1. Jaarstukken - Gemeente Ommen 2025
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
Jaarstukken 2025
Inhoudsopgave Voorwoord .............................................................................................................................................. 3 Financiële samenvatting ......................................................................................................................... 5 1. JAARVERSLAG ...................................................................................................................................... 8 1.1 Programmaverantwoording.............................................................................................................. 8 1.1.1 Bestuur en bedrijfsvoering......................................................................................................... 9 1.1.2 Economie ................................................................................................................................. 23 1.1.3 Omgevingskwaliteit.................................................................................................................. 33 1.1.4 Samenleving ............................................................................................................................. 56 1.2 Paragrafen .......................................................................................................................................
88 1.2.1 Lokale heffingen ....................................................................................................................... 88 1.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................. 94 1.2.3 Financiering ............................................................................................................................ 100 1.2.4 Grondbeleid ........................................................................................................................... 102 1.2.5 Kapitaalgoederen ................................................................................................................... 106 1.2.6 Bedrijfsvoering ....................................................................................................................... 113 1.2.7 Verbonden partijen ................................................................................................................ 121 1.2.8 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) ............................................................ 130 2. JAARREKENING ................................................................................................................................
131 2.1 Balans ........................................................................................................................................ 132 82.2 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ........................... 134 2.3 Grondslagen .............................................................................................................................. 135 2.4 Toelichting op de balans ........................................................................................................... 143 2.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ..................................................................... 155 2.6 Wet Normering Topinkomens .................................................................................................. 191 2.7 SISA............................................................................................................................................ 193 2.8 Taakvelden ................................................................................................................................ 204 2.9 Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................. 207 3. OVERIGE GEGEVENS........................................................................................................................
209 Bijlagen................................................................................................................................................ 216 Incidentele baten en lasten ............................................................................................................ 217 Algemene dekkingsmiddelen .......................................................................................................... 219 Reserves en voorzieningen ............................................................................................................. 221 Modelstaat A en B........................................................................................................................... 225 EMU-saldo ....................................................................................................................................... 227 Voortgang investeringen................................................................................................................. 228
2
Jaarstukken 2025
Voorwoord Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2025 van de gemeente Ommen aan. Dit document biedt inzicht in onze financiële positie, de behaalde resultaten en de belangrijkste uitdagingen waar wij als gemeente voor staan. Het jaar 2025 stond voor onze organisatie vooral in het teken van de transitie na de definitieve ontvlechting uit de Bestuursdienst Ommen-Hardenberg (BOH) en het vormgeven van nieuwe samenwerkingen met partners. Daarbij lag de focus primair op het waarborgen van een stabiele dienstverlening aan inwoners en bedrijven, met als uitgangspunt dat zij zo min mogelijk hinder zouden ondervinden van de organisatorische veranderingen en de overdracht van taken en verantwoordelijkheden. Tegelijkertijd zijn wij vanzelfsprekend blijven werken aan de verdere ontwikkeling van onze dienstverlening en de doorontwikkeling van onze organisatie. Ondanks, en deels juist dankzij, deze intensieve transitieperiode zijn in 2025 belangrijke resultaten bereikt. Ook financieel sluiten wij het jaar af met een positief resultaat. Daarbij merken wij nadrukkelijk op dat een belangrijk deel van deze middelen betrekking heeft op budgetten die in een later stadium alsnog ingezet zullen worden voor reeds voorziene opgaven en ontwikkelingen. Op het gebied van wonen, economie en leefomgeving zijn concrete stappen gezet.
De vergroening van het centrum is zichtbaar geworden met de realisatie van de herinrichting van het Vrijthof en het Kerkplein. In het sociaal domein zijn belangrijke beleidslijnen ontwikkeld, waaronder de Visie Huis van de Samenleving, de Lokale Educatieve Agenda en de transformatie van de preventieve jeugdaanpak. Tegelijkertijd blijven de financiële vooruitzichten voor gemeenten onzeker. De ontwikkelingen rondom het gemeentefonds, het wegvallen van compensaties en de onzekerheden binnen onder meer het sociaal domein vragen blijvende aandacht en zorgvuldige afwegingen van bestuur en organisatie. Wij blijven deze ontwikkelingen nauwlettend volgend en zetten ons, samen met onder andere de VNG, in voor een eerlijke en structurele financiering van gemeentelijke taken. Ondanks deze onzekerheden blijven wij bouwen aan de toekomst van gemeente Ommen. Niet alleen via concrete projecten en investeringen, maar ook door te investeren in samenwerking, dienstverlening en de verbinding met onze inwoners. De viering van 80 jaar vrijheid in 2025 heeft dat gevoel van saamhorigheid en betrokkenheid treffend onderstreept. Wij danken inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en partners voor hun bijdrage aan de resultaten van 2025 en kijken uit naar de verdere samenwerking in de komende jaren.
3
Jaarstukken 2025 Leeswijzer Wij realiseren ons dat de jaarstukken omvangrijk en complex kunnen zijn, dit komt vooral door de regelgeving Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag, de jaarrekening en de overige gegevens. Voor het jaarverslag is de financiële samenvatting opgenomen, waarin op hoofdlijnen ingegaan wordt op het verschil tussen het begrote en het werkelijk resultaat van het boekjaar 2025. Daarna start het jaarverslag. In het jaarverslag vindt u de programmaverantwoording en de paragrafen waarin inhoudelijk een toelichting wordt gegeven op: • •
Beschrijving van de programmaverantwoording en de taakvelden De doelstellingen nader uitgewerkt middels het stoplichtenmodel - Zwart = gerealiseerd - Groen = conform planning - Oranje = niet conform planning maar nog wel realiseerbaar - Rood = Niet realiseerbaar
•
De acht verplichte paragrafen op grond van de BBV
In de jaarrekening vindt u onder andere: • • • • • • •
de balans inclusief toelichting overzicht van baten en lasten inclusief toelichting Waarderingsgrondslagen Wet Normering Topinkomens de SISA-verantwoording Taakvelden de Rechtmatigheidsverantwoording
Met de rechtmatigheidsverantwoording 2025 verantwoordt het college zich aan de raad over het vraagstuk: hebben we rechtmatig gehandeld? Daartoe is in deze jaarstukken de “Rechtmatigheidsverantwoording” verplicht. Die is in deze jaarstukken opgenomen en vindt u op 2 plaatsen terug: • •
In het jaarverslag als onderdeel van de paragraaf bedrijfsvoering. Hier worden de onrechtmatigheden groter dan € 35.000 toegelicht en aangegeven wordt wat er in de komende jaren wordt gedaan om dit in de toekomst te voorkomen. In de jaarrekening is een apart hoofdstuk hiervoor opgenomen met de beknopte resultaten.
In de overige gegevens vindt u de controleverklaring van de accountant. Tot slot zijn nog diverse bijlagen opgenomen, zoals de incidentele baten en lasten, reserves en voorzieningen, algemene dekkingsmiddelen en modelstaat A en B.
4
Jaarstukken 2025
Financiële samenvatting Hieronder wordt ingegaan op het verloop van het begrotingssaldo en een verklaring op hoofdlijnen gegeven voor het verschil tussen het begrote en het werkelijk resultaat 2025. In de vergadering van november 2024 heeft de raad de begroting 2025 vastgesteld. De begroting 2025 was met € 3.629.000 structureel sluitend. Voor de komende jaren werd ook een positieve ontwikkeling voorzien. Incidenteel werd voor 2025 een tekort voorzien van € -3.536.000. Het begrotingssaldo 2025 is na bedoelde raadsvergadering op de gebruikelijke momenten in de planning en control cyclus bijgesteld. Na de najaarsrapportage 2025 werd voor 2025 een voordelig resultaat begroot van € 1.535.000. De jaarrekening 2025 is afgesloten met een voordelig saldo van € 7.253.000. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de verschillen per programmaonderdeel groter dan € 250.000. Voor de toelichting op deze verschillen verwijzen wij u hier naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten, zoals deze in deze jaarrekening is opgenomen. Bedragen in onderstaande tabel x € 1.000. Programma PRG_1 Bestuur
Taakveld Bestuur
Bedrag -925
PRG_1 Bestuur
Res. van de rekening van baten en lasten
1.535
PRG_1 Bestuur
Beheer overige gebouwen en gronden
-372
PRG_1 Bestuur
Bedrijfsvoering
932
PRG_1 Bestuur
uitkeringen en ov. uitkeringen GF
642
Belangrijkste verklaringen De voornaamste oorzaak betreft een stelselwijziging in de waardering van de voorziening wethouders pensioenen, hetgeen heeft geleid tot een extra dotatie in de voorziening. Betreft het saldo van de geraamde doch niet gerealiseerde onttrekkingen en stortingen in de reserve. Dit saldo maakt onderdeel uit van de bestemming van het rekeningresultaat en wordt bij de vaststelling van de jaarrekening nader toegelicht en verwerkt via de resultaatbestemming. Er heeft een correctie plaatsgevonden op de historische boekwaarde van gronden bestemd voor inbreng in de grondexploitatie De Rotbrink en er zijn aanvullende kosten gemaakt voor overdracht van vastgoedwerkzaamheden vanuit de gemeente Hardenberg. Aan de batenkant zijn meeropbrengsten gerealiseerd op interne doorbelastingen huisvesting en op huisvesting van de crisisopvang in het gemeentehuis. Aan de lastenkant zijn lagere lasten gerealiseerd op de loonsom, als gevolg van niet bestede incidentele middelen en tijdelijke budgetreserveringen. Daarnaast zijn budgetten voor cursussen en congressen en voor overdrachtskosten/robuustheid niet volledig benut. Waarvoor overheveling naar 2026 wordt voorgesteld. Dit voordeel is het resultaat van nacalculaties over 2023 (€ 162.000), nacalculaties over 2024 (€ 252.000) en bijstellingen over 2025 (€ 228.000).
De begroting was bijgewerkt tot en met de septembercirculaire 2025.
5
Jaarstukken 2025 Programma PRG_1 Bestuur
Taakveld Overige baten en lasten
Bedrag 791
PRG_3 – Omgevingskwaliteit
Riolering
285
PRG_3 – Omgevingskwaliteit
Milieu beheer
-396
PRG_3 – Omgevingskwaliteit
Grond exploitatie (nietbedrijventerreinen) Wonen en bouwen
-731
PRG_4 Samenleving
Onderwijs huisvesting
345
PRG_4 Samenleving
Onderwijs beleid en leerlingzaken
370
PRG_4 Samenleving
Sportacco mmodaties
357
PRG_3 – Omgevingskwaliteit
6
-501
Belangrijkste verklaringen Er zijn diverse niet-begrote incidentele opbrengsten ontvangen, waaronder de eindafrekening Hardenberg. Daarnaast zijn budgetten bij maatschappelijke initiatieven, de eindafrekening van overheadkosten Hardenberg en de toerekening van personeelskosten aan de opvang van Oekraïense vluchtelingen niet volledig benut, wat heeft geleid tot lagere lasten dan begroot. Het jaar 2025 is een opstartjaar geweest voor de nieuwe uitvoerende partij van het rioolonderhoud. Door vertraging in de overdracht van gegevens en de opstart van werkzaamheden konden niet alle geplande onderhoudsopdrachten worden uitgevoerd. De Omgevingsdienst IJsselland heeft in de laatste periode van 2025 meer inzet gepleegd op handhaving dan was opgenomen in de jaaropdracht, hetgeen heeft geleid tot een onvoorziene kostenoverschrijding. Dit resultaat is het saldo van hogere lasten en hogere baten binnen de grondexploitaties. Voor een nadere toelichting op de afzonderlijke grondexploitaties wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid in de jaarstukken 2025. Aan de batenkant is sprake van een lager dan geraamde legesinkomsten bouw- en sloopvergunningen, mede als gevolg van de inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb). Aan de lastenkant zijn de uitvoeringskosten bouw- en omgevingstaken via de Omgevingsdienst IJsselland hoger uitgevallen dan begroot.
Hiertegenover staan lagere lasten op diverse projecten, waarvoor voorstellen tot budgetoverheveling naar 2026 zijn ingediend. Aan de batenkant is een voordeel gerealiseerd, doordat een subsidie voor ventilatie in schoolgebouwen is ontvangen. Aan de lastenkant zijn diverse projecten in 2025 niet of deels uitgevoerd en worden overgeheveld naar 2026, waaronder tijdelijke huisvesting Kindplein Oost en de functionele verbetering van verouderde schoolgebouwen. De voornaamste oorzaak betreft lagere lasten op de SiSaregeling voor onderwijsachterstandenbeleid, doordat subsidie-uitbetalingen niet volledig tot besteding zijn gekomen. Tevens zijn de kosten voor leerlingenvervoer lager uitgevallen, als gevolg van kritischer beoordeling van aanvragen aan de voorkant van het proces. De voornaamste verklaring betreft de geothermieinstallatie in de Carrousel, die al geruime tijd buiten gebruik is. Het hiervoor geraamde herstelbudget en het budget voor groot onderhoud zijn niet in 2025 besteed. Hiervoor worden voorstellen tot budgetoverheveling naar 2026 gedaan.
Jaarstukken 2025 Programma PRG_4 Samenleving
Taakveld Samen kracht en burger participatie
Bedrag 2.200
PRG_4 Samenleving PRG_4 Samenleving
Inkomens regelingen Hulpmiddel en en diensten (WMO)
1.016
PRG_4 Samenleving
Huishoudel ijke hulp (WMO)
307
PRG_4 Samenleving
Dag besteding (WMO)
298
PRG_4 Samenleving
Beschermd wonen (WMO)
747
Overig < 250k Totaal
426
-72
Belangrijkste verklaringen Dit voordeel wordt in hoofdzaak verklaard door de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Een vanuit 2024 overgeheveld budget van € 1.354.000 is beschikbaar gesteld voor toekomstige uitgaven. Tevens is in 2025 een nabetaling van het Rijk ontvangen van € 479.000 over het jaar 2024. Voorts zijn € 380.000 meer baten ontvangen op crisis noodopvang voor vluchtelingen, waarbij de bijbehorende lasten in andere taakvelden zijn verantwoord. Aan de batenkant is een hogere rijksbijdrage ontvangen voor bijstand en inkomensvoorzieningen (€ 1.100.000). De inzet van WMO-hulpmiddelen kan per jaar sterk fluctueren. In 2025 zijn aanzienlijk minder hulpmiddelen ingezet dan begroot, hetgeen heeft geleid tot € 300.000 lagere lasten. Hoewel bij de Najaarsnota 2025 op basis van landelijke trends een structurele budgetophoging is doorgevoerd, is de verwachte toename bij de jaarrekening 2025 nog niet zichtbaar. Daarnaast zijn alle eigen bijdragen voor taxivervoer en WMO op dit taakveld geboekt, hetgeen een voordeel van € 125.000 op de baten verklaart. De feitelijke kostenstijging die op basis van landelijke trends werd voorzien en aanleiding was voor een structurele budgetophoging bij de Najaarsnota 2025, is bij de jaarrekening 2025 nog niet zichtbaar. Het realisatiepatroon wijkt daarmee af van de trend van de afgelopen jaren.
Enerzijds zijn als gevolg van de nieuwe aanbesteding van WMO-contracten 2026 reeds in 2025 lagere tarieven gehanteerd, anderzijds is de verwachte toename in zorggebruik op basis van landelijke trends bij de jaarrekening 2025 nog niet tot uiting gekomen, ondanks de structurele budgetophoging die hiervoor bij de Najaarsnota 2025 was doorgevoerd. De voornaamste verklaring betreft een eindafrekening over 2025 van de Regio Zwolle, op basis waarvan een nabetaling van € 978.000 is ontvangen. Hiertegenover staat een nadeel van € 244.000 als gevolg van een lager dan geraamd aantal inwoners in beschermd wonen. Resterende afwijkingen.
7.253
7
Jaarstukken 2025
1. JAARVERSLAG 1.1 Programmaverantwoording
8
Jaarstukken 2025
1.1.1 Bestuur en bedrijfsvoering Inleiding Dit programma draait om onze rol en ons takenpakket die wij als gemeente hebben en hoe wij daarop ons bestuur en onze bedrijfsvoering inrichten. Die rol en het takenpakket zijn de afgelopen jaren flink veranderd door steeds snellere en grotere ontwikkelingen. Aan de ene kant verandert de vraag uit de samenleving: de Nederlanders zijn mondiger, beter geïnformeerd en digitaler. Aan de andere kant is onze klassieke rol als overheid die ‘voor haar burgers zorgt’ steeds minder gewenst en houdbaar. Daardoor verschuift onze rol naar die van regisseur en netwerkpartner. Daarin werken we, waar mogelijk, vanuit zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid van onze inwoners. En helpen we als partners met het uitvoeren van goede oplossingen. Ook krijgen we steeds meer grotere en ingewikkeldere taken. Denk alleen al aan de decentralisaties in het sociaal domein en de uitwerking daarvan. We hebben als gemeente de blijvende verantwoordelijkheid om grip te houden op ons werk en onze (financiële) resultaten. Kortom, er wordt veel gevraagd van ons verandervermogen. De ontvlechting uit de Bestuursdienst OmmenHardenberg (BOH) en herstart als organisatie per 1 januari 2019 grepen wij aan om hier flinke stappen in te zetten.
Denk hierbij aan: • Bedrijfsvoering • manieren van werken • ondersteuning • planning & control Wij maken zo een relatief kleine regie-/netwerkgemeente die als organisatie veel taken door andere partijen laat doen. Wij noemen dit het Ommen 4.0-model. De basis hiervan hebben we beschreven in de 'Houtskoolschets Ommen 4.0'. Om dit model concreet en succesvol te maken, werken we de komende jaren bewust aan deze organisatieontwikkeling. We willen daarin ook een kweekvijver en experimenteercentrum zijn voor jong talent. Bestuurlijke prioriteiten 1. Het op orde brengen van de dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven. 2. Het verder ontwikkelen van de organisatie Ommen 4.0 Wat willen we bereiken 1. Bedrijfsvoering • Optimaliseren en verbeteren van de dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven; • een gemeente die zelf inspeelt op nieuwe ontwikkelingen en haar taken goed kan (laten) vervullen; • versterken en doorontwikkelen van de organisatie Ommen 4.0 waarmee we ons richten op een betere dienstverlening aan inwoners en bedrijven; • realiseren van gemeentelijk vastgoed dat jarenlang mee gaat en bij de organisatie past. 2. Bestuur • Besturen vanuit een verbindende, behulpzame en faciliterende stijl. 3. Treasury • Zorgen voor een meerjarig sluitende begroting; • voorkomen of beperken dat inwoners en bedrijven meer belasting gaan betalen.
9
Jaarstukken 2025
Depla-indicatoren Eenheid
Periode
Bron
Nederland
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden In Euro's 2025 COELO 957 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden In Euro's 2025 COELO 1050
Ommen
< 25000 inwoners
814
996
843
1091
Doelstellingen Naam Bestuur en bedrijfsvoering Bestuur Audio Visuele installatie raadzaal Actualisering rechtspositie raads- en commissieleden Bedrijfsvoering Viering 80 jaar vrijheid voor ons Door ontwikkelen dienstverlening en uitvoering duidelijke taal Robuuste organisatie inclusief “Ommen op weg naar 2030 en verder”
10
Status
Toelichting
2025 was het eerste jaar na de ontvlechting en stond in het teken van transitie, waarin de focus bewust heeft gelegen op het laten functioneren van de organisatie en het waarborgen van de continuïteit. Niet alle voorgenomen maatregelen konden in dit eerste jaar worden gerealiseerd, wat past bij de gekozen fasering en de context van de overgang. Investeringen in lange termijn ontwikkeling en talentontwikkeling zijn beperkt ingevuld en grotendeels binnen het reguliere werk opgepakt. Daartegenover zijn noodzakelijke structurele versterkingen, met name op het gebied van financiën en ICT, wel gerealiseerd en is de benodigde ICTapparatuur ingezet. De organisatie is hiermee in de basis versterkt, maar is de doelstelling nog niet gehaald en is verdere doorontwikkeling van robuustheid in de komende jaren noodzakelijk.
Jaarstukken 2025
Bestuur Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoort de facilitering van de bestuursorganen: burgemeester, college van burgemeester en wethouders, raad en raadscommissies, de ondersteuning van de raad, griffie, regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking, lokale rekenkamer, ombudsfunctie en accountantscontrole.
2. Wat willen we bereiken? We zijn een gemeente die bestuurt vanuit een verbindende, dienstbare en faciliterende stijl. Ook willen we de kracht van de samenleving gebruiken. 3. Wat hebben we bereikt? In 2025 heeft de afronding van de samenwerking met Hardenberg, in combinatie met de start van nieuwe samenwerkingen met andere partners, centraal gestaan. Deze ontwikkeling vormde een belangrijke stap in het verder versterken van de bestuurlijke en organisatorische identiteit van de gemeente Ommen. De regionale samenwerking binnen zowel het Vechtdal als de Regio Zwolle is in deze periode verder geïntensiveerd. Daarmee is de positie van Ommen binnen de regionale netwerken verstevigd en is de basis gelegd voor gezamenlijke aanpakken van opgaven die de gemeentegrenzen overstijgen. Vanuit strategisch perspectief is het drieluik “Ommen op weg naar 2040” afgerond. Dit traject heeft de raad en andere betrokkenen in staat gesteld om op hoofdlijnen richting te geven aan de langetermijnontwikkeling van de gemeente. In het verlengde hiervan is de kwartiermaker participatie gestart en zijn trainingen verzorgd om participatie structureel te verankeren in de bestuurlijke en ambtelijke werkwijze. De eerste resultaten hiervan zijn zichtbaar. Daarnaast is samen met vele betrokkenen de viering van 80 jaar vrijheid gerealiseerd.
Deze viering onderstreepte het belang van verbinding en maatschappelijke betrokkenheid. De bijeenkomsten “Ommen 2040” voor raad en inwoners hebben hieraan bijgedragen en hebben de samenwerking met Plaatselijke Belangen en maatschappelijke organisaties verder versterkt.
4. Beleidskaders voor uitvoering • Houvast voor de Toekomst ; inspiratiedocument Ommer Motief 2030 • Omgevingsvisie Ommen Jouw Toekomst • Notitie Ruimte voor Initiatief • Houtskoolschets Ommen 4.0 • Participatiekader en participatieverordening
11
Jaarstukken 2025 5. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Samenwerken
We werken samen via samenwerkingsverbanden en verbonden partijen.
Uitbesteden
Naam Bestuur en bedrijfsvoering Bestuur Audio Visuele installatie raadzaal Actualisering rechtspositie raads- en commissieleden
Status
Toelichting
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Bestuur Bestuur Saldo
12
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 62 -1.241 -1.179
Begroot na wijziging 62 -1.336 -1.274
Jaarrekening
Verschil
-0 -2.199 -2.199
-62 -863 -925
Jaarstukken 2025
Beheer gebouwen en gronden Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren taken met betrekking tot onroerend goed dat niet in exploitatie is en niet aan een specifiek beleidsveld is toe te delen, beheer, verhuur, instandhouding van gebouwen, gronden en landerijen die de gemeente (al of niet tijdelijk) in bezit heeft en niet in exploitatie neemt. 2. Wat willen we bereiken? We willen onze (pacht)gronden en gemeentelijke gebouwen en gronden, zoals het gemeentehuis, DOEK en voormalige schoolgebouwen goed en duurzaam beheren en onderhouden. Waar het kan en gepast is, vragen we huurgelden. Ons beleid richt zich op deze ambities. In de paragraaf kapitaalgoederen staat een overzicht van ons bezit en van onze financiële situatie. 3. Wat hebben we bereikt? Tot 2025 voerde de gemeente Hardenberg deze taak uit. Sinds 2025 doet de gemeente Ommen dit zelf, waarbij het klein onderhoud belegd is bij de gemeente zelf en het groot onderhoud onder regie is uitbesteed.
4. Beleidskaders voor uitvoering • Raadsbrief afwegingskader Vastgoed • Meerjaren onderhoudsplan (MJOP) • Snippergroen beleid
5. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Samenwerken
Regie
Uitbesteden
Beheer en onderhoud is uitbesteed aan een derde partij
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Beheer overige gebouwen en gronden Beheer overige gebouwen en gronden Saldo
Baten / lasten Baten
Begroot primitief 153
Begroot na wijziging 153
Jaarrekening
Verschil
454
301
Lasten
-590
-553
-1.226
-673
-437
-399
-772
-372
13
Jaarstukken 2025
Bedrijfsvoering Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, HRM, de gemeentesecretaris, inkoop, juridische zaken, bestuurszaken en bestuursondersteuning, informatievoorziening en automatisering, facilitaire zaken en huisvesting, documentaire informatievoorziening, managementondersteuning primair proces. 2. Wat willen we bereiken? Een sterke ambtelijke organisatie die een zo goed mogelijke dienstverlening kan leveren aan bedrijven en inwoners en proactief kan inspelen op nieuwe ontwikkelingen en haar taken goed kan (laten) uitvoeren. 3. Wat hebben we bereikt? In 2025 lag binnen het taakveld Bedrijfsvoering de nadruk op de overdracht en borging van taken als gevolg van het zelfstandig functioneren van de organisatie na de definitieve ontvlechting. Deze focus was noodzakelijk voor de continuïteit van de dienstverlening, maar maakte dat niet alle voorgenomen ontwikkelstappen zijn gerealiseerd. Tegelijkertijd is, binnen de beschikbare capaciteit, doorgewerkt aan de doelstellingen uit het A3-plan van Ommen 4.0, met aandacht voor sturing, rolverdeling en ondersteuning van het primaire proces.
De organisatieontwikkeling en verdere digitalisering zijn gefaseerd uitgevoerd en worden ook samen met de nieuwe dienstverlener verder vorm gegeven en geprofessionaliseerd. De dienstverlening aan inwoners en bedrijven is gecontinueerd en op onderdelen verbeterd, met nadruk op duidelijke communicatie en werkbare processen. De control taken zijn verder ontwikkelt. De financiële bedrijfsvoering is ondanks de nodige problemen beheersbaar en rechtmatig gebleven met een sluitende begroting. Met de overdracht van het archief en informatie documentatie zijn (historische) omissies geconstateerd die de komende jaren zullen moeten worden weggewerkt. Daarmee stond 2025 vooral in het teken van stabilisatie en voorbereiding op verdere doorontwikkeling.
Dienstverlening In 2025 hebben we uitvoering gegeven aan het plan van aanpak voor dienstverlening en duidelijke taal. Dit plan is gebaseerd op de uitkomsten van het inwonerstevredenheidsonderzoek. We hebben ingezet op bewustwording via de interne campagne ‘Zie de inwoner, zie jezelf’ en de klantreis geanalyseerd en geoptimaliseerd om de ervaring van inwoners te verbeteren. Daarnaast zijn het zaaksysteem en werkprocessen verbeterd en hebben medewerkers trainingen gevolgd. Nieuwe collega’s zijn meegenomen in onze visie op duidelijke communicatie, en er zijn specifieke trainingen georganiseerd om begrijpelijke en toegankelijke taal te bevorderen. Tot slot is de afhandeling van informatieverzoeken vereenvoudigd en versneld. De afhandeltermijn van informatieverzoeken is teruggebracht van 8 weken naar een reactietermijn van 10 werkdagen. 4. Beleidskaders voor uitvoering • Kadernota 2025 • Houtskoolschets Ommen 4.0 • Ontwikkeltraject Samen Leren! Conceptueel model overdracht taken (raadsbrief)
14
Jaarstukken 2025 5. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen
Juridische zaken, Communicatie, Planning & Control, HRM, financiële administratie
Samenwerken Uitbesteden
Naam Bestuur en bedrijfsvoering Bedrijfsvoering Door ontwikkelen dienstverlening en uitvoering duidelijke taal Robuuste organisatie inclusief “Ommen op weg naar 2030 en verder”
Viering 80 jaar vrijheid voor ons
Inkoop en de personele en salarisadministratie, ICT, gegevensbeheer en DIV is uitbesteed aan een derde partij. Status
Toelichting
2025 was het eerste jaar na de ontvlechting en stond in het teken van transitie, waarin de focus bewust heeft gelegen op het laten functioneren van de organisatie en het waarborgen van de continuïteit. Niet alle voorgenomen maatregelen konden in dit eerste jaar worden gerealiseerd, wat past bij de gekozen fasering en de context van de overgang. Investeringen in lange termijn ontwikkeling en talentontwikkeling zijn beperkt ingevuld en grotendeels binnen het reguliere werk opgepakt. Daartegenover zijn noodzakelijke structurele versterkingen, met name op het gebied van financiën en ICT, wel gerealiseerd en is de benodigde ICTapparatuur ingezet. De organisatie is hiermee in de basis versterkt, maar is de doelstelling nog niet gehaald en is verdere doorontwikkeling van robuustheid in de komende jaren noodzakelijk.
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 505 -13.211 -12.707
Begroot na wijziging 78 -11.989 -11.911
Jaarrekening
Verschil
411 -11.391 -10.980
333 598 932
15
Jaarstukken 2025
Treasury Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren de activiteiten van de gemeente met betrekking tot de treasury-functie, financiering, beleggingen, dividenden etc., schenkingen en legaten. 2. Wat willen we bereiken? Met onze treasuryfunctie willen we een gezonde financiële positie creëren op diverse manieren: • altijd duurzame toegang creëren tot financiële markten tegen acceptabele condities, • onze gemeentelijke vermogens- en (rente)resultaten tegen ongewenste financiële risico's, zoals rente-, koers, krediet en liquiditeitsrisico's beschermen, • onze interne verwerkingskosten en externe kosten voor het beheren van geldstromen en financiële posities minimaliseren, • de renteresultaten binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en de limieten en richtlijnen van het financiële verordening optimaliseren. De uitvoering van het treasurybeleid komt in de paragraaf financiering aan de orde. 3. Wat hebben wij bereikt? Zie hiervoor paragraaf financiering. 4. Beleidskaders voor uitvoering • Nota beleidskaders rechtmatigheidsverantwoording 2025 • Financiële verordening gemeente Ommen 2025 • Controle verordening gemeente Ommen 2025 • Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid • Normenkader 2025 Nota M&O (nota misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeentelijke regelingen) 5.
Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Planning & control en de financiële administratie Samenwerken Uitbesteden
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Treasury Treasury Saldo
16
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 292 -142 150
Begroot na wijziging 757 -392 365
Jaarrekening
Verschil
881 -452 429
123 -60 64
Jaarstukken 2025
OZB Woningen Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoort de onroerendzaakbelasting (OZB) op de woning: belasting op eigendom woningen, heffing en waardering woningen, uitvoering OZB, bezwaar en beroep.
2. Wat willen we bereiken? We willen een evenwichtige verdeling tussen onze inkomsten en uitgaven, daarvoor heffen we onder meer de OZB-belasting. 3. Wat hebben we bereikt? Zie hiervoor paragraaf lokale heffingen. 4. Beleidskaders voor uitvoering . 5. Werkwijze Ommen 4.0 .Zelf doen Beleid en regie op uitvoering Samenwerken Uitbesteden
De uitvoering is uitbesteed aan GBLT
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel OZB woningen OZB woningen Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 2.597 -10 2.587
Begroot na wijziging 2.632 -0 2.632
Jaarrekening
Verschil
2.683 -27 2.656
51 -27 24
17
Jaarstukken 2025
OZB niet-woningen Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoort de onroerendzaakbelasting (OZB) op niet-woningen: belasting op eigendom en gebruik bedrijven, heffing en waardering onroerende zaken, heffingen invordering, bezwaar en beroep. 2. Wat willen we bereiken? We willen een evenwichtige verdeling tussen onze inkomsten en uitgaven, daarvoor heffen we onder meer de OZB niet-woningen.
3. Wat hebben we bereikt? Zie hiervoor paragraaf lokale heffingen. 4. Beleidskaders voor uitvoering
5. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Samenwerken
Beleid en regie op uitvoering
Uitbesteden
De uitvoering is uitbesteed aan GBLT
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel OZB niet-woningen OZB niet-woningen Saldo
18
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 1.907 -39 1.868
Begroot na wijziging 1.907 -39 1.868
Jaarrekening
Verschil
1.894 -24 1.870
-13 14 2
Jaarstukken 2025
Parkeerbelasting Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoort de parkeerbelasting: heffing en invordering, opbrengsten parkeerfaciliteiten, opbrengsten boetes. 2. Wat willen we bereiken? We willen parkeren in het centrum reguleren, daarom geldt er een parkeerverordening. We hebben geen betaald parkeren, maar we geven wel parkeervergunningen uit die onder parkeerbelasting vallen. 3. Wat hebben we bereikt? . 4. Beleidskaders voor uitvoering . 5. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Het verstrekken van de vergunningen wordt uitgevoerd door de publieksbalie Ommen. Samenwerken Uitbesteden
Het parkeerbeleid en de verordening is onder de DVO openbaar gebied opgesteld.
Belastingen overig Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren overige mogelijke gemeentelijke belastingen, zoals: precariobelasting, reclamebelasting, heffing en invordering, bezwaar en beroep.
2. Wat willen we bereiken? We willen een evenwichtige verdeling tussen onze inkomsten en uitgaven, daarvoor heffen we onder meer overige belastingen als: reclame- en precariobelasting, begraafrechten en marktgelden en -leges. 3. Wat hebben we bereikt? Zie hiervoor paragraaf lokale heffingen. 4. Beleidskaders voor uitvoering . 5. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Het verstrekken van de vergunningen wordt uitgevoerd door de publieksbalie. Samenwerken Uitbesteden
De uitvoering van belastingen is uitbesteed aan GBLT.
19
Jaarstukken 2025
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Belastingen overig Belastingen overig Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 119 -81 38
Begroot na wijziging 119 -81 38
Jaarrekening
Verschil
124 -76 48
5 5 10
Algemene uitkering Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren de uitkeringen uit het gemeentefonds: algemene uitkering, integratieuitkeringen, decentralisatie-uitkeringen, artikel 12-uitkering.
2. Wat willen we bereiken? We willen dat de financiële bijdragen die we van onze inwoners vragen in een goede verhouding staan tot het voorzieningenniveau die wij ze bieden. Dat doen we door te zorgen voor een gezond en duurzaam financieel beleid waarin we met de opbrengst van gemeentelijke belastingen dat voorzieningenniveau zo goed mogelijk invullen. Een sluitende begroting hoort daar ook bij. Met de opbrengst van de retributies dekken we de lasten van onze verleende diensten. 3. Wat hebben we bereikt? De bijdragen van de Algemene Uitkering nemen we op in de P&C documenten, waarbij de opvolgende circulaires zijn gevolgd. 4. Beleidskaders voor uitvoering • Financiële verordening gemeente Ommen • Kadernota 2025
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel OMM.uitkeringen en ov. uitkeringen GF OMM.uitkeringen en ov. uitkeringen GF Saldo
20
Baten / lasten Baten
Begroot primitief 43.664
Begroot na wijziging 46.194
Jaarrekening
Verschil
46.836
642
Lasten
-218
-0
-0
0
43.446
46.194
46.836
642
Jaarstukken 2025
Overige baten en lasten Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren: stelposten, taakstellende bezuinigingen, begrotingsruimte en (schatting) van niet voorziene uitgaven.
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Overige baten en lasten Overige baten en lasten Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief -0 -4.236 -4.236
Begroot na wijziging -0 -1.279 -1.279
Jaarrekening
Verschil
403 -891 -488
403 388 791
Vennootschapsbelasting Taakveld 1. Omschrijving taakveld Op dit taakveld wordt (de raming van) het te betalen bedrag vennootschapsbelasting als last geboekt. Het gaat om het (geraamde) bedrag van de aanslag vennootschapsbelasting voor het betreffende begrotingsjaar/verantwoordingsjaar. Dit bedrag is verschuldigd vanwege fiscale winst die per saldo is gerealiseerd op ondernemingsactiviteiten in het betreffende begrotingsjaar na eventuele verrekening van fiscale verliezen uit eerdere begrotingsjaren. Ook in de jaarrekening zal het veelal nog gaan om een raming van het bedrag van de aanslag, omdat de definitieve aanslag dan nog niet is ontvangen. Daarom wordt op dit taakveld ook het eventueel voorkomend verschil geboekt tussen het bedrag van de in het begrotingsjaar ontvangen definitieve aanslag vennootschapsbelasting over een ouder begrotingsjaar en het bedrag dat als raming in de jaarstukken voor dat oudere jaar is opgenomen. 2. Wat willen we bereiken? We willen voldoen aan onze vennootschapsbelastingplicht (Vpb-plicht), die sinds 2016 geldt voor alle winstgevende ondernemingsactiviteiten van gemeenten. We onderschrijven het doel van deze Vpb-plicht, namelijk het scheppen van een gelijk speelveld tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. 3. Wat hebben we bereikt? De winstgevende ondernemingsactiviteiten zijn klein.
De opbrengsten zijn minimaal en gezien een nog te verreken verlies is er de komende jaren geen afdracht Vpb te verwachten. De aangiften Vpb zijn ingediend tot en met 2023.
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Vennootschapsbelasting (VpB) Saldo
Baten / lasten Lasten
Begroot primitief -9 -9
Begroot na wijziging -9 -9
Jaarrekening
Verschil
-0 -0
9 9
21
Jaarstukken 2025
Mutaties reserves Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Mutaties reserves Mutaties reserves Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief -0 -0 -0
Begroot na wijziging 3.941 -0 3.941
Jaarrekening
Verschil
3.941 -0 3.941
0 0 0
Baten / lasten Baten
Begroot primitief 6.643
Begroot na wijziging 6.643
Jaarrekening
Verschil
-0
-6.643
Lasten
-6.901
-8.178
-0
8.178
-258
-1.535
-0
1.535
Resultaat Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Res. van de rekening van baten en lasten Res. van de rekening van baten en lasten Saldo
22
Jaarstukken 2025
1.1.2 Economie Inleiding In dit programma draait het om onze zorg voor een economische groei die bijdraagt aan: • welvaart • welzijn • omgevingskwaliteit Een aantrekkelijke plek om te wonen, werken en leven en gastvrijheid in een groene, kwalitatief hoogwaardige omgeving vormen het fundament voor deze groei. Daarom investeren we als gemeente in: • hoogwaardige woonmilieus • een aantrekkelijk centrum • aantrekkelijke vestigingslocaties voor bedrijven en diensten • goede bereikbaarheid • een gevarieerd recreatief aanbod Met Agro & Food, de vrijetijdseconomie, bedrijvigheid (denk bijvoorbeeld aan industrie en bouwbedrijven), zorg en dienstverlening beschikt Ommen over meerdere krachtige pijlers die haar economische groei steunen en vormgeven. De verbindingen en samenwerkingen (crossovers) tussen die verschillende pijlers bepalen steeds meer de ontwikkeling van onze lokale economie. Bestuurlijke prioriteiten Het realiseren van de ambities en opgaven uit de ‘Omgevingsvisie Ommen, Ommen Jouw Toekomst’. Wat willen we bereiken 1. Centrum • Realiseren van een krachtig en gezond centrum 2. Bedrijventerreinen • Behouden van voldoende ruimte zodat bedrijven uit Ommen en omgeving kunnen starten op bedrijventerreinen die klaar zijn voor de toekomst en van hoge kwaliteit zijn. 3.
Vrijetijdseconomie • Behouden van de plek als topspeler toerisme en recreatie; • verlengen van het toeristenseizoen mogelijk maken. 4. Landbouw en Agrofood • Bieden ontwikkelruimte aan; • behouden een toekomstbestendige landbouw, ook als belangrijke bewoners en gebruikers van een gezond landelijk gebied.
Depla-indicatoren Eenheid
Periode
Bron
Ommen
Nederland
< 25000 inwoners
Vestiging van bedrijven Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tm 64 jaar
2024
LISA
201,1
191,4
195,4
23
Jaarstukken 2025
Doelstellingen Naam Economie Economische promotie Economische beleidsvisie Uitvoeren programma vitale vakantieparken Ontwikkelperspectieven Omgevingsvisie Ommen
Status
Evalueren en actualiseren Rood voor Rood beleidsregels Actieplan Gastheerschap Recreatie Ommen Fysieke bedrijfsinfrastructuur Uitvoeren centrumplan
24
Toelichting
Door onduidelijkheid en wijziging van de landelijke koers op het landbouwbeleid en de mogelijke gevolgen daarvan op provinciaal niveau, is de uitwerking van de perspectieven niet opgepakt in 2024. Er is besloten om de ontwikkelingen niet langer af te wachten. In het najaar 2025 is het plan van aanpak vastgesteld voor de uitwerking van de ontwikkelperspectieven en is een externe partij gecontracteerd voor de uitvoering. In januari 2026 wordt gestart met de uitvoering van het plan, waarnaar de ontwikkelperspectieven in samenspraak met partners en belanghebbenden worden opgesteld. We verwachten in Q1 2027 de ontwikkelperspectieven bestuurlijk vast te kunnen stellen.
Jaarstukken 2025
Economische promotie Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het "op de kaart zetten" van de gemeente: promotionele activiteiten, gericht op het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid en nieuwe werkers, aantrekken van overige instellingen ter versterking van het profiel van de gemeente, investeren in bovenlokale, regionale, landelijke en internationale kennis- en economische relatienetwerken, promotie toerisme, beurzen en jaarmarkten, toeristenbelasting, forensenbelasting, vermakelijkhedenretributies. Tot dit taakveld behoort ook het algemeen beleid ter versterking van de economische bedrijvigheid: clusterontwikkeling en versterking van sectoren, stimulering van (samenwerkings)projecten van onderzoeksinstellingen en bedrijven, lokale, regionale, bovenregionale, internationale op versterking van de economische structuur en innovatie gerichte samenwerkingsverbanden, samenwerking met bedrijfsleven en kennis- en onderzoeksinstellingen, ontwikkelen van stedelijke en wijkgerichte economische programma's. 2. Wat willen we bereiken? Ommen heeft en behoudt een positie als topspeler op het gebied van toerisme en recreatie. Deze positie willen we ook buiten het reguliere hoogseizoen om behouden. Daarnaast willen wij een aantrekkelijke cultuur & erfgoed aanbod behouden en ontwikkelen.
Een veerkrachtige gemeente die in staat is om zich aan te passen aan veranderingen en de lokale economie kan versterken. Dit willen we onder meer bereiken door: • Onze toppositie in de regio, als recreatiegemeente met een sterke en innovatieve vrijetijdseconomie, te behouden en te versterken; • het bieden van een aantrekkelijk vestigingsklimaat met goede bereikbaarheid; • het behouden én het bieden van ontwikkelruimte voor een toekomstbestendige landbouw, mede als drager van een vitaal landelijk gebied. • Samen te werken in de Regio Zwolle op basis van de meerjarige agenda Regio Zwolle. En door gebruik te maken van de mogelijkheden die de RegioDeal Regio Zwolle biedt. • Opstellen van een economische visie In 2024 is er een economische foto van de gemeente opgesteld. Op basis hiervan is het voornemen een economische beleidsvisie op te stellen. Deze beleidsvisie moet richting en sturing geven aan ons economisch beleid. De beleidsvisie helpt ook gericht focus te bepalen in de economische agenda van de provincie en de Regio Zwolle. ·Uitvoeren programma vitale vakantieparken. Om een positie als topspeler te behouden op het gebied van recreatie en toerisme is het programma Vitale Vakantieparken voor (re)vitalisering van parken. Op initiatief van recreatieparken wordt gesproken over hun toekomst als recreatiepark. Deze gesprekken gaan zowel over transformatie als (re)vitalisering.
• Actieplan Gastheerschap Recreatie Ommen Doel van dit plan is om de sector te versterken en te vernieuwen door nieuwe doelgroepen aan te spreken, verrassende gastbeleving te maken en meer jaarrond aanbod te stimuleren. Het plan wordt in samenwerking met Marketing Ommen en het Ondernemershuis Vechtdal ontwikkeld en uitgevoerd. • Erfcoaches en Sociaal Economische Begeleiders (Boerenperspectief) Met de inzet van erfcoaches en sociaal economische begeleiders ondersteunen we erfeigenaren en agrariërs bij de transitieopgaven op hun erf. • Ontwikkelperspectieven
25
Jaarstukken 2025 Taakveld Het uitwerken van de ontwikkelperspectieven volgt uit de Omgevingsvisie “Ommen Jouw Toekomst”. De uitwerking vraagt afstemming met de uitwerking van het Programma Toekomst voor ons Platteland (voorheen PPLG) voor het Vechtdal, de provinciale landbouwvisie en het Programma Ruimte voor de Vecht/Panorama Vechtdal. De ontwikkelperspectieven worden uitgewerkt op basis van een plan van aanpak. De ontwikkelperspectieven worden in samenspraak met partners en belanghebbenden opgesteld. De ontwikkelperspectieven bieden een bouwsteen en zijn inspiratie voor de toekomstige ontwikkeling van ons landelijk gebied en bieden input voor het Omgevingsplan Ommen (buitengebied). • Gebiedsprocessen TvoP In het Vechtdal zijn vanuit het Provinciale Programma Landelijk gebied zes gebiedsprocessen opgestart. Daarbij wordt gebruik gemaakt van rijksmiddelen die de provincie toegewezen heeft gekregen in het kader van het maatregelenpakket. de gebiedsprocessen Vechtdal liggen allen geheel of deels in Ommen. Ommen wil bereiken dat deze gebiedsprocessen na de verkenningsfase over kunnen gaan naar de realisatiefase. 3.
Wat hebben we bereikt? • Opstellen Economische Visie In 2025 zijn we gestart met het voeren van gesprekken met ondernemers, raadsleden en ambtenaren van verschillende beleidsvelden voor het opstellen van een economische beleidsvisie om richting en sturing geven aan ons economisch beleid. ·Uitvoeren programma vitale vakantieparken In 2025 is gestart met het opstellen van het Omgevingsprogramma voor drie parken om te veranderen van recreatieve bestemming naar woonbestemming. Daarnaast zijn er met andere parken gesprekken gevoerd over het vitaal houden van deze parken. · Uitvoering actieplan Gastheerschap Recreatie Ommen Aan de uitvoering van het actieplan wordt samengewerkt met Marketing Ommen en Vechtdal Marketing. In 2025 is de marketingstichting Hart van het Vechtdal verder doorontwikkeld, zijn ondernemers uitgenodigd en meegenomen naar plekken waar gastbeleving, digitalisering en seizoensversterking hand in hand gaan. • Samenwerken in de Regio Zwolle We werken samen in de Regio Zwolle op basis van de meerjarige agenda op de onderwerpen Economie, Arbeidsmarkt en Ruimte (o.a. Mobiliteit, Spons en programma Vitale kernen en gezonde buurten). Dit doen we via het Algemeen Bestuur, portefeuillehouder overleggen en onze ambtelijke accounts.
We hebben middelen uit de RegioDeal toegekend gekregen voor de uitvoering van het gebiedsarrangement Vitaal en Veerkrachtig Vechtdal dat we via de programmastructuur Ruimte voor de Vecht samen met onze partners hebben opgesteld. • Erfcoaches en Sociaal Economisch Begeleiders (Boerenperspectief) We ondersteunen de inzet van erfcoaches in ons landelijk gebied. Zij ondersteunen erfeigenaren bij transitie opgaven op hun erven. De erfcoaches zijn in 2025 samengevoegd met de sociaal economische begeleiders die zich meer specifiek richten op transities bij bestaande agrarische bedrijven. Dit gebeurt onder regie van Boerenperspectief. • Ontwikkelperspectieven Landelijk Gebied We hebben een plan van aanpak vastgesteld voor de uitwerking van de ontwikkelperspectieven voor het landelijk gebied. Naar aanleiding daarvan hebben we een partij geselecteerd die ons ondersteunt bij de uitwerking van deze perspectieven in 2026. We hebben overleg gehad met de Provincie over cofinanciering. • Gebiedsprocessen TvoP
26
Jaarstukken 2025 Taakveld De zes gebiedsprocessen lopen in Archem-Eerde, Witharen, landgoederenzone Vechtdal (Vilsteren), Junne, Stegeren en Lemelerveld (Dalmsholte, Giethmen). Eén gebiedsproces zit in de voorverkenningsfase. Vier gebiedsprocessen hebben de voorverkenningsfase afgerond en zitten daarmee in de verkenningsfase. Het gebiedsproces Junne heeft de verkenningsfase afgerond en momenteel loopt een haalbaarheidsanalyse als eerste stap van de uitvoeringsfase. Er is een ambtelijk kernteam gevormd om deze gebiedsprocessen te begeleiden, waaraan Ommen deelneemt. Daarnaast is er bestuurlijk overleg over de voortgang van de gebiedsprocessen. 4. Beleidskaders voor uitvoering • Economische visie 2030 Ommen • Toeristisch-Recreatief beleids- en ActiePlan voor de gemeente Ommen (TRAP) • Omgevingsvisie Ommen Jouw Toekomst • Uitvoeringskader Economische Visie Ommen • Vechtdal Visie 3.0 • Camperbeleid • Afwegingskader vitale vakantieparken • Toekomst voor ons Platteland - Provincie Overijssel Vechtdal Kompas (vrijetijdseconomie) 5. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Marketing en promotie Ommen Samenwerken Met recreatieondernemers in het Platform Recreatieondernemers. Met MarketingOost voor de promotie van het recreatie en toerisme van Ommen in het Vechtdal. In Vechtdalverband met andere gemeenten/ambtenaren via het ambtelijk overleg en bestuurlijk overleg (wethouder).
Regio Zwolle, Coalitions of the Willing (23 gemeenten), Kennispoort Regio Zwolle, Human Capital Agenda Regio Zwolle. Uitbesteden De promotie en toerisme van Ommen in het Vechtdal loopt via Marketing-Oost door middel van Vechtdalmarketing.
27
Jaarstukken 2025 Taakveld Zelf doen
Samenwerken
Uitbesteden
Zelf doen Samenwerken
Uitbesteden
We zijn betrokken bij de ontwikkeling en uitwerking van de Meerjarig Agenda Regio Zwolle. In die agenda staat de aanpak voor de regionale opgaven/vraagstukken, te weten: Economie, Menselijk Kapitaal (Human Capital), Leefomgeving en Bereikbaarheid. Ommen maakt onderdeel uit van de partijen die gezamenlijk het Gebiedsarrangement Vitaal en Veerkrachtig Vechtdal. Ommen zal de projectleiding van een programmaonderdeel uit dit gebiedsarrangement verzorgen en inbreng leveren op andere onderdelen.
Regio Zwolle is een samenwerking in de vorm van een Coalition of the Willing. Deze samenwerking omvat tevens afspraken tussen Rijk en Regio in het kader van de Novex en heeft mede geleid tot een nieuwe Regio Deal met het Rijk. Vanuit het Vechtdal is in samenwerking een gebiedsarrangement ingediend om aanspraak te maken op middelen uit deze Regio Deal. Hierbij wordt ook samengewerkt met onderwijsinstellingen. Programmaonderdelen uit het gebiedsarrangement zullen worden uitbesteed. Regie en opdrachtgeverschap Ontwikkelperspectieven Samenwerken met alle betrokken partijen in landelijk gebied aan Ontwikkelperspectieven (participatie) Uitwerken ontwikkelperspectieven aan extern bureau
Zelf doen
Participatie in gebiedsprocessen TvoP Counterpart gebiedsprocessen bij uitvoeringsvraagstukken
Samenwerken
Samenwerken met partijen in de gebiedsprocessen, waaronder de provincie als trekker van deze gebiedsprocessen en via de gebiedstafel Toekomst voor ons Platteland. Daadwerkelijke uitvoeringsmaatregelen en onderzoeken
Uitbesteden
28
Jaarstukken 2025 Naam Economie Economische promotie Economische beleidsvisie Uitvoeren programma vitale vakantieparken Ontwikkelperspectieven Omgevingsvisie Ommen
Status
Toelichting
Door onduidelijkheid en wijziging van de landelijke koers op het landbouwbeleid en de mogelijke gevolgen daarvan op provinciaal niveau, is de uitwerking van de perspectieven niet opgepakt in 2024. Er is besloten om de ontwikkelingen niet langer af te wachten. In het najaar 2025 is het plan van aanpak vastgesteld voor de uitwerking van de ontwikkelperspectieven en is een externe partij gecontracteerd voor de uitvoering. In januari 2026 wordt gestart met de uitvoering van het plan, waarnaar de ontwikkelperspectieven in samenspraak met partners en belanghebbenden worden opgesteld. We verwachten in Q1 2027 de ontwikkelperspectieven bestuurlijk vast te kunnen stellen.
Evalueren en actualiseren Rood voor Rood beleidsregels Actieplan Gastheerschap Recreatie Ommen
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Economische promotie Economische promotie Saldo
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 2.068 -251 1.818
Begroot na wijziging 2.018 -358 1.660
Jaarrekening
Verschil
2.047 -348 1.699
29 10 39
29
Jaarstukken 2025
Bedrijvenloket en regelingen Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren de op bedrijven en ondernemers (inclusief bedrijven en ondernemers in land- en tuinbouw en veeteelt) gerichte ondersteuning en dienstverlening van de gemeente: bedrijvenloket, ondernemersloket, stimuleren van en onderwijs aan startende ondernemers, aantrekken en faciliteren van nieuwe bedrijven, financiële steunregelingen voor bedrijven waaronder land- en tuinbouw, veeteelt en visserij, regelen straathandel, markten alsook veemarkten, de Reclamebelasting, marktgelden en staanplaatsgelden markten. 2. Wat willen we bereiken? We willen dat individuele en collectief georganiseerde ondernemers op een eenvoudige manier hun vragen en plannen bij ons kunnen indienen en dat wij deze integraal beoordelen. 3. Wat hebben we bereikt? Met ondernemers zijn bijeenkomsten geweest om proces- en procedures te bespreken en waar mogelijk te verbeteren. 4. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Loketfunctie en collegewerkbezoeken. Rol van verbindingsofficier in het netwerk. Samenwerken Kennispoort Regio Zwolle en Human Capital Agenda Regio Zwolle Uitbesteden
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Saldo
30
Baten / lasten Baten
Begroot primitief 23
Begroot na wijziging 23
Jaarrekening
Verschil
20
-3
Lasten
-212
-298
-206
92
-189
-275
-185
90
Jaarstukken 2025
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op fysieke condities scheppen voor alle vormen van bedrijvigheid: grondexploitatie bedrijventerreinen, ontwikkeling en onderhoud van bedrijfslocaties en (her)ontwikkeling van bedrijfspanden, herstructurering en verduurzaming bedrijfslocaties, investeringen in winkelgebieden en winkelstrips, werkzaamheden t.b.v. land- en tuinbouwgronden. 2. Wat willen we bereiken? We willen een gezonde bedrijventerreinenmarkt die klaar is voor de toekomst. Dat doen we door voldoende ruimte te behouden op bedrijventerreinen van goede kwaliteit die klaar zijn voor toekomstige bedrijven uit Ommen en omgeving. Dit is in lijn met de Omgevingsvisie. Dit doen we door: Uitvoeren centrumplan We gaan verder uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma “Ommen Centrum”. Dit pakken we samen op met bewoners, ondernemers, vastgoedeigenaren en stichting Ondernemingsfonds Centrum Ommen. Locatie-onderzoek werken en wonen We willen de locatie mogelijkheden verkennen voor het realiseren van de bedrijventerreinbehoefte zoals die vanuit het behoefteonderzoek bedrijventerreinen in 2024 is gebleken. 3. Wat hebben we bereikt? Uitvoeren centrumplan Er is uitvoering gegeven aan projecten uit het centrumplan. De vergroening van het Vrijthof en Kerkplein is gerealiseerd.
Een rapport over de functiemix in de Bermerstraat is opgeleverd. Er zijn informatieavonden georganiseerd voor bewoners, ondernemers en eigenaren voor projecten omtrent vergroening en inrichting in de rest van het centrum. Bedrijventerrein De Rotbrink In het najaar van 2025 is de uitgifte van kavels op De Rotbrink gestopt. Dit onder invloed van een opgestart kort geding. Het geding richtte zich tegen de wijze van uitgifte die niet volledig zou aansluiten bij de het "Didam" arrest. Op basis van nader ingewonnen advies heeft het college besloten de verkoop van kavels stop te zetten in afwachting van nieuw uitgiftebeleid. Naar verwachting zal op basis van nieuw uitgiftebeleid in februari 2026 de uitgifte weer gestart kunnen worden. Ten tijde van het stopzetten waren er twee koopgegadigden voor kavels van 4070 en 1551 m². Tevens was er aanvraag voor reservering van een 20.000 m² groot kavel. In totaal zijn er nog 5 kavels te verkopen op dit bedrijventerrein. In 2025 is om hiervoor genoemde reden geen bedrijvenkavel verkocht op De Rotbrink. Locatie onderzoek wonen en werken We onderzoeken welke locaties er in beeld zijn voor de aanleg van nieuwe bedrijventerreinen. De behoefte hiertoe is naar voren gekomen uit het behoefteonderzoek 2024. De verkenning van de mogelijke locaties doen we in samenhang met toekomstige locaties voor woningbouw. 4.
Beleidskaders voor uitvoering • Omgevingsvisie Ommen Jouw Toekomst 5. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Grondbeleid, Uitvoering projecten grondexploitaties. Samenwerken Uitbesteden Het locatie onderzoek wonen en werken is uitbesteed bij gespecialiseerde bureaus.
31
Jaarstukken 2025 Naam Economie Fysieke bedrijfsinfrastructuur Uitvoeren centrumplan
Status
Toelichting
Middelen Bedragen x € 1.000
Programmaonderdeel Fysieke bedrijfsinfrastructuur Fysieke bedrijfsinfrastructuur Saldo
32
Baten / lasten Baten Lasten
Begroot primitief 691 -741 -50
Begroot na wijziging 691 -704 -13
Jaarrekening
Verschil
102 -138 -36
-590 566 -23
Jaarstukken 2025
1.1.3 Omgevingskwaliteit Inleiding Het programma Omgevingskwaliteit gaat over onze zorg voor de stedenbouwkundige, architectonische, ecologische, cultuurhistorische, landschappelijke en ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving van mens en dier. Verschillende onderdelen beïnvloeden die kwaliteit, zoals: • water-, bodem- en luchtkwaliteit • gezondheid van de leefomgeving (milieuaspecten zoals geluid, trilling, straling, afval en uitstoot van gassen) • (water)veiligheid • klimaatadaptatie (verdroging, vernatting) • biodiversiteit Wij gebruiken een bredere definitie voor omgevingskwaliteit dan de AmvB’s (Algemene Maatregel van Bestuur) die bij de Omgevingswet verplicht zijn. Gezondheid, veiligheid en functionaliteit vallen volgens de toelichting bij de wet buiten die definitie. Terwijl in het ‘Besluit kwaliteit leefomgeving’ (juli 2018) gezondheid, veiligheid en ruimtelijke kwaliteit juist wel als belangrijke zorg van de overheid worden benoemd. Die bredere definitie past beter bij ons doel van 'volop ruimtelijke kwaliteit'. Bestuurlijke prioriteiten Het realiseren van de ambities en opgaven uit de ‘Omgevingsvisie Ommen, Ommen Jouw Toekomst’. Wat willen we bereiken 1.
Wonen en Bouwen • Ommenaren die dat willen de kans geven om in Ommen of de kernen te (blijven) wonen; • vergroten van de mogelijkheden voor ouderen en starters op de woningmarkt; • stimuleren van de bouw van premantelzorgwoningen; • bieden van flexibele huisvesting voor specifieke doelgroepen; • ruimte bieden voor woningbouw in de kernen via onder meer CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap). 2. Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) • Opties actiever grondbeleid in kaart brengen en verkrijgen van meer regie op accenten in woningbouwopgaven. 3. Verkeer en Vervoer • Ommen bereikbaar houden en maken via openbaar vervoer, fiets en auto; • versterken van de kwaliteit van de bestaande infrastructuur. 4. Ruimtelijke ordening • Borgen van een gezonde en veilige leefomgeving voor onze inwoners en bezoekers; • bieden van ontwikkelkansen voor een gezond landelijk gebied; • goed zorgen voor de kernwaarden natuur, landschap en erfgoed. 5. Openbare orde en veiligheid • Ommen veilig en gezond houden voor onze inwoners en bezoekers.