Document · PDF

Begroting 2022 - DEF

Gemeenteraad 11 november 2021, gemeente OmmenBij agendapunt: Programmabegroting 2022 (integrale behandeling agendapunten 2,3,4)27.752 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Samenwerken

Er is een samenwerking met o.a. Cultuurhistorisch Centrum Ommen, Landgoederen zoals Eerde, Ommerschans/ Stuurgroep Koloniën van Weldadigheid.

Uitbesteden

(Dagelijks) onderhoud is ondergebracht in de DVO Openbaar Gebied aan Hardenberg.

Taakveld Media Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers: bibliotheken, artotheek, videotheek, lokale pers en omroep, lokale informatievoorziening, overkoepelende organen. Wat willen we bereiken? Bevordering kennisvoorziening en leesbevordering door de bibliotheek en lokale informatievoorziening door de lokale omroep. Middelen Bedragen x € 1.000

R 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

243

281

286

287

365

295

-795

-728

-753

-755

-833

-762

-552

-447

-467

-468

-467

Baten Media

Lasten Media Totaal saldo Media

Verschil t.o.v. begr. vorig jaar Media

-21

Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen

Beleid

Samenwerken

Met bibliotheken

Uitbesteden

Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie, ondersteunen op participatie gerichte burgerinitiatieven, ondersteuning vrijwilligers en mantelzorg, sociaal en cultureel werk, Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW), wijkopbouw, preventie, buurt- en clubhuizen, collectief aanvullend vervoer, toegankelijkheid voorzieningen (inclusie), kinderopvang: toezicht op en handhaving van de kwaliteit van de kinderopvang en peuterspeelzalen, noodopvang vluchtelingen, vreemdelingen, LHBTI beleid. Wat willen we bereiken? We willen in de gemeente Ommen een samenleving realiseren waarin iedereen meedoet ongeacht leeftijd, sociale klasse of beperking. Daarvoor zetten we algemene voorzieningen in waarmee we stimuleren dat alle inwoners participeren in de maatschappij. Beleidskaders voor uitvoering • Uitvoeringsplan Mantelzorg doe je Samen • PvA Werken aan een inclusieve samenleving • Verordening leerlingenvervoer Ommen 2016 • Overeenkomst Maatwerkvervoer II, perceel 2 Geplande bijzonderheden in 2022 Doelstelling Samenleving Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie Nieuwe Wet Inburgering per 1 januari 2022 uitvoeren. Onderzoek uitvoeren naar de doorontwikkeling en huisvesting van het inloophuis. De locale inclusie-agenda bestuurlijk vaststellen.

Uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek Hospice Ommen. Uitvoering geven aan de huisvesting van nieuwe statushouders. Opzetten van het vrijwilligerssteunpunt. Opzetten van een kledingbank in Ommen.

Middelen Bedragen x € 1.000

R 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

-752

-967

-862

-857

-750

-925

-858

-857

-853

Baten Samenkracht en burgerparticipatie

Lasten Samenkracht en burgerparticipatie Totaal saldo Samenkracht en burgerparticipatie

Verschil t.o.v. begr. vorig jaar Samenkracht en burgerparticipatie

Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen

Beleid.

Samenwerken

Coördinatie mantelzorgnetwerk, Voorbereiding wet inburgering (regionaal en tijdelijke regisseur statushouders).

Uitbesteden

Toezicht kinderopvang

Taakveld Samen Doen Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren alle loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning: voorlichting, advisering, cliëntondersteuning, toegang tot 1e en 2e lijnsvoorzieningen, preventie, vroegsignalering. Wat willen we bereiken? We willen de zelfredzaamheid en participatie van inwoners te vergroten. Het Samen Doen team Ommen is de spil in het bieden van integrale ondersteuning. Hiermee streven we voor inwoners naar een laagdrempelige toegang tot voorzieningen op het gebied van werk, inkomen, gezondheid en welzijn. Beleidskaders voor uitvoering • Beleidsplan Sociaal Domein “Om elkaar!” • Transformatieagenda Middelen Bedragen x € 1.000

R 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

-149

Baten Wijkteams

Lasten Wijkteams Totaal saldo Wijkteams

Verschil t.o.v. begr. vorig jaar Wijkteams

Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen

Door ontwikkelen Samen Doen team Ommen

Samenwerken Uitbesteden

Taakveld Inkomensregelingen Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandvoorzieningen, inkomensvoorzieningen en loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet, geneeskundige en andere adviezen in verband met de bijstandsverlening, IOAW (Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers), IOAZ (Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen), kosten van levensonderhoud uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz 2004), kosten levensonderhoud voor startende ondernemers uit Bbz 2004, sociale zekerheidsregelingen van het rijk zoals bijvoorbeeld eenmalige uitkeringen voor minima, gemeentelijke armoedebeleid. Wat willen we bereiken?

Als gemeente willen wij het voor alle inwoners mogelijk maken om mee te doen met en deel te nemen aan het maatschappelijke leven. We willen betrouwbaar vangnet creëren voor inwoners die niet (geheel) kunnen voorzien in hun levensonderhoud. Beleidskaders voor uitvoering • Inkomensregelingen Opgave WIS • Beleidsplan ‘Samen tegen armoede' • Notitie ‘Alle kinderen mogen meedoen’ • Convenant Ommen Armoedevrij 2016 • Beleidsplan Sociaal Domein Ommen 'Om elkaar Ommen' Geplande bijzonderheden in 2022 Doelstelling

Status

Samenleving Taakveld Inkomensregelingen Uitvoering geven aan het plan van aanpak Werk, Inkomen en Statushouders (WIS).

Middelen Bedragen x € 1.000

R 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

5.094

3.049

3.098

3.097

-5.758

-4.359

-4.482

-4.481

-664

-1.310

-1.385

-1.384

Baten Inkomensregelingen

Lasten Inkomensregelingen Totaal saldo Inkomensregelingen

Verschil t.o.v. begr. vorig jaar Inkomensregelingen

-75

Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen

Gemeentelijk armoedebeleid

Samenwerken

Regionale samenwerking: Werkgeverservicepunt

Uitbesteden

Beheer minima fondsen, Schulddienstverlening GKB, Uitvoerende werkzaamheden zijn ondergebracht in de DVO Backoffice Sociaal Domein bij Hardenberg

Taakveld Begeleide participatie Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid: beschut werken, bestaande werkverbanden sociale werkvoorziening, bestaande Wsw en begeleid werken dienstbetrekkingen, dagbesteding. Wat willen we bereiken? Wij continueren de huidige werkwijze op grond van de Wet Sociale Werkvoorziening en nieuw beschut werk en de Participatiewet. Voor iedereen met een indicatie beschut werken zoeken wij een passende oplossing. Het overgrote deel van onze inwoners met die indicatie vindt een passende werkplek via Larcom.

Beleidskaders voor uitvoering • Beleidsplan Sociaal Domein Ommen 'Om elkaar Ommen' Middelen Bedragen x € 1.000

R 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

127

129

-3.689

-3.627

-3.597

-3.667

-3.620

-3.500

-3.468

-3.538

-70

Baten Begeleide participatie

Lasten Begeleide participatie Totaal saldo Begeleide participatie

Verschil t.o.v. begr. vorig jaar Begeleide participatie

Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen

Beleid.

Samenwerken

Regionale samenwerking: Werkgeverservicepunt.

Uitbesteden

De volledige Sociale Werkvoorziening en Beschut werken is uitbesteed aan Larcom. E.e.a. is vastgelegd in een aanwijzingsbesluit Wsw, een concessieovereenkomst en een uitvoeringsovereenkomst. Daarnaast wordt samengewerkt binnen het Regionale Werkgever Servicepunt IJsselland.

Taakveld Arbeidsparticipatie Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen: re-integratieinstrumenten, waaronder proefplaatsing, participatieplaatsen, vrijwilligerswerk/ sociale activering, detacheringsbanen, scholing, duale trajecten, erkenning van Verworven Competenties (EVC), ondersteuning bij starten van een eigen bedrijf, bepaalde vormen van tijdelijke loonkostensubsidie, stimuleringsmaatregelen, waaronder inkomensvrijlating, stimuleringspremies, vrijlating onkosten vergoeding vrijwilligerswerk, onkostenvergoedingen, No-riskpolis, voorzieningen, waaronder Jobcoach, begeleiding Werkvoorzieningen, loonwaardebepaling, inburgeringscursus Nederlands, voorzieningen ter voorbereiding van een zelfstandig bestaan als startend ondernemer en ter begeleiding van startende ondernemers uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz). Wat willen we bereiken? We willen zorg dragen dat zoveel mogelijk mensen zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien door middel van werk. Beleidskaders voor uitvoering • Beleidsplan Sociaal Domein Ommen 'Om elkaar Ommen' Geplande bijzonderheden in 2022 Doelstelling Taakveld Arbeidsparticipatie Uitvoering geven aan het plan van aanpak Werk, Inkomen en Statushouders (WIS).

Middelen Bedragen x € 1.000

R 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

-241

-186

-247

-194

-159

-220

Baten Arbeidsparticipatie

Lasten Arbeidsparticipatie Totaal saldo Arbeidsparticipatie

Verschil t.o.v. begr. vorig jaar Arbeidsparticipatie

-61

Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen

Beleid, Uitvoering Samen doen

Samenwerken

In de regio, met bijvoorbeeld het Werkgeversservicepunt.

Uitbesteden

Door middel van een DVO Backoffice Sociaal Domein is dit werk uitbesteed aan Hardenberg.

Taakveld Maatwerkvoorzieningen / Wmo Omschrijving taakveld Tot dit taakveld horen materiële voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren (Wmo) voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking verstrekt worden: huisautomatisering, woningaanpassingen, hulpmiddelen, overige voorzieningen gehandicapten, eigen bijdragen, individueel vervoer, parkeerbeleid invaliden (inclusief leges). Wat willen we bereiken? We willen dat onze inwoners zo lang en zo zelfstandig mogelijk op een prettige manier thuis wonen. Indien nodig kunnen zij gebruik maken van een maatwerkvoorzien9ing op het gebied van wonen en/of vervoer. Beleidskaders voor uitvoering • Nota Sociaal Domein 'Omslag in denken' • Beleidsplan Sociaal Domein Ommen 'Om elkaar Ommen' • Verordening Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugdhulp Geplande bijzonderheden in 2022 Doelstelling Taakveld Maatwerkvoorziening (WMO) Een beweging maken naar meer inzet van voorliggende, collectieve voorzieningen. Met woningcorporaties afspraken maken over de bouw van levensfase gerichte woningen.

Middelen Bedragen x € 1.000

R 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

-613

-645

-648

-613

-645

-648

Baten Maatwerkvoorziening (WMO)

Lasten Maatwerkvoorziening (WMO) Totaal saldo Maatwerkvoorziening (WMO)

Verschil t.o.v. begr. vorig jaar Maatwerkvoorziening (WMO)

-3

Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen

Regie voeren op de uitvoering.

Samenwerken

Met zorg- en welzijnspartijen, ondernemers, woningbouwcoöperatie, Samen Doen en inwoners.

Uitbesteden

De verstrekking van een woonvoorziening of vervoersvoorziening aan onze inwoners wordt gedaan door gecontracteerde (zorg)organisaties.

Taakveld Maatwerkdienstverlening 18+ Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoort dienstverlening aan individuele inwoners met een beperking (fysiek/psychisch), die zelfstandig wonen en die ondersteuning behoeven. Deze ondersteuning kan bestaan uit individuele begeleiding, dagbesteding, regie bij het huishouden, respijtzorg ten behoeve van mantelzorgers, via schuldhulpverlening, PGB Wmo, ZIN Wmo en eigen bijdragen. Deze voorzieningen worden verstrekt op basis van een resultaatgerichte toekenningsbeschikking. Wat willen we bereiken? We ondersteunen onze inwoners zoveel mogelijk in hun eigen kracht en met algemene en collectieve voorzieningen. Pas als dat niet voldoende is, zetten we maatwerkvoorzieningen voor hen in. Beleidskaders voor uitvoering • Nota Sociaal Domein 'Omslag in denken' • Beleidsplan Sociaal Domein Ommen 'Om elkaar Ommen' • Verordening Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugdhulp Geplande bijzonderheden in 2022 Doelstelling Taakveld Maatwerkdienstverlening 18+ Het versterken van het voorliggend veld door het opzetten van preventieve activiteiten en het inrichten van algemene en collectieve voorzieningen.

Middelen Bedragen x € 1.000

R 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

1.054

355

360

359

-3.242

-2.939

-2.771

-2.188

-2.584

-2.411

-2.412

174

-2

Baten Maatwerkdienstverlening 18+

Lasten Maatwerkdienstverlening 18+ Totaal saldo Maatwerkdienstverlening 18+

Verschil t.o.v. begr. vorig jaar Maatwerkdienstverlening 18+

Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen

Regie voeren op de uitvoering.

Samenwerken

Met zorg- en welzijnspartijen, Samen Doen, inwoners, Participatieraad en raadsklankbordgroep Sociaal Domein.

Uitbesteden

Verlening van ondersteuning en begeleiding aan onze inwoners wordt gedaan door gecontracteerde zorgorganisaties.

Taakveld Maatwerkdienstverlening 18Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren vormen van jeugdhulp die door de gemeente als individuele (niet vrij toegankelijke) voorziening worden aangemerkt waaronder begrepen: begeleiding 18-, jeugd- en opvoedhulp, jeugd-GGZ, jeugdzorg aan verstandelijk beperkten, vervoer (18-), persoonlijke verzorging en kortdurend verblijf voor de doelgroep 18-, jeugdzorgplus (gesloten jeugdhulp). Wat willen we bereiken? Wij willen dat onze jeugd (0 t/m 17 jaar) gezond en veilig opgroeit en groeit naar zelfstandigheid. Dat ze daarbij hun talenten ontwikkelen, zodat ze zelfredzaam worden, kunnen voorzien in hun bestaan en meedoen in onze maatschappij. Beleidskaders voor uitvoering • Nota Sociaal Domein 'Omslag in denken' • Beleidsplan Sociaal Domein Ommen 'Om elkaar Ommen' • Verordening Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugdhulp • Visie jeugdzorg Regio IJsselland 'Samenwerken aan transformatie' • Preventief jeugdbeleid ‘de kinderen en jongeren in de gemeente Ommen’ • Begroting 2020 RSJ IJsselland

Middelen Bedragen x € 1.000

R 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

-4.555

-4.360

-4.803

-4.793

-4.555

-4.360

-4.803

-4.793

-443

Baten Maatwerkdienstverlening 18-

Lasten Maatwerkdienstverlening 18Totaal saldo Maatwerkdienstverlening 18-

Verschil t.o.v. begr. vorig jaar Maatwerkdienstverlening 18-

Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen

Het vertegenwoordigen van de gemeente Ommen in het regionale samenwerkingsverband door mee te denken en mee te doen. Regie voeren op de uitvoering.

Samenwerken

Met zorg- en welzijnspartijen, Samen Doen, inwoners, RSJ IJsselland, regiogemeenten en Participatieraad.

Uitbesteden

Verlening van ondersteuning en begeleiding aan onze jeugdigen wordt gedaan door gecontracteerde zorgorganisaties. Welzijn en het jongerenwerk wordt uitgevoerd door Wijz Welzijn.

Taakveld Geëscaleerde zorg 18+ Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren alle opvang- en beschermd wonen voorzieningen met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de betreffende opvangvoorzieningen verblijven. Hieronder vallen de vrouwenopvang, aanpak huiselijk geweld (Veilig Thuis), beschermd wonen voor personen met psychische of psychosociale problemen, inloopfunctie GGZ en maatschappelijke opvang voor cliënten met een meervoudige problematiek, waaronder verslaving. Wat willen we bereiken? We willen dat onze inwoners voldoende kwaliteit van leven hebben en maximaal zelfredzaam zijn. Sommige inwoners vangen we een tijdje op in onze beschermde woonvoorzieningen. Daar waar het kan en veilig is, bieden we hen bescherming en toezicht in de eigen woonomgeving. Het doel is altijd dat ze zo snel als mogelijk en verantwoord, zelfstandig thuis hun leven weer oppakken. Onze ondersteuning tijdens de beschermde opvang is gericht op het vergroten van de zelfredzaamheid op alle levensterreinen (financiën, dagbesteding/ werk, sociale relaties, lichamelijke en geestelijke gezondheid) en weer meedoen in de samenleving. Daardoor neemt de kwaliteit van leven voor deze inwoners toe en nemen de maatschappelijke kosten af.

Beleidskaders voor uitvoering • Nota Sociaal Domein 'Omslag in denken' • Beleidsplan Sociaal Domein Ommen 'Om elkaar Ommen' • Verordening Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugdhulp • Regionale veranderagenda maatschappelijke opvang en beschermd wonen

Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen

Het vertegenwoordigen van de gemeente Ommen in het regionale samenwerkingsverband door mee te denken en mee te doen.

Samenwerken

Met zorg- en welzijnspartijen, Samen Doen, inwoners, centrumgemeente Zwolle, regiogemeenten en Participatieraad. Alle acht gemeenten in de regio IJssel-Vecht hebben een gedeelde verantwoordelijkheid voor het bieden van opvang en bescherming aan inwoners die dat nodig hebben. Centrumgemeente Zwolle is wel aan zet ten aanzien van de contractering, afspraken maken rondom de toegang en beleidsontwikkeling

Uitbesteden

Verlening van ondersteuning en begeleiding aan onze inwoners met indicatie Beschermd Wonen of Maatschappelijke Opvang wordt gedaan door gecontracteerde zorgorganisaties.

Taakveld Geëscaleerde zorg 18Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18- met inbegrip van maatwerk dienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven: kinderbeschermingsmaatregelen, aanpak kindermishandeling, jeugdreclassering, opvang (18-), vrouwenopvang/huiselijk geweld (18-), beschermd wonen (18-), programma's rond verslaving (18-), individuele maatwerkdienstverlening voor jeugdigen 18- in opvangvoorziening en ouderbijdragen. Wat willen we bereiken? We willen goede geëscaleerde zorg bieden aan de kinderen en jeugdigen (18-) in onze gemeente. Dit doen we samen met de regiogemeenten IJsselland. We vangen slachtoffers van huiselijk geweld op en bieden residentiële zorg aan jeugdigen. Daarbij werken we altijd aan duurzaam maatschappelijk herstel en een zo snel mogelijke terugkeer naar hun thuissituatie. Uiteraard alleen daar waar dit mogelijk, veilig en gewenst is en met eventuele zorg en begeleiding. Beleidskaders voor uitvoering • Nota Sociaal Domein 'Omslag in denken' • Beleidsplan Sociaal Domein Ommen 'Om elkaar Ommen' • Regiovisie Huiselijk Geweld IJsselland • Verordening Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugdhulp Middelen Bedragen x € 1.000

R 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

-70

-77

-70

-77

Baten Geëscaleerde zorg 18-

Lasten Geëscaleerde zorg 18Totaal saldo Geëscaleerde zorg 18-

Verschil t.o.v. begr. vorig jaar Geëscaleerde zorg 18-

Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen

Het vertegenwoordigen van de gemeente Ommen in het regionale samenwerkingsverband door mee te denken en mee te doen.

Samenwerken

Met zorg- en welzijnspartijen, Samen Doen, inwoners, regiogemeenten IJsselland, RSJ IJsselland en Participatieraad.

Uitbesteden

Verlening van ondersteuning en begeleiding aan onze jongeren in het kader van Jeugdverblijf of Veilig Thuis wordt gedaan door gesubsidieerde zorgorganisaties.

Taakveld Volksgezondheid Omschrijving taakveld Maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen: het monitoren van de gezondheidssituatie, uitvoering van preventieprogramma's, het vroegtijdig signaleren van specifieke stoornissen en gezondheidsbedreigende factoren, uitvoering van programma's voor gezondheidsbevordering en maatregelen tegen bedreigingen van de gezondheid, bestrijding van infectieziekten en aanbieden van vaccinaties, het geven van voorlichting, advies en begeleiding, het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders, het bewaken van gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen, het bevorderen van medisch milieukundige zorg, het bevorderen van technische hygiëne zorg, het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen, Centra voor Jeugd en Gezin, ambulance en ziekenvervoer. Wat willen we bereiken? Wij willen zoveel mogelijk vitale inwoners die deelnemen aan de maatschappij. Gezondheid levert een positieve bijdrage aan de eigen kracht en participatiemogelijkheden van inwoners. Daarom staan in ons lokale gezondheidsbeleid de vitaliteit en gezondheid van al onze inwoners centraal en vervullen sport en bewegen een belangrijke rol.

Beleidskaders voor uitvoering • Lokaal gezondheidsbeleid ‘naar een gezond en vitaal Ommen, dat doen we samen’ • Volksgezondheid Programmaplan Vitaal Vechtdal • Nationaal sportakkoord ‘Sport verenigt Nederland’ • Ommer preventie- en sportakkoord • Nationaal preventieakkoord ‘naar een gezonder Nederland' • Begroting 2021 GGD IJsselland Geplande bijzonderheden in 2022 Doelstelling Taakveld Volksgezondheid Uitvoering geven aan Ommen sport- en preventieakkoord Samen Fitter Verder! en het verdiepende hoofdstuk preventieakkoord. Samen met onze netwerkpartners zoals GGD IJsselland en Vitaal Vechtdal uitvoering geven aan diverse programma's ter bevordering van de gezondheid en een gezonde leefstijl.

Middelen Bedragen x € 1.000

R 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

-727

-763

-815

-806

-727

-763

-815

-806

Baten Volksgezondheid

Lasten Volksgezondheid Totaal saldo Volksgezondheid

Verschil t.o.v. begr. vorig jaar Volksgezondheid

-51

Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen

Beleid en advies.

Samenwerken

Vitaal Vechtdal, gezondheidszorg, Samen Doen, onderwijsinstellingen, kinderdagverblijven, maatschappelijke organisaties

Uitbesteden

GGD

3 Paragrafen

3.1 Lokale heffingen Inleiding en wettelijk kader Lokale heffingen hebben tot doel dat de gemeente door het verwerven van eigen middelen dekking vindt voor haar uitgaven in het kader van de uitvoering van de gemeentelijke taken. De invoering, wijziging of intrekking van lokale heffingen gebeurt door middel van een door de gemeenteraad vast te stellen verordening. De belastingverordeningen voor 2022 kunnen worden vastgesteld na het vaststellen van de begroting. De lokale heffingen kunnen worden ingedeeld in algemene belastingen, bestemmingsbelastingen of retributies. De algemene belastingen komen ten goede aan algemene middelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten niet gelabeld zijn maar voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen kunnen worden ingezet. De gemeenteraad bepaalt waarvoor. Onder de algemene belastingen vallen de onroerende-zaakbelastingen (OZB), de forensen- en toeristenbelasting, de parkeerbelasting en de precariobelasting. Ook de per 2019 ingevoerde reclamebelasting is in principe een algemene belasting. Toch wordt de reclamebelasting in Ommen beschouwd als een bestemmingsbelasting. De opbrengst komt niet ten goede aan de algemene middelen van de gemeente, maar aan het ondernemersfonds. Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang.

De rioolheffing en de afvalstoffenheffing zijn bestemmingsbelastingen waarvoor geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de kosten die zij voor de betreffende taak of voorziening maakt. Retributies worden geheven van personen aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent die voor die persoon een individueel voordeel oplevert. De belangrijkste retributies zijn de leges: vergoedingen voor een bij de gemeente aangevraagde dienst als het aanvragen van een paspoort of een vergunning. Net als bij bestemmingsbelastingen mogen de retributies niet meer dan kostendekkend zijn. Hieronder vallen ook de marktgelden en begraafplaatsrechten. De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn daarom een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. De gemeente Ommen verwacht in 2022 19% van haar inkomsten uit lokale heffingen te halen. Een overzicht van de lokale heffingen en daarmee meer inzicht is daarom van belang voor de raad. Een aanduiding van de lokale lastendruk is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten. Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid maakt het beeld van de lokale lasten compleet. Al deze onderdelen zult u daarom tegenkomen in deze paragraaf lokale heffingen.

De geraamde inkomsten In onderstaande tabel worden alle gemeentelijke belastingen vermeld die door de gemeente Ommen in 2022 worden geheven. De gemeente Ommen haalt 19% van haar inkomsten uit lokale heffingen.

Soort heffing (bedragen x € 1.000)

Begrote baten 2022 (excl. kwijtschelding)

Onroerende-zaakbelastingen (niet woningen)

1.801

Onroerende-zaakbelastingen (woningen)

2.365

Afvalstoffenheffing

1.587

Rioolheffing

1.934

Forensenbelasting

756

Toeristenbelasting

770

Marktgelden

Precariobelasting

Begraafplaatsrechten

259

Leges

782

Reclamebelasting Totaal Als percentage van de totale gemeentelijke inkomsten

74 10.381 19%

Beleid ten aanzien van lokale heffingen Het gemeentelijk beleid is dat de tarieven van de retributies en bestemmingsbelastingen in principe kostendekkend moeten zijn. Met andere woorden: de opbrengsten dekken de gemaakte kosten. Het kaderstellend beleid voor de diverse heffingen is vastgelegd in de door de gemeenteraad vastgestelde gemeentelijke belastingverordeningen. Deze worden jaarlijks aan de gemeenteraad voorgelegd na het vaststellen van de begroting, zodat de tarieven in overeenstemming kunnen worden gebracht met de vastgestelde begroting. Het beleid met betrekking tot de tarieven van alle heffingen en daarmee de opbrengsten van de verschillende heffingen, is dat deze worden verhoogd met de inflatiecorrectie. Deze is voor 2022 bepaald op 1,5%. Bij sommige tarieven zal hiervan worden afgeweken, omdat het bijvoorbeeld wettelijke tarieven betreffen, maar ook een door de raad gewenste meer of minder opbrengst kan leiden tot een aanpassing van het tarief. Met het Belastingplan 2019-2022 is vastgesteld dat de gemeentelijke belastingen uitsluitend worden verhoogd met het inflatiepercentage. Kwaliteit uitvoering Wet WOZ en ontwikkelingen De Waarderingskamer controleert of gemeenten de Wet Waardering Onroerende zaken (Wet WOZ) goed uitvoeren. Hiervoor vinden verschillende onderzoeken en inspecties plaats.

Het algemene oordeel van de Waarderingskamer over de uitvoering van de Wet WOZ in Ommen staat op 'Goed'. De Waarderingskamer heeft aan het begin van het jaar ingestemd met het bekend maken van de WOZ-waarden eind februari 2021. Voor belastingjaar 2022 moeten alle woningen worden gewaardeerd op basis van de gebruiksoppervlakte. De omzetting van inhoud naar de gebruiksoppervlakte is uitgevoerd en 90% van de herwaardering voor 2022 is gereed. De gemeente Ommen is aangesloten op de Landelijke Voorziening WOZ (LV WOZ). Het is hierdoor mogelijk om via woz-waardeloket.nl de WOZ-waarde van een woning op te vragen, bijvoorbeeld om deze te vergelijken met andere woningen. Mijn Overheid Mensen krijgen steeds meer berichten van de overheid in hun berichtenbox van MijnOverheid en kunnen ook steeds meer gegevens via MijnOverheid raadplegen. Dit digitale kanaal helpt veel papier te besparen,

dienstverlening aan burgers begrijpelijker en sneller te maken en draagt ook bij aan efficiency van de overheid. Ook de aanslag gemeentelijke belastingen met daarop de nieuwe WOZ-waarde zal in 2022 net als in 2021 worden verzonden naar de berichtenbox van MijnOverheid. Alleen als mensen zich niet hebben aangemeld voor MijnOverheid wordt de aanslag nog per post toegezonden. Bedrijven kunnen geen gebruik maken van MijnOverheid en ontvangen de aanslag daarom ook per post. Naar verwachting zal in 2022 zo'n 40% van de aanslagen van de gemeente Ommen digitaal worden verzonden. Ook het raadplegen van WOZ-gegevens en taxatieverslagen van woningen kan via de pagina 'Wonen' op MijnOverheid. Ontwikkelingen Vorig jaar is in deze paragraaf aangegeven dat er begin 2020 bouwstenen klaarliggen voor een beter belastingstelsel. Op 18 mei 2020 heeft de Staatssecretaris van Financiën het pakket 'Bouwstenen voor een beter belastingstelsel' aan de Tweede Kamer aangeboden. Het pakket bestaat uit 10 rapporten met 169 voorstellen over de volle breedte van het Nederlands belastingstelsel. Het is een voorbeeldpakket over een verruiming van het gemeentelijk belastinggebied door een belastingschuif van 4 miljard euro van het Rijk naar de gemeente. Het gemeentefonds neemt met hetzelfde bedrag af en inwoners worden gecompenseerd door bijvoorbeeld lagere inkomstenbelasting.

Het rapport bevat meerdere varianten en ondersteunt de door de VNG uitgesproken wens om te komen tot een uitbreiding van het eigen belastinggebied. De VNG pleit al langere tijd voor een lokaal belastinggebied dat qua omvang beter past bij de steeds grotere hoeveelheid taken en verantwoordelijkheden van gemeenten. De volgende kabinetsformatie is hét moment om op te koersen om de wens in beleid om te zetten.

Overzicht op hoofdlijnen Hierna wordt ingegaan op de verschillende algemene belastingen, bestemmingsheffingen en retributies die de gemeente heft. Algemene belastingen Onroerende-zaakbelastingen Gelet op het Belastingplan 2019-2022 wordt, net als vorig jaar, voorgesteld om de tarieven voor de OZB uitsluitend te verhogen met het inflatiepercentage. In de tariefstelling van de onroerende-zaakbelastingen moet rekening worden gehouden met de waardeontwikkeling van de WOZ-waarden. Voor onroerende zaken wordt gemiddeld een waardestijging verwacht voor 2022. De tarieven voor woningen en niet-woningen moeten met deze stijging worden gecorrigeerd om te voorkomen dat de waardestijging leidt tot een meeropbrengst. Op dit moment wordt nog gewerkt aan de herwaardering van alle onroerende zaken waardoor in deze paragraaf nog niet kan worden aangeven met welk percentage de tarieven moeten worden aangepast om de gewenste opbrengst te realiseren. Bij het vaststellen van de belastingverordeningen voor 2022 zal dit percentage bekend zijn. Vanaf 2020 kent de gemeente Ommen een OZB-compensatie voor maatschappelijke objecten. Deze regeling maakt het mogelijk om eigenaren en gebruikers van maatschappelijke objecten tegemoet te komen. Toeristenbelasting Het tarief voor de toeristenbelasting is, met ingang van 1 januari 2020 op verzoek van de recreatieondernemers voor vier jaar vastgesteld.

Het tarief is vastgesteld op € 1,10 per persoon per overnachting. In 2016 is de volgende afspraak gemaakt over het tarief: ‘Inflatiecorrectie wordt niet jaarlijks toegepast om ‘rare’ tarieven te voorkomen, maar afgerond op 5 cent. Ondernemers worden tijdig geïnformeerd over een tariefsaanpassing.’

Forensenbelasting De opbrengst forensenbelasting wordt in 2022 conform het Belastingplan 2019-2022 vermeerderd met een inflatiecorrectie. Door de lopende cassatieprocedures in 2020/2021 is parallel aan deze procedures de verordening forensenbelasting 2021 aangepast en wordt voor 2021 voor ieder object forensenbelasting geheven naar waarde. Uw raad heeft aangegeven graag terug te willen naar de systematiek van 2020. Hierover gaan we in september 2021 in gesprek met de sector. Precariobelasting Precariobelasting wordt in Ommen geheven over bijvoorbeeld terrassen die zich op gemeentegrond bevinden. Deze begrote opbrengst wordt voor 2022 uitsluitend vermeerderd met een inflatiecorrectie. Reclamebelasting Vanaf 2019 wordt er in het centrum van Ommen reclamebelasting geheven. De opbrengst van de reclamebelasting komt na aftrek van de perceptiekosten ten goede aan het ondernemersfonds. Bij een ondernemersfonds leveren alle ondernemers binnen een bepaald gebied een financiële bijdrage. Het geld wordt ingezet voor activiteiten, evenementen of projecten die bijdragen aan de vitaliteit van het gebied. Bestemmingsbelastingen Het uitgangspunt bij de afvalstoffen- en rioolheffing is 100% kostendekking.

Om te voorkomen dat er jaarlijks grote schommelingen in het tarief nodig zijn om deze 100% kostendekking te kunnen realiseren, wordt om pieken in kosten op te vangen, gewerkt met voorzieningen (voor onderhoud en egalisatie). De stand van de egalisatievoorziening van de afvalstoffenheffing bevindt zich op dit moment boven het afgesproken plafondbedrag. Conform het belastingplan wordt het surplus van de egalisatievoorziening teruggegeven aan de burger. Dit wordt verspreid over een aantal jaren. Voor 2022 zal er sprake zijn van een verlaging van de tarieven afvalstoffenheffing. In de tabellen hieronder ziet u de kostendekkingspercentages voor en na de bijdrage aan de voorziening. De overhead wordt in de tabellen niet apart benoemd, omdat dit is meegenomen in de kosten voor het taakveld.

Kostendekkendheid Afvalstoffenheffing Met de afvalstoffenheffing bekostigt de gemeente de inzameling van het huishoudelijk afval. De afvalstoffenheffing wordt evenals de wettelijke plicht huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen, geregeld in de Wet milieubeheer. De afvalstoffenheffing bestaat uit twee soorten tarieven. Het vastrecht en een variabel tarief. Of een huishouden ook daadwerkelijk afval aanbiedt, is voor de heffing van het vastrecht niet van belang. Voor het variabele tarief is dat wel van belang. Per aanbieding van de restafvalcontainer of aanbieding bij de verzamelcontainer moet een bedrag worden betaald. Na afloop van het belastingjaar wordt dit afgerekend op de gecombineerde aanslag gemeentelijke heffingen. Op dit aanslagbiljet staan bijvoorbeeld ook het vastrecht voor de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de ozb. In 2016 is gestart met het omgekeerd inzamelen fase 2. Het GFT-afval en PMD-afval kan gratis worden aangeboden. Voor restafval moet per aanbieding worden betaald. Daarnaast moet in de bebouwde kom het restafval zelf worden weggebracht naar verzamelcontainers. Voor huishoudens die als gevolg van medische omstandigheden substantieel meer afvalstoffen aanbieden is er een tegemoetkomingsregeling.

Kostendekking afvalstoffenheffing (bedragen x € 1.000) Netto kosten taakveld

1.565

Toe te rekenen kosten Overhead BTW

305

Totale kosten

1.870

Mutatie voorziening

- 185

Totale kosten na mutatie voorziening

1.685

Opbrengsten (incl. kwijtschelding)

1.685

Dekking voor mutatie voorziening

90%

Dekking na mutatie voorziening

100%

Rioolheffing De rioolheffing hangt samen met de wettelijke zorgplicht voor drie beleidsvelden op het gebied van water. Doel van de rioolheffing is om geld vrij te maken voor onder meer de afvoer van afvalwater, de afvoer van regenwater (ook wel hemelwater genoemd) en het beheer van het grondwaterpeil. Omdat het overgrote deel van de investeringen in deze zorgtaken gebruik maakt van het afvoerstelsel, spreekt men over de rioolheffing. In het GRP benoemt de gemeente welke voorzieningen op het gebied van riolering zij bezit, hoe deze voorzieningen functioneren, hoe het rioolstelsel beheerd wordt en hoe dit gefinancierd wordt. Kostendekking rioolheffing (bedragen x € 1.000) Netto kosten taakveld

1.404

Toe te rekenen kosten Overhead BTW Totale kosten Mutatie voorziening

295 1.699 180

Totale kosten na mutatie voorziening

1.879

Opbrengsten (incl. kwijtschelding)

1.879

Dekking voor mutatie voorziening

111%

Dekking na mutatie voorziening

100%

Retributies Bij de retributies wordt in sommige gevallen afgeweken van de wens om 100% kostendekkende tarieven te hanteren, omdat dit zou leiden tot onevenredig hoge tarieven. De overhead wordt in de tabellen niet apart benoemd, omdat dit is meegenomen in de kosten voor het taakveld. Begraafplaatsrechten De begraafplaatsrechten zijn retributies voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats. Naast een retributie voor de uitgifte en het onderhoud van graven en urnen, regelt de verordening ook de vergoeding voor het gebruik van gemeentelijke diensten in verband met de begraafplaats. Kostendekking begraafplaatsrechten (bedragen x € 1.000) Kosten taakveld

236

Inkomsten taakveld Netto kosten taakveld

236

Toe te rekenen kosten Overhead BTW

Totale kosten

279

Mutatie voorziening

-4

Totale kosten na mutatie voorziening

275

Opbrengsten

259

Dekking na mutatie voorziening

94%

Marktgelden Marktgeld is een retributie voor het innemen van een standplaats op de weekmarkt in Ommen. Kostendekking Marktgelden (bedragen x € 1.000) Kosten taakveld

Inkomsten taakveld Netto kosten taakveld

Toe te rekenen kosten Overhead Overige toe te rekenen kosten BTW

Totale kosten

Mutatie voorziening Totale kosten na mutatie voorziening

Opbrengsten

Dekking na mutatie voorziening

100%

Leges Leges zijn retributies voor diensten die door de gemeente worden verleend. Veel van de retributies gaan over het aanvragen van vergunningen of documenten. Te denken valt aan omgevingsvergunningen, paspoorten of een uittreksel uit het bevolkingsregister. Maar ook activiteiten van het gemeentearchief kunnen in de legesverordening worden geregeld. Hiervoor hebt u per heffing, waarbij sprake is van een maximale kostendekkingsnorm van 100%, kunnen zien wat de mate van kostendekkendheid is voor 2022. Voor de legesheffing geldt dat per hoofdstuk van de tarieventabel de mate van kostendekkendheid en eventuele kruissubsidies moeten worden vermeld in de paragraaf lokale heffingen. Van belang is dat de totale legesverordening de 100% kostendekkingsnorm niet overschrijdt. Per titel van de legestarieventabel is het percentage kostendekkendheid berekend. Ook wordt inzichtelijk gemaakt wat de mate van kostendekkendheid is per hoofdstuk. Een aantal hoofdstukken hebben in financiële zin een zeer bescheiden omvang en zijn aangegeven met “-“. De totale verordening, maar ook de afzonderlijke titels overstijgen in geen geval de 100% kostendekkingsnorm. Binnen de hoofdstukken en daarmee ook titels is kruissubsidiëring toegestaan. Kruissubsidiëring is het bewust hanteren van lagere legestarieven voor de ene dienst en het hanteren van hogere legestarieven voor de andere dienst.

De totale legesverordening voor 2022 is 85% kostendekkend. Op basis van dit berekende percentage wordt onderbouwd dat de gemeente Ommen geen ‘winst’ maakt op de diensten en producten die zij aanbiedt. In Titel I van de tarieventabel zijn voor diverse belastbare feiten maximum wettelijke tarieven van toepassing, bijvoorbeeld voor de akten van de burgerlijke stand, paspoorten etc. Deze wettelijk maximumtarieven worden op een later moment aangepast, zodra deze gegevens definitief bekend worden gemaakt door het Rijk. Binnen Titel II vallen de belastbare feiten ten behoeve van de fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning. Voor dit onderdeel kan specifiek worden aangegeven dat de tarieven voor de kleine bouwactiviteiten minder kostendekkend zijn dan de tarieven voor een grote bouwactiviteit. Dit is een bewuste keuze en als zodanig niet afwijkend van de landelijke tendens en ook niet onredelijk. De geraamde kosten per product uit de legestarieventabel zijn in beeld gebracht. Samen met de geraamde opbrengsten kan hiermee de mate van kostendekkendheid worden berekend.

Leges Ommen 2022 Totale kosten

Opbrengsten Percentage

Totaal

Bedragen x € 1.000

€

1.134

€

962

85%

Titel 1

Algemene dienstverlening

€

267

€

199

75%

Hoofdstuk 1

Burgerlijke stand

€

88%

Hoofdstuk 2

Reisdocumenten

€

84%

Hoofdstuk 3

Rijbewijzen

€

122

€

71%

Hoofdstuk 4

Verstrekkingen uit de Gemeentelijke basisregistratie personen

€

44%

Hoofdstuk 5

Verstrekkingen uit het Kiezersregister

€

Hoofdstuk 7

Bestuursstukken

€

Hoofdstuk 8

Vastgoedinformatie

€

Hoofdstuk 9

Overige publiekszaken

€

21%

Hoofdstuk 10

Gemeentearchief

€

-Hoofdstuk 11 Huisvestingswet

€

Hoofdstuk 12

Leegstandwet

€

Hoofdstuk 16

Kansspelen

€

53%

Hoofdstuk 17

Telecommunicatie

€

Hoofdstuk 18

Verkeer en vervoer

€

61%

Hoofdstuk 19

Diversen

€

124%

Titel 2

Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/ omgevingsvergunning

€

845

€

749

89%

Hoofdstuk 2

Vooroverleg/beoordeling conceptaanvraag

€

Hoofdstuk 3

Omgevingsvergunning

€

845

€

749

89%

Hoofdstuk 7

Wijziging omgevingsvergunning als gevolg van wijziging project

€

Hoofdstuk 8

Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten

€

Hoofdstuk 10

Gedoogbeschikking

€

Hoofdstuk 11

Verhogingen in verband met de Wet geluidhinder

€

Hoofdstuk 11A

Verhoging in verband met toets ruimtelijk kwaliteitsplan/erfinrichtingsplan

€

Hoofdstuk 12

In deze titel niet benoemde beschikking

€

Titel 3

Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn

€

65%

Hoofdstuk 1

Horeca

€

70%

Hoofdstuk 2

Organiseren evenementen of markten

€

50%

Hoofdstuk 3

Seksbedrijven

€

Hoofdstuk 4

Huisvestingswet 2014

€

Hoofdstuk 5

Standplaatsen

€

Hoofdstuk 6

Kinderopvang

€

85%

Hoofdstuk 7

In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of andere beschikking

€

Lokale lastendruk Onder de woonlasten verstaan we het gemiddelde bedrag dat een meerpersoonshuishouden in de gemeente betaalt aan OZB, riool- en afvalstoffenheffing. Over het belastingjaar 2021 is dat volgens het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) in de gemeente Ommen een bedrag van € 761. Het landelijke gemiddelde is een bedrag van € 811. In de Provincie Overijssel is het gemiddeld € 796. (Bron: Coelo, atlas van de lokale lasten 2021)

Overijsselse gemeenten (bedragen x € 1)

Woonlasten per huishouden

Kampen

693

Steenwijkerland

695

Zwolle

702

Dalfsen

741

Hardenberg

752

Staphorst

754

Ommen

761*

Raalte

763

Zwartewaterland

783

Twenterand

822

Olst-Wijhe

903

Hellendoorn

938

*) COELO werkt met aannames omtrent de aangeboden hoeveelheid afval. Dit doen zij om de verschillende gemeenten goed met elkaar te kunnen vergelijken. In Ommen blijken de cijfers echter te verschillen met de gedane aannames door COELO. In 2021 betalen huishoudens aan vastrecht € 194. Daarbij komen de kosten per aanbieding van restafval. In Ommen ligt het aantal aanbiedingen bij de verzamelcontainer op gemiddeld 19 aanbiedingen. Dit resulteert in een totale gemiddelde aanslag afvalstoffenheffing van € 228,20 (194 + 34,20) in plaats van de € 235 die COELO rekent. De gemiddelde woonlasten bedragen in 2021 in de gemeente Ommen voor een woning met een gemiddelde WOZ-waarde van € 284.355 (bron: COELO) en 19 aanbiedingen bij de verzamelcontainer: Tarief 2021 Onroerende-zaakbelastingen

€ 305

Afvalstoffenheffing (vastrecht en variabel)

€ 228

Rioolheffing

€ 222

Totale gemiddelde aanslag 2021

€ 755

Op basis hiervan zou Ommen in 2021 in de landelijke volgorde op plaats 83/84 komen. Uiteraard kan het zo zijn dat bij de gemeenten die het diftarsysteem ook gebruiken, eveneens een correctie doorgevoerd zou moeten worden. Hier hebben wij echter geen zicht op. Bovenstaande teksten en tabellen hebben betrekking op het belastingjaar 2021. Uiteraard zijn daarin nog niet verwerkt de mutaties bij afval en riolering die voortvloeien uit diverse ontwikkelingen voor 2022. Denk hierbij aan de actualisatie van de toerekeningen, kosten / btw mutaties, inzet van de egalisatievoorziening en het treffen van duurzaamheidsmaatregelen. Kwijtscheldingsbeleid Voor belastingplichtigen, die niet in staat zijn bepaalde gemeentelijke belastingen te betalen, is kwijtschelding mogelijk op grond van de Gemeentewet en de Invorderingswet. Kwijtschelding is uitsluitend mogelijk voor de onroerende-zaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Of kwijtschelding wordt verleend hangt af van de betalingscapaciteit van belastingplichtigen. Bij de bepaling daarvan houden we rekening met 100% van de kosten van levensonderhoud zoals opgenomen in de landelijke richtlijnen voor het kwijtscheldingsbeleid. Sinds 1 januari 2018 is ook de kostendelersnorm uit de participatiewet van toepassing.

Daarnaast wordt er op twee onderdelen een ruimhartiger kwijtscheldingsbeleid uitgevoerd. Dit wordt bereikt door bij de berekening van de betalingscapaciteit een hogere inkomensnorm voor personen met een pensioengerechtigde leeftijd of ouder te hanteren en de netto kosten van de kinderopvang als uitgave aan te merken. Dit betekent dat de kwetsbare groepen in Ommen in 2022 een beroep kunnen blijven doen op de mogelijkheden tot kwijtschelding van de OZB, de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Voor kwijtschelding van de rioolheffing is € 59.000 begroot, voor de kwijtschelding van afvalstoffenheffing € 70.000. In totaal is er € 129.000 begroot voor de kwijtschelding (2021: € 118.000). Het aantal kwijtscheldingsverzoeken stijgt de afgelopen jaren. Het aantal afwijzingen stijgt echter ook. Het geraamde aantal te verlenen kwijtscheldingsverzoeken bedraagt 267 verzoeken.

3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Korte omschrijving In de paragraaf weerstandsvermogen wordt de financiële robuustheid van de begroting, de jaarrekening en in het bijzonder de stand van zaken met betrekking tot de financiële positie weergeven. De paragraaf betreffende het weerstandsvermogen bevat ten minste: • het beleid omtrent de weerstandscapaciteit • een inventarisatie van de risico's • een inventarisatie van de weerstandscapaciteit. Impact corona crisis In de begroting 2021 is corona voor het eerst als risico opgevoerd. Ook in de begroting 2022 willen wij hiervoor nog een aparte plaats (en een bedrag) opnemen. Momenteel (najaar 2021) lijkt corona redelijk onder controle wat betreft het aantal besmettingen. Ook mag en kan er gelukkig weer meer; diverse versoepelingen zijn in gang gezet. Het is echter te vroeg om te veronderstellen dat corona achter de rug is, zeker qua gevolgen. In de begroting van vorig jaar hebben wij een niet limitatieve opsomming gegeven van ontwikkelingen en risico's die wij voorzien.

Ook voor 2022 is wat ons betreft het volgende indicatieve lijstje nog actueel: • Stijging BBZ aanvragen door TOZO • Periodieke bijstandsuitkeringen stijgt • WMO ondersteuningsvraag stijgt • Financiële problemen ondernemers • Besmettingsrisico’s • Lagere opbrengst toeristenbelasting • Extra kosten als gevolg van Coronacrisis • Impact op gemeentefonds • Teruglopen aanvragen omgevingsvergunningen • Vertraging in planning van grote investeringen en projecten • Grondexploitatie; afzet en vertragingsrisico. Tot dusver hebben wij het rijk in deze pandemie leren kennen als een partner die gemeenten bijstaat in het opvangen van de financiële gevolgen daarvan. Wij gaan er dan ook van uit dat, al naar gelang de situatie, het rijk passende maatregelen blijft treffen om burgers, verenigingen, het bedrijfsleven en mede-overheden zoveel mogelijk te compenseren als het gaat om de financiële gevolgen van corona. Op basis daarvan blijft onze aanname dan ook dat de financiële gevolgen voor Ommen beperkt zullen zijn. Uiteraard kan er sprake zijn van financiële tegenvallers (hogere uitgaven / lagere opbrengsten), maar ook meevallers (vertraging in realisatie investeringen en projecten) zullen te noteren zijn. Wij verwachten dat in de loop van 2022 een beter beeld zal ontstaan over corona en de gevolgen daarvan op termijn.

Welk nieuwe situatie zal uiteindelijk ontstaan en wat zullen de financiële effecten daarvan zijn? Uiteraard zullen wij er alles aan doen om dat geheel in positieve zin te beïnvloeden. In afwachting van dit nadere beeld stellen wij voor ook voor 2022 binnen de algemene reserve een bedrag af te zonderen voor het opvangen van de nadelige effecten van corona.

Het beleid omtrent weerstandscapaciteit en risico's Visie, doelstelling en onderverdeling risico's Onze visie ten aanzien van het weerstandsvermogen is: ‘Streven naar een goede beheersing van de risico’s en een goede balans tussen de bestuurlijke ambitie en de daarmee gepaard gaande risico’s. Uitgangspunt hierbij is een positief weerstandsvermogen'.

Onze doelstelling is: • het handhaven van een gezonde financiële positie; • het voorkomen dat ingrijpende beleidswijzigingen noodzakelijk worden bij niet afgedekte risico’s. Dit wordt gerealiseerd door middel van beheersing van de risico’s en een positief weerstandsvermogen. De risico’s zijn onderverdeeld naar drie categorieën. De eerste categorie betreft de echte risico’s, namelijk mogelijke financiële tegenvallers die samenhangen met de uitvoering van bepaalde activiteiten. Voorbeelden zijn het ondernemersrisico bij grondexploitaties en het risico op overschrijding van budgetten, dat samenhangt met open einde regelingen. De tweede categorie betreft voorzienbare tekorten op reguliere budgetten. Deze tekorten zijn min of meer duidelijk. Zeker waar de tekorten een structureel karakter hebben, heeft het vanuit bedrijfseconomisch oogpunt de voorkeur dit op te lossen binnen de exploitatie. Hier is bij de voorbereiding van deze begroting op gestuurd. Om deze reden zien wij geen reden om hiervoor een afzonderlijke buffer aan te houden. De derde categorie betreft mogelijke (ongewenste) schommelingen van budgetten, waardoor behoefte ontstaat in egalisatie van jaarlasten. Riolering en afval zijn hiervan de belangrijkste voorbeelden.

Wij hebben de noodzakelijke onderhoudslasten structureel in de begroting geraamd en het principe van egalisatievoorzieningen voor deze posten gecontinueerd. Daarmee is voor de berekening van de weerstandscapaciteit in feite alleen de eerste categorie van belang. Dit is ook conform de betekenis van het begrip weerstandsvermogen zoals in het Besluit begroting en verantwoording (BBV) is beschreven. Onderstaand gaan wij in op de voornaamste risico’s, te weten de grondexploitaties, het sociaal domein, corona en de algemene uitkering.

Inventarisatie risico's Grondexploitaties Voor een aantal projecten zijn kwantitatieve risicoanalyses uitgevoerd. Het betreft in elk geval de projecten die een zekere mate van risico kennen: • Westflank (Centrumvisie) • Boerenerven • De Vlierlanden • Bulemansteeg • De Rotbrink • Haven Oost Deze projecten zijn uitgewerkt in het MJP Grondexploitaties 2022 dat u gelijktijdig met deze begroting bereikt. Kortheidshalve wordt daarom verwezen naar dit meerjarenplan. Benodigde risicoreserve per grondexploitatie (bedragen x € 1)

MJP 2021

MJP 2022

Westflank

201.000

199.000

Boerenerven

136.000

54.000

De Vlierlanden

Bulemansteeg

24.000

26.000

De Rotbrink

231.000

Haven Oost

197.000

302.000

Totaal

789.000

581.000

Op basis van de risicoanalyse (zie paragraaf Grondbeleid) komt een risicoprofiel naar voren van afgerond € 580.000. In de begroting 2021 hadden wij een bedrag geraamd van afgerond € 790.000. De benodigde reserve voor de grondexploitatie kan als gevolg daarvan worden verlaagd met € 208.000. Transities sociaal domein Waar mogelijk zijn beheersmaatregelen genomen op de risico’s in de transities binnen het sociaal domein. Hierbij is en wordt ook nadrukkelijk geïnvesteerd in de sturing en verantwoording. Zo is de monitor sociaal domein sinds 2018 operationeel en deze wordt waar nodig verder doorontwikkeld, bijvoorbeeld via dashboards. Om meer zicht te hebben op de uitgaven wordt de administratie in de jeugdzorg sinds 1 januari 2018 niet langer door de regio gedaan maar door onze eigen administratie. De transformatie is nog steeds in gang en dat maakt het lastig om goede gekwantificeerde voorspellingen te doen. Ten aanzien van dit beleidsterrein voorzien wij vooralsnog een hoog risico. De reden hiervoor is dat het veelal voor een deel om zogenaamde ‘open-einde-regelingen’ gaat. De gemeente houdt de plicht inwoners te ondersteunen op genoemde terreinen, een overschrijding van het budget is geen reden om deze ondersteuning niet te bieden. Zo heeft de gemeente in het kader van Jeugdzorg de taak om kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering uit te voeren.

Dit zijn over het algemeen dure maatregelen. Echter, veelal zal niet de gemeente, maar bijvoorbeeld een rechter bepalen wie onder deze maatregelen vallen. Een ander risico verhogend aspect is dat veruit de meeste verwijzingen in de jeugdzorg worden gedaan door (huis)artsen. Dit is anders dan in de Wmo, waarbij de verwijzingen vooral door "Samen Doen" worden gedaan. Het betekent dat de sturing op deze verwijzingen meer indirect is en dat het risico daarmee hoger is. Binnen het sociaal domein is Jeugdzorg het grootste budget. Corona In de inleiding van deze paragraaf zijn wij ingegaan op de risico's van corona. Onder verwijzing daarnaar en het in het jaarverslag 2021 voor corona opgenomen bedrag, nemen wij voor 2022 voor dit risico ook € 1,1 miljoen op. Samenwerkingsverbanden Dat er risico’s verbonden zijn aan de samenwerkingsverbanden zal geen verrassing zijn. De risico's zijn op basis van recente ervaringen beperkt, maar blijven lastig in geld uit te drukken en maken daarom geen deel uit van de berekening van het weerstandsvermogen. Binnen de Algemene Reserve is voldoende ruimte om de risico's op te vangen mochten deze zich voordoen. Algemene uitkering uit het Gemeentefonds De algemene uitkering uit het gemeentefonds is voor 2022 begroot op € 33,0 miljoen. Daarmee is deze rijksbijdrage de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente.

De raming van de gemeentefondsuitkering is gebaseerd op de septembercirculaire 2022. Door de coronacrisis zijn we in een onzekere fase terecht gekomen; daarmee is ook onduidelijk hoe de algemene uitkering zich de komende jaren gaat ontwikkelen. Door corona neemt de staatsschuld fors toe. Het kabinet heeft aangegeven, als antwoord op de coronacrisis, uit te gaan van investeringen en niet van bezuinigingen. Indien de rijksuitgaven op peil blijven, zou dat betekenen dat de algemene uitkering weinig verandering ondergaat (conform de systematiek van samen de trap op, samen de trap af). Alhoewel natuurlijk onzeker is hoe één en ander uit zal pakken, zien wij als belangrijkste risico in dit verband de herverdeling van het gemeentefonds die aanstaande is. De besluitvorming daarover stagneert en het beeld van de voorlopige uitkomsten wisselt vanwege nieuwe inzichten en geactualiseerde berekeningen. Voor Ommen was aanvankelijk sprake van een negatief herverdeeleffect. Gaandeweg is dit gewijzigd naar een positief verdeeleffect. Het is echter nog te vroeg om hier definitief van uit te gaan. Er ligt immers nog geen concreet

voorstel, de consultatieronde moet nog beginnen en van besluitvorming is derhalve nog geen sprake. Ook is onbekend of de langdurige kabinetsformatie nog tot verder uitstel zal leiden. Op basis van de laatste berichten wordt er van uitgegaan dat besluitvorming over de herverdeling nog in 2021 plaats zal vinden en dat de herverdeling met ingang van 1-1-2023 plaats zal vinden. Dit met een overgangstermijn van 4 jaar en een maximaal verdeeleffect van maximaal € 60 per inwoner. Mede gelet op de sterk wisselende beelden van de herverdelingseffecten voor Ommen en de onzekerheid over het doorgaan / de ingangsdatum, stellen wij voor de algemene uitkering uit het gemeentefonds als risico te blijven zien. Overige risico’s Andere risico’s, waar in deze paragraaf niet expliciet op wordt ingegaan, betreffen de uitvoering van overige open einde regelingen (bijvoorbeeld leerlingenvervoer) en ondernemersrisico’s voor bijvoorbeeld de Carrousel. Juridische risico’s zoals schadeclaims, milieuverontreiniging, inbaarheid vorderingen en leningen en risico’s uit hoofde van garantiestellingen, rekenen wij tot de overige risico’s. Wij verwachten geen bijzondere risico’s uit hoofde van garantstellingen of uit juridische procedures. Voor deze risico’s wordt geen weerstandscapaciteit aangehouden. Overigens merken wij hierbij op dat er ook risico's voortvloeien uit de deelnemingen in verbonden partijen.

In de regel is hier sprake van een situatie, dat de verbonden partij zelf een buffer heeft om risico's te kunnen dekken. In het verleden heeft u voor de risico’s m.b.t. de algemene uitkering en de overige risico’s een buffer van € 0,8 miljoen vastgesteld. Wij stellen u voor dit bedrag vooralsnog te handhaven. Som van de risico's Hieronder volgt een totaaloverzicht van de risico's die zijn geïnventariseerd en gekwantificeerd in de begroting 2022. Risico

Bedragen x € 1.000

Grondexploitatie (afgerond)

580

Transities sociaal domein

800

Corona

1.100

Samenwerkingsverbanden

P.M

Gemeentefonds en overige risico's (inclusief afronding van € 20.000)

820

Totaal

3.300

Beschikbare weerstandscapaciteit en ratio weerstandsvermogen Inventarisatie beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is in het BBV (artikel 11.1) omschreven als “de middelen en mogelijkheden waarover de organisatie beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken”. De gemeente Ommen rekent de volgende componenten tot de beschikbare weerstandscapaciteit: • Algemene reserve (incidentele weerstandscapaciteit) • Ongebruikte belastingcapaciteit (structurele weerstandscapaciteit). Ook andere componenten (zoals de stille reserves, de post onvoorzien en de structurele ruimte op de begroting) kunnen meegenomen worden in de berekening van de weerstandscapaciteit. Ommen ziet daar om verschillende redenen vanaf (moeilijk direct te realiseren, gering bedrag, wisselende bedragen).

Incidentele weerstandscapaciteit De algemene reserve is per 1 januari 2022 begroot op ruim € 20 miljoen. Dit bedrag is vrij beschikbaar en in noodgevallen direct inzetbaar. Structurele weerstandscapaciteit Voor de berekening van de onbenutte belastingcapaciteit hebben wij de berekeningswijze aangehouden, die de gemeentefondsbeheerders hanteren bij de beoordeling van een zogenaamde artikel 12 aanvraag. Onderwerp:

Bedragen x € 1.000

totaal WOZ-waarde woningen

€

1.735.600

totaal WOZ-waarde niet woningen eigenaren

€

390.250

totaal WOZ-waarde niet woningen gebruikers

€

346.850

totaal WOZ-waarde

€

2.472.700

percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot artikel 12

0,1800

totaal genormeerde OZB-opbrengst o.b.v. totaal WOZ waarde

€

4.451

totaal onderdekking reiniging/afvalstoffenheffing

€

totaal onderdekking rioolrechten

€

totaal OZB-opbrengst o.b.v. totaal WOZ waarde gecorrigeerd voor onderdekking reiniging/afvalstoffen en rioolrechten

€

4.451

begrote opbrengst OZB

€

4.166

verschil in opbrengst c.q. onbenutte belastingcapaciteit

€

285

Op het moment van opstellen van de begroting 2022 (september 2021) waren de definitieve rekentarieven voor de OZB nog niet beschikbaar. Om die reden is voor de WOZ uitgegaan van de cijfers 2021. Aangezien de ongebruikte belastingcapaciteit niet per direct beschikbaar is, betrekken wij deze component niet bij de verdere beoordeling van het weerstandsvermogen en de berekening van de weerstandsratio. Ratio weerstandsvermogen Het is van belang te weten of er sprake is van een toereikend weerstandsvermogen. Als het risicoprofiel bekend is kan een relatie worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen.

Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

Dit leidt tot de volgende uitkomst: Weerstandsvermogen bedragen x € 1.000

Begroting 2022

beschikbare capaciteit (begroot per 1 januari 2022)

€ 20.175

benodigde capaciteit

€ 3.300

ratio weerstandsvermogen

6,1

Beoordeling weerstandsvermogen Om het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen dient te worden vastgesteld welke ratio de gemeente nastreeft. Hiertoe wordt gebruik gemaakt van onderstaande waarderingstabel.

Waarderingscijfer

Ratio weerstandsvermogen

Betekenis

2,0 < x

Uitstekend

1,4 < x < 2,0

Ruim voldoende

1,0 < x < 1,4

Voldoende

0,8 < x < 1,0

Matig

0,6 < x < 0,8

Onvoldoende

x < 0,6

Ruim onvoldoende

De gemeente Ommen kiest ervoor om een minimale financiële buffer aan te houden met het waarderingscijfer C, hetgeen overeenkomt met voldoende. De zojuist voor Ommen berekende score van 6,1 kwalificeert als uitstekend. Verder merken wij op dat dit kengetal, één indicator is voor de robuustheid van de gemeentefinanciën. Tenslotte past hierbij de opmerking dat bij de bepaling van de weerstandscapaciteit enkele componenten buiten beschouwing zijn gebleven.

Kengetallen DEPLA Door de commissie DEPLA is een aantal indicatoren ontwikkeld, die de raad kunnen helpen in het verkrijgen van inzicht in de gemeentefinanciën, namelijk: • de netto schuldquote inclusief de quote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen • solvabiliteitsratio • kengetal grondexploitatie • structurele exploitatieruimte • belastingcapaciteit. Voor onze gemeente is het beeld als volgt: Begroting 2022 Kengetallen

Verslag 2020

Begroot 2021

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Netto schuldquote

33%

25%

20%

34%

36%

32%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen*

28%

12%

14%

27%

29%

26%

Solvabiliteitsratio

28%

23%

34%

37%

40%

43%

Structurele exploitatieruimte

Grondexploitatie

16%

15%

17%

Belastingcapaciteit**

101%

102%

*het betreft hier de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. ** De belastingcapaciteit wordt berekend door de totale woonlasten meerpersoonshuishouden in jaar t te vergelijken met het landelijk gemiddelde in jaar t-1 en uit te drukken in een percentage.

Vanuit het Bestuursakkoord Samen Ommen mag de netto schuld quote niet hoger zijn dan 100%. Dit is gelijk aan de normering van de VNG. Meerjarig blijft Ommen ruim onder de 100%. Voor gemeenten zijn er, in tegenstelling tot het bedrijfsleven, geen harde normen voor wat betreft de solvabiliteit. Ommen kende altijd een vrij lage solvabiliteit en meerjarig is te zien dat deze langzaam omhoog gaat richting de 43% in 2025, wat een positieve ontwikkeling is. Ook de grondexploitatie laat een gunstige ontwikkeling zien. Ommen kent nu thans een relatief grote grondpositie, de komende jaren neemt deze sterk af.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10610444/1