersteunen bij ontwikkeling en gebruik van digital twin toepassingen in alle fasen van de product life cycle. Het Fieldlab is een omgeving waar hands-on digital twin experimenten worden uitgevoerd in samenwerking met onderzoekers/docenten en studenten van de HAN en het Graafschap College. Naast het Fieldlab zelf, worden digital twin trainingen ontwikkeld voor studenten van de HAN en het Graafschap College.

a. Aan welke subdoelstelling(en) van Het Fieldlab Digital Twin draagt direct bij aan subdoelen van de thematafel de Visie 2030 levert dit project Smart Werken en Innovatie: 1a - De Achterhoek is hét open innovatiesysteem een bijdrage? Het Fieldlab Digital Twin biedt de Achterhoekse maakindustrie de (let ook op cross-overs) kans hands-on te experimenteren met digital twin toepassingen en te ervaren hoe deze het eigen bedrijf kunnen versterken. 1b - De inventieve vakman/vakvrouw van de toekomst Studenten van het Graafschap College en de HAN worden in opleidingen voorbereid op ontwikkeling en gebruik van digital twin toepassingen in de maakindustrie. De hybride leeromgeving met proeffabrieken en het Fieldlab Digital Twin zijn erop gericht dat zowel studenten als professionals stappen zetten richting een leven lang ontwikkelen in een praktijkcontext. 1c - Ontwikkelt en implementeert de productie van de toekomst Internationaal gerenommeerd onderzoeks- en adviesbureau Gartner benadrukt sinds 2017 de wereldwijde impact van digital twin technologie in de maakindustrie en ziet dat in 2021 de MKB maakindustrie een start maakt met de inpassing van deze disruptieve technologie. Deze techniek is daarom van belang om de concurrentiepositie van de maakindustrie in de regio Achterhoek te versterken. Pagina 1 van 18

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project b. Is er draagvlak bij de drie O’s? Zo ja, licht toe.

Dit voorstel past bij de ontwikkeling en inbedding van disruptieve digitale technologie die voor de maakindustrie in de regio Achterhoek van strategisch belang is. De maakindustrie ervaart dat digitalisering in ontwerp, productie en onderhoud vereist is om zich duurzaam te blijven ontwikkelen en het concurrentievermogen te behouden of uit te bouwen. Ondernemers en onderwijs hebben elkaar gevonden in een open innovatieopzet zodat zoveel mogelijk bedrijven kunnen deelnemen in deze technologische ontwikkeling. De HAN en het Graafschap College willen en moeten inspelen op de kennis van, en ontwikkelingen bij, digital twin en artificial intelligence met het oog op toekomstige werknemers. Voor overheden en publieke instellingen is het van belang dat de maakindustrie aansluit bij deze nieuwe digitale ontwikkelingen om tot productiviteitsstijging te komen en daarmee tekorten op de arbeidsmarkt voor technisch personeel op te kunnen vangen. Daarnaast draagt het bij aan het innovatief vermogen van, en behoud van werkgelegenheid in, de regio.

c. Heeft het project regionale impact? Zo ja, licht toe.

Voor een snelle kennisontwikkeling brengen we expertise en ervaring van Varex Imaging, Siemens en enkele koplopers samen in het Fieldlab Digital Twin. Daarnaast wordt kennis van buiten de regio actief aangetrokken ten behoeve van bedrijven binnen de regio Achterhoek. Samen met de andere activiteiten moet dit binnen twee jaar leiden tot het zelf toepassen van digital twin technologie, inzicht en vermogen bij werknemers en directies in de Achterhoekse maakindustrie. De Achterhoekse maakindustrie wordt actief betrokken bij dit initiatief door deelname aan workshops, laagdrempelige verkenning wat digital twin technologie kan betekenen en wat daarvoor nodig is, en door eerste experimenten uit te voeren in het Fieldlab. Hierdoor kan elk bedrijf stappen zetten om digital twin technologie onderdeel te maken van de eigen bedrijfsvoering. We beogen dat dit Fieldlab Digital Twin onderdeel wordt van de topsector High Tech Systemen en Materialen (HTSM). Het draagt bij aan een economische en kennisimpuls in de regio. Als onderdeel van de topsector HTSM draagt het Fieldlab niet alleen bij aan de topsector, maar maakt ook gebruik van de digital twin ervaring in de rest van de wereld.

5

Opdrachtnemer/aanvrager

6

Projectleider

7

Coalition of the willing (betrokken organisaties en personen noemen)

HAN University of Applied Sciences, zwaartepunt Smart Region in nauwe samenwerking met Varex Imaging en derden. Uit administratieve overwegingen is de HAN gekozen als penvoerder. Dr. Ir. R.R. Bakker, leading Lector Academie IT en Mediadesign HAN University of Applied Sciences, Graafschap College, Varex Imaging, Siemens A.G. en vier koplopers uit de maakindustrie. Welke bedrijven zijn betrokken (koplopers maakindustrie)? Het gesprek met de vier koplopers is nog niet afgerond. Sterke interesse is er van Van Raam en Hyster-Yale. Met drie andere bedrijven wordt overlegd. Hyster-Yale is al met digital twin technologie bezig en ziet deze aanvraag als kans om expertise en ervaring te versterken en te delen in het Fieldlab. Met drie andere zeer geïnteresseerde Gelderse bedrijven wordt het overleg in april afgerond. De eerste deliverable in wp3 is: Formaliseren samenwerking 4 koplopers uit de maakindustrie in april voor de start van het project.

Pagina 2 van 18

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project 8

Looptijd (aanvang/einde)

1 september 2021 – 31 augustus 2023

9

Korte projectbeschrijving De digitale transformatie in de samenleving is ingrijpend. Voor de maakindustrie in de regio Achterhoek kan deze digitalisering gezien worden als een kans en een bedreiging. Een kans om vooraan te blijven lopen in een zeer competitieve wereldmarkt door tijdig in te spelen op de digitale ondersteuning van ontwerp tot onderhoud met digital twin toepassingen. Een bedreiging omdat de digitale verandering complex en ingrijpend is en hoge investeringen vereist als een bedrijf zelf alle investeringen in kennisontwikkeling en training van personeel op zich moet nemen. Een digital twin is een virtuele representatie van bijvoorbeeld een product, proces of onderhoud. Het geeft de mogelijkheid om (samen in de keten) met real-time data in simulatiemodellen te prognosticeren, te ontwikkelen, toe te passen of te testen zonder daadwerkelijk te interveniëren in het huidige proces. Dit levert concurrentievoordeel op. Dit voorstel beoogt de maakindustrie in de 8RHK te ondersteunen door een Fieldlab Digital Twin bij Varex Imaging op te zetten. In dit Fieldlab kan de maakindustrie in nauwe samenwerking met de HAN en het Graafschap College kennis opdoen rondom digital twinning, toepassingen ontwikkelen en testen, nieuwe werknemers opleiden en de overige maakindustrie actief informeren om hands-on ervaring over te dragen rondom deze nieuwe technologie.

De ontwikkeling van digital twin toepassingen vereist enkele stappen: 1) zicht op betekenis digital twin toepassing voor eigen bedrijf (wp2, wp3 workshops, wp5, wp6); 2) training van (nieuw) personeel (wp4); 3) ontwikkeling proof of concept digital twin toepassing in Fieldlab (wp3); 4) ontwikkeling validated solution digital twin toepassing in Fieldlab (wp3); 5) implementatie digital twin oplossingen in de eigen organisatie (geen onderdeel Fieldlab, kan wel inbreng zijn in de leergemeenschap (wp6). Naast deze stappen kent het project werkpakketten voor projectmanagement (wp1), disseminatie (wp2) en verduurzaming (wp7).

Pagina 3 van 18

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project 10 Beoogde resultaten De KPI’s van het Fieldlab Digital Twin zijn:  Naast Varex Imaging zijn vier koplopers betrokken bij dit projectvoorstel als ook twee kennisinstellingen. Minstens vijfentwintig bedrijven uit de maakindustrie hebben actief kennisgemaakt met digital twin technologie. Dit zijn grotendeels bedrijven uit de Achterhoek.  Minimaal 200 studenten van de HAN en het Graafschap College zijn betrokken bij digital twin basisopleidingen in de didactische labs en minimaal 40 studenten hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van digital twin toepassingen in het Fieldlab Digital Twin. Werkpakket Wp 1

Omschrijving

Wp 2

Communicatie en disseminatie Inrichting en exploitatie Fieldlab DT

Wp 3

Wp 4

Wp 5 Wp 6 Wp 7

Projectmanagement

Inrichting en exploitatie didactische labs Kennis- en Innovatieagenda Professionele leerkring Verduurzaming

Resultaat (Wp bijlagen) Uitvoering conform projectplan. Varex en vier koplopers ontwikkelen toepassingen in het Fieldlab DT en betrekken daar minstens 25 bedrijven uit de Achterhoekse maakindustrie bij. Minstens 200 studenten nemen deel aan het project. Maakindustrie en bestuurders Achterhoek kennen en waarderen Fieldlab DT Fieldlab DT bij Varex Imaging is fysiek centrum van DT ontwikkelingen voor de Achterhoek. Toepassingen worden ontwikkeld in tweede stappen: proof of concept en validated solution. Workshops voor de maakindustrie worden hier georganiseerd. Proeffabrieken (didactische labs) GC en HAN virtueel verbonden met Fieldlab DT. Quickscan DT en Patterns DT voor de maakindustrie. Actief netwerk DT Voortzetting en uitbouw na afloop project Totaal

Kosten (€) 45.000

Bijdrage Regiodeal (€) 37.598

45.000

40.050

270.000

89.100

90.000

73.800

60.000

28.200

60.000

18.727

30.000 € 600.000

12.525 € 300.000

Welke concrete resultaten beoogde dit project op te leveren voor betrokken bedrijven, onderwijsinstellingen etc? (Toelichting op de KPI’s)  In het fieldlab bij Varex Imaging werken Varex, de vier koplopers en minstens 40 studenten van de HAN en het Graafschap College samen aan de ontwikkeling van digital twin toepassingen voor ontwerp, productievoorbereiding en voorspelbaar onderhoud. Het Fieldlab is ook de etalage waarin virtueel en fysiek minstens 25 bedrijven uit de maakindustrie ervaren wat digital twin technologie is middels workshops, lezingen (voor management en staf uit meerdere bedrijven) en werksessies (management van één bedrijf). Voor informatie en werving wordt gebruik gemaakt van bestaande netwerken in de maakindustrie. Varex Imaging en de koplopers hebben hands-on ervaring verkregen of versterkt in ontwikkeling en gebruik van digital twin toepassingen. De andere 25 bedrijven hebben een scherp idee gekregen van de meerwaarde van digital twinning potentieel voor de eigen onderneming en wat zo’n ontwikkeling vereist.

Pagina 4 van 18

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project 

Naast de minstens 40 studenten betrokken bij de ontwikkeling van toepassingen in het Fieldlab, krijgt een bredere groep van minstens 200 studenten van de HAN en het Graafschap College een opleiding in digital twin technologie. Met die opleiding kunnen de studenten goed meedraaien in bedrijfsteams voor ontwikkeling van digital twin toepassingen.

Hoeveel medewerkers / studenten worden hiermee bereikt / opgeleid etc.?  We bereiken minstens 240 HAN- en Graafschap College-studenten. Daarbij verwachten we betrokkenheid van een kernteam van zes docenten en onderzoekers van beide kennisinstellingen en betrokkenheid van meer docenten bij lezingen, workshops en begeleiding van projectgroepen. Voor de koplopers verwachten we dat naast het management minstens drie ontwikkelaars betrokken zullen zijn (totaal minimaal 25). Voor de andere bedrijven verwachten we deelname van het management aan een werksessie en deelname van twee medewerkers aan workshops en lezingen (samen minstens 75).  De deelnemers treffen elkaar in de leerwerkgemeenschap in digital twin (wp 6). Nadere uitwerking van wp 7: op welke manier wordt de continuïteit van dit project geborgd, na stopzetting van eventuele subsidies? Werkpakket 7 richt zich op hoe het Fieldlab voortgezet kan worden na afloop van de projectfinanciering in 2023. De samenwerkende bedrijven en scholen willen een business case opstellen gebaseerd op vraag naar organisatie en ondersteuning bij ontwikkeling van digital twin toepassingen, digital twin trainingen voor werknemers, snelle verkenning van ontwikkelmogelijkheden van digital twin technologie, en voortzetting van de workshops, lezingen en werksessies.

De kosten zullen gedekt worden door een kleine vaste bijdrage en daarnaast vergoedingen van afgenomen diensten. Figuur 1 De vier pijlers van het Fieldlab Digital Twin

11 Kunt u de BTW op dit project verrekenen? O Ja (dan onderstaand bij 12. de kosten excl. BTW weergeven) O Nee (dan onderstaand bij 12. de kosten incl. BTW weergeven) O Gedeeltelijk 12 Begrote kosten (incl./excl.* BTW) *doorhalen wat niet van toepassing is Zie voor de begroting de gedetailleerde bijlage. De subsidievoorwaarden van de regiodeal zijn gehanteerd bij de totstandkoming. Het totaalbedrag van de begroting is € 600.000. De gevraagde subsidiebijdrage is € 300.000.

Pagina 5 van 18

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project 13 Financiering Zie voor de financiering de gedetailleerde bijlage. De totale gevraagde bijdrage is 300.000 euro, de te leveren cofinanciering door de projectpartners eveneens 300.000 euro. Wat dragen de betrokken partijen zelf bij? De HAN en het Graafschap College brengen kennis en ervaring (in kind) in op ontwikkeling en uitvoeren van opleidingen en training in innovaties in de techniek, kennis en ervaring op leven lang ontwikkelen, en kennis en ervaring op praktijkgericht onderzoek op het gebied van smart industry. De koplopers brengen expertise en ervaring in op digital twin ontwikkelingen en bereidheid om in het Fieldlab en de eigen organisatie digital twin toepassingen samen met studenten en staf te ontwikkelen. Siemens brengt Teamcenter-software in als hoogwaardige ontwikkelomgeving voor digital twin toepassingen inclusief ondersteuning en trainingen. De 25 bedrijven investeren tijd door voorbereiding/deelname/vervolg aan de workshops, lezingen en individuele werksessies. Alle partners samen zijn bereid om €300.000 (vooral personeel) te investeren in het project (in de begroting is het karakter van de eigen bijdrage aangegeven). Eigen bijdrage € 300.000 c. Per saldo gevraagde bijdrage -Provincie Gelderland -Regiodeal

€150.000 €150.000 € 300.000

Totaal € 600.000 14 Communicatie Op welke wijze en welke momenten wordt over het project gecommuniceerd?* *U dient op alle communicatie-uitingen (website, drukwerk, bouwborden etc.) het logo van de provincie Gelderland en 8RHK ambassadeurs te vermelden en mede te delen dat de activiteit mede tot stand is gekomen dankzij financiering van de provincie Gelderland en 8RHK ambassadeurs. Nieuwsberichten op social media via bestaande kanalen van deelnemende projectpartners. Vlo gberichten door en voor studenten en mogelijk ook van medewerkers van projectpartners. Bijeenkomsten voor bedrijven i.h.k.v. doelen 3 en 4. (Re)presentaties van studenten en projectpartners bij bedrijven (betrokken bij doelen 3 en 4) en/of andere geïnteresseerden. 15 Mogelijke risico’s (1) De economische gevolgen van corona betekenen dat de maakindustrie investeringen in digitale doorbraaktechnologie opschuiven. Dit risico is klein omdat belangrijke koplopers als bijvoorbeeld Varex Imaging op dit moment niet getroffen worden door corona. Als dit toch gebeurt, zullen in overleg met de Provincie/8RHK Ambassadeurs bijstellingen van het project worden doorgevoerd. (2) De HAN of het Graafschap College besluiten om onderwijs en onderzoek op digital twin technologie stop te zetten.

Dit risico is klein doordat het thema digital twinning in 2021 deel uitmaakt van het zwaartepunt Smart Region van de HAN en Industriële Automatisering van het Graafschap College. (3) Er is door omstandigheden onvoldoende actieve interesse in het thema bij de verspreiding. Van belang hierbij is de nauwe samenwerking met regionale partners als ook overheden om de waarde van het Pagina 6 van 18

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project onderwerp uit te dragen. Mocht dit alsnog leiden tot een desinteresse dan zal dit tijdig worden besproken met de Provincie/8RHK Ambassadeurs en in overleg zullen dan bijstellingen van het project worden doorgevoerd.

Pagina 7 van 18

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project 16 Overige aandachtspunten Dit plan wordt versterkt als een verwant plan ‘Digital Twin Technohub’ wordt goedgekeurd door A+O FME. Dat plan focust op training en opleiding van werknemers en startende professionals op digital twin. De financiering is privaat geld van metaal en elektrobedrijven bedoeld voor opleiding, training en innovatie. 17 Is een Europese aanbesteding noodzakelijk? (s.v.p. bijlage 2 invullen) O Ja O Nee 18 Is er sprake van staatssteun? (s.v.p. bijlage 3 invullen) O Ja (verder met volgende vraag) O Nee (verder met ‘gegevens aanvrager’) Indien ja, geef onderstaand een toelichting Is er vrijstelling mogelijk? Zo ja, o.b.v. welk artikel, etc.

19 Heeft uw organisatie in de afgelopen 3 belastingjaren minder dan € 200.000,= publieke middelen ontvangen? O Ja, namelijk € … (svp bijlage 4 invullen: De Minimis-verklaring) O Nee (verder met volgende vraag) 20 Is de steunmaatregel vrijgesteld van aanmelding aan de Europese Commissie? (zie bijlage 4 voor nadere toelichting) O Ja, op grond van … O Nee (maatregel ter goedkeuring aan EC voorleggen) 21. Gegevens aanvrager Soort instantie O Rechtspersoon, namelijk: O Overheidsinstantie, namelijk: O Anders, namelijk: Naam organisatie Contactpersoon Telefoonnummer E-mailadres Postbus Straat en huisnummer Postcode en plaats IBAN rekeningnummer Tenaamstelling rekening Onder vermelding van