Transcriptverslag raad 30 oktober 2023 vastgesteld in de vergadering van 27 november 2023

Dat zwart-witte voetbalhart is niet vanwege Heracles, maar dat heeft te maken met een andere club hier in Oldenzaal. En toen werd het stil op de tribune. Wij hadden eigenlijk ook gevraagd om een time-out, om een schorsing, vanwege het feit dat wij ons nogal druk bezig hebben gehouden met het asfaltveldje, dat handbalveldje en daar hadden wij eigenlijk ook wel of geen amendement voor in willen dienen en daar hebben we net in de fractie nog een keer flink over geworsteld. Het is een behoorlijk bedrag, 75.000 euro en die discussie is blijkbaar in het college er ook geweest van, aan de ene kant heel sympathiek, we willen allemaal zo duurzaam mogelijk. Uiteindelijk hebben wij als fractie net gezegd, gezien alles wat er op ons afkomt, dat is nogal wat en -18-

het geen echte noodzaak is om het veldje nu weg te halen, denken wij dat het toch ook een goed signaal is naar alle mensen die in Oldenzaal nog een wens hebben, maar die gaan daarstraks allemaal komen met de begroting. Dat we zeggen, dan moeten we het voorlopig inderdaad maar zo laten en beetje met pijn in het hart, ook richting de voetbalverenigingen Berghuizen, maar wij denken als WG dat we dat op deze manier dan toch ... Als er nog iemand komt met een amendement, dat we het niet gaan steunen. Het andere verhaal van het amendement van de VVD, ik ben nog wel even benieuwd naar de reactie van de wethouder in hoeverre dat de zaken niet belemmerd. Want wij gunnen de Toekomst natuurlijk ook alle goeds en we willen niet dat ze straks letterlijk in de kou zitten straks in de winter, omdat de gesprekken onvoldoende duidelijkheid hebben gegeven. Voor mij is het niet zo moeilijk, ga je rap met elkaar aan tafel, drinken een kop koffie en ben je eruit. Tenminste, volgens mij moet je het niet moeilijker maken dan het is, maar laat het geen belemmering zijn door zo'n amendement. Dus ik ben benieuwd wat de reactie van de wethouder daarop is. De voorzitter: Ik kom nu bij u, de heer Mekelenkamp, dus dan kunt u meteen een reactie wellicht geven op wat er net aan vragen aan u gesteld is en uw tweede termijn gaat ook bij deze in.

De heer Mekelenkamp: Dank u voorzitter, ik zal beginnen met de opmerking van de heer Winkelhuis. Dat is ook onze insteek, een gevalletje bezint eer ge begint. Laten we eerst kijken van, wat er nodig is, wat er mogelijk is en dat beantwoord denk ik meteen vraag van de heer Van der Waal. Mocht er blijken dat de een andere warmtevoorziening alsnog duurder uitvalt, dan hebben wij alsnog deze optie om alsnog dan de nutsaansluiting via daar aan te leggen. En dat was even de beantwoording van de vragen die ik gekregen heb. Voor de rest kan ik eigenlijk wel zeggen dat wij het voorstel zoals nu voorligt, dat wij dat wel kunnen steunen. De voorzitter: Dank u wel, ik zag nog een interruptie van de heer Van der Waal. De heer Mekelenkamp: Ik begrijp uit de woorden van de heer Mekelenkamp dat op het moment dat bezuinigd gaat worden op de kosten van warmt voorziening, dat die daar geen extra investering bovenop de twintigduizend wil toestaan, is dat zo? De voorzitter: De heer Mekelenkamp. De heer Mekelenkamp: Voorzitter, dat zijn assumpties waar ik nu geen duiding aan kan geven, dus daar kan ik ook niet op ingaan. De voorzitter: Ik ga naar het college maar niet voordat ik in ieder geval voor de mensen thuis heb gemeld dat de heer Lulofs inmiddels weer in ons midden is, in tegenstelling tot het bericht dat hij aan het begin er niet zou zijn.

Dat is ook zo, alleen hij is nu wel in ons midden dus voor de mensen die het verslag maken, daar kan dan ook nu komst van gedaan worden. Dan ga ik naar de naar de wethouder, tweede termijn. De heer Christenhusz: Dank u wel, voorzitter. Daar waar het gaat om de meter en de aansluiting voor KV de Toekomst moeten we ons realiseren dat op dit moment KV de Toekomst achter de meter zit bij Berghuizen, voor zowel het gas als elektriciteit. Ergens moeten we daar dus iets mee en u haalt nou 20.000 euro wat we mogelijkerwijs nodig hebben uit het krediet met het amendement. Het college is van mening dat het misschien verstandiger is om te kiezen voor de opmerking die we van onze kant gemaakt hebben, laten we kijken wat een bedrag we nodig hebben en als we het bedrag niet volledig nodig hebben zullen we het ook niet uitgeven. Dat laat onverlet dat we wel dat gesprek met KV de Toekomst moeten voeren. Maar anders gaan we volgens mij ook een hele rare situatie krijgen, want

-19-

dan haalt u nu die 20.000 euro eruit, komen we over een aantal dagen tot de conclusie dat we 10.000 euro nodig hebben voor een krediet om een aansluiting bij KV de Toekomst te realiseren. En dan is in één keer en dat is echt niet bedoeld om vervelend te zijn in uw richting, het college is bevoegd om die 10.000 euro zelf beschikbaar te stellen, want dat recht tot 25.000 euro ligt bij ons als college en dat kunnen wij verantwoorden bij de eerstvolgende nota die we doen. Ik zou eigenlijk niet in het spel willen komen en volgens mij heb ik een hele mooie handreiking in uw richting gedaan door te zeggen van, laat het staan. Wij zullen u echt informeren en goed informeren voor welke keuze we gaan, maar anders gaat u nu beslissen of u dient het amendement in dat mogelijkerwijs wordt aangenomen waarbij u 20.000 euro uit de begroting haalt. En moeten wij dat later misschien weer repareren door 10.000 euro beschikbaar te stellen en u dat te verantwoorden via de najaarsnota of welke nota dan ook. Dus in die zin ontraadt het college dat amendement. Maar goed, het is aan u om hem in te dienen en dan kijken wat de stemming brengt. De voorzitter: Ik zag de heer Mekelenkamp. De heer Mekelenkamp: Voorzitter, ik hoor de portefeuillehouder heel veel mooie dingen zeggen. Ik hoor hem zeggen, we moeten gaan kijken wat we nodig hebben. We moeten in gesprek gaan met KV de Toekomst.

Dat snappen wij, maar dat zijn stadia die al gepasseerd zijn, die we al hadden moeten doen voordat deze 20.000 euro in het voorstel had moeten staan in onze ogen. En wij het er nu uithalen en college constateert dat wij tienduizend euro nodig hebben en ze verantwoorden dat in de najaarsnota, dan is het wat ons betreft helemaal goed. Volgens mij hebben we dan alleen maar een win-winsituatie gecreëerd dan. De voorzitter: De wethouder. De heer Christenhusz: U moet denk ik ook realiseren dat op een moment dat we weer een dergelijk voorstel moeten maken, dat daar ook weer ambtelijke uren inzitten en dat het weer werk oplevert. En volgens mij is dan de toezegging die we als college in uw richting hebben gedaan hoe we met die 20.000 euro omgaan een goedkopere manier van zaken verwerken dan het voorstel wat u nu doet. En nogmaals, het is niet bedoeld om u in een bepaalde richting te drukken, maar ik probeer het ook even pragmatisch op dit moment in uw richting uit te leggen en ik hoop dat u daar begrip voor heeft. De voorzitter: Wethouder, als u nog één momentje heeft, mevrouw Berger per interruptie. Mevrouw Berger: Dank u wel, ik had ook nog een vraag uitstaan dus die verwacht ik nog. Maar dit is een interruptie, want u vertelt dat er dan een prijskaartje aan hangt, maar zulke dingen zijn niet gemoeid met kosten. Dat heeft ook ...

Je gaat in gesprek met die instantie, dat komt u toch later bij ons op terug voor ... Dan moeten de ambtenaren maar weer aan het werk, met alle respect, dat is hun werk. Dus dan doen ze dat en ik bedoel het niet denigrerend, hoor ik allemaal geluiden hier naast me, maar zo is het wel. Ga eerst met de Toekomst in gesprek, had u al moeten doen voordat u dit voorstel onze kant op stuurt. De voorzitter: De wethouder. De heer Christenhusz: Voorzitter, ik zie het maar als een opmerking van de kant van mevrouw Berger waar ik geen directe vraag uit destilleer, dus ook geen antwoord op hoef te geven. Volgens mij is dat weer een politiek debat wat u met elkaar in deze raad zal moet voeren.

-20-

De voorzitter: Goed, ik wil naar besluitvorming in een zin, maar ik kijk nog even. U mag nog uw opmerkingen maken, mevrouw Berger tot slot. En dan wil ik de beraadslagingen beëindigen en vervolgens overgaan tot besluitvorming. Mevrouw Berger. Mevrouw Berger: Ik had nog een vraag openstaan. Aan het begin van de tweede termijn vroeg ik welke afweging het college heeft gemaakt om ons als raad niet mee te nemen in de offertes of het bedrag zoals Vondersweijde, dat wij keuzemogelijkheden hadden gekregen. Welke overweging, dat was de vraag. De voorzitter: De wethouder. De heer Christenhusz: Volgens mij is, voorzitter, wel in het voorstel om het bedrag beschikbaar te stellen aangegeven dat het om onder meer om nieuwbouw gaat. De voorzitter: Nog één keer, mevrouw Berger. Mevrouw Berger: Ik ga nog één keer de vraag stellen. Met welke beweegreden heeft het college ervoor gekozen om ons als raad daarin geen keuze te geven? De voorzitter: De wethouder. De heer Christenhusz: Om misschien wel de simpele reden dat op het moment dat u gaat renoveren het duurder was uitgevallen en daar wil het college u voor behoeden. De voorzitter: Goed, ik beëindig de beraadslagingen. Ik kijk even rond of er nog behoefte is aan een stemverklaring. Ik zie in ieder geval de heer Van der Waal en mevrouw Berger. Ik ga eerst naar de heer Van der Waal en dan kom ik bij u. De heer Van der Waal: Dank u wel.

Wij, zoals ik al gezegd heb, gaan schuchter mee met het voorstel, maar we hebben moeite met de onderbouwing van die totaal 1,8 miljoen, de voortdurende verhoging van het bedrag en we hopen dat het hiermee eindigt met wat hoogte van het bedrag betreft. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Berger. Mevrouw Berger: Om de reden dat mijn buurman daarom voor gaat stemmen is dat het absolute reden dat wij tegen gaan stemmen. Wij als raadsleden hebben budgetrecht, ik zou wel graag willen weten waar dat budget dan aan gespendeerd wordt, kan op deze manier niet. Dat is de reden dat wij tegen de twee miljoen gaan stemmen voor de kleedkamers. Maar wij stemmen wel voor het amendement van de partij aan de overkant. De voorzitter: Dan ga ik naar de heer Winkelhuis, want ik begrijp dat er vanuit uw zijde nog een vraag was tot slot. De heer Winkelhuis: Nog één keer voor de duidelijkheid, ook richting de VVD, want ik begrijp het nog niet helemaal. Er ligt 20.000 euro, tenminste is het verzoek om dat aan krediet beschikbaar te stellen. Wij zijn volgens mij met de raad aan het nadenken van, kan dat niet slimmer? VVD maakt nou een amendement, haal de 20.000 euro eruit en vraagt aan het college om zo snel mogelijk in gesprek te gaan. Die toezeggingen van mij in de pocket, dus die toezegging is nu geweest.

En ik begrijp van de wethouder dat hij het lastig vindt, want als we die 20.000 euro eruit halen, bent u eigenlijk aanzetten -21-

om te zeggen, straks wordt het 20.000 precies en komen we niet bij u terug. Melden we u gewoon dat het 20.000 euro is en dat is omslachtig. Heb ik het zo goed begrepen, dus dan voegt eigenlijk het amendement niet wat toe? De voorzitter: De wethouder tot slot en dan ga ik echt tot een afronding. De heer Van der Waal tot slot en dat is echt het einde, want dan ga ik echt over tot besluitvorming. De heer Van der Waal: Ik wil er een punt van orde aan de orde stellen, want volgens mij zijn we bezig met een ronde stemverklaring, niet met vragen stellen, die hadden eerder gesteld kunnen worden. De voorzitter: Dat klopt, maar ik heb er iets ruimte gegeven, omdat dat in mijn inschatting wel een belangrijke vraag was voor de beoordeling van het stemmen op een amendement in dit geval, dus vandaar dat ik het heb toegestaan. Dan beëindig ik de beraadslagingen en ga ik over tot stemming en ik breng eerst het amendement en dat betreft amendement vier. U heeft dat toegestuurd gekregen via de griffie of hij is opgeladen, doorgestuurd via de mail. Dus dat betreft amendement over de warmtevoorziening van KV de Toekomst en dat betekent dat als u het amendement aanneemt, het besluitpunt drie, een aanvullend budget van 20.000 euro, om dat te schrappen. Wie is voor dat amendement? Ik constateer dat dat de fractie is van Solidair Oldenzaal en de VVD, daarmee is het verworpen.

Dan breng ik het niet-geamendeerde dus het voorstel zoals voor u ligt in stemming. Wie is voor het niet-geamendeerde voorstel? Dat betreft de fractie van GroenLinks, CDA, D66, WG en de VVD. De fractie van SO geacht hebbende tegengestemd te hebben, daarmee is die aangenomen. En dan wil ik het volgende aan u voorstellen. Ik kijk ook even met een schuin oog naar de publieke tribune, want ik kan mij indenken, want ik zie daar ook iemand zitten aan wie ik de eerste Koninklijke onderscheiding heb mogen uitreiken toen ik in Oldenzaal burgemeester werd. Dat daar nog mensen zitten van de Esch en ik wil u voorstellen en voor Oldenzaal, excuus, om toch het direct voorstel er meteen achteraan te doen om als vriendelijkheid, gastvrijheid dat agendapunt nu eerst te behandelen voordat we naar de andere voorstellen gaan. Dat heb ik eigenlijk een beetje vergeten bij het vaststellen van de agenda, had ik iets beter op moeten letten. Maar als ik nu naar links kijk, dan denk ik dat we daarmee tegemoetkomen aan toch een groot deel van de tribune. Ik hoop dat u daarmee in kunt stemmen. Dat is het geval. 9. Verduurzaming Kleedkamers VV de Esch De voorzitter: Dan breng ik nu agendapunt negen en dat is de verduurzaming van de kleedkamers VV de Esch in bespreking. En ik zie in ieder geval de heer Winkelhuis en de heer Van der Waal en ook mevrouw Berger.

Ik begin bij de heer Winkelhuis, als ik u mag uitnodigen om hiernaartoe te komen, heel graag. U heeft zelf net gezegd, beweging is goed. De heer Winkelhuis: Voorzitter, het kan verkeren. Wie had achtendertig jaar geleden kunnen bedenken dat iemand met een zwart-wit kwikhart het voorstel tot renovatie en vernieuwbouw van de kleedkamers op sportpark de Weschterik zou steunen? Het zijn andere tijden sport gelukkig maar, die hadden we al eerder. Met dit voorstel worden de kleedkamers aardgasloos en is ook sportpark de Weschterik klaar voor de toekomst. Bij ZVV de Esch is de cirkel rond. In 1985 opgericht als afsplitsing van VV Oldenzaal, hier dus aanwezig. Met als goede troef ook het G-voetbal en na 38 jaar zijn ze weer bij elkaar, zoals het mooi op de website van VV Oldenzaal staat en ik citeer: beste leden, zoals jullie weten speelt VV Oldenzaal vanaf september op sportpark de Weschterik, waarbij we samenwerken, en dan komt hij, met onze voetbalvrienden van ZVV de Esch. Hoe mooi is dat? De jongste en de oudste voetbalvereniging van Oldenzaal op één sportpark, einde citaat. Maar uiteraard popt dan gelijk bij onze fractie de vraag op, wat gebeurt er met sportpark de Thij? We weten dat de -22-

huur van OWC afloopt, dat er wellicht vragen zijn bij Quick Tennis, hebben we zelfs al gelezen. Misschien bij het Twentse Ros mountainbiken, wellicht de paardenmanege en misschien nog wel meer. En daarom wil de fractie van de WG vragen aan de wethouder hoe hij hierover denkt. Over de invulling van dit gebied, gaan we dit meenemen voor een totaalplan van het hele complex? Dat is de vraag die we graag willen stellen, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, als u een momentje heeft, ik zie in ieder geval van de heer Bouwman een interruptie. De heer Bouwman: Het zijn hele interessante vragen, maar het heeft helemaal niks met dit agendapunt te maken. De voorzitter: De heer Winkelhuis. De heer Winkelhuis: Vinden wij wel. De voorzitter: Ik kijk even rond. Dank u wel, de heer Winkelhuis. Dan ga ik naar ik dacht de heer Van der Waal, ik had u volgens mij genoteerd staan. Ga uw gang, D66. De heer Van der Waal: Dank u, voorzitter. Wie had kunnen denken dat iemand die vijftig jaar geleden in een groen-rood-wit-groen shirt zich voor een wielerwedstrijd moest omkleden in een varkenshok en nu akkoord gaat met voorstellen voor kleedkamers voor de grootte van 1,1 miljoen? We hebben in deze raad eerder gesproken over de verhoging van een budget van 1,1 miljoen voor de vernieuwing van kleedkamers van een voetbalvereniging.

Hier was het oorspronkelijk budget in stappen omhoog gegaan van 2000 naar 7000 naar 1800 duizend euro. Dat onderwerp is uitgebreid in het forum van vorige week of een paar weken geleden, 16 oktober, besproken. D66 vraagt zich af waarom dit project van de vernieuwing van kleedkamers van de Esch niet ook onderwerp van het forum is geweest? De verhoging van het budget van bijna 1 miljoen in 2021 naar 2 miljoen in 2023 lijkt ons hier wel aanleiding toe te geven. Ook hier is de argumentatie slechts dat de kosten zijn gestegen, in beide gevallen treedt dus in twee jaar een verdubbeling van de kosten, althans het budget op. Kan het college aangeven waardoor in beide projecten een verdubbeling van de kosten in twee jaar kan optreden? D66 heeft begrip voor het argument dat de bouwkosten stijgen, voor twee jaar is dan een verhoging van 20, 30 procent aannemelijk en acceptabel. Maar waarom is hier sprake van meer dan een verdubbeling? D66 vindt goede kleedkamers voor sportverenigingen, ook wielerverenigingen, van groot belang en zal dus instemmen ondanks de hogere kosten, maar we stellen wel vraagtekens bij de zeer hoge stijging van de kosten, alsmede de onderbouwing daarvan. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, dan ga ik naar mevrouw Berger begreep ik. Mevrouw Berger: Dank u, voorzitter. Ik had eigenlijk een stemverklaring voorbereid.

Maar goed, nou ik hier mag staan en de heer Winkelhuis ook over andere sportparken gehad hebben, wil ik heel graag weten van het college hoe deze exorbitante kosten voor de bouw van kleedkamers zich verhouden tot renovatiekosten van het zwembad? Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even of er nog andere raadsleden zijn die gebruik willen maken van de eerste termijn. De heer Mekelenkamp, ga uw gang. De heer Mekelenkamp: Voorzitter, ik denk dat ik binnenkort even een paar langere armen aan laat meten, dan ziet u het ook als ik mijn hand opsteek. Ik zou bijna willen beginnen met de woorden, wie had dat gedacht? Iemand wie nog zich sporadisch om heeft gekleed in een kleedkamer van een -23-

buitensportaccommodatie en alleen maar vertoeven in binnensportaccommodaties in Oldenzaal, dat die hier nog eens een keer zou staan om goedkeuring te geven aan kredieten voor vernieuwbouw van buitensportkleedkamers. Voorzitter, eigenlijk had ik maar één korte vraag. Dat gaat er over het feit over de uitvoering van het hele project, want in het besluit staat namelijk dat het werk nog moet worden aanbesteed, maar dat we al wel in najaar 2023 willen gaan starten. Ik weet niet hoe de portefeuillehouder dat voor zich ziet. De voorzitter: Dank u wel, dan gaan we daar meteen naartoe. De portefeuillehouder, de heer Christenhusz. De heer Christenhusz: Dank u wel, voorzitter. Misschien niet helemaal aan de orde bij dit agendapunt, het sportpark de Thij, maar ik wil er toch wel even vanuit de kant van het college op reageren. Wij kennen natuurlijk de wensen van potentiële gebruikers die straks potentieel interesse hebben getoond voor het sportpark de Thij. We zitten nu in de afwikkeling van de manier waarop de voetbalvereniging Oldenzaal dit sportpark gaat verlaten en uiteindelijk natuurlijk nu al gebruik maakt van het sportpark van de Esch. Maar dan moeten nog wel een aantal zaken geregeld worden, dat hechten we eerst met elkaar af en dan komt een vervolgstap en dan wordt u ook als raad bij betrokken.

Van hoe gaan we dan een integraal voorstel maken voor de manier waarop wij tegen sportpark de Thij aankijken? De voorzitter: Dat roept meteen een reactie op, ik zag het heel duidelijk, volgens mij alle handen van de VVD-fractie gingen omhoog. Dus nu is de vraag, wie stelt de vraag? Mevrouw Nevels. Mevrouw Nevels: Dank u wel, voorzitter. Vraag aan de wethouder. Fijn dat de raad mee wordt genomen daarin, wij willen daar graag op tijd van op de hoogte worden gebracht. En daarnaast wil ik vragen, worden alle sportclubs uitgenodigd om daarover mee te denken, dus niet alleen de sportclubs aan die kant van het terrein, maar alle sportclubs in Oldenzaal? Dat was vraag één. Vraag twee, het is een heel mooi stuk grond en heel mooi dat we ook nadenken over invulling daarvan. Is er ook gedacht aan woningbouw? De voorzitter: Nog een vraag drie? Niet. Wethouder, twee vragen. De heer Christenhusz: Tot op heden kijken we vooral naar de wijze waarop we dit sportpark voor de sporter kunnen gaan gebruiken, want daar zit ook sportbestemming op en rondom woningbouw hebben we ook nog te maken met een tankstation en een gasinstallatie die daar zitten aan de kant van de Schipleidelaan. Dus dat is wel echt een beperkende maatregel of een beperkende factor. Alle verenigingen uitnodigen, misschien dat we dat kunnen doen in de zin van, als u belangstelling heeft, meldt het dan.

Maar dan zou ik het niet meer doen dan een mailtje en de partijen die echt zeggen van, wij hebben wel interesse om met u in het gesprek te gaan over de invulling van dat sportpark, die zullen we dan ook daadwerkelijk uitnodigen. Dan de heer Van der Waal, waarom niet in een forum? Volgens mij zijn dat afspraken die u zelf als raad met elkaar gemaakt heeft. Op het moment dat een krediet reeds beschikbaar is gesteld en uiteindelijk daar geen extra krediet nog bovenop moet komen maar het alleen geactiveerd moet worden, dan gaat dat als direct voorstel naar uw raad toe. Maar daar bent u natuurlijk zelf altijd nog weer bij op momenten dat u de agenda bespreekt in het presidium, maar dat is volgens mij de achterliggende afspraak die gemaakt is. De voorzitter: De heer Van der Waal en ik zag ook de heer Bouwman, maar eerst de heer van der Waal.

-24-

De heer Van der Waal: Voorzitter, ik kan het mis hebben, maar bij mijn weten is dit niet in het presidium aan de orde geweest. En het vorig forum had een agenda die anders was dan het in het presidium besproken, dus wat voor krachten daar gaande zijn om dit al dan niet in het forum te bespreken zijn me op dit moment wat onduidelijk. Misschien dat u dat wat kan verduidelijken. De voorzitter: Ik zie dat maar ook als een vraag richting ondergetekende. In overleg met de griffier komen wij in ieder geval tot de conclusie dat die wel degelijk in het presidium aan de orde is geweest. Mocht dat niet zo zijn, dan kijken we nog even na, maar wij gaan ervan uit dat hij wel degelijk daar is geweest. Maar nogmaals, dat doet er op zich niet toe, want u heeft altijd de mogelijkheid om hem dan in de raad, zoals u dat nu ook doet, aan de orde uit te stellen en uw vragen, opmerkingen op dat moment te plaatsen. Daar is een forum niet per se als voorportaal bij nodig, het is wel handig, dat geef ik meteen toe, maar volgens mij hebben we weloverwogen dit besluit zo genomen. Ik zag de heer Bouwman. De heer Bouwman: Dank u wel. De wethouder gaf net aan dat woningbouw heel lastig is, omdat daar een sportbestemming op ligt. U bent er heel stellig in, maar het is aan de raad om bestemmingen te wijzigen.

Punt acht hebben wij toevallig een bestemmingsplanwijziging, een bestemming sport kan altijd gewijzigd worden en een bestemming wonen is aan de raad. Dus ik vind het geen argument om te zeggen, daar ligt een bestemming sport op dus dat kan niet. Dat is even een punt die ik wilde maken. De voorzitter: Wethouder. Ik weet niet of u daarop wilt reageren. De heer Christenhusz: Die constatering is terecht, voorzitter. De voorzitter: Ik kijk even, want volgens mij wilde mevrouw Berger ook een interruptie plaatsen. Mevrouw Berger: Dank, voorzitter. Ik wil graag inhaken op dat forum dat hier inderdaad voor dit voorstel niet is aangevraagd. Er staat in het document, de raad heeft aangegeven dat zij met name voor de kredieten sport en onderwijs een afzonderlijk en nader uitgewerkt raadsvoorstel nodig acht alvorens autorisatie. Dat staat er ook, dat is dit document en dan kun je natuurlijk over twisten of het misschien logisch was geweest om ... Aangezien het ook voor kleedkamers van 1,1 miljoen heel toevallig gaat forum te doen, maar hierin moet ik de wethouder voor het eerst vanavond gelijk geven. De voorzitter: Ik kijk even weer of de wethouders zijn betoog wil vervolgen. De heer Christenhusz: Ik val van verbazing stil, voorzitter, op dit moment, ik weet niet wat mij overkomt. Dank u, mevrouw Berger.

En dan toch even weer naar uw opmerking van het zwembad, die kon ik eerlijk gezegd niet helemaal plaatsen. Ik heb wel een antwoord in de richting van de heer Winkelhuis gegeven rondom de invulling van het sportpark de Thij, maar u maakt even een opmerking in de richting van het zwembad en daar zie ik het portee niet van in. De voorzitter: Mevrouw Berger. Mevrouw Berger: Dank u wel. Dat was ook eigenlijk niet echt op zijn plaats, want dat is niet het onderwerp dat nu besproken wordt, maar ik haakte hem even in op aan de overkant, dat we alle sportparken dan maar gaan ... Ik was gewoon benieuwd, als wij vier miljoen beschikbaar hebben voor kleedkamers, waarom zitten we dan nog met zijn allemaal een soort te beknibbelen op dat zwembad, wat letterlijk voor iedereen, niet alleen voor leden, een maatschappelijke voorziening is?

-25-

De voorzitter: Wethouder. De heer Christenhusz: Dat is echt, vind ik, een politieke discussie. Die moet u op dit moment niet met ons als dagelijks bestuur van de gemeente Oldenzaal plegen, maar die moet u onderling hier in deze raadzaal voeren met elkaar. De voorzitter: Ik kijk even rond of er behoefte is aan een tweede termijn en ik zie in ieder geval een aantal handen omhooggaan. Dan begin ik bij de heer Van der Waal, tweede termijn. De heer Van der Waal: Voorzitter, dank u wel. Ik heb net even de presidium agenda's bekeken. Agenda van het forum van 16 oktober is in september vastgesteld en dat was een totaal andere agenda dan in het forum daadwerkelijk is gehanteerd. Ik zie inderdaad de agenda van de raadsvergadering waar deze agenda die we nu voor ons hebben, is besloten. Maar mijn vraag blijft openstaan, waarom is het onderwerp kleedkamers Berghuizen wel in het forum aan de orde geweest en kleedkamers van de Esch niet in het forum, terwijl het gaat over hetzelfde bedrag, hetzelfde probleem? De voorzitter: Dan verwijs ik nogmaals weer naar de bespreking die we in het presidium hebben gehad. Daar hebben we gewoon de agenda's, ook deze agenda, met elkaar vastgesteld. Ik wil daar graag met u in het volgende presidium nog weer naar kijken of we daar de goede afweging met elkaar hebben gemaakt.

Daar kun je natuurlijk altijd over van mening verschillen, dat is ook het mooie van het proces zoals we dat hier in Oldenzaal kennen. Het is ook leren en vervolgens weer kijken hoe we dingen kunnen verbeteren. Dus dat doe ik graag met u op de plek waar het thuishoort, het presidium. Ik kijk even rond, ik zag ook de heer Lulofs, excuus. De heer Lulofs: Dank u wel, voorzitter. Ik zal jullie besparen in welke kleedkamers ik mij allemaal heb omgekleed, maar wat wel hier aan de hand is, het is een exorbitante verhoging van de kosten door doorstijging van deze kosten en een vergaande verduurzaming die een wens van ons allen is. Het trekt mij toch wel weer enigszins terug naar de discussie die wij hebben gehad over Vondersweijde. Wij moeten oppassen dat we niet aan een openeindfinanciering gaan werken. En ik wil daarom ook voorstellen, want die aanbesteding die moet nog komen en dat wil niet per se zeggen dat wij binnen dit budget dan zouden kunnen blijven. Mijn vraag aan de wethouder is, kunnen we met nagenoeg dezelfde kwaliteit dan ook nog bezuinigen in het geheel, zodat wij daar toch tevreden over kunnen zijn, wat we daar neer gaan zetten? En daar zou ik eigenlijk wel een soort stok achter de deur willen positioneren, zodat we nu een besluit nemen voor 2,1 miljoen en dat we daar ons ook aan zullen kunnen houden in de toekomst.

Graag zou ik hier een toezegging op willen hebben, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, ik kijk even verder of we vanuit de andere leden, fracties behoefte is aan een tweede termijn. Dat is er niet, dan ga ik naar het college, wethouder Christenhusz. De heer Christenhusz: Laat ik nu echt het beeld wegnemen dat straks er gouden kraantjes in de kleedkamers van Berghuizen en het sportpark van Oldenzaal en de Esch zullen zijn. Dus er wordt echt ambtelijk goed gekeken wat hoogstnoodzakelijk is en daar maakt men een bestek over. En natuurlijk wordt er een vorm van marktconsultatie gehouden, wordt er een uitvraag gedaan en die uitvraag leert dat men ambtelijk in de richting van ons als college, mij als portefeuillehouder, aangeeft dat op het moment dat de aanbesteding van de Esch de deur uitgaat en het bestek is bijna klaar. In tegenstelling tot Berghuizen waar het stapjes sneller zijn gegaan, dat men er echt van uitgaat dat men binnen het nu geraamde budget kan blijven. De stok achter de deur, dat is een toezegging.

-26-

De voorzitter: De heer Lulofs. De heer Lulofs: Dan is die genoteerd, ben ik heel blij mee, dank u wel. De voorzitter: Mag ik de ... Nee, de heer Van der Waal De heer Van der Waal: De toezegging van de wethouder is zo sterk als dat hij zwak is of andersom. Hij doet zijn best, daar ben ik ook van overtuigd, maar is het de garantie dat we geen budgetoverschrijding krijgen? Dat is de vraag. De voorzitter: Wilde ik net zeggen, is dat een vraag? De wethouder. De heer Christenhusz: Uiteindelijk stelt u als raad een budget beschikbaar en daar hebben wij ons als college ook aan te houden. En stel in het extreme geval, en nogmaals ik ga er niet van uit, dat straks uit de aanbesteding blijkt dat er 500.000 euro meer nodig is, dan zal ik als ik dat vanuit de kant van het college hiernaartoe wil brengen, dat door middel van een raadsvoorstel moeten doen. Maar nogmaals, alle seinen die we op dit moment zien, dat is dat op het moment dat we een bestek maken wat nu voor 99 procent klaar is, dat we dat uitzetten. Dat we dan denken dat we offertes binnenkrijgen die binnen dat budget dit plan tot uitvoering kunnen brengen. De voorzitter: Even kijken, ik kijk of ik nu tot beëindiging van de beraadslagingen over kan gaan en dan naar de besluitvorming. Ik zie in ieder geval de heer Bouwman, stemverklaring of een vraag? De heer Bouwman: Ik heb nog even een interruptie slash opmerking.

U geeft aan dat u eventueel bij een overschrijding weer terugkomt bij de raad met een raadsvoorstel, kredietvoorstel. Maar dan is het al zo'n lopende trein dat je eigenlijk niet meer kunt zeggen van, die laatste 100.000 euro, dat doen we dan maar niet met alle werkzaamheden. Stelt me niet helemaal gerust dit. De voorzitter: Goed, ik zie dat maar niet als een vraag want zo heeft u hem niet geformuleerd. Dus ik ga nu naar de beëindiging echt en over tot de besluitvorming. Wie wil een stemverklaring afgeven, ik zie mevrouw Berger dat willen doen, ga uw gang. Mevrouw Berger: Dank u wel, voorzitter. Wij gaan ook tegen dit voorstel stemmen, niet omdat wij de sportparken dit niet gunnen, maar omdat er geen fatsoenlijke financiële onderbouwing bij zit. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Nog andere stemverklaringen, niet. Dan breng ik hem nu in stemming, wie is tegen dit voorstel? Dat is de fractie van Solidair Oldenzaal en de rest voor, dat betekent dat er twintig voor, twee tegen, aangenomen. 7. Verduurzamingsleningen SVN De voorzitter: Goed, dan ga ik naar agendapunt zeven en ik kan me voorstellen dat wellicht mensen nog een sanitaire stop of iets anders, dus ik schors hem voor vijf minuten en dan wil ik weer door. Vijf minuten geschorst.

SCHORSING De voorzitter: Goed, als iedereen weer op zijn plek wil gaan zitten, in ieder geval de raadsleden, dan kunnen we onze vergadering hervatten. En ik kijk even of iedereen die aangemeld was, er ook weer -27-

is. Ik zie in ieder geval alle fracties weer, alleen mevrouw Berger nog niet, die moet ... Geen idee, maar ik wilde wel weer beginnen, want dan zijn we echt wel voorbij de vijf minuten gekomen. En roken is voor mij geen, als dat het geval is, geen excuus. Ik heropen de vergadering en we gaan door na het agendapunt zeven. Dus ik hervat de vergadering waar wij even een zijsprong gemaakt hebben. Agendapunt zeven, verduurzamingsleningen SVn. Ik zie dat bijna alle fracties in ieder geval het woord willen voeren en ik heb een aantal amendementen genoteerd staan. Dus ik begin bij het CDA, ik weet niet wie ik daar ... Dat is de heer Gelevert en die komt al deze kant op dus ik geef graag de heer Gelevert het woord. De heer Gelevert: Dank u wel, voorzitter. De raad heeft het college verzocht om een verduurzaamheidslening in te stellen die primair huizenbezitters en bewoners van slecht geïsoleerde huizen helpt in de financiering van duurzaamheidsmaatregelen die het verbruik van gas beperken. Dit zijn typisch de huizen met een energielabel D of slechter. De raad heeft hiermee ook de intentie uitgesproken om hiermee de bewoners in staat te stellen de sterk gestegen kosten van gasverbruik te verlagen.

Primair hebben maatregelen zoals isoleren van vloeren, muren, daken en het vervangen van slecht geïsoleerde kozijnen, deuren en ramen de grootste impact in het bereiken van deze doelstellingen. In veel van de slecht geïsoleerde huizen maakt een investering van zo'n 15.000 euro het mogelijk om dergelijke isolerende maatregelen te treffen. Een dergelijke investering levert een relatief veel grotere besparing en reductie in CO2-uitstoot op, in vergelijking met maatregelen zoals het faciliteren van een warmtepomp, een laadpaal, zonnepanelen of een zonneboiler, waarmee een huis van status C naar status B of A kan worden opgetrokken. We zijn blij met het feit dat college hier nu uitvoering aan gaat geven, aan zo'n verduurzaamheidslening, maar we vinden het jammer dat het voorliggende voorstel veel ruimer is ingezet dan de motie beoogde. We denken ook dat dit daardoor de strekking van de motie niet zal waarborgen, en daarmee ook niet de doelstelling. Het voorliggende voorstel staat open voor alle huizen, ongeacht het energielabel, in plaats van alleen de huizen waar nog grote stappen te maken zijn, dit is niet primair de doelstelling van die faciliteit. Daarnaast is het maximumbedrag op 50.000 euro gezet, in het slechtste geval kunnen hiermee dan twaalf huizen worden bediend die daarmee 50.000 euro lenen om bijvoorbeeld een huis naar status A op te trekken.

Om dit te voorkomen stellen we voor het huidige voorstel aan te passen op een aantal punten, zoals beschreven in het amendement dat we willen indienen. Bij 15.000 maximum kunnen bijvoorbeeld minimaal veertig huizen worden geholpen. Hierbij dient tevens bedacht te worden dat in een later stadium, wij als raad de voorwaarden altijd nog kunnen verruimen, mocht het nodig zijn. En dan moet ik het dictum voorlezen? De voorzitter: Ja, als u het laat bij alleen het dictum en dus niet de overweging, want daar kunnen we allemaal kennis van nemen. Maar wat u wilt wijzigen, dan is dat ook voor de mensen thuis goed te volgen. De heer Gelevert: de raad van de gemeente Oldenzaal bijeen in de vergadering 30 oktober 2023 stelt voor de tekst in het besluit daar waar staat, de verordening duurzaam Oldenzaal lening met ingang van 1 november 2023 vast te stellen, te wijzigen in, de verordening duurzaam Oldenzaal lening met ingang van 1 november 2023 vast te stellen met dien verstande dat daar waarin de verordening staat, bedraagt minimaal 2500 euro en maximaal 50.000 euro. En daar waar staat, heeft een looptijd van maximaal 10 jaar voor bedragen tot en met 15.000 euro en maximaal 15 jaar voor bedragen vanaf 15.001 euro, te wijzigen in, bedraagt minimaal 2500 euro en maximaal 15.000 euro.

En daarmee dan ook dat het tweede gedeelte van bedragen voor 15.000 niet nodig zijn, dus heeft een looptijd van maximaal 10 jaar voor bedragen tot en met 15.000. En dan in de tekst, in de bijlage inspiratielijst, te beperken tot slechts de volgende gasbesparende en isolerende maatregelen, namelijk dakisolatie, gevelisolatie, hoogrendementsbeglazing, isolerende muren en kozijnen, spouwmuurisolatie en -28-

vloerisolatie en ook tevens het maatwerkadvies dat dat ook in die lening kan worden meegefinancierd. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Mooi, dank u wel. Ik zie een aantal vragen, ik begin bij de heer Kramer. De heer Kramer: Dank u wel, voorzitter. Wat ons in het betoog van de heer Gelevert opvalt, is dat een van de constateringen is dat elektriciteitsbesparende maatregelen geen invloed zouden hebben op het terugdringen van de gaskosten. Wij worden op dit thema niet belemmerd door ook maar enige kennis van zaken, maar voor zover wij weten, is het zo dat als je gaat verwarmen met een warmtepomp, dus elektrisch, dat je daarmee wel een huishouden behoed om budget te besteden aan gas. Dus zou de heer Gelevert daarop willen reageren? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Gelevert. De heer Gelevert: Ik zeg niet dat dat niet zo is, dat dat geen reduceren oplevert. Ik zeg alleen relatief ten opzichte van Isolerende maatregelen in slecht geïsoleerde huizen, levert dat minder energiebesparing op. En mijn pleidooi is dus hier ook om first things first te doen en dat is ook waarmee die motie destijds is ingezet. Om eerst te kijken van, hoe kunnen we de huizen die echt een hele hoge energierekening hebben doordat het zo slecht geïsoleerd is, om die in eerste instantie te helpen.

En als dan daarna in een later stadium, als gemeente faciliteiten inzetten om de volgende stap te maken, dan kan dat natuurlijk altijd. Maar ik zou zeggen, first things first. De voorzitter: Dan naar links, de heer Mekelenkamp. De heer Mekelenkamp: Voorzitter, we zitten meestal nog aan de rechterkant van het spectrum, maar voor u aan de linkerkant. Ik ben even aan het nadenken over de opmerking van de heer Gelevert. Hij zegt letterlijk in de tekst, wij betreuren dat het ... Wij vinden het jammer dat het voorstel ruimer is ingezet, dus als ik u dan goed begrijp, dan bent u tegenstander van het credo underpromise, overdeliver? Vraag één en vraag twee, u noemt gasbesparende maatregelen, die wilt u alleen meenemen in de inspiratielijst. Maar, aansluitend op de vraag van de heer Kramer, als ik mijn cvketel eruit ga halen, ik ga mijn huis verwarmen met een warmtepomp. Dan is dat is immers toch ook gasbesparend, dus dan zou deze ook op de lijst moeten staan, toch? De voorzitter: De heer Gelevert. De heer Gelevert: Zoals ik net zei, first things first, dus waar ik voor pleit is om gewoon eerst de lening open te zetten voor de maatregelen die de meeste CO2-reductie opleveren. En daarmee ook met name de mensen in huizen helpt die een enorme hoge gasrekening hebben, omdat de warmte gewoon uit het huis wegvloeit. De voorzitter: De heer Mekelenkamp.

De heer Mekelenkamp: Ten eerste heb ik nog geen antwoord gehad op mijn eerste vraag. En ten tweede, ik ben wel een beetje zoekende waar de heer Gelevert precies bang voor is. Er is sprake van een revolverend fonds waar wij als gemeenteraad in ieder geval altijd bij machte zijn om deze, als deze volledig uitgenut is, te gaan verhogen. Dus waarom is hij bang dat het budget volledig uitgenut zal worden en daarom het loket dicht is voor mensen die hun huis willen verduurzamen? De voorzitter: De heer Gelevert.

-29-

De heer Gelevert: Ik ben niet bang dat de lening uitgenut zal worden, ik hoop dat die lening uitgenut wordt door zoveel mogelijk huizen die nog heel slecht geïsoleerd zijn. En ik wil graag een met een wedervraag beantwoorden, wat heeft de VVD die zelf deze motie heeft ingediend met een bedrag tot vijftienduizend en ook specifiek daarin staand gasbeperkende maatregelen, daarmee beoogd dus ... Dit amendement sluit naadloos aan bij de motie die VVD destijds heeft ingediend en daarom zou ik graag het antwoord van uzelf willen hebben op die vraag. De voorzitter: De heer Mekelenkamp. De heer Gelevert: Daar zal ik met alle liefde in mijn eerste termijn op terugkomen. De voorzitter: Goed, ik kijk even en ik zag nog de heer Van der Waal en dan ga ik naar de heer Snijders. De heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Dank u wel. Uw amendement is een heel vriendelijk amendement waar ik zeker voor ga stemmen. Mijn vraag is alleen, die 15.000 euro die u noemt, als ik dat vergelijk met de gemiddelde kosten voor verschillende typen woningen zie ik in het rijtje gegeven door het college in de bijbehorende stukken, dat voor een vrijstaande woning voor de gebruikelijke isolatiekosten een totaal staat van 22.000 euro. Zou het verhogen van uw voorstel van 15.000 naar 20.000 bespreekbaar zijn? Dat is voorlopig mijn vraag, voorzitter. De voorzitter: De heer Gelevert.

De heer Gelevert: Dat zou bespreekbaar zijn, waarbij ik dan wil opmerkingen dat, het is een lening die het helpt om een financiering te doen om bepaalde maatregelen te doen. Daarbij is het ook niet heel erg dat bepaalde huizen ook, bepaalde mensen ook, nog wat eigen geld inbrengen om zo'n financiering te doen. En als je in een vrijstaand huis woont, dan is niet altijd gezegd dat mensen geld hebben. Maar ik zou het in eerste instantie en daarom heb ik het tot vijftienduizend, de wat kleinere huizen die kunnen prima twee, drie maatregelen doen met dit budget. Het kan, maar het is bespreekbaar, zullen we zeggen, we maken er twintigduizend van, dat is natuurlijk ook prima. Het gaat niet om die vijfduizend. De voorzitter: Ik had de heer Snijders beloofd om nu het woord ... Tenminste, als de heer Van der Waal gereed is, dat is hij. De heer Snijders. De heer Snijders: Prima amendement, ga ik op voor stemmen. Ik vroeg me, een beetje vergelijkbaar met mijn collega, af waar die vijftienduizend precies vandaan komt? Waarom niet twintig, waarom niet tien, waarop is het gebaseerd? De voorzitter: De heer Gelevert.

De heer Gelevert: Die vijftien stond in de motie, die vijftien sluit ook wel aan als je bijvoorbeeld een vloerisolatie of een muurisolatie doet, dan kom je als je twee isolatiemaatregelen doet, dan hebben ze daar ook een bepaalde subsidie voor en dan blijf je binnen die vijftienduizend budget. Maar als we zeggen met zijn allen, we maken er twintig van, dan ga ik daar niet moeilijk over. De voorzitter: Ik ga wederom, voor mij, zeg ik dat er dan maar nadrukkelijk bij, naar links. De heer Mekelenkamp.

-30-

De heer Mekelenkamp: Voorzitter, ten eerste een constatering. Als we hier met zijn allen willen handelen over bedragen, dan zijn we toch een aantal uren te laat, want dan hadden we hier bij de warenmarkt moeten zijn vanmiddag. Ten tweede, de heer Gelevert heeft het over besparingen. Of je nou met vijf keer een lening 500 kuub gas bespaart of één keer 2500 kuub gas bespaard. Bottom line, het levert dezelfde besparing aan kuub gas op, dus vanwaar heeft de heer Gelevert de voorkeur voor het voor het eerste? De voorzitter: De heer Gelevert. De heer Gelevert: Volgens mij heb ik dat al een paar keer uitgelegd. De voorzitter: De heer Mekelenkamp. De heer Mekelenkamp: Uw beredenering heeft zich tot op heden volledig gestoeld op de CO2besparing en dus de gasbesparing die u daaraan relateert. En daarbij heeft u niets gezegd over de maatschappelijke impact of andere redenen. Wel kan het bijvoorbeeld zijn, als wij vijf keer over een lening willen verstrekken, dat dat kosten met zich meebrengt. Vijf keer over verduurzaming willen doen, dat het ook overheidskosten met zich meebrengt. Dus dat dat misschien juist minder effectief is dan een grote investering, maar dat geheel terzijde. De voorzitter: Ik weet niet of de heer Gelevert daar nog op wil reageren.

De heer Gelevert: Nogmaals ik sluit aan bij de motie die VVD destijds heeft ingediend, als de VVD daar nog problemen mee heeft, dan hebben ze dat hierbij misschien kenbaar mee gemaakt, maar ik kan er niet zo heel veel mee. De voorzitter: Dan zag ik de heer Snijders en de heer Van der Waal. Ik ga eerst naar de heer Snijders. De heer Snijders: Voor de VVD, je kunt één iemand helpen of je kunt een aantal mensen helpen, dat is wat socialer. De voorzitter: Dan de heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Ik verbaas me over de argumentatie van de heer Mekelenkamp. In de motie door hemzelf ingediend namens de VVD, staat het bedrag van vijftienduizend. Hij maakt nu bezwaar tegen het bedrag van vijftienduizend, ik zie de consequentie van zijn redenering niet helemaal. Kan hij daar een antwoord op geven of een commentaar? De voorzitter: De heer Mekelenkamp. De heer Mekelenkamp: Ook daarin verwijs ik naar mijn eerste termijn. De voorzitter: Dan constateer ik dat er verder geen punten zijn voor de heer Gelevert, dank u wel. En dan ga ik even kijken, want ik had van D66 ook een amendement, dus dan kom ik bij de heer Van der Waal. En dan ga ik naar de VVD daarna. De heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Dank u wel, voorzitter. Ik heb niet één amendement, maar twee amendementen. Ik ben tenslotte maar alleen, dus ik moet op een andere manier grootte creëren.

D66 is heel enthousiast dat er nu een verordening ligt die het mogelijk maakt voor eigenaar-bewoners van -31-

woningen, om het huis waarin zij wonen te isoleren met gebruik van een lening tegen aantrekkelijke rente. Zo helpen we Oldenzaal mee het energiegebruik van onze bewoners omlaag te brengen. Mooi is dat het hier een revolverend fonds betreft, waarbij terugbetaalde leningen direct weer kunnen worden ingezet voor nieuwe verduurzaming. Bij het verstrekken van de lening wordt volgens de tekst in het voorstel niet meer gekeken naar het energielabel van de woning. D66 vindt de argumentatie hiervoor wat zwak, dat hebben we ook in het forum genoemd. Doel moet zijn, het efficiënt geld te gebruiken om het energieverbruik zoveel mogelijk omlaag te brengen. En hierdoor met deze redenering gaan wij mee met het amendement van het CDA en het efficiënt omgaan met geld moet toch ook een VVD-argument zijn. Het opwaarderen van een woning van A+ naar A++ is heel duur maar minder efficiënt, financieel gezien, dan het opwaarderen van een woning van energielabel D of minder, naar bijvoorbeeld B. Het inschatten van een energielabel, wat bij sommige woningen moeilijk is, daarmee bedoel ik niet het vaststellen van daarvan, maar echt het inschatten, kan wat ons betreft prima worden gedaan door een energiecoach. Deze adviseert immers nu al inwoners hoe op de beste manier een woning verduurzaamd kan worden.

Overigens merk ik op dat een energielabel iets zegt over genomen maatregelen of over de '...' constructie, niet over het werkelijk energieverbruik. Er kunnen nog steeds lekken bestaan bij en om dubbele ramen, juist dat laatste, dus het energieverbruik moet omlaag. Nogmaals, D66 is heel blij met het voorstel en de verordening. Uiteraard zijn er wat ons betreft enkele zaken in de verordening te optimaliseren. Zo zien we in artikel twee dat voor huiseigenaren die de leeftijd van zeven 75 jaren te boven zijn, het niet mogelijk is een lening voor verduurzaming af te sluiten. Weliswaar is het in de bankenwereld een gewoonte boven deze leeftijd geen leningen meer af te sluiten, het gaat hier om een verbetering van een woning die ook voor latere eigenaren van voordeel is. D66 dient dan ook een amendement in waarmee het mogelijk wordt gemaakt dat woningeigenaren voor een woning alsnog een lening kunnen krijgen, waarbij de lening middels een notariële akte aan de woning wordt gekoppeld, en middels een kettingbeding de lening wordt overgeheveld naar de volgende eigenaar, zo lang als de lening bestaat. Hiermee kan de discriminatie naar leeftijd worden tegengegaan. Uiteraard kan een dergelijke constructie ook voor lagere leeftijden worden gehanteerd, maar blijkens de verordening is hier geen behoefte toe. Ik lees even het dictum van het bijbehorende abonnement voor.

De raad van Oldenzaal bijeen in vergadering van 30 oktober 2023, stelt voor de tekst in het besluit waar staat, de verordening duurzaam Oldenzaal lening met ingang van 1 november 2033 vast te stellen. Te wijzigen in, de verordening duurzaam Oldenzaal lening met ingang van 1 november vast te stellen met dien verstande dat in de verordening de volgende tekst in artikel twee lid twee waar staat, een van beide aanvragers is jonger dan 75 jaar, te wijzigen in, wanneer de aanvrager of aanvragers ouder zijn dan 75 jaar, dient de lening notarieel te worden verbonden met de betreffende woning als kettingbeding voor de duur van de lening. Ik hoop dat de argeloze toehoorder op de stream dit allemaal nog kan volgen. Ik ga verder naar de inleiding van het volgende amendement, als tweede optimalisatie zien we een verbetering van de tekst, zodat deze eenduidig wordt. In artikel drie wordt in het derde lid aangegeven wat het rentepercentage is. In artikel vier wordt aangegeven dat wanneer de renteontwikkeling op de geldmarkt dit noodzakelijk maakt, deze rente kan wijzigen. Dit zou kunnen worden gelezen alsof de rente over de lening gedurende de looptijd van de lening kan veranderen. Echter, tijdens het forum van 16 oktober gaf de wethouder expliciet aan dat het rentepercentage genoemd in artikel drie geldt gedurende de hele looptijd van de aangegane lening.

Om deze tegenstrijdigheid op te heffen, dient D66 dan ook een amendement in waarin deze tegenstrijdigheid wordt opgeheven en de rente daarmee gedurende de looptijd van de aangegane lening vastlegt. Het dictum van de het amendement is, de raad van de gemeente Oldenzaal bijeen in vergadering van 30 oktober 2023, stelt voor de tekst in het besluit waar staat, de verordening duurzaam Oldenzaal lening met ingang van 1 november 2033 vast te stellen. Te wijzigen in, de verordening duurzaam Oldenzaal lening met ingang van 1 november 2023 vast te stellen met dien verstande dat in de verordening de volgende tekst in artikel twee lid twee, waar staat ... Excuus, ik ben met de verkeerde bezig. Met dien -32-

verstande dat in de verordening de volgende tekst toe te voegen, in artikel drie kenmerken tussen lid drie en vier, het rentepercentage geldend bij afsluiten van de lening staat vast gedurende de looptijd, en dan vervolgens de nummering van de daaropvolgende leden aan te passen. Nogmaals ... De voorzitter: De heer Van der Waal, als u een momentje heeft. Ik zie in ieder geval één interruptie van de heer Snijders. De heer Snijders: Het is eigenlijk een vraag, dus mag ook aan het einde van het betoog, maar ik wil hem ook nou wel stellen. De voorzitter: Ga uw gang, u stak nu de hand op. De heer Snijders. De heer Snijders: Bij het vorige amendement heeft u het over leeftijdsdiscriminatie, maar in feite blijft de discriminatie bestaan, omdat mensen boven 75 een notariële akte moeten opstellen, is ook een soort van discriminatie. En ik vraag me af, u heeft over efficiënter inzet van middelen. Ik vraag me af of u weet wat de kosten zijn van die notariële akte, is dat tientjeswerk of is dat honderden euro's en dan is dat zonde geld, lijkt mij. De voorzitter: De heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Ik ben bang dat dat ordegrootte 200 euro zal zijn, kan ook 300 euro zijn, daar heb ik de kosten niet van, dan zou u bij de notaris moeten zijn. Het zijn verhoogde kosten, zeker, maar het maakt mogelijk om een lening groter, veel groter dan dit bedrag af te sluiten.

En liever zou ik zien dat de leeftijdsgrens er helemaal niet in staat, maar het argument tijdens de forum genoemd, was dat banken vanaf 76 jaren geen lening meer verstrekken, dus dit probeert dit probleem te overbruggen. Als laatste zin, voorzitter, als ik door mag gaan. Nogmaals, D66 is heel gelukkig met deze regeling, die helpt het energieverbruik van onze inwoners omlaag te brengen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik even kijken, de VVD, de heer Mekelenkamp. Eerste termijn, ga uw gang. De heer Mekelenkamp: Voorzitter, als ons als de VVD zijn we blij met het vervolg wat gegeven is aan onze motie en voornamelijk ook omdat de portefeuillehouder de gedachte achter de motie heeft geïnterpreteerd en niet dogmatisch aan de inhoud van de motie heeft vastgehouden. Voortschrijdend inzicht kan immers een goede raadgever zijn. Bovendien leert een uitgebreidere studie van gegevens over Oldenzaal ons het nut en de noodzaak van de lening in de huidige voorgestelde vorm. Als we kijken naar de woningen met een gemeld energielabel E, F en G in Oldenzaal, dan zijn dit er ruim 1000. In sommige bewoning ontbreekt het zelfs nog centrale verwarming of zijn er geen naar moderne standaarden functionerende groepenkasten. Met alleen in het rekenvoorbeeld genoemde maatregelen van isolatie red je het dan eenvoudigweg niet om een huis dat een acceptabel niveau te kunnen verduurzamen.

Bovendien is het dan logisch, als je toch bezig bent, om het huis meteen toekomstproof te maken door een andere warmtepomp en zonnepanelen. Mede hierdoor zullen de kosten van het verduurzamen van het huis dan snel de bedragen overstijgen, zoals in het rekenvoorbeeld zijn gespecificeerd. Een ander element wat ons zorgen baart is de zogeheten LEKWI, ik heb het gisteren ook geleerd. Dit zijn inwoners die weinig financiële mogelijkheden hebben om een woning te verduurzamen, maar wel een woning van lage energetische waarde hebben. Van alle woningen in Oldenzaal, zijn dit ongeveer 10 procent. De voorzitter: Als u een momentje heeft, want ik zie volgens mij de heer Bouwman per interruptie.

-33-

De heer Bouwman: Dank u wel. U gaf net aan dat de maatregelen die met deze kredietverstrekking geregeld zullen worden, zich gauw terug gaan verdienen, maar waar blijkt dat uit? De voorzitter: De heer Mekelenkamp. De heer Mekelenkamp: Voorzitter, die woorden heb ik niet gebezigd. Ik wil de heer Bouwman gerust mijn tekst laten lezen, maar dit soort woorden heb ik niet ... De voorzitter: De heer Bouwman De heer Bouwman: Ik hoorde u net iets in die strekking zeggen, dat maatregelen die hier mee gedaan kunnen worden, dat dat op termijn zich snel terug gaan verdienen of iets in die strekking. Maar, dan heb ik mij vergist, dan neem ik mijn woorden terug, maar ik meen zoiets gehoord te hebben. De voorzitter: De heer Mekelenkamp, gaat u verder? De heer Mekelenkamp: Voorzitter. Ik heb alleen dat de maatregelen die de kosten die verduurzamen met zich meebrengen dan de bedragen overstijgen, zoals in het rekenvoorbeeld gespecificeerd zijn. Een dan doel ik erop dat er juist meer geld nodig is om te verduurzamen dan in de rekenvoorbeeld genoemde bedragen. Ik hoop dat de vraag van de heer Bouwman beantwoordt. Samengevat, er is dus een grote groep aan huishoudens, ongeveer één op de acht, die een woning hebben waar een grote verbetering valt te behalen op gebied van duurzaamheid.

Dit gaat veelal met hoge kosten gepaard, tegelijkertijd zien we dat ook ongeveer 10 procent van de Oldenzaalse huishoudens weinig tot geen financiële middelen heeft om deze verduurzaming te uit te voeren. Juist voor deze mensen is het van belang dat zij toegang hebben tot ruime financiële middelen om te kunnen investeren in de verduurzaming van een huis en daaraan kan de duurzaam Oldenzaal lening een goede bijdrage leveren. De voorzitter: Momentje, de heer Bouwman, per interruptie. De heer Bouwman: Nu heb ik heel goed geluisterd en ik heb gehoord, moet ik het heel goed gaan herhalen nu, dat u aangaf dat juist mensen die niet voldoende eigen budget hebben met deze lening wel voldoende budget kunnen hebben om te verduurzamen. Maar hoe kijkt u eraan tegen het feit dat u toch een lening verstrekt, dat is niet gratis, geld lenen kost geld. Hoe kijkt u aan tegen dat principe dat u mensen die minder kapitaalkrachtig zijn toch een lening verstrekt die uiteindelijk met meer geld terugbetaald moet worden? De voorzitter: De heer Mekelenkamp. De heer Mekelenkamp: Voorzitter, enerzijds praten we hier over een lening waarbij het rentepercentage lager is dan een normaal geldende lening. Stel, ik zou naar een bank of een andere financiële instelling gaan, dan is het rentepercentage wat ik daar dien te betalen hoger dan rentepercentage wat ik via deze lening dien te betalen.

Ten tweede, er volgt een financiële toets ook door de verstrekker van de lening, SVn in dit geval. Dus in dat geval, als een inwoner niet draagkrachtig genoeg zou zijn om lening terug te kunnen betalen, dan ga ik er gemakshalve van uit dat deze in deze financiële toets door de SVn, dat die omissie gespot gaat worden. En ten derde, dat deze lening bijdraagt aan het verduurzamen van het huis, dus waar wij in ieder geval ervan uit mogen gaan dat dit op termijn zal leiden tot lagere kosten voor de inwoner, dus dat we het nu zien als een investering die zich terug gaat verdienen voor de inwoner. -34-

De voorzitter: De heer Snijders. U heeft het over een toets, wel interessant. Wordt in die toets meegenomen dat je door die maatregelen minder kwijt bent aan energiekosten? De voorzitter: De heer Mekelenkamp. De heer Mekelenkamp: Daar zult u echt de SVn voor moeten bellen, daar kan ik nu geen antwoord op geven. De voorzitter: Gaat u door. De heer Mekelenkamp: En er zijn nog wel even twee punten waar ik bij stil wil staan, ik sta hier toch wel even dus kan ik nog wel even langer blijven stilstaan. Want deze kwamen in het politiek forum al naar voren. Dit gaat over de inspiratielijst, die momenteel eigenlijk meer als een checklist van toegestane maatregelen gebruikt wordt en de hoogte van het bedrag zoals ik eerder al aangekondigd heb. De maatregelen, volgens artikel vijf lid twee kan het college maatregelen toestaan waarvoor deze lening gebruikt kan worden. Dat is de verordening en in de inspiratielijst zoals de portefeuillehouder al aan heeft gegeven, is dit ook een soort van checklist, wensenlijstje. Als je dit doet, dan kom je wel in aanmerking voor de lening en anders niet. En onze fractie is wel benieuwd, hoe kan deze lijst in de toekomst worden uitgebreid met nieuwe technieken? Als we bijvoorbeeld denken aan opslaan van opgewekte energie in eigen batterij, eventueel vervaardigen van waterstofgas of het aansluiten op een microgrid.

Als we het hebben over de hoogte van het bedrag, tijdens het forum werden er door sommige partijen twijfels geuit en die gingen voornamelijk dan over maximale hoogte van het leenbedrag. Zoals eerder aangegeven, er zijn een aanzienlijk aantal woningen die grote investeringen vereisen en die gaan verder dan alleen een paar nieuwe kozijnen. Bovendien is er sprake van een revolverend fonds dat ten alle tijden verhoogd kan worden, waarbij wij als gemeente een minimaal risico lopen. Dus daarom zou ik ook graag van alle andere partijen horen, waarom zij een groep inwoners die een steentje of eigenlijk beter gezegd een grote steen willen bijdragen middels een grondige verduurzamingslag willen buitensluiten? Immers, als het beschikbaar gestelde bedrag niet meer toereikend is, dan zijn wij als raad aan zet om dit weer aan te vullen. Ik hoor de heer Gelevert net ook al zeggen, ik ga niet uit dat het bedrag volledig uitgenut gaat worden en ik zie een interruptie. De voorzitter: Van mij mag altijd uw zin afmaken en ik had de indruk dat u uw zin nog niet had afgemaakt, dus vandaar dat ik nog even wachtte. Dus maakt u uw zin af en dan ga ik naar de heer Gelevert. De heer Mekelenkamp: Nu ben ik heel even een klein stukje de draad kwijt. Als het beschikbaar gestelde bedrag niet meer toereikend is dan zijn we inmiddels als raad aan zet om dit weer aan te vullen.

Dus de reden dat inwoners geen gebruik kunnen maken van de regeling lijkt mij niet valide. De voorzitter: Kijk, nou voel ik een punt. De heer Gelevert. De heer Gelevert: Dat klopt natuurlijk, dat die lening te allen tijde verruimd zou kunnen worden, alleen dan moet er ook wel ruimte voor zijn want dat neemt natuurlijk wel beslag op je kredietfaciliteit als gemeente. Want anders zou je zeggen, waarom maak je niet gelijk tien miljoen van die lening, maakt toch niet uit. Daar laat ik het even bij. De voorzitter: Dat was een reactie, ik ga nog even naar de heer Bouwman.

-35-

De heer Bouwman: Dat was eigenlijk het punt dat ik ook wilde maken. En dan erbij, de principiële vraag die hier voorligt, moeten wij als overheid als een soort bank fungeren? Of het nou een starterslening is, of het nou een verduurzamingslening is, is dat hoe wij als overheid willen functioneren? Wij hebben onze sterke vraagtekens daarbij. De voorzitter: De heer Mekelenkamp, gaat u door. De heer Mekelenkamp: Ik zie weinig gelijkenissen tussen de heer Gelevert en mij, voorzitter. Maar dan heb ik eigenlijk weer en vraag richting de heer Bouwman, waarom bent u dan wel voor de starterslening, maar proef ik in uw beantwoording dat u een beetje tegen deze duurzaamheidslening bent? De voorzitter: De heer Bouwman. De heer Bouwman: Volgens mij hebben wij vorig jaar ook tegen de starterslening gestemd bij de programmabegroting 2023 en bovendien zes ton, 50.000 euro maximaal. Als dat twaalf keer aangevraagd wordt, dan heb je twaalf gezinnen geholpen. U heeft het over dat wij partijen dan uit zouden sluiten als we hier niet meegaan, dat woord heeft u net gebruikt. Het voelt voor ons een beetje uitsluiten van andere gezinnen die ook graag gebruik hadden willen maken van de lening, dus dan sluit ik aan bij de heer Gelevert, waarom maken we er geen vier miljoen van? De voorzitter: De heer Mekelenkamp. De heer Mekelenkamp: Dan zie ik dat amendement graag tegemoet, ten eerste.