4b Transcriptverslag vergadering 10 juli 2023

Het is hoe wij aankijken tegen dit soort zaken dat we denken, iets meer spierballen tonen soms, zodat we ook wat meer staan achter ons eigen evenementen. De voorzitter: De heer Maartens, tot slot. En dan ga ik echt naar de heer Van der Waal en dan ga ik naar de bijdrage van de WG. De heer Maartens.

-33-

De heer Maartens: De laatste opmerking. Het is duidelijk dat wij van mening verschillen over dit onderwerp. De voorzitter: De heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Ik ga even door op het onderwerp paasvuur. Elk raadslid maakt zijn eigen afweging of hij ergens in mee wil gaan, op basis van zijn eigen overtuiging en inschattingen, of niet. In dit geval gaat het om het afdekken van een risico, ook al is het risico in de vergunning afgedekt. Het risico blijft bestaan, maar is zo klein mogelijk. En wil je als verzekeraar optreden of niet, dat was eigenlijk de vraag. De voorzitter: Volgens mij kunnen we dit afronden. Dank u wel. f.

WG

De voorzitter: En dan ga ik naar de WG. Mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Dank u wel, voorzitter. Het is me gelukt om snel hier te komen staan zonder onder het spreekgestoelte te duiken. Voorzitter, leden van de gemeenteraad van Oldenzaal, tijdens het behandelen van de Kadernota 2023 heeft WG Oldenzaal in de beschouwingen stilgestaan bij vier inhoudelijke kwesties, armoedebeleid, energietransitie, Kijk op de Wijk en een inclusieve samenleving. We zijn nu een jaar verder en we uiten nog steeds onze bezorgdheid over deze belangrijke onderwerpen, omdat die onze stad nog steeds beïnvloeden. In deze bijdrage gaan we deze onderwerpen nogmaals benoemen en voegen wij er twee extra aan toe. Dat zijn wonen en Vondelpark 2.0. Wij zijn van mening dat het aanpakken van deze onderwerpen essentieel is om de aankomende jaren in te investeren voor het creëren van een leefbare en duurzame toekomst voor alle inwoners van Oldenzaal. Allereerst willen wij het hebben over het nieuw toegevoegde thema wonen. Het is cruciaal dat we onze stad ontwikkelen om tegemoet te komen aan de behoefte van verschillende huishoudens, met speciale aandacht voor een- en tweepersoonshuishoudens en jongeren. Wij moeten ervoor zorgen dat voldoende betaalbare woningen beschikbaar zijn voor deze doelgroepen, zodat zij kunnen blijven wonen in onze prachtige stad.

We moeten er ook voor zorgen dat er voldoende mogelijkheden worden gecreëerd voor het doorstromen van deze doelgroepen naar beter passende woningen. Dit kan worden bereikt door het stimuleren van de bouw van kleinere woningen en het herbestemmen van bestaande gebouwen om aan de vraag te voldoen. Daarnaast moeten we ook zorgen voor voldoende voorzieningen en faciliteiten die aantrekkelijk zijn voor jongeren, zoals recreatieve ruimtes en sociale ontmoetingsplaatsen. Afgelopen week hebben we het college nog specifieke vragen gesteld over de wachtlijsten bij de WBO. Onlangs heeft WG Oldenzaal in het gesprek met WBO de wens uitgesproken dat in de toekomst ook twee vrienden of vriendinnen in een woning moeten kunnen huren. Wij wachten de beantwoording van onze brief in spanning af. Het tweede thema waar wij aandacht voor vragen, is het aanpakken van klimaatverandering. En zoals we in ons raadsprogramma samen hebben benoemd een klimaat-robuuste stad, groenblauwe dooradering van stad en land. Het is geen geheim dat klimaatverandering een wereldwijd probleem is. Wij kunnen dit probleem niet voor de hele wereld oplossen, maar wat we wel kunnen is lokaal actie ondernemen om onze ecologische voetdruk te verkleinen en ons aan te passen aan de veranderende omstandigheden.

We hebben als raad al uitgesproken dat we gaan investeren in een duurzame infrastructuur, zoals ons mooie singelpark, diverse wadi's en waterbergingssystemen om natte voeten in de straten en woningen en overstromingen te voorkomen. Laten we even in herinnering nemen wat er gisteravond in onze stad gebeurde, waarbij diverse straten zijn ondergelopen. Maar dat is nog niet genoeg. Wij vinden dat wij ook moeten inzetten in het bevorderen -34-

van hernieuwbare energiebronnen. Door deze maatregelen kunnen we niet alleen onze stad veerkrachtiger maken tegen klimaatverandering, maar ook de levenskwaliteit van onze inwoners verbeteren. Op 26 juni jongstleden hebben wij als raad het zonneveldenbeleid Noordoost-Twente vastgesteld. Een beleid dat zich richt op zonnevelden en niet op zon op dak. In onze bijdrage hebben we expliciet benoemd dat we vooral nu moeten inzetten op zonne-energie. En dan wat ons betreft op alle vormen van zonne-energie, ook zon op dak. Wij zijn van mening dat zon op dak in Oldenzaal best stevig ontwikkeld en breder uitgedragen mag, nee, moet worden. Wij zien in Oldenzaal, bij onze buurgemeenten, maar ook buiten Twente veel gerealiseerde projecten van zon op dak, groot en klein, op parkeerplaatsen en ook bij bedrijven. Door meer gebruik te maken van de beschikbare ruimte voor zon op dak, kunnen we nog meer bijdragen aan de energietransitie. Om hier een extra impuls aan te geven, dienen wij een motie in. Motie stimulering zon op dak. En dan lees ik nu het dictum voor. Roept het college op om aandacht te vragen voor meer zon op dak bij inwoners, bedrijven en lokale energie-initiatieven en deze partijen met elkaar te verbinden.

Een proactieve, gestructureerde aanpak uit te werken voor het stimuleren van zonne-energie, waarbij de mogelijkheden voor zonnepanelen op daken, terreinen en parkeerplaatsen van bedrijven in kaart worden gebracht. De insteek is om te komen tot een actieve rol van de gemeente in het bevorderen van een aantal zonnepanelen op daken en parkeerplaatsen in de gemeente in 2030. Een plan van aanpak voor de begrotingsbehandeling van 2024 aan de gemeente voor te leggen. De capaciteit die nodig is voor het opstellen van het plan van aanpak waar mogelijk te realiseren vanuit de reguliere personele capaciteit. Indien die ontoereikend is de extra kosten te dekken uit de reserve duurzaamheid. En mocht die ook ontoereikend zijn, kan een beroep worden gedaan uit de algemene reserve. Dat is om te borgen dat de kosten gedekt kunnen worden. En dan tot slot, in gesprek te gaan met WBO Wonen, om hen te vragen het beleid aan te passen, waardoor het aanvragen van zonnepanelen voor bewoners van sociale huurwoningen van de WBO weer mogelijk wordt gemaakt. Tot zover deze motie. Dan kom ik bij het derde onderwerp waar wij aandacht voor willen vragen. En dat is aandacht voor onze wijken. En nog meer specifiek, aandacht voor een wijkschouw in alle wijken. In je eigen buurt hoor je de verhalen over wat er goed of minder goed gaat. Daar begint de aanzet tot vernieuwing en sociale ontwikkeling van de wijk.

Om die reden hebben wij in ons raadsprogramma het thema wijken expliciet opgenomen. We hebben samen met onze sociale partners gesproken wat nodig is om alle inwoners actief te laten deelnemen aan onze samenleving, binnen de mogelijkheden die wij en zij daarvoor hebben. Dat is precies datgene waar WG Oldenzaal in 2019 in heeft geïnvesteerd in de wijk De Thij. In een krappe drie maanden hebben we meer dan twintig partijen gesproken, van kerken tot scholen, van sportverenigingen tot ondernemers. Dat heeft geleid tot Kijk op de Wijk, De Thij. In dat boekje staan tal van handvatten, aangedragen door de wijk zelf, hoe de wijk nog mooier kan worden. Van een 9.0 naar een 9.1. En dat gunnen we alle wijken in Oldenzaal. WG Oldenzaal vindt het belangrijk om aandacht te besteden aan alle wijken binnen onze stad en ervoor te zorgen dat ze veilig, leefbaar en aantrekkelijk zijn voor alle inwoners. Een wijkschouw kan dienen als een effectief instrument om problemen in de wijken te identificeren, zoals gebrekkige infrastructuur, verloederende openbare ruimtes of sociale problematiek. Door regelmatig een wijkschouw uit te voeren, kunnen de behoeften en zorgen van inwoners worden geïdentificeerd en kunnen passende maatregelen worden genomen.

Dit omvat het verbeteren van de openbare voorzieningen, het aanpakken van veiligheidskwesties, het bevorderen van sociale cohesie en het versterken van de betrokkenheid van de inwoners bij het verbeteren van hun eigen wijk. Beste collega's, wij willen door het noemen van dit onderwerp benadrukken dat de gemeente dat niet alleen kan, maar de inwoners ook niet. Door samen met de inwoners een wijkschouw uit te voeren, kunnen wij een stad creëren waarin alle inwoners meedoen en zich thuis voelen. En hierbij zien we ook zeer zeker een mooie aansluiting bij de motie die het CDA zojuist heeft ingediend voor een Sociaal Hart voor Oldenzaal.

-35-

De voorzitter: Mevrouw Oude Engberink, als u een momentje geduld heeft, want ik zag een hand vanuit de heer Bouwman. Ik wil de heer Bouwman meegeven dat u dan de eerste bent die interrumpeert bij de toespraak en de inleiding van een van de fractievoorzitters. Dat hebben we tot op heden niet gedaan. Dat doen we steeds aan het eind. Dat geef ik u maar even mee, want ik zou het waarderen om dat ook bij mevrouw Oude Engberink te doen. Zullen we het zo afspreken? Oké. Mevrouw Oude Engberink, gaat u door. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Dank u wel, voorzitter. En om dit thema extra kracht bij te zetten dienen wij een tweede motie in, motie wijkschouw. En dan lees ik hier ook het dictum in voor. Roept het college op om in 2024 een plan op te stellen voor het organiseren van wijkschouwen in alle wijken van onze gemeente en met de eerste wijkschouw te beginnen. Inwoners actief uit te nodigen om deel te nemen aan deze wijkschouwen. De resultaten van deze wijkschouwen te gebruiken bij het opstellen van verbeterplannen en beleid voor de wijken. En tot slot de oproep de inwoners te informeren over de genomen stappen en behaalde resultaten naar aanleiding van de wijkschouwen. Tot zover deze motie. Ten vierde vragen bij u als raad aandacht voor maatschappelijke inclusie en armoede. Twee onderwerpen die nauw samenhangen en wat ons betreft ook in één zin gezamenlijk thuishoren.

Vorig jaar benoemden we in onze bijdrage ook al dat we moeten streven naar een stad waarin iedereen, ongeacht achtergrond of inkomen, gelijke kansen heeft om deel te nemen aan het maatschappelijke leven. Daar hebben we wel aandacht voor, maar het mag wat ons betreft nog een stapje meer. Wij vinden het belangrijk dat er onverminderde aandacht is voor het aanpakken van armoede en het creëren van kansen voor iedereen. We moeten ervoor zorgen dat er voldoende ondersteuning en hulp beschikbaar is voor mensen die het financieel moeilijk hebben. Dit kan worden bereikt door het bevorderen van sociale programma's en het samenwerken met lokale organisaties die zich inzetten voor armoedebestrijding. Later vanavond staat het onderwerp voorstel tot het vaststellen van de lokale samenwerking, de aanpak tegen armoede in Oldenzaal op de agenda. We spreken daar op voorhand onze goedkeuring al voor uit. Wat een mooie ontwikkeling voor onze inwoners. Ten aanzien van maatschappelijke inclusie moeten we er beter voor zorgen dat onze openbare ruimtes toegankelijk zijn voor iedereen, inclusief mensen met een beperking, zodat iedereen volledig kan deelnemen aan het stedelijk leven. Laten we daar met zijn allen scherp op zijn en sneller aansturen op besluitvorming en realisatie. Denk daarbij ook aan de door ons langgekoesterde wens voor een openbaar invalidentoilet.

Dat dossier duurt wat ons betreft nu toch echt veel, veel, veel te lang. Daarover stellen we graag een vraag aan het college. Kan het college aangeven wanneer zij verwacht het invalidentoilet gerealiseerd te hebben? We sluiten onze bijdrage af door aandacht te vragen voor het Vondelpark 2.0. Mijn voorgangers hebben daar zojuist ook al een aantal zaken over toegelicht. In de bijlage van de Kadernota staat op pagina 34 Vondelpark 2.0 nader toegelicht. Het plan omvat de gefaseerde ontwikkeling van het park en heeft als doel om verschillende aspecten aan te pakken. In de Kadernota worden bedragen genoemd voor de realisatie van de drie fasen, maar deze bedragen vormen nu nog geen onderdeel van de Kadernota zelf en worden met deze status niet opgenomen in de Programmabegroting 2024. Beste collega's, om stappen te kunnen zetten in de realisatie van Vondelpark 2.0 brengen we aan het eind van onze bijdrage een amendement in over dit onderwerp. Voordat wij dat doen, nemen we u mee in het proces dat op dit onderwerp al achter ons ligt. Het proces van Vondelpark 2.0 begon in 2016 met de eerste plannen, waaronder een sintelbaan en een rugbyveld. De kosten werden destijds geraamd op drie miljoen euro. Maar het plan kreeg geen steun van de raad.

In 2018 werd een tweede plan gepresenteerd met een kortere sintelbaan en een Cruijff Court, met lagere kosten van ongeveer twee miljoen, maar ook dit plan werd niet goedgekeurd. Vorig jaar kwam plan nummer drie, Vondelpark 2.0, dat in samenwerking met meerdere partijen en in fasen kan worden gerealiseerd. Dat plan is gebaseerd op gesprekken met bewoners, scholen, instellingen en organisaties in de wijk De Thij. Er werden waardevolle ideeën en oplossingen verzameld, waaronder het voorstel van een beweegpark -36-

Vondelpark met wandelen en beweeg- en spelelementen. In de afgelopen maanden zijn er gesprekken gevoerd met initiatiefnemers, waarbij er veel enthousiasme werd opgemerkt. Er werden activiteiten, zoals een Beachtoernooi georganiseerd, waardoor de potentie van het plan duidelijker werd. Naast de hoofdpunten van het plan, zoals de gefaseerde aanpak, worden er nog andere aspecten benadrukt die belangrijk zijn voor de ontwikkeling van het park. Bereikbaarheid is een essentiële factor, waarbij de veiligheid en een goede toegankelijkheid van het park worden benadrukt. Verbeteringen worden voorgesteld, zoals het aanpakken van een onoverzichtelijke bocht, het creëren van veilige oversteekplaatsen en het verbeteren van de wandelroutes vanuit het winkelcentrum en gezondheidscentrum. Verbinding is een ander belangrijk aspect, zowel tussen de binnenstad en Hulsbeek als binnen het park zelf. Het Marskramerpad biedt al een verbinding voor fietsers en wandelaars, maar er wordt benadrukt dat het pad beter op de kaart moet worden gezet. Daarnaast zijn er kansen voor verbinding met andere sportfaciliteiten in de omgeving, zoals zwembad Vondersweijde en voetbalvereniging Quick ‘20. Een interessante toevoeging aan de plan is het idee van een voedselbos, waarbij een initiatiefnemer pleit voor de integratie van een dergelijk bos in Vondelpark 2.0.

Dit zou bijdragen aan zowel fysieke als geestelijke gezondheid en het bevorderen van ontmoetingen in het park. Wat voor ons een belangrijke constatering is, is dat Vondelpark 2.0 een beweegpark is voor alle inwoners, ook voor inwoners die minder te besteden hebben. Vondelpark 2.0 biedt iedereen de mogelijkheid om kosteloos en drempelloos te sporten en te recreëren. Al met al biedt Vondelpark 2.0 een breed scala aan mogelijkheden om het park te transformeren en te verbeteren. Het plan richt zich op bereikbaarheid, verbinding en een voedselbos. Het is gebaseerd op input van bewoners en betrokkenen en heeft als doel om bewegen, sport en ontmoeting te bevorderen voor diverse doelgroepen. Tijdens het Politiek Forum op 16 mei vorig jaar is het plan Vondelpark 2.0 als stadsID gepresenteerd. Alle fracties hebben tijdens het Forum positief gereageerd op het idee. Daarmee kreeg het stadsID al de code groen. De initiatiefnemers staan in de startblokken en willen er zo snel mogelijk mee aan de slag. Wij spreken ons volledige draagvlak uit om aan de slag te gaan en daar middelen voor beschikbaar te stellen. Wij, WG Oldenzaal, roept u als collega's op om daar ook draagvlak voor uit te spreken. En om dat te doen en dat te bekrachtigen, dienen wij een amendement in.

En in dat amendement, ik sla de overwegingen denk ik over, daarbij staat, vast te stellen de Kadernota 2024 behoudens de volgende wijzigingen. Onder hoofdstuk 2 prognose op hoofdlijnen, onder paragraaf 2.7.1 te honoreren nieuw beleidsontwikkeling sportaccommodaties. Cultuurparticipatie, onderdeel 2, daar waar op dit moment geen bedragen worden genoemd te wijzigen in 2, masterplan Vondelpark 2.0. In 2024, 2025 en 2026 middelen toe te kennen, achtereenvolgens 157.500 euro, 192.500 euro en in 2026 187.500 euro. Tot zover het amendement. Voorzitter, collega's van de gemeenteraad, wij komen tot een afronding. Twee weken geleden hebben wij een waardevol gesprek gevoerd over de Toekomstvisie van Oldenzaal, over Oldenzaal 2040. Tijdens deze sessie zijn wij geïnformeerd over het proces dat we ingaan om met alle Oldenzalers in gesprek te gaan over hoe onze stad er in 2040 uit moet zien. Met onze bijdrage hebben we aandacht gevraagd voor het aanpakken van een aantal kwesties die wij van belang vinden voor de toekomst van Oldenzaal, voor de toekomst in 2040, maar hopelijk ook ver daarna.

Door te zorgen voor voldoende woningen voor verschillende huishoudens, het aanpakken van klimaatverandering, bevorderen van inclusie en armoedebestrijding, in ons handelen bewust te zijn van maatschappelijke inclusie, maar ook het realiseren van het Vondelpark, kunnen we een stad creëren waarin alle inwoners zich thuis voelen en thuis blijven voelen, waarin duurzaamheid en gelijkheid centraal staan. WG Oldenzaal roept u op om deze kwesties serieus te nemen en actie te ondernemen om een positieve verandering te bewerkstelligen. In 2022 hebben we als raad stappen gezet voor een nog mooier Oldenzaal door gezamenlijk een raadsprogramma op te stellen. En de eerste resultaten zijn al zichtbaar. Hoe mooi is dat? Maar daarmee zijn we nog niet klaar. We doen de oproep om elkaar vast te blijven houden, de mouwen opgestroopt te houden en in verbinding te blijven met elkaar om als raad in te blijven zetten voor alle inwoners. Dank u wel. -37-

De voorzitter: Dank u wel. Ik zag vanuit links, of rechts voor mij, mevrouw Berger. Mevrouw Berger. Mevrouw Berger: Dank u wel, voorzitter. En dank mevrouw Oude Egberink voor de fijne bijdrage. Eerst moet ik even mijn collega ... Die staat helemaal te stuiptrekken naast mij. Wij zijn geen collega's, we zijn ambtsgenoten. U kent mijnheer Bouwman langer dan vandaag. Dat is absoluut niet gewenst hier naast mij, maar dan. Ik vond het een goed betoog. Ik heb wel een vraag over WBO Wonen, met betrekking tot twee vrienden of vriendinnen die samen kunnen wonen. Kan dat niet? Daar ben ik heel benieuwd naar. Dat zal ik zo horen, denk ik. Dan zon op dak. Solidair Oldenzaal is heel erg blij dat het complete zonneveldenbeleid dat wij geamendeerd hebben nu wordt opgeschreven als een motie door de WG. Creatief. Wijkschouw, ook hierbij, wij hebben een raadsprogramma opgesteld, waarin we het onderwerp wijken heel duidelijk uiteen hebben gezet. Nu om tijd en geld en heel veel energie voor elke wijk een wijkschouw te doen om één tiende punt van onmeetbaar gelukkig, heb ik moeite mee. Waarvoor hebben we dan al die tijd op hoofdlijnen bij het raadsprogramma gespendeerd? Dat vroeg ik me net bij andere fracties ook al af. Die mis ik even, die nut en noodzaak daarvan. Dan over armoede. Ben ik helemaal mee eens. Kunt u mijn volledige steun in vinden.

Alleen in 2022 twee moties, die wij samen met de PvdA hebben ingediend, over de armoedepreventie informatievoorziening omtrent armoede gerelateerde faciliteiten en het verruimen van de inkomenscriteria van energietoeslag is weggestemd door de WG. Misschien zijn jullie nu tot bezinning gekomen. Daar had ik graag nog even een antwoord op. Invalidentoilet heb ik ook even opgeschreven. Ben ik het helemaal mee eens. Wat een gebed zonder eind. Mag nu echt wat aan gebeuren. En idem voor het voedselbos. Als de initiatiefnemer zelf een zaadje had geplant, kon hij letterlijk nu al de vruchten ervan plukken. Zo lang mag het duren. Ook daar hoop ik in dat we met zijn allen, en dan niet de collega's, maar ambtgenoten, echt goed gaan doen. Em dan laat ik u nu even antwoord geven, want anders bent u vast de draad kwijt. Dank je wel. De voorzitter: Mevrouw Oude Engberink, ga uw gang. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Dank u wel, voorzitter. Ik hoop dat ik alle vragen goed heb opgeschreven. Misschien dat u mij even moet helpen met de vervolgvragen. Ambtsgenoot, dank u wel voor uw aanvulling. Ik spreek heel makkelijk over collega's, maar ambtsgenoten, u heeft daarin gelijk. U stelt de vraag over het kunnen samenwonen van vrienden of vriendinnen in één woning. Dat schijnt op dit moment niet mogelijk te zijn.

Wat namelijk nodig is, is dat je een bepaalde liefdesrelatie met elkaar hebt, dat je als stel in een woning mag wonen. Wat wij hebben begreep van de WBO dat twee vrienden, twee huishoudens op één adres dat dat de belemmerende factor is. En vandaar dat we daar wat extra vragen over hebben gesteld en verduidelijking in wensen. De voorzitter: Vrienden is niet altijd met elkaar in bed, als u dat wellicht dacht. Maar dat kan maken dat WBO reageert zoals WBO reageert. Het heeft ook een definitiekwestie. Dat geef ik u maar even mee, want u wilde al reageren. Maar ik kijk even, mevrouw Oude Engberink, maakt u eerst uw verhaal af voordat we weer verder gaan, want ik zit ook, dat bent u van mij gewend, met een schuin oog naar die klok te kijken. En we hebben echt een afspraak met degene die voor ons het diner verzorgt dat we daar een harde tijd hebben, anders wordt het koud. En ik probeer ook de heer Van der Waal recht te doen. Ik geef het maar even mee. Ik hou het echt goed in de gaten, maar het begint wel een beetje knel te lopen. Mevrouw Oude Engberink, ga uw gang. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Dank u wel, voorzitter. U gaf aan van de wijkschouw, het staat inderdaad in ons raadsprogramma genoemd dat wij veel aandacht vragen voor de wijken. Met deze motie roepen wij het college op om eerder dan hun eigen programma nu al te starten met een wijkschouw.

Wij hebben zelf Kijk op de Wijk toegepast, waarbij we in drie maanden tijd daadwerkelijk -38-

heel veel tijd, energie, bijeenkomst en dergelijk hebben geïnvesteerd. Het is niet de bedoeling met een wijkschouw hetzelfde vergelijkbare proces te doen. Wat we belangrijk vinden, is dat wij per wijk een wijkschouw krijgen, een rondgang langs de wijk, waarbij ook vooral gekeken wordt naar die sociale cohesie en mogelijke vereenzaming. En in onze beleving kan het samen met Impuls en andere sociale partners op een redelijk snelle manier ook uitgevoerd worden. Dat is niet een Kijk op de Wijk voor alle wijken uitvoeren en daar hoeven we ook geen cijfer aan te geven, maar wij vinden het belangrijk dat alle wijken ook daadwerkelijk aandacht daarin krijgen. Dan stelt u van, zijn wij ten aanzien van het onderdeel armoede ... Hebben wij ons daarop bezint. Wij vinden als partij het ontzettend belangrijk dat we blijven investeren in de sociaal mindere inwoners, dat we daar ook aandacht voor hebben. En vandaar dat we in onze bijdrage daar aandacht aan hebben gegeven. En dan heeft u nog een opmerking gemaakt over zon op dak. We hebben inderdaad vorige week daar in de raad een besluit opgenomen, op 26 juni. Daarin hebben we aangegeven dat we landbouwgrond niet uitsluiten, maar we zijn voor maximaal gebruik van zon op dak. Heb ik daarmee uw vraag beantwoord? De voorzitter: Dank u wel. Dat kijk ik even. Maar zo niet, dan merk ik dat zo meteen in het tweede termijn wel. De heer Van der Waal.

De heer Van der Waal: Een heel korte vraag. Er is een amendement Volkspark voorgelezen, Vondelpark excuus. Ik zie dat niet opgeladen. Kan dat nog opgeladen worden, want er zaten heel veel getallen in. De voorzitter: Hij staat wel opgeladen, maar ik snap uw verwarring, want die verwarring had ik ook. Hij staat opgeladen bij het voorstel zelf. Als u in dat hokje kijkt, dan staat hij daar opgeladen en niet bij de bijdrage van de WG. Bij de bijdrage van uw eigen fracties staan alleen maar de moties en dit is een amendement. En er is voor gekozen om het amendement bij het voorstel zelf te plaatsen. Maar ik begrijp uw verwarring en daar zullen we de volgende keer ook wat op letten om dat iets anders te doen, want ik snap uw verwarring. Maar als dat het enige is, dan wil ik u uitnodigen om daar nog naar te kijken. En dan kijk ik nog even of er nog andere zijn. De heer Visscher. De heer Visscher: Dank u wel, voorzitter. Wijkschouw. De heer Kramer zei net een verstandige zin in zijn bijdrage. Ik zeg niet dat het het enige was, maar in ieder geval, verandering begint bij jezelf. En het is al eerder gezegd door mevrouw Berger, wij hebben er ook moeite mee om heel veel energie en tijd en geld te gaan besteden aan wijkschouwen, terwijl we al zoveel mogelijkheden hebben voor wijkbewoners om zelf met zaken te komen. Kansrijk Berghuizen is net genoemd.

In andere wijken ontbreekt zo'n platform. Waarom zelf moeite doen voor iets waar de mensen zelf mee moeten komen? En dan dit boekje wat ik ook nog thuis vond. En dan lees ik in de motie dat de Kijk op de Wijk een succes was. En dan denk ik, succes voor wie of voor wat? Ik bedoel, het is een campagneding van de WG. Moeten wij als raad nu over campagne-activiteiten van de WG gaan praten of ze succesvol zijn? Ik heb in ieder geval niets gerealiseerd gezien uit dit boekje. Ik zie het niet. En als mijn kinderen thuiskomen met een 9.0, wat op zich al heel bijzonder zou zijn, en ze zouden zeggen, mag ik er een 9.1 van maken, dan zou ik zeggen, ga wat leuks doen met je leven en ga alsjeblieft je niet druk maken over een tiende punt. Want dat kost ons heel veel geld. Dat is de opmerking die ik daarbij heb. En dan tweede, ik heb er drie en ik denk dat mijn buurman er ook nog wat heeft. Vondelpark 2.0. Ik ben toch eigenlijk wel benieuwd waarom de WG het zo belangrijk vindt dat dit nu al gerealiseerd wordt. Op een steenworp afstand ligt het Hulsbeek. En ik weet dat op het Hulsbeek ook een project ligt wat heet urban sports. We hebben daar heel veel ondernemers die allerlei dingen willen. Waarom toch in een keer nu zoveel investeren in dat Vondelpark? En het CDA refereerde er ook al aan. Die mist de input vanuit de wijkbewoners zelf. Die mis ik ook. Die zie ik niet. Ik zie wel een -39-

paar heel enthousiaste mensen die iets willen bereiken. Maar we hebben al capaciteitsgebrek op heel veel projecten, ook als het gaat om het singelpark, wat de WG ook heel graag wil. De vraag is, waarom toch zo graag dit Vondelpark? En de laatste vraag die ik heb, en dat is de motie van de WG die ik mis, tijdens de vorige raadsvergadering heeft de WG aangekondigd dat er een motie zou komen waarin geld teruggegeven zou worden aan alle Oldenzalers. En toen dacht ik al die bestaat niet, maar ik zie hem niet, dus ik ben benieuwd of die misschien nog ergens in de achterzak zit. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Er werd aangekondigd of er nog een fractielid van u iets wil zeggen. En ik zie dat dat het geval is. De heer Mekelenkamp. En dan ga ik naar mevrouw Oude Engberink. De heer Mekelenkamp: Fractielid, buurman, ambtsgenoot, collega, het is mij om het even in ieder geval. Ik ben wel even aan het nadenken over die motie stimulering zon op dak, want waarom zon op dak? Ik bedoel, u bent zo trots op het zonneveldbeleid wat u zegt, waarom dan alleen stimulering zon op dak? Waarom niet stimulering zonneveldenbeleid? En als we dan specifiek naar zon op dak kijken, dan zijn wij volgens mij als Oldenzaal, met de beperkte capaciteit die we hebben hier, ruimtelijke capaciteit dan, koploper in de regio. Bovendien eigenlijk wel een vraag.

Is dit niet een rol van Boeskoolstroom? Moeten wij als gemeente nu een plan van aanpak op gaan stellen? Is dit gewoon niet iets waar we al een instantie voor hebben die daar ervaring mee heeft, die al vaker met dit bijltje gehakt heeft? Waarom moeten wij nog eerst naar de ijzerwarenhandel gaan om daar een nieuwe bijl te kopen, om vervolgens zelf met het bijltje te gaan hakken. De actieve rol van de gemeente. Hoe ziet mevrouw Oude Engberink die voor zich? Wat gaan wij doen? Zoals ik vorige keer ook al bij zonneveldenbeleid heb gezegd, we waren regisseur, we waren facilitator en nu moeten we een actieve rol aannemen. Hoeveel actiever is dat? Moeten wij actief met zonnepanelen de boer op? Moeten wij mensen aangaan sporen? Hoe ziet mevrouw Oude Engberink dat voor zich. En dan nog een twee kleine vragen. Ten eerste de netcongestie. Hoe denkt mevrouw Weideveld dat dat een rol gaat spelen binnen deze? En waarom wil de WG nu eens geen zonnevelden op landbouwgrond? De vorige raadsvergadering hebben zij immers tegen een amendement gestemd. En als ik nu zo door de tekst heen lees en door de overwegingen lees, dan ziet u dat u eigenlijk dit niet wil hebben. Waarom heeft u het amendement niet gesteund? De voorzitter: Mevrouw oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Dank u wel, ambtsgenoten. Mooi dat u elkaar ook aanvult met heel veel verschillende vragen.

Ook hiervoor geldt, want ik heb heel veel meegeschreven, ik hoop dat ik op alle vragen een antwoord kan geven aan u. Ik begin bij de heer Visscher. U geeft aan van, is het wel nodig om nu zoveel energie in de wijken te stoppen, in de wijkschouw en is het niet een verkapte campagne voor de WG. Dat is zeer zeker niet de bedoeling. We hebben in ons bijdrage het boekje Kijk op de Wijk genoemd, omdat wij eerder zelf uit eerste hand hebben ervaren hoe het is om een wijkschouw te doen in meest brede vorm die volgens ons maar denkbaar is in participatie. Dat is niet wat wij voorstaan. En het is ook zeker niet bedoeld om aan alle wijken een cijfer te geven, zoals ik net ook al aangaf, maar het is belangrijk dat we met elkaar in gesprek gaan met de inwoners en met de sociale partners en de organisaties die daar gevestigd zijn, om te kijken wat er speelt in de wijken. Er werd net ook al aangegeven, in Berghuizen hebben we al een stichting die bezig is om contacten te leggen met inwoners. Die weten ook wat er speelt in de wijken. Maar bij De Graven Es bij De Es en vanuit de binnenstad, ik heb geen idee hoe mensen daar verschillende aspecten ervaren. Misschien dat u daar een antwoord op heeft. Wij niet. En daarom roepen wij op om nu vast te starten met die wijkschouw, om in ieder geval dat beeld helder te krijgen.

U geeft aan van, waarom iets optuigen als de inwoners dat ook zelf kunnen? Wij hebben met een aantal inwoners wel gesproken en ook in -40-

verschillende wijken. Er zijn heel veel inwoners die totaal niet weten hoe ze dat moeten aanpakken. En juist met zo'n wijkschouw zouden we ze daarin kunnen faciliteren. Vandaar de oproep voor een wijkschouw. Dan geeft u aan Vondelpark 2.0, waarom zetten wij daar nu zoveel druk op, terwijl wij op steenworp afstand het Hulsbeek gevestigd hebben? En hoeveel capaciteit willen we daar dan instoppen? Dan ga ik toch weer even terug naar het campagnefoldertje van WG Oldenzaal. Daarin hebben we gesproken met de inwoners. En we hebben tijdens het bespreken van het StadsID ook met de initiatiefnemers gesproken over hoe Vondelpark 2.0 eruitziet en waarom daar en waarom op redelijk dichte afstand van het Hulsbeek? Het Hulsbeek heeft een hele andere status dan het Vondelpark. We zien ook nabij het Vondelpark verschillende andere sportfaciliteiten, maar ook wel de doelgroep, met name de ouderen, die de oversteek van de Schipleidelaan naar het Hulsbeek niet maken, niet kunnen maken, maar de overstap naar het Vondelpark, aan de Vondellaan, om daar wel naartoe te gaan. Wij zien in de plannen van Vondelpark 2.0 daar ook stappen toe gezet worden, dat dat ook makkelijker wordt gemaakt. Dat daar mensen sneller naartoe kunnen gaan om te bewegen en te recreëren. En als het gaat om capaciteit, er zit al bij de initiatiefnemers ontzettend veel energie, maar ook capaciteit om daarin mee te doen.

Daar verwacht ik dat we zeker ook met de inwoners veel kunnen realiseren. En waarom nu? We hebben begrepen van de organisatie dat er ook een bestuursverandering is, een bestuurswisseling, wat maakt dat ze ook graag nu van ons als gemeenteraad willen horen van: op het moment dat wij ja zeggen tegen een StadsID, zou het ook heel fijn zijn dat we daar stappen in kunnen zetten richting realisatie. De voorzitter: De heer Visscher. Ik was even in afwachting dat mevrouw Oude Engberink haar punt maakte. Maar ga uw gang De heer Visscher: Ik vind het wel een belangrijk punt, want mevrouw Oude Engberink zegt ook, we hebben code groen gegeven. Nee, wij hebben in het StadsID gezegd, een leuk idee, ga maar verder uitwerken. We hebben nooit gezegd dat wij akkoord zouden zijn met een investering. Die nuance wil ik wel maken. De voorzitter: Mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Dat deel ik met u. Wij zeggen ook niet dat code groen betekent dat het gerealiseerd moet worden. Code groen betekent inderdaad van, ga verder met het uitwerken van de plannen. Wat wij voorstaan met dit amendement, is dat we nu de initiatiefnemers aangeven van, ga aan de slag met het uitwerken ervan en het realiseren. Dan kom ik op de opmerking van, bij de vorige raadsvergadering hebben we inderdaad aangegeven dat wij voornemens zijn een motie in te dienen, om geld terug te geven aan de inwoners.

Die hebben we inderdaad niet voorbereid. Die hebben ook niet in de achterzak. Na wijs beraad hebben we besloten die motie niet in te brengen, omdat wij van mening zijn dat alleen maar het teruggeven van geld aan de inwoners, dat dat niet bijdraagt tot lastenverlichting. Maar volgens mij moet je dat in een veel breder perspectief, in een bredere context doen, en niet met alleen maar geld teruggeven aan de inwoners. Dan heeft u vragen gesteld over de motie zon op dak. Waarom dienen wij die in? U geeft aan, de heer Mekelenkamp, dat wij koploper zijn in de regio. En u stelt ook de vraag van wat we dan concreet gaan doen, wat de rol is van de gemeente en hoe we dat denken op te gaan pakken? Ik haak even aan van, zijn wij als Oldenzaal koploper in de regio? Zo heb ik Oldenzaal nooit gezien als het gaat om zon op dak. Maar ik zie u heftig knikken. Dat zal zijn. Maar wat mij opvalt, is dat zon op dak volgens mij lang niet breed genoeg is uitgenut en dat dat vele malen meer zou kunnen dan dat nu het geval is. En daarin zien we met name ook bij bedrijven nog heel veel mogelijkheden. Wat wij terugkrijgen, is dat vaak niet duidelijk is welke mogelijkheden er zijn en hoe bepaalde initiatieven daartoe geëffectueerd kunnen worden. En daar zouden we graag een aanjaagfunctie voor willen zien vanuit de gemeente om meer -41-

concreet met die bedrijven ... En daar kunnen we gebruikmaken, mijns inziens of ons inziens, van de bestaande capaciteit van collega's die we bij de gemeente hebben. Op het moment dat er gesprekken worden gevoerd met bedrijven, dat ook dit onderwerp daarin kan worden meegenomen. U stelt de vraag van, wat stelt u dan voor wat er meer kan gebeuren? Dan zitten we sowieso aan communicatie en stimulering en het concreter benoemen dat zon op dak tot de mogelijkheden behoort. En daar moeten we dan ook maatwerk in toepassen, afhankelijk van de behoefte die er op dat moment bestaat. De voorzitter: Het was een interruptie van de heer Mekelenkamp, maar ik heb uw hand ook gezien. Ik ga eerst naar de heer Mekelenkamp en dan kom ik bij mevrouw Berger. De heer Mekelenkamp. De heer Mekelenkamp: Voorzitter, het lijkt mij sterk, gezien de huidige energieprijzen, gezien de huidige crisis waar we inzitten momenteel, dat stel ik zou een ondernemer zijn en ik heb een dak beschikbaar, dat ik nog niet gekeken heb naar de mogelijkheden die er zijn. Ik vraag me echt af van, het communiceer, het aangeven, wat vroeg dit dan nog toe ten opzichte van hetgeen wat we nu al doen? We hebben een accountmanager bedrijven, we hebben Boeskoolstroom, we hebben van allerlei partijen die dit al doen.

Wat voegt dit nu nog toe? En heeft de WG concrete signalen of ondernemers die dat misschien wel zouden kunnen willen.? De voorzitter: Dank u wel. En dan pak ik me ... Want volgens mij heeft u op hetzelfde onderwerp ook een punt, mevrouw Berger. Mevrouw Berger: Klopt inderdaad, Dank u wel, voorzitter. Ik onderschrijf volkomen de inbreng van ambtsgenoot Mekelenkamp, want ik vind het ook erg jammer dat twee weken geleden hebben we hele thema zonnevelden ... Hadden wij liever gezien zon op daken. Daar hadden we in de RES een heel mooi beleidsstuk voor kunnen schrijven en de subsidies die daar voor handen lagen voor kunnen gebruiken. En nu is uw oproep in de motie om weer een plan van aanpak, plan, plan, plan, allemaal plannen, altijd plannen, maar er wordt nooit wat gedaan, over de capaciteit. Indien de capaciteit onvoldoende is, dat weten we, er is overal onvoldoende capaciteit voor, en dan bedoel ik personeels-technisch gezien om dat plan dan te maken. En dan moeten we dat dekken uit de reserve duurzaamheid. Dat vind ik echt een gemiste kans om dat dan vorige week niet behandeld te hebben. Ik zie dat ook liever gewoon helemaal weg uit de motie. Ik ben niet tegen zonnepanelen op daken, laat ik dat voorop zetten. Dat is absoluut niet waar ik vandaan kom. En ik vind het ook heel bijzonder dat een huurder van de WBO daar geen aanspraak meer op kan doen. Daarin kunt u mij wel vinden.

Daar ben ik het zeer zeker mee eens. Maar ik vind de timing misschien ook niet zo. Ik ben wel benieuwd waar dit in één keer vandaan komt? En waarom heeft u die kans twee weken geleden niet gepakt? De voorzitter: Ik ga naar mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Ik ga eerst naar de beantwoording van de heer Mekelenkamp. Wij hebben met elkaar gesproken over het stimuleren van zon op dak bij ondernemers, maar in de motie gaat het niet alleen maar om ondernemers. Dat wil ik even benadrukken. Het gaat om alle mogelijkheden die we hebben voor zon op daken. Ook bij bewoners, bij inderdaad de ondernemers, maar ook wel misschien bij instellingen. U geeft aan van, waarom hebben we twee weken terug dan de mogelijkheid niet aangepakt om aandacht te vragen voor zon op dak? Op dat moment ging het onderwerp over zonnevelden. Daar hebben we het ook gehad ... Want dan kom ik ook meteen even op die landbouwgronden. Wij hebben aangegeven van, wij willen het realiseren van zonnevelden op landbouwgrond niet uitsluiten. Zo hebben wij ook besloten. Maar het gebruik maken van kostbare -42-

landbouwgrond, als we dat kunnen voorkomen, volgens de zonneladder, dan heeft dat wel onze voorkeur. En daarom hebben wij ook twee weken terug gemist van dat we met elkaar uitspraak hebben gedaan over zon op dak. En dat is de reden waarom dat we hem hier ook hebben ingediend, om met elkaar daarover nu een besluit te nemen, zoals wij hier hebben voorgelegd. De voorzitter: Tot slot, en dan wil ik echt tot een afronding komen, mevrouw Berger. Mevrouw Berger: Ik heb een betoog van bijna 35 minuten gehouden. Chronologische volgorde, met arceringen, nummering en alles erop en eraan. Dat ging over zon op dak. Hebben we het niet over gehad? Ben ik het niet mee eens. Of u heeft niet geluisterd, dat kan natuurlijk ook. De voorzitter: Mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Dank u wel. Er was geen vraag. Ik heb wel geluisterd. Dat was antwoord op de vraag. De voorzitter: Dat is aan u. Ik kijk nog even. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Er is nog één vraag gesteld. De voorzitter: Ga uw gang. En dan wil ik tot een afronding komen. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: De heer Mekelenkamp heeft nog gevraagd hoe wij kijken naar de netcongestie. Volgens mij hebben we daar zojuist ook al van de portefeuillehouder gehoord dat we daar zeker met elkaar nog over in gesprek gaan.

En mij staat bij dat we ook na het zomerreces met de verschillende nutsbedrijven et cetera ook in gesprek gaan om daar met elkaar van gedachten te wisselen. Volgens mij gaat deze motie daar volledig in mee. Maar op dit moment heb ik nog geen signalen ontvangen dat zon op dak in Oldenzaal niet meer mogelijk is. De voorzitter: En dan zag ik nog, en dan wil ik echt tot een afronding komen, de heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Een aantal weken geleden kon de VVD niet op het presidium zijn, omdat ze verhinderd waren wegens een ander evenement. Ik was op dat evenement. En daar werd gesproken over netcongestie. Er is in Oldenzaal een klein probleem met de capaciteit van het net, op één plaats. Daarnaast is het zo dat op het moment dat er een aansluiting is voor aanlevering je dezelfde hoeveelheid mag terugleveren. Die capaciteit is er. En ik waardeer de inspanning om zon op daken ook te stimuleren. De voorzitter: Dank u wel. Ik wil tot een schorsing komen. Dank u wel, mevrouw, Oude Engberink. Tot half acht. Want dan hebben we gelegenheid, u moet nog niet weggaan, tot de inwendige mens. Om half acht wil ik weer beginnen. Dit is in overleg gegaan met de heer Van der Waal, zodat we ook aan zijn bijdrage recht kunnen doen na de schorsing, na de pauze. Ik wil al wel vast even heel snel met u de boekhouding doornemen, want er zijn een aantal moties en één amendement ingediend.

En om met dat laatste als eerste te beginnen, want zo hoort het, voor uw eigen boekhouding. Amendement 1, dat is van de WG. Dat gaat over het Vondelpark, zoals u net heeft kunnen horen. Dan motie 1 is van het CDA, Sociaal Maatschappelijk Hart van Oldenzaal. Motie 2, oplossen verkeersknelpunten, ook van het CDA. Motie 3, CDA, aandelen van Twence. Dan motie 4 is van de VVD, verbreden en anders indiceren. Motie 5, ook van de VVD, verduurzamen maatschappelijk vastgoed. Motie 6, VVD, ontwikkelingen goederenvervoer Oldenzaal. En motie 7 van de VVD, Oldenzaal steeds een SPUKje beter. Dan is er vanuit de WG een tweetal moties ingediend. Allereerst -43-

zon op dak. En dat is motie 8. En motie 9, de tweede motie van de WG, dat is de wijkschouw. Dan heeft u de boekhouding weer compleet. En dan gaan we na de schorsing verder met de bijdrage van D66. En dat is half acht, Half acht weer in dit theater. Ik schors. g. D66 De voorzitter: Dames en heren, ik wil de vergadering heropenen. Dat doe ik bij deze. De vergadering is heropend. En ik geef het woord aan de heer Van der Waal, namens zijn partij D66. De heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Voorzitter, dank u wel. Ik ben blij dat na deze goede maaltijd ik het toetje mag zijn, want naast de kwaliteit van de maaltijd hebben we toch wel een lekker toetje nodig. Ik hoop dat jullie wakker blijven. Ik hoop dat ook voor mijzelf. Het zit goed en het was prima. Voorzitter, in november van het afgelopen jaar, het vorig jaar mag ik ook zeggen, hebben we raadsbreed het raadsprogramma aangenomen. Basis van wat wij met ons allen in de komende drie jaar, gerekend vanaf nu, willen bereiken. Drie jaar, zelfs iets minder. Met ons allen, met alle partijen willen wij Oldenzaal een mooiere stad maken dan zij al is. De een linksom, de ander rechtsom. Het college geeft nu een voorzet voor de kaders van de begroting van 2024. Kaders waarmee de komende begroting zal worden opgesteld in november. Samengevat stelt het college voor geen extra beleid boven op het raadsprogramma vast te stellen.

Graag zouden wij invloed willen hebben in de financiële mogelijkheden. Enerzijds moeten we rekening houden met het daljaar 2026, ook wel ravijnjaar genoemd, omdat van Rijkswege de ene regeling in 2025 ophoudt te bestaan en wat we lezen in 2027, naar verwachting, de volgende regeling pas begint te bestaan. Het verschil is in 2026 een aanzienlijk bedrag. Het is zaak te sparen voor dit jaar of in elk geval niet te veel geld uit te geven om het jaar 2026 financieel te kunnen overleven. We hebben met ons allemaal een opgave. Maar dat is niet het enige. In de voorgestelde Kadernota staat een post PM, het staat voor Pro Memorie, oftewel daar moeten we nog even aan denken, voor vernieuwing en onderhoud van wegen. En een post PM, daar moeten we ook even aan denken, voor stijgende kosten wegens aanbesteding en reële tarieven van het Sociaal Domein. Naar onze schatting gaat het hier om aanzienlijke bedragen. Bedragen die de speelruimte voor uitvoering van gepland beleid, laat staan uitbreiding hiervan, in de weg kunnen staan. Op vragen van D66 om een orde grootte schatting van de bedragen te geven, antwoordde het college dat dat onmogelijk is, omdat de bedragen niet bekend zijn.

Het college maakt zich in de begroting zorgen om 30.000 euro extra voor een accountant, maar wanneer het om totale herconstructie van wegen gaat, wat vermoedelijk miljoenen gaat kosten, wordt de Raad met een, daar moeten we nog aan denken, de laan ingestuurd. D66 maakt zich hierover grote zorgen. En daarom hebben wij een motie opgesteld waarvan het dictum luidt, wij roepen het college op om de PM posten in de Kadernota in te schatten met een onzekerheid van een factor vijf. Dan hebben we in ieder geval een orde grootte daarmee. Ten tweede, deze schattingen ruimschoots voor de begrotingsbehandeling in november aan de raad te doen toekomen en vervolgens komende jaren voor moeten we nog aan denken posten een dergelijke schatting in de tekst op te nemen, om de raadsleden een gevoel te geven. Voor inwoners zijn er diverse regelingen, dit is een ander onderwerp, om hun financieel tegemoet te komen. Genoemd kunnen worden de energietoeslag, leerlingenvervoer, vrijstellingsregeling en wat al niet meer. Deze regelingen kennen scherpe grenzen voor wanneer eigen bijdragen moeten worden betaald of wanneer toelagen moet worden verleend. Hierdoor wordt het besteedbaar inkomen bij deze grenzen substantieel lager wanneer het inkomen slechts heel weinig toeneemt. D66 vindt dat niet redelijk.

Beter in de ogen van D66 is dat bij overschrijding van een inkomensgrens een naar rato vermindering van toeslagen wordt gegeven en naar rato een eigen bijdrage toeneemt. Mocht de raad vrezen, evenals het college, dat dergelijke regelingen moeilijk zijn uit te voeren noch op te stellen, de Belastingdienst hanteert al sinds onze -44-

mensenheugenis een stapsgewijs progressief belastingpercentage, waardoor geen negatieve sprongen in inkomen optreden, op belastinggebied althans, bij hoger wordend bruto inkomen. En om die reden hebben wij een motie opgesteld, waarbij we het college oproepen om met voorstellen te komen om bij aan te passen en nieuwe regelingen inkomensachteruitgang te voorkomen bij geringe toename van het inkomen rond een grens in de bestaan ... Even kijken, ik ben de tekst kwijt. Met voorstellen te komen bij nieuwe regelingen om inkomensachteruitgang te voorkomen bij geringe toename van het inkomen rond een grens van bestaande regelingen. Excuus voor deze herlezing. We hebben afgelopen jaar een Noodfonds gehad. En daar wil ik het even over hebben. De raad heeft in november een Noodfonds ingesteld om inwoners en maatschappelijke organisaties in nood te helpen overleven. Bij de inrichting van het Noodfonds kunnen inwoners een lening van maximaal 2.500 euro krijgen en zijn verplicht een plan voor energiebezuiniging te maken. In de inrichting werden onverwacht, althans voor ons onverwacht, ook ondernemers uit Oldenzaal gesteund met een lening van maximaal 20.000 euro, tegen heel lichte voorwaarden, zonder zekerheidsstelling en zonder dat zij een plan voor energiebesparing moeten maken.

D66 is niet tegen het creëren van omstandigheden, zodat ondernemers kunnen ondernemen, maar de tegenstelling tussen kader en inrichting, alsmede ook tussen de voorwaarden tussen inwoner en ondernemers, gaf ons wel heel veel verbazing. D66 is voor het nog een jaar voortzetten van het Noodfonds in het belang van onze inwoners, maar vraagt zich af of de 1 miljoen die is gereserveerd nog steeds nodig is. Graag vernemen wij via een raadsinfobrief hoeveel geld is nodig geweest om inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers uit het Noodfonds te ondersteunen? We krijgen hiervoor graag een toezegging. Nu we het toch over de inwoners in nood hebben. Van Rijkswege is een bedrag van 1.300 euro toegezegd voor lage inkomens. Hiervan is 500 euro al uitgekeerd. De overige 800 euro wachten op goedkeuring van een wet die in de Tweede Kamer vrijwel ongetwijfeld gaat worden goedgekeurd. Kan het college zoeken naar mogelijkheden dit bedrag op heel korte termijn al uit te keren, desnoods gefinancierd uit het Noodfonds? Wat zijn daarvan de mogelijkheden? Dan ga ik het nu hebben over woningen. Andere partijen hebben het daar natuurlijk ook al over gehad. Oldenzaal heeft, net als heel Nederland, behoefte aan meer woningen. Woningen waar het goed toeven is, niet te duur en energiezuinig. Woningen zijn ontoelaatbaar duur geworden.

Laten we in Oldenzaal proberen woningen te bouwen die goed betaalbaar en energiezuinig zijn Omdat de grondkosten een belangrijk element zijn in de prijs van een woning zouden we moeten overwegen het grondoppervlak per woning omlaag te brengen. Als zo een betaalbare woning wordt gerealiseerd, lijkt het D66 dat iedereen blij wordt. Hoe mooi is het wanneer in een wijk alle rangen en standen in verschillende woningen door elkaar wonen. Hoe mooi zijn zo de mogelijkheden van sociale samenhang? D66 pleit voor wijken en wijkjes met een grote diversiteit van woningtypen. Voor elk wat wils, rijk en arm, elk denkbaar verschil. Daarnaast, in de wijken moet het ook buiten de woningen goed toeven zijn. Hangplekken voor ouderen, volwassenen, jongeren, kinderen, allen met veel of minder beweegmogelijkheden. Niet geconcentreerd op een enkele plek in de wijk, maar goed verdeeld over de wijk. Zo kan iedere inwoner makkelijk informeel contact maken met andere buurtbewoners, wat weer aansluit bij andere onderwerpen, door andere partijen ook genoemd. Dan gaan we het eens hebben over het klimaat, over klimaatmaatregelen op maat. Het is steeds duidelijker dat het klimaat verandert. Zomers zijn warmer en droger, terwijl heftiger buien optreden. Zie gisteren.

Als gevolg van toegenomen warmte, zal in subtropische en tropische landen de landbouw moeilijker worden, met als gevolg toenemende onrust en vluchtelingenstromen. Ten dele zien we hier al het gevolg van. Laten we met ons allen ons best doen zo weinig mogelijk energie te verbruiken. In eerste instantie betekent dit het uitstoten van zo weinig mogelijk broeikasgas, CO2. In tweede instantie, later, minder ... Nee, ook nu al, minder benodigde opgewekte energie. En voor later geldt dat minder zonneveld, minder windmolens, minder thoriumcentrales en al met al minder kosten. Zo kunnen we, als voorbeeld, ook in het stadhuis de thermostaat werkelijk een graadje lager zetten. Het kleden met een enkel extra kledinglaagje zal blijken wonderen te doen. En ik ben daarin ervaringsdeskundige. Voor De Thij is -45-

een poging gedaan een WUP te maken, en een WUP staat voor een Wijkuitvoeringsplan, om te zorgen dat woningen verwarmd kunnen worden. Na een eerste poging is nu een tweede inspanning gaande, uitgaande van initiatieven van inwoners van de wijk. Laten we dit soort initiatieven steunen, onder andere door het organiseren van kennis- en discussieavonden over het onderwerp energie. Zo kan de inwoner kennis opdoen, meedenken, informatie vergaren, initiatieven ontwikkelen en wat al niet meer. En daarvoor hebben wij een motie, waarbij we het college oproepen met enige regelmaat kennis-, informatie- en discussieavonden te organiseren, om inwoners te informeren over de beschikbare en toekomstige technieken en de noodzaak en mogelijkheid van energiebesparende maatregelen. Ten tweede, voor deze avonden te zoeken naar subsidiemogelijkheden. En ten derde, deze avonden te organiseren met diverse geïnteresseerde organisaties. En daarmee bedoel ik niet alleen de leveranciers van apparatuur, maar met name ook de kritische organisaties die hier en daar wat vraagtekens bij zetten, want ook dat behoort bij het ontwikkelen van kennis. In de vorige raadsvergadering werd de ambitie van het college voor twintig hectare zonneveld in Oldenzaal te ambitieus gevonden, door deze raad.

D66 roept desondanks het college op haar ambitie na te streven, want dat mag nog steeds, waar mogelijk zonnepanelen te plaatsen op daken, parkeerplaatsen of wat dan ook, om aan de energie-opgave te kunnen voldoen. Ook plaatsing van kleine windmolens wordt door D66 met enthousiaste spanning tegemoet gezien. Linksom of rechtsom, verticaal of horizontaal, als het maar duurzame energie oplevert. Om ook als gemeente goed mee te kunnen doen met de actie ontklinkeren, dienen wij samen met de fractie, die helaas afwezig is, van GroenLinks een motie in om hier actiever mee bezig te zijn. En dat ontklinkeren heeft ten doel om regen, zoals gisteren, beter in de grond te kunnen opnemen en de verdroging van de natuur tegen te gaan. En wij roepen het college op de huidige vergroeningsambitie te verhogen en dichte bestrating op onder andere stoep en parkeerplaats te vervangen door open bestrating. En daarvoor jaarlijks 40.000 extra, eigenlijk een verdubbeling van het budget, te investeren, zoals aangegeven in de raadsinfobrief. Tot zover het klimaat. Het Sociaal Domein. Om de sociale infrastructuur in verschillende wijken op peil te krijgen en te houden, wil D66 in alle wijken een multifunctionele huiskamer. Dat is een ander woord voor allerlei vormen die we vanavond al hebben langs horen komen. Deze huiskamer gaat waar mogelijk uit van bestaande activiteiten.

Deze huiskamers kunnen worden ingezet om de hulpvraag van bewoners te inventariseren, ontspanning te geven, activiteiten als spelletjes, gesprekken, beweging te organiseren, terwijl ook onderlinge gesprekken bij een drankje kunnen worden gevoerd. Binnen het Sociaal Domein zijn enkele jaren terug veel maatregelen besproken om hulp efficiënter of toentertijd met name goedkoper te maken. Voor een aantal maatregelen zijn indertijd beslissingen genomen. Deze maatregelen hebben in de tabel de kleuren groen en rood gekregen, waarbij ik niet meer weet op dit moment of groen goed was of fout. Maar maak niet uit, ze hebben twee kleuren gekregen. Sommige maatregelen zijn doorgevoerd, sommigen niet. Nou zijn wij benieuwd, samen met GroenLinks, wat de economische en maatschappelijke effecten daarvan uiteindelijk zijn. Hoeveel hebben we verdiend aan geld en hoeveel hebben we verdiend of misschien verloren aan maatschappelijke effecten? En daarom roepen wij het college op in een motie de resultaten van de monitoring per doorgevoerde maatregel aan de raad te laten zien, of deze resultaten alsnog op korte termijn samen te stellen, waarbij met resultaten wordt bedoeld de maatschappelijke impact en de daadwerkelijk behaalde besparing per doorgevoerde maatregel. Ten tweede, deze gegevens aan de raad te presenteren, zodat zij kan kiezen welke maatregelen teruggedraaid kunnen worden of gehandhaafd.

Maar hier staat alleen teruggedraaid kunnen worden. Andere maatregelen dan de groene en rode maatregelen zijn onbeslist gebleven. Dit zijn de maatregelen die de kleur oranje hebben gekregen. We dringen er bij het college en met name deze raad op aan deze oranje maatregelen alsnog tegen het licht te houden. Niet om te bezuinigen per se, maar om de effectiviteit van deze maatregelen te bezien, desnoods tegen hogere kosten. D66 pleit sterk voor een efficiënte, betaalbare en ook menselijke ondersteuning van hulpbehoevenden. En in de motie roepen wij dan het college op binnen een jaar te komen met gefundeerde voorstellen voor -46-

de oranjegekleurde maatregelen en deze aan de raad voor te leggen. Mensen in nood worden geholpen door een aantal, in het algemeen samenwerkende, hulporganisaties. Tijdens de inleidende gesprekken bij het opstellen van het raadsprogramma, en ook recent bij bezoeken aan onze fractie, werd aangedrongen op contractvormen waarbij niet pas op het allerlaatste moment bekend wordt dat een contract wordt vernieuwd. Voor ontwikkeling van methoden en technieken hebben deze organisaties enige vorm van continuïteit nodig. Zonder deze ontwikkeling is het voor hen te riskant. Ook wil D66 dat gekeken wordt naar de tarieven waartegen deze organisaties het nuttige werk leveren van wat ze wordt gevraagd. Het werk moet efficiënt kunnen worden uitgevoerd tegen redelijke tarieven. Een wedloop naar het minimumloon van het uitvoerend personeel mag niet de bedoeling zijn. Als laatste onderwerp iets over de binnenstad. In de raad van 6 maart is bij de gewijzigde Programmabegroting een reserve binnenstad en vastgoed vastgesteld van 1,5 miljoen euro's naast een reserve van 750.000 euro voor cultuurhistorisch initiatief. D66 vraagt zich af hoe deze grote bedragen gaan worden uitgegeven. Voorlopig hebben wij uit deze twee reserves, samen 2 en een kwart miljoen euro, een voorstel gezien van 100.000 euro voor een actie om de ontwikkeling van de rechtspraak in Oldenzaal te laten zien.

Er waren in november 2022 stemmen in deze raad om zo snel mogelijk een bedrag aan de binnenstad toe te kennen, zodat snel tot actie zou kunnen worden overgegaan. We vragen nu het college welke acties zijn ondernomen en welke acties worden nog ondernomen om het bedrag van die 1,5 miljoen efficiënt te kunnen investeren? Voorzitter, tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of er vanuit uw collega-raadsleden nog opmerkingen zijn. Die zijn er. Ik ga naar de heer Bouwman. Geacht raadslid, ga uw gang. De heer Bouwman: Dank u wel. Ik heb twee vragen slash opmerkingen. U geeft aan dat u pleit voor hangplekken voor ouderen, volwassenen, jongeren, kinderen. In de theorie ben ik ook helemaal voor een plek in de openbare ruimte waar mensen elkaar kunnen ontmoeten slash hangplekken. Maar we zien in de praktijk, en heb ik al een paar keer eerder afgelopen maand opmerkingen over gemaakt, dat hangplekken heel snel vervuilen. Sigaretten, blikjes, dat soort dingen. Hoe kijkt u daar tegenaan? En twee, u roept op aan het college om de ambitie van twintig hectare na te streven. Volgens mij hebben we als raad hier een duidelijke uitspraak over gedaan. Ik vind het een beetje bijzonder dat u dan toch nog voorbij de uitspraak van de raad gaat hierin. Dat is eigenlijk geen vraag, maar een opmerking. De voorzitter: De heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Dank u wel voor de vragen.

Het vervuilen van hangplekken is een probleem wat moet worden aangepakt, zoveel mogelijk met passieve maatregelen, passief vanuit de overheid. Bijvoorbeeld door het plaatsen van, hoe heet dat, prullenbakken en vuilnisbakken om afval en sigarettenpeuken daar neer te kunnen zetten, misschien ook peukenvangers. Ik weet niet wat voor apparatuur daarvoor is. Maar het inrichten van de hangplek ... Met een hangplek bedoel ik niet iets waar herrie gemaakt wordt of wat dan ook, maar waar mensen gewoon op een bankje kunnen zitten om even met elkaar een babbeltje te maken of wat voor hangplekvorm dan ook. Daarmee heb ik die vraag beantwoord. Andere. Twintig hectare is als ambitie weggehaald, maar niet als verbod neergelegd door de raad. Ik zou zeggen aan het college, ze hebben een wil en laat ze dat maar lekker uitvoeren. En als ze op dertig hectare uitkomen, ze mogen het. Tien hectare ook prima. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Bouwman.

-47-

De heer Bouwman: Dat vind ik eigenlijk wel heel slim van de heer Van der Waal. Ik had er zelf over nagedacht, het klopt inderdaad wat de heer Van der Waal zegt, maar ik wilde hem toch eventjes maken. De voorzitter: Dank u wel. Ik dacht dat ik mevrouw Nijendijk ook zag. Mevrouw Nijendijk. Mevrouw Nijendijk: Even een korte aanvulling nog over de hangplekken, aanvullend op Solidair Oldenzaal. Is de heer Van der Waal het met mij eens dat de definitie of de woordkeuze hangplek misschien in wat u net omschrijft, wat u eigenlijk wil bewerkstelligen, misschien niet de juiste woordkeuze is? De voorzitter: De heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Ik zou het ook leugenbankje kunnen noemen. Leugenbankjes is een Friese benaming voor hangplekken van ouderen langs het water. Mevrouw Nijendijk: Ik zat zelf meer te denken aan ontmoetingsplekken, maar daar ben ik niet bekend mee wat u zei. De voorzitter: Even kijk. Ik kijk even rond of er nog andere raadsleden zijn. Ik zie in ieder geval de heer Maarten en dan ga ik naar de heer Visscher. De heer Maartens. De heer Maartens: Eén vraag eigenlijk. U hebt het begrip sociale basisinfrastructuur gebruikt. U begrijpt uit mijn bijdrage ... Dat hebt u wel in uw bijdrage. Dat mij dat heel erg aanspreekt. Nou benoemt u dan een multifunctionele huiskamer in elke wijk.

Is het dat dan? Is dat de oplossing of is er meer nodig als wij voor onze inwoners echt betekenis willen hebben? De voorzitter: De heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Er is meer nodig, maar dit is een mogelijk begin. De voorzitter: Dan ga ik naar de heer Visscher. De heer Visscher: Dank u wel, voorzitter. Om te beginnen, punt van orde. Het indienen van een motie met een partij die hier niet is, dat kan niet. Dat moeten we volgens mij heel snel als louter D66 moties bestempelen. Hebben we dat in ieder geval uit de wereld. Als het gaat om een aantal opmerkingen die u maakt, die mijnheer Van der Waal maakt. Ik hoor in de tekst, ik lees ook in de tekst, de informatieavonden dat daar subsidie voor moet worden aangevraagd. Nou vraag ik mij af, we hebben een prachtig stadhuis, waarom zouden we subsidie moeten aanvragen voor avonden die we ook gewoon hier kunnen plannen? Of is het zo dat het stadhuis tegen die tijd al te koud is, als we de temperatuur een graadje omlaag zetten? Kan ook natuurlijk. De heer Maartens heeft net ook al wat gezegd over de huiskamers. Ik ben eigenlijk wel benieuwd wie dat dan moet gaan realiseren. Tijdens het raadsprogramma heeft de WBO verteld dat ze daar heel druk mee bezig zijn. Volgens mij moeten we geen dingen bedenken die al gedaan worden. Moeten we dat even op zijn beloop laten.