ab vergadering regio achterhoek dd 01-06-2022

10

11

4

PROJECTEN

5 Opmerkingen LEADER proces Alle projecten hekelen het bureaucratische administratieve traject van LEADER. Met name het bijhouden van vrijwilligersuren, de eisen aan de onderbouwing van de aanvraag en de lange doorlooptijden bij RVO leverde veel stress op bij aanvragers. De begeleiding van Subvice die de provincie Gelderland vanaf 2019 beschikbaar heeft gesteld, werd als zeer prettig ervaren. De LAG kreeg zowel positieve als negatieve kritieken. De adviezen die we na afloop van een pitch gaven, vond men zeer positief en leidde tot een versterking van het project en leverde over het algemeen nieuwe inzichten op. Negatief vond men de soms té kritische houding van de LAG. Een enkeling noemde de ervaring in de LAG ‘intimiderend’ vanwege de vele opmerkingen/aarzelingen/kritiek op het project.

De inwonerleden van de LAG hebben enkele projecten uit hun gemeente geïnterviewd en hen gevraagd: Hoe zou je je eigen project willen evalueren? Wat is het belangrijkste dat jouw project oplevert voor de regio? Wat is je ervaring met Leader? Heb je tips voor Leader? De volgende 12 projecten zijn geïnterviewd door leden van de LAG: • DinXperience (Aalten) • Kronenkamp Neede (Berkelland) • Kastelenpark Vorden (Bronckhorst) • Goed Gevulde Spaarvarkens (Bronckhorst) • Kaasmakerij Brömmels (Winterswijk) • Inspiratiepunt VVV (Winterswijk) • Bierbelevenis Erve Kots (Oost Gelre) • Koetshuis kasteel Slangenburg (Doetinchem) • Stadsboerin (Doetinchem) • Dorpsauto Breedenbroek (Oude IJsselstreek, Aalten) • Ondernemende Helden (alle gemeenten) • Leefsamen (alle gemeenten)

Tips /aanbevelingen nieuwe Leader periode • “Vereenvoudig de administratieve controle en vervang het door mondelinge en visuele communicatie. Heb meer vertrouwen.” • Voorfinanciering duidelijker ter sprake brengen. Vooral ook consequenties, nu opgelost via lening regio achterhoek. Mooie oplossing volgens Ronald, maar hij geeft aan wel hoofdelijk aansprakelijk te zijn voor terugbetaling lening, in geval van niet doorgaan definitieve goedkeuring. • Minder bureaucratisch • Onderscheid qua werkwijze voor kleine projecten. • Werkwijze met intermediair zoals Subvice continueren • Specifiek voor gemeente Oude -IJsselstreek, hun verantwoordelijkheid nemen in de financiële consequenties deelname LEADER Achterhoek. • Een simpele checklist. Denk aan: dit, dit en dit heb je nodig voor het indienen, dit moet op iedere factuur staan en dit heb je nodig voor de eindafrekening • “In een eerdere fase begeleiding voor het project inzetten door een deskundige uit de LAG om het idee verder te ontwikkelen/de initiatiefnemer op pad te helpen. • Hulp aanbieden voorafgaand aan de pitch, zoals bijvoorbeeld een training over wat je moet verwachten/hoe je het moet aanpakken.

Algemeen effect LEADER Alle projecten geven aan dat LEADER een positief effect heeft gegeven op de leefbaarheid en economische versterking in hun gebied. De LEADER bijdrage bleek een vliegwiel voor nieuwe activiteiten en het zelfstandig laten draaien van de exploitatie na enkele belangrijke investeringen (Stadsboerin, Goed Gevulde Spaarvarkens). Voor de sociale projecten zoals Kronenkamp Neede, Dorpsauto Breedenbroek en Leefsamen is de saamhorigheid meetbaar toegenomen en hierdoor meer sociale cohesie ontstaan in de regio. Zo loopt de dorpskamer binnen Kronenkamp Neede als een ‘tierelier’, leidde de Dorpsauto Breedenbroek tot meer ‘naoberschap’ en groeide het aantal huishoudens aan het project Leefsamen veel harder dan verwacht. Daarnaast werden dankzij het LEADER project verbindingen gelegd in het gebied waardoor er een nieuwe samenwerkingen ontstonden en onbekende partijen elkaar leerden kennen. De nieuwe Kaasmakerij Brömmels bleek te voorzien in een behoefte van (schape)boeren die graag kaas wilden maken maar hiervoor geen productieruimte hadden. De vraag is veel hoger dan verwacht. Ook is het gelukt de doelgroep Jongeren specifiek te betrekken bij LEADER. Zo hebben 70 jongeren zich laten vormen tot een ondernemer via een gericht opleidingstraject dankzij project Ondernemende Helden.

En kreeg Erve Kots dankzij de nieuwe Bierexperience een toename van de “jonge bezoekers” aan hun etablissement in Lievelde. Tenslotte bracht LEADER veel vrijwilligers op de been die met name bij de sociale projecten een onmisbare bijdrage leverden aan de realisatie van het project.

ZELFEVALUATIE LAG

Middels de systematiek van een Zelfevaluatie is de werkwijze van de LAG geëvalueerd tijdens de vergadering van 11 oktober 2021. Onderstaand vindt u de puntenscore en de samenvattende conclusie per onderdeel. 1

2

3

4

5

1

2

3

4

5

De Lokale Actie Groep LEADER 1.

De LAG in zijn huidige samenstelling is een juiste afspiegeling van de netwerken (en thema’s) die van belang zijn voor de gebiedsontwikkeling in uw gebied

2.

Binnen de LAG werken private partijen en publieke partijen (gemeenten, provincie, themaleden, ondernemers) zeer goed samen.

3. De LAG functioneert effectief en daadkrachtig. 4. De LAG heeft uitstekend samengewerkt met de Provincie.

De LAG vindt de huidige samenstelling van de LAG prima maar heeft wel de deskundigheid van de doelgroep Jongeren gemist. Er was een afvaardiging namens de Plattelandsjongeren Gelderland echter specifieke inbreng van die organisatie is niet van de grond gekomen. De LAG heeft in 2016 ook een zelfevaluatie uitgevoerd waaruit verbeterpunten kwamen ten aanzien van de werkwijze van de LAG. Deze verbeterpunten lagen vooral op het vlak van communicatie en zichtbaarheid van de LAG in de Achterhoek en de samenwerking met de provincie om het stroperige bureaucratische proces te verbeteren. Door de inzet van een communicatiestrategie (mét communicatieadviseur) en de inzet van de Taskforce LEADER is de LAG krachtiger en effectiever gaan werken in nauwe samenwerking met publieke- en private partijen. Tenslotte zijn de leden van de LAG actief bezig geweest om hun bestaande netwerken te koppelen aan LEADER projecten waardoor er veel dynamiek in de samenwerking tussen partijen is ontstaan.

De projecten en effecten 5. Het is gelukt om kwalitatief sterke projecten voor subsidie voor te dragen. 6. Bij het beoordelen van projecten had de LAG het ontwikkelingsplan scherp voor ogen. 7. De LAG functioneert effectief en daadkrachtig.

12

8.

Ons werk als LAG is zinvol, en wat we gerealiseerd hebben was niet op een andere manier te realiseren geweest in het gebied.

8.

Ons werk als LAG is zinvol, en wat we gerealiseerd hebben was niet op een andere manier te realiseren geweest in het gebied.

13

x

De LAG is enthousiast over de LEADER methode om bottom-up initiatieven voor de leefbaarheid van het gebied op ‘a-politieke’ wijze te honoreren. Er zijn mooie verbindingen ontstaan in de Achterhoek door projecten aan elkaar te koppelen. Door het organiseren van specifieke congressen zoals “het behoud van agrarisch erfgoed in de Achterhoek” en “herbestemming van leegstaande kerken” hebben we als LAG reuring op deze thema’s veroorzaakt en mensen vervolgens geïnspireerd om een LEADER project te ontwikkelen. Tenslotte is de LAG trots op de vorderingen die we hebben gemaakt op het gebied van Achterhoek Food waarbij we food-initiatieven aan elkaar verbonden hebben. Ook op het gebied van internationale samenwerking hebben we meters gemaakt door de uitwisseling met LEADER Söderslatt (Zweden), het organiseren van het internationale congres “Wat eten we morgen” in samenwerking met het Samenwerkingsverband Burgerkracht Europa (SBE) en de opstart van het internationale project Achterhoek Food.

De LAG is trots op het resultaat tot nu toe. Er zijn 50 ijzersterke projecten gerealiseerd op de verschillende speerpunten uit onze Lokale Ontwikkelingsstrategie (LOS). Sommige projecten hebben zelfs(Europese) awards gewonnen en de LAG heeft projecten gehonoreerd waarbij leegstaand erfgoed een zinvolle herbestemming kreeg. Een aandachtspunt is de scherpte van de LAG ten opzichte van de inhoud van onze LOS. Bij het beoordelen van projecten zouden we toch wat vaker ook weer moeten terugkijken naar wat we wilden bereiken bij aanvang van de LEADER periode. Desalniettemin vindt de LAG dat we met de LEADER subsidie belangrijke inwonerinitiatieven een duwtje in de rug hebben gegeven zoals bijvoorbeeld de Stadsboerin te Doetinchem. Dit project kon dankzij de LEADER subsidie een belangrijke doorontwikkeling meemaken waardoor dit project een vliegwiel is gebleken voor het welzijn van de inwoners van Doetinchem en omgeving. Verbeterpunt: Om scherp te blijven op de doelstellingen uit de LOS, zouden we In de toekomst de LOS één keer per jaar agenderen tijdens de LAG vergadering en dit bij de intake beter transparant maken. Vervolgens ook controle op levensvatbaarheid van het initiatief na de LEADER periode.

Toekomst LEADER (open vragen) 14. Wat is het belangrijkste wat je geleerd hebt in de afgelopen periode in je functie als LAG lid?

1 LEADER de werkwijze 9.

Werken volgens de LEADER methode heeft een duidelijke meerwaarde voor het gebied. Waarom wel/niet?

10. Er is naast de vele projecten ook een levendig netwerk in de streek ontstaan. 11.

We hebben goed naar buiten toe kunnen communiceren wat de toegevoegde waarde van LEADER is en wat we hebben bereikt met de projecten.

12.

Bewoners en lokale organisaties en netwerken in de streek zijn nauw betrokken bij de LAG en de projecten.

13.

Het gebied is de juiste schaal voor samenwerking op het gebied van plattelandsontwikkeling.

2

3

4

5

De LAG leden zijn enthousiast over hun functie als LAG lid. In andermans keuken kijken en geïnspireerd raken door LEADER projecten wordt als belangrijkste meerwaarde gezien. Toch zou men liever meer tijd willen besteden om de rol van LAG lid goed te kunnen vervullen. Het is niet makkelijk om naast een 40-urige werkweek, tijd vrij te maken voor LEADER. 15. Moet het gebied in de toekomst ook LEADER gebied blijven? Waarom wel/niet: LEADER Achterhoek wil in de komende POP4 periode ook LEADER gebied blijven. Dit voornemen is bekend bij de Provincie Gelderland die op dit moment bezig is met een inventarisatie naar geïnteresseerde gebieden. 16. Kijkend naar de publieke tribune, welke vragen/thema’s leven nu in het gebied? De LAG denkt dat aansluiting bij de “brede welvaartdoelen” zoals deze door het Kabinet in 2017 zijn gepresenteerd erg belangrijk is. Brede welvaart omvat alles wat mensen van waarde vinden. Naast materiële welvaart gaat het ook om zaken als gezondheid, onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale cohesie, persoonlijke ontplooiing en (on)veiligheid. De Regio Achterhoek en de provincie Gelderland wil een voorbeeldregio zijn op het gebied van Brede Welvaart en het is dan ook een belangrijke input voor het opstellen van de nieuwe LEADER ontwikkelingsstrategie. 17.

Wat zou je anders willen zien in een nieuwe periode, als je blanco mag opstarten? De LAG wil minder bureaucratie, snelle besluitvorming en meer vertrouwen in de uitvoering van projecten. Uit de evaluaties met de projecten blijkt dat initiatiefnemers de mate van bureaucratie hekelen en in voortdurende angst leven of de subsidie na afloop van het project wel gehonoreerd blijft. Te veel regels en details maken het LEADER traject hels en vervelend. Ook zou de LAG graag makkelijk uitvoeringsbudget willen hebben conform de systematiek in Groningen. Daar kan de LAG kleinere projecten honoreren ten behoeve van de leefbaarheid. De LAG is dan verantwoordelijk voor de verantwoording en hiermee ontlast je de intiatiefnemers. 18. Hoe zorgen we ervoor dat de bereikte resultaten beter beklijven (erfenis overdragen)? De LAG is blij met het Projectenboek waarin we onze projecten en de bereikte resultaten inhoudelijk op papier presenteren. Leren van elkaars projecten zou wellicht in een goede vorm gegoten kunnen worden in de toekomst. Bijvoorbeeld door het delen van best-practices of worst-practices. De monitoring van projecten verdient ook aandacht. Wie controleert of het project ook daadwerkelijk conform projectplan is uitgevoerd? Dit is niet procedureel afgehecht en Kaasmakerij Brömmels maakte hierover een kritische opmerking tijdens de evaluatie. 19.

Hoe zie je de samenstelling van De Ideale Plaatselijke Groep voor je? Samenstelling is prima. Een financieel specialist die kennis heeft van investerings-, exploitatie en liquiditeitsbegrotingen zou wenselijk zijn om de haalbaarheid van een project nauwkeurig te kunnen toetsen. 20. Welke taken en rollen zou een LAG in het gebied moeten hebben? Er wordt nagedacht over een eigen ‘rechtspersoon’ voor de LAG zodat de LAG ook subsidieaanvragen kan indienen. Verder zou de LAG liever niet geconfronteerd worden met bureaucratische procedures en wil men graag een snelle toegankelijk procedure voor de beoordeling van leefbaarheidsinitatieven.

14

15

6

COMMUNICATIE LEADER 2016-2021 Media-aandacht Veel LEADER-projecten halen de krant of televisie: lokaal, regionaal, landelijk. Met name regionale krant De Gelderlander pakt veel projecten op om over te schrijven. Op de LEADER-website staan 50 berichten over LEADER projecten die de media haalden: kranten/regionale zenders schreven er zeker 50x over. Maar dit is nog lang niet alles qua media-aandacht, omdat er nog veel meer websites, lokale- en vakmedia zijn die we niet allemaal onder ogen krijgen. En dan nog maar te zwijgen over de social media: in menig Facebookgroep verschenen artikelen/berichten of video’s over de projecten, waarbij de Silo Art Tour misschien wel de meeste aandacht kreeg. De inwoners kunnen duidelijk de beschilderde silo’s binnen hun gemeente waarderen en plaatsten menig foto of video.

In 2016 begint LEADER Achterhoek met als uitgangspunt een Lokale Actie Strategie (LOS) en een splinternieuw ingestelde Lokale Actie Groep (LAG). Communicatiematerialen of een website zijn er dan nog niet, laat staan dat de inwoners van de zeven deelnemende gemeenten bekend zijn met LEADER Achterhoek. Het enthousiasme en de energie van de LAG en de coördinatoren slaat al snel over de de initiatiefnemers van projecten. De communicatiematerialen en events, zoals congressen, doen hun werk. Als na een tijdje LEADER Achterhoek op de rit staat, gaat het al snel de goede kant op. En dan dendert de trein door. In 2022 zijn er 63 Achterhoekse leefbaarheidsprojecten goedgekeurd, waarvan meerdere opvielen, prijzen in de wacht sleepten, of de landelijke media haalden. Een overzicht van de LEADER-communicatie en de meest succesvolle en opvallende projecten.

Prijswinnende projecten: • Dorpshuus IJzerlo (gemeente Aalten): In 2019 dorpshuis van het jaar (verkiezing door Omroep Gelderland), • Natuurpark Kronenkamp (gemeente Berkelland): 3e Gouden Roos Erfgoed Gelderland, 2e publieksjury Gouden Roos Top 5 Ruimte voor Gelderland, Ruwe Diamant gemeente Berkelland • Leefsamen (meerdere gemeenten) winnaar Gouden Rookmelder 2019, Tweede plaats European Safety Award (2019), presentatie bijeenkomst over het platteland in Brussel (EU).

De communicatie van LEADER Achterhoek begint in 2016 met een nieuwsbrief en een houtjetouwtje-website, die al snel niet meer voldoet. Vanaf 25-09-2017 werkt LEADER met een kwalitatief goede nieuwe website: Leaderachterhoek.nl. Ook wordt in 2017 nieuw communicatiemateriaal geproduceerd: hand-outs, flyers, mappen om informatie in te stoppen, oprolbare banieren en LEADER Achterhoek pennen. Website Op de website staan per 01-03-2022 188 berichten, waarvan 11 informatieve artikelen, 13 video’s, en 50 artikelen ‘verschenen in de media’. Van de 188 berichten vallen 48 ook onder de vlag ‘Heerlijckheid Achterhoek/Achterhoek Food’. Veel van de websiteberichten zijn doorgeplaatst op de facebookpagina van LEADER Achterhoek, bijna alle 188 berichten staan in de nieuwsbrieven. De Facebookpagina kent 360 ‘vind ik leuks’ en wordt gevolgd door 418 mensen. Er staan 63 projecten op de website.

Projecten die veel aandacht krijgen in de media: • Proeftuin Het Keunenhuis (gemeente Winterswijk): Chefkok/no-waste kok Nel Schellekens krijgt veel aandacht in de pers, van Omroep Gelderland, tot Landleven tot De Volkskrant. Ze ontvangt ze allen in Het Keunenhuis. • Boeren 2.0: het nieuwe Achterhoekse landbouwsysteem (gemeente Oude-IJsselstreek, Aalten) Het project waarbinnen een drietal argrarisch ondernemers zich op andere producten richten met een nieuwe aanpak dan bij de reguliere boer gebruikelijk is, bereikte de hele (landelijke) pers inclusief NOS-homepage. De velden met oranje pompoenen doen het goed op de foto’s. • Ondernemende Helden (meerdere gemeenten) Het project om jonge Achterhoekse ondernemers op de rit te krijgen door ze een intensief en langdurig coachingstraject te laten volgen, mocht ook genieten van veel persaandacht in lokale en regionale media. • Dinxperience (Aalten) DinXperience is het eerste grensoverschrijdende LEADER-project. Het doel van DinXperience is om in het kader van 75 jaar vrijheid te vieren dat de inwoners van Dinxperlo en Suderwick al eeuwenlang samenleven langs de grens. • Raken met Smaken (meerdere gemeenten) Fooddesigner Katja Gruijters verdiepte zich in de historie

Nieuwsbrieven Per jaar wordt zo’n 12x een nieuwsbrief verstuurd naar de interne doelgroepen (LAG, LAG-adviseurs, ambtelijke ondersteuning) en naar de externe doelgroep: de 441 mensen die zich ingeschreven hebben voor de LEADER Achterhoek-nieuwsbrief. Als de onderwerpen zich daarvoor lenen gaan de nieuwsbrieven ook naar de lokale en regionale media. LEADER Achterhoek stuurt regelmatig persberichten naar de media, ook wordt er telefonisch of via mail contact op genomen met de pers. Voor de communicatie binnen gemeenten, zoals voor oproepjes ‘LAG-lid gezocht’, worden ook de communicatie-afdelingen van de gemeenten benaderd, zij hebben immers een website en een gemeentepagina in de krant. Incidenteel is er een advertentie op Facebook, bijvoorbeeld om initiatiefnemers te benaderen.

16

•

•

2019 • Januari: LEADER is ook open voor projecten van stad Doetinchem. • 23 januari Editorial Marieke Frank: ‘LEADER Achterhoek is op sterkte’. • 27 februari oprichting van het Platform Achterhoek Food. • 12 maart bijeenkomst in De Steck in Doetinchem over de mogelijkheden voor projecten. • 24 april masterclass fondsenwerving. • 21 juni minicongres historische boerderijen in Winterswijk. • 7 juli begeleiding initiatiefnemers. • 27 augustus: voorlichtingsbijeenkomst over declareren (2x per jaar). • 30 september – 3 oktober 2019 bezoek aan LEADER Söderslatt, in Zweden. • LEADER Söderslatt wordt kennispartner LEADER Achterhoek. • Raken met Smaken organiseert workshops in alle deelnemende gemeenten. • December: eerste Ronde Tafel Bijeenkomst van Achterhoek Food in het Dru Industriepark. Gedeputeerde Jan Markink voorzitter van Achterhoek Food. • 5 & 8 november workshop omdenken met crowdfunding met Kapitaal Lokaal. • 18 november aanhaken bij Stichting Foodpromotie met rondleiding langs Achterhoekse foodproducenten. • 4 november congres herbestemming kerken in Groenlo.

van de streekproducten van de Achterhoek in opdracht van het Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek. Met dagelijkse Achterhoekse agrarische producten zoals prei of eieren weet zij in meerdere workshops een heel nieuwe invalshoek te verzinnen en dit over te brengen aan consumenten. Boerderijluiken (meerdere gemeenten) De Boerderijenstichting Achterhoek subsidieerde de restauratie/onderhoud van luiken van Achterhoekse boerderijen. Honderden boerderijeigenaren meldden zich aan. De Gelderlander vond het een groot artikel waard. Silo Art Tour (meerdere gemeenten) De grote beschilderde silo’s in de deelnemende Achterhoekse gemeenten mogen op veel positieve aandacht in de media rekenen, waaronder Omroep Gelderland. De Volkskrant schrijft: ‘voor streetart moet je in de Achterhoek zijn’.

Oproepen Meerdere agrarische projecten vonden een lokatie dankzij een oproep bij LEADER Achterhoek/Achterhoek Food (website/ nieuwsbrief). 6.1

Communicatie LEADER tussen 2017 en 2022: de feiten

2017 • Februari: presentatie communicatieplan LEADER Achterhoek. • Initiatiefnemers kunnen pitchen op een open plein voor de LAG. • Subsidieaanvragen worden verbeterd op technische problemen, voorlichtingsbijeenkomsten en doorlooptijden. • September: nieuwe website. • Nieuwe communicatiemiddelen: brede oprol-banieren, pennen, mappen. • Op 21 en 27 november inspiratieavonden/LEADER-café’s in respectievelijk Dinxperlo en Doetinchem.

2020 • Editorial Jolanda Kemna: ‘LEADER Achterhoek geeft sneeuwbaleffect’. • Editorial Maurits Steverink: ‘Het foodnetwerk werkt en levert €1,8 miljoen op’. • 13 februari: Jolanda Kemna aanwezig op Erfgoeddag. • Boerderijenstichting Achterhoek wordt opgericht (als gevolg van congres 21 juni 2019). • Pilot inkopen duurzaam, lokaal en gezond voedsel bij gemeente Doetinchem start. • Verslag in vorm van boekje van reis naar Söderslatt verschijnt. • Boek ‘LEADER Achterhoek projecten 2016-zomer 2020’ verschijnt. • De Silo Art Tour gaat van start. • Artikelen over samenwerking Pak An en LEADER Achterhoek.

2018 • Marieke Frank, wethouder Oost-Gelre, start als nieuwe voorzitter. • Coördinator Jolanda Kemna houdt spreekuur bij LEADER gemeenten. • 27 augustus voorlichtingsbijeenkomst over declareren. • Vanaf 1 oktober LEADER permanent opengesteld. • Ook in okktober: Maurits Steverink haakt aan als coördinator Foodprojecten. • 5 + 8 november workshops crowdfunding naar aanleiding van het voorfinancieringsfonds door Kapitaal Lokaal. • 1 nov 2018 LEADER haakt aan bij een inspiratiebijeenkomst nieuwe perspectieven voor vrijkomende agrarische bebouwing (georganiseerd door de provincie).

17

2021 • 25 maart online Symposium SBE ‘Wat eten we morgen’ m.m.v. Maurits Steverink. • Eline Nagelholt (Saxion Hogeschool) presenteert schriptie ‘Achterhoek als food destination’. • Artikel Waterschap Rijn en IJssel: ‘LEADER Achterhoek maakt ons werk zichtbaar’. • 18 juli: Dinxperience, het eerste grensoverschrijdende project, vindt plaats. • Jolanda Kemna: ‘LEADER Achterhoek Multiplier effect levert €11 miljoen aan projecten op’. • Marieke Frank: ‘50 projecten, een vooruit- en terugblik’. • September: Boek ‘50 projecten LEADER Achterhoek 2016-zomer 2021’ verschijnt. • Op 28 oktober: Tweede Ronde Tafel Bijeenkomst in het Dru Industriepark, inclusief Foodmarkt. • Regionale voedselstrategie Achterhoek Food. • Achterhoek Food voor gezondste regio: ‘Pilot voor NWO project transitie naar duurzaam voedselsysteem’. • Oktober start Masterclassserie voor boeren, foodondernemers en MKB ‘vermarkten Achterhoek Food’. • November: rondrit langs projecten voor wethouders en stakeholders (i.s.m. Achterhoek Toerisme) wordt uitgesteld. • LEADER Achterhoek geeft 95% van het totale budget uit en krijgt daardoor extra budget toegekend. 2022 • Artikel Gelderse Post: ‘Kerkgebouw en Dorpshuus samen bron van energie’ • Video: vraag het LEADER Achterhoek projectenboek 2016-zomer 2021 aan. • Artikel De Gelderlander: ‘Achterhoeks brood gaat voor wereldtitel’.

• Oproep: Heeft u een projectplan? Maak dan haast met aanvragen subsidie LEADER Achterhoek • Oproep vacatures: LEADER Achterhoek zoekt LAG-lden voor Berkelland en Oost-Gelre • Artikel De Gelderlander: ‘Bloemengeitenkaas op Salone du fromage’

18

19

LEADER Achterhoek - Europees

Contact en informatie:

Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling

Kijk op leaderachterhoek.nl of neem contact op met Jolanda

Europa investeert in zijn platteland.

Kemna, LEADER coördinator op telefoon 06-13443166

e Oost Gelre • Oude IJsselstreek • Gemeente Aalten • Gemeente Wintersw e Berkelland • Gemeente Bronckhorst • Waterschap Rijn en IJssel • Gemee e • Gemeente Doetinchem • Gemeente Berkelland • Gemeente Winterswijk

1 Concept Brief cofinanciering gemeenten.docx

Aan: De colleges van Burgemeester en wethouders van de aan Regio Achterhoek deelnemende gemeenten en het dagelijks bestuur van het Waterschap Rijn en IJssel

Doetinchem

: 2 juni 2022

Bijlagen

:2

Inlichtingen bij

: E. van Zuuk

Ons kenmerk

:

Onderwerp

: Evaluatie Leader-periode 2014-2022 en voorbereiding NSP-Leaderperiode 2023-2027

Geacht College, De Achterhoek is op haar verzoek in de periode 2016 t/m 2022 door de provincie Gelderland aangemerkt als LEADER-gebied. Daardoor konden initiatieven voor de leefbaarheid en economische versterking van het platteland financieel ondersteund worden. In totaal zijn er t/m 2021 63 projecten van een subsidie voorzien (bijlage 1, https://www.leaderachterhoek.nl/projecten/projectenboek), totaal voor een bedrag van € 5,6 miljoen. Waarvan de helft gefinancierd is door de Europese Unie, de helft door gemeenten, en voor enkele projecten ook een bijdrage van het Waterschap. Omdat de LEADER subsidie 50% dekt van de totale projectkosten, heeft deze overheidsbijdrage geresulteerd in een economische impuls in de regio van ruim € 15 miljoen, omdat de initiatiefnemers van de projecten meer hebben bijgedragen dan de verplichte 50% cofinanciering. LEADER heeft veel energie losgemaakt bij de initiatiefnemers en de vrijwilligers van de projecten. Er is samenwerking tot stand gekomen tussen de projecten onderling, het platform Achterhoek Food is opgezet en er is op regio brede projecten, zoals Silo Art Tour, samengewerkt bij de onderlinge financiering. De Lokale Aktiegroep, onder voorzitterschap van M. Frank, wethouder in Oost-Gelre, heeft een evaluatie uitgevoerd, om inzicht te krijgen in de bereikte resultaten en de impact van het huidige LEADER-programma (bijlage 2).

Voor deze evaluatie zijn door de twee gemeentelijke bestuurders (M. Frank en I. Lambregts) gesprekken gevoerd met de deelnemende gemeenten. Daarin is aangegeven dat zij graag verder willen met LEADER in de volgende periode. Voorbereiding Nieuwe LEADER-Periode 2023-2027 De provincie Gelderland is begonnen met de voorbereiding van de nieuwe Leader-periode en op korte termijn kunnen regio’s in Gelderland hun interesse kenbaar maken om aangewezen te

worden tot LEADERgebied. Meerdere regio’s in Gelderland hebben interesse. Volgens de landelijke verdeelsleutel kan Gelderland rekening houden met € 6.070.000, -- Europese subsidie. (N.b: in de vorige periode heeft de Achterhoek €2.800.000 ontvangen vanuit Europa). In de vorige periode heeft de Achterhoek ingezet op leefbaarheid platteland, toerisme en recreatie, duurzaamheid, circulaire economie, waaronder foodprojecten. Daarmee sloot ze aan bij de ambities van de Achterhoek, neergelegd in de destijds geldende Uitvoeringsagenda Achterhoek 2020. Voor de volgende Leaderperiode wordt gedacht aan aansluiting bij de speerpunten Leefbaarheid platteland (SDG 11, duurzame steden en gemeenschappen, een van de overkoepelende SDG’s in die nieuwe Visie 2030)), en de grote opgaven die op het landelijk gebied afkomen: water, stikstof, woningbouw, transitie landbouw, energietransitie. (SDG 15, leven op het land). Klimaat, natuur en milieu vormen selectiecriteria voor beoordeling van de bottom-up-projecten. Cofinanciering De aanmelding als Leadergebied impliceert dat er cofinanciering beschikbaar is vanuit de lagere overheden.

Omdat de omvang van het LEADERbudget uit Europa nog niet duidelijk is wordt u verzocht om in de (meerjaren)begroting rekening te houden met gemeentelijke cofinanciering van minimaal €483.500,-- per gemeente voor de jaren 2023-2027, hetzelfde bedrag als in de huidige periode). Het Waterschap wordt verzocht om cofinanciering te reserveren voor de projecten, die water-gerelateerd zijn. De komende tijd zal een proposal voor de aanmelding bij de provincie Gelderland worden voorbereid via Achterhoek Board, Interim-Stuurgroep Regiekamer Landelijk gebied en het algemeen bestuur. Zodra de Achterhoek is aangewezen als Leadergebied, wordt samen met het gebied een Lokale Ontwikkelingsstrategie (LOS) opgesteld.

Hoogachtend, namens het algemeen bestuur van Regio Achterhoek,

drs. S. Venenman MBA

mr. M. Boumans MBA MPM

secretaris

voorzitter

6.a Voorstel vervolgopdracht ruimtelijk ontwerpatelier: opstellen integraal ruimtelijk perspectief voor de Achterhoek. 1 Voorstel Opstellen van een ruimtelijk perspectief.docx

ALGEMEEN BESTUUR Vergadering d.d. Agendapunt Onderwerp Portefeuillehouder

: 1 juni 2022 : 6a : Voorstel vervolgopdracht ruimtelijk ontwerpatelier: opstellen integraal ruimtelijk perspectief voor de Achterhoek. : De heer M. Boumans

Voorstel: 1. 2. 3. 4. 5.

Opdracht geven voor het verder uitwerken en communiceren van een ruimtelijk perspectief voor de Achterhoek. Instemmen met de inhoud van de bijgevoegde vervolgopdracht. Hiervoor maximaal € 80.000 euro beschikbaar te stellen vanuit het investeringsfonds. Instemmen met bureau Wing en Ruimtevolk een gezamenlijke opdracht te geven comform de bijgevoegde opdracht (na offerte-indiening). Akkoord gaan met het inzetten op kandidatuur voor de Eo Wijersprijsvraag en hiervoor € 55.000 euro beschikbaar te stellen vanuit het investeringsfonds.

We leggen dit voorstel nu voor aan het algemeen bestuur en beseffen dat dit eigenlijk te kort dag is. Echter uitstel tot het algemeen bestuur van 6 juli is niet wenselijk. Het voorstel wordt 2 juni in de Achterhoek Board besproken. We vragen u om -indien mogelijkonder voorbehoud van een positief advies van de Board akkoord te gaan. Mocht het nodig zijn dat de gemeenten meer voorbereidingstijd nodig hebben. Dan is het voorstel dat de gemeenten uiterlijk 10 juni hun reactie schriftelijk (per mail) aan ons laten weten. Daarvoor zal dan een aparte mail richting AB en strategen uit gaan. Toelichting N.a.v. de Omgevingsagenda Oost NL, zijn er onder leiding van bureau Wing twee bestuurlijke werkateliers gehouden (17 maart en 25 april 2022). Hieruit kwam sterk de behoefte voor het verder uitwerken van een ruimtelijk perspectief voor de Achterhoek dat houvast biedt om te kunnen groeien in kwaliteit (korte, middellange en lange termijn). Dit betekent een breed gedragen perspectief en strategie waarin mensen zich herkennen. Een perspectief dat een kader/casco biedt om verdere invulling te geven aan de ruimtelijke strategie voor de Achterhoek.

Deze ruimtelijke strategie is van belang voor: ➢ De regionale woonagenda, vandaar dat Ruimtevolk aangehaakt wordt ➢ De opgaven in het landelijk gebied, waarvoor de Regiekamer wordt ingericht ➢ Voor te sorteren op een nieuwe Regio Deal aanvraag en andere landelijke budgetten Daarnaast heeft de Achterhoek Board gevraagd om mee te doen aan de EO Wijers prijsvraag. Dit sluit goed aan bij de ruimtelijke strategie. Hiervoor denken we aan drie proeftuinen naar grofweg 3 landschapstypen (westelijk de Oude IJsselzone, middengebied en het Winterswijkse plateau). Waarbij wonen gecombineerd wordt met natuur- en klimaatopgaven. De ruimtelijke strategie is van belang op om (korte) termijn een impuls te geven aan de realisatie van de woningbouwopgave. De strategie geeft richting. Aanvullend hierop zal gekeken worden hoe we (regionaal) de capaciteitstekorten voor de uitvoering kunnen aanpakken.