2. Integrale aanpak onderwijshuisvesting basisonderwijs Perspectief voor kinderen 28 okt 2015
Tekst van het document
Perspectief voor kinderen Uitwerking onderwijshuisvesting voor het basisonderwijs in Ommen
versie 28 oktober 2015 vastgesteld door Burgemeester en wethouders van Ommen …………
1
Inhoud
Voorwoord Samenvatting
1 Inleiding 2 Beleidskader en ontwikkelingen 3 Leerlingenprognose 4 Doorrekening basisonderwijs Ommen 5 Kindplein west 6 Kindplein oost 7 Volgende stappen
Bijlagen:
2
1
Leerlingenprognose per 1-1-2015
2
Financiële doorrekening met 40 jarige tijdshorizon
3
Kindplein west, visie op samenwerking
4
Locatiestudie Kindplein west
Voorwoord Aan de totstandkoming van deze notitie is in de periode augustus tot oktober 2015 op integrale wijze gewerkt door de diverse betrokken gemeentelijke disciplines. Nauw overleg heeft plaatsgehad op bestuurlijk niveau met betrokken externe partners. De schoolbesturen onderschrijven de inhoud van deze notitie. Deze uitwerking zet een aantal zaken op een rij en vraagt na besluitvorming van de gemeenteraad om vervolgstappen die nog moeten worden gezet.
3
Samenvatting Op 2 juli 2015 heeft de raad van Ommen een besluit genomen waarin het college opdracht is gegeven om in het najaar 2015 bij de gemeentebegroting 2016 te komen met een uitwerking voor de onderwijshuisvesting voor het basisonderwijs onder een aantal voorwaarden. Deze notitie is de bedoelde uitwerking. De notitie is opgesteld vanuit een integrale aanpak met de diverse betrokken gemeentelijke disciplines. Vanaf augustus is in een vijftal stuurgroepvergaderingen overlegd met de schoolbesturen van VGPO De Oosthoek, PCO Ommen en Stichting Openbaar Onderwijs Zwolle en regio. De besturen onderschrijven de inhoud van deze notitie. Het vastgestelde beleidskader is uitgangspunt voor de te ontwikkelen plannen voor het basisonderwijs in Ommen. Gemeenten en schoolbesturen kunnen meer bereiken als zij vanuit een gezamenlijke opdracht de ambities en uitdagingen ten aanzien van onderwijshuisvesting vormgeven. Ten behoeve van de ontwikkelingen kan gebruik gemaakt worden van de meest actuele leerlingenprognose per 1-10-2015. Voor de context van de actuele ontwikkelingen is een doorrekening gemaakt met een 40-jarige tijdshorizon. Vanuit dit perspectief zijn de lasten voor de jaren 2016 tot en met 2019 opgenomen in de (op moment van schrijven nog vast te stellen) Begroting 2016.
Grondslag voor deze notitie is het rapport van ICS van 4 november 2011, waarin de scenario’s voor basis-, speciaal- en voortgezet onderwijs in Ommen nader zijn uitgewerkt, alsmede de besluitvorming in de raad van 2 juli 2015. De toepassing van het vastgestelde beleidskader en de wet- en regelgeving leidt tot de volgende conclusies voor wat betreft de huisvesting van basisscholen in Ommen:
4
Voor de scholen in de kleine kernen en het buitengebied geldt een scenario van doorexploiteren. Gezien de krimpende leerlingaantallen ziet het bestuur van Openbaar Onderwijs Zwolle en regio (OOZ) geen lange termijn perspectief voor OBS Vinkenbuurt en OBS Nieuwebrug. OOZ overweegt sluiting van beide locaties. Voor de basisschool te Ommerkanaal is een renovatie / inpandige uitbreiding noodzakelijk, gericht op een zodanige functionele verbetering van het gebouw dat alle leerlingen een goede plek kunnen krijgen. Het optimale scenario voor de basisscholen in de kern Ommen bestaat uit twee clusters van scholen en andere partners, naar hun voedingsgebied respectievelijk Kindplein west en Kindplein oost genoemd. Kindplein west is de gezamenlijke nieuwbouw van de basisscholen Guido de Bres, Het Koloriet en De Dennenkamp, zo mogelijk in combinatie met onderwijsgerelateerde maatschappelijke voorzieningen. Kindplein west wordt als eerste gerealiseerd. Kindplein oost is basisschool Het Palet (huidige gebouw) met nieuwbouw voor basisschool De Kardoen inclusief de dislocatie Fluitekruid, en mogelijk andere voorzieningen die vanuit de inhoudelijke visie gerealiseerd worden. Nieuwbouw Kindplein oost wordt in de visie van de schoolbesturen circa 10 jaar na de bouw van Kindplein west gerealiseerd.
De dislocatie Het Fluitekruid heeft een slechte bouwkundige staat. Een beperkte renovatie ter overbrugging van de periode naar het moment van realisatie van Kindplein oost is daarom nodig. De St Bernardusschool wordt op korte termijn gerenoveerd met een levensduurverlengende renovatie en kan weer 10 - 15 jaar mee. Na deze periode ligt niet in de bedoeling om dan een nieuwe eigenstandige school te realiseren. De optie van instromen in Kindplein west of deelnemen aan Kindplein oost is dan open.
Vanuit deze conclusies komt voor de korte termijn een aantal ontwikkelingen naar voren, waarover gemeentelijke besluitvorming nodig is. Met betrekking tot de school Ommerkanaal is inmiddels een besluit genomen. Voor wat betreft de St Bernardusschool en de dislocatie Het Fluitekruid kan in 2016 een voorstel tot levensverlengende renovatie worden gedaan aan de gemeenteraad. Een andere actuele ontwikkeling is de beoogde nieuwbouw van het Kindplein west. In het Kindplein west wordt een breed aanbod van voorzieningen rondom kinderen van 0 tot 12 jaar aangeboden. De scholen in Kindplein west zijn goede buren van elkaar, maar blijven afzonderlijke scholen met een eigen identiteit en eigenheid. Door samen te werken verwachten de partners dat er meerwaarde ontstaat. Met nadruk is het uitgangspunt dat door de schoolbesturen wordt ingezet op slim en efficiënt ruimtegebruik, gezien de kansen die dit biedt om binnen het beschikbare budget tot optimale kwaliteit te komen. Aanbieders van kinderopvang en peuterspeelzaalwerk zijn bereid mee te denken en te doen. De ambitie van verhoogde duurzaamheid wordt door alle partijen onderschreven. De besturen geven aan de meerkosten van investering hiervan te willen dragen door jaarlijks een vast bedrag af te dragen van de veronderstelde verminderde energielasten.
In verband bovenstaande biedt een innovatieve benadering van exploitatievorm en bouwheerschap kansen. Op basis van een stedenbouwkundige en verkeertechnische selectie is het aantal mogelijke locaties teruggebracht tot de huidige terreinen van de deelnemende basisscholen en aanliggende groengebieden, alsmede het groengebied aan de Chevalleraustraat tussen gemeentehuis en voormalig politiebureau. Als eerstvolgende stap voor Kindplein west kan worden gemaakt en medio 2016 aan de gemeenteraad worden voorgelegd:
5
een vaktechnische vervolgstudie en de uitkomst van een onderzoekstraject met betrekking tot de definitieve keuze van de locatie. Bij de keuze worden financiële aspecten voor extra infrastructurele maatregelen meegenomen. een voorstel met betrekking tot de toekomstige exploitatievorm van Kindplein west, het bouwheerschap en de aanbestedingsvorm. een Plan van aanpak voor de periode tot de daadwerkelijk start van de bouwwerkzaamheden medio 2017, inclusief financiering van deze voorbereidingsfase.
1 Inleiding De afgelopen jaren heeft de gemeente Ommen flink geïnvesteerd in de huisvesting van met name het voortgezet onderwijs en het speciaal onderwijs. Belangrijke stappen voorwaarts zijn gemaakt. De huisvesting van het basisonderwijs is nog niet op orde. Zowel in de kern Ommen als in de kleine kernen en het buitengebied staan diverse basisscholen, met elk hun eigen toekomstbeeld. Demografische krimp, onzekere rijksregelgeving voor kleine scholen en de integrale verantwoordelijkheid voor het gebouwonderhoud plaatsen de schoolbesturen voor uitdagingen en keuzes. Door gericht en doelbewust te investeren in de huisvesting van het basisonderwijs kan de gemeente de schoolbesturen helpen de kwaliteit van het onderwijs aan de Ommense kinderen op het juiste peil te houden. Op 2 juli 2015 heeft de raad van Ommen dan ook een besluit genomen waarin:
de notitie “Huisvesting onderwijs gemeente Ommen 2015” is vastgesteld met het beleidskader als uitgangspunt voor de te ontwikkelen plannen voor het basisonderwijs. het college opdracht is gegeven om in het najaar 2015 bij de gemeentebegroting 2016 te komen met een uitwerking voor de onderwijshuisvesting voor het basisonderwijs onder een aantal voorwaarden. een bedrag van € 50.000 beschikbaar is gesteld voor de kosten van deze uitwerking.
Dit document “Perspectief voor kinderen, uitwerking onderwijshuisvesting voor het basisonderwijs in Ommen” beoogt de gevraagde uitwerking te zijn. Deze uitwerking richt zich op twee lijnen. Allereerst wordt in de hoofdstukken 2, 3 en 4 aandacht besteed aan het integrale beeld voor de huisvesting van basisscholen in de gemeente Ommen, inclusief projecten op kortere en langere termijn. Daarna wordt in de hoofdstukken 5, 6 en 7 specifieker ingegaan op Kindplein west en Kindplein oost.
6
2 Beleidskader en ontwikkelingen 2.1 Beleidskader De uitwerking in dit document is gebaseerd op de notitie “Huisvesting onderwijs gemeente Ommen 2015”. Daarin is een beleidskader als uitgangspunt genomen voor de te ontwikkelen onderwijshuisvesting in Ommen. Dit beleidskader kent de volgende hoofdpunten (citaat):
Schoolbesturen gaan, individueel en gezamenlijk, over de instandhouding van hun scholen. De gemeente heeft een faciliterende rol en zij is dus, in beginsel, volgend. Groei en krimp op schoolniveau is niet alleen afhankelijk van de demografie, maar ook van het beleid van de in samenwerkingsverband georganiseerde scholen. Dit beleid is dus relevant voor de investeringen in de onderwijshuisvesting. Van goede huisvesting gaat een enorme faciliterende werking uit voor de samenwerking tussen scholen onderling en tussen scholen en derden. Locatie en bouwwijze van de accommodaties waarvan partners gebruik maken, nodigen uit tot samenwerking of zijn daarvoor eerdere een beletsel of drempel. De gemeente Ommen maakt geen gebruik van het instrument van doordecentralisatie.
2.2 Ontwikkelingen Op 10 september jl. is een VNG-ledenbrief uitgebracht, waarin een aantal maatregelen en beleidsinstrumenten wordt geformuleerd ter versterking van het huidige stelsel voor onderwijshuisvesting. De VNG heeft een verkenning uitgevoerd naar de toekomstige rol van gemeenten in onderwijshuisvesting. De toekomstverkenning ‘De lat omhoog!’ wordt met deze ledenbrief meegestuurd. Gemeenten kiezen ervoor om het huidige stelsel te versterken. In ‘De lat omhoog!’ worden hiertoe een aantal maatregelen en beleidsinstrumenten voorgesteld:
Onderwijshuisvesting verbinden met het sociaal domein Verhogen macrobudget voor bekostiging nieuwe schoolgebouwen Sturen op duurzaamheid Opheffen van het investeringsverbod Spreidingsplan voorzieningen primair en voortgezet onderwijs Strategisch voorraadbeheer Lange termijnplanning Behoud van deskundigheid gemeenten
Deze ontwikkelingen bieden extra kansen die kunnen worden meegenomen bij de realisatie van de voorgestelde huisvestingsplannen voor de basisscholen in Ommen. Hierbij valt vooral te denken aan de voorgenomen wetswijziging tot opheffen van het investeringsverbod, meer sturing op duurzaamheidsmaatregelen en inbedding van de onderwijshuisvesting in de integrale aanpak voor het sociale domein. Gemeenten en schoolbesturen kunnen meer bereiken als zij vanuit een gezamenlijke opdracht de ambities en uitdagingen ten aanzien van onderwijshuisvesting vormgeven. Dit gebeurt in Ommen vanuit het uitgangspunt dat ook in de VNG brief wordt benadrukt, namelijk dat gemeenten in goed overleg en vanuit een samenhangend pakket van verantwoordelijkheden opereren.
7
3
Leerlingenprognose
3.1 Prognose per 1 oktober 2015 Ten behoeve van deze notitie wordt gewerkt met de meest actuele leerlingenprognose. Deze prognose is opgesteld in oktober 2015, waardoor gerelateerd kan worden aan de cijfers per teldatum 1 oktober 2015 voor het schoolseizoen 2015-2016. De volledige leerlingenprognose per 1 oktober 2015 is bijgevoegd als bijlage 1. Hieronder is een overzicht aangegeven van de ontwikkeling van leerlingenaantallen op lange termijn. De belangrijkste trend in Ommen, die al in eerdere prognoses is waargenomen, blijft zichtbaar: een algehele daling van leerlingenaantallen. Ten opzichte van de vorige prognose uit 2013 zijn er op 1-102015 56 leerlingen minder dan in de vorige prognose verwacht. Bij de Dennenkamp is gerekend exclusief de asielzoekers kinderen.
3.2 Betekenis van de prognoses Prognoses zijn per definitie onzeker op lange termijn. Maatschappelijke ontwikkelingen zijn niet te voorspellen. (zie bijvoorbeeld de actuele vraagstukken rondom vluchtelingenopvang). Daarom is het van belang bij nieuwbouw in te steken op flexibiliteit: er moet aan- en afgebouwd kunnen worden. Prognoses per school gaan vooral uit van algemene trends in bevolkingsgroei/krimp en beoogde woningbouwontwikkeling, zoals de plannen voor de wijk Vlierlanden. Dit brengt met zich mee dat effecten die nieuwbouw van scholen in bestaande wijken met zich meebrengen niet vertaald worden, terwijl dit zeker van invloed kan zijn. Eigenlijk is dit het principe van communicerende vaten: leerlingenaantallen blijven in een bepaald jaar in totaal gelijk, maar scholen kunnen onderling groeien / krimpen. Leerlingenprognoses zeggen dus vooral iets voor het geheel van de vraag, minder voor de vraag van individuele scholen . Hierop kan worden ingespeeld door scholen gezamenlijk te huisvesten, waardoor, waar nodig, uitruil eenvoudiger mogelijk is.
8
4 Doorrekening basisonderwijs Ommen 4.1 Beschrijving scenario’s In de op 2 juli 2015 vastgestelde notitie “Huisvesting onderwijs gemeente Ommen 2015” is beschreven welke scenario’s voor huisvesting van basisscholen in Ommen denkbaar zijn, zoals doorexploiteren, renoveren en solitair of gezamenlijk nieuw bouwen. Ook is hierin de visie van de schoolbesturen opgenomen. Grondslag voor deze notitie is het rapport van ICS van 4 november 2011, waarin de scenario’s voor basis-, speciaal- en voortgezet onderwijs in Ommen nader zijn uitgewerkt. Dit rapport is bekend bij de raad en desgewenst beschikbaar. De afgelopen jaren heeft de gemeente Ommen op basis van dit rapport flink geïnvesteerd in de huisvesting van met name het voortgezet onderwijs en het speciaal onderwijs. De huisvesting van het basisonderwijs is nog niet op orde; de toepassing van het beleidskader en van de wet- en regelgeving leidt tot de volgende conclusies voor wat betreft de huisvesting van basisscholen in Ommen:
9
Voor de scholen in de kleine kernen en het buitengebied geldt een scenario van doorexploiteren. Gezien de krimpende leerlingaantallen ziet het bestuur van Openbaar Onderwijs Zwolle en regio(OOZ) geen lange termijn perspectief voor OBS Vinkenbuurt en OBS Nieuwebrug. OOZ overweegt sluiting van beide locaties. Op dit moment loopt een adviestraject richting de medezeggenschaps-organen van genoemde scholen.
Voor de basisschool te Ommerkanaal is een renovatie / inpandige uitbreiding noodzakelijk, gericht op een zodanige functionele verbetering van het gebouw dat alle leerlingen een goede plek kunnen krijgen. Inmiddels heeft de gemeenteraad op 17 september 2015 besloten om voor deze renovatie € 135.000 in 2016 beschikbaar te stellen.
Het optimale scenario voor de basisscholen in de kern Ommen bestaat uit twee clusters van scholen en andere partners, naar hun voedingsgebied respectievelijk Kindplein west en Kindplein oost genoemd.
Kindplein west wordt op als eerste gerealiseerd. Kindplein west is de gezamenlijke nieuwbouw van de basisscholen Guido de Bres, Het Koloriet en De Dennenkamp, zo mogelijk in combinatie met onderwijsgerelateerde maatschappelijke voorzieningen.
Nieuwbouw Kindplein oost wordt in de visie van de schoolbesturen circa 10 jaar na de bouw van Kindplein west gerealiseerd. Kindplein oost is basisschool Het Palet (huidige gebouw) met nieuwbouw voor basisschool De Kardoen inclusief de dislocatie Fluitekruid, en mogelijk andere voorzieningen die vanuit de inhoudelijke visie gerealiseerd worden.
De dislocatie Fluitekruid heeft een zeer matige bouwkundige staat. Een beperkte renovatie ter overbrugging van de periode naar het moment van realisatie van Kindplein oost is daarom nodig.
De St Bernardusschool wordt op korte termijn gerenoveerd met een levensduurverlengende renovatie en kan weer 10 - 15 jaar mee. Na deze periode ligt het niet in de bedoeling om dan een nieuwe eigenstandige school te realiseren. De optie van instromen in Kindplein west of deelnemen aan Kindplein oost is dan open.
Deze conclusies zijn uitgangspunten voor verdere uitwerking. De onderstaande financiële doorrekening betreft de hiermee samenhangende investeringen en daarvan ten gevolge optredende kapitaalslasten met als basis een 40-jarige tijdshorizon. Per onderdeel is op het relevante moment nadere besluitvorming nodig.
4.2 Financiële doorrekening In bijlage 2 bevindt zich een 40-jarig financieel perspectief. Het spreekt voor zich dat de in de eerstkomende jaren geplande investeringen “harder” zijn dan die voor de verdere toekomst. Dat betekent onder andere dat een periodieke herijking in relatie tot alle relevante maatschappelijke ontwikkelingen noodzakelijk is. De in de overzichten opgenomen kosten zijn bouwkosten. Waar dat van toepassing is, zijn ook sloopkosten en vervroegde afschrijving van restboekwaarden van te slopen schoolgebouwen meegenomen. Nota bene: locatiegebonden kosten zoals grond- en infrastructurele kosten zijn buiten beschouwing gebleven, omdat deze direct samenhangen met de nog te maken locatiekeuze (besluitvorming raad). De huidige rekenrente van 3% is ook toegepast op toekomstige investeringen. Afhankelijk van de mate van duurzaamheid van de te realiseren gebouwen kan de investeringsbijdrage van de betreffende schoolbesturen variëren. De besturen kunnen een dergelijke bijdrage immers alleen maar doen voor zover aan deze gebouwen een gunstige exploitatielast verbonden is. Een duurzamer gebouw is dus weliswaar duurder, maar geeft tegelijkertijd aanleiding tot een hogere bijdrage van de besturen. In paragraaf 5.4 wordt hierop voor Kindplein west uitgebreider ingegaan.
Deze afweging zal per concreet bouwplan nader onderbouwd moeten worden, mede in relatie tot de inhoud van de jongste ledenbrief van de VNG (zie ook paragraaf 2.2). Vanuit het 40 jarige perspectief zijn in onderstaand overzicht de geraamde lasten voor de jaren 2016 tot en met 2019 weergegeven, zoals deze ook in de meerjarenbegroting 2016 zijn opgenomen. Het overzicht is gesplitst in structurele en incidentele lasten.
10
structurele lasten
basisschool OBS Dennenkamp GBS Guido de Bres CBS Koloriet KBS St. Bernardus OBS Palet CBS Kardoen Fluitekruid CBS Ommerkanaal KBS St. Willibrordus CBS Schakel CBS Hoekstee OBS Vinkenbuurt OBS Nieuwebrug CBS Ichthus CBS Hoogengraven CBS Triangel
scenario
investeringsjaar
in kindplein west in kindplein west in kindplein west renovatie / later evt. in kindplein west in kindplein oost in kindplein oost beperkte renovatie; overbrugging kp oost renovatie / interne uitbreiding doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren bestuur overweegt sluiting bestuur overweegt sluiting doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren
2017* 2017* 2017* 2016** 2025*** 2025*** 2017 2016****
2016
4.125
2017
2018
2019
160.530
294.305
290.292
11.625
11.419
11.213
ten laste van raming kindplein west 3.713 10.463 10.277 10.091
incidentele lasten
basisschool OBS Dennenkamp GBS Guido de Bres CBS Koloriet KBS St. Bernardus OBS Palet CBS Kardoen Fluitekruid CBS Ommerkanaal KBS St. Willibrordus CBS Schakel CBS Hoekstee OBS Vinkenbuurt OBS Nieuwebrug CBS Ichthus CBS Hoogengraven CBS Triangel
scenario in kindplein west in kindplein west in kindplein west renovatie / later evt. in kindplein west in kindplein oost in kindplein oost beperkte renovatie; overbrugging kp oost renovatie / interne uitbreiding doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren bestuur overweegt sluiting bestuur overweegt sluiting doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren
2016 1.257.000
2017
2018
2019
743.000
Door de keuze om als eerste Kindplein west te bouwen is het verhelpen van de slechte onderhoudstoestand van Het Fluitekruid actueel. In het ICS rapport (2011) werd deze locatie al als slecht beschreven, waardoor een renovatie voor een aantal jaren nodig is. De kosten er van zullen worden betrokken in het totale financiële beeld.
11
5 Kindplein west Vanuit de visie van de schoolbesturen op de huisvesting van de scholen in het westelijk deel van de kern Ommen kiezen de basisscholen Guido de Bres, Het Koloriet en De Dennenkamp voor gezamenlijke huisvesting in de vorm van nieuwbouw. Hieronder wordt dit initiatief toegelicht en uitgewerkt. De inhoudelijke visie van waaruit een gebouw wordt ontworpen en gebouwd is de grondslag van het programma van eisen. In dit hoofdstuk worden drie onderdelen onderscheiden die te maken hebben met het globale Programma Van Eisen:
Inhoudelijke, onderwijskundige en principiële onderbouwing (paragraaf 5.1) Vertaling van inhoudelijke onderbouwing in ruimtelijke behoefte (paragraaf 5.2) Vertaling van ruimte behoefte in financiële middelen (paragraaf 5.3)
In paragraaf 5.4 wordt nader ingegaan op mogelijke andere voorzieningen en tenslotte wordt in paragraaf 5.5 ingegaan op de locatie voor Kindplein west.
5.1 Inhoudelijke, onderwijskundige en principiële onderbouwing Op Kindplein west wordt een breed aanbod van voorzieningen rondom kinderen van 0 tot 12 jaar aangeboden. Hiermee biedt Kindplein west kinderen een passende onderwijsomgeving, waarbij ouders kunnen kiezen uit verschillende denominaties. Elke denominatie staat voor een eigen school en eigen identiteit. Naast het onderwijs dat door de scholen wordt verzorgd, zal er ook peuterspeelzaalwerk, kinderdagopvang en buitenschoolse opvang aangeboden gaan worden in Kindplein west. Hiermee wordt een sluitend dag-arrangement geboden en het biedt mogelijkheden om door te groeien naar geïntegreerde vormen van opvang en onderwijs. Binnen Kindplein west zien de scholen mogelijkheden om dit te realiseren met respect voor elkaars identiteit. Door meer samen te werken kan de kwaliteit van de opvang verhoogd worden. Deze kan namelijk verbreed worden met activiteiten op het terrein van cultuur en sport door samenwerking te zoeken met organisaties die zich op deze terreinen in Ommen inzetten. Het aanbod kan daarnaast versterkt worden door andere voorzieningen rondom zorg voor het kind, zoals consultatiebureau, opvoedadvies, fysiotherapie, logopedie en psychologie. De nabijheid van voorzieningen rondom het kind zorgt er onder meer voor dat (onderwijs)tijd efficiënt kan worden ingezet.
Vanuit dit concept is een integratie van een voorziening voor sport en bewegen ook gewenst. Daarnaast kunnen door meer samen te werken met jeugd- en gezondheidsorganisaties kinderen op Kindplein west beter gevolgd worden in hun ontwikkeling. Eventuele bedreigingen voor de ontwikkeling kunnen gezamenlijk worden aangepakt. Al deze mogelijkheden moeten nog verder worden vormgegeven, maar de intentie om het te doen is er. De scholen in Kindplein west zijn goede buren van elkaar, maar blijven afzonderlijke scholen met ieder een eigen identiteit en eigenheid. De identiteit van de scholen zit onder meer in het team, het onderwijsconcept, invulling van lessen, activiteiten en vieringen en de herkenbaarheid in het gebouw. De scholen blijven ook binnen Kindplein west herkenbare domeinen. Het vormgeven aan de identiteit is en blijft een belangrijke taak van de scholen. Scholen profileren zich op het gebied van
12
identiteit. Daarin onderscheiden ze zich van elkaar. Er is echter ook veel wat samen gedaan kan worden, daarin zoeken de scholen elkaar op. De inhoudelijke visie is in november 2012 in het document “Kindplein west, visie op samenwerking’ omschreven. Deze visie (van vier schoolbesturen) wordt momenteel nog integraal onderschreven door de drie deelnemende schoolbesturen en is ter informatie bijgevoegd als bijlage 2.
5.2 Vertaling van inhoudelijke onderbouwing in ruimtelijke behoefte Door samen te werken verwachten de schoolbesturen en de gemeente dat er meerwaarde ontstaat. Voor dingen die niet gebonden zijn aan de identiteit van de scholen willen de scholen in Kindplein West samenwerking zoeken om elkaar te kunnen versterken. Met name op de snijvlakken rond opvang, ontwikkeling van kinderen, burgerschapsvorming en omgaan met verschillen kunnen partijen veel delen en samen doen. Dit betekent onder meer gezamenlijk gebruik van voorzieningen, afstemming van activiteiten en het delen van expertise. Door het delen van ruimte en kennis en een efficiënte inzet van financiële middelen is het mogelijk beter onderwijs te bieden in een prettige onderwijsomgeving. Binnen Kindplein West kan onder meer samengewerkt worden op het gebied van peuterspeelzaalwerk, kinderdagopvang, naschoolse opvang, passend onderwijs, beleid rond hoogbegaafde leerlingen, opbrengstgericht werken, vakinhoudelijke afstemming/samenwerking, facilitaire zaken, conciërges, schoonmaak en onderhoud. Naast de inhoudelijke afspraken kunnen ook fysieke ruimten met elkaar worden gedeeld, denk hierbij aan de speellokalen, mediatheek, handvaardigheidslokaal, muzieklokaal, spreek en vergaderkamers en alle andere ruimten die losstaan van identiteit. In dit kader benoemen de schoolbesturen de volgende piketpalen:
Waar mogelijk gezamenlijk gebruik van ruimte (keuken, personeelskamer, technische ruimte, speellokaal enz.) Waar mogelijk gebruik van multifunctionele ruimte (aula, bso administratie spreek- en vergaderruimte) Flexibel gebruik van groepslokalen (onderling uitwisselbaar als de leerlingaantallen om uitbreiding / krimp vragen) Gezamenlijk gebruik van buitenruimte.
Deze inhoudelijke ruimtebehoefte is exclusief de ruimtebehoefte voor gymnastiekonderwijs; Kindplein West omvat geen gymlokaal. Tevens is er nog geen rekening gehouden met huisvestingsbehoefte van kinderopvang, peuterspeelzaalwerk of van eventuele andere voorzieningen. Dit laatste gaat wel gebeuren in het kader van het uitwerken van het Programma van eisen, zie ook paragraaf 5.4. Het incorporeren van de genoemde voorzieningen dient overigens niet te leiden tot extra lasten. Aangezien de toekomstige gebruikers bij het ontwerpproces betrokken zullen worden is het nu nog te vroeg om een uitspraak te doen welke ruimtes precies gezamenlijk gebruikt gaan worden. Dit vraagt een zorgvuldig proces en daarmee voldoende tijd en wordt in de komende maanden uitgevoerd.
13
Uitgangspunt is met nadruk dat door de schoolbesturen ingezet wordt op slim en efficiënt ruimtegebruik, gezien de kansen die dit biedt om binnen het beschikbare budget tot optimale kwaliteit te komen.
5.3 Vertaling van ruimte behoefte in financiële middelen Belangrijk thema is kiezen voor kwaliteit binnen de gestelde financiële kaders. Het vertalen van de ruimte-behoefte naar financiële middelen is nog geen eenvoudige opgave. Dit komt omdat er meerdere aspecten een rol spelen: a. Bekend is wel voor het onderwijs wat op termijn nodig is op basis van de prognoses, maar nog niet wat de opgave exact gaat betekenen omdat er nog geen contracten met de kinderopvang zijn. b. De wijze waarop het gebouw ontworpen en gebouwd wordt heeft invloed op het uiteindelijke investeringsbedrag. Door zoveel mogelijk geïntegreerd te ontwerpen en bouwen kan aanzienlijk bespaard worden op de uiteindelijke investeringskosten. In dit kader is het in de komende fase daarom nodig om te onderzoeken wat een zogenaamde DBFM(O)constructie aan voordeel oplevert t.o.v. traditioneel bouwen. De DBFM(O) constructie is het ontwerpen, bouwen, financieren en onderhouden (en eventueel exploiteren)zoveel mogelijk vanuit één hand. c. Een andere besparingsmogelijkheid is de wijze waarop de financiering plaats gaat vinden. De gemeente Ommen rekent nu met 3% rente en 40 jaar looptijd. De huidige marktrente voor 40 jaar is lager. Indien er een exploitatiestichting voor het Kindplein wordt opgericht, zou de financiering ook via deze stichting kunnen lopen.
Dat moet wel met gemeentegarantie, maar het levert met de huidige rentestand wel structureel een voordeel op vanwege de lagere rente. Dit betekent wel dat er snel geschakeld moet worden want tarieven en percentages fluctueren snel. d. Scholen mogen niet in gebouwen investeren, tenzij duidelijk is dat door deze investering de exploitatiekosten omlaag gaan. Hoe energieneutraler het gebouw dus wordt ontworpen en uitgevoerd, hoe meer scholen op dit punt vanuit hun Materiële Instandhouding jaarlijks kunnen bijdragen tot een maximum van die MI-vergoeding. Hiermee kan het initiële investeringsbudget dus ook naar boven bijgesteld worden. Afhankelijk van het gekozen kwaliteits- en duurzaamheidsniveau kan pas echt bepaald worden welke investering er nodig is. Belangrijk thema is kiezen voor kwaliteit binnen de gestelde financiële kaders. In de meerjarenbegroting is voorshands uitgegaan van een bedrag van € 5.351.000 voor de realisatie van Kindplein west in 2017. Dit bedrag is gebaseerd op de cijfers van het ICS rapport van 2011, uitgaande van de VNG norm gebaseerd op het Bouwbesluit 2012. In 2015 zijn de eisen aan nieuwbouw op grond van het Bouwbesluit aangescherpt, maar de VNG norm is hier nog niet op aangepast. Het Kwaliteitskader Huisvesting Basisonderwijs, dat wordt gedragen door de PO-raad en
14
de VNG, zou moeten worden aangehouden bij extra inzet op duurzaamheid. Dit kader geeft hogere m2-normbedragen aan als de door ICS destijds toegepaste VNG-norm. Uitgaande van het bedrag van € 5.351.000 en gelet op de mogelijke besparing die schoolbesturen kunnen bereiken door samen te bouwen, slim te financieren en mogelijk nog als voordeel middels de aanbesteding kunnen binnenhalen, zou het bedrag naar beneden bijgesteld kunnen worden. Kijkend naar vergelijkbare projecten kan de besparing al gauw uitkomen op 5 a 10 % . Bij het opstellen van het Programma van eisen behoort de overweging of deze besparing wordt ingezet voor één of meerdere van onderstaande punten:
Kostenbesparing / verlaging van de investeringsbedrag . Verhoging van de kwaliteit door realisatie van extra gezamenlijke voorzieningen. Verhoging van de kwaliteit door realisatie van andere voorzieningen (zie paragraaf 5.4). Bekostiging van extra infrastructurele maatregelen die niet in bestaand beleid zijn opgenomen (zie paragraaf 5.5).
Zoals eerder vermeld wordt ook de bekostiging van de levensduurverlengende renovatie van Het Fluitekruid hierbij betrokken (zie paragraaf 4.2). De ambitie van verhoogde duurzaamheid wordt door alle partijen onderschreven. De besturen geven aan de meerkosten van investering hiervan te willen dragen door jaarlijks een vast bedrag af te dragen van de veronderstelde verminderde exploitatiekosten (een vast bedrag aan vergoeding voor materiele instandhouding (MI). Bij de planontwikkeling voor Kindplein west wordt gebruik gemaakt van het ‘Kenniscentrum Ruimte voor onderwijs en kinderopvang’. In de komende maanden worden de subsidiemogelijkheden voor deze begeleiding aangevraagd. Andere subsidiemogelijkheden, vooral gerelateerd aan de beoogde duurzaamheid, worden onderzocht.
5.4 Andere voorzieningen De inhoudelijke visie van het kindplein voor kinderen van 0-12 jaar betekent het aanhaken van kinderopvang en peuterspeelzaalwerk. Dit bij voorkeur inpandig als onderdeel van het bouwplan. Als tweede voorkeursvariant kan ook een uitpandige oplossing worden gekozen (nabijheid). Dit geldt ook voor eventuele andere voorzieningen, zoals de mediatheek/bibliotheek. De uiteindelijk door de gemeenteraad te bepalen locatie voor Kindplein west beïnvloedt de keuze welke andere voorzieningen inpandig, dan wel uitpandig worden gerealiseerd. Immers, in geval vlak bij de locatie van Kindplein west al een bestaande huisvesting van een andere voorziening aanwezig is, kan daar gebruik van worden gemaakt (zie paragraaf 5.5). De gemeente en de besturen van de drie basisscholen zien een belangrijke rol voor peuterspeelzaalwerk en kinderopvang. Welke organisaties deze dienstverlening zullen leveren, zal nader bepaald moeten worden. Inmiddels wordt op bestuurlijk niveau gesproken met de twee huidige aanbieders van kinderopvang en peuterspeelzaalwerk in Ommen, te weten Doomijn en Landstede. Met hen is onderzocht of er
15
kansen zijn om peuterspeelzaalwerk en kinderopvang te betrekken bij Kindplein west. Doel van het gesprek was ook een oriëntatie op de mogelijke participatie van Doomijn en/of Landstede in Kindplein west. Beide organisaties hebben mondeling en schriftelijk aangegeven bereid te zijn om actief mee te denken en mee te helpen aan de inhoudelijke ontwikkeling van Kindplein west en op termijn Kindplein oost. Tevens hebben zij zich in beginsel bereid verklaard om een huurcontract aan te gaan, maar mogelijkerwijs ook te investeren in het project. Dit laatste is te verstrekkend om in deze oriënterende fase sluitend te beantwoorden. Voor beide organisaties is het bedrijfsmatig gezien aantrekkelijk om het complete pakket van kinderopvang en peuterspeelzaalwerk aan te bieden. Desondanks is ook een samenwerkingsvorm zeker mogelijk. Elders zijn hiermee goede ervaringen opgedaan. De pedagogisch-didactische aanpak in de doorgaande lijn hoeft in relatie tot diverse identiteiten geen probleem op te leveren. Wel is het van belang goede afspraken te maken met het oog op samenwerking waar het kan. Met de bestaande programma's bedienen Doomijn en Landstede nu ook al alle kinderen, ongeacht de denominatie. Dat hoeft niet in beginsel niet aangepast te worden. Mocht het toch ergens dreigen te gaan knellen, willen de partners daarop anticiperen.
De schoolbesturen geven aan dat het pakket van dienstverlening van de aanbieders in beginsel passend is, zonder daarmee overigens impliciet een keuze te maken voor bedoelde organisaties. In het op te stellen Programma van eisen is er aandacht voor peuterspeelzaalwerk en kinderopvang. Overigens wordt, in het kader van de aanbesteding, niet uitgesloten dat ook derde partijen worden uitgenodigd.
5.5 Locatie Kindplein west Bij het bouwen van scholen is de locatie een belangrijke, maar afgeleide vraag. In de afgelopen jaren is dan ook wel bezien welke mogelijkheden er zijn voor Kindplein west, maar is er geen keuze bepaald. Mede gezien de stand van zaken van de planvorming is een actuele locatiestudie nu aan de orde. Op basis van de actuele stand van zaken is gestart met het vaktechnisch onderzoek (ruimtelijk, verkeerskundig, financieel) naar de optimale locatie voor de te plegen investeringen. Als uitkomst van deze studie is van alle mogelijke zoeklocaties een aantal geselecteerd ten behoeve van nader onderzoek in de volgende fase. In dit hoofdstuk wordt dit nader toegelicht. Indien de raad instemt wordt in de komende periode, naast dit vaktechnisch onderzoek, ook de interactieve communicatie omtrent de locatiekeuze opgepakt. Ten behoeve van het bepalen van de geschiktheid van een locatie is het gevraagde ruimtebeslag in kaart gebracht. Hiervoor is op basis van kengetallen voor bruto vloeroppervlak van scholen en buitenruimten en mogelijke andere voorzieningen een raming gemaakt. Voor de locatiekeuze is het van belang dat hierin niet te krap wordt geraamd, zodat in de toekomst onnodig ruimtegebrek zou ontstaan of ongewenste beperkingen van mogelijkheden.
16
Uit oogpunt van kosten efficiëntie en duurzaam gebruik van de ruimte wordt een tweelaagse bebouwing als uitgangspunt genomen. Op basis hiervan wordt voor het gebouw een bebouwd oppervlak van maximaal 2500 m2 aangehouden. Uitgaande van eveneens op basis van kengetallen geraamde benodigde ruimte voor schoolplein, parkeerruimte en aan- en afvoerruimte behorende bij de schoolfunctie zelf, bedraagt de minimale terreinoppervlakte voor Kindplein west circa 5500 m2 Zoals vermeld is in de aflopen jaren een aantal mogelijke locaties voor Kindplein west benoemd. Enkele daarvan zijn inmiddels als mogelijkheid afgevallen. Op de locatie Vechtdalcollege vindt de nieuwbouw voor dit college zelf plaats. De locatie St Bernadusschool is niet beschikbaar omdat deze school niet deelneemt in de huidige nieuwbouw Kindplein west. Binnen het actuele locatieonderzoek zijn voor Kindplein west de volgende zoeklocaties over, die voldoen aan ligging in het verzorgingsgebied en voldoende terreinafmetingen: Zoeklocaties
m2
1
Terrein tussen gemeentehuis en voormalig politiebureau (Chevalleraustraat)*
11.000
2
Terrein huidige scholen Koloriet en Dennenkamp, incl groen
15.000
3
Terrein huidige school Guido de Bres, incl aanliggend groen
11.000
4
Terrein Baron van Fridaghstraat
6.500
5
Terrein de Voormars
9.500
*De voorkeurslocatie van de schoolbesturen was in de afgelopen jaren de locatie aan de Chevalleraustraat, met name vanwege de ligging nabij de andere voorzieningen als de Carrousel. Al die tijd is er daarbij van uitgegaan dat het terrein van het voormalig politiebureau bij de planontwikkeling voor Kindplein west betrokken zou kunnen worden. Inmiddels is echter duidelijk geworden dat dit niet meer het geval is. Recent is besloten de eigenaar van dit gebouw/terrein voor een periode van 10 jaar in de gelegenheid te stellen het voormalig politiebureau te gebruiken ten behoeve van urgente huisvesting. Zonder dit terreingedeelte blijft voor deze zoeklocatie nog het groengebied tussen gemeentehuis en voormalig politiebureau over van circa 11.000 m2. Naast de onderwijskundige aspecten bij een locatiekeuze voor een basisschool spelen ook de ruimtelijke en verkeerskundige aspecten een belangrijke rol. Bij de uiteindelijke keuze spelen uiteraard de financiële aspecten mee, bijvoorbeeld voor extra infrastructurele maatregelen die niet opgenomen zijn in staand beleid, kosten verwerving grondposities, e.d. De vijf genoemde zoeklocaties zijn langs de “stedenbouwkundige lat ”gelegd om tot een volgorde te komen. Als bijlage 4 is het selectieonderzoek, dat is uitgevoerd door de vakafdelingen, bijgevoegd.
Wanneer de locaties worden beoordeeld op basis van de diverse aspecten ontstaat het volgende beeld. Vooropgesteld wordt dat dit overzicht is opgebouwd uit losse en globale beoordelingen, die stuk voor stuk bediscussieerd kunnen worden, maar die per saldo leiden tot een te verantwoorden totaalbeeld.
17
Wegingsfactor onderwijskundig a Ligging binnen het verzorgingsgebied b Ligging t.o.v. andere voorzieningen ruimtelijk c Fysieke inpassing d Functionele inpassing e Regelgeving verkeer f Langzaamverkeer / veilgheid g Auto / o.v. / bereikbaarheid financieel h Locatiegebonden kosten Score per aspect maal wegingsfactor, totaal
1 2 3 4 5
1
Zoeklocaties 2 3
4
5
1 2
+ +
+ 0
0 -
+ 0
-
1 2 1
0 0
+ + 0
+ + 0
0 0
+ 0
2 2
+
+ 0
+ +
0 0
0
2
0
0
0
0
0
+
++++++
+++++
-
------
Terrein tussen gemeentehuis en voormalig politiebureau (Chevalleraustraat) Terrein huidige scholen Koloriet en Dennenkamp, incl groen Terrein huidige school Guido de Bres, incl aanliggend groen Terrein Baron van Fridaghstraat Terrein de Voormars
Voor de toelichting en achtergronden wordt verwezen naar de bijgevoegde studie (bijlage 4). Vanuit deze studie wordt geadviseerd om voor de locaties 2, Koloriet/Dennenkamp en 3, Guido de Bres een nader onderzoek te doen. Dit onderzoek bevat onder meer een verkeerskundige studie naar langzaamverkeersroutes en de uitwerking van eventueel benodigde infrastructurele aanpassingen voor langzaam en snelverkeer. Bij de uiteindelijke keuze spelen de financiële aspecten een belangrijke rol, deze worden derhalve in beeld gebracht. Daarnaast speelt per keuze een aantal – financiële- gevolgen mee, bijvoorbeeld eventuele tijdelijke huisvesting voor scholen in verband met bouwactiviteiten. Gezien de oorspronkelijke voorkeur van de schoolbesturen is het wenselijk dat ook de zoeklocatie 1, Chevalleraustraat nog in het vervolgonderzoek wordt meegenomen. Zoals aangegeven kunnen belanghebbenden zoals schoolbevolking en omwonenden parallel in een interactief traject betrokken worden. De uitkomsten van dit traject dragen bij aan onderbouwde vervolgbesluiten. De financiële effecten op gebouwen/terreinen van de huidige schoollocaties zijn in beeld gebracht. Uitgangspunt is afwaardering van de restboekwaarden van de gebouwen en sloop daarvan. Kosten hiervoor zijn opgenomen in de meerjarenbegroting 2016, zie hoofdstuk 4.
Het zoeken van alternatieve invullingsmogelijkheden behoort niet tot de planvorming en financiering van Kindplein west. Uitgangspunt is overigens dat bij toekomstige planontwikkeling in geval van woningen dit niet ten koste mag gaan van het wooncontingent van de gemeente Ommen dat is afgesproken met de provincie Overijssel. Daarom ligt invulling van mogelijk beschikbaar komende terreinen met reguliere woningbouw niet voor de hand. Deze terreinen vragen overigens wel onderhoud, bijvoorbeeld maaien.
18
19
6 Kindplein oost De logische aanvulling van het Kindplein west voor het oostelijk deel van de kern Ommen is het Kindplein oost. Basisschool Het Palet is nog vrij nieuw, waardoor het voor de hand ligt deze school als basis voor Kindplein oost te beschouwen. Ook de ligging in het uitbreidingsgebied Alteveer en aan het plangebied De Vlierlanden draagt daar aan bij. De andere basisschool in oost, De Kardoen, kent een matige bouwkundige kwaliteit en zou herbouwd moeten worden naast Het Palet. Zoals eerder aangegeven behoort ook de uiteindelijke oplossing van de huisvestingsproblematiek van Het Fluitekruid tot Kindplein oost. Kindplein oost zou in de visie van de besturen op een termijn van circa 10 jaar na Kindplein west gerealiseerd moeten worden. Gezien de beoogde volgtijdelijkheid van investeringen ligt de nadruk van deze uitwerkingsnotitie op Kindplein west. Uitwerking van bijvoorbeeld een Programma van eisen heeft momenteel geen urgentie gezien de termijn waarop gebouwd zou kunnen gaan worden. Hieronder wordt benoemd wat er nu al gezegd kan worden van Kindplein oost, in dezelfde volgorde als de beschrijving van Kindplein west.
6.1 Inhoudelijke, onderwijskundige en principiële onderbouwing De deelnemende schoolbesturen aan Kindplein oost hebben zich gecommitteerd aan de inhoudelijke visie van november 2012 in het document ‘Kindplein west, visie op samenwerking’ omschreven. Een inhoudelijke visie is de grondslag van het Programma van eisen (Pve). De beschrijving van het Pve van Kindplein west geeft een indruk van de huidige gedachten voor invulling van Kindplein oost. 6.2 Vertaling van inhoudelijke onderbouwing in ruimtelijke behoefte Hiervoor gelden de zelfde inzichten als beschreven bij Kindplein west. Ook hier zullen te zijner tijd voortschrijdende inzichten een rol spelen bij uiteindelijke keuzes. Immers, bij de ontwikkeling van Kindplein oost kan rekening worden gehouden met de opgedane ervaringen in het gebruik van Kindplein west. 6.3 Vertaling van ruimte behoefte in financiële middelen De financiële vertaling is met de gegevens die thans bekend zijn tentatief opgenomen in de financiële doorrekening met een 40 jarige tijdshorizon, zie paragraaf 4.2. Uiteraard zullen deze bedragen beïnvloed worden door economische ontwikkelingen. 6.4 Andere voorzieningen Vanuit de inhoudelijke ambitie, die is beschreven voor Kindplein west en die ook geldt voor Kindplein oost, is het voor Kindplein oost ook de ambitie om relevante andere voorzieningen bij voorkeur inpandig mee te nemen.
Op dit moment is het onderzoeken van de mogelijkheden daartoe nog niet relevant. In de nabijheid van de toekomstige locatie is thans een vestiging voor kinderopvang van Landstede aanwezig. In de bestuurlijke gesprekken die zijn beschreven in paragraaf 5.4 is door de huidige aanbieders van kinderopvang en peuterspeelzaalwerk in Ommen bereidheid uitgesproken tot het meedenken en eventueel meedoen in Kindplein oost.
20
6.5 Locatie De meest voor de hand liggende optie is zoals vermeld het terrein van de huidige locatie van Het Palet. Het naastgelegen terrein naast de huidige school Het Palet is circa 6500 m2 groot. Uitgaande van de huidige normbedragen van de VNG en de huidige leerlingenaantallen en prognoses is voor nieuwbouw van het Kardoen en andere (onderwijsgerelateerde) voldoende ruimte aanwezig. Op deze locatie is het Kindplein oost functioneel en ruimtelijk/verkeerstechnisch goed te realiseren. Te zijner tijd dient hier onderzoek plaats te vinden in de uitwerking van deze voorkeurslocatie. Intussen dient de noodzakelijke ruimte te worden te worden gereserveerd.
21
7 Volgende stappen In dit hoofdstukzijn de vervolgstappen opgenomen voor Kindplein west. Voor de ander actuele onderdelen Ommerkanaal, Bernardusschool en Fluitekruid zijn of worden voorstellen separaat uitgerwerkt. Een nadere uitwerking van vervolgstappen voor onderdelen welke op langere termijn zijn voorzien, zoals Kindplein oost, is nu niet opportuun.
7.1 Eerstvolgende stap tot medio 2016 In de aanpak voor Kindplein west is een lopende fase te onderkennen, welke eindigt na besluitvorming in de raad omtrent de begroting 2016 en omtrent deze notitie. Na positieve besluitvorming kunnen in de eerstvolgende fase twee principiële keuzes worden voorbereid, te weten:
De toekomstige beheerconstructie en dientengevolge het bouwheerschap voor Kindplein west. Zoals in deze notitie is beschreven is het vanwege de beoogde kwaliteitsinvestering in duurzaamheid essentieel dat nu als eerste wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn om hieruit de noodzakelijke winst te behalen en te verzilveren. Hierbij hoort een keuze ten aanzien van de aanbestedingsvorm. Uitwerken van drie zoeklocaties die leidt tot de keuze van de locatie, inclusief financiële berekeningen in verband met infrastructurele maatregelen, kosten tijdelijke huisvesting, e.d . Naast het vaktechnische onderzoek vindt een interactief traject plaats met belanghebbenden en belangstellenden. Een communicatieplan wordt daarvoor opgesteld.
Medio 2016 kan dit ter besluitvorming worden voorgelegd bij de gemeenteraad en de schoolbesturen. Tot deze voorstellen behoort dan een uitgewerkt Plan van Aanpak voor de fase daarna, die leidt naar de daadwerkelijk start van de bouwwerkzaamheden, met inbegrip van een onderbouwde kostenraming voor de voorbereiding.
7.2 Daarop volgende fase voorbereiding tot medio 2017 Aan de hand van de medio 2016 gemaakte keuzes en besluitvorming wordt daarna de voorbereiding tot de daadwerkelijke bouw uitgevoerd. Voor deze fase kan gedacht worden aan de volgende werkzaamheden:
22
Maken Programma van Eisen gebouw Ontwerp en constructie gebouw Ontwerp omliggende infrastructuur Uitvoeren aanbesteding gebouw Vastleggen rechtsvormen Uitvoeren planologische procedure Voorbereiding aanbesteding omliggende infrastructuur
Zoals vermeld wordt medio 2016 volgens planning voor deze fase een uitgewerkt Plan van Aanpak opgeleverd. Deze fase zal globaal ingeschat ongeveer een jaar in beslag nemen. In samenwerking tussen gemeente en schoolbesturen wordt in een communicatieplan uitgewerkt hoe de betrokkenheid van schoolbevolking en belanghebbenden ook in deze fase wordt geregeld. De gemeenteraad is betrokken bij deze fase door onder meer het vaststellen van de ruimtelijke plannen / procedures. Deze fase eindigt medio 2017 bij de besluitvorming omtrent de aanbesteding van het gebouw. Uitgaande van een bouwperiode van circa 1,5 jaar zou ingebruikname eind 2018 / begin 2019 de ambitie kunnen zijn.
7.3 Financiering voorbereiding Voor de lopende fase is een voorbereidingskrediet van € 50.000 beschikbaar conform raadsbesluit van 2 juli jl. Per eind oktober 2015 is hiervan nog circa € 20.000 besteedbaar. Dit bedrag kan in 2015 worden ingezet. In de gemeentebegroting 2016 zijn geen middelen voor voorbereiding Kindplein west in 2016 opgenomen. De schoolbesturen hebben zich bereid verklaard door inzet van eigen personeel en expertise een bijdrage te leveren aan de eerstvolgende stap. Eveneens zijn zij in beginsel bereid tot het maken van afspraken over voorfinanciering van de voorbereidingskosten vanaf medio 2016.
23
Bijlagen: 1. 2. 3. 4.
24
Leerlingenprognose per 1-1-2015 Financiële doorrekening met 40 jarige tijdshorizon Kindplein west, visie op samenwerking Locatiestudie Kindplein west
Bijlage 1: Leerlingenprognose per 1 oktober 2015 (bijlages beschikbaar)
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
Bijlage 2 ; tentatieve doorrekening met 40-jarige tijdshorizon Structureel structurele lasten
basisschool OBS Dennenkamp GBS Guido de Bres CBS Koloriet KBS St. Bernardus OBS Palet CBS Kardoen Fluitekruid CBS Ommerkanaal KBS St. Willibrordus CBS Schakel CBS Hoekstee OBS Vinkenbuurt OBS Nieuwebrug CBS Ichthus CBS Hoogengraven CBS Triangel
basisschool OBS Dennenkamp GBS Guido de Bres CBS Koloriet KBS St. Bernardus OBS Palet CBS Kardoen Fluitekruid CBS Ommerkanaal KBS St. Willibrordus CBS Schakel CBS Hoekstee OBS Vinkenbuurt OBS Nieuwebrug CBS Ichthus CBS Hoogengraven CBS Triangel
basisschool OBS Dennenkamp GBS Guido de Bres CBS Koloriet KBS St. Bernardus OBS Palet CBS Kardoen Fluitekruid CBS Ommerkanaal KBS St. Willibrordus CBS Schakel CBS Hoekstee OBS Vinkenbuurt OBS Nieuwebrug CBS Ichthus CBS Hoogengraven CBS Triangel
basisschool OBS Dennenkamp GBS Guido de Bres CBS Koloriet KBS St. Bernardus OBS Palet CBS Kardoen Fluitekruid CBS Ommerkanaal KBS St. Willibrordus CBS Schakel CBS Hoekstee OBS Vinkenbuurt OBS Nieuwebrug CBS Ichthus CBS Hoogengraven CBS Triangel
scenario
investeringsjaar
in kindplein west in kindplein west in kindplein west renovatie / later evt. in kindplein west in kindplein oost in kindplein oost beperkte renovatie; overbrugging kp oost renovatie / interne uitbreiding doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren bestuur overweegt sluiting bestuur overweegt sluiting doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren
2017* 2017* 2017* 2016** 2025*** 2025*** 2017 2016****
scenario
investeringsjaar
in kindplein west in kindplein west in kindplein west renovatie / later evt. in kindplein west in kindplein oost in kindplein oost beperkte renovatie; overbrugging kp oost renovatie / interne uitbreiding doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren bestuur overweegt sluiting bestuur overweegt sluiting doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren
2017* 2017* 2017* 2016** 2025*** 2025*** 2017 2016****
scenario
investeringsjaar
in kindplein west in kindplein west in kindplein west renovatie / later evt. in kindplein west in kindplein oost in kindplein oost beperkte renovatie; overbrugging kp oost renovatie / interne uitbreiding doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren bestuur overweegt sluiting bestuur overweegt sluiting doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren
2017* 2017* 2017* 2016** 2025*** 2025*** 2017 2016****
scenario
investeringsjaar
in kindplein west in kindplein west in kindplein west renovatie / later evt. in kindplein west in kindplein oost in kindplein oost beperkte renovatie; overbrugging kp oost renovatie / interne uitbreiding doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren bestuur overweegt sluiting bestuur overweegt sluiting doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren
2017* 2017* 2017* 2016** 2025*** 2025*** 2017 2016****
* afboeken restboekwaarden bestaande scholen in 2016, sloopkosten in 2018 ** geen raming opgenomen voor eventuele instroom in kindplein west *** afboeken restboekwaarden bestaande scholen in 2024, sloopkosten in 2026 **** reeds besloten
35
2016
4.125
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
160.530
294.305
290.292
286.279
282.265
278.252
274.239
270.226
266.212
11.625
11.419
11.213
11.006
10.800
10.594
10.388
10.181
9.975
395.220
75.000
9.349
9.163
8.978
ten laste van raming kindplein west 10.091 9.906 9.720 9.534
3.713
10.463
10.277
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
262.199
258.186
254.173
250.159
246.146
242.133
238.120
234.106
230.093
226.080
9.769
9.563
9.356
9.150
8.944
8.738
8.531
8.325
8.119
7.913
237.500
135.625
133.750
131.875
130.000
128.125
126.250
124.375
122.500
120.625
8.792
8.606
8.421
8.235
8.049
7.864
7.678
7.493
7.307
7.121
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
222.067
218.053
214.040
210.027
206.014
202.000
197.987
193.974
189.961
185.947
116.875
115.000
113.125
111.250
109.375
107.500
105.625
103.750
101.875
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
181.934
177.921
173.908
169.894
165.881
161.868
157.855
153.841
149.828
145.815
100.000
98.125
96.250
94.375
92.500
90.625
88.750
86.875
85.000
83.125
7.706 118.750 6.936
incidenteel incidentele lasten
basisschool OBS Dennenkamp GBS Guido de Bres CBS Koloriet KBS St. Bernardus OBS Palet CBS Kardoen Fluitekruid CBS Ommerkanaal KBS St. Willibrordus CBS Schakel CBS Hoekstee OBS Vinkenbuurt OBS Nieuwebrug CBS Ichthus CBS Hoogengraven CBS Triangel
basisschool OBS Dennenkamp GBS Guido de Bres CBS Koloriet KBS St. Bernardus OBS Palet CBS Kardoen Fluitekruid CBS Ommerkanaal KBS St. Willibrordus CBS Schakel CBS Hoekstee OBS Vinkenbuurt OBS Nieuwebrug CBS Ichthus CBS Hoogengraven CBS Triangel
basisschool OBS Dennenkamp GBS Guido de Bres CBS Koloriet KBS St. Bernardus OBS Palet CBS Kardoen Fluitekruid CBS Ommerkanaal KBS St. Willibrordus CBS Schakel CBS Hoekstee OBS Vinkenbuurt OBS Nieuwebrug CBS Ichthus CBS Hoogengraven CBS Triangel
basisschool OBS Dennenkamp GBS Guido de Bres CBS Koloriet KBS St. Bernardus OBS Palet CBS Kardoen Fluitekruid CBS Ommerkanaal KBS St. Willibrordus CBS Schakel CBS Hoekstee OBS Vinkenbuurt OBS Nieuwebrug CBS Ichthus CBS Hoogengraven CBS Triangel
scenario in kindplein west in kindplein west in kindplein west renovatie / later evt. in kindplein west in kindplein oost in kindplein oost beperkte renovatie; overbrugging kp oost renovatie / interne uitbreiding doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren bestuur overweegt sluiting bestuur overweegt sluiting doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren
2016 1.257.000
2026
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
743.000
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
100.000
scenario in kindplein west in kindplein west in kindplein west renovatie / later evt. in kindplein west in kindplein oost in kindplein oost beperkte renovatie; overbrugging kp oost renovatie / interne uitbreiding doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren bestuur overweegt sluiting bestuur overweegt sluiting doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren
scenario in kindplein west in kindplein west in kindplein west renovatie / later evt. in kindplein west in kindplein oost in kindplein oost beperkte renovatie; overbrugging kp oost renovatie / interne uitbreiding doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren bestuur overweegt sluiting bestuur overweegt sluiting doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren
kindplein west: afboeken restboekwaarden bestaande scholen in 2016, sloopkosten in 2018 kindplein oost: afboeken restboekwaarden bestaande scholen in 2024, sloopkosten in 2026
36
2018
395.220
scenario in kindplein west in kindplein west in kindplein west renovatie / later evt. in kindplein west in kindplein oost in kindplein oost beperkte renovatie; overbrugging kp oost renovatie / interne uitbreiding doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren bestuur overweegt sluiting bestuur overweegt sluiting doorexploiteren doorexploiteren doorexploiteren
2017
Bijlage 3 : visie uit 2012 van vier schoolbesturen.
Kindplein West Ommen Visie op samenwerking November 2012
Breed aanbod onderwijs en opvang Op Kindplein West wordt een breed aanbod van voorzieningen rondom kinderen van 0 tot 12 jaar aanboden. Hiermee biedt Kindplein West kinderen een passende onderwijsomgeving, waarbij ouders kunnen kiezen uit vier verschillende denominaties: openbaar, gereformeerd, katholiek en protestants-christelijk. Elke denominatie staat voor een eigen school en eigen identiteit. Naast de vier scholen wordt er ook peuterspeelzaalwerk, kinderdagopvang en buitenschoolse opvang aangeboden in Kindplein West. Hiermee kan een sluitend dagarrangement worden geboden en het biedt mogelijkheden om door te groeien naar geïntegreerde worden van opvang en onderwijs. Binnen Kindplein West zien de scholen mogelijkheden om dit te realiseren met respect voor elkaars identiteit. Door meer samen te werken kan de kwaliteit van de opvang verhoogd worden. Deze kan namelijk verbreed worden met activiteiten op het terrein van cultuur en sport door samenwerking te zoeken met organisaties die zich op deze terreinen in Ommen inzetten. Het aanbod kan daarnaast versterkt worden door andere voorzieningen rondom zorg voor het kind, zoals consultatiebureau, opvoedadvies, fysiotherapie, logopedie en psychologie. De nabijheid van voorzieningen rondom het kind zorgt er onder meer voor dat (onderwijs)tijd efficiënt kan worden ingezet.
Vanuit dit concept is een integratie van een voorziening voor sport en bewegen ook gewenst. Daarnaast kunnen kan door meer samen te werken met jeugd- en gezondheidsorganisaties kinderen op Kindplein West beter gevolgd worden in hun ontwikkeling. Eventuele bedreigingen voor de ontwikkeling kunnen gezamenlijk worden aangepakt.
Behoud eigen identiteit De scholen in Kindplein West zijn goede buren van elkaar, maar blijven afzonderlijke scholen met ieder een eigen identiteit en eigenheid. De identiteit van de scholen zit onder meer in het team, het onderwijsconcept, invulling van lessen, activiteiten en vieringen en de herkenbaarheid in het gebouw. De scholen blijven ook binnen Kindplein West herkenbare domeinen. Het vormgeven aan de identiteit is en blijft een belangrijke taak van de scholen.
Samen waar het kan, apart waar het moet Scholen profileren zich op het gebied van identiteit. Daarin onderscheiden ze zich van elkaar. Er is echter ook veel wat samen gedaan kan worden. Door samen te werken kan meerwaarde ontstaan. Voor dingen die niet gebonden zijn aan de identiteit van de scholen willen de scholen in Kindplein West samenwerking zoeken om elkaar te kunnen versterken. Met name op de snijvlakken rond opvang, ontwikkeling van kinderen, burgerschapsvorming en omgaan met verschillen kunnen partijen veel delen en samen doen. Dit betekent onder meer gezamenlijk gebruik van voorzieningen, afstemming van activiteiten en het delen van expertise. Op dit moment vindt er al afstemming plaats over doorgaande leerlijnen, maar er is veel meer mogelijk. Door het delen van ruimte en kennis en een efficiënte inzet van financiële middelen is het mogelijk beter onderwijs te bieden in een prettige onderwijsomgeving. Binnen Kindplein West kan onder meer samengewerkt worden op het gebied van peuterspeelzaalwerk, kinderdagopvang, naschoolse opvang, passend onderwijs, beleid rond hoogbegaafde leerlingen, opbrengstgericht werken, vakinhoudelijke afstemming/samenwerking, facilitaire zaken, conciërges, schoonmaak en onderhoud. Naast de inhoudelijke afspraken kunnen ook fysieke ruimten
37
met elkaar worden gedeeld, denk hierbij aan de speellokalen, mediatheek, handvaardigheidslokaal, muzieklokaal, spreek en vergaderkamers en alle andere ruimten die losstaan van identiteit.
Respect voor verschillen Binnen Kindplein West is er respect voor elkaar. Dit begint bij de primaire partners. De scholen hebben respect voor elkaar en elkaars identiteit. Door de identiteit van de scholen met elkaar te delen, weten de scholen van elkaar waar ze voor staan. Door het onderscheid tussen de scholen helder te hebben, ontstaat er ruimte om juist op de andere onderdelen samen te werken. Hierdoor wordt het geheel (Kindplein West) versterkt. De kinderen die naar Kindplein West gaan zullen van elkaar verschillen in achtergrond, geloofsovertuiging, cultuur, sociale context, zorgbehoefte, karakter en talenten. Respect voor elkaar en het leren omgaan met verschillen zijn belangrijke punten die aan de kinderen worden meegegeven.
Onderling vertrouwen Een goed onderwijsklimaat wordt gekenmerkt door vertrouwen. Vertrouwen in elkaar en in de eigen kwaliteiten. Tussen de partners in Kindplein West is er sprake van waardering en onderling vertrouwen.
Kwalitatief onderwijs passend voor ieder kind De partijen in Kindplein West streven ernaar om elk kind, hoe verschillend ook, tot haar recht te laten komen en op die wijze te laten ontwikkelen. Ieder kind wordt een doorlopende ontwikkeling en leerlijn geboden. Kinderen en medewerkers worden gestimuleerd om hun talenten te ontwikkelen, te gebruiken en te delen. Doordat het aanbod op Kindplein West groot is, biedt dit meer mogelijkheden om vakexperts in te zetten, bijvoorbeeld op het gebied van reken- en taalbeleid, meerbegaafde kinderen en bewegingsonderwijs. In het kader van Passend Onderwijs streven de scholen in Ommen er naar om kinderen zoveel als mogelijk thuisnabij onderwijs te geven. Regulier waar het kan, speciaal waar het moet. Er wordt ingezet op het delen van expertise en het afstemmen van zorgprofielen van de scholen. Uitgangspunt is dat basiszorg wordt aangeboden op de basisscholen en dat er samenwerking met bestaande speciale zorgvoorzieningen is op het gebied van breedtezorg en dieptezorg. Zo mogelijk worden ondersteunende diensten gedeeld binnen Kindplein West.