ab vergadering regio achterhoek dd 11-02-2022
Tekst van het document
MEMO Datum
: 1 februari 2022
Van
: Niek Reinders
Aan
: college
Afdeling
: Directie
Zaaknummer
: 6823-2022
Onderwerp
: AB-vergadering Regio Achterhoek van 11 februari 2022
Op 11 februari 2022 vindt de volgende vergadering plaats van het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Regio Achterhoek. Hierbij ontvangt u ons commentaar en ambtelijk advies naar aanleiding van de geagendeerde voorstellen en bespreekstukken. De conceptagenda van de AB-vergadering ziet er als volgt uit: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
Opening en mededelingen Lobby Midterm review Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek 1e wijziging Nadere regels Projecten Achterhoek Visie 2030 Algemeen Plafondbesluit 2022 Invulling Thematafels en Achterhoek Board na de gemeenteraadsverkiezingen Projecten Verslag van de vergadering van 17 december 2021 Rondvraag
Hieronder gaan wij in op de agendapunten. ad 1. Opening en mededelingen Toelichting: Geen opmerkingen. ad 2. Lobby Advies: Kennisnemen van de lobbygerelateerde zaken en activiteiten. Toelichting: De volgende lobbygerelateerde zaken en activiteiten hebben plaatsgevonden, of zijn aanstaande: - Noordtak Betuwelijn. Naar aanleiding van de zorgen in de regio over het onderzoek naar spoorgoederenvervoer en de komst van een mogelijke Noordtak van de Betuwelijn is er op 14 januari een brief verzonden aan de minister van I&W, namens de thematafel Mobiliteit & Bereikbaarheid en de Achterhoek Board. Op 24 januari heeft er een extra vergadering van de Achterhoek Raad plaatsgevonden over dit onderwerp, waarin een motie over dit onderwerp raadsbreed is aangenomen. Met de motie wordt de Achterhoek Board opgeroepen om 1) in samenwerking met de Achterhoekse gemeenten alles in het werk te stellen om een mogelijke Noordtak-variant door de Achterhoek ter discussie te stellen en zo nodig te voorkomen, 2) dit signaal krachtig en consequent te blijven uitdragen en komend jaar de Achterhoek Raad hier eens per kwartaal over te rapporteren, en 3) de motie onder de aandacht te brengen van provincie Gelderland, politieke fracties in de Tweede Kamer en leden van het kabinet. De Tweede Kamerfracties D66 en Lid Omtzigt hebben inmiddels vragen gesteld aan de staatssecretaris van I&W betreffende dit onderwerp.
6823-2022:757380
-
-
-
-
-
RegioExpres. De regio zet zich via lobby in om financiering vanuit het Rijk voor de planfase te krijgen. De lobby richt zich op het MIRT-overleg en op het Lentediner op 18 mei. Daarnaast hebben Achterhoek Board-voorzitter Mark Boumans en gedeputeerde Jan van der Meer een opiniestuk geschreven voor Binnenlands Bestuur. Nederland Slim Benutten. Op 24 januari heeft een eerste bestuurlijk overleg plaatsgevonden in het kader van het vervolg van de campagne Nederland Slim Benutten. Het doel is om te komen tot versterking van de bestuurlijke samenwerking in Oost-Nederland. Betrokken partijen zijn provincies, regio’s en het maatschappelijk middenveld. Regeerakkoord. De regio heeft naar aanleiding van het regeerakkoord een reactie opgesteld en de leden van het nieuwe kabinet succes gewenst. Een verdere analyse van het regeerakkoord vindt de komende periode plaats, waarbij ook bewindslieden zullen worden uitgenodigd voor een werkbezoek aan de Achterhoek. SDG-regio. Ten aanzien van de implementatie van de Sustainable Development Goals wordt er gestart met het online platform MAEX.nl, dat inzicht biedt in initiatieven en sociale ondernemingen, en wordt de SDG-strategie in samenwerking met Everlast Consultancy verder uitgewerkt. Gemeenteraadsverkiezingen.
Ten behoeve van de uitwerking van de toekomstige coalitieakkoorden wordt er een beknopt document opgesteld in aanloop naar de komende verkiezingen. Techniekdag. De Techniekdag is verplaatst naar 11 juni en vindt plaats bij Kramp in Varsseveld. Een aantal Kamerleden vanuit de Vaste commissie voor OCW zal hiervoor worden uitgenodigd.
ad 3. Midterm review “Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek Advies: Instemmen met de gepresenteerde aanbevelingen. Opdracht geven voor het opstellen van een nieuwe bestuursopdracht, n.a.v. de midterm review en met inachtneming van eventuele opmerkingen en aanvullende aanbevelingen vanuit het AB. Toelichting: In de midterm review, die is opgesteld n.a.v. de bestuursopdracht “Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek”, worden 12 aanbevelingen gedaan voor de verdere positionering van de Achterhoek als grensregio. De meeste aanbevelingen zijn concreet van aard en hebben mede tot doel om het grensoverschrijdend denken en acteren beter te verankeren in de governance-structuur. Ze hebben echter ook gevolgen voor de inzet van de Duitsland-coördinatoren. Terecht wordt opgemerkt dat de gevraagde capaciteit van de Duitsland-coördinatoren voor de regio op gespannen voet kan komen te staan met hun reguliere werkzaamheden die zij verrichten als adviseur voor hun gemeente. Daarom wordt voorgesteld om ten aanzien van hun ureninzet en de financiering daarvan hierover nadere afspraken te maken. ad 4. 1e wijziging Nadere regels Projecten Achterhoek Visie 2030 Advies: Instemmen met het voorgestelde wijzigingsbesluit.
Toelichting: Voorgesteld wordt om de Nadere regels Projecten Achterhoek Visie 2030 aan te passen aan, en weer in lijn te brengen met de provinciale Regels Ruimte voor Gelderland, die onlangs door Gedeputeerde Staten geactualiseerd zijn. De aanpassing betreft specifiek de rekenmethodes voor de berekening van de loonkosten bij subsidieaanvragen, en de gehanteerde tarieven daarbij. Het voorstel aan het AB is om in lijn daarmee het uurtarief te verhogen van € 35 naar € 50 en het maximale tarief voor loonkosten te verhogen van € 91 naar € 93. Daarmee wordt weer uniformiteit verkregen tussen beide subsidieprogramma’s. ad 5. Subsidieplafonds Nadere regels Projecten Achterhoek Visie 2030 Advies: Instemmen met het voorgestelde Algemeen Plafondbesluit 2022. Toelichting: Jaarlijks worden de subsidieplafonds voor de Nadere regels Projecten Achterhoek Visie 2030 herijkt, zo ook in 2022. Subsidieplafonds zijn nodig om te voorkomen dat aanvragen de beschikbare middelen vanuit de Gebiedsagenda Achterhoek, de Regio Deal Achterhoek en het Investeringsfonds Achterhoek overschrijden. Voor 2022 wordt specifiek voorgesteld om het plafond voor Smart Economy te verhogen van € 4.000.000 naar € 5.000.000. De overige subsidieplafonds blijven gelijk, oftewel € 5.000.000 in het geval van Smart Living en € 1.000.000 voor de overige projecten die vallen binnen de Achterhoek Visie 2030.
6823-2022:757380
2
ad 7. Projecten Advies: Kennisnemen van het project Energie Expertise Centrum Achterhoek. Instemmen met het project Achterhoek Monitor 2023-2024 en met het beschikbaar stellen van cofinanciering vanuit het Investeringsfonds daarvoor. Toelichting: Vooruitlopend op de besluitvorming door het DB over het toekennen van cofinanciering vanuit de Regio Deal en de provinciale middelen voor de gebiedsopgave Achterhoek, wordt het AB gevraagd kennis te nemen van de subsidieaanvraag voor het project Energie Expertise Centrum Achterhoek (Haalbaarheidsonderzoek). De Achterhoek Board heeft op 14 januari een positief advies over dit project afgegeven. Het project sluit voldoende aan bij doelstellingen en criteria die gelden voor de Regio Deal dan wel de Achterhoek Visie 2030. Daarnaast wordt het AB voorgesteld om akkoord te gaan met het project Achterhoek Monitor 2023-2024 en hiervoor deels cofinanciering te verlenen vanuit de middelen van het Investeringsfonds Achterhoek, dewelke een bevoegdheid van het AB is. Ook over dit project heeft de Achterhoek Board op 14 januari een positief advies afgegeven. Hieronder geven wij kort weer wat de doelen van de projecten zijn volgens de aanvragers. Voor de volledige projectaanvragen en beoordelingsformulieren verwijzen wij verder naar de bijlage. 1.
Energie Expertise Centrum Achterhoek “In deze voorbereidende fase van het project (haalbaarheidsonderzoek) onderzoeken we de haalbaarheid van een ‘Energie Expertise Centrum’ (EEC) in de Achterhoek. Dit EEC moet op duurzame wijze ondernemers en bedrijven collectief stimuleren en ondersteunen bij het structureel verankeren van innovatie, duurzaamheid, energie en circulariteit in hun bedrijfsstrategie en bedrijfsvoering. Naast de informatie- en communicatiefunctie heeft een Energie Expertise Centrum mogelijkheden in huis om ondernemers te ondersteunen bij individuele en collectieve energieprojecten. Onder regie van het Gelders Energieakkoord (programma mkb, industrie en instellingen) in samenwerking met vertegenwoordigers uit de zes Gelderse regio’s een generiek plan ontwikkeld. Het haalbaarheidsonderzoek in de Achterhoek behelst de uitwerking van een regionaal EEC binnen de kaders van het generieke plan, dat is afgestemd op de specifieke wensen en behoeften van ondernemers, gemeenten, Omgevingsdienst Achterhoek en andere betrokkenen in de Achterhoek en voortbouwt op reeds opgebouwde structuren en netwerken. Het resultaat hiervan is een gedragen businessplan voor een EEC Achterhoek, dat voorgelegd zal worden aan de tafel CE&E (en andere shareholders) voor ondersteuning in de uitvoeringsfase.” 2.
Achterhoek Monitor 2023-2024 “Met de Achterhoek Monitor ontsluiten we één keer per jaar alle relevante data voor de Achterhoek op één portaal, duiden we deze data in een uitgebreide jaarpublicatie en organiseren we een congres. Het doel is de Achterhoekmonitor de informatiebron te laten zijn voor iedereen die in de Achterhoek werkt, onderneemt en woont en voor volgers van de ontwikkelingen in de Achterhoek. Daarnaast willen we zelf ook beter inzicht in feiten en cijfers over onszelf hebben. De inzichten in de monitor kunnen leiden tot een extra focus op thema’s en/of input zijn voor het bijstellen van de Visie 2030.”
Project Energie Expertise Centrum Achterhoek (haalbaarheidsonderzoek) Achterhoek Monitor 2023-2024
6823-2022:757380
positief advies Achterhoek Board?
Cofinancieringsbijdragen Regio Deal regionaal gemeenten investerings(algemeen) fonds
gebiedsopgave Achterhoek
specifiek: Oost Gelre
14-1
€
-
€
13.800
€
-
€
-
€
-
14-1
€
-
€
25.934
€
120.606
€
-
€
-
3
ad 8. Verslag van de vergadering van 17 december 2021 Toelichting: Geen opmerkingen.
6823-2022:757380
4
Bundel - Algemeen Bestuur van 11 februari 2022
1 2
Opening en mededelingen Lobby Kennisnemen van onderstaande lobby gerelateerde zaken en activiteiten. Memo lobby 11 februari 2022.docx Bijlage 1 Brief_Achterhoek_Board_aan_ministerie_IenW.pdf Bijlage 2 De 20 meest waardevolle minuten van Nederland (512 woorden).docx Bijlage 3 Persbericht_ regeerakkoord_Achterhoek_reactie.docx Update Noordelijke aftakking Betuweroute.docx Motie Achterhoek Raad Geen Noordtak-variant door de Achterhoek - unaniem aangenomen 24.01.22.pdf Brief_Achterhoek_Board_motie_Geen_Noodtakvariant_door_de_Achterhoek.pdf schriftelijke vragen D66.pdf schriftelijke vragen Omtzigt.pdf
3
Midterm review Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek 1. Kennisnemen van bijgevoegde midterm review 2. Bespreken van de 12 aanbevelingen 3. Op basis hiervan opdracht geven voor het opstellen van een herziene bestuursopdracht, waarin de door het AB overgenomen aanbevelingen worden verwerkt Voorstel midterm review Gros.docx BIJLAGE 1 Midterm Review.docx BIJLAGE 2 Jaarplanning Gros.docx
4
1e Wijziging Nadere regels Projecten Achterhoek Visie 2030 - Instemmen met het wijzigingsbesluit Nadere regels Projecten Achterhoek Visie 2030 (1e wijziging). Voorstel 1e wijziging Nadere regels Projecten Achterhoek Visie2030docx Wijzigingsbesluit 1e wijziging Nadere regeld Projecten Achterhoek Visie 2030.docx 1e wijziging Nadere regels Projecten Achterhoek Visie 2030.docx
5
Algemeen Plafondbesluit 2022 Akkoord gaan met het Algemeen Plafondbesluit 2022. Voorstel Algemeen plafondbesluit 2022.docx Algemeen Plafondbesluit 2022.docx
6 7
Invulling Thematafels en Achterhoek Board na de gemeenteraadsverkiezingen Mondelinge toelichting M. Boumans Projecten 1.Kennisnemen van het project Energie Expertise Centrum Achterhoek (Haalbaarheidsonderzoek) 2. Akkoord gaan met het project Achterhoek Monitor 2023-2024, en hiervoor de gevraagde bijdrage uit het investeringsfonds zijnde € 120.606,-- beschikbaar te stellen. Ter informatie is het financieel overzicht toegevoegd van de projecten Regio Deal en investeringsfonds (stand januari 2022). Voorstel projecten.docx Aanvraagformulier Energie Expertise Centrum Achterhoek.pdf Rapport van bevindingen Energie Expertise Centrum Achterhoek.pdf Aanvraagformulier Achterhoek monitor 2023 2024.docx Rapport van bevindingen Achterhoek Monitor 2023 2024.docx projectenoverzicht januari 2022.pdf
8
Verslag van de vergadering van 17 december 2021 Vaststellen van het verslag. Verslag_Algemeen_Bestuur_17_december_2021.docx
9
Rondvraag
2 Lobby 1 Memo lobby 11 februari 2022.docx
ALGEMEEN BESTUUR Vergadering d.d.
: 11 februari 2022
Agendapunt
:2
Onderwerp
: Lobby
Portefeuillehouder
: De heer O. van Dijk
Voorstel: • Kennisnemen van onderstaande lobby gerelateerde zaken en activiteiten. Toelichting: Brief vanuit Board mbt Noordtak Vanuit de projectgroep Noordtak van de Thematafel Mobiliteit en Bereikbaarheid en de Achterhoek Board is een brief opgesteld richting het ministerie I&W om de motie en ontstane zorgen in de Achterhoek te koppelen aan de zorgen die er al waren rondom het vooronderzoek van APPM. Naar aanleiding van de Boardvergadering van 14 januari 2022 is deze brief: ‘Onrust en ongenoegen over uitlatingen Noordtak en onderzoek spoorgoederenvervoer’ (bijlage 1)dezelfde dag nog aan de minister en staatssecretaris verzonden. Op 24 januari is er een extra Achterhoek Raad over dit onderwerp. RegioExpres Provincie Gelderland start de eerste fase van de planuitwerking voor de RegioExpres. De verkenning RegioExpres van de provincie is afgerond, Deze laat zien dat de verwachte kosten zijn gedaald. Deze liggen tussen de € 91 en € 133 miljoen (was € 107 tot € 168 miljoen). De provincie Gelderland reserveerde tot nu toe € 30 miljoen. Jan van der Meer gedeputeerde OV: "We rekenen erop dat dit nieuwe Kabinet ook het belang van het oostelijk deel van haar spoorwegnet ziet.
Dit jaar hopen we afspraken te kunnen maken met het Rijk over de financiering van de planfase." Samen met de provincie gaan we de nodige acties richting Rijk opzetten (zowel via MIRT overleg als sessies in aanloop naar Lentediner op 18 mei. Mark Boumans en Jan van der Meer schreven samen het volgende opiniestuk voor Binnenlands Bestuur over de RegioExpres: De 20 meest waardevolle minuten-van Nederland. (bijlage 2) Bestuurlijk overleg Nederland Slim Benutten Zoals u weet werken de twee provincies en acht inliggende regio’s, waaronder de Achterhoek, al geruime tijd samen in de campagne Nederland Slim Benutten. Ook VNO-NCW is hierbij aangesloten. Gedeputeerde Staten van Gelderland en Overijssel hebben aan Nederland Slim Benutten de opdracht verstrekt om bestuurlijke samenwerking in Oost-Nederland te versterken. Dit op het niveau van provincies, regio’s en met ruimte voor het maatschappelijk middenveld. Er is afgesproken om als eerste stap hierin een bestuurlijke bijeenkomst te organiseren. Deze bijeenkomst is op 24 januari 2022 van 16:30-17:30 uur. Vanuit de Achterhoek is Mark Boumans bij dit bestuurlijke overleg aanwezig. Regeerakkoord In december is onze eerste reactie op het Regeerakkoord geschreven (zie persbericht in bijlage 3). Alle nieuwe bewindslieden hebben succeswensen ontvangen met een paar Achterhoeksokken om ons op de voet te kunnen blijven volgen.
Komende periode wordt het uitnodigen van bewindslieden voor bezoek aan Achterhoek en de verdere analyse van het regeerakkoord (ook in breder Oost-Nederland verband via NL slim benutten) nader uitgewerkt. SDG-regio Naar aanleiding van de presentaties in de Board en het AB in december is gestart met een verdere implementatie van de SDG’s. Via MAEX.nl starten we met een platform waarin alle
gemeenten, lokale initiatieven en (sociaal) ondernemers kunnen aansluiten. Ook wordt via Everlast Consultancy in samenwerking met de Adviseur Lobby en Public Affairs de strategie verder uitgewerkt en krijgen alle gemeenten vanuit 8RHK ambassadeurs een inspiratiesessie aangeboden (zoals dit in Aalten reeds is gedaan). Gemeenteraadsverkiezingen In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen wordt een 2-pager geschreven vanuit de regio met de belangrijkste aandachtspunten vanuit de Achterhoek om mee te nemen in de uitwerking van coalitieakkoorden. Dit document wordt in samenspraak met gemeenteadviseurs opgesteld en rond 1 februari opgeleverd. Techniekdag van 9 april naar 11 juni 2022 De Techniekdag is op 11 juni bij Kramp in Varsseveld. Na overleg met de programmaregisseur van de Thematafel Onderwijs en Arbeidsmarkt is een aantal Kamerleden uit de Vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) uitgenodigd om daarbij te zijn. Bart Smals (VVD) is aanwezig, hij heeft portefeuille van Judith Thielen overgenomen. Er worden nog andere Kamerleden uit de Vaste commissie voor OCW benaderd.
Lobbymomenten • 24 januari 2022: Bestuurlijk overleg Nederland Slim Benutten (Mark Boumans) • Februari/maart 2022: Eerste ontbijtsessie in Den Haag • 13 april 2022: netwerkbijeenkomst VNO-NCW Achterhoek en 8RHK ambassadeurs, met Ingrid Thijssen (VNO-NCW) • 18 mei 2022: Lentediner • 11 juni 2022 Techniekdag Bijlagen: • Brief: ‘Onrust en ongenoegen over uitlatingen Noordtak en onderzoek spoorgoederenvervoer’ • Opiniestuk Binnenlands Bestuur • Persbericht Regeerakkoord Vervolgactie: communicatie: Mededeling beslissing aan: Nadere informatie bij: Joram van Donk
Bijlagen: Meegezonden: Ter inzage: Plaats van inzage:
Consequenties: Financieel: Personeel:
Tel.nr: +31 614 63 74 35
1 Bijlage 1 Brief_Achterhoek_Board_aan_ministerie_IenW.pdf
Aan de minister en Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Mark Harbers en Vivianne Heijnen Postbus 20901 2500 EX Den Haag
Doetinchem
: 14 januari 2022
Onderwerp
: Onrust en ongenoegen over uitlatingen Noordtak en onderzoek spoorgoederenvervoer
Geachte heer Harbers en mevrouw Heijnen, Van harte gefeliciteerd met uw benoemingen tot minister en staatssecretaris van het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat. Wij wensen u daarbij veel succes en wijsheid toe de komende jaren. Met deze brief willen wij ons bestuurlijke ongenoegen uiten met betrekking tot de toekomst van het goederenvervoer per spoor en het onderzoek naar een mogelijke aftakking van de Betuwelijn. Wij zien dat er de laatste maanden door derden wordt voorgesorteerd op de komst van een route via de zogenaamde Noordtak door de Achterhoek. De uitlatingen over deze route komen de onafhankelijkheid van het onderzoek naar nut en noodzaak voor een noordelijke aftakking van de Betuwelijn ons inziens niet ten goede. Bovendien zorgen ze terecht voor veel onrust bij inwoners. Wij zie n deze onrust graag weggenomen. U zult begrijpen dat een mogelijk nieuw tracé door de Achterhoek grote gevolgen heeft voor onze inwoners, onze natuur, voor onze kwaliteit van leven in de regio. Met de mogelijke komst van een Noordtak zet u een streep door één van de groenste en gelukkigste regio’s van Nederland. Wij zijn dan ook absoluut geen voorstander van een dergelijk traject door onze regio.
Aangenomen motie Ten eerste is in de Tweede Kamer is op 4 november tijdens de begrotingsbehandeling I&M een m otie (35925 XII 24) aangenomen over het onderzoeken van de Noordtak van de Betuweroute, waarbij feitelijk voorbij wordt gegaan aan het lopende proces. Het is wat ons betreft stuitend dat hier puur vanuit Randstedelijk perspectief wordt geredeneerd. Terecht heeft staatssecretaris Van Weyenberg in reactie gesteld dat er nu eerst nader onderzoek is gestart naar de omvang van het gehele vraagstuk en de mogelijkheden hiervoor, oftewel het nut en noodzaak van een dergelijke lijn af te wegen tegen de kosten en in grijpende maatregelen. Op basis hiervan zal een onderzoek naar de 5 mogelijke tracés voor een noordelijke aftakking worden gedaan. Naar aanleiding van de motie is toegezegd de Tweede Kamer in Q3 via de MIRT -brief hierover te informeren. Kunt u op basis van bovenstaande bevestigen dat er met het uitvoeren van deze motie niet wordt afgeweken van het reeds bestaande proces waarin u eerst het onderzoek naar nut en noodzaak doet en daarna pas een eventueel onderzoek naar de 5 mogelijke tracés? Onderzoek naar nut en noodzaak en de 5 tracés Ten tweede voert APPM in opdracht van uw ministerie op dit moment een onderzoek uit naar de Goederenlijn Noord Oost Europa om te werken aan een startnotitie voor het onderzoek naar nut en noodzaak.
De regio’s waar een dergelijk spoor zou kunnen landen zijn hiervoor niet uitgenodigd. Op
ons eigen verzoek zijn wij alsnog aangehaakt bij de laatste twee stakeholdersbijeenkomsten eind 2021. Wij zien veel onzorgvuldigheden in dit proces en hebben daar de nodige vragen bij gesteld. Kort samengevat gaat dat over het volgende: 1. In de notitie wordt letterlijk gesteld dat de gezamenlijke conclusie van het stuk de volgende moet zijn: “Een uitgesproken commitment dat er een brede noodzaak is en ook een brede meerwaarde kan worden bereikt met een robuuste interventie op de Spoorgoederencorridor Noordoost Europa.” Dit is wat ons betreft geen onafhankelijk uitgangspunt om nut en noodzaak te onderzoeken, maar een oproep om te zoeken naar punten om nut en noodzaak aan te tonen. 2. In de zoektocht naar nut en noodzaak worden veel aannames gedaan die op geen of weinig onderbouwing gestoeld zijn. Zoals de voorspelde druk op reizigersvervoer in de Randstad, de modal shift van weg naar spoor, duurzaamheids- en klimaatdoelen in breder perspectief en de ontwikkelingen en betrokkenheid van andere landen en het bestemmingsgebied zelf. 3. De governance van het proces is (nog) niet in lijn met de beoogde nieuwe bestuursstijl. Er is niet mét, maar over de regio’s gesproken, terwijl de trajecten die onderzo cht worden juist de regio’s keihard zullen raken.
Bovendien is het vraagstuk (nog) op geen enkele wijze breder getrokken naar andere beleidsterreinen, zoals bijvoorbeeld ruimtelijke ordening, wonen en economie. Toon nut en noodzaak aan We willen u nadrukkelijk verzoeken zorg te dragen voor een onafhankelijk proces in het onderzoek naar nut en noodzaak van goederencorridor Noordoost Europa, met een degelijke onderbouwing hiervoor. Wij hechten er belang aan dat u pas nadat nut en noodzaak onherroepelijk moc ht worden aangetoond, de vijf voorgestelde tracés gelijkwaardig worden onderzocht. Tot slot Het mag duidelijk zijn dat wij faliekant tegen een Noordtak van de Betuwelijn door de Achterhoek zijn. Dat zal ook na het onderzoek naar nut en noodzaak niet veranderen, temeer daar wij in de onderzoeksresultaten tot nu toe elementaire informatie missen. Wel vragen we van u dat u de Achterhoek en andere betrokken regio’s als volwaardige partner meeneemt in het proces en roepen u op om met het oog op deze steed s weer terugkerende discussie duidelijkheid te verschaffen over het proces en de mogelijke gevolgen. We gaan hierover graag met u in gesprek. Wanneer u vanuit het wensdenken van de havens en de Randstad op de tekentafel een streep zet door één van de groenste en gelukkigste regio’s van Nederland - zonder de Achterhoek überhaupt in planvorming te betrekken – dan staat dat mijlenver van een nieuwe bestuurscultuur.
Hoogachtend, Namens de Achterhoek Board,
Mark Boumans, Voorzitter
Mirjam Koster-Wentink Vicevoorzitter
Koen Knufing Vicevoorzitter
1 Bijlage 2 De 20 meest waardevolle minuten van Nederland (512 woorden).docx
De 20 meest waardevolle minuten van Nederland (512 woorden)
Door Mark Boumans, voorzitter Achterhoek Board en Jan van der Meer, gedeputeerde provincie Gelderland Nog voordat je hebt bepaald of die nieuwe baan echt iets is, heb je vaak al gekeken naar de reisafstand: is dit te doen vanaf mijn thuisadres? Andersom geldt hetzelfde. Zoekend op Funda bedenk je of het huis dat je op het oog hebt wel binnen een passende tijd van je werk ligt. En het is vaak nog erger: veel vacatures en woningen komen niet eens in beeld omdat vooraf selectiecriteria, hebt ingesteld. Gevolg: regio’s buiten de Randstad blijven voor werk- en woningzoekenden sneller buiten beeld. En dat is doodzonde. Reisduur speelt een cruciale factor in de keuzes die we als inwoners maken voor wonen en werken. Investeren in bereikbaarheid is daarmee de belangrijkste sleutel naar succes om de groeiende krapte op de arbeidsmarkt en de nationale wooncrisis aan te pakken. Een relatief kleine investering in bijvoorbeeld de RegioExpres, een treinlijn tussen Arnhem, Doetinchem en Winterswijk, leidt tot een tijdwinst van zo’n 20 minuten en een betere aansluiting op de Randstad en de regio ArnhemNijmegen. 20 minuten die een grote bijdrage leveren aan de opgaven waar we in heel Nederland voor staan. In veel beroepen is enkele dagen per week thuiswerken het nieuwe normaal. Met ruimere woningen en lagere woonlasten is de Achterhoek hiervoor een van de aantrekkelijkste regio’s van Nederland.
De regio kan een belangrijke rol spelen in de snel groeiende woningvraag. Maar om de Achterhoek beter met de buitenwereld te verbinden, blijven investeringen in fysieke bereikbaarheid cruciaal. Veel afstudeerders, jonge gezinnen hebben zich gevestigd in omliggende steden van de Achterhoek. Niet voor niets is de RegioExpres de drukste regionale spoorlijn van Nederland. Jongeren en starters op de arbeidsmarkt vanuit grote steden reizen veel met de trein. Hoeveel scheelt het in beleving als je studerende dochter in het weekend thuiskomt in de Achterhoek en haar reistijd is een halfuur korter? Dat maakt het leven nu prettiger, maar vergroot ook de kans op terugkeer naar de Achterhoek. Het staat buiten kijf dat we terugkeerders en nieuwe arbeidskrachten in de regio nodig hebben. De Achterhoek heeft hen veel te bieden. Niet zomaar werk: banen van de toekomst. Denk aan de innovatieve maakindustrie, van 3D-metaalprinten tot geavanceerde voedseltechnologie. Er ligt een scala aan mogelijkheden voor goed gekwalificeerde mensen die zowel aan hun eigen ontwikkeling willen werken als verantwoordelijkheid willen nemen voor het klimaat. Kabinet Rutte IV wil vertrouwen in de politiek herstellen met een nieuwe bestuurscultuur waarmee verschillen worden overbrugd, een overheid die bereikbaar is.
Voor dit herstel is volgens ons een combinatie van investeren in fysieke en figuurlijke bereikbaarheid essentieel: enerzijds op gebied van wonen en infrastructuur in heel Nederland investeren, anderzijds inwoners en andere overheden naar je toe trekken om met elkaar de grote opgaven van deze tijd aan te pakken. Dat je evenveel waarde hecht aan de Amsterdamse Noord-Zuidlijn als aan de drukste regionale spoorlijn van Nederland. Investeren in de RegioExpres levert wat dat betreft de meest waardevolle 20 minuten van Nederland op. 20 minuten waarmee we een grote bijdrage leveren aan het opgaven rond de woning- en arbeidsmarkt. 20 minuten die symbool kunnen staan voor een nieuwe bestuurscultuur in Nederland.
1 Bijlage 3 Persbericht_ regeerakkoord_Achterhoek_reactie.docx
Persbericht
Doetinchem, 17 december
Achterhoek: “Als nieuwe kabinet werk wil maken van woningbouw en nieuwe bestuurscultuur moet het beginnen met de RegioExpres” Het kabinet Rutte IV wil vertrouwen in de politiek herstellen met een ‘andere politieke cultuur, waar verschillen worden overbrugd in plaats van uitvergroot’ en een overheid die ‘bereikbaar en aanspreekbaar’ is. De Achterhoek juicht het toe dat een nieuwe bestuurscultuur een belangrijke plek inneemt in het nieuwe regeerakkoord. Tegelijkertijd plaatst de regio op basis van de inhoud van het akkoord ook kanttekeningen bij de daadwerkelijke uitvoer hiervan. Voorzitter van de regio Achterhoek Mark Boumans: “Wat de Achterhoek betreft is de nieuwe bestuurscultuur een combinatie van fysieke en figuurlijke bereikbaarheid. Dat onze regering enerzijds oog heeft om op gebied van wonen en infrastructuur in heel Nederland te investeren en anderzijds inwoners en andere overheden naar zich toe trekt om met elkaar de grote opgaven van deze tijd aan te pakken. We zijn blij dat dit kabinet inzet op nieuwe woningen en extra wil investeren in de uitbreiding van infrastructuur voor OV, fiets en auto tussen stad en regio. Die bereikbaarheid is van essentieel belang voor onze woon- en arbeidsmarktopgaven. Het is nu echt de hoogste tijd dat deze intenties ook worden waar gemaakt in de uitwerking van dit regeerakkoord.
Als dit kabinet vaart wil maken met woningbouw en een nieuwe bestuurscultuur moet het beginnen bij de RegioExpres.” Regio Deals De Achterhoek is blij om te zien dat het nieuwe kabinet de Regio Deals voortzet. Zoals in de financiële bijlage staat wil deze regering ‘om de brede welvaart in de regio te versterken incidenteel 900 miljoen reserveren tot en met 2025 voor een nieuwe tranche Regio Deals’. Koen Knufing, voorzitter van VNO-NCW Achterhoek: “Wij juichen deze deals uiteraard toe, de Achterhoek heeft met de huidige deal enorme resultaten geboekt. Aangejaagd door ons bedrijfsleven zien we wel graag een koppeling tussen brede welvaart en de Sustainable Development Goals (SDG’s). Om regionale economische groei en brede welvaart te stimuleren zullen we dit in samenwerking met het Rijk zeker oppakken. Daarnaast is het goed dat het regeerakkoord aandacht heeft voor het mkb en familiebedrijven, een belangrijke kracht in onze regionale economie en samenleving.” Kringlooplandbouw Op het gebied van de stikstof zet het kabinet in op een gebiedsgericht landbouwbeleid met een Nationaal Programma Landelijk Gebied. Zo wordt naast herstel van stikstofgevoelige natuur, gewerkt aan doelen op het gebied van waterkwaliteit, bodemdaling, biodiversiteit en een leefbaar buitengebied. Hiervoor komt tot 2035 25 miljard euro beschikbaar.
Joris Bengevoord, burgemeester Winterswijk: “Als experimenteerregio voor kringlooplandbouw juichen we dit toe en pakken we de verduurzaming van landbouw in samenhang met grote opgaven als droogte en stikstof aan te pakken.” Arbeidsmarkt Ook op het gebied van arbeidsmarkt doet het kabinet de nodige investeringen. Mirjam Koster, voorzitter College van Bestuur van het Graafschap College: “De krapte op de arbeidsmarkt is groot en er is veel mismatch tussen vraag en aanbod. Wat dat betreft is het goed dat het kabinet inzet op meer middelen voor werk naar werk begeleiding, beroepsopleidingen die aansluiten bij ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en ruimte voor inwoners om zich een leven lang te ontwikkelen. Belangrijk dat dit kabinet ook aandacht besteedt aan kansenongelijkheid, zodat iedereen de ruimte krijgt om mee te doen in de Achterhoek.”
Van zorg naar gezondheid Otwin van Dijk, burgemeester Oude IJsselstreek: “Het is goed dat het regeerakkoord in tekst een omslag probeert te maken van zorg naar gezondheid. En bij zorg benoemt dat er bij gezondheid ook gekeken moet worden naar ‘onderwijs, sport, huisvesting, bestaanszekerheid en leefomgeving’. Maar wanneer deze regering echt stappen wil zetten om van zorg naar gezondheid te bewegen en verdere regionalisering van de gezondheidszorg te bewerkstelligen, dan is Achterhoek gezond met het kavelmodel het voorbeeld om die omslag te maken.” ________________________________________________________________________ Noot voor de redactie: Meer informatie via Joram van Donk, Adviseur Public Affairs en Lobby 8RHK ambassadeurs: j.vandonk@8RHK.nl
1 Update Noordelijke aftakking Betuweroute.docx
Update Noordelijke aftakking Betuweroute
1 februari 2022. Door Joram van Donk en Daniel van der Donk Coördinatie: De lead voor het proces rondom de noordelijke aftakking Betuweroute ligt inhoudelijk bij Daniel van der Donk en op gebied van lobby bij Joram van Donk. Samen voeren zij de coördinatie en regie voor de thematafel Mobiliteit en Bereikbaarheid, de werkgroep Noordtak die vanuit de thematafel is opgezet en richting andere stakeholders. Aangenomen moties Achterhoek Raad en gemeenten: Naar aanleiding van de unaniem aangenomen motie in de Achterhoek Raad hebben wij een begeleidend schrijven gemaakt die voor alle gremia toepasbaar is. Deze tekst kan ook door de gemeenten benut worden in hun begeleidend schrijven richting Rijk en provincie. Zie bijlage. Lobbystandpunt Achterhoek: “Tot nu toe is er geen nut en noodzaak aangetoond voor het investeren in een noordelijke aftakking van de Betuweroute. Wij hechten er groot belang aan dat in een onderzoek naar nut en noodzaak het juiste proces wordt gevolgd. Dat laat onverlet dat wij voor onze regio geen enkele toegevoegde waarde zien voor een noordelijke aftakking van de Betuweroute. De recente uitlatingen in de media over een noordelijke aftakking van de Betuweroute door de Achterhoek creëren veel onrust bij inwoners, die zien wij graag weggenomen.
Een mogelijk nieuw tracé door de Achterhoek heeft grote gevolgen voor onze inwoners, onze natuur, voor onze kwaliteit van leven in de regio. Met de mogelijke komst van een Noordtak-variant door de Achterhoek zet het Rijk een streep door één van de groenste en gelukkigste regio’s van Nederland. Wij zijn dan ook fel tegen een dergelijk traject door de Achterhoek. Wanneer vanuit het wensdenken van de havens en de Randstad op de tekentafel een streep wordt gezet door één van de groenste en gelukkigste regio’s van Nederland - zonder de Achterhoek überhaupt in planvorming te betrekken – dan staat dat mijlenver van een nieuwe bestuurscultuur.”
Proces en planning: Samenwerking regio’s: Op dit moment vindt op lobbyniveau overleg plaats met regio Twente (eventueel nog aangevuld met metropoolregio Arnhem Nijmegen en Euregio) om te kijken op welke wijze we Tweede Kamerleden (indieners motie, leden van de commissie en Oost-Nederlandse Kamerleden) voor een werkbezoek naar onze regio kunnen krijgen en hoe we de samenwerking de komende periode verder vormgeven. Ministerie en APPM: Het Rijk onderzoekt of nut en noodzaak aanwezig is voor een noordelijke aftakking van de Betuweroute. De huidige stand van zaken is dat er op dit moment een uitgangsnotitie (definitiefase) wordt opgesteld om dit onderzoek in gang te brengen. APPM voert deze definitiefase sinds oktober 2021 uit in opdracht van het ministerie. NB: Vanuit de Achterhoek (en andere regio’s) zaten we in eerste instantie niet aan tafel bij deze stakeholdergesprekken. Daar hebben we vervolgens op aangedrongen, waardoor wij met de Regio Twente en Metropoolregio Arnhem Nijmegen alsnog aan tafel zijn gekomen. De gesprekken waren voor ons aanleiding om aan de bel te trekken, zowel ambtelijk (gezamenlijk schrijven vanuit de drie regio’s) als bestuurlijk (de brief vanuit de Board op 14 januari). Zie onder voor het chronologisch overzicht tot 14 januari. 1
APPM heeft afgelopen vrijdag (28 januari) een concept definitiefase voor het nut en noodzaak onderzoek aan ons en andere stakeholders gestuurd. Er is tot 11 februari de gelegenheid gegeven voor reactie. Bespreking hiervan vindt plaats in werkgroep Noordtak, vervolgens met een afvaardiging van de Board en tot slot op 11 februari in de Board zelf. Eind vorige week en deze week is er een aantal keer contact geweest tussen ministerie en onze lobbyadviseur, en tussen APPM en onze lobbyadviseur. We verwachten naar aanleiding van deze gesprekken dat er zeer binnenkort een reactiebrief vanuit het ministerie komt die ons in ieder geval meer uitleg geeft over het proces rondom onderzoek naar nut en noodzaak. Planning 2022: WEEK 5: • Werkgroep Noordtak (3-o werkgroep inclusief lobby vanuit de Thematafel) bespreekt de conceptnotitie APPM; • Lobbyadviseur Achterhoek en lobbyadviseur Twente stemmen af hoe gezamenlijk kan worden opgetrokken, in eerste instantie met oog op organiseren werkbezoek Tweede Kamerleden (daarna bestuurlijke afstemming en evt. betrekken metropoolregio Arnhem Nijmegen); • Deze of volgende week te verwachten reactie van staatssecretaris op brieven. WEEK 6: • Afvaardiging Board en Afvaardiging werkgroep Noordtak bespreken de conceptnotitie van APPM; • Lobbyadviseur Achterhoek, voorzitter Board/AB hebben interview afspraak met de Volkskrant.
Dit interview is vanuit de lobbyadviseur Achterhoek geïnitieerd. • 11 februari voorgestelde reactie bespreken en vaststellen in Board. AB informeren en daarna uitsturen. EIND FEBRUARI/BEGIN MAART: • Definitiefase van APPM wordt afgerond en voorgelegd aan ministerie: beslismoment voor verder onderzoek naar nut en noodzaak. Wij verwachten een bespreking hiervan aan de Spoortafel Oost waar ook beide provincies aan tafel zitten en vanuit ons Rens Steintjes (voorzitter TT Mobiliteit en Bereikbaarheid) aansluit. • Vervolgens ook beslismoment Achterhoek over onderzoek nut en noodzaak (afwachten, participeren, eigen onderzoek starten); • 7 maart update in Achterhoek Raad. MAART-DECEMBER 2022: • Ministerie voert een eventueel nut en noodzaak onderzoek uit; • Staatssecretaris heeft nav motie toegezegd de Kamer in 3e kwartaal te informeren over stand van zaken mbt onderzoek. • Werkbezoek Tweede Kamerleden aan Achterhoek/Twente (evt. metropoolregio ArnhemNijmegen).
Chronologisch overzicht t/m 14 januari 2022: 2014 – 2020: De discussie over een noordelijke aftakking van de Betuwelijn kent een lange aanlooproute en een Goederenlijn Oost-Nederland (GON), later Goederenlijn Noordoost Europa (GNOE), komt in verschillende toekomstverkenningen aan de orde. Al eerder, in 2014 is vanuit het toenmalige kabinet uitgesproken dat er op de korte termijn geen nut en noodzaak is voor een investering in een noordelijke aftakking van de Betuwelijn. Wel start de overheid onderzoeken naar 2
de mogelijke tracés. De Achterhoek heeft er mede voor gezorgd dat alle varianten van eventuele tracés die nu voorliggen gelijkwaardig worden onderzocht, mits de nut en noodzaak voor aanleg van een noordelijke aftakking van de Betuweroute is aangetoond. Daarbij is vanuit Landsdeel Oost een vijfde variant door Duitsland ingebracht. Provincie Gelderland en Overijssel wachten dit onderzoek af en nemen tot die tijd geen standpunt in. December 2020: Namens de Achterhoek verkondigt Rens Steintjes stevig het lobbystandpunt (2021) in de Gelderlander. Hij benoemt de bezwaren waarom we dit als Achterhoek niet willen. Ook geeft hij aan dat de regio er bestuurlijk en ambtelijk bovenop zit. Daarnaast heeft hij een oproep gedaan om ons als Achterhoek te laten horen. https://www.gelderlander.nl/doetinchem/rijden-vollegoederentreinen-straks-dwars-door-de-achterhoek-de-regio-heeft-niets-aan-de-noordtak~a2052cee/ 2020-2021: Het onderwerp Noordtak van de Betuweroute is meermaals geagendeerd bij de Thematafel Mobiliteit, met terugkoppeling naar de Board. In 2021 is vanuit de Thematafel een projectgroep opgezet die nieuws en actualiteiten en het proces rond de Noordtak volgt.
Daarnaast is structureel bij alle spoor overleggen waar wij ambtelijk en bestuurlijk aan deelnamen aangegeven dat het nader onderzoeken en uiteindelijk aantonen van nut en noodzaak, vereisten zijn voordat we kunnen overgaan op specifiekere (tracé)studies. Januari 2021: Eind januari 2021 is de ontwikkelagenda Toekomstbeeld OV 2040 naar de Kamer gestuurd. Het Toekomstbeeld OV is een visie hoe het openbaar vervoer in Nederland er rond 2040 uit moet zien. Het is gemaakt in een samenwerkingsverband tussen het Ministerie I&W, de Provincies, Vervoerregio’s, ProRail en de vervoerbedrijven. Hierbij wordt een Goederenlijn OostNederland (een keuze voor 1 van de 5 tracés) genoemd als een ontlasting voor de drukte op het spoor voor personenvervoer in de toekomst. Januari – juli 2021: Een aantal belangenverenigingen (vooral langs bestaande routes) pleit voor een route door de Achterhoek vanuit ‘not in my backyard’ overwegingen. In de media is op dergelijke berichtgeving steeds gereageerd vanuit de Achterhoek, waarbij het lobbystandpunt (2021) door Rens Steintjes krachtig is benoemd. De status van de ontwikkelagenda Toekomstbeeld OV2040 is vanwege het demissionaire kabinet/de formatieperiode onduidelijk. De nieuwe minister/staatssecretaris zal uiteindelijk het startschot moeten geven voor het onderzoek naar de 5 mogelijke tracés.
Juni – Juli 2021: Contact en uitwisseling tussen Achterhoek en de gemeente Berkelland. De Noordtak is daar onderwerp van gesprek in de Raad en gemeente besluit een brief aan de minister en staatssecretaris te sturen overeenkomstig met het regiostandpunt over de Noordtak. Augustus 2021: Bespreking landelijke ontwikkelingen goederenvervoer en de lobby rondom Noordtak in de Achterhoek Board. Lobbystandpunt wordt bekrachtigd. Oktober 2021: De Havens Rotterdam en Amsterdam voeden de lobby voor de Noordtak variant: economisch gezien betekent het een kortere aanvoerroute richting Noord-Duitsland, Scandinavië en Oost-Europa. Ze gebruiken daarbij ook argumenten als verduurzaming en drukvermindering op reizigersspoor. Op 15 oktober 2021 nieuwsbericht in o.a. De Gelderlander dat Havenlobby een voorkeur heeft voor een Noordtak door de Achterhoek en dit graag in het regeerakkoord ziet. Hierop is vanuit de Achterhoek direct in De Gelderlander gereageerd vanuit ons lobbystandpunt 2021 via Rens Steintjes. Zie ook: https://www.gelderlander.nl/doetinchem/volle-goederentreinen-dwarsdoor-de-achterhoek-zover-zijn-we-nog-lang-niet-de-havenlobby-maakt-een-hink-stapsprong~aed17def/ Oktober 2021: Tijdens de spoortafel Oost op 28 oktober 2021 komt naar voren dat de stuurgroep van het Toekomstbeeld OV heeft ingestemd met een studie spoorGoederencorridor vanuit het 3
(zuid)westen van Nederland richting NoordOost-Europa (‘GNOE’) en gestart wordt met een definitiefase, die naar verwachting zal lopen van oktober 2021 tot maart 2022. Dit om inzicht te krijgen in de problematiek, de nut en noodzaak en de diverse (en soms uiteenlopende) belangen van stakeholders. APPM start met stakeholders (havenbedrijven, grote gemeenten Randstad, spoormaatschappijen, belangenclubs). De regio’s blijken achteraf niet uitgenodigd. November 2021: Tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van I&W op 3 en 4 november is door Tweede Kamerlid De Groot (VVD) een vraag gesteld aan de staatssecretaris en een motie ingediend over de Noordtak: 35 925 XII 24. De Thematafel is hier door de lobbyadviseur van de Achterhoek na afloop over geïnformeerd. Met het oog op de antwoorden van de staatssecretaris en het bestaande lobbystandpunt is er op dat moment geen publicitaire aandacht aan gegeven vanuit de Achterhoek. Vraag De Groot (VVD): Een voorbeeld voor duurzaam spoor is de noordtak Betuweroute. Hoe kijkt de staatssecretaris tegen deze verbinding aan? Antwoord Staatssecretaris Van Weyenberg op vraag: “In de ontwikkelagenda van het Toekomstbeeld OV 2040 wordt de afwikkeling van goederentreinen naar Noordoost Europa gezien als een belangrijke opgave. Er is nader onderzoek gestart naar de omvang van het vraagstuk en de mogelijkheden om dit aan te pakken.
De noordtak van de Betuweroute komt dan mogelijk in beeld als één van de routevarianten. Ook financieel zal er nog een opgave liggen, aangezien de keuze voor de routering van goederentreinen van Rotterdam naar Noordoost Europa naar verwachting een forse investering zal vragen.” Reactie Staatssecretaris Van Weyenberg op motie: “Eerst de motie op stuk nr. 24 van onder anderen de heer De Groot met een vraag over de noordtak van de Betuweroute. Ik heb daarbij één verzoek aan hem. In de motie staat: "te informeren in Q1". Maar er loopt nu al een onderzoek, waarnaar wordt gevraagd in de motie. Dat onderzoek moet natuurlijk ook wel z'n beslag hebben, want anders heb ik u eigenlijk weinig te melden, zeg ik via de voorzitter. Als ik het dus zo mag interpreteren dat ik dat doe in de MIRT-brief in het volgende najaar, als we die onderzoeksdingen hebben, dan neem ik dit daarin mee. Is dat werkbaar? Want ik heb niks om te melden. Ik zou het waarderen als u "Q3" in de motie zet, ook voor de geschiedschrijving. Ik zie de heer De Groot knikken, dus dan geef ik die motie oordeel Kamer.” November en december 2021: Door de onrust die er ontstaat (havenlobby in de media, begrotingsbehandeling I&W) en de notie die wij nemen van het vooronderzoek door APPM, haakt de Achterhoek op eigen initiatief aan bij de laatste twee stakeholdersbijeenkomsten, te weten op 15 november 2021 en 14 december 2021.
Wij hebben tijdens deze sessies onze kritiekpunten geuit, deze in een reactie verwerkt na de eerste sessie en daarnaast ambtelijk de verbreding gezocht met Regio Twente en de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. 23 december hebben wij met de drie regio’s APPM (Ministerie IenW, provincies Gelderland en Overijssel) per brief onze zorgen, vragen en kritiekpunten gestuurd met het oog op de voorbereidende notitie van APPM. Hierop is nog geen reactie ontvangen. Op basis van de ontwikkelingen bij APPM wordt het onderwerp Noordtak vanuit de Thematafel en lobby geagendeerd voor de eerstvolgende Boardvergadering in januari. December 2021 – januari 2022: Voor het kerstreces werd het proces rondom de Noordtak van de Betuweroute geagendeerd voor de vergadering van de Achterhoek Board. Tijdens het kerstreces speelt op social media (en opgepikt door Gelderlander) de aangenomen motie van De Groot c.s. van afgelopen november over de Noordtak op. Echter zonder het antwoord van de staatssecretaris op deze motie (zie boven). Vanuit de projectgroep van de Thematafel en de Achterhoek Board werd een brief voorbereid richting het ministerie I&W om de motie en ontstane zorgen in de Achterhoek te koppelen aan de zorgen die er al zijn rondom het vooronderzoek van APPM en deze ontwikkelingen tijdens de Boardvergadering van 14 januari 2022 te bespreken. Naar aanleiding van de 4
Boardvergadering van 14 januari 2022 is de brief: ‘Onrust en ongenoegen over uitlatingen Noordtak en onderzoek spoorgoederenvervoer’ diezelfde dag naar de minister en staatssecretaris verzonden.
5
1 Motie Achterhoek Raad Geen Noordtak-variant door de Achterhoek - unaniem aangenomen 24.01.22.pdf
Achterhoek Raad Motie 2022-M1 “Geen Noordtak-variant door de Achterhoek” behorende bij agendapunt 2. “Ontwikkelingen Noordtak”
De Achterhoek Raad, in vergadering bijeen d.d. 24 januari 2022 Overwegende dat: - Er geen draagvlak is voor een goederenspoorlijn dwars door ons geroemde coulisselandschap; - Een reeds lopend proces met onafhankelijk onderzoek naar nut, noodzaak en haalbaarheid verstoord wordt; - Een mogelijke Noordtak-variant de Achterhoek doorsnijdt; een mogelijk nieuw tracé door de Achterhoek in de Achterhoekse gemeenten veel onrust onder haar inwoners veroorzaakt en dit rampzalige gevolgen heeft voor onze kwaliteit van leven in de regio en gevolgen heeft voor door gemeenten in de Achterhoek ingezet beleid; - De Achterhoekse gemeenten plannen aan het uitrollen zijn om hun gemeente en de regio als een robuuste toekomstbestendige regio neer te zetten waar het goed wonen, werken en recreëren is; - Een mogelijke Noordtak-variant de gemeenten in de Achterhoek betreffende de reeds ingezette ontwikkelingen op de terreinen van ruimtelijke ordening, wonen, economie en ziekenzorg ‘on hold’ zet met alle sociaaleconomische en maatschappelijke gevolgen van dien; Spreekt zich als Achterhoek Raad uit dat: - We tegen een Noordtak-variant door de Achterhoek zijn. Draagt de Board op; - Om in samenwerking met de Achterhoekse gemeenten alles in het werk te stellen om een mogelijke Noordtak-variant door de Achterhoek ter discussie te stellen en zo nodig te voorkomen.
- Dit signaal krachtig en consequent te blijven uitdragen en komend jaar de Achterhoek Raad hier eens per kwartaal over te rapporteren. - De motie onder de aandacht te brengen van provincie Gelderland, politieke fracties in de Tweede Kamer en leden van het kabinet; En gaat over tot de orde van dag, ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
VVD Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk PvdA Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk Lokaal Belang Oude IJsselstreek PRO! Progressief Oude IJsselstreek PvLM Partij voor Lokaal Maatwerk Doetinchem ADA Achterhoeks Democratisch Alternatief Oude IJsselstreek CDA Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk ChristenUnie Aalten ChristenUnie-SGP Bronckhorst, Doetinchem D66 Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk GBB Gemeentebelangen Berkelland GBB Gemeentebelangen Bronckhorst GBD GemeenteBelangen Doetinchem GemeenteBelangen Aalten GroenLinks Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Winterswijk HMV Henk Meerdink Volksvertegenwoordiging Aalten NLOG Nieuwe Liberalen Oost Gelre OBL Ondernemend Berkelland OLW Onafhankelijke Lijst Wallerbos Progressieve Partij Aalten Voor Winterswijk Winterswijks Belang
1 Brief_Achterhoek_Board_motie_Geen_Noodtakvariant_door_de_Achterhoek.pdf
Aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag
Doetinchem Inlichtingen bij Onderwerp
: 28 januari 2022 : J. van Donk : Motie ‘Geen Noordtak-variant door de Achterhoek’
Geachte leden van de Tweede Kamer, Met deze brief wil ik u op de hoogte stellen van de motie ‘Geen Noordtak-variant door de Achterhoek’ welke maandag 24 januari jl. door de gehele Achterhoek Raad is ondertekend en unaniem is aangenomen. De Achterhoek Raad bestaat uit raadsleden van alle partijen uit de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk. Zoals de Achterhoek Board op 14 januari in een brief aan de minister en sta atssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat heeft aangegeven, hechten wij er groot belang aan dat het juiste proces wordt gevolgd met betrekking tot een onderzoek naar nut en noodzaak van de goederencorridor Noordoost Europa. Dat laat onverlet dat wij voor onze regio geen enkele toegevoegde waarde zien voor een noordelijke aftakking van de Betuweroute. Zoals u in de overwegingen van de motie leest, is er in de Achterhoek geen draagvlak voor een goederenspoorlijn dwars door de regio. Er is op dit moment vooral nut en noodzaak om met elkaar te werken aan een toekomstbestendige regio waar het goed wonen, werken en recreëren is . Wij vertrouwen op een goede samenwerking en hopen u snel in onze mooie, innovatieve en groene Achterhoek te verwelkomen. Hoogachtend, Namens de Achterhoek Board,
Mark Boumans, Voorzitter
Bijlage: Motie ‘Geen Noordtak-variant door de Achterhoek’
1 schriftelijke vragen D66.pdf
2022Z01614 (ingezonden 1 februari 2022) Vragen van het lid Van Ginneken (D66) aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over het bericht 'Heisa in de Achterhoek over nieuwe tak van de Betuweroute: ‘Het brengt ons helemaal niets’' 1. Bent u bekend met de zorgen die leven onder (vertegenwoordigers van) inwoners van Gelderland en Overijssel met betrekking tot het onderzoeken van de maatschappelijke en economische meerwaarde van de zogenaamde Noordtak van de Betuweroute? 1) 2. Bent u bereid hen en andere regionale en lokale partijen zoals bijvoorbeeld bewonersgroepen en maatschappelijke organisaties meer te betrekken bij de uitvoering van dit onderzoek? 3. Op welke manier worden hun zorgen over de leefbaarheid betrokken in de uitkomsten van dit onderzoek? 4. Bent u bereid ook scenario’s te onderzoeken waar de lokale economie en maatschappij kunnen meeprofiteren van het eventueel aanleggen van de Noordtak van de Betuwelijn? 5. Wordt bij de onderzochte scenario’s ook rekening gehouden met de mogelijkheden van een Noord-Oostwaartse verbinding op het spoor in Duitsland? 6. Wat is de stand van zaken en het verwachtte tijdpad met betrekking tot de werkzaamheden aan het zogenaamde derde spoor tussen Zevenaar en Oberhausen? 7.
Hoe verhoudt het volwaardig gebruik van de Betuweroute (uitgaand van afgeronde werkzaamheden aan het voornoemde derde spoor) zich tot de vraag en het aanbod voor een eventuele Noordtak van de Betuwelijn? 8. Welke lessen over hinderbeperking en participatie bij de besluitvorming zijn getrokken of kunnen worden getrokken uit (de aanleg van) het reeds bestaande deel van de Betuwelijn?
1) de Gelderlander, 23 januari 2022
1 schriftelijke vragen Omtzigt.pdf
2022Z01059 (ingezonden 24 januari 2022) Vragen van het lid Omtzigt (Omtzigt) aan de minister en de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over het contract met de regio (Achterhoek en Twente) over de s noordtak van de Betuwelijn en een verzoek om ter plaatste het traject te zien en het gesprek aan te gaan.
1. Heeft u kennisgenomen van het verzet tegen de aanleg van de Noordtak van de Betuwelijn, die de Achterhoek en Twente zou gaan doorsnijden? 1) 2. Kunt u aangeven of er de afgelopen zes maanden vanuit de regering of vanuit de coalitieonderhandelingen enig overleg is geweest met bestuurders, raadsleden of bewoners uit de Achterhoek over de noordtak van de Betuwelijn? Kunt u een overzicht geven van de u bekende contacten? 3. Vindt u dat er de afgelopen tijd adequaat contact geweest is tussen de de lokale en regionale bestuurders en bevolking enerzijds en het kabinet anderzijds over de noordtak van de Betuwelijn? 4. Kunt u aangeven welke overleggen er het afgelopen jaar geweest zijn tussen aan de ene kant het ministerie, leden van het kabinet of de (in)formateurs en aan de andere kant andere partijen over de Noordtak van de Betuwelijn? 5. Is de indruk juist dat er vaker met Rotterdam/Amsterdam/Rotterdamse haven over de noordtak gesproken wordt dan met de bestuurders in de regio waar die zou moeten komen te liggen? 6. Bent u bereid om in februari in gesprek te gaan met de lokale en regionale bestuurders en bevolking en daarbij ook de Kamerleden uit te nodigen, die de motie (Kamerstuk 35925-XII24) ingediend en ondersteund hebben en daarbij wellicht vergeten zijn om in contact te treden met hun lokale afdelingen? 7.
Hoeveel geld zou het kosten (volgens de huidige raming) om een Noordtak van de Betuwelijn aan te leggen? En kunt u bij deze raming aangeven om welke tracékeuze het gaat? Kunt u daarbij zeer specifiek ingaan op de situatie rond Doetinchem (nieuwe ziekenhuislocatie), natuurgebieden, Haaksbergen en de Hengelo-Oldenzaal-aansluiting? 8. Welke lessen heeft u geleerd uit het rapport van de Algemene Rekenkamer over de Betuwelijn, waaruit duidelijk geworden is dat niet alleen de aanlegkosten voor rekening van het Rijk gekomen zijn, maar er ook een aanzienlijk jaarlijkse exploitatiebijdrage betaald moet worden?
9. Wat is de stand van zaken met betrekking tot het derde spoor van de Betuwelijn, met mogelijke alternatieven om via vaarwegen (binnenvaart en schepen naar bijvoorbeeld Hamburg) meer capaciteit voor vervoer van goederen naar Duitsland beschikbaar te krijgen 10. Kunt u in ieder geval de vraag of u bereid bent om in februari in gesprek te gaan met bewoners en bestuurders van de Achterhoek en Twente zo spoedig mogelijk beantwoorden?
1) Gelderlander, 16 januari 2022, Achterhoek Board aan nieuwe minister: Noordtak zou streep zijn door een van de gelukkigste regio’s van Nederland (https://www.gelderlander.nl/doetinchem/achterhoek-board-aan-nieuwe-minister-noordtak-zoustreep-zijn-door-een-van-de-gelukkigste-regios-van-nederland~a017b954/)
3 Midterm review Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek 1 Voorstel midterm review Gros.docx
ALGEMEEN BESTUUR
Vergadering d.d. Agendapunt Onderwerp Portefeuillehouder
: 15 december 2021 :5 : Midterm review “Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek” : De heer J. Bengevoord
Voorstel 1. Kennisnemen van bijgevoegde midterm review 2. Bespreken van de 12 aanbevelingen 3. Op basis hiervan opdracht geven voor het opstellen van een herziene bestuursopdracht, waarin de door het AB overgenomen aanbevelingen worden verwerkt Toelichting Twee jaar geleden op 25 september 2019 werd de bestuursopdracht “Grensoverschrijdende samenwerking in de Achterhoek” (GROS) vastgesteld. Twee jaar waarin we een goede basis wisten te leggen. Het is ondanks Corona gelukt het netwerk binnen en buiten de regio te vergroten en verder uit te bouwen. De regio Achterhoek is mede door de Duitsland-coördinatoren beter aangehaakt op de structuren van de EUREGIO en is zichtbaarder geworden op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking. Deze midterm review is een samenvatting van en terugblik op de afgelopen twee jaren. Waar staan we op dit moment en welke mijlpalen zijn bereikt? Er is kritisch gekeken naar bestaande structuren en afspraken en de invulling hiervan. De aanbevelingen laten zien hoe wij onze opdracht voor de Regio Achterhoek en onze positie zowel intern als extern verder kunnen optimaliseren. Samengevat staan in de midterm review de volgende 12 aanbevelingen: 1. De Duitsland-coördinatoren en het AB van de Regio Achterhoek gaan in gesprek om de belangrijkste opgaven en het daarbij horende mandaat in kaart te brengen. 2.
Op de website van de 8rhk ambassadeurs komt informatie over de rol en de verantwoordelijkheden van de Duitsland-coördinatoren. 3. De Duitsland-coördinatoren nemen als actieve leden deel aan de vergaderingen van de thematafel waaraan zij zijn gekoppeld. Op deze manier kan de (grensoverschrijdende) samenwerking met de 3O’s geoptimaliseerd en uitgebouwd worden. 4. De Regio Achterhoek presenteert zichzelf in een EUREGIO raadsvergadering. In deze presentatie wordt de organisatiestructuur uitgelegd. Benadrukt wordt welke onderwerpen aan de thematafels worden behandeld en welke partijen deel uitmaken van de thematafels. Op deze manier kan de Achterhoek als waardevolle gespreks- en projectpartner voor de EUREGIO worden geprofileerd. 5. Driemaal per jaar organiseren de Duitsland-coördinatoren, voorafgaand aan de EUREGIO raadsvergadering, een ontmoeting met alle Achterhoekse vertegenwoordigers in de EUREGIO. 6. In overleg met de deelnemers wordt bepaald hoe deze vergaderingen en de gezamenlijke inbreng in de EUREGIO raad door de Duitsland-coördinatoren worden voorbereid. 7. Inventariseren van mogelijke en/of reeds bestaande projectplannen per thematafel. 8. Indien gewenst kan de initiatiefnemer gebruik maken van het netwerk van de Duitslandcoördinator. 9. Nader afstemmen met de bestuurders welke voorbereiding zij wenselijk achten. 10.
Het overleg tussen de Thematafelregisseurs en de Duitsland-coördinatoren wordt structureel en vindt driemaandelijks plaats. De vergaderstukken van de EUREGIO raad en de betreffende EUREGIO commissie zijn een vast agendapunt.
11. Het (restant) budget als werkbudget voor de Duitsland-coördinatoren blijven gebruiken. 12. Wij adviseren nadere afspraken te maken over een realistische ureninzet (per gemeente) en een financiële vergoeding voor taken die in verhouding tot de rest meer tijd nodig hebben. Alexandra Arens (gemeente Aalten), Myriam Bergervoet (gemeente Oude IJsselstreek), Nicky Eppich (gemeente Winterswijk), Colin Rijmers (gemeente Bronckhorst), Winny Scheeringa (gemeente Berkelland), Han Teunissen (gemeente Doetinchem), Bernou Wagenaar (gemeente Oost Gelre)
NB: De genumereerde passages in bijgevoegd document zijn de originele teksten over de doelen en te bereiken resultaten uit de bestuursopdracht. Bijlagen Bijlage 1: Midterm review Bijlage 2: Overzicht jaarprogramma Procedure: DB d.d.:
Vervolgactie: Communicatie: Mededeling beslissing aan:
Nadere informatie bij: Nicky Eppich
Bijlagen: Meegezonden: Ter inzage: Plaats van inzage:
Consequenties: Financieel: Personeel:
Tel.nr.: 06-11362634
1 BIJLAGE 1 Midterm Review.docx
BIJLAGE 1 Midterm Review Wat willen we bereiken? In de bestuursopdracht zijn in 2019 de volgende doelstellingen opgenomen: 1. Dat de Achterhoek een gedeelde visie heeft op het gebied van de samenwerking met de EUREGIO en dat we nieuwe projecten realiseren die grenzen slechten 2. Dat de samenwerking gebaseerd is op wederzijds vertrouwen 3. Dat binnen de nieuwe governance van de Achterhoek (thematafels/Achterhoek Board) de grensoverschrijdende samenwerking een vast en vanzelfsprekend thema gaat worden
Resultaten van de opdracht en midterm review 2019 – 2021 Grensoverschrijdende samenwerking Regio Achterhoek In de bestuursopdracht zijn de resultaten opgenomen. Deze worden hieronder puntsgewijs toegelicht. Inleiding De Duitsland-coördinatoren hebben op basis van de Bestuursopdracht de activiteiten op het gebied van samenwerking met Duitsland overgenomen die de 8rhk ambassadeurs in de oude structuur zelf uitvoerden. De rol en het mandaat van de coördinatoren zijn onvoldoende duidelijk. Dit dient zowel intern als extern beter zichtbaar te worden gemaakt, bijvoorbeeld door publicatie op de website van de 8rhk ambassadeurs en door de Duitsland-coördinatoren beter en vaker te betrekken. Met het oog op het nieuwe Europese subsidieprogramma INTERREG VI is het belangrijk dat de thematafels goed op de hoogte zijn van de rol die de Duitsland-coördinatoren kunnen vervullen. De coördinatoren zijn elk verbonden aan een van de thematafels, maar nemen niet structureel deel aan de vergaderingen van deze tafels. Dat laatste is wenselijk en vormt een belangrijke aanzet tot het realiseren van een structurele en doelgerichte samenwerking. Daarnaast is het wenselijk dat de coördinatoren in de gelegenheid worden gebracht zich in elk geval voor te stellen aan de leden van de thematafels. Aanbevelingen: 1.