1. Begroting 2026 versie 2 21 oktober 2025
Tekst van het document
Begroting 2026 Versie 21 oktober 2025
Begroting 2026 - 2029
Inhoudsopgave Inleiding ...................................................................................................................................................... 4 Opzet en vorm ........................................................................................................................................ 6 De begrotingsdoctrine ............................................................................................................................ 8 Procesplanning ....................................................................................................................................... 9 Hoofdlijnen van de programmabegroting ................................................................................................ 10 A. Uitgangspunten ................................................................................................................................ 11 B. Meest recente meerjarenbeeld en perspectief ............................................................................... 12 C. Kredieten in samenhang met mutaties begroting ........................................................................... 16 E. Weerstandsvermogen, reserves en kengetallen .............................................................................. 18 F.
Vaststellingsbesluit ........................................................................................................................... 20 Programma's ............................................................................................................................................ 22 Bestuur en bedrijfsvoering ................................................................................................................... 23 Inleiding ............................................................................................................................................ 24 Doelstelling ....................................................................................................................................... 26 Depla-indicatoren ............................................................................................................................. 26 Middelen .......................................................................................................................................... 27 Taakvelden ....................................................................................................................................... 28 Economie ..............................................................................................................................................
42 Inleiding ............................................................................................................................................ 43 Doelstelling ....................................................................................................................................... 45 Depla-indicatoren ............................................................................................................................. 46 Middelen .......................................................................................................................................... 47 Taakvelden ....................................................................................................................................... 48 Omgevingskwaliteit .............................................................................................................................. 54 Inleiding ............................................................................................................................................ 55 Doelstelling ....................................................................................................................................... 57 Depla-indicatoren .............................................................................................................................
58 Middelen .......................................................................................................................................... 59 Taakvelden ....................................................................................................................................... 61 Samenleving ......................................................................................................................................... 83 Inleiding ............................................................................................................................................ 84 Doelstelling ....................................................................................................................................... 85 Depla-indicatoren ............................................................................................................................. 86 Middelen .......................................................................................................................................... 87 Taakvelden ....................................................................................................................................... 90 Paragrafen .............................................................................................................................................. 125 2
Begroting 2026 - 2029 Lokale heffingen ................................................................................................................................. 126 Weerstandsvermogen en risicobeheersing........................................................................................ 136 Financiering ........................................................................................................................................ 142 Grondbeleid ........................................................................................................................................ 145 Kapitaalgoederen ............................................................................................................................... 147 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 151 Verbonden partijen ............................................................................................................................ 154 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) ........................................................................ 159 Nota reserves en voorzieningen .............................................................................................................
160 Bijlagen ................................................................................................................................................... 164 Incidentele baten en lasten ................................................................................................................ 165 EMU-saldo .......................................................................................................................................... 170 Reserves en voorzieningen meerjarig ................................................................................................ 171 Meerjaren investeringsplanning ........................................................................................................ 175 Depla indicatoren ............................................................................................................................... 178 Geprognostiseerde balans.................................................................................................................. 180
3
Begroting 2026 - 2029
Inleiding
In deze begroting voor 2026 bieden wij u een overzicht van de financiële planning en belangrijkste doelen voor het komende begrotingsjaar 2026 en de jaren 2027 tot en met 2029. Deze begroting is een belangrijk document die de koers en het budgettaire kader voor onze gemeente schetst. Het opstellen van een begroting is een ingewikkeld proces waarbij we zorgvuldig afwegingen maken, omdat we het belangrijk vinden dat we de juiste middelen toewijzen aan de juiste doelen. De basis van deze begroting vindt u in het perspectiefgesprek en de kadernota 2026. Een en ander is aangevuld met de door uw raad ingebrachte moties en amendementen tijdens de behandeling van de kadernota. Weerspiegeling Onze begroting is niet alleen een financieel document, het is ook een weerspiegeling van onze visie op de toekomst van onze gemeente. Het is een instrument waarmee we onze plannen en doelen kunnen realiseren en tegelijkertijd transparantie en verantwoording aan onze inwoners en organisaties kunnen bieden. Sommige delen van deze begroting zijn niet nieuw, omdat de aanpak en de voortgang van het beleid al eerder zijn beschreven in eerdere begrotingen, het College Uitvoeringsprogramma (CUP) of de kadernota. Doelstellingen Ook in het komende jaar zullen we ons blijven richten op: • • • • •
4
het leveren van diensten van hoge kwaliteit het stimuleren van economische groei het verbeteren van de infrastructuur het versterken van de sociale verbinding het zorgen voor duurzaamheid
Begroting 2026 - 2029 Daarnaast willen we een open organisatie zijn die inwoners, bedrijven, organisaties en gemeenteraadsleden informeert over plannen en projecten die we volgend jaar gaan uitvoeren. Deze doelstellingen zijn de leidraad van de kadernota en een startpunt bij beslissingen die invloed hebben op onze gemeenschap en haar inwoners. Deze begroting is een dynamisch document dat tijdens het jaar kan worden bijgesteld bij veranderende omstandigheden en mogelijk nieuwe belangrijke doelen. We staan open voor ideeën van de gemeenteraad en onze inwoners en moedigen actieve betrokkenheid aan bij het vormgeven van het beleid en de opgaven van onze gemeente. We vragen u om deze begroting aandachtig door te lezen en staan open voor uw feedback en suggesties. Want uw betrokkenheid is van onschatbare waarde voor de toekomst van onze gemeente. Financieel perspectief Onze financiële situatie blijft positief en gezond. Bij het positieve beeld van een structurele sluitende meerjarenbegroting moeten we wel rekening houden met de discussies over de invulling/verdeling van het gemeentefonds en toenemende structurele kosten als gevolg van inflatie, CAO-ontwikkelingen en ontwikkelingen op het gebied van jeugd en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De gevolgen van het ravijnjaar zijn vooralsnog afgewend, maar niet geheel weggenomen.
Niet uitgesloten moet worden dat we de komende jaren bij grote investeringen nog meer aandacht moeten geven aan nieuw voor oud of fasering of zelfs nee zeggen tegen grote investeringen. We leggen een structureel sluitende meerjarenbegroting voor, ons eigen vermogen is meer dan op orde en de tarieven/woonlasten zijn aanvaardbaar en op gemiddeld niveau in vergelijking met andere gemeenten. Ommen is een mooie leefomgeving met veel tevreden inwoners. We beschikken over goede voorzieningen voor iedereen. Er zijn plannen om goede voorzieningen toe te voegen of te verbeteren als dat nodig is. Ook blijft er ruimte voor verdere ontwikkelingen op het gebied van wonen, leven, recreëren en ondernemen. Gemeenteraadsverkiezingen In maart 2026 zullen gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden. Daarna zal een nieuwe gemeenteraad aantreden. De keuzes die deze nieuwe gemeenteraad maakt, zullen gevolgen hebben voor deze begroting. Opgaven Bij dit positieve beeld willen we ook een waarschuwing afgeven. Zowel internationaal als nationaal zijn grote maatschappelijke opgaven die ons direct en indirect kunnen raken. Gemeenten staan voor aanzienlijke uitdagingen en grote maatschappelijke opgaven zoals energietransitie, woningbouw, klimaatadaptatie, armoedebestrijding en de weerbare samenleving. De onzekerheid over de kabinetsformatie speelt mogelijk ook in 2026 een grote rol.
Maar ook het vluchtelingenprobleem en de situatie in Oekraïne blijven reden voor zorg net als de spanningen in het Midden-Oosten en de oorlog in Gaza. In onze samenleving bestaat een breed gedragen gevoel van toenemende polarisatie. Dit vergt veel van ook gemeentelijke organisaties bij het uitvoeren van haar taken en het oplossen van problemen. De ingewikkelde en soms tegenstrijdige opgaven vragen dat de gemeente zich aanpast en zich flexibel opstelt. Dat betekent een andere beleving en manier van denken in vergelijking met de stabiele begrotingen die we de afgelopen tientallen jaren opstelden. Hier zien we ook het belang van een goede samenwerking met uw raad en onze inwoners. Hierbij kunt u natuurlijk rekenen op een maximale inzet van ons college.
5
Begroting 2026 - 2029
Opzet en vorm Qua opzet wijkt de begroting 2026 niet heel veel af van de begroting van 2025. Zo is de begroting ingedeeld op basis van de programma’s die uw raad heeft vastgesteld: • • • •
Bestuur & Bedrijfsvoering Omgevingskwaliteit Economie Samenleving
In die programma’s behandelen we onder meer: • • •
de doelen de we willen bereiken concrete acties de financiële middelen per programma (onderverdeeld naar de verplichte taakvelden)
De concrete acties uit de kadernota en de taken die doorlopen uit de begroting 2025, zijn onder de doelstellingen beperkt opgenomen en toegelicht. Hierdoor kan de begroting zonder kennis van de kadernota of CUP eenvoudiger gelezen worden. Zoals eerder afgesproken met de financiële werkgroep hebben we de belangrijkste indicatoren opgenomen in de programma’s en de overige in een bijlage. Onderstaande afbeelding geeft een beeld van de (samenhang tussen de) programma's:
6
Begroting 2026 - 2029
Het bovenstaande ziet u ook terug in de digitale begroting op ons online portal. Deze is doorklikbaar, eenvoudig van opzet en sluit goed aan op de totale P&C-cyclus.
7
Begroting 2026 - 2029
De begrotingsdoctrine In 2014 heeft de raad van Ommen een begrotingsdoctrine vastgesteld. Deze heeft de afgelopen jaren goed gewerkt en we achten het wenselijk de hoofdlijnen daarvan op deze plaats nog eens te herhalen: 1. De begrotingscyclus beslaat vier jaar, waarbij het beleidsmatige en financiële kader elk jaar wordt bepaald in de kadernota. Die wordt jaarlijks uitgewerkt in de programmabegroting. Afwijkingen werden twee keer in het jaar verantwoord in rapportages. Met ingang van 2024 is dit teruggebracht tot één keer (Najaarsnota). De uiteindelijke inhoudelijke en financiële verantwoording vindt plaats bij de jaarrekening. Inmiddels is de begrotingscyclus zo ingericht. 2. De begroting gaat uit van de volgende richtlijnen: • de begroting is elk jaar meerjarig sluitend. Inmiddels is dat steeds het geval; • de weerstand wordt berekend aan de hand van alle voorziene risico's en opgenomen in een toereikende algemene reserve. Inmiddels wordt jaarlijks de weerstand risico berekend. Nu is deze afgerond € 4,4 miljoen . De voorziene (vrije) algemene reserve van ruim € 18,0 miljoen is dus ruim voldoende; • tussentijdse wijzigingen vinden slechts plaats als die echt onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar zijn. Daarbij worden overschotten/tekorten niet tussentijds gecompenseerd. Inmiddels is de eis van zowel onvoorzien, onvermijdelijk als onuitstelbaar niet erg haalbaar gebleken.
Wel is deze richtlijn vertaald naar de Najaarsnota, waarbij de gemeenteraad afwijkingen voorgelegd krijgt; • de netto schuldquote bedraagt hooguit 130% van de begroting. In het bestuursakkoord is de maximumnorm verlaagd naar 100%. De afgelopen jaren heeft Ommen hier steeds aan kunnen voldoen en ook nu is dat nog het geval; • budgetoverhevelingen worden aan de gemeenteraad voorgelegd tijdens de Najaarsnota. Inmiddels is dit bestendige praktijk; • kapitaallasten worden bepaald op grond van actuele meerjarenramingen. Inmiddels is dit bestendige praktijk.
8
Begroting 2026 - 2029
Procesplanning Procesplanning De planning voor de behandeling van deze begroting ziet er als volgt uit: Omschrijving Informatiemarkt Rekeningcommissie Raadvergadering
Datum 14 oktober 2025 28 oktober 2025 13 november 2025
Wij stellen u voor conform het vaststellingsbesluit te besluiten tot vaststelling van de programmabegroting 2026 en de (meerjaren)begroting 2027 - 2029. Daarmee machtigt uw raad ons college uitvoering te geven aan het begrotingsjaar. Wij zien uit naar de bespreking van deze begroting door en met uw raad. Ommen, 1 oktober 2025 Burgemeester en wethouders van Ommen, Secretaris, J.W.H. Blaauw
Burgemeester, mr. drs. J.M. Vroomen
9
Begroting 2026 - 2029
Hoofdlijnen van de programmabegroting
10
Begroting 2026 - 2029
A. Uitgangspunten Hieronder staan de uitgangspunten voor het opstellen van begroting 2026 en de meerjarenraming 2027 - 2029. Deze zijn vastgesteld bij de Kadernota 2026 in juli 2025: • • • • • • • • • • • •
de basis voor de begroting is bestaand beleid inclusief de raadsbesluiten tot en met de Najaarsnota 2025 en Kadernota 2026; nieuw beleid/voorstellen investeringen worden overgenomen uit de Najaarsnota 2025 en de Kadernota 2026; voor de berekening van de algemene uitkering wordt rekening gehouden met de uitkomsten van de septembercirculaire 2025; de begroting 2026 wordt opgesteld tegen lopende prijzen; voor prijscompensatie wordt rekening gehouden met 2,7%; voor looncompensatie wordt rekening gehouden met 3,7 %; de tarieven worden in 2026 inflatoir verhoogd met 2,7%; het rente omslagpercentage bedraagt 0%; de rekenrente voor eventueel nieuw aan te trekken geldleningen is 3,5%; De aan de grondexploitaties toe te rekenen rente moet worden gebaseerd op de werkelijk betaalde rente over het gemeentelijke vreemde vermogen (de uitstaande geldleningen). Voor de begroting 2026 is uitgegaan van 0,1 %; de ramingen voor grondexploitaties (inclusief de ramingen voor plankosten) zijn ontleend aan de Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MJP) 2026; de netto schuld quote bedraagt maximaal 100%.
11
Begroting 2026 - 2029
B. Meest recente meerjarenbeeld en perspectief Middels de "financiële zomerbrief 2025" hebben wij het financieel perspectief voor 2025 en volgende jaren geschetst inclusief de meicirculaire 2025. Een sluitende begroting en het weerstandsvermogen is op orde. Onderstaand een overzicht met als vertrekpunt de primaire begroting 2025. In de bijstellingen zijn ook de mutaties opgenomen zoals gemeld bij de informele "financiële zomerbrief". Op de structurele en incidentele bijstellingen wordt een korte toelichting gegeven. 2026 Structureel Stand begroting 2025 Bijstellingen structureel Totaal Structureel Incidenteel Stand begroting 2025 Bijstellingen incidenteel Totaal Incidenteel Nieuw begrotingssaldo
2027
2028
2029
637.000
449.000
873.000
873.000
-5.000
4.000
-1.000
-1.000
632.000
453.000
872.000
872.000
-1.311.000
-166.000
-69.000
-183.100
-
-
-1.311.000
-166.000
-69.000
-183.100
-679.000
287.000
803.000
688.900
-
-
Overzicht bijstellingen
Bijstellingen structureel Kadernota 2026 A. Bijstellingen kadernota na moties en amendementen Nieuw structureel begrotingsaldo na kadernota 2026
12
2026
2027
2028
2029
471.907 26.000
-145.955 -186.875
-1.329.284 -186.875
-1.217.284 -186.875
1.129.907
120.170
-644.159
-532.159
Begroting 2026 - 2029
B. Algemene uitkering: septembercirculaire C. OZB (areaal uitbreiding) D. Afschrijvingen (temporisering minus stelpost)
2026 881.000
2027 120.000
2028 51.000
2029 9.000
25.000
50.000
75.000
100.000
900.000
350.000
200.000
140.000
-
-
716.000
726.000
-536.000
-145.000
-145.000
-145.000
-
-
-
-
1.270.000
375.000
897.000
830.000
-672.200 -320.000
-345.000 -
-330.000 -
-
150.000
300.000
264.755
-
-842.200
-45.000
-65.225
-
2026
2027
2028
2029
632.000
453.000
872.000
872.000
497.907
-332.830
-1.516.159
-1.404.159
1.270.000
375.000
897.000
830.000
E. Taakstelling sociaal domein (jaren 2027 en 2028) F. Stelposten, afronding en overig G. Najaarsnota 2025 Totaal bijstellingen structureel Bijstellingen Incidenteel H. Kadernota 2026 I. Bijstellingen kadernota 2026 na moties en amendementen J. Stelposten, afronding en overig K. Najaarsnota Totaal bestellingen Incidenteel Stand na begroting 2026
Bijstellingen structureel Stand begroting 2025 (incl. erratum) Bijstellingen kadernota 2026 Bijstellingen structureel begroting 2026
13
Begroting 2026 - 2029
Totaal structureel Bijstellingen incidenteel Stand begroting 2025 (incl. erratum) Bijstellingen incidenteel begroting 2025 Totaal incidenteel Totaal begrotingssaldo
2026
2027
2028
2029
2.399.907
495.170
252.841
297.841
-1.311.000
-166.000
-69.000
-183.100
-842.200
-45.000
-65.225
-
-2.153.200
-211.000
-134.225
-183.100
246.707
284.170
118.616
114.741
Specificatie van de bijstelling met korte toelichting Toelichting bijstellingen Bijstellingen structureel A. Bijstellingen kadernota na moties en amendementen
Hierin zijn de structurele mutaties van de goedgekeurde moties en amendementen bij de kadernota 2026 behandeling opgenomen. Dit betreft onder andere het Openluchtbad (€ 118.000), afschrijvingslasten investeringen buitensport, bijdrage Oranjevereniging (€ 5.000) en extra onderhoudslasten dryfield. De effecten van de september circulaire zijn verwerkt.
B.
Algemene uitkering: Septembercirculaire
C.
OZB (areaal uitbreiding)
Er is door ons rekening gehouden met een areaaluitbreiding van € 25.000 per jaar.
D.
Afschrijvingen (temporisering minus stelpost)
De post afschrijvingen bevat drie onderdelen: 1: De actualisatie van de realisatiedatum van de diverse investeringen. Veel kredieten hebben een langere doorlooptijd dan één jaar, terwijl de gebruikelijke systematiek is dat de begrote afschrijvingen starten een jaar na verstrekken van het krediet. In deze begroting hebben we voor een flink aantal investeringen de doorlooptijd groter gemaakt, waardoor afschrijvingen later starten. Hierdoor zijn de begrote afschrijvingslasten per jaar aangepast. 2: Door de actie bij 1) is de stelpost van € 100.000
14
Begroting 2026 - 2029 Toelichting bijstellingen voor afschrijvingen vervallen (opgenomen bij de kadernota 2026). 3: Kindplein Oost heeft een langere doorlooptijd qua realisatie. Zodoende hebben we de dekking van de afschrijvingslasten (via de reserve dekking kapitaalslasten) van Kindplein Oost ook aangepast naar 2029. E.
Taakstelling sociaal domein (jaren 2027 en 2028)
F.
Stelposten, afronding en overig
G.
Najaarsnota 2025
Bijstellingen incidenteel H. Kadernota 2026 I.
Bijstellingen kadernota 2026 (na moties en amendementen)
J.
Stelposten, afronding en overig
K.
Najaarsnota 2025
Vanuit de toezichthouder van de provincie Overijssel is aangedragen dat het mogelijk is een stelpost op te nemen voor de kortingen op jeugdzorg in de algemene uitkering voor 2028 en 2029. Dit betreft voor 2028 een bedrag van € 223.000 voor de eigen bijdrage jeugdzorg, € 58.000 voor het onderdeel sturen op trajectduur jeugdzorg en € 435.000 voor het indexeren opbrengst Hervormingsagenda. Met het opnemen van deze taakstelling zijn de kortingen nu budgetneutraal verwerkt in de begroting 2028 en 2029. Dit betreft onder andere een administratieve aanpassing van de post baggeren in 2028, de vrijval van de indexatie verbonden partijen (€ 100.000) en het opnemen van de kosten van de SPUK regeling duurzaamheid (deel vergoeding via septembercirculaire 2025). In de najaarsnota 2025 zijn (naast de septembercirculaire) géén mutaties verwerkt, die een structureel effect hebben op de begroting 2026 en verder.
De incidentele bijstellingen op de kadernota zijn conform verwerkt. De incidentele bijstellingen bij de kadernota zijn de moties en amendementen waarover is besloten: Dit betreft het woonperspectief (€ 40.000), locatie en haalbaarheidsonderzoek combibaan (€ 30.000), preventieaanpak ‘versterk van partnerrelaties en terugdringen (complexe) scheidingen' (€ 30.000) en subsidie padelbanen (€ 220.000). Dit betreft onder andere het administratief aanpassen van het fietsverbindingen plan (uitvoeringskosten) van exploitatiekosten naar investeringskrediet (kadernota 2026). De najaarsnota 2025 laat geen incidentele bijstellingen voor de jaren 2026 t/m 2029 zien.
15
Begroting 2026 - 2029
C. Kredieten in samenhang met mutaties begroting Binnen de begroting 2026 is rekening gehouden met onderstaande investeringsbedragen en bijbehorende kapitaallasten. Toelichting 1) 1) 1) 1) 1) 1) 1) 1) 1) 4) 1) 1) 1) 1) 1) 1) 1) 1) 2) 2) 2) 3) 3) 3) 3) 3) 3) 3) 1. 2. 3.
4.
16
Investeringen Bermversteviging Brug Oude Zwolseweg Brug Mariënberg Revitalisering bestaande wijken Fietstunnel Balkerweg / Slagenweg IHP onderwijs: Upgrade Ichtus IHP onderwijs: Upgrade De Schakel IHP onderwijs: Upgrade De Hoekstee IHP onderwijs: Extra capaciteit Kindplein Oost Fluitkruid diverse investeringen (on hold) Var. 1 buitensport: dry-turf hockeyveld Var. 1 buitensport: BMX renovatie baan Var. 1 buitensport: BMX upgrade baan Var. 1 buitensport: FC Ommen kunstgrasveld Aanschaf devices gemeenteraad Aanv. krediet voetpad Lemerlerberg Uitvoering Fietspadenplan 2026 t/m 2028 Herstel brug Het Laar Zwembad Carroussel, hydro/vouwwand etc Slaghen, dak+vouwwand Olde Vechte, installaties IHP sport: FC Ommen, nwe toplaag kunstgras (7) IHP sport: Atletiekbaan middenterrein IHP sport: SC Lemele, nwe toplaag kunstgras (1) IHP sport: SC Lemele, kantplanken (2 x) IHP sport: SC Lemele, nwe toplaag kunstgras pup. IHP sport: VV Vilsteren, nwe toplaag natuurgras (1) IHP sport: VV Vilsteren, kantplanken
Bedrag 2026 (x € 1.000) 250 300 640 2.500 4.850 630 390 374 399 35 702 29 190 897 78 268 300 700 49 140 12 527 48 545 38 163 527 24
Dit betreft onderwerpen waar de raad al eerder mee heeft ingestemd; de formele kredietaanvraag voor 2026 volgt thans. Dit betreft onderwerpen waar middels het vaststellingsbesluit kredieten voor 2026 worden aangevraagd. Dit betreft onderwerpen waarvan op basis van onderzoek de exacte omvang en fasering nog bepaald moeten worden. Via een separaat voorstel aan de raad zal in een later stadium het krediet worden aangevraagd. Vervangingsbedragen conform meerjareninvesteringsplanning. Echter vanwege nog te kiezen scenario sloop, renovatie of herbestemming wordt dit mogelijk niet uitgevoerd of vertraagd.
Begroting 2026 - 2029
D. Grondexploitaties Samen met de begroting wordt het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MJP) 2026 aan de raad aangeboden. Het MJP Grondexploitaties 2026 biedt hiermee een compleet overzicht van de financiële stand van zaken van de Ommense grondexploitaties met een bijbehorende toelichting. In onderstaande tabel is een samenvatting van de resultaten per complex (grondexploitatie) weergegeven. Samenvatting MJP 2026 (Bedragen x € 1.000) Westflank, Ommen Erve Arrierflier, Ommen Vinkenbuurt De Vlierlanden Fase 1+2, Ommen De Rotbrink, Ommen Haven Oost, Ommen Van Alewijkstraat, Beerzerveld. Vlierlanden, Fase 3, Ommen Meerkoet, Ommen Totaal
Boekwaarde 1-1-2025 2.575
Resultaat jaarek. 2024 -3.237
-3.266
1.101
41 945
41 -156
1.985
287
283
-4
3.386 404
-3.247 -130
-4.140 -91
-893 39
2.323
2.323
-31 -3.357
-31 1.869
5.084
-5.226
Resultaat MJP 2026 -3.176 489
Resultaat verschil 61 489
17
Begroting 2026 - 2029
E. Weerstandsvermogen, reserves en kengetallen Het weerstandsvermogen is een belangrijk item binnen de gemeentelijke financiële huishouding. Er dient een goed evenwicht te zijn tussen enerzijds de risico’s en anderzijds de mogelijkheden om die op te vangen. De onderbouwing is geactualiseerd en als volgt: Omschrijving
Bedrag x (€1.000)
Grondexploitatie (afgerond) Sociaal domein Toenemende inflatie Samenwerkingsverbanden Algemene uitkering uit het Gemeentefonds Personeel Renterisico Overige risico's Totaal Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
562 500 1.000 400 920 360 350 305 4.397
Hieronder is het verloop van de algemene reserve (exclusief dekkingsreserve) weergegeven, gebaseerd op de begroting zoals deze nu voorligt: Bedragen x € 1.000 Stand per 1 januari Resultaat jaarrekening 2024 Budgetoverheveling Begrotingsresultaat Stand per 31 december
2025
2026
2027
2028
2029
17.860
18.011
18.257
18.541
18.660
2.557 -3.941 1.535 18.011
246 18.257
284 18.541
119 18.660
115 18.775
Op basis van bovenstaande kan geconcludeerd worden dat Ommen de algemene reserve ruim boven de thans gewenste minimale omvang van € 4,4 miljoen in 2029 heeft. Ratio risico's versus algemene reserve De som van de (gekwantificeerde) risico's is € 4,4 miljoen. De verwachte algemene reserve is per 1 januari 2026 groot € 18,0 miljoen. Vergelijking van deze bedragen leidt tot onderstaande uitkomst: Weerstandsvermogen Bedragen x € 1.000.000 beschikbare capaciteit (per 1 januari 2026) benodigde capaciteit ratio weerstandsvermogen
18
Begroting 2026 € 18,0 € 4,4 4,1
Begroting 2026 - 2029 Idealiter is de uitkomst van deze ratio 1 of hoger. Een score van 4,1 geeft een kwalificatie van als uitstekend. Begroting 2026 kengetallen
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen* Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit**
Jaarverslag 2024
Begroot 2025
Begroot Begroot Begroot Begroot 2026 2027 2028 2029
20%
11%
68%
51%
61%
43%
6% 43% 0,3% -0,5% 80%
10% 54% 5,0% -3,0% 85%
67% 31% 3,3% 7,5% 80%
50% 36% 0,7% 7,5% 80%
59% 35% 0,4% 7,9% 80%
42% 40% 0,4% 8,0% 80%
* Het gaat hier om de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. ** De belastingcapaciteit wordt berekend door de totale woonlasten meerpersoonshuishouden in jaar t te vergelijken met het landelijk gemiddelde in jaar t-1 en uit te drukken in een percentage. Vanuit het Bestuursakkoord Samen Ommen mag de netto schuld quote niet hoger zijn dan 100%. Dit is gelijk aan de normering van de VNG. Meerjarig blijft Ommen ruim onder de 100%. Voor gemeenten zijn er, in tegenstelling tot het bedrijfsleven, geen harde normen voor wat betreft de solvabiliteit. Ommen kende altijd een vrij hoge solvabiliteit. Door de meerjarige investeringen de komende jaren zien we dat deze omlaag gaat naar 31% in 2026. En daarna weer langzaam aan stijgt.
19
Begroting 2026 - 2029
F. Vaststellingsbesluit Hieronder treft u het vaststellingsbesluit voor de begroting aan. Raadsbesluit Onderwerp: programmabegroting 2026 en meerjarenbegroting 2027 t/m 2029 De raad van de gemeente Ommen; mede gelet op de Kadernota 2026; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 1 oktober 2025; gelet op de artikelen 189 tot en met 191 van de Gemeentewet; Besluit: 1. Met inachtneming van de deelbesluiten als genoemd onder punt 3 en verder, de programmabegroting 2026 vast te stellen, inclusief het onderdeel Reserves en Voorzieningen; 2. De programmabegroting 2027 - 2029 voor kennisgeving aan te nemen en te gebruiken als basis voor het toekomstige beleid; 3. In te stemmen met de inflatoire verhoging van de tarieven van rechten en belastingen met 2,7% met uitzondering van de toeristenbelasting en met dien verstande dat voor een aantal tarieven het uitgangspunt van 100% kostendekking geldt en als uitwerking van de begroting, dit te verwerken in de tarieven voor 2026, die worden vastgesteld op basis van een afzonderlijk voorstel "vaststelling diverse belastingverordeningen / tarieventabellen 2026". 4. Voor de volgende investeringen, die samenhangen met structurele budgetaanpassingen in de begroting 2026 een krediet beschikbaar te stellen:
20
a.
Bermversteviging
€
250.000
b.
Brug Oude Zwolseweg
€
300.000
c.
Brug Mariënberg
€
640.000
d.
Revitalisering bestaande wijken
€
2.500.000
e.
Fietstunnel Balkerweg / Slagenweg
€
4.850.000
f.
IHP onderwijs: Upgrade Ichtus
€
630.000
g.
IHP onderwijs: Upgrade De Schakel
€
390.000
h.
IHP onderwijs: Upgrade De Hoekstee
€
374.000
i.
IHP onderwijs: Extra capaciteit Kindplein Oost
€
399.000
j.
Var. 1 buitensport: dry-turf hockeyveld
€
702.000
Begroting 2026 - 2029 k.
Var. 1 buitensport: BMX renovatie baan
€
29.000
l.
Var. 1 buitensport: BMX upgrade baan
€
190.000
m.
Var. 1 buitensport: FC Ommen kunstgrasveld
€
897.000
n.
Aanschaf devices gemeenteraad
€
78.000
o.
Aanv. krediet voetpad Lemerlerberg
€
268.000
p.
Uitvoering Fietspadenplan 2026 t/m 2028
€
300.000
q.
Herstel brug Het Laar
€
700.000
r.
Zwembad Carroussel, hydro/vouwwand etc
€
49.000
s.
Slaghen, dak+vouwwand
€
140.000
t.
Olde Vechte, installaties
€
12.000
5. De begroting 2026 met een totaal saldo van € 246.000 positief, bestaande uit € 73.080.000 aan lasten en € 73.326.000 aan baten vast te stellen. Met betrekking tot de begroting in algemene zin: 6. Bovenstaande deelbesluiten, voor zover de financiële consequenties daarvan nog niet functioneel zijn geraamd, te verwerken in een begrotingswijziging voor 2026. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Ommen d.d.13 november 2025.
De raad voornoemd, De griffier S. Dijk
De voorzitter, mr. drs. J.M. Vroomen
21
Begroting 2026 - 2029
Programma's Bedragen x € 1.000
R2024
B2025
B2025 Bijgesteld
B2026
B2027
B2028
B2029
1.562
866
235
254
213
246
239
1.057 15.016 15.604 33.239
390 8.978 6.800 17.034
715 8.845 6.813 16.608
373 12.838 6.540 20.005
1.966 11.368 6.897 20.444
486 10.454 6.507 17.693
105 10.125 6.507 16.976
-3.282
-6.748
-3.259
-3.091
-2.899
-2.977
-3.548
-1.76 6 -21.85 4 -43.691 -70.593
-1.199
-1.425
-874
-2.464
-974
-588
-16.791
-18.506
-22.401
-20.419
-19.267
-18.835
-30.216
-37.082
-35.035
-35.041
-34.117
-34.568
-54.954
-60.272
-61.401
-60.823
-57.335
-57.539
-1.720
-5.887
-3.024
-2.837
-2.686
-2.731
-3.309
-709 -6.838 -28.087 -37.354
-809 -7.813 -23.416
-710 -9.661 -30.269
-501 -9.563 -28.495
-498 -9.051 -28.144
-488 -8.813 -27.610
-483 -8.710 -28.061
-37.920
-43.664
-41.396
-40.379
-39.642
-40.563
Algemene uitkering Dividend Lokale middelen Totaal algemene dekkingsmiddelen
42.872 300 6.349 49.521
43.466 301 6.571 50.338
46.194 266 6.555 53.015
46.180 301 6.840 53.321
45.543 301 6.787 52.631
44.709 301 6.890 51.900
45.261 301 6.908 52.470
Bedrijfsvoering Vennootschapsbelasting Onvoorzien Saldo inclusief algemene dekkingsmiddelen
-13.869 -5 0 -1.707
-12.311 -9 -5 93
-7.802 -9 -5 1.535
-11.665 -9 -5 246
-11.954 -9 -5 284
-12.125 -9 -5 119
-12.128 -9 -5 -235
Reserve mutaties
4.264
0
0
0
0
0
350
Totaal resultaat
2.557
93
1.535
246
284
119
115
Baten 1 Bestuur en Bedrijfsvoering 2 Economie 3 Omgevingskwaliteit 4 Samenleving Totaal baten Lasten 1 Bestuur en Bedrijfsvoering 2 Economie 3 Omgevingskwaliteit 4 Samenleving Totaal lasten Saldo 1 Bestuur en Bedrijfsvoering 2 Economie 3 Omgevingskwaliteit 4 Samenleving Totaal saldo
22
Begroting 2026 - 2029
Bestuur en bedrijfsvoering
23
Begroting 2026 - 2029
Inleiding
Dit programma draait om onze rol en ons takenpakket die wij als gemeente hebben en hoe wij daarop ons bestuur en onze bedrijfsvoering inrichten. Die rol en het takenpakket hebben met flinke veranderingen te maken door steeds snellere en grotere ontwikkelingen en grote maatschappelijke opgaven. Aan de ene kant verandert de vraag uit de samenleving: Nederlanders zijn mondiger, beter geïnformeerd en digitaler. Aan de andere kant is onze klassieke rol als overheid die ‘voor haar burgers zorgt’ steeds minder gewenst en houdbaar. Waarbij we wel een overheid willen zijn die “nabij” is. Daardoor verschuift onze rol naar die van regisseur en netwerkpartner en moeten we ons werk steeds meer aanpassen. Daarin werken we, als het kan, vanuit zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid van onze inwoners. En helpen we als partners met het zoeken naar en uitvoeren van goede oplossingen. Ook krijgen we vaker grotere en ingewikkeldere opgaven die we niet alleen kunnen aanpakken. Denk hierbij aan opgaven in het sociaal domein, woningbouw, vluchtelingen, stikstof en duurzaamheid. We hebben als gemeente de blijvende verantwoordelijkheid om grip te houden op ons werk en onze (financiële) resultaten. Kortom, er wordt veel gevraagd van ons verandervermogen. De afgelopen jaren hebben we, als jonge organisatie, flinke stappen gezet in: • • • •
24
bedrijfsvoering manieren van werken ondersteuning planning & control
Begroting 2026 - 2029
Wij laten als kleine regie/netwerkgemeente taken door andere partijen doen. Wij noemen dit het Ommen 4.0 model. De basis hiervan hebben we beschreven in de “Houtskoolschets Ommen 4.0”. Vanaf 1 januari 2025 zijn we volledig en definitief ontvlochten van de gemeente Hardenberg die een deel van deze dienstverlening vanuit het ontvlechtingsakkoord voor ons gedaan heeft. Hiermee start dan ook de fase dat we volledig overeenkomstig onze organisatiefilosofie in werking zijn. Ook in 2026 zal extra inzet worden gepleegd om samen met deze nieuwe partners onze dienstverlening overeenkomstig onze kwaliteitseisen uit te voeren en door te ontwikkelen. Bestuurlijke prioriteiten: 1. De dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven. 2. Het verder ontwikkelen van de organisatie Ommen 4.0. Wat willen we bereiken: 1.Bedrijfsvoering • •
Optimaliseren en verbeteren van de dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven; een gemeente die zelf inspeelt op nieuwe ontwikkelingen en haar taken goed kan (laten) vervullen; • versterken en door ontwikkelen van de organisatie Ommen 4.0 waarmee we ons richten op een betere dienstverlening aan inwoners en bedrijven; • zorgen voor gemeentelijk vastgoed dat jarenlang meegaat en bij de organisatie past. 2.Bestuur • Besturen vanuit een verbindende, behulpzame en faciliterende stijl. 3.Treasury • •
Zorgen voor een meerjarig sluitende begroting; voorkomen of beperken dat inwoners en bedrijven meer belasting gaan betalen.
25
Begroting 2026 - 2029
Doelstelling Naam Bestuur en bedrijfsvoering Bedrijfsvoering Door ontwikkelen dienstverlening en uitvoering duidelijke taal Robuuste organisatie inclusief “Ommen op weg naar 2030 en verder” Beheer overige gebouwen en gronden Herstel brug Het Laer
Depla-indicatoren Eenheid Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden In Euro's Gemeentelijke woonlasten meerpersoons huishouden In Euro's
26
Periodejaar
Bron
Ommen
Nederland
< 25.000 inwoners
2025
COELO
814
957
996
2025
COELO
843
1053
1091
Begroting 2026 - 2029
Middelen Bedragen x €1.000 Bestuur Baten Lasten Totaal Beheer en overige gebouwen en gronden Baten Lasten Totaal Bedrijfsvoering Baten Lasten Totaal Treasury Baten Lasten Totaal OZB woningen Baten Lasten Totaal OZB niet-woningen Baten Lasten Totaal Belastingen overig Baten Lasten Totaal Algemene uitkering Baten Lasten Totaal Overige baten en lasten Baten Lasten Totaal Vennootschapsbelasting Baten Lasten Totaal Eindtotaal
W2024
B2025
B2026
B2027
B2028
B2029
224 1.213 1.437
-62 1.336 1.274
-62 1.321 1.259
-62 1.291 1.230
-62 1.291 1.230
-62 1.289 1.227
-220 1.215 995
-153 554 401
-172 365 193
-210 399 190
-163 350 186
-164 342 178
-1.358 14.424 13.067
457 11.502 11.960
139 11.494 11.633
-870 12.910 12.040
-546 12.655 12.109
-542 12.651 12.110
-1.433 726 -707
-757 392 -365
-296 142 -154
-296 142 -154
-296 142 -154
-296 142 -154
-2.545 18 -2.527
-2.632 0 -2.632
-2.692 0 -2.692
-2.717 0 -2.717
-2.742 0 -2.742
-2.767 0 -2.767
-1.855 27 -1.828
-1.907 39 -1.868
-1.958 40 -1.919
-1.958 40 -1.919
-1.958 40 -1.919
-1.958 40 -1.919
-111 86 -25
-119 81 -38
-122 83 -39
-122 83 -39
-122 83 -39
-122 83 -39
-42.872 0 -42.872
-46.194 0 -46.194
-46.180 0 -46.180
-45.543 0 -45.543
-44.724 0 -44.724
-45.261 0 -45.261
-322 910 5588
0 1.200 1.200
0 1.152 1.152
0 993 993
0 1.082 1.082
0 1.663 1.663
0 -61 -61 -27.578
0 9 9 -36.216
0 9 9 -36.738
0 9 9 -35.910
0 9 9 -34.962
0 9 9 -34.953
27
Begroting 2026 - 2029
Taakvelden
28
Begroting 2026 - 2029
Bestuur Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoort de facilitering van de bestuursorganen: burgemeester, college van burgemeester en wethouders, raad en raadscommissies, de ondersteuning van de raad, griffie, regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking, lokale rekenkamer, ombudsfunctie en accountantscontrole.
2. Wat willen we bereiken? · We werken continu aan het ondersteunen en versterken van de politieke dialoog: Samen met de raad verbeteren we stap voor stap de kwaliteit van de behandelstukken en proces. Zo zorgen we voor een beter geïnformeerd debat en een goed verloop van de inhoudelijke behandeling. · We stellen een collegeprogramma op voor de periode 2026–2030: Op basis van de nieuw te vormen coalitie in 2026 en de doelstellingen van de raad maken we een collegeprogramma. Dit werken we uit in een uitvoeringsprogramma, waarmee we de plannen voor de bestuursperiode concreet maken. · We versterken de participatie op basis van het vastgestelde beleid: We bouwen voort op het bestaande participatiebeleid en geven hier steeds gerichter invulling aan. Daarbij leggen we de nadruk op het vroegtijdig betrekken van inwoners en organisaties, om zo maximale participatie binnen de afgesproken kaders mogelijk te maken.
3. Beleidskaders voor uitvoering • Houvast voor de Toekomst; inspiratiedocument Ommer Motief 2030 • Omgevingsvisie Ommen Jouw Toekomst • Notitie Ruimte voor Initiatief • Houtskoolschets Ommen 4.0
4. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Samenwerken
We werken samen via samenwerkingsverbanden en verbonden partijen.
Uitbesteden
29
Begroting 2026 - 2029
Middelen (Bedragen x € 1.000)
Baten / Lasten Baten Lasten Eindtotaal
30
W2024 224 1.213 1.437
B2025 -62 1.336 1.274
B2026 -62 1.321 1.259
B2027 -62 1.291 1.230
B2028 -62 1.291 1.230
B2029 -62 1.289 1.227
Begroting 2026 - 2029
Beheer overige gebouwen en gronden Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren taken met betrekking tot onroerend goed dat niet in exploitatie is en niet aan een specifiek beleidsveld is toe te delen, beheer, verhuur, instandhouding van gebouwen, gronden en landerijen die de gemeente (al of niet tijdelijk) in bezit heeft en niet in exploitatie neemt. 2. Wat willen we bereiken? We willen onze (pacht)gronden en gemeentelijke gebouwen en gronden, zoals het gemeentehuis, DOEK en voormalige schoolgebouwen goed en duurzaam beheren en onderhouden. Waar het kan en gepast is, vragen we huurgelden. Ons beleid richt zich op deze ambities. In de paragraaf kapitaalgoederen staat een overzicht van ons bezit en van de financiële situatie.
3. Beleidskaders voor uitvoering • Beleidskader vastgoed en toepassing op vastgoedportefeuille Ommen • Meerjaren onderhoudsplan (MJOP) • Snippergroen beleid
4. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Samenwerken
Regie
Uitbesteden
Beheer en onderhoud is door middel van de DVO Openbaar Gebied uitbesteed aan een derde partij.
Naam Bestuur en bedrijfsvoering Beheer overige gebouwen en gronden Herstel brug Het Laer
Middelen (Bedragen x € 1.000)
Baten / Lasten Baten Lasten Eindtotaal
W2024 -220 1.215 995
B2025 -153 554 401
B2026 -172 365 193
B2027 -210 399 190
B2028 -163 350 186
B2029 -164 342 178
31
Begroting 2026 - 2029
Bedrijfsvoering Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, HRM, de gemeentesecretaris, inkoop, juridische zaken, bestuurszaken en bestuursondersteuning, informatievoorziening en automatisering, facilitaire zaken en huisvesting, documentaire informatievoorziening, managementondersteuning primair proces.
2. Wat willen we bereiken? We bouwen door aan een sterke, wendbare en toekomstgerichte ambtelijke organisatie die inwoners en bedrijven optimaal bedient, tijdig inspeelt op nieuwe ontwikkelingen en haar taken professioneel uitvoert. Dit realiseren we door: • Gerichte doorontwikkeling van organisatie en dienstverlening We blijven investeren in de versterking van onze organisatiekracht en dienstverlening. Daarbij bewegen we actief mee met maatschappelijke opgaven en veranderende verwachtingen van inwoners. Door gebruik te maken van inzichten uit klanttevredenheidsonderzoeken en feedback uit de praktijk, sturen we continu op verbetering en leren we als organisatie doorlopend. • Verantwoord inrichten van overgedragen taken De in 2025 overgedragen taken aan nieuwe partners worden zorgvuldig ingericht en geborgd. We zorgen voor een goede afstemming, waarbij de kwaliteit van de dienstverlening richting inwoners centraal blijft staan. Tegelijkertijd monitoren we periodiek de benodigde sturingsinformatie om tijdig bij te kunnen sturen. • Investeren in talentontwikkeling en organisatieontwikkeling We zetten stevig in op het aantrekken, behouden en ontwikkelen van medewerkers, zodat we over de juiste kennis en competenties beschikken. Hiermee borgen we de continuïteit en wendbaarheid van de organisatie. In 2026 voeren we een medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) uit.
Dit helpt ons om de voortgang van de organisatieontwikkeling te volgen én om gerichte verbeterpunten in beeld te brengen. • Versnellen van digitalisering en slimme dienstverlening We benutten de kansen van digitalisering en slimme technologieën om efficiënter te werken en processen te verbeteren. Dit stelt ons in staat om meer tijd en aandacht vrij te maken voor persoonlijk contact met inwoners. Tegelijkertijd verhogen we hiermee de kwaliteit, bereikbaarheid en toegankelijkheid van onze dienstverlening. Ook kijken we naar gegevensgestuurd werken en automatisering waar dat de uitvoering ondersteunt. 3. Beleidskaders voor uitvoering • Kadernota 2025 • Houtskoolschets Ommen 4.0 • Ontwikkeltraject Samen Leren! Conceptueel model overdracht taken (raadsbrief) 4. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Juridische zaken, Communicatie, Planning & Control, HRM, financiële administratie Samenwerken Uitbesteden Inkoop, de personele en salarisadministratie, ICT, gegevensbeheer en DIV is uitbesteed aan een derde partij.
32
Begroting 2026 - 2029
Naam Bestuur en bedrijfsvoering Bedrijfsvoering Robuuste organisatie inclusief “Ommen op weg naar 2030 en verder” Door ontwikkelen dienstverlening en uitvoering duidelijke taal
Middelen (Bedragen x € 1.000)
Baten / Lasten Baten Lasten Eindtotaal
W2024
B2025
B2026
B2027
B2028
B2029
-1.358 14.424 13.067
457 11.502 11.960
139 11.494 11.633
-870 12.910 12.040
-546 12.655 12.109
-542 12.651 12.110
33
Begroting 2026 - 2029
Treasury Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren de activiteiten van de gemeente met betrekking tot de treasury-functie, financiering, beleggingen, dividenden etc., schenkingen en legaten.
2. Wat willen we bereiken? Met onze treasury-functie willen we op verschillende manieren zorgen voor een gezonde financiële positie: • Altijd zorgen voor duurzame toegang tot financiële markten tegen goede voorwaarden; • beschermen van onze gemeentelijke vermogens- en (rente)resultaten tegen ongewenste financiële risico's, zoals rente-, koers-, krediet- en liquiditeitsrisico’s; • minimaliseren van onze interne verwerkingskosten en externe kosten voor het beheren van geldstromen en financiële posities; • verbeteren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en de limieten en richtlijnen van het treasury-statuut. De uitvoering van het treasury-beleid komt in de paragraaf financiering aan de orde. 3. Beleidskaders voor uitvoering • Financiële verordening gemeente Ommen
4. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen
Planning en control en de financiële administratie
Samenwerken Uitbesteden
Middelen (Bedragen x € 1.000)
Baten / Lasten Baten Lasten Eindtotaal
34
W2024 -1.433 726 -707
B2025 -757 392 -365
B2026 -296 142 -154
B2027 -296 142 -154
B2028 -296 142 -154
B2029 -296 142 -154
Begroting 2026 - 2029
OZB Woningen Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoort de onroerendzaakbelasting (OZB) op de woning: belasting op eigendom woningen, heffing en waardering woningen, uitvoering OZB, bezwaar en beroep.
2. Wat willen we bereiken? We willen een evenwichtige verdeling tussen onze inkomsten en uitgaven, daarvoor heffen we onder meer de OZB-belasting.
3. Beleidskaders voor uitvoering . 4. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Samenwerken
Beleid en regie op uitvoering
Uitbesteden
De uitvoering is uitbesteed aan een derde partij
Middelen (Bedragen x € 1.000)
Baten / Lasten Baten Lasten Eindtotaal
W2024 -2.545 18 -2.527
B2025 -2.632 0 -2.632
B2026 -2.692 0 -2.692
B2027 -2.717 0 -2.717
B2028 -2.742 0 -2.742
B2029 -2.767 0 -2.767
35
Begroting 2026 - 2029
OZB niet-woningen Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoort de onroerendzaakbelasting (OZB) op niet-woningen: belasting op eigendom en gebruik bedrijven, heffing en waardering onroerende zaken, heffingen invordering, bezwaar en beroep.
2. Wat willen we bereiken? We willen een evenwichtige verdeling tussen onze inkomsten en uitgaven, daarvoor heffen we onder meer de OZB niet-woningen.
3. Beleidskaders voor uitvoering
4. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Samenwerken Uitbesteden
Beleid en regie op uitvoering De uitvoering is uitbesteed aan een derde partij
Middelen (Bedragen x € 1.000)
Baten / lasten Baten Lasten Eindtotaal
36
W2024 -1.855 27 -1.828
B2025 -1.907 39 -1.868
B2026 -1.958 40 -1.919
B2027 -1.958 40 -1.919
B2028 -1.958 40 -1.919
B2029 -1.958 40 -1.919
Begroting 2026 - 2029
Parkeerbelasting Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoort de parkeerbelasting: heffing en invordering, opbrengsten parkeerfaciliteiten, opbrengsten boetes.
2. Wat willen we bereiken? We willen parkeren in het centrum reguleren, daarom geldt er een parkeerverordening. We hebben geen betaald parkeren, maar we geven wel parkeervergunningen uit die onder parkeerbelasting vallen.
3. Beleidskaders voor uitvoering • Parkeerverordening • Verordening op de heffing en de invordering van parkeerbelasting Ommen
4. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen
Het verstrekken van de vergunningen wordt uitgevoerd door de publieksbalie Ommen
Samenwerken Uitbesteden
Het parkeerbeleid en de verordening is uitbesteed aan een derde partij
Middelen (Bedragen x € 1.000)
Baten / Lasten Eindtotaal
W2024 0
B2025 0
B2026 0
B2027 0
B2028 0
B2029 0
37
Begroting 2026 - 2029
Belastingen overig Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren overige mogelijke gemeentelijke belastingen, zoals: precariobelasting, reclamebelasting, heffing en invordering, bezwaar en beroep.
2. Wat willen we bereiken? We willen een evenwichtige verdeling tussen onze inkomsten en uitgaven, daarvoor heffen we onder meer overige belastingen: reclame- en precariobelasting, begraafrechten en marktgelden en -leges.
3. Beleidskaders voor uitvoering . 4. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen
Het verstrekken van de vergunningen wordt uitgevoerd door de publieksbalie
Samenwerken Uitbesteden
Middelen (Bedragen x € 1.000)
Baten / Lasten Baten Lasten Eindtotaal
38
W2024 -111 86 -25
B2025 -119 81 -38
B2026 -122 83 -39
B2027 -122 83 -39
B2028 -122 83 -39
B2029 -122 83 -39
Begroting 2026 - 2029
Algemene uitkering en overige Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren de uitkeringen uit het gemeentefonds: algemene uitkering, integratie-uitkeringen, decentralisatie-uitkeringen, artikel 12-uitkering.
2. Wat willen we bereiken? We willen dat de gemeentelijke belastingen die onze inwoners betalen in een goede verhouding staan met de voorzieningen die we hen bieden. Daarom zorgen we voor een gezond en duurzaam financieel beleid. We zorgen met de opbrengst van de gemeentelijke belastingen voor goede voorzieningen. Een sluitende begroting hoort daar ook bij. Met de opbrengst van de retributies kunnen we de kosten van onze verleende diensten betalen.
3. Beleidskaders voor uitvoering • Financiële verordening gemeente Ommen • Kadernota 2026 Nota Reserves en Voorzieningen
Middelen (Bedragen x € 1.000)
Baten / Lasten Baten Lasten Eindtotaal
W2024 -42.872 0 -42.872
B2025 -46.194 0 -46.194
B2026 -46.180 0 -46.180
B2027 -45.543 0 -45.543
B2028 -44.724 0 -44.724
B2029 -45.261 0 -45.261
39
Begroting 2026 - 2029
Overige baten en lasten Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren: stelposten, taakstellende bezuinigingen, begrotingsruimte en (schatting) van niet voorziene uitgaven.
Middelen (Bedragen x € 1.000)
Baten / Lasten Baten Lasten Eindtotaal
40
W2024 -322 910 588
B2025 0 1.237 1.237
B2026 0 1.152 1.152
B2027 0 993 993
B2028 0 1.082 1.082
B2029 0 1.663 1.663
Begroting 2026 - 2029
Vennootschapsbelasting Taakveld 1. Omschrijving taakveld Op dit taakveld wordt (de raming van) het te betalen bedrag vennootschapsbelasting als last geboekt. Het gaat om het (geraamde) bedrag van de aanslag vennootschapsbelasting voor het betreffende begrotingsjaar/verantwoordingsjaar. Dit bedrag is verschuldigd vanwege fiscale winst die per saldo is gerealiseerd op ondernemingsactiviteiten in het betreffende begrotingsjaar na eventuele verrekening van fiscale verliezen uit eerdere begrotingsjaren. Ook in de jaarrekening zal het veelal nog gaan om een raming van het bedrag van de aanslag, omdat de definitieve aanslag dan nog niet is ontvangen. Daarom wordt op dit taakveld ook het eventueel voorkomend verschil geboekt tussen het bedrag van de in het begrotingsjaar ontvangen definitieve aanslag vennootschapsbelasting over een ouder begrotingsjaar en het bedrag dat als raming in de jaarstukken voor dat oudere jaar is opgenomen. 2. Wat willen we bereiken? We willen voldoen aan onze vennootschapsbelastingplicht (Vpb-plicht), die sinds 2016 geldt voor alle winstgevende ondernemingsactiviteiten van gemeenten. We onderschrijven het doel van deze Vpb-plicht, namelijk het scheppen van een gelijk speelveld tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen.
Middelen (Bedragen x € 1.000)
Baten / Lasten Lasten Eindtotaal
W2024 -61 -61
B2025 9 9
B2026 9 9
B2027 9 9
B2028 9 9
B2029 9 9
41
Begroting 2026 - 2029
Economie
42
Begroting 2026 - 2029
Inleiding
Het programma gaat over de zorg die wij dragen als gemeente voor een economische groei die bijdraagt aan de kwaliteit van welvaart, welzijn en omgeving. Het fundament voor deze groei ligt in het bieden van een aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat in de vorm van een gastvrije gemeente met een groene en kwalitatief hoogwaardige omgeving. Daarom investeert Ommen in: • hoogwaardige woonmilieus • een aantrekkelijk centrum • aantrekkelijke vestigingslocaties voor bedrijven en diensten • goede bereikbaarheid • een gevarieerd recreatief aanbod Met de agrarische sector, vrijetijdseconomie, bedrijvigheid (onder meer industrie en bouwnijverheid), zorg en dienstverlening beschikt Ommen over meerdere motoren om haar economische groei vorm te geven. Bestuurlijke prioriteiten: 1.
Het realiseren van de ambities en opgaven uit ‘Omgevingsvisie Ommen Jouw Toekomst’.
Wat willen we bereiken: 1. Centrum
2.
• Realiseren van een krachtig en gezond centrum. Bedrijventerreinen •
3.
Behouden van voldoende ruimte zodat bedrijven uit Ommen en omgeving kunnen starten op bedrijventerreinen die klaar zijn voor de toekomst en van hoge kwaliteit zijn. Vrijetijdseconomie 43
Begroting 2026 - 2029 • Behouden van de plek als topspeler in toerisme en recreatie; • verlengen van het toeristenseizoen mogelijk maken. 4. Landbouw en Agrofood • •
44
Bieden ontwikkelruimte; behouden van toekomstbestendige landbouw, ook als belangrijke bewoners en gebruikers van een gezond landelijk gebied.
Begroting 2026 - 2029
Doelstelling Naam Economie Fysieke bedrijfsinfrastructuur Uitvoeren centrumplan Economische promotie Uitvoering Actieplan Gastheerschap Recreatie Ommen Ontwikkelperspectieven Omgevingsvisie Ommen Uitvoeren programma vitale vakantieparken Economische beleidsvisie Subsidie Stichting Marketing Ommen
45
Begroting 2026 - 2029
Depla-indicatoren Eenheid Vestiging van bedrijven Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tm 64 jaar
46
Periodejaar
Bron
Ommen
Nederland
> 25.000 inwoners
2023
LISA
191,7
181,8
187,3
Begroting 2026 - 2029
Middelen Bedragen x €1.000 Economische promotie Baten Lasten Totaal Bedrijvenloket en regelingen Baten Lasten Totaal Fysieke bedrijfsinfrastructuur Baten Lasten Totaal Eindtotaal
W2024
B2025
B2026
B2027
B2028
B2029
-1.994 373 -1.621
-2.018 438 -1.580
-2.068 236 -1.833
-2.068 235 -1.833
-2.068 224 -1.833
-2.068 224 -1.833
-23 163 139
-23 283 260
-24 212 188
-24 211 187
-24 211 187
-24 211 187
-1.033 1.230 197 -1.285
-691 704 13 -1.307
-349 427 78 -1.567
-1.941 2.019 77 -1.569
-461 539 77 -1.569
80 153 73 -1.573
47
Begroting 2026 - 2029
Taakvelden
48
Begroting 2026 - 2029
Economische promotie/ontwikkeling Taakveld 1. Omschrijving taakveld Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het "op de kaart zetten" van de gemeente: promotionele activiteiten, gericht op het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid en nieuwe werkers, aantrekken van overige instellingen ter versterking van het profiel van de gemeente, investeren in bovenlokale, regionale, landelijke en internationale kennis- en economische relatienetwerken, promotie toerisme, beurzen en jaarmarkten, toeristenbelasting, forensenbelasting, vermakelijkhedenretributies.
Tot dit taakveld behoort ook het algemeen beleid ter versterking van de economische bedrijvigheid: clusterontwikkeling en versterking van sectoren, stimulering van (samenwerkings-)projecten van onderzoeksinstellingen en bedrijven, lokale, regionale, bovenregionale, internationale op versterking van de economische structuur en innovatie gerichte samenwerkingsverbanden, samenwerking met bedrijfsleven en kennis- en onderzoeksinstellingen, ontwikkelen van stedelijke en wijkgerichte economische programma's. 2. Wat willen we bereiken? Ommen heeft en behoudt een positie als topspeler op het gebied van toerisme en recreatie. Deze positie willen we ook buiten het reguliere hoogseizoen om behouden. Daarnaast willen wij een aantrekkelijke cultuur & erfgoed aanbod behouden en ontwikkelen. Een veerkrachtige gemeente die in staat is om zich aan te passen aan veranderingen en de lokale economie kan versterken. Dit willen we onder meer bereiken door: • Onze toppositie in de regio, als recreatiegemeente met een sterke en innovatieve vrijetijdseconomie, te behouden en te versterken; • het bieden van een aantrekkelijk vestigingsklimaat met goede bereikbaarheid; • het behouden én het bieden van ontwikkelruimte voor een toekomstbestendige landbouw, mede als drager van een vitaal landelijk gebied.
• Actieplan Gastheerschap Recreatie Ommen Doel van dit plan is om de sector te versterken en te vernieuwen door nieuwe doelgroepen aan te spreken, verrassende gastbeleving te maken en meer jaarrond aanbod te stimuleren. Het plan wordt in samenwerking met Marketing Ommen en het Ondernemershuis Vechtdalontwikkeld en uitgevoerd. • Ontwikkelperspectieven Het uitwerken van de ontwikkelperspectieven volgt uit de Omgevingsvisie “Ommen Jouw Toekomst”. De uitwerking vraagt afstemming met de uitwerking van het Programma Toekomst voor ons Platteland (voorheen PPLG) voor het Vechtdal, de provinciale landbouwvisie en het Programma Ruimte voor de Vecht/Panorama Vechtdal. De ontwikkelperspectieven worden uitgewerkt op basis van een plan van aanpak. De ontwikkelperspectieven worden in samenspraak met partners en belanghebbenden opgesteld. De ontwikkelperspectieven bieden een bouwsteen en zijn inspiratie voor de toekomstige ontwikkeling van ons landelijk gebied en bieden input voor het Omgevingsplan Ommen (buitengebied). • Gebiedsprocessen TvoP In het Vechtdal zijn vanuit het Provinciale Programma Landelijk gebied zes gebiedsprocessen opgestart. Daarbij wordt gebruik gemaakt van rijksmiddelen die de provincie toegewezen heeft gekregen in het kader van het maatregelenpakket. de gebiedsprocessen Vechtdal liggen allen geheel of deels in Ommen.
Ommen wil bereiken dat deze gebiedsprocessen na de verkenningsfase over kunnen gaan naar de realisatiefase. 49
Begroting 2026 - 2029 Taakveld 3. Beleidskaders voor uitvoering • Economische visie 2030 Ommen • Toeristisch-Recreatief beleids- en ActiePlan voor de gemeente Ommen (TRAP) • Omgevingsvisie Ommen Jouw Toekomst • Uitvoeringskader Economische Visie Ommen • Vechtdal Visie 3.0 • Camperbeleid • Provinciaal programma Toekomst voor ons Platteland • Afwegingskader vitale vakantieparken • Provinciaal programma toekomst voor ons Platteland Vechtdal Kompas (vrijetijdseconomie) 4. Werkwijze Ommen 4.0 Zelf doen Marketing en promotie Ommen Samenwerken Met recreatieondernemers in het Platform Recreatieondernemers. Met MarketingOost voor de promotie van het recreatie en toerisme van Ommen in het Vechtdal. In Vechtdalverband met andere gemeenten/ambtenaren via het ambtelijk overleg en bestuurlijk overleg (wethouder). Regio Zwolle, Coalitions of the Willing (23 gemeenten), Kennispoort Regio Zwolle, Human Capital Agenda Regio Zwolle. Uitbesteden De promotie en toerisme van Ommen in het Vechtdal loopt via Marketing-Oost door middel van Vechtdalmarketing.
50
Zelf doen
Via de ambtelijke accounts zijn we betrokken bij de ontwikkeling en uitwerking van de Meerjarig Agenda Regio Zwolle. In die agenda staat de aanpak voor de regionale opgaven/vraagstukken, te weten: Economie, Menselijk Kapitaal (Human Capital), Leefomgeving en Bereikbaarheid. Ommen maakt onderdeel uit van de partijen die gezamenlijk het Gebiedsarrangement Vitaal en Veerkrachtig Vechtdal. Ommen zal de projectleiding van een programmaonderdeel uit dit gebiedsarrangement verzorgen en inbreng leveren op andere onderdelen.