02 reactie oda zienswijze programmabegroting 2026
Tekst van het document
Risico
Financieel effect van de risico's € 15.000,00 € 1.250,00 € 100.000,00 € € € 50.000,00 € 75.000,00 € 25.000,00 € 35.000,00 € 3.750,00 € € € 15.000,00 € 6.250,00 € 13.750,00 € 15.000,00 € 8.750,00 € € 30.000,00 € 393.750,00
In de becijfering is rekening gehouden met de kans dat een risico zich voordoet. 23
Het gaat dan om de individuele risico’s en de kans dat dit (individuele) risico zich periodiek voordoet. De kans dat alle risico’s zich op enig moment tegelijkertijd voordoen is o.i. aanzienlijk lager. Daartoe hanteren we een dempingfactor van 0,5. Het totaal van de financiële risico’s komt daardoor op € 176.250. Weerstandsvermogen Zoals hierboven becijferd, hebben we de benodigde weerstandscapaciteit bepaald op € 196.875. De beschikbare weerstandscapaciteit is € 199.000. (Per 31-12-2025 is € 118.000 van de Algemene Reserve vrij besteedbaar + het in de gewijzigde begroting 2025 beschikbare bedrag voor onvoorzien van € 81.000). Gebruiken we de formule en waarderingstabel (zie hiervoor) dan ziet dit er als volgt uit:
Ratio weerstandsvermogen =
Beschikbare weerstandscapaciteit ------------------------------------Benodigde weerstandscapaciteit
In bedragen: € 199.000 / € 196.875 = 1,0 Waarderingscijfer: C Betekenis: Voldoende Uit de analyse blijkt dat het weerstandsvermogen op basis van de berekening die voor ligt voldoende is. Kengetallen
Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Doel van deze kengetallen is inzicht te verschaffen of de begroting structureel en duurzaam in evenwicht is.
Kengetallen (in procenten) 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 2. Solvabiliteitsrisico 3. Structurele exploitatieruimte 4. Grondexploitatie 5. Belastingcapaciteit
2024
2025
2026
Jaarrek
Begroting
Begroting
-3 -3 21 0 n.v.t. n.v.t.
-3 -3 21 0 n.v.t. n.v.t.
-4 -4 7 0 n.v.t. n.v.t.
De netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen geven inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de ODA in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het percentage is relatief laag. Dit komt met name door een hoog bedrag aan kortlopende passiva en een laag eigen vermogen. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Aangezien de geraamde structurele lasten in evenwicht zijn met de geraamde structurele baten is er geen structurele exploitatieruimte.
24
PARAGRAAF FINANCIERING Treasuryfunctie De wet Financiering decentrale overheden (FIDO) verplicht de gemeenschappelijke regeling richtlijnen vast te stellen voor het beheer van de geldstromen en de risico’s die daaraan zijn verbonden. De treasuryfunctie maakt onderdeel uit van de ondersteunende financiële diensten die de gemeente Berkelland voor de Omgevingsdienst Achterhoek verricht. Risicobeheer De ODA heeft een eenvoudige rol op treasurygebied. De behoefte is: ➢ het aantrekken van langlopende geldleningen voor investeringen ten behoeve van de bedrijfsvoering; ➢ het overbruggen van de mate van bevoorschotting door de deelnemers. Zodra grotere investeringen in de bedrijfsvoering worden gedaan ontstaat behoefte aan een langlopende financiering. Ook de ODA heeft te maken met het zogenaamde “schatkistbankieren”. De rekeningcourant tegoeden van de ODA bij de Bank Nederlandse Gemeenten worden dagelijks afgeroomd ten gunste van ’s-Rijks kas. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet geeft aan in welke mate in de financiering van investeringen mag worden voorzien in de vorm van kortlopende middelen. Volgens de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) bedraagt de kasgeldlimiet 8,5% van het totaal van de lasten van de primitieve begroting. De totale lasten belopen € 12.039.000. De kasgeldlimiet bedraagt voor 2026: € 1.023.000.
PARAGRAAF ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN De paragraaf “onderhoud kapitaalgoederen” heeft tot doel aan te tonen hoe de ODA de instandhouding van haar kapitaalgoederen waarborgt. Kapitaalgoederen zijn aankopen die een meerjarig gebruik dienen en die we meestal aanduiden als investeringen. Artikel 3 van de financiële verordening bepaalt dat nieuwe investeringen in de begroting moeten worden vermeld. Voor het up-to-date houden van software zijn zoveel mogelijk onderhoudscontracten afgesloten met de leveranciers. De hieraan verbonden kosten worden geacht te zijn begrepen in de vergoeding welke de ondersteunende partner ontvangt van de ODA. Voor investeringen hanteren we de volgende afschrijvingstermijnen. hardware: 3 jaar software: 5 jaar dienstvervoermiddelen: 7 jaar Overigens bepaalt de financiële verordening (artikel 7) dat materiële vaste activa met economische waarde lineair worden afgeschreven.
25
VIII. DE FINANCIËLE BEGROTING Overzicht van lasten en baten Onderstaand de financiële begroting 2026 van de ODA met toelichting. 2024
2025
2026
Jaarrekening
Begroting
Begroting
OD Achterhoek
OD Achterhoek
OD Achterhoek
LASTEN Personele kosten/Inhuur en diensten derden
10.071
8.869
9.090
Organisatiekosten
1.357
1.098
1.450
0
118
66
Bovenregionale taken
432
380
782
Organisatie ondersteuning
706
579
570
Algemene lasten
0
79
81
Totaal Lasten
12.566
11.123
12.039
Organisatieontwikkeling en SPP
BATEN Bijdragen van derden
1.069
85
85
Bijdragen deelnemers
11.400
11.038
11.954
Totaal Baten
12.469
11.123
12.039
-97
0
0
-97
0
0
Resultaat reguliere bedrijfsvoering Verrekening resultaat Verrekening met deelnemers rekeningsaldo Bijdrage/Onttrekking algemene reserve Gerealiseerde resultaat
(bedragen in 1.000 euro’s)
Toelichting financiële begroting LASTEN Conform de vastgestelde begrotingsuitgangspunten zijn de salarislasten verhoogd met 3,8%. De overige kosten zijn geïndexeerd met 2,2%. In basis is de begroting 2026 een geïndexeerde variant van de primitieve begroting 2025. Overige, veelal verplichte, mutaties ontstaan vanuit ontwikkelingen die hieronder verder toegelicht worden. 1. Personeelskosten/Inhuur derden (€ 9.090.000) De loonsom bestaat uit de loonsommen van het management, de managementondersteuning en van de primaire processen vergunningverlening, advies en toezicht en handhaving. Daarnaast bestaan de kosten uit de externe inhuur en diensten derden, de zgn. flexibele schil. Deze flexibele schil hebben we nodig om verschillen in de vraag te kunnen opvangen voldoen en daarin flexibel mee te bewegen. De personeelskosten betreft een indexatie op basis van het cao akkoord en de ophoging van 2 fte (€ 210.000) dataspecialisten, zoals eerder in het stuk is toegelicht. 2. Organisatiekosten (€ 1.450.000) De organisatiekosten bestaan uit personele organisatiekosten (opleidingen, reiskosten, bedrijfskleding, personeelsbijeenkomsten enz.) en bedrijfsvoeringskosten (verzekeringen, accountant, abonnementen, ICT-licenties). 26
Naast de indexatie zijn de kosten, zijn er ook een aantal mutaties waaraan wij verplicht zijn de voldoen. Waaronder de stijgende reiskosten, vanwege het feit dat de 1e 10 kilometer reiskosten nu ook worden vergoed volgens de HR21 spelregels. Daarnaast zijn wij verhuist naar Doetinchem. Met deze verhuizing kunnen we eindelijk voldoen aan de vraag naar werkplekken van onze werknemers. We zijn in werkplekken meer dan verdubbelt. Ten opzichte van de primitieve begroting van 2025 zit hier een relatief kleine stijging in van de organisatiekosten. Ten opzichte van uitbreiding in Bronckhorst betekent dit een flinke besparing. Hieruit blijkt dat de ODA ook kritisch naar haar lasten kijkt en probeert te besparen waar mogelijk. Tot slot zien we een lichte stijging in het opleidingsbudget. 3. Organisatieontwikkeling (€ 66.000) Het betreft budget voor verbetering van werkprocessen, veelal ICT gerelateerd. De gezamenlijke projectkosten I-GO, worden hieruit gedekt. We hebben kritisch gekeken naar onze (onderhouds)contracten met o.a. leveranciers van IT-voorziening en hier op kunnen besparen. 4. Bovenregionale taken (€ 782.000) Een aantal bovenregionale taken is belegd bij verschillende omgevingsdiensten. Hieronder een overzicht welke taken dit betreffen en welke omgevingsdiensten die taken uitvoeren.
De kosten van de ODRN vielen voorheen onder de inhuur en die hebben we budget neutraal naar de bovenregionale taken verplaatst. Bovernregionaal taken x € 1.000 OD De Vallei - Kwaliteit en coordinatie OD de Vallei Voorschot beheerskosten I GO+ 2024 OD de Vallei licenties Happynizr 2024 OD Rivierenland - Ketentoezicht OD Veluwe (voorheen Veluwe - Ijssel) Portaal en Kenniscentrum OD Veluwe BSbM voorschot 2024 OD Veluwe Besluitvorming bijdragen 2024 GOO van gem.per regi OD Regio Arnhem Complexe handhaving, meetdienst en bezwaar en beroep OD Regio Arnhem GCH 2024 OD Regio Nijmegen Complexe Vergunningen OD Veluwe (voorheen Noord Veluwe) Bestuur Strafschikking Milieu OD Achterhoek - Personeel en Organisatie Stelsel HR vergoedingen OD de Vallei,Rieverenland, regio Arnhem, Regio Nijmegen en Veluwe Omgevingsdienst NL SPUK - THE bijdrage Diversen Totaal
Realisatie 2024
Begroot 2024
16 12 2 88 85 8 27 95 16 109
Begroot 2025
Begroot 2026
23
23
23 54
84 89
85 91
87 94
44
46 0 0 11 95 0
48 18 304 11 114
28 380
29 782
10 95
27 -62 5 5 432
28 373
5. Organisatie ondersteunende diensten (€ 570.000) (bedragen in 1.000 euro’s)
Dit betreffen de gastheercontracten met onze partnergemeenten voor de financiëleen salarisadministratie en ICT. Ook op deze contracten hebben wij een kleine besparing kunnen doorvoeren. Ondersteunende dienst (x € 1.000) 2024 2024 2025 2026 Omschrijving Berkelland - Financieel (beheer) Hanzepad - Huisvesting Doetinchem - Informatisering en automatisering Lochem - Personeel- en salarisadministratie) Totaal
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
65
46
82
98
450 0 720
472
` 429 35 706
440 35 706
570
6. Algemene lasten (€ 81.000) De raming onder de algemene lasten bestaat uit een bedrag voor onvoorzien van € 81.000 (verhoogd door indexatie).
27
BATEN 21. Bijdragen van derden (€ 85.000) Het bedrag van € 85.000 is de bijdrage van de andere omgevingsdiensten voor de stelseltaak P&O die bij de ODA is belegd. Het bedrag is verlaagd omdat de inzet voor de algemene stelseltaak is verminderd. 25. Bijdragen deelnemers (€ 11.954.000) De omzet bestaat uit de verwachte afname van de producten. Voor toezicht en handhaving is de bijdrage in lijn met het handhaving uitvoeringsprogramma (Hup 2025) die met de partners is besproken. Vergunningenverlening en specialismen zijn vraag gestuurd en baseren we op verwachtingen gebaseerd op het verleden. Belangrijke kanttekening: het blijft een outputbegroting; er wordt uiteindelijk afgerekend op basis van de daadwerkelijke afname. De bijdrage is bepaald aan de hand van een uurtarief van € 85,-, exclusief verrekening van de overheadkosten. Opgemerkt dient te worden dat dit een daling lijkt te zijn ten opzichte van de begrotingswijziging 2025, maar de overhead kosten worden, conform afspraak, separaat in rekening gebracht. Bijdrage partners per productgroep
Deelnemer FCL/ECL Aalten Berkelland Bronckhorst Doetinchem Lochem Montferland Oost Gelre Oude Ijsselstreek Winterswijk Zutphen Provincie
Vergunningen
Toezicht & Specialismen Handhaving 67231000 67232000 67233000 141.900 284.100 82.000 274.800 636.900 302.500 275.200 571.700 118.800 275.000 559.800 226.500 173.700 454.300 115.300 113.200 331.300 103.800 257.300 513.900 299.800 196.300 350.200 260.400 121.100 391.600 169.700 137.300 360.600 116.000 127.100 0 1.965.800 4.581.500 1.794.800
Overhead
Totaal
212.600 720.600 535.100 1.749.300 423.100 1.388.800 464.400 1.525.700 322.900 1.066.200 235.000 783.300 464.100 1.535.100 339.300 1.146.200 293.600 976.000 264.600 878.500 58.000 185.100 3.612.700 11.954.800
Afrekensystematiek Iedere opdrachtgever betaalt uiteindelijk voor de producten die hij afneemt. Indien aan het einde van het jaar ODA een positief of negatief resultaat behaalt, wordt de vastgestelde verrekensystematiek toegepast.
28
Financiële Meerjarenbegroting 2026 – 2029 2026
2027
2028
2029
Jaarrekening
Begroting
Begroting
Begroting
LASTEN Personele kosten/Inhuur en diensten derden
9.090
9.090
9.090
9.090
Organisatiekosten
1.450
1.450
1.450
1.450
Organisatieontwikkeling en SPP
66
66
66
66
Bovenregionale taken
782
782
782
782
Organisatie ondersteuning
570
570
570
570
Algemene lasten
81
81
81
81
Totaal Lasten
12.039
12.039
12.039
12.039
BATEN Bijdragen van derden
85
85
85
85
Bijdragen deelnemers
11.954
11.954
11.954
11.954
Totaal Baten
12.039
12.039
12.039
12.039
0
0
0
0
0
0
0
0
Resultaat reguliere bedrijfsvoering Verrekening resultaat Verrekening met deelnemers rekeningsaldo Bijdrage/Onttrekking algemene reserve Gerealiseerde resultaat
(bedragen in 1.000 euro’s)
Toelichting Beleid Het beleid zoals dat is geformuleerd in de begroting 2025 is vertrekpunt voor het opstellen van de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027 – 2029. Beleidswijzigingen waartoe wordt besloten na 1 januari 2026 worden via begrotingswijzigingen verwerkt in de begroting 2026 en volgende jaren. Gezien alle ontwikkelingen verwachten we aankomend jaar met een begrotingswijziging 2026 te komen. Loon- en prijsontwikkelingen Voor de jaren 2027 t/m 2029 zijn de lonen en prijzen constant verondersteld. Overzicht van baten en lasten per taakveld Met ingang van de begroting 2018 is het volgens het nieuwe BBV verplicht om een overzicht van baten en lasten per taakveld op te nemen. Overzicht van de overheadkosten De kosten van de ODA zijn verdeeld over de programma’s waarbij de directe kosten en opbrengsten zijn toegerekend aan het desbetreffende programma. De overhead wordt afzonderlijk gepresenteerd en afgerekend met onze deelnemers. Dit om bij te dragen aan een robuustere omgevingsdienst. Financieel heeft dit geen effect. We halen de overhead uit het uurtarief en verrekenen deze kosten rechtstreeks met onze partners.
29
Overhead (x € 1.000)
2026
Omschrijving
Begroting
Personeel Management en Staf
1.881
Inhuur Organisatie Ontwikkeling
0
Organisatie kosten
902
Onganisatie ondersteuning
762
Onganisatie ontwikkeling en SPP
66
Totaal
3.611
(bedragen in 1.000 euro’s)
Algemeen/onvoorzien
2026 Begroting
Onvoorzien
81
Totaal
81
(bedragen in 1.000 euro’s)
Bijdrage partners voor overhead
Deelnemer FCL/ECL Aalten Berkelland Bronckhorst Doetinchem Lochem Montferland Oost Gelre Oude Ijsselstreek Winterswijk Zutphen Provincie
Overhead
212.600 535.100 423.100 464.400 322.900 235.000 464.100 339.300 293.600 264.600 58.000 3.612.700
Geprognosticeerde balans De uiteenzetting van de financiële positie bevat naast een overzicht van de geraamde baten en lasten per programma ook een geprognosticeerde begin- en eindbalans voor het begrotingsjaar.
30
Balans per 31 december …. Bedragen x € 1.000 ACTIVA
Ultimo 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
2
2
2
Vaste activa Financiële activa -
Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer
Totaal vaste activa
2
2
2
Vlottende activa Voorraden -
Onderhanden werk
0
0
0
0
0
0
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar: -
Vorderingen op openbare lichamen
1694
1056
1139
-
Rekening courant verhouding met het Rijk
579
360
360
2273 Liquide middelen -
Banksaldi
1.416
1.499
5 5
Overige vlottende activa -
Overige vorderingen
-
De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voor financiering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel
-
Vooruitbetaalde bedragen
125
0
0
28
125
125
28
125
Totaal vlottende activa
2.403
1.444
1.624
TOTAAL ACTIVA
2.405
1.446
1.626
PASSIVA
Ultimo 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Vaste Passiva Eigen vermogen: -
Algemene reserve
165
150
118
-
Bestemmingsreserve
448
150
0
-
Gerealiseerd resultaat
-97 100
369
Voorzieningen
279
Totaal vaste passiva
795
400
487
Vlottende Passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar: -
Banksaldi
-
Overige schulden
410
0
0
350
410
696
729
Overlopende passiva -
De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren
-
Nog te betalen bedragen
6 1.194
Totaal vlottende passiva
1.610
1.046
1.139
TOTAAL PASSIVA
2.405
1.446
1.626
0
0
0
Aan natuurlijke of rechtspersonen verstrekte borg- en of garantstellingen
31
IX.
BESLUIT ALGEMEEN BESTUUR
Het Algemeen Bestuur van de Omgevingsdienst Achterhoek; gelezen het voorstel van de Dagelijks Bestuur van 28 augustus 2025;
BESLUIT: 1. De begroting 2026 vast te stellen. 2. Het tarief voor 2026 vast te stellen op € 85 per uur en dit tarief te verwerken in de normproducten. Dit uurtarief is exclusief de overheadkosten. Het externe uurtarief vast te stellen op € 121. 3. De meerjarenraming 2027 – 2029 voor kennisgeving aan te nemen. 4. De bevoorschotting overeenkomstig bijlage 1 vast te stellen. 5. Het dagelijks bestuur te machtigen over de post onvoorzien (€ 81.000) te beslissen. Aldus besloten in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur op 10-09-2025.
De voorzitter,
drs. J.H.A. van Oostrum
32
Bijlage 1: Bevoorschotting door de partners 2026 Deelnemer Vergunningen Toezicht & Specialismen Handhaving FCL/ECL 67231000 67232000 67233000 Aalten 141.900 284.100 82.000 Berkelland 274.800 636.900 302.500 Bronckhorst 275.200 571.700 118.800 Doetinchem 275.000 559.800 226.500 Lochem 173.700 454.300 115.300 Montferland 113.200 331.300 103.800 Oost Gelre 257.300 513.900 299.800 Oude Ijsselstreek 196.300 350.200 260.400 Winterswijk 121.100 391.600 169.700 Zutphen 137.300 360.600 116.000 Provincie 127.100 0 1.965.800 4.581.500 1.794.800
Overhead
Totaal
212.600 720.600 535.100 1.749.300 423.100 1.388.800 464.400 1.525.700 322.900 1.066.200 235.000 783.300 464.100 1.535.100 339.300 1.146.200 293.600 976.000 264.600 878.500 58.000 185.100 3.612.700 11.954.800
De termijnen worden bij aanvang van het kwartaal als volgt als voorschot opgevraagd: Per 1-01-2026 Per 1-04-2026 Per 1-07-2026 Per 1-10-2026
cumulatief 25% cumulatief 60% cumulatief 80% cumulatief 100%
Mocht er sprake zijn van een begrotingswijziging dan worden de voorschotten herzien aan de hand van de gewijzigde bijdrage per partner.
33