2. Korte terugblik 2025 - (beknopte jaarstukken)
Tekst van het document
Korte terugblik 2025 (Beknopte jaarstukken 2025)
Beknopte jaarstukken 2025
Inhoudsopgave Voorwoord .............................................................................................................................................. 3 Financiële samenvatting ......................................................................................................................... 4 1. JAARVERSLAG ...................................................................................................................................... 7 1.1 Programmaverantwoording.............................................................................................................. 7 1.1.1 Bestuur en bedrijfsvoering......................................................................................................... 7 1.1.2 Economie ................................................................................................................................. 16 1.1.3 Omgevingskwaliteit.................................................................................................................. 19 1.1.4 Samenleving ............................................................................................................................. 32 1.2 Paragrafen .......................................................................................................................................
49 1.2.1 Lokale heffingen ....................................................................................................................... 49 1.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................. 51 1.2.3 Financiering .............................................................................................................................. 54 1.2.4 Grondbeleid ............................................................................................................................. 55 1.2.5 Kapitaalgoederen ..................................................................................................................... 57 1.2.6 Bedrijfsvoering ......................................................................................................................... 60 1.2.7 Verbonden partijen .................................................................................................................. 66 1.2.8 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) .............................................................. 68 2. JAARREKENING ..................................................................................................................................
69 2.1 Balans .......................................................................................................................................... 70 2.2 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ............................... 72 2.3 Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................... 73 Bijlagen.................................................................................................................................................. 74 Incidentele baten en lasten .............................................................................................................. 74
2
Beknopte jaarstukken 2025
Voorwoord Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2025 van de gemeente Ommen aan. Dit document biedt inzicht in onze financiële positie, de behaalde resultaten en de belangrijkste uitdagingen waar wij als gemeente voor staan. Het jaar 2025 stond voor onze organisatie vooral in het teken van de transitie na de definitieve ontvlechting uit de Bestuursdienst Ommen-Hardenberg (BOH) en het vormgeven van nieuwe samenwerkingen met partners. Daarbij lag de focus primair op het waarborgen van een stabiele dienstverlening aan inwoners en bedrijven, met als uitgangspunt dat zij zo min mogelijk hinder zouden ondervinden van de organisatorische veranderingen en de overdracht van taken en verantwoordelijkheden. Tegelijkertijd zijn wij vanzelfsprekend blijven werken aan de verdere ontwikkeling van onze dienstverlening en de doorontwikkeling van onze organisatie. Ondanks, en deels juist dankzij, deze intensieve transitieperiode zijn in 2025 belangrijke resultaten bereikt. Ook financieel sluiten wij het jaar af met een positief resultaat. Daarbij merken wij nadrukkelijk op dat een belangrijk deel van deze middelen betrekking heeft op budgetten die in een later stadium alsnog ingezet zullen worden voor reeds voorziene opgaven en ontwikkelingen. Op het gebied van wonen, economie en leefomgeving zijn concrete stappen gezet.
De vergroening van het centrum is zichtbaar geworden met de realisatie van de herinrichting van het Vrijthof en het Kerkplein. In het sociaal domein zijn belangrijke beleidslijnen ontwikkeld, waaronder de Visie Huis van de Samenleving, de Lokale Educatieve Agenda en de transformatie van de preventieve jeugdaanpak. Tegelijkertijd blijven de financiële vooruitzichten voor gemeenten onzeker. De ontwikkelingen rondom het gemeentefonds, het wegvallen van compensaties en de onzekerheden binnen onder meer het sociaal domein vragen blijvende aandacht en zorgvuldige afwegingen van bestuur en organisatie. Wij blijven deze ontwikkelingen nauwlettend volgend en zetten ons, samen met onder andere de VNG, in voor een eerlijke en structurele financiering van gemeentelijke taken. Ondanks deze onzekerheden blijven wij bouwen aan de toekomst van gemeente Ommen. Niet alleen via concrete projecten en investeringen, maar ook door te investeren in samenwerking, dienstverlening en de verbinding met onze inwoners. De viering van 80 jaar vrijheid in 2025 heeft dat gevoel van saamhorigheid en betrokkenheid treffend onderstreept. Wij danken inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en partners voor hun bijdrage aan de resultaten van 2025 en kijken uit naar de verdere samenwerking in de komende jaren.
3
Beknopte jaarstukken 2025
Financiële samenvatting Hieronder wordt ingegaan op het verloop van het begrotingssaldo en een verklaring op hoofdlijnen gegeven voor het verschil tussen het begrote en het werkelijk resultaat 2025. In de vergadering van november 2024 heeft de raad de begroting 2025 vastgesteld. De begroting 2025 was met € 3.629.000 structureel sluitend. Voor de komende jaren werd ook een positieve ontwikkeling voorzien. Incidenteel werd voor 2025 een tekort voorzien van € -3.536.000. Het begrotingssaldo 2025 is na bedoelde raadsvergadering op de gebruikelijke momenten in de planning en control cyclus bijgesteld. Na de najaarsrapportage 2025 werd voor 2025 een voordelig resultaat begroot van € 1.535.000. De jaarrekening 2025 is afgesloten met een voordelig saldo van € 7.253.000. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de verschillen per programmaonderdeel groter dan € 250.000. Voor de toelichting op deze verschillen verwijzen wij u hier naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten, zoals deze in deze jaarrekening is opgenomen. Bedragen in onderstaande tabel x € 1.000.
4
Programma PRG_1 Bestuur
Taakveld Bestuur
Bedrag -925
PRG_1 Bestuur
Res. van de rekening van baten en lasten
1.535
PRG_1 Bestuur
Beheer overige gebouwen en gronden
-372
PRG_1 Bestuur
Bedrijfsvoering
932
PRG_1 Bestuur
uitkeringen en ov. uitkeringen GF
642
Belangrijkste verklaringen De voornaamste oorzaak betreft een stelselwijziging in de waardering van de voorziening wethouders pensioenen, hetgeen heeft geleid tot een extra dotatie in de voorziening. Betreft het saldo van de geraamde doch niet gerealiseerde onttrekkingen en stortingen in de reserve. Dit saldo maakt onderdeel uit van de bestemming van het rekeningresultaat en wordt bij de vaststelling van de jaarrekening nader toegelicht en verwerkt via de resultaatbestemming. Er heeft een correctie plaatsgevonden op de historische boekwaarde van gronden bestemd voor inbreng in de grondexploitatie De Rotbrink en er zijn aanvullende kosten gemaakt voor overdracht van vastgoedwerkzaamheden vanuit de gemeente Hardenberg. Aan de batenkant zijn meeropbrengsten gerealiseerd op interne doorbelastingen huisvesting en op huisvesting van de crisisopvang in het gemeentehuis. Aan de lastenkant zijn lagere lasten gerealiseerd op de loonsom, als gevolg van niet bestede incidentele middelen en tijdelijke budgetreserveringen. Daarnaast zijn budgetten voor cursussen en congressen en voor overdrachtskosten/robuustheid niet volledig benut. Waarvoor overheveling naar 2026 wordt voorgesteld. Dit voordeel is het resultaat van nacalculaties over 2023 (€ 162.000), nacalculaties over 2024 (€ 252.000) en bijstellingen over 2025 (€ 228.000).
De begroting was bijgewerkt tot en met de septembercirculaire 2025.
Beknopte jaarstukken 2025 Programma PRG_1 Bestuur
Taakveld Overige baten en lasten
Bedrag 791
PRG_3 – Omgevingskwaliteit
Riolering
285
PRG_3 – Omgevingskwaliteit
Milieu beheer
-396
PRG_3 – Omgevingskwaliteit
Grond exploitatie (nietbedrijventerreinen) Wonen en bouwen
-731
PRG_4 Samenleving
Onderwijs huisvesting
345
PRG_4 Samenleving
Onderwijs beleid en leerlingzaken
370
PRG_4 Samenleving
Sportacco mmodaties
357
PRG_3 – Omgevingskwaliteit
-501
Belangrijkste verklaringen Er zijn diverse niet-begrote incidentele opbrengsten ontvangen, waaronder de eindafrekening Hardenberg. Daarnaast zijn budgetten bij maatschappelijke initiatieven, de eindafrekening van overheadkosten Hardenberg en de toerekening van personeelskosten aan de opvang van Oekraïense vluchtelingen niet volledig benut, wat heeft geleid tot lagere lasten dan begroot. Het jaar 2025 is een opstartjaar geweest voor de nieuwe uitvoerende partij van het rioolonderhoud. Door vertraging in de overdracht van gegevens en de opstart van werkzaamheden konden niet alle geplande onderhoudsopdrachten worden uitgevoerd. De Omgevingsdienst IJsselland heeft in de laatste periode van 2025 meer inzet gepleegd op handhaving dan was opgenomen in de jaaropdracht, hetgeen heeft geleid tot een onvoorziene kostenoverschrijding. Dit resultaat is het saldo van hogere lasten en hogere baten binnen de grondexploitaties. Voor een nadere toelichting op de afzonderlijke grondexploitaties wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid in de jaarstukken 2025. Aan de batenkant is sprake van een lager dan geraamde legesinkomsten bouw- en sloopvergunningen, mede als gevolg van de inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb). Aan de lastenkant zijn de uitvoeringskosten bouw- en omgevingstaken via de Omgevingsdienst IJsselland hoger uitgevallen dan begroot.
Hiertegenover staan lagere lasten op diverse projecten, waarvoor voorstellen tot budgetoverheveling naar 2026 zijn ingediend. Aan de batenkant is een voordeel gerealiseerd, doordat een subsidie voor ventilatie in schoolgebouwen is ontvangen. Aan de lastenkant zijn diverse projecten in 2025 niet of deels uitgevoerd en worden overgeheveld naar 2026, waaronder tijdelijke huisvesting Kindplein Oost en de functionele verbetering van verouderde schoolgebouwen. De voornaamste oorzaak betreft lagere lasten op de SiSaregeling voor onderwijsachterstandenbeleid, doordat subsidie-uitbetalingen niet volledig tot besteding zijn gekomen. Tevens zijn de kosten voor leerlingenvervoer lager uitgevallen, als gevolg van kritischer beoordeling van aanvragen aan de voorkant van het proces. De voornaamste verklaring betreft de geothermieinstallatie in de Carrousel, die al geruime tijd buiten gebruik is. Het hiervoor geraamde herstelbudget en het budget voor groot onderhoud zijn niet in 2025 besteed. Hiervoor worden voorstellen tot budgetoverheveling naar 2026 gedaan.
5
Beknopte jaarstukken 2025 Programma PRG_4 Samenleving
Taakveld Samen kracht en burger participatie
Bedrag 2.200
PRG_4 Samenleving PRG_4 Samenleving
Inkomens regelingen Hulpmiddel en en diensten (WMO)
1.016
PRG_4 Samenleving
Huishoudel ijke hulp (WMO)
307
PRG_4 Samenleving
Dag besteding (WMO)
298
PRG_4 Samenleving
Beschermd wonen (WMO)
747
Overig < 250k Totaal
6
426
-72 7.253
Belangrijkste verklaringen Dit voordeel wordt in hoofdzaak verklaard door de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Een vanuit 2024 overgeheveld budget van € 1.354.000 is beschikbaar gesteld voor toekomstige uitgaven. Tevens is in 2025 een nabetaling van het Rijk ontvangen van € 479.000 over het jaar 2024. Voorts zijn € 380.000 meer baten ontvangen op crisis noodopvang voor vluchtelingen, waarbij de bijbehorende lasten in andere taakvelden zijn verantwoord. Aan de batenkant is een hogere rijksbijdrage ontvangen voor bijstand en inkomensvoorzieningen (€ 1.100.000). De inzet van WMO-hulpmiddelen kan per jaar sterk fluctueren. In 2025 zijn aanzienlijk minder hulpmiddelen ingezet dan begroot, hetgeen heeft geleid tot € 300.000 lagere lasten. Hoewel bij de Najaarsnota 2025 op basis van landelijke trends een structurele budgetophoging is doorgevoerd, is de verwachte toename bij de jaarrekening 2025 nog niet zichtbaar. Daarnaast zijn alle eigen bijdragen voor taxivervoer en WMO op dit taakveld geboekt, hetgeen een voordeel van € 125.000 op de baten verklaart. De feitelijke kostenstijging die op basis van landelijke trends werd voorzien en aanleiding was voor een structurele budgetophoging bij de Najaarsnota 2025, is bij de jaarrekening 2025 nog niet zichtbaar. Het realisatiepatroon wijkt daarmee af van de trend van de afgelopen jaren.
Enerzijds zijn als gevolg van de nieuwe aanbesteding van WMO-contracten 2026 reeds in 2025 lagere tarieven gehanteerd, anderzijds is de verwachte toename in zorggebruik op basis van landelijke trends bij de jaarrekening 2025 nog niet tot uiting gekomen, ondanks de structurele budgetophoging die hiervoor bij de Najaarsnota 2025 was doorgevoerd. De voornaamste verklaring betreft een eindafrekening over 2025 van de Regio Zwolle, op basis waarvan een nabetaling van € 978.000 is ontvangen. Hiertegenover staat een nadeel van € 244.000 als gevolg van een lager dan geraamd aantal inwoners in beschermd wonen. Resterende afwijkingen.
Beknopte jaarstukken 2025
1. JAARVERSLAG 1.1 Programmaverantwoording 1.1.1 Bestuur en bedrijfsvoering Inleiding Dit programma draait om onze rol en ons takenpakket die wij als gemeente hebben en hoe wij daarop ons bestuur en onze bedrijfsvoering inrichten. Die rol en het takenpakket zijn de afgelopen jaren flink veranderd door steeds snellere en grotere ontwikkelingen. Aan de ene kant verandert de vraag uit de samenleving: de Nederlanders zijn mondiger, beter geïnformeerd en digitaler. Aan de andere kant is onze klassieke rol als overheid die ‘voor haar burgers zorgt’ steeds minder gewenst en houdbaar. Daardoor verschuift onze rol naar die van regisseur en netwerkpartner. Daarin werken we, waar mogelijk, vanuit zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid van onze inwoners. En helpen we als partners met het uitvoeren van goede oplossingen. Ook krijgen we steeds meer grotere en ingewikkeldere taken. Denk alleen al aan de decentralisaties in het sociaal domein en de uitwerking daarvan. We hebben als gemeente de blijvende verantwoordelijkheid om grip te houden op ons werk en onze (financiële) resultaten. Kortom, er wordt veel gevraagd van ons verandervermogen. De ontvlechting uit de Bestuursdienst OmmenHardenberg (BOH) en herstart als organisatie per 1 januari 2019 grepen wij aan om hier flinke stappen in te zetten.
Denk hierbij aan: • Bedrijfsvoering • manieren van werken • ondersteuning • planning & control Wij maken zo een relatief kleine regie-/netwerkgemeente die als organisatie veel taken door andere partijen laat doen. Wij noemen dit het Ommen 4.0-model. De basis hiervan hebben we beschreven in de 'Houtskoolschets Ommen 4.0'. Om dit model concreet en succesvol te maken, werken we de komende jaren bewust aan deze organisatieontwikkeling. We willen daarin ook een kweekvijver en experimenteercentrum zijn voor jong talent. Bestuurlijke prioriteiten 1. Het op orde brengen van de dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven. 2. Het verder ontwikkelen van de organisatie Ommen 4.0 Wat willen we bereiken 1. Bedrijfsvoering • Optimaliseren en verbeteren van de dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven; • een gemeente die zelf inspeelt op nieuwe ontwikkelingen en haar taken goed kan (laten) vervullen; • versterken en doorontwikkelen van de organisatie Ommen 4.0 waarmee we ons richten op een betere dienstverlening aan inwoners en bedrijven; • realiseren van gemeentelijk vastgoed dat jarenlang mee gaat en bij de organisatie past. 2. Bestuur • Besturen vanuit een verbindende, behulpzame en faciliterende stijl.
7
Beknopte jaarstukken 2025 3. Treasury • Zorgen voor een meerjarig sluitende begroting; • voorkomen of beperken dat inwoners en bedrijven meer belasting gaan betalen.
Depla-indicatoren Eenheid
Periode
Bron
Nederland
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden In Euro's 2025 COELO 957 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden In Euro's 2025 COELO 1050
Ommen
< 25000 inwoners
814
996
843
1091
Doelstellingen Naam Bestuur en bedrijfsvoering Bestuur Audio Visuele installatie raadzaal Actualisering rechtspositie raads- en commissieleden Bedrijfsvoering Viering 80 jaar vrijheid voor ons Door ontwikkelen dienstverlening en uitvoering duidelijke taal Robuuste organisatie inclusief “Ommen op weg naar 2030 en verder”
8
Status
Toelichting
2025 was het eerste jaar na de ontvlechting en stond in het teken van transitie, waarin de focus bewust heeft gelegen op het laten functioneren van de organisatie en het waarborgen van de continuïteit. Niet alle voorgenomen maatregelen konden in dit eerste jaar worden gerealiseerd, wat past bij de gekozen fasering en de context van de overgang. Investeringen in lange termijn ontwikkeling en talentontwikkeling zijn beperkt ingevuld en grotendeels binnen het reguliere werk opgepakt. Daartegenover zijn noodzakelijke structurele versterkingen, met name op het gebied van financiën en ICT, wel gerealiseerd en is de benodigde ICT-apparatuur ingezet. De organisatie is hiermee in de basis versterkt, maar is de doelstelling nog niet gehaald en is verdere doorontwikkeling van robuustheid in de komende jaren noodzakelijk.
Beknopte jaarstukken 2025
Bestuur Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Bestuur Bestuur Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 62 -1.241 -1.179
Begroot na wijziging 62 -1.336 -1.274
Jaarrekening
Verschil
-0 -2.199 -2.199
-62 -863 -925
Baten Voorziening Wethouderspensioen (nadeel € 62.000 EUR) In de begroting is een bedrag opgenomen van circa €62.000 voor onttrekking in de voorziening wethouders. Dit jaar heeft echter een dotatie plaatsgevonden.
Lasten Voorziening Wethouderspensioen (nadeel € 744.000 EUR) In 2025 is een stelselwijziging doorgevoerd. Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers over naar het nieuwe pensioenstelsel van ABP. Gemeenten zijn door de commissie BBV geadviseerd om de voorziening hierop af te stemmen. Dit heeft geleid tot een extra dotatie aan de voorziening pensioen wethouders. Projectleiding en technische begeleiding Audiovisuele installatie Raadszaal (nadeel € 55.000 EUR) In 2025 is uitvoering gegeven aan de audiovisuele installatie in de raadszaal. Deze kosten zijn in overeenstemming met het raadsbesluit uitgevoerd, waarbij de raming abusievelijk niet is overgenomen. Extra bestuurslasten in verband met vervanging (nadeel € 65.000 EUR) Als gevolg van tijdelijke vervanging binnen het bestuur zijn aanvullende lasten gemaakt om de continuïteit van bestuurstaken te waarborgen.
9
Beknopte jaarstukken 2025
Beheer gebouwen en gronden Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Beheer overige gebouwen en gronden Beheer overige gebouwen en gronden Saldo
Baten / lasten Baten
Begroot primitief 153
Begroot na wijziging 153
Jaarrekening
Verschil
454
301
Lasten
-590
-553
-1.226
-673
-437
-399
-772
-372
Baten Verkoop Hammerweg (voordeel € 300.000) Door verkoop pand Hammerweg is een eenmalig voordeel ontstaan op de baten van €300.000 waarbij de boekwaarde voor het zelfde bedrag in de lasten is opgenomen.
Lasten Huize Het Laer (voordeel € 250.000) Dit bedrag komt uit het Perspectiefgesprek voor de Kadernota 2025. Er ligt een voorstel tot overheveling naar 2026. Afschrijving (nadeel € 300.000) Door verkoop pand Hammerweg is het pand afgeboekt en hierdoor zijn de afschrijvingen als kosten genomen. Waarbij de opbrengst van de verkoop terug te vinden is onder de baten. Inhuur en software (nadeel €100.000) In de uitvoering zijn meer kosten gemaakt door overdracht werkzaamheden Hardenberg met betrekking tot vastgoed. Afschrijving Boekwaarde Rotbrink (nadeel €465.000) Op de materiële vaste activa stond een historisch bedrag van € 465.000 dat betrekking had op gronden die bestemd waren voor inbreng in de grondexploitatie De Rotbrink. Bij de herziening van de grondexploitatie is vastgesteld dat alle gronden reeds zijn ingebracht en dat een administratieve verwerking hiervan in 2020/2021 achterwege is gebleven. Het bedrag is in dit verslagjaar als correctie afgeboekt, daar het geen reële waarde meer vertegenwoordigt en inpassing binnen de vigerende grondexploitatie financieel niet haalbaar is. Diverse Posten (nadeel €58.000) Overige diverse afwijkingen tellen op tot een nadeel van €58.000
10
Beknopte jaarstukken 2025
Bedrijfsvoering Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 505 -13.211 -12.707
Begroot na wijziging 78 -11.989 -11.911
Jaarrekening
Verschil
411 -11.391 -10.980
333 598 932
Baten Huisvesting DOEK Ommen (voordeel €100.000) Bij interne doorbelastingen hebben we meer opbrengsten en dat komt door de verdeling op werkelijke basis. Huisvesting Crisisopvang (voordeel €231.000) Binnen het gemeentehuis hebben we in 2025 meer opbrengsten gerealiseerd dan begroot.
Lasten Structurele loonsom Griffie (nadeel € 61.000 EUR) De kostenplaats Griffie laat een overschrijding zien van 61 duizend euro. Deze afwijking wordt veroorzaakt door een structurele onjuiste toerekening van loonkosten in voorgaande jaren, waarbij de loonsom van één medewerker ten laste van de centrale loonsom is gebracht in plaats van de Griffie. De structurele loonsom voor de griffie is onvoldoende begroot. Dit veroorzaakt de overschrijding van € 61.000. Tegenover het nadeel zit er op andere loonsomposten een voordeel. Doorbelasting ICT (nadeel €100.000) Er is een nadeel doorbelasting ICT vanuit de doorbelasting die op rekeningbasis per saldo neutraal is, omdat op andere plekken in de begroting voordelen ontstaan. Loonsom (voordeel €300.000) De overschrijding op de Griffie heeft een structureel karakter en vloeit voort uit een eerdere onjuiste kostentoerekening. De onderschrijding op de personele lasten bedraagt per saldo circa € 300.000 en wordt hoofdzakelijk verklaard door niet bestede incidentele middelen, tijdelijke budgetreserveringen en niet geraamde baten. Het totaalbeeld van de personele lasten is daarmee positief. Robuustheid (voordeel €250.000) Voor overdrachtskosten(robuustheid), met name herstelwerkzaamheden archief, wordt voorgesteld deze middelen over te hevelen naar 2026, aangezien deze werkzaamheden in 2025 niet zijn uitgevoerd.
Budgetten cursussen/congressen/organisatie (voordeel €200.000) Er is een lagere realisatie van het budget cursussen/congressen/organisatie van circa 2 ton.
11
Beknopte jaarstukken 2025
Treasury Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Treasury Treasury Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 292 -142 150
Begroot na wijziging 757 -392 365
Jaarrekening
Verschil
881 -452 429
123 -60 64
Baten Rente en Dividend (voordeel €114.000) Het verschil wordt in hoofdzaak veroorzaakt door hogere renteopbrengsten rekening-courant (Schatkistbankieren) en hoger dan geraamde dividendopbrengsten.
Lasten Rente Investeringen (nadeel €60.000) Het verschil wordt veroorzaakt door een nadeel op de rentelasten.
OZB Woningen Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel OZB woningen OZB woningen Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 2.597 -10 2.587
Begroot na wijziging 2.632 -0 2.632
Jaarrekening
Verschil
2.683 -27 2.656
51 -27 24
Baten OZB opbrengsten (voordeel €51.000) De OZB‑opbrengst woningen 2025 valt hoger uit dan begroot omdat de werkelijke WOZ‑stijging (5,13%) duidelijk hoger was dan de geraamde stijging (4,27%), waardoor de belastingbasis groter werd dan vooraf ingeschat.
Lasten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
12
Beknopte jaarstukken 2025
OZB niet-woningen Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel OZB niet-woningen OZB niet-woningen Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 1.907 -39 1.868
Begroot na wijziging 1.907 -39 1.868
Jaarrekening
Verschil
1.894 -24 1.870
-13 14 2
Begroot primitief 119 -81 38
Begroot na wijziging 119 -81 38
Jaarrekening
Verschil
124 -76 48
5 5 10
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Belastingen overig Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Belastingen overig Belastingen overig Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
13
Beknopte jaarstukken 2025
Algemene uitkering Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel OMM.uitkeringen en ov. uitkeringen GF OMM.uitkeringen en ov. uitkeringen GF Saldo
Baten / lasten Baten
Begroot primitief 43.664
Begroot na wijziging 46.194
Jaarrekening
Verschil
46.836
642
Lasten
-218
-0
-0
0
43.446
46.194
46.836
642
Baten Algemene Uitkering (voordeel €642.000) De begroting 2025 is bijgewerkt tot en met de septembercirculaire 2025. Daarnaast zijn er nog enkele bijstellingen m.b.t. de jaren 2023, 2024 en 2025 geweest. Per saldo hebben die tot een voordeel van €642.000 geleid. Verklaring op hoofdlijnen: -Nacalculatie 2023 (wijziging uitkeringsfactor en OZB capaciteit) €162.000 -Nacalculatie 2024 (wijziging uitkeringsfactor en sociaal domein) € 252.000 -2025 (wijziging fysieke componenten en specifieke uitkeringen) € 228.000
Lasten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
14
Beknopte jaarstukken 2025
Overige baten en lasten Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Overige baten en lasten Overige baten en lasten Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief -0 -4.236 -4.236
Begroot na wijziging -0 -1.279 -1.279
Jaarrekening
Verschil
403 -891 -488
403 388 791
Baten Materieel (voordeel €140.000) Eindafrekening Hardenberg materieel wat leidt tot een eenmalige baten. Verkeersveiligheid (voordeel €126.000) Eenmalige incidentele baten op verkeersveiligheid die niet begroot is. Overige Baten (voordeel €140.000) Diverse baten die niet begroot zijn.
Lasten Onderhoud Software (nadeel €66.000) Deze post komt voort uit een niet begrote onderhoudskosten voor software. Dotatie Voorziening Verlof (nadeel €111.000) Dotatie voorziening verlof wordt met ingang van 2025 verhoogd met €111.000 in verband met het treffen van een voorziening voor een behoorlijk aantal bovenwettelijke verlofuren van de medewerkers. Deze voorziening is nu in overeenstemming met de richtlijnen van de commissie BBV. Maatschappelijk initiatieven (voordeel € 147.500) Het totale budget voor maatschappelijke initiatieven bedraag voor 2025 € 538.500 (Structureel: € 259.000 / Incidenteel: € 279.500). Over 2025 is voor € 391.000 uitgegeven aan maatschappelijke initiatieven. Dit levert in 2025 een voordeel op van € 147.500. Eindafrekening overhead definitief Hardenberg (voordeel €121.000) Bij de eindafrekening splitsing Hardenberg zijn de overheadkosten dubbel doorberekend en deze worden in 2025 verrekend. Toerekening personeelskosten aan opvang Oekraïners (voordeel €302.000) Deze post komt voort uit een niet begrote doorbelasting.
15
Beknopte jaarstukken 2025
1.1.2 Economie Inleiding Een aantrekkelijke plek om te wonen, werken en leven en gastvrijheid in een groene, kwalitatief hoogwaardige omgeving vormen het fundament voor deze groei. Daarom investeren we als gemeente in: • hoogwaardige woonmilieus • een aantrekkelijk centrum • aantrekkelijke vestigingslocaties voor bedrijven en diensten • goede bereikbaarheid • een gevarieerd recreatief aanbod Met Agro & Food, de vrijetijdseconomie, bedrijvigheid (denk bijvoorbeeld aan industrie en bouwbedrijven), zorg en dienstverlening beschikt Ommen over meerdere krachtige pijlers die haar economische groei steunen en vormgeven. De verbindingen en samenwerkingen (crossovers) tussen die verschillende pijlers bepalen steeds meer de ontwikkeling van onze lokale economie. Bestuurlijke prioriteiten Het realiseren van de ambities en opgaven uit de ‘Omgevingsvisie Ommen, Ommen Jouw Toekomst’. Wat willen we bereiken 1. Centrum • Realiseren van een krachtig en gezond centrum 2. Bedrijventerreinen • Behouden van voldoende ruimte zodat bedrijven uit Ommen en omgeving kunnen starten op bedrijventerreinen die klaar zijn voor de toekomst en van hoge kwaliteit zijn. 3. Vrijetijdseconomie • Behouden van de plek als topspeler toerisme en recreatie; • verlengen van het toeristenseizoen mogelijk maken. 4.
Landbouw en Agrofood • Bieden ontwikkelruimte aan; • behouden een toekomstbestendige landbouw, ook als belangrijke bewoners en gebruikers van een gezond landelijk gebied.
Depla-indicatoren Eenheid
Periode
Bron
Ommen
Nederland
< 25000 inwoners
Vestiging van bedrijven Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tm 64 jaar
2024
LISA
201,1
191,4
195,4
16
Beknopte jaarstukken 2025
Doelstellingen Naam Economie Economische promotie Economische beleidsvisie Uitvoeren programma vitale vakantieparken Ontwikkelperspectieven Omgevingsvisie Ommen
Status
Toelichting
Door onduidelijkheid en wijziging van de landelijke koers op het landbouwbeleid en de mogelijke gevolgen daarvan op provinciaal niveau, is de uitwerking van de perspectieven niet opgepakt in 2024. Er is besloten om de ontwikkelingen niet langer af te wachten. In het najaar 2025 is het plan van aanpak vastgesteld voor de uitwerking van de ontwikkelperspectieven en is een externe partij gecontracteerd voor de uitvoering. In januari 2026 wordt gestart met de uitvoering van het plan, waarnaar de ontwikkelperspectieven in samenspraak met partners en belanghebbenden worden opgesteld. We verwachten in Q1 2027 de ontwikkelperspectieven bestuurlijk vast te kunnen stellen.
Evalueren en actualiseren Rood voor Rood beleidsregels Actieplan Gastheerschap Recreatie Ommen Fysieke bedrijfsinfrastructuur Uitvoeren centrumplan
Economische promotie Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Economische promotie Economische promotie Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 2.068 -251 1.818
Begroot na wijziging 2.018 -358 1.660
Jaarrekening
Verschil
2.047 -348 1.699
29 10 39
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
17
Beknopte jaarstukken 2025
Bedrijvenloket en regelingen Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Saldo
Baten / lasten Baten
Begroot primitief 23
Begroot na wijziging 23
Jaarrekening
Verschil
20
-3
Lasten
-212
-298
-206
92
-189
-275
-185
90
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Stationsgebiedsvisie (voordeel €35.000) Dit project is niet uitgevoerd in 2025 en wordt bij de jaarrekening overgeheveld naar 2026. Overig Beleid (voordeel €36.000) Overig beleid wat primair begroot is maar niet uitgevoerd. Diverse Posten (voordeel €21.000) Overige diverse afwijkingen tellen op tot een voordeel van €21.000
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Fysieke bedrijfsinfrastructuur Fysieke bedrijfsinfrastructuur Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 691 -741 -50
Begroot na wijziging 691 -704 -13
Jaarrekening
Verschil
102 -138 -36
-590 566 -23
Saldo van baten en lasten Rotbrink (nadeel €7.000) Het resultaat van grondexploitatie Rotbrink is de ingeschatte winstneming met €7.000 afgenomen. Diverse Posten (nadeel €16.000) Overige diverse afwijkingen tellen op tot een nadeel van €16.000.
18
Beknopte jaarstukken 2025
1.1.3 Omgevingskwaliteit Inleiding Het programma Omgevingskwaliteit gaat over onze zorg voor de stedenbouwkundige, architectonische, ecologische, cultuurhistorische, landschappelijke en ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving van mens en dier. Verschillende onderdelen beïnvloeden die kwaliteit, zoals: • water-, bodem- en luchtkwaliteit • gezondheid van de leefomgeving (milieuaspecten zoals geluid, trilling, straling, afval en uitstoot van gassen) • (water)veiligheid • klimaatadaptatie (verdroging, vernatting) • biodiversiteit Wij gebruiken een bredere definitie voor omgevingskwaliteit dan de AmvB’s (Algemene Maatregel van Bestuur) die bij de Omgevingswet verplicht zijn. Gezondheid, veiligheid en functionaliteit vallen volgens de toelichting bij de wet buiten die definitie. Terwijl in het ‘Besluit kwaliteit leefomgeving’ (juli 2018) gezondheid, veiligheid en ruimtelijke kwaliteit juist wel als belangrijke zorg van de overheid worden benoemd. Die bredere definitie past beter bij ons doel van 'volop ruimtelijke kwaliteit'. Bestuurlijke prioriteiten Het realiseren van de ambities en opgaven uit de ‘Omgevingsvisie Ommen, Ommen Jouw Toekomst’. Wat willen we bereiken 1.
Wonen en Bouwen • Ommenaren die dat willen de kans geven om in Ommen of de kernen te (blijven) wonen; • vergroten van de mogelijkheden voor ouderen en starters op de woningmarkt; • stimuleren van de bouw van premantelzorgwoningen; • bieden van flexibele huisvesting voor specifieke doelgroepen; • ruimte bieden voor woningbouw in de kernen via onder meer CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap). 2. Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) • Opties actiever grondbeleid in kaart brengen en verkrijgen van meer regie op accenten in woningbouwopgaven. 3. Verkeer en Vervoer • Ommen bereikbaar houden en maken via openbaar vervoer, fiets en auto; • versterken van de kwaliteit van de bestaande infrastructuur. 4. Ruimtelijke ordening • Borgen van een gezonde en veilige leefomgeving voor onze inwoners en bezoekers; • bieden van ontwikkelkansen voor een gezond landelijk gebied; • goed zorgen voor de kernwaarden natuur, landschap en erfgoed. 5. Openbare orde en veiligheid • Ommen veilig en gezond houden voor onze inwoners en bezoekers.
19
Beknopte jaarstukken 2025
6. Duurzaamheid en milieubeheer • Als gemeente, samen met onze inwoners, actief inspelen op de verschillende grote opgaven; • inwoners en bedrijven aanmoedigen om energie te besparen, als eerste stap in de energietransitie. • mogelijkheden bieden aan mensen met weinig geld om deel te nemen in de energie- en warmtetransitie.
Depla-indicatoren Eenheid
Periode
Bron
Ommen
Diefstal uit woning Aantal per 1.000 2024 CBS 1,6 inwoners Geweldsmisdrijven Aantal per 1.000 2024 CBS 3,2 inwoners Hernieuwbare elektriciteit %. 2022 RWS 14,0 Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 2024 BAG/ABF 13,1 woningen Totaal huishoudelijk afval KG per inwoner 2024 CBS 577 Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag Aantal per 1.000 2024 CBS 3,9 inwoners Verwijzingen Halt Aantal per 1.000 2024 Halt 13 jongeren Winkeldiefstallen Aantal per 10.000 2024 Politie 8,41 inwoners
Nederland
< 25000 inwoners
1,2
1,1
4,3
2,6
32,5
45,7
8,4
8,6
456
504
5,7
3,6
9
9
21,72
8,52
Doelstellingen Naam Omgevingskwaliteit Openbare orde en veiligheid Uitvoering van het uitvoeringsprogramma Veiligheid 2023-2026 Toezicht in het kader van veilige vakantieparken
20
Status
Toelichting
In 2025 hebben er controles plaatsvonden met BOA's en politie op drie parken. Daarnaast is er door verkoop van een recreatiepark en inzet van de nieuwe eigenaren samen met politie en gemeente op dit moment op dit park geen actieve handhaving meer nodig. Hier zijn geen aanvullende middelen voor nodig geweest.
Beknopte jaarstukken 2025 Naam
Verkeer en vervoer Aansluiting Ommerkanaal Balkerweg
Status
Toelichting In 2026 zullen de middelen ingezet worden voor reguliere (preventieve) controles op recreatieparken.
Uit onderzoek in 2025 is gebleken dat de rest levensduur van de brug nog 30 jaar is. Er is wel groot onderhoud nodig. Hiermee kan de realisatie van de herinrichting van het kruispunt verder in gang gezet worden. De uitvoering zal naar verwachting in het voorjaar van 2026 plaatsvinden.
Continueren versterken fietsinfrastructuur. Realisatie verkeerstructuur Ommen
Realiseren extra fietstunnel Slagenweg / Balkerweg
Opstellen gebiedsvisie Stationsomgeving inclusief mobiliteit
Uitvoering verkeersveiligheid Vlierlanden als uitkomst van Verkeersplan Ommen Oost Het actualiseren en digitaliseren van de wegenlegger. Rolstoelpad Bollemaat Openbaar Groen Het opstellen van een handboek openbare ruimte. Duurzaamheid en milieubeheer Uitvoeren duurzaamheidsprogram ma / Transitievisie warmte
Het participatieplan voor de verdere uitwerking is vastgesteld. De uitwerking van het Voorlopig ontwerp naar Definitief ontwerp is voor een aantal deelprojecten uitgevoerd. Voor een aantal deelprojecten is dit in gang gezet en ná participatie wordt dit definitief. Parkeeronderzoek centrum is uitgevoerd. Ten aanzien van stikstof is overleg met de provincie gestart. De website is geactualiseerd. Daadwerkelijke realisatie van maatregelen wordt gefaseerd uitgevoerd. In 2025 heeft een nadere uitwerking plaatsgevonden van de inpassing van de tunnel. Deze resultaten zijn in 2025 aan de Raad gepresenteerd. Er heeft in 2025 besluitvorming plaatsgevonden in de raad over het voorlopig ontwerp. Dit wordt medio 2026 verder uitgewerkt conform dit besluit. De ontwikkeling van de stationslocatie als regio-hub is succesvol ingebracht in het regionale verband. Dit geeft nu de mogelijkheid om breder naar de opgaven hier te kijken.
Er is een opdracht geformuleerd. In augustus heeft een startbijeenkomst plaatsgevonden. In 2026 wordt het handboek afgerond.
21
Beknopte jaarstukken 2025 Naam Stimuleren biodiversiteit Wonen en bouwen Uitwerking gebiedsprocessen PPLG Vechtdal Implementatie Omgevingswet (conform Spoorboekje) Vaststellen Woonzorgvisie Vervolg Woonaddendum
Status
Toelichting
Adviesbureau Companen heeft opdracht gekregen voor het opstellen van een woonzorgvisie. Opstelling visie is gepland in 2026.
Crisisbeheersing en brandweer Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Crisisbeheersing en brandweer Crisisbeheersing en brandweer Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 71 -1.751 -1.680
Begroot na wijziging 71 -1.751 -1.680
Jaarrekening
Verschil
85 -1.797 -1.713
14 -47 -33
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Overige kleine afwijkingen (nadeel €47.000) Bij interne doorbelastingen hebben we meer kosten en dat komt door de verdeling op werkelijke basis.
22
Beknopte jaarstukken 2025
Openbare orde en veiligheid Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 294 -187 106
Begroot na wijziging 294 -469 -175
Jaarrekening
Verschil
529 -676 -146
236 -207 29
Baten Huuropbrengsten DOEK (voordeel €236.000) Bij interne doorbelastingen hebben we meer opbrengsten en dat komt door de verdeling op werkelijke basis.
Lasten Integrale veiligheid (nadeel €207.000) In het kader van het Uitvoeringsprogramma veiligheid en de opvolging van het Rekenkameronderzoek naar ondermijning zijn verdere stappen gezet in het versterken van de aanpak van openbare orde en veiligheid en in inbedding hiervan in de gemeentelijke organisatie. Mede door de inzet van een extern adviesbureau is gewerkt aan het verder inrichten en verbeteren van de werkprocessen binnen het domein openbare orde en veiligheid. Daarnaast is rondom de Ommer Bissingh extra ingezet op capaciteit, toezicht en veiligheidsmaatregelen. Ook is gestart met de voorbereiding en inrichting van de processen rondom de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE). Hierdoor zijn de uitgaven binnen dit taakveld hoger uitgevallen dan oorspronkelijk begroot.
Verkeer en vervoer Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 93 -4.379 -4.286
Begroot na wijziging 93 -4.237 -4.144
Jaarrekening
Verschil
222 -4.353 -4.131
129 -116 13
Baten Wegen (voordeel €146.000) Binnen deze onderhoudsmaatregelen zijn er tevens verkeersmaatregelen uitgevoerd, waarvoor de Provincie subsidie verleend. Deze was begroot binnen het onderhoud, maar niet opgenomen in de begroting. Het gaat om 96.000 euro, welke ten gunste komt aan de overschrijding op wegenonderhoud, aangezien dit werk daar ook is uitgevoerd.
23
Beknopte jaarstukken 2025 Door de energietransitie is er sprake van meer werkzaamheden en aanleg van kabels en leidingen. Er is daardoor een toename te zien in het aantal vergunningen dat wordt verleend. In 2025 waren er meer dan 50.000 euro inkomsten ten opzichte van hetgeen begroot was. Diverse Posten (nadeel €17.000) Overige diverse afwijkingen tellen op tot een nadeel van €17.000.
Lasten Wegen (nadeel €310.000) In 2025 is de gemeente Ommen gestart met een adviesbureau om het wegenonderhoud uit te voeren. Binnen de beschikbare middelen van Ommen is er een budget voor de aanleg van bermversteviging (krediet) en een budget voor klinker- en asfaltonderhoud (structureel). Hoewel deze budgetten los van elkaar staan, is dit onterecht als een geheel gezien. Door tegenvallers en noodzaak in het wegenonderhoud, is er op het gebied van bermversteviging 330.000 euro minder uitgegeven en is er op het gebied van wegenonderhoud sprake van een overschrijding van 410.000 euro (uitgaande dat 100.000 euro nog wordt overgeboekt naar het krediet bermversteviging 2025). Hoewel per saldo de overschrijding beperkt is tot 80.000 euro, is dit boekhoudkundig niet zodanig te verwerken. Er is gestart met het opstellen van het handboek openbare ruimte en de aanleg van bewegwijzering voor monumenten in 2025 echter deze worden in 2026 gerealiseerd (incidenteel 100.000 euro). Hiervoor is een budgetoverheveling opgesteld. Zolang hierop niet is besloten is dit een voordeel in 2025. Verkeer en vervoer (voordeel €50.000) In 2025 is het ingenieursbureau Sweco gestart voor de gemeente Ommen. Het jaar 2025 heeft in teken gestaan van enerszijds ad hoc werken, maar ook van het inrichten. Dit is vanuit een taakstellend budget uitgevoerd.
Om de ontwikkeling verder door te maken, gaan we in 2026 van dit ontwikkelbudget een nieuwe integraal beheerplan openbare ruimte opstellen, ook wel IBOR genoemd. Dit is inmiddels ook aan de raad toegezegd en vandaar dat er een budgetoverheveling van 50.000 is voorgesteld. Zolang hiertoe nog niet besloten is is dit een financieel voordeel in 2025. Openbare verlichting (voordeel €194.000) De energielasten voor openbare verlichting vallen lager uit dan begroot. Het gaat om 194.000 euro. Ruimte voor de Vecht (nadeel €59.000) Het bedrag was niet goed begroot. Voorheen viel dit onder de werkzaamheden die Hardenberg nog voor Ommen uitvoerde. Sinds de volledige overgang daarvan naar Ommen, is het budget tussen wal en schip gevallen.
24
Beknopte jaarstukken 2025
Parkeren Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Parkeren Parkeren Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief -0 -6 -6
Begroot na wijziging -0 -6 -6
Jaarrekening
Verschil
3 -6 -3
3 0 3
Begroot primitief 21 -51 -30
Begroot na wijziging 21 -81 -60
Jaarrekening
Verschil
25 -23 2
3 58 61
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Recreatieve havens Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Recreatieve havens Recreatieve havens Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Recreatieve havens (voordeel €30.000) Voorgesteld wordt budget voor herstel van de damwand voor het pontje over de Vecht in Varsen over te hevelen naar 2026 aangezien de werkzaamheden in 2026 plaatsvinden. Totdat hierop besloten is vormt dit een voordeel van € 30.000 in 2025. Diverse Posten (voordeel €30.000) Overige diverse afwijkingen die begroot zijn maar minder kosten gemaakt.
25
Beknopte jaarstukken 2025
Openbaar vervoer Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Openbaar vervoer Saldo
Baten / lasten Lasten
Begroot primitief -22 -22
Begroot na wijziging -83 -83
Jaarrekening
Verschil
-54 -54
29 29
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Openbaar groen en (openlucht) recreatie Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Openbaar groen en (openlucht) recreatie Openbaar groen en (openlucht) recreatie Saldo
Baten / lasten Baten
Begroot primitief 11
Begroot na wijziging 11
Jaarrekening
Verschil
16
5
Lasten
-1.365
-2.472
-2.533
-60
-1.354
-2.461
-2.517
-55
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Groen moet je doen (voordeel €40.000) Voor de uitvoering van de motie groen moet je doen is voorgesteld een budget van € 40.000 over te hevelen naar 2026 ten behoeve van het soortenmanagementplan. Dit plan wordt opgesteld in 2026. Totdat hierop besloten wordt vormt dit een voordeel in 2025. Extra afschrijving De Luchtpost (nadeel €47.000) In het verleden is door de gemeente een bijdrage van € 47.000 verstrekt voor het verplaatsen van de postduivenvereniging De Luchtpost. Deze bijdrage zou in 10 jaar worden afgeschreven. Geconstateerd is dat die afschrijving tot op heden niet heeft plaatsgevonden en moest worden ingehaald. Gelet op het geringe bedrag, is dit in 2025 in zijn geheel als last genomen.
26
Beknopte jaarstukken 2025 Doorbelasting DOEK (nadeel €50.000) Bij interne doorbelastingen hebben we meer kosten en dat komt door de verdeling op werkelijke basis.
Riolering Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Riolering Riolering Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 2.369 -1.721 648
Begroot na wijziging 2.369 -2.268 102
Jaarrekening
Verschil
2.026 -1.640 386
-343 628 285
Baten Voorziening Riolering (nadeel €340.000) In de begroting is een bedrag opgenomen van circa €340.000 voor onttrekking in de voorziening riolering. Dit jaar heeft echter een dotatie plaatsgevonden.
Lasten Riolering (voordeel €1.100.000) Het jaar 2025 is een opstartjaar geweest met een nieuwe partij die het onderhoud van de riolering zou oppakken. In deze overgang en de overdracht van gegevens is het uiteindelijk onvoldoende gelukt om alle opdrachten voor onderhoud op te starten. Hierdoor ontstaat een financieel voordeel van € 1.100.000. Dit bedrag valt terug naar de voorziening. De komende jaren zullen deze werkzaamheden weer ingehaald worden. Voorziening Riolering (nadeel €465.000) In de begroting is geen bedrag opgenomen voor onttrekking in de voorziening riolering. Dit jaar heeft echter een dotatie plaatsgevonden van circa €465.000.
27
Beknopte jaarstukken 2025
Afval Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Afval Afval Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 1.986 -1.426 560
Begroot na wijziging 1.986 -1.331 655
Jaarrekening
Verschil
2.361 -1.764 597
375 -432 -57
Baten Voorziening Afval (nadeel €375.000) In de begroting is een bedrag opgenomen voor onttrekking in de voorziening riolering. Dit jaar heeft door de kosten een hogere dotatie plaatsgevonden van circa €375.000.
Lasten Voorziening Afval (nadeel €375.000) In de begroting is een bedrag opgenomen van circa €375.000 voor dotatie in de voorziening afval. Kosten Afval (nadeel €50.000) Vanuit de ROVA zijn de kosten circa €50.000 hoger uitgevallen dan begroot.
Duurzaamheid en Milieubeheer Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Milieubeheer Milieubeheer Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 396 -931 -536
Begroot na wijziging 396 -1.131 -736
Jaarrekening
Verschil
279 -1.411 -1.132
-117 -280 -396
Baten Verduurzaming maatschappelijke objecten (nadeel €100.000) Voor de verduurzaming maatschappelijke objecten ontvangt de gemeente een aantal subsidies. Voor 2025 zijn er uiteindelijk minder kosten gemaakt voor verduurzaming maatschappelijke objecten waardoor er ook minder subsidie vanuit het Rijk is ontvangen.
28
Beknopte jaarstukken 2025
Lasten WABO milieutoezicht en handhaving (nadeel €185.000) De Omgevingsdienst IJsselland voert de milieutaken voor de gemeenten in IJsselland uit. Tot eind vorig jaar was de werkelijke inzet nagenoeg gelijk aan de jaaropdracht. In de laatste periode is gebleken dat er meer inzet is gepleegd op het onderdeel handhaving dan is gepland in de jaaropdracht. Hier zijn de meeste gemeenten mee geconfronteerd. Er is op voorhand geen goedkeuring vanuit de gemeente gegeven op deze extra inzet. De gesprekken hierover met de Omgevingsdienst IJsselland lopen. Maatschappelijk Initiatieven (nadeel €70.000) In 2025 is bij de najaarsnota de totale beschikbare budget overgeheveld naar 2026. Terwijl er nog voor €70.000 aan kosten zijn geboekt.
Begraafplaatsen Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Begraafplaatsen en crematoria Begraafplaatsen en crematoria Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 227 -267 -40
Begroot na wijziging 227 -274 -47
Jaarrekening
Verschil
239 -293 -54
12 -19 -7
Begroot primitief 603 -1.504 -901
Begroot na wijziging 953 -1.785 -832
Jaarrekening
Verschil
672 -2.005 -1.333
-281 -220 -501
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Wonen en bouwen Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Wonen en bouwen Wonen en bouwen Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Baten WABO bouw- en sloopvergunningen (nadeel €241.000) Er zijn in 2025 aanzienlijk minder leges binnen gekomen. Een deel is te verantwoorden met de inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb). Hierdoor is een deel van de werkzaamheden meldingplichtig geworden waarvoor geen leges geheven kunnen worden.
29
Beknopte jaarstukken 2025 Bestemmingsplannen (nadeel €101.000) Er zijn sinds de invoering van de Omgevingswet beduidend minder aanvragen geweest voor formele ruimtelijke procedures. Er zijn wel principeverzoeken, maar deze worden tot op heden nog niet opgevolgd door formele aanvragen. De aanvragen die behandeld zijn, zijn vaak lang lopende complexe procedures. De legesinkomsten blijven hierdoor achter ten opzichte van de begroting. Diverse Posten (voordeel €54.000) Overige diverse afwijkingen tellen op tot een voordeel van €54.000.
Lasten WABO bouw- en sloopvergunningen (nadeel €604.000) In 2025 heeft de eindafrekening van 2024 plaatsgevonden. Dit betreft een bedrag van € 296.000. Daarnaast zien we ook dit jaar weer een aanzienlijke overschrijding van de begroting voor de uitvoering van de bouwtaken. Deze worden door de Omgevingsdienst IJsselland uitgevoerd. Volgens het jaarverslag van de Omgevingsdienst neemt het aantal aanvragen toe en met name de complexiteit van procedures. We zien een kwetsbaarheid in de uitvoering van de bouwtaken. In 2026 moeten we in overleg met de Omgevingsdienst om te komen tot een toekomstbestendige en goed uitvoerbare taakverdeling tussen de gemeente en de Omgevingsdienst. Bestemmingsplannen (nadeel €36.000) In 2025 zijn enkele zeer complexe procedures doorlopen. Dit is ook de reden dat in de Najaarsnota 2025 reeds extra middelen zijn gevraagd. Desondanks zien we nog een overschrijding. Er is meer juridische en planologische inzet geweest om deze planologische procedures te begeleiden. Agrarisch aanspreekpunt (voordeel €65.000) Afwachting van landelijk ontwikkelingen landbouwbeleid. Ervencoaches (voordeel €50.000) De provinciale kosten van de ervencoach zijn meegevallen. Het budget wordt overgeheveld naar 2026. Volkshuisvesting (voordeel €110.000) Woonplannen zijn minder kosten voor uitgevoerd en budget wordt overgeheveld naar 2026.
Centrummanagement (voordeel €65.000) Nieuwe leaderperiode (voordeel €25.000) Rolstoel-pad (voordeel €25.000) Stedenbouwkundige visie Lemele (voordeel €30.000) Dorpsplannen (voordeel €40.000) Bovenstaande projecten zijn begroot voor €185.000 maar de plannen worden in 2026 uitgevoerd.
30
Beknopte jaarstukken 2025
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Grondexploitatie (nietbedrijventerreine Grondexploitatie (nietbedrijventerreine Saldo
Baten / lasten Baten
Begroot primitief 3.398
Begroot na wijziging 4.178
Jaarrekening
Verschil
4.322
144
Lasten
-3.432
-4.356
-5.231
-875
-34
-178
-909
-731
Saldo van baten en lasten Per saldo is bij het taakveld grondexploitatie een nadelig resultaat van €731.000 te constateren. Voor verdere detailinformatie verwijzen wij u naar de paragraaf grondbeleid.
31
Beknopte jaarstukken 2025
1.1.4 Samenleving Inleiding Dit programma draait om onze zorg voor een vitale en gezonde leefomgeving voor inwoners van jong tot oud. Een inclusieve samenleving die past bij de gemeente die Ommen wil zijn. Met ‘naoberschap’ en mantelzorg als belangrijke pijlers van een kwalitatief goed leven voor mensen die in onze gemeente wonen, werken en verblijven. Met voor iedereen kans op werk en inkomen om zelfstandig in het levensonderhoud te voorzien. Een samenleving met goede verschillende mogelijkheden voor scholing en onderwijs voor jong en oud en hoogwaardige opvangmogelijkheden voor de jeugd. Inclusief ruime mogelijkheden voor sport, culturele activiteiten, ontspanning en beleving van natuur, erfgoed en cultuur. Waarin uitgaan van eigen kracht een belangrijk doel is. Kortom, een programma met alle belangrijke basisvoorwaarden voor een vitale en gezonde leefomgeving. Bestuurlijke prioriteiten 1. Het verbeteren van zorg en welzijn voor inwoners. 2. Het realiseren van de ambities en opgaven uit Omgevingsvisie Ommen Jouw Toekomst. Wat willen we bereiken 1. Vitale kernen • Versterken leefbaarheid van de vitale kernen vanuit eigen dorpsplannen en/of -visies per kern; • ruimte bieden voor woningbouw in de kernen via onder meer CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap). 2.
Zorg en welzijn • Borgen van een inclusieve samenleving; • bieden van passende zorg van goede kwaliteit aan onze inwoners (jong en oud); • samen met mantelzorgers en vrijwilligers zorgdragen voor de inwoners; • zorgen voor een goede aanpak van armoedebestrijding; • verbeteren organisatie, dienstverlening, zorg en welzijn in samenwerking met ketenpartners. 3. Onderwijs, sport en cultuur • Zowel school- en onderwijsgebouwen als sport- en cultuurvoorzieningen klaar maken voor de toekomst.
Depla-indicatoren Eenheid
Periode
Bron
Banen Aantal per 1.000 2024 Meerdere inwoners in de leeftijd 15 -44 jaar Jongeren met jeugdbescherming %. van alle jongeren 2024 CBS tot 18 jaar
32
Ommen
Nederland
< 25000inwone rs
849,6
850,2
719,4
0,9
1,0
0,9
Beknopte jaarstukken 2025 Eenheid
Periode
Bron
Lopende reïntegratievoorzieningen Aantal per 10.000 2024 CBS inwoners 15 -64 jaar Netto arbeidsparticipatie % van de werkzame 2024 CBS beroepsbevolking
Ommen
Nederland
< 25000inwone rs
208,9
203,1
156,6
74,3
73,2
73,8
Doelstellingen Naam Samenleving Cultureel erfgoed Uitvoeringsprogramma cultureel erfgoed Hulpmiddelen en diensten (WMO) Invoering inkomensafhankelijke bijdrage Wmo vanaf 1-12026 Onderwijshuisvesting Voortgang Kindplein Oost Voortgang Integraal huisvestigingsplan onderwijs Uitbreiding Kindplein West Sportaccommodaties Uitvoering geven aan het toetsingskader sport Samenkracht en burgerparticipatie Faciliteren dorpsplannen Uitvoering geven aan subsidieregeling verduurzamen maatschappelijke objecten Uitvoering armoedebeleid Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 20252030: uitvoeringsplan 2025-2026
Status
Toelichting
Invoering van de inkomensafhankelijke bijdrage was in eerste instantie uitgesteld naar 1-1-2027. Door de val van het kabinet in juni 2025 is het onderwerp controversieel verklaard waardoor het de vraag is of dit ingaat per 2027 of op zijn vroegst in 2028.
Nog niet alle scholen hebben een plan ingediend voor het budget voor functionele verbetering.
De volgende onderdelen zijn gerealiseerd: de Visie Huis van de Samenleving, de LEA besluitvorming en uitvoering, de transformatie van de preventieve jeugdaanpak en het voorstel jongerenparticipatie.
33
Beknopte jaarstukken 2025 Naam
Status (Let op: deze is toegevoegd aangezien het uitvoeringsprogramma ook al liep in 2025)
Toelichting De overige onderdelen worden uitgewerkt en naar verwachting gerealiseerd in 2026. Uitzondering is de visie op vrijwilligers; voor dit onderdeel wordt nog vastgesteld hoe dit het best kan worden ingevuld en welke prioriteit dit krijgt.
Burgerzaken Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Burgerzaken Burgerzaken Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 424 -716 -293
Begroot na wijziging 424 -1.032 -608
Jaarrekening
Verschil
444 -993 -549
20 39 59
Jaarrekening
Verschil
-240 -240
-46 -46
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Diverse Posten (nadeel €39.000) Overige diverse afwijkingen die begroot zijn maar meer kosten.
Openbaar basisonderwijs Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Openbaar basisonderwijs Openbaar basisonderwijs Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief -194 -194
Begroot na wijziging -194 -194
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Gym- en zwemvervoer (nadeel €36.000) De scholen voor speciaal onderwijs in Stegeren en Ommerkanaal hebben meer leerlingen, waardoor de kosten voor vervoer zijn toegenomen.
34
Beknopte jaarstukken 2025
Onderwijshuisvesting Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 78 -1.584 -1.506
Begroot na wijziging 78 -1.827 -1.749
Jaarrekening
Verschil
229 -1.632 -1.403
151 194 345
Baten Ventilatiescholen (voordeel €150.000) De subsidie die destijds is terugbetaald stond nog als baat op de balans.
Lasten Onderwijshuisvesting (voordeel €197.000) Er is € 150.000 begroot voor tijdelijke huisvesting in verband met Kindplein Oost. Deze kosten worden gemaakt in 2026. Er is een voorstel gedaan deze over te hevelen. Tot dit besloten is, is dit een voordeel. Er is een voorstel gedaan om het budget voor functionele verbetering (vanuit het IHP-onderwijs voor verouderde schoolgebouwen) voor de resterende drie scholen (3 keer €100.000,-, totaal €300.000) over te hevelen naar 2026. De kosten voor de uitbreiding van Kindplein West zijn administratief niet correct op de kostenplaats opgenomen aan de begrotingszijde.
Onderwijsbeleid en leerlingzaken Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Onderwijsbeleid en leerlingzaken Onderwijsbeleid en leerlingzaken Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 66 -792 -726
Begroot na wijziging 66 -880 -814
Jaarrekening
Verschil
123 -567 -444
57 313 370
Baten Onderwijsachterstandenbeleid (voordeel €60.000) Betreft voordeel op de SiSa regeling D8 onderwijsachterstandenbeleid.
Lasten Leerlingenvervoer (voordeel €48.000) Door SDO worden aanvragen voor leerlingenvervoer kritischer aan de voorkant beoordeeld. Er wordt ook gekeken naar wat mensen zelf kunnen doen. Hierdoor is een voordeel ontstaan op het leerlingenvervoer.
35
Beknopte jaarstukken 2025 Onderwijsachterstanden (voordeel €258.000) Enkel de subsidievaststellingen zijn op deze kostenplaats geboekt. De subsidie-uitbetalingen zijn op de verkeerde kostenplaats (peuterspeelzalen) geboekt. €60.000, €20.000 en €37.000 (€116.000) voordeel.
Sportbeleid en activering Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Sportbeleid en activering Sportbeleid en activering Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief -198 -198
Begroot na wijziging -209 -209
Jaarrekening
Verschil
-226 -226
-17 -17
Begroot primitief 992 -2.590 -1.598
Begroot na wijziging 992 -3.250 -2.258
Jaarrekening
Verschil
1.115 -3.016 -1.901
123 234 357
Baten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Lasten Verschil is < € 35.000 geen toelichting nodig.
Sportaccommodaties Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Sportaccommodaties Sportaccommodaties Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Baten Sport (voordeel €55.000) Er zijn meer baten ontvangen die samenhangen op gebied van sport. Zwembad Carrousel (voordeel €45.000) Binnen het zwembad Carrousel is een voordeel ontstaan van €45.000, welke samenkomt met de lasten.
Lasten Sportaccomodaties (voordeel €408.000) In de Carrousel zijn er problemen met de Geothermie installatie die nu een 1,5 jaar niet functioneert. Hierdoor zijn de uitgaven voor gas hoger €85.000. Hiertegenover staat dat er minder kosten voor elektriciteit €63.000 zijn.
36
Beknopte jaarstukken 2025 Er is in de begroting €250.000 geraamd voor herstel van de installatie. Dit herstel zal plaatsvinden in 2026, waardoor deze kosten niet gemaakt zijn. Het voorstel wordt gedaan deze kosten over te hevelen. Tot dit besloten is levert dit een voordeel op van €250.000. Ook het groot onderhoud van de Carrousel ( €180.000 begroot) vindt plaats in 2026. Er is een voorstel gedaan deze kosten over te hevelen naar 2026. Tot dit besloten wordt levert dit een voordeel op van €180.000. Zwembad Carrousel (nadeel €73.000) Binnen het zwembad Carrousel is een nadeel ontstaan van €48.000, welke samenkomt met de baten. Overige kosten zijn €25.000 hoger dan begroot. Voorziening Sporthal OG (nadeel €62.000) Op basis van groot onderhoud wordt €62.000 aan de voorziening gedoteerd.