Transcriptverslag van de gemeenteraad van 18 december 2023 vastgesteld in de vergadering van 29 januari 2024

-49-

De heer Van der Waal: Dank u, voorzitter. Er is in deze tijd een stevige discussie in den lande over opvang van mensen die vluchten voor oorlog, geweld en vervolging. Mensen die in hun woonplaats hun leven niet zeker zijn. Deze vluchtelingen vragen onder andere in Nederland asiel aan, onderdak voor een veilig bestaan en een vrij bestaan. Er is discussie over het aantal van deze vluchtelingen wat Nederland bereid is op te nemen. Er is discussie in Nederland over de duur van hun verblijf. Maar deze discussie wil D66 nu niet aan de orde stellen. Dat moet elders en op een ander tijdstip gebeuren. Onafhankelijk van de vraag over het aantal op te nemen vluchtelingen, onafhankelijk van de duur van hun verblijf, is de vraag hoe we die hulpvragers opvangen, hoe we hen onderbrengen, hoe we hen gedurende de tijd van aanmelden en beoordelen menswaardig de dagen en nachten laten doorbrengen. De beperkte capaciteit loopt … Door beperkte capaciteit loot de aanmeldlocatie Ter Apel, de enige plaats waar vluchtelingen zich kunnen melden, zo vol dat de vluchtelingen de nacht met velen moeten doorbrengen op stoelen in de wachtkamer en zelfs mogelijk in de buitenlucht, zoals enkele jaren, ook in het najaar en winterseizoen, het geval is geweest.

Om deze reden heeft de raad van de gemeente Stadskanaal voltallig met alle fracties in de Raad, de ChristenUnie, het CDA, twee lokale partijen, de SP, de PvdA, de VVD en D66 in een spoedvergadering middels een motie andere gemeenten, gemeenteraden en bestuurders opgeroepen verantwoordelijkheid te nemen in het humaan opvangen van ontheemden en asielzoekers. Zo'n oproep wordt niet zonder reden gedaan. Om deze reden dient D66 in deze vergaderingen motie in waarvan het dictum luidt, het college … De raad verzoekt het college om tot een uiterste inspanning te komen om Ter Apel als gemeente of als locatie met een te volle opvanglocatie te ontlasten tijdens deze en komende piekbelastingen. Enerzijds door extra tijdelijke noodopvang binnen de gemeente Oldenzaal te zoeken, door samen met de gemeente in Noordoost Twente-verband extra tijdelijke opvang, noodopvang te zoeken. Als laatste, door collega-gemeentes aan te sporen hun bijdrage te leveren in het zoeken van extra noodopvang. Wij nemen aan dat het college op de hoogte is van klein- en grootschalige mogelijkheden om mensen kort of langdurig op te vangen. We denken hier bijvoorbeeld aan momenteel leegstaande kantoorpanden en andere gebouwen of leegstaande woningen. Alles beter dan de onveilige en onhygiënische opvang in het asielzoekersaanmeldcentrum van Ter Apel op dit moment.

Laten we er als raad voor staan dat mensen die in Nederland zijn op humane manier kunnen verblijven, los van de vraag of zij in Nederland mogen blijven, los van de vraag of deze mensen nuttig kunnen zijn voor onze economie, wat naar mijn mening zeker het geval is. Los van de vraag hoeveel vluchtelingen Nederland bereid is op te nemen. Laat nou Oldenzaal haar noaberhart … U wilt meelezen? Haar noaberhart spreken in de richting van alle noabers van over de hele wereld. Laten we als Oldenzalers Ter Apelers helpen mensen humaan op te vangen, tijdelijk of langdurig. Mocht het college in haar reactie aangeven dat zij al met deze acute problematiek bezig is, vraag ik de raad toch in te stemmen met de motie om het college te steunen in haar acties in dezen. Voorzitter, ik hoop dat de raad en het college zich bereid tonen de Ter Apelers te helpen dit humaan probleem op te lossen. Ik dank u. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of ervan uit … U heeft een vraag. De heer Kramer, per interruptie. De heer Kramer: Dank u wel. Zes dagen geleden heeft de staatssecretaris een brief gestuurd naar de Kamer waarin hij schrijft dat het voornamelijk statushouders zijn die plekken bezet houden voor mensen die nog in afwachting zijn van hun asielprocedure.

Zou het daarom geen beter idee zijn om de motie specifiek op die doelgroep toe te spitsen? Dat wil zeggen, door in de motie juist op te roepen om tijdelijk meer statushouders op te vangen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Waal.

-50-

De heer Van der Waal: Ik heb dat bewust niet gedaan. Ik laat het over aan de vrijheid van de wethouder. Het is zo dat asielzoekers en statushouders allemaal mensen zijn. Beide categorieën zijn mensen. Het is alleen een plakkertje wat je anders opgeplakt krijgt. Het gaat om een tijdelijke opvang van mensen die op dit moment nachtenlang moeten doorbrengen in stoelen in wachtkamers. Dat slaapt niet fijn. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even of er … Wat mij betreft, tenminste, als er geen interrupties zijn, maar gewoon een bijdrage, dan zou ik willen zeggen, de heer Van der Waal … De heer Van der Waal: Ik vraag nog even … De voorzitter: Het zou gek zijn als u een vraag aan uzelf stelt, maar gaat uw gang. Gaat uw gang. De heer Van der Waal: Ik stel weleens een vraag aan mijzelf. Mocht het zo zijn dat door de gevraagde aanpassing de motie slechts dan kan worden aangenomen, ben ik bereid om die verandering aan te brengen. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Dan zou ik u willen uitnodigen om weer plaats te nemen. Dan gaan we gewoon kijken wie er allemaal het woord wil voeren. Ik zag in ieder geval de heer Visscher. Ik kijk gewoon even een rond. De heer Visscher, gaat uw gang. De heer Visscher: Voorzitter, heel kort. Wij voldoen aan onze inspanning. Dat is wat ons betreft voldoende. Dus wij zijn tegen de motie. De voorzitter: Dank u wel.

Ik kijk even verder of ervan uit … Ik zag in ieder geval de heer Kramer. De heer Kramer. De heer Kramer: Dank u wel. Als die aanpassing doorgevoerd kan worden, dan kan de heer Van der Waal op onze steun rekenen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk … De heer Maartens, vanuit het CDA. De heer Maartens. De heer Maartens: Ook heel kort. Volgens mij is inderdaad het probleem dat statushouders te lang in asielzoekerscentra blijven zitten. Voor statushouders doen wij volgens mij best wel erg ons best, zelfs met resultaat hier in Oldenzaal. Wij zullen niet voor deze motie stemmen, ook niet als daar de term statushouders … Asielzoekers wordt veranderd in statushouders. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar SO. Ik zie mevrouw Berger. Mevrouw Berger. Mevrouw Berger: Dank u vriendelijk. Ik heb er toch heel erg moeite mee dat de partij D66 de partij is in de Europese Unie die weigert om een staakt het vuren op te roepen. En dan dat deze partij hier komt dweilen met de kraan open, met alle respect van dien. Ook vooruitlopend op de aankomende Spreidingswet kunnen en mogen acteren, volgens mij ben ik uit heel ander politiek hout gesneden dan u, want volgens mij is die Spreidingswet nog behoorlijk gevoelig en is die er helemaal niet zo zeker van door. Maar in elk geval, wij gaan niet mee met deze motie. De voorzitter: Dank u wel. De heer Snijders, GroenLinks.

De heer Snijders: Ik ga wel mee in de motie. Ik vind dat wij om humanitaire redenen best wel ietsjes meer kunnen doen dan wat wij moeten doen. -51-

De voorzitter: Dank u wel. Dan ga … Mevrouw Oude Engberink, natuurlijk. Dan ga ik naar het college. Mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink – Weideveld: Dank u wel, voorzitter. Als alle andere fracties gaan reageren of zij nou wel of niet meegaan in deze motie, al dan niet met aanpassingen, mijnheer Kramer, dan vinden wij dat we er ook op moeten reageren. Wij sluiten ons aan bij de meerderheid van de raad. Wij zien dat Oldenzaal ontzettend veel inspanningen doet om mensen vanuit buiten Nederland hier op te vangen. Er wordt in de motie ook gesproken over een noodopvang. Volgens mij is dat een ingewikkeldere procedure dan alleen maar, zoals de heer Van der Waal aangeeft, een kantoorpand openstellen om die mensen op te vangen. We hebben ons … We vinden het mensonterend wat er in Ter Apel gebeurt. Maar volgens mij is dit niet de motie nu om daar een oplossing voor te vinden, dus wij gaan tegen de motie stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar het college. Ik weet niet, de heer Christenhusz? De heer Christenhusz. De heer Christenhusz: Volgens mij heeft de meerderheid van de fractie al uitgesproken over de motie, dus zit het er helemaal niet meer in of het college de motie al dan niet ontraadt.

Wat denk ik wel goed is om te weten is dat we in de Twentse Regietafel Asiel bestuurlijk gezien hier ook over gesproken hebben en dat we ook geconstateerd hebben dat op het moment dat je naar die crisisnoodopvang iets wilt gaan betekenen, en zeker in de komende periode de drukte wat wil gaan ontlasten, dan moet je echt op zoek naar hotels, dan moet je op zoek naar vakantieparken, dan moet je op zoek naar kloosters waar kamers in zijn die heel snel beschikbaar komen. Daarvan heb ik ook altijd in de Twentse Regietafel Asiel gezegd, die hebben wij gewoon binnen Oldenzaal niet. Als je het dan over humanitair hebt, ik zou toch echt weg willen blijven dat we weer teruggaan naar een aantal jaren geleden waarbij we 200, 300 mensen in een sporthal hadden zitten, vier weken lang, in Oldenzaal en dan vervolgens de boel weer opgepakt werd en naar een andere gemeente in Twente zou gaan. We moeten echt op zoek in dit land naar noodopvangplekken, crisisnoodopvangplekken, die snel inzetbaar zijn, maar die ook daarin wel weer humaan zijn. Dan zie je ook die zoektocht naar die hotels op dit moment in Nederland. Je ziet die zoekt toch na die vakantieparken. Je ziet naar accommodaties als kloosters, daar wordt op dit moment denk ik naar gekeken. Dat is volgens mij ook de meest goede weg om te doen. De voorzitter: Dank u wel.

Dan kijk ik nog even naar de indiener van deze motie, de heer Van der Waal. Gaat uw gang. De heer Van der Waal: Dank u wel. D66 is een sociaalliberale partij en ik wil even ingaan op het liberale deel. In het liberale deel proberen we mensen vrij te laten zijn. Een vluchteling is niet vrij. Zeker niet als je op een stoel moet slapen. Het sociale deel, daarvan kan ik dan even doorgaan. In het sociale deel proberen we mensen humaan onder te brengen. Zo humaan als mogelijk. Het zal niet optimaal zijn. Ze zullen niet allemaal een eigen kamer kunnen krijgen, maar je kan ze wel beter opvangen dan op een stoel in een wachtkamer in een onhygiënische toestand. Solidair geeft aan, het is dweilen met de kraan open. De kraan is open en daar wordt over gediscussieerd. Maar dat is niet de discussie waar we het nu over hebben. We hebben het over de natte vloer, de aanwezigheid van mensen in mensonterende omstandigheden. Reden waarom Stadskanaal heeft opgeroepen daar iets aan te doen. De Spreidingswet is helaas nog niet aangenomen. Maar laten we in ieder geval ons best doen, degenen die te weinig doen, om daar een beetje een compensatie aan te geven. Voor de rest, we voldoen al, we voldoen al, we voldoen al. Ik vind dat slecht noaberschap van Oldenzaal. Dank u wel. -52-

De voorzitter: Dank u wel. Ik zie nog één hand en dan wil ik de beraadslagingen beëindigen. Mevrouw Berger. Mevrouw Berger: Misschien heeft u een slaapkamer open, thuis. Toch? De voorzitter: Tot slot nog de heer Snijders en dan wil ik echt tot een afronding komen. De heer Snijders. De heer Snijders: Dat vind ik een bijzondere opmerking, want misschien heeft u een tuin waar een woonwagen in past. De voorzitter: Goed. Ik beëindig de beraadslagingen en ik breng deze motie vreemd in stemming. Wie is tegen deze motie? Ik constateer dat dat de fracties zijn van de VVD, WG, het CDA en Solidair Oldenzaal, en de andere fracties, in totaal vier raadsleden, voorgestemd hebben. Daarmee is die verworpen. Dan geef ik tot slot het woord aan onze nestor van de raad. Want dat is een mooie traditie in deze raad van Oldenzaal, dat aan het eind van een jaar, en dat is in dit geval 2023, de raadsnestor de gelegenheid krijgt om zijn beschouwingen op deze raad los te laten. Dus, de heer Lulofs, aan u het woord. De heer Lulofs. De heer Lulofs: Voorzitter, dank u wel. Een speciaal woord van dank aan collega-ambtsdrager Winkelhuis, want die had alle tijd en hij vond, een bijdrage van minimaal een halfuur was wel passend. Ik kijk op de klok. Ik kan hem nu al vertellen, dat gaat hem niet worden. Mede politiekambtsdragers, dat zijn jullie allemaal. We zijn nu al echt een beetje incrowd aan het worden.

Al het bezoek is weg. Het politieke jaar is bijna afgelopen. Zo meteen zal de burgemeester, de heer Welman, als voorzitter van de raad deze vergadering sluiten en dan zit het politieke jaar 2023 erop. Wat hebben we allemaal gedaan in het afgelopen jaar? Mondelinge vragen gesteld in het maandelijkse vragenuurtje, schriftelijke vragen gesteld, moties, amendementen opgesteld, besluiten genomen over voorbereidingskredieten, begrotingen, over de inrichting van onze stad, enzovoort, enzovoort. We hebben plannen bedacht en zijn op zoek gegaan naar meerderheden om deze plannen uit te kunnen voeren. We hebben een luisterend oor gehad voor inwoners, verenigingen en ondernemingen die dreigden in de knel te komen. We hebben meegedacht in oplossingsrichtingen. Dit hebben we gedaan in de diverse overleggen, fora, gemeenteraadsvergaderingen en dergelijke. Daarnaast zijn er nog vele raadsleden die een extra taak op zich hebben genomen. Denk aan het voorzitterschap in de fora, leden van de auditcommissie, het presidium, de Euregio, enzovoort, enzovoort. Ik ga ze niet allemaal opnoemen. Als raadsleden hebben we in onze rol allemaal vele uren aan voorbereiding gestoken, vooral in het lezen van de onderliggende stukken. Als we er niet helemaal uitkwamen, dan hadden we daar ook nog voor een griffie die ons ondersteunt. Hier wil ik toch nog een opmerking kwijt.

Veelal bedanken we de ambtenaren voor hun werkzaamheden. Maar ik wil hier namens ons allen ook een woord van dank uitspreken aan onze griffie. Zij staan dag en nacht voor iedereen van ons klaar, met raad en daad. Ook wil ik vanaf deze plaats Hans Brokers nogmaals van harte beterschap wensen. Onze kennis hebben we zo goed mogelijk op peil gebracht door deel te nemen aan de politieke avonden en ochtenden, waarbij we meegenomen werden in de achterliggende informatie. Allemaal hebben we veelal naast een baan of een eigen onderneming veel tijd gestoken in de Oldenzaalse politiek. Allemaal met de bedoeling om onze stad nog mooier te maken en om de inwoners te helpen. Vaak met voldoening als er een goed voorstel werd aangenomen en uitgevoerd. Soms met frustratie omdat de goede ideeën niet verder komen. Dit hoort bij het politieke spel. Maar bij het privéleven horen ook bepaalde regels. Je kunt niet ongebreideld maar tijd blijven stoppen in zaken buiten je gezin om. Het is daarom ook belangrijk dat afgelopen jaar twee raadsleden … Het is daarom ook begrijpelijk dat afgelopen jaar twee raadsleden een andere -53-

keuze hebben gemaakt. Zo hebben Mari Ailo-Zaia en Anouk Zuidersma om hun moverende reden afscheid genomen van de raad. Werk, politiek, privé, zorg voor een goede balans. En mogelijk, dat moet ik wel even hier zeggen, mogelijk kijkt het thuisfront mee. Het is belangrijk dat ik deze boodschap goed uitspreek. Want mogelijk past anders de sleutel niet meer en dan hebben we een ander probleem. Dan kijk ik naar de heer Van der Waal. Ook deze raadsperiode met zeven politieke partijen in de raad is de sfeer goed. Toch wil ik ervoor pleiten om elkaar ook eens in een andere setting dan deze raadszaal te ontmoeten en te spreken. Dit komt de samenwerking ten goede. Ik rond af. Ik wens iedereen een mooie kerst en een goede jaarwisseling en zeker een gezond en voorspoedig 2024. Succes om alle bordjes in de lucht te houden. Dank jullie voor de aandacht. 17. Sluiting De voorzitter: De vergadering is gesloten. Ik wil u nog één ding vragen. Het idee is van de heer Visscher. Of we met zijn allen nog even op de foto komen … Afsluiting 23.16 uur

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 29 januari 2024, de griffier,

de voorzitter,

I.C.M. IJland

P.G. Welman

-54-