09. Begrotingen 7 gemeenschappelijke regelingen - bijlage d. BVO Recreatieschap Twente
Tekst van het document
Voorwoord
Programmabegroting 2024
–
Hoort bij raadsbesluitnr. 1289 van 26 juni 2023, de griffier,
ValidSigned door Hans Brokers op 05-07-2023
Programmabegroting 2024
◄Inhoudsopgave
1
Voorwoord
Programmabegroting 2024
Voorwoord Het Recreatieschap Twente presenteert u met trots de programmabegroting van 2024. Eigenlijk zouden wij het woord trots met vette letters moeten gaan schrijven. Als gemeenschappelijke regeling bestaan wij immers pas sinds 1 januari 2022 en wij kunnen u een begroting presenteren die in balans en dus gezond is. Het is dan ook niet alleen het resultaat van goed boekhouden, maar echt ook het resultaat van medewerkers die zich verantwoordelijk voelen voor hun werk, de organisatie en dat vele moois wat wij de Tukker kunnen aanbieden. Deze begroting geeft een overzicht van onze plannen en prioriteiten voor het bevorderen van de recreatie-ervaringen en het waarborgen van de duurzaamheid van recreatie in Twente. We zijn vastberaden om onze doelstellingen te realiseren door samen te werken met onze partners en de 14 Twentse gemeenten. Met deze begroting onder de arm werken we samen aan een schitterende toekomst voor de recreatie in Twente en leveren we een wezenlijke bijdrage aan het ‘Bruto Twents geluk’! Bart-Jan Harmsen, Interim-directeur Recreatieschap Twente
◄Inhoudsopgave
2
Inhoudsopgave
Programmabegroting 2024
Inhoudsopgave 1.
Financiële Samenvatting.......................................................................................... 4
2.
Inleiding en leeswijzer ............................................................................................ 5
3. Beleidsbegroting .......................................................................................................... 6 3.1 Programma Recreatieve Voorzieningen .......................................................................... 6 3.2 Programma Vrije tijdseconomie ................................................................................... 10 3.3 Totaal overzicht baten en lasten Recreatieschap Twente ................................................. 11 3.4 Beleidsindicatoren BBV ............................................................................................... 11 3.5 Overzicht van de kosten van overhead.......................................................................... 11 3.6 Overzicht algemene dekkingsmiddelen.......................................................................... 11 4.
Specificatie baten en lasten ................................................................................... 12
5. Paragrafen ............................................................................................................. 14 5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 14 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................... 19 5.3 Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 21 6. Financiële begroting .............................................................................................. 25 6.1 Overzicht van baten en lasten...................................................................................... 25 6.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ............................................................ 27 6.2.1 Overzicht van baten en lasten per taakveld ........................................................... 28 6.2.2 Overzicht van geraamde incidentele baten en lasten ................................................. 28 6.3 Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting .................................................. 29 6.3.1 Geprognosticeerde balans ...................................................................................
29 6.3.2 Berekening EMU-saldo .......................................................................................... 30 6.3.2 Verloopoverzicht voorzieningen ........................................................................... 31 6.3.4 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ............................................................ 31 6.3.5 Investeringen .................................................................................................... 31 Bijlagen .......................................................................................................................... 32 Gemeentelijke bijdrage 2024 per taakveld ..................................................................... 32 Lijst van figuren en tabellen Figuur 1 Specificatie herkomst van de baten .......................................................................... 12 Figuur 2 Specificatie besteding lasten ................................................................................... 13 Tabel 1 Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage 2023 inclusief taakvelden ......... 4 Tabel 2 Beleidsindicatoren ................................................................................................... 11 Tabel 3 Overzicht algemene dekkingsmiddelen.......................................................................
11 Tabel 4 Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit ............................................................... 15 Tabel 5 Samenvattend overzicht geïnventariseerde risico's. ..................................................... 16 Tabel 6 Ratio weerstandsvermogen ...................................................................................... 17 Tabel 7 Renterisiconorm ...................................................................................................... 23 Tabel 8 Overzicht van baten en lasten................................................................................... 25 Tabel 9 Verloopoverzicht voorzieningen ................................................................................. 31 Tabel 10 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ................................................................ 31 Tabel 11 Herinvesteringen ................................................................................................... 31
3
Samenvatting
Programmabegroting 2024
1. Financiële Samenvatting Overzicht van baten en lasten 2024 en gemeentelijke bijdrage Het overzicht van baten en lasten, de financiële uitgangs- en aandachtspunten bij de begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 vormen samen het deel van de financiële programmabegroting. Onderstaand een samenvatting van het overzicht van baten en lasten inclusief taakvelden voor het jaar 2024. Programma (bedragen in €) Recreatieschap Twente
Code Taakveld
5.7 3.1 0.5 0.4
Openbaar groen en (openlucht) recreatie Economische ontwikkeling Treasury Overhead
Totaal Totaal saldo van baten en lasten Algemene dekkingsmiddelen (gemeentelijke bijdrage) Resultaat
Lasten
Baten
Gem. bijdrage
3.597.038 734.442 842.442 5.173.922 5.173.922 5.173.922 -
1.239.246 1.239.246 1.239.246 1.239.246 -
2.357.792 734.442 842.442 3.934.676 3.934.676 3.934.676 -
Tabel 1 Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage 2024 inclusief taakvelden
Verklaring stijging bijdrage Recreatieschap Twente 2024 ten opzichte van 2023
Gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2023 voor wijziging Begrotingswijzigingen Totale gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2023 na wijziging
€ 2.982.695 € € 2.982.695
Gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2024
€ 3.934.676
Per saldo een stijging van de bijdrage 2024 t.o.v. 2023
€ 951.981
Specificatie stijging gemeentelijke bijdrage Loon en salarissen: CAO 2022//2023 Looncompensatie 2023 (10,0%) Prijscompensatie (12,7%) Stijging vanwege accountantskosten, lidmaatschappen Stijging visie routenetwerken Stijging rentelast lening Stijging inzet SamenTwente Omslagrente Verklaring totale stijging gemeentelijke bijdrage 2024
Stijging Daling € 69.130 € 34.265€ 103.395 € 295.815 € 29.500 € 452.000 € 96.093 € 9.443 € € 951.981
◄Inhoudsopgave
-
4
Vaststelling
Programmabegroting 2024
2. Inleiding en leeswijzer De programmabegroting De programmabegroting omvat het geheel van taken en activiteiten van Recreatieschap Twente. Ze heeft een kader stellende functie: ze wijst gelden toe aan programma’s en autoriseert de besteding van die gelden. Op deze wijze ondersteunt ze het bestuur bij de uitvoering van zijn controlerende en kader stellende taak en het budgetrecht. Zowel de begroting als de jaarstukken zijn in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) in de vier onderstaande onderdelen verdeeld:
Begroting Beleidsbegroting
1. Programmaplan 2. Paragrafen Financiele begroting 3. Overzicht van baten en lasten en de toelichting 4. Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting
Jaarstukken Jaarverslag
1. Programmaverantwoording 2. Paragrafen 3. Programamrekening 4. Balans
Leeswijzer Deze leeswijzer maakt u wegwijs in de programmabegroting. In de inleidende hoofdstukken 1 en 2 staat de samenvatting aangevuld met de inhoud en achtergronden van de programmabegroting. Vanaf hoofdstuk 3 treft u de beleidsbegroting aan. Vanaf hoofdstuk 4 wordt inzicht gegeven in de financiële begroting. Beleidsbegroting De beleidsbegroting omvat programma’s, samenhangende sub programma’s en paragrafen. In de programma’s en sub programma’s wordt ingegaan op de maatschappelijke effecten en de manier waarop Recreatieschap Twente die effecten wil realiseren. Dit gebeurt aan de hand van de, door BBV verplichte, drie W-vragen: 1. Wat willen we bereiken? 2. Waarmee/hoe gaan we dit doen? 3. Wat gaat het kosten (overzicht baten en lasten)? De eerste vraag betreft het beoogde maatschappelijke effect, dat kan worden vertaald in één of meerdere algemene beleidsdoelstellingen. Dit wordt uitgewerkt in een programma. De tweede vraag gaat in op activiteiten in termen van de ‘output-/outcome gegevens’ die nodig zijn voor het bereiken van het beoogde maatschappelijke effect. Dit wordt beschreven in de sub programma’s die bij het betreffende programma horen, of in het programma zelf als geen sub programma’s aanwezig zijn. De derde vraag heeft betrekking op de baten en lasten die aan het programma, respectievelijk het sub programma, worden toegewezen om de gewenste effecten te bereiken.
De paragrafen van de programmabegroting geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten, vanuit een bepaald perspectief. Het gaat daarbij om onderwerpen die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van Recreatieschap Twente. Dit betreft weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, bedrijfsvoering, verbonden partijen, financiering en rechtmatigheid. Financiële begroting Door vaststelling van deze begroting wordt het bestuur geautoriseerd, tot het doen van uitgaven voor realisatie van de programma’s.
◄Inhoudsopgave
5
Programmaplan
Programmabegroting 2024
3. Beleidsbegroting 3.1 Programma Recreatieve Voorzieningen Verantwoordelijkheid van en besluitvorming in Programmamanager
Bestuur Recreatieschap Twente L. J. Harmsen
Inleiding De vrijetijdseconomie is belangrijk voor Twente, omdat het een significante bijdrage levert aan de lokale economie door middel van toeristische bestedingen, arbeidsplekken en inkomsten. Het ondersteunt ook het behoud en verbetering van de natuur en de recreatieve voorzieningen in de regio. Gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Twente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de recreatiegebieden en -voorzieningen in Twente en daarmee bevordert Recreatieschap Twente recreatie en toerisme in de regio. Als recreatieschap Twente zetten wij ons dan ook in om een wezenlijke bijdrage te leveren aan het ‘Bruto Twents geluk’.
Dit is wat wij doen: 1. Exploitatie en (natuur)beheer van de recreatieparken Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld. 2. Onderhoud van 405 km recreatieve Twentse fietspaden. 3. Ontwikkeling, beheer en onderhoud van ca. 11.000 km routenetwerken met 153 ontvangstlocaties en informatielocaties Fietsnetwerk (2.500 km) Wandelnetwerk (5.500 km) Mountainbikenetwerk (1.000 km) Paardrijnetwerk (1.500 km) Autonetwerk (500 km) 4. Subsidieverlening aan Twente Marketing met bijbehorende beleidstaken op het gebied van Vrijetijdseconomie in Twente (namens de Twenteboard).
Dit zijn de trends en ontwikkelingen in de recreatieve sector: 1. Duurzaamheid: er wordt steeds meer aandacht besteed aan het beschermen van de natuur en het verminderen van de impact op het milieu tijdens recreatieve activiteiten. 2. Outdoor-activiteiten: de populariteit van buitenrecreatie neemt toe, waaronder wandelen, fietsen, kamperen en watersport. 3. Gezondheid en welzijn: recreatie wordt steeds meer gezien als een middel om de gezondheid en het welzijn te bevorderen. 4. Oproep om meer lokaal te reizen: er is een groeiende vraag naar ervaringen dicht bij huis en het ondersteunen van lokale gemeenschappen. 5. Geëvolueerde vakantie-ervaringen: mensen zoeken naar unieke en authentieke vakantieervaringen en vermijden massatoerisme. 6. Toerisme op maat: er is een stijgende vraag naar op maat gemaakte en gepersonaliseerde recreatie- en toerisme-ervaringen. Speerpunten Dit zijn onze speerpunten voor het begrotingsjaar 2024: o Het implementeren van de vastgestelde visie Routenetwerken Twente, met tot doel het doorvoeren van toekomstbestendige routenetwerken; o Het vaststellen en implementeren van de visies voor de drie Twentse recreatieparken, waarbij we komen tot: ▪ Een strategische planning om vast te stellen welke investeringen nodig zijn om de visies te realiseren; ▪ Het opstellen van indicatoren op om de voortgang en impact van de investeringen te meten en te evalueren.
Hiermee kunnen we bepalen of de investeringen op koers liggen ten opzichte van de visies; ▪ Een continue verbetering van de recreatieparken, met als doel om de investeringen af te stemmen op veranderende omstandigheden en de realisatie van de visies te waarborgen.
◄Inhoudsopgave
6
Programmaplan
Programmabegroting 2024
Het vergroten van online en offline zichtbaarheid; Doorontwikkeling van de interne organisatie om te komen tot een toekomstbestendige, duurzame en efficiëntie organisatie waar medewerkers prettig, veilig en met een trots gevoel kunnen werken; o Inspelen op de wens van gemeenten om te komen tot areaaluitbreiding en een bestendig en duurzaam beheer van de recreatieve fietspaden. en parkeren. o o
•
Kaderstellende beleidsnota’s Datum vaststelling
Beleidsnota
Vastgesteld door
Visie Routenetwerken Twente
Bestuur Recreatieschap Twente
7 december 2022
KplusV: onderzoek inzake de toekomst van de recreatieparken Hulsbeek, Rutbeek en Lageveld. Parken worden door Regio Twente geëxploiteerd (d.w.z. geen overdracht naar de markt) met daarbij een scherpe financiële taakstelling. Adviezen visitatiecommissie Regioraad
Algemeen bestuur Regio Twente
12 november 2014
Regioraad Regio Twente Dagelijks bestuur Regio Twente
3 juli 2013
Rendementsverbetering recreatieparken Regio Twente
december 2011
Werkzaamheden Wat willen we bereiken? 1. Laagdrempelige en aantrekkelijke recreatieparken aanbieden voor de onze eigen Tukkers en toeristen die Twente bezoeken. Drie prachtige recreatieparken waar de Twentse inwoner van geniet en trots op kan zijn. Van en voor de Tukker 2. Stimuleren van een veilig en zo intensief mogelijk gebruik van de recreatieve routenetwerken, te weten de wandel-, fiets-, auto-, paardrij- en MTB-netwerken, alsmede de ontvangstlocaties en recreatieve fietspaden Hoe gaan we dit doen? De Twentse recreatieparken Recreatieschap Twente streeft naar een toekomstbestendig en breder gebruik van de Twentse parken. Er liggen kansen, door de parken voortdurend aantrekkelijker te maken voor het publiek en in te spelen op de trends en ontwikkelingen in de recreatieve en toeristische sector. Zo hebben de Twentse parken zijn meerwaarde tijdens en na de coronapandemie bewezen, doordat er een grote behoefte is ontstaan aan recreëren en ontspannen in ons eigen land. De Twentse parken zijn dan ook uitermate geschikt om voor deze trend in de samenleving ruimte te bieden. Als Recreatieschap Twente zien wij deze ontwikkeling als een kans om de maatschappelijke meerwaarde nog beter aan te tonen en daar de Tukker ook deelgenoot van te maken. Dat vraagt om een klantgerichte aanpak; onze klant zorgt immers voor draagvlak, inkomsten en zichtbaarheid.
Door proactief te communiceren kunnen we laten zien wat wij als organisatie te bieden hebben en allemaal betekenen voor de Twentse inwoner, de Tukker. Zo gaan we dat doen: 1. Werven van nieuwe ondernemers op Het Hulsbeek, Het Lageveld en Het Rutbeek die inspelen op de trends en ontwikkelen in de vrijetijdssector en een bijdrage leveren aan een kwalitatief hoogwaardig en uitgebalanceerd aanbod van horeca- en outdoor activiteiten; 2. Werven van kwalitatief goede evenementen, die samen met bestaande evenementen een evenwichtig evenementenprogramma op de parken bevorderen. Meerjarige afspraken dragen bij aan de groeikansen van een evenement; 3. Versterking samenwerking met scholen en verenigingen (vergroten maatschappelijk rendement);
◄Inhoudsopgave
7
Programmaplan
Programmabegroting 2024
4. Diverse projecten op de parken om deze aantrekkelijk te houden voor publiek, bv. sport- en speelvoorzieningen; 5. Onderhouds- en renovatiewerkzaamheden aan parken, routenetwerken en recreatieve fietspaden. 6. Uitvoering onderhoudswerkzaamheden door medewerkers met afstand tot de arbeidsmarkt; 7. Stimuleren van een intensiever gebruik van de parken door de verkoop van de Twentse Parken Vriendenpas; 8. Proactief communiceren in (sociale) media. Als organisatie gaan wij meer zenden in plaats van reageren op vragen van de pers. Ook staan de volgende projecten in 2024 centraal: -
-
Het realiseren van een bungalowpark op Het Rutbeek: Dit meerjarenplan staat al vele jaren in de begroting, doch de planologische procedure zit in de afrondende fase. Eind 2022 heeft er in de gemeenteraad (stadsdeelcommissie Zuid) van Enschede een presentatie plaatsgevonden over het gelopen traject, het daadwerkelijke plan en de planning. De verwachting is dat deze bestemmingsplanprocedure van start gaat voor de zomer van 2023. Een daadwerkelijke realisatie zal uiteindelijk inkomsten genereren voor het Recreatieschap Twente en zal tevens zorgen voor meer traffic op het park; Het vaststellen en implementeren van de visies voor de drie Twentse recreatieparken: Deze door het bestuur gegeven opdracht, zal uiteindelijk een leidraad vormen voor het toetsen van bijvoorbeeld nieuwe initiatieven en toekomstige investeringen op de parken. Ook zullen de visies helpen bij het inspelen op bijvoorbeeld duurzaamheid en extreme weersomstandigheden zoals droogte (klimaatadaptatie).
Routenetwerken Twente Routenetwerken Twente gaat een nieuwe fase in en daarbij hebben we een grote focus op het verder toekomstbestendig maken. Dit wordt integraal opgepakt en daarbij komt er een extra focus op de infrastructuur. Niet alleen de fietspaden en MTB-routes zullen hierin duurzaam onderhouden worden, maar ook andere voorzieningen en de wandelinfrastructuur worden hieraan toegevoegd. Zo gaan we dat doen: Instandhouding én doorontwikkeling van kwalitatief hoogwaardige routenetwerken met een optimale belevingswaarde en een positief effect op de vitaliteit van mensen en de vrijetijdseconomie. Dit vraagt om continue aandacht en een professionele aanpak van een professionele, slagvaardige organisatie. De rol die hierbij past is die van Routenetwerken Twente als een gemeentelijk Shared Service Center die verantwoordelijk is voor alles rondom de basisinfrastructuur en een verbindende, regisserende en stimulerende rol heeft. Routenetwerken Twente beweegt soepel mee – en neemt waar mogelijk het voortouw – in een continue veranderende omgeving en speelt zij in op ontwikkelingen in de omgeving, beleid, wet- en regelgeving, belangen van betrokken organisaties en behoeften van gebruikers. Door de lat continu hoog te leggen, blijft het rendement optimaal.
In 2023 zal er verder worden gewerkt aan een uitvoeringsagenda, welke per 2024 als leidraad voor de ambitie zal worden gebruikt c.q. worden doorgevoerd. Indicatoren 1. 2.
Huidig niveau 2023
Ambitie niveau 2024
Indicatoren recreatieparken nader te bepalen, in afwachting van visie. Indicatoren van de routenetwerken worden in 2023 verwerkt in de uitvoeringsagenda.
◄Inhoudsopgave
8
Programmaplan
Programmabegroting 2024
Overzicht van baten en lasten
Recreatieve Voorzieningen (bedragen in €)
Baten
Lasten
Saldo
Het Hulsbeek Het Rutbeek Het Lageveld Fietspaden Routenetwerken Beleid en strategie
523.139 397.036 158.748 22.500 80.363 57.460
700.982 646.088 309.010 520.888 1.159.353 260.717 640.504 201.938 4.439.480
177.843 249.053 150.261 498.388 1.078.990 203.256 640.504 201.938 3.200.234
PIOFJACH-overhead Ondersteuning en leiding Totaal (gemeentelijke bijdrage)
0 0
1.239.246
Taakstelling In het saldo van Recreatieve Voorzieningen is een nog resterende taakstelling verwerkt van afgerond € 57.000. In 2021 is de begroting van Recreatieve Voorzieningen verder geactualiseerd aan zowel de lasten als de baten kant met raming van aanvullingen op het gebied van erfpacht- en parkeerinkomsten. Met de aanvullende baten op het gebied van parkeerinkomsten is vanaf 2021 de resterende taakstelling van € 237.000 verlaagd met € 80.000 naar een nog in te vullen taakstelling van bijna € 157.000 structureel. In de begroting 2024 worden de functies van parkmanager Lageveld en directeur Recreatieschap geïntegreerd waardoor de loonsom van parkmanager komt te vervallen en wordt gebruikt om de taakstelling structureel te verlagen naar circa € 57.000. In 2013 heeft de Provincie Overijssel de jaarlijkse onderhoudsbijdrage afgekocht. Deze afkoopsom is gereserveerd. In verband met het vervallen van de jaarlijkse bijdrage moest Recreatieve Voorzieningen initieel totaal € 603.885 bezuinigen. De afspraak met het bestuur is dat voor zover deze taakstelling niet wordt gerealiseerd, deze onttrokken wordt aan de hiervoor ingestelde reserve Provinciale bijdrage.
Maatregelen om te komen tot structurele invulling van de taakstelling zijn het verder verhogen van de parkeerinkomsten op de drie recreatieparken alsmede inkomsten uit evenementen en de nog verwachte erfpacht opbrengsten naar aanleiding van het te realiseren bungalow park op Het Rutbeek.
◄Inhoudsopgave
9
Programmaplan
Programmabegroting 2024
3.2 Programma Vrije tijdseconomie Verantwoordelijkheid van en besluitvorming in Programmamanager
Bestuur Recreatieschap Twente L. J. Harmsen
Wat willen we bereiken? In dit nieuwe tijdperk maakt de vrijetijdseconomie onderdeel uit van de integrale benadering van een toekomstbestendige economie van Twente, waarbij Twente Marketing als destinatie managementorganisatie de integrale Twentse samenwerking zoekt, meedenkt en praat en bevordert dat de vrijetijdseconomie als belangrijk middel bijdraagt aan de grote Twentse opgaven. De focus ligt op de (toekomstige) bewoner van Twente, waarbij de bezoeker de katalysator is om de ontwikkelingen in de vrijetijdseconomie en het vrijetijdslandschap te stimuleren c.q. te versnellen. Belangrijk is dat we die bezoeker aantrekken die van toegevoegde waarde is voor de ontwikkeling van Twente als geheel. Hoe gaan we dit doen? In het perspectief zijn 4 programmalijnen benoemd. Twente een natuurlijke magneet (leef & vestiginsklimaat) Twente een plek waar je onderdeel van wilt zijn (Talent) Het echte geheim van Twent: Tukkers (Tukkertrots) Van VTE naar Vrij zijn economie (veerkrachtige en wendbare sector) Twente zet hiervoor in op: Destinatie ontwikkeling Branding Professionalisering In 2023 wordt gewerkt aan alle drie pijlers van het fundament. Er worden kennissessies georganiseerd en deelt men informatieve en inspirerende content met de stakeholders, waardoor de basis wordt gelegd om tot onweerstaanbaar spannend en jaarrond aanbod te komen voor de focusdoelgroepen.
De slogan ‘Vrij zijn in Twente’ wordt hierbij gefaseerd doorgevoerd in onze uitingen. Daarnaast wordt onze geschiedenis ontsloten door de verhaallijnen Tubanti en Textiel & IJzeren Eeuw, waardoor het Tukkerschap wortels krijgt. Tot slot wordt de samenwerking gezocht met de Twente (Development) Board en andere sectoren om expertise van buiten de sector naar de stakeholders te brengen. Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota Wij zijn Twente – visie Vrijetijdseconomie Programma Gastvrij Overijssel 2020-2023 Marketing Visie Toerisme Twente 2022 Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030 Wat gaat het kosten? Vrije tijdseconomie (Bedragen in €)
Vastgesteld door PHO VTE Gastvrij Overijssel Gastvrij Twente PHO RST
Datum vaststelling December 2015 Maart 2016 Oktober 2017 December 2022
Baten
Lasten
Saldo
Vrije tijdseconomie (subsidie Marketing Oost)
0
734.442
734.442
Gemeentelijke bijdrage
0
734.442
734.442
De subsidie is gebaseerd op besluitvorming in de vergadering van het algemeen bestuur van Regio Twente op 27 september 2017. Hierbij is besloten tot een subsidie van € 1,- per inwoner welke zal worden geïndexeerd met het toe te passen percentage prijscompensatie voor verbonden partijen, zoals afgegeven door de Twentse gemeenten. Door het jaarlijks toepassen van de indexatie met ingang van het begrotingsjaar 2023 zal de subsidie per inwoner naar verwachting jaarlijks stijgen.
◄Inhoudsopgave
10
Programmaplan
Programmabegroting 2024
3.3 Totaal overzicht baten en lasten Recreatieschap Twente Recreatieschap Twente (bedragen in €) Recreatieve voorzieningen Vrije tijdseconomie (subsidie Marketing Oost) Totaal (Gemeentelijke bijdrage)
Baten
Lasten
Saldo
1.239.246
4.439.480
3.200.234
0
734.442
734.442
1.239.246
5.173.922
3.934.676
3.4 Beleidsindicatoren BBV Hieronder treft u een overzicht aan van de verplichte beleidsindicatoren. Aangezien het Recreatieschap Twente start per 1-1-2022 zijn er geen indicatoren van eerdere jaren beschikbaar. Indicator
2022
2023
2024
0,02
0,03
0,03
€ 3,20
€ 3,46
€ 3,60
31,7%
32,6%
35,1%
Formatie FTE per 1.000 inwoners Apparaatskosten Kosten per inwoner Externe inhuur Kosten als % van totale loonsom plus kosten inhuur externen Overhead % van totale lasten
18,9%
17,4%
16,3%
Tabel 2 Beleidsindicatoren
3.5 Overzicht van de kosten van overhead Het is wettelijke voorgeschreven dat de overhead apart wordt gepresenteerd. Deze wordt inzichtelijk gemaakt door deze centraal te begroten op taakveld 0.4. Overhead bevat alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Wij onderscheiden in de overhead twee categorieën: 1. Generieke overhead. Dit is de indirecte overhead. Met andere woorden, alle kosten van de ondersteunende taken binnen de zogenaamde PIOFJACH-functies. 2. Specifieke overhead. Dit is de directe overhead. Met andere woorden, dit is de programmaoverhead en betreft alle kosten van leidinggevende en ondersteunende functies die binnen de programma’s zijn georganiseerd. Omschrijving (bedragen in €) Generieke overhead (PIOFJACH overhead) Specifieke overhead (Programma overhead) Totaal
Baten -
Lasten 640.504 201.938 842.442
Saldo 640.504 201.938 842.442
3.6 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Onderstaand geven we inzicht in de algemene dekkingsmiddelen (gesaldeerd: lasten en baten). Algemene dekkingsmiddelen (bedragen in €) Begroting 2024 Gemeentelijke bijdrage 3.934.676 Treasury 0 Totaal 3.934.676 Tabel 3 Overzicht algemene dekkingsmiddelen
◄Inhoudsopgave
11
Programmaplan
Programmabegroting 2024
4. Specificatie baten en lasten 1% 1%
Totale Baten
Overige inkomsten
9% Taakstellingen
6%
6% Gemeentelijke bijdrage
1%
Rijks- en gem. bijdr. projecten/coalities Huur- en erfpacht opbrengsten Overige opbrengsten
76%
Parkeergelden
Figuur 1 Specificatie herkomst van de baten
Baten (waar komen de inkomsten vandaan) Overige inkomsten Taakstellingen Gemeentelijke bijdrage Rijks- en gem. bijdr. projecten/coalities Huur- en erfpacht opbrengsten Overige opbrengsten Parkeergelden Eindtotaal
◄Inhoudsopgave
Bedrag (in €) 40.211 57.460 3.934.676 30.000 338.740 296.297 476.537 5.173.921
%
1% 1% 76% 1% 7% 6% 9% 100%
12
Programmaplan
Programmabegroting 2024
Totale Lasten 3%
Subsidies en overdrachten Salarissen
14% Inhuur en tijdelijk
19%
Gebouwen, terreinen en voertuigen
1%
Overige Kosten
10%
26% ICT en automatisering
4%
Afschrijvingen
1% Verzekeringen
5% 17%
Onderhoudskosten Dotatie voorzieningen
Figuur 2 Specificatie besteding lasten
Lasten (waar wordt er geld aan uitgegeven) Subsidies en overdrachten Salarissen Inhuur en tijdelijk Gebouwen, terreinen en voertuigen Overige Kosten ICT en automatisering Afschrijvingen Verzekeringen Onderhoudskosten Dotatie voorzieningen Eindtotaal
◄Inhoudsopgave
Bedrag (in €) 746.839 1.372.191 860.975 270.914 233.193 27.532 521.801 49.795 958.955 131.727 5.173.922
%
14% 27% 17% 5% 5% 1% 10% 1% 19% 3% 100%
13
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
5. Paragrafen De programmabegroting bevat de volgende paragrafen: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Onderhoud kapitaalgoederen 3. Bedrijfsvoering 4. Verbonden partijen 5. Financiering Het bestuur stelt voor het begrotingsjaar 2024 kaders vast om zijn controlerende kader stellende taak en het budgetrecht uit te kunnen voeren. Deze paragrafen vormen gezamenlijk dat instrument. Ze geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting vanuit een bepaald perspectief. Het gaat hierbij om onderdelen die betrekking hebben op de beleidslijnen van beheersmatige aspecten. Deze aspecten kunnen grote financiële gevolgen hebben en daardoor de realisatie van de programma’s beïnvloeden. 5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Kader risicomanagement De wetgeving en het beleid van Recreatieschap Twente voor het weerstandsvermogen zijn vastgelegd in: • Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV art. 9, 11 en 26); • De financiële verordening Regio Twente; • De “Nota van risicomanagement tot reserves en voorzieningen”. Weerstandsvermogen Berekening ratio weerstandsvermogen Om het weerstandsvermogen te berekenen, dient de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet te worden tegen de benodigde weerstandscapaciteit. Beschikbare weerstandscapaciteit (A) De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt afgerond € 0,15 mln.
en bestaat uit de algemene reserve en bestemmingsreserves. Bij veel overheidsorganisaties is sprake van ‘beklemde’ bestemmingsreserves. Deze worden gecorrigeerd op de weerstandscapaciteit. Als ‘beklemde’ reserves niet als beschikbare weerstandscapaciteit worden gezien is dit van invloed op de weerstandsratio. Bij Recreatieschap Twente zijn enkele bestemmingsreserves als ‘beklemd’ geoormerkt. Deze bestemmingsreserves komen vanuit de voormalig Regio Twente en worden niet meegenomen in de beschikbare weerstandscapaciteit. Hieronder treft u overzicht van alle reserves en wordt inzichtelijk gemaakt welke reserves onderdeel vormen van de beschikbare weerstandscapaciteit.
◄Inhoudsopgave
14 14
Financiële begroting
Omschrijving (bedragen in €) Reserve stimulering Recreatieparken/Fietspaden Reserve werkplaats HB Reserve toiletgebouw RB Algemene reserve Reserve loods LV Provinciale reserve recreatieve voorzieningen Totaal reserves
Programmabegroting 2024
Verwacht saldo 2024 73.122 34.542
Onderdeel van weerstandscapaciteit Ja Nee, beklemd
9.070
Nee, beklemd
78.750 29.471 545.704 770.659
Ja Nee, beklemd Nee, beklemd
Tabel 4 Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit
Samengevat komt het totaal aan beschikbare weerstandscapaciteit (niet zijnde beklemd) neer op: Recreatieschap Twente (bedragen in €)
Weerstandscapaciteit
Egalisatie reserves (niet zijnde beklemd)
151.872
Totaal beschikbare weerstandscapaciteit
151.872
◄Inhoudsopgave
15 15
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
Benodigde weerstandscapaciteit (B) De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt afgerond in totaal € 152.000 en wordt bepaald door het inventariseren van risico’s. Hieronder treft u een specificatie van de door Recreatieschap Twente geïnventariseerde risico’s inclusief kans bepaling en financieel gevolg (impact). De kans impact analyse geldt conform de “Nota van risicomanagement tot reserves en voorzieningen” niet voor investeringen. Risicowaarde (Kans X Impact)
Omschrijving risico
Kans
Impact
Recreatieschap Twente Het risico dat meer kosten worden gemaakt door inhuur van gespecialiseerde € 26.250 bedrijven i.p.v. vrijwilligers Onderhoudswerkzaamheden door derden i.v.m. wegvallen vrijwilligers € 26.250
Waarschijnlijk
€ 25.000 <> € 50.000
Waarschijnlijk
€ 25.000 <> € 50.000
Inhuren medewerk(st)ers bij wegvallen/vertrek personeel (door krappe arbeidsmarkt)
€
-
Waarschijnlijk
€ 25.000 <> € 50.000
€
-
Zeer onwaarschijnlijk
€ 25.000 <> € 50.000
€
-
Zeer onwaarschijnlijk
€ 25.000 <> € 50.000
€
37.500
Het risico op verminderde inkomsten uit parkeergelden agv weer
€
-
Is wel eens voorgekomen Zeer onwaarschijnlijk
Het risico op verminderde inkomsten uit parkeergelden waterziektes Het risico op stormschade houtopstand recreatieparken Kosten i.v.m. (nieuwe) coronapandemie
€ €
26.250
Onwaarschijnlijk Waarschijnlijk Onwaarschijnlijk
€ 50.000 <> € 100.000 € 25.000 <> € 50.000 € 25.000 <> € 50.000
Het risico op hogere verzekeringspremies (door schades)
€
33.750
€ 25.000 <> € 50.000
Het risico op vandalisme
€
-
- Zeer waarschijnlijk Waarschijnlijk
Totaal omvang risico's
€
Inhuren medewerk(st)ers bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid (ziekte/ongeval) Het risico op verminderde inkomsten door derving erfpacht- exploitatierechten (huren) Het risico op verminderde inkomsten uit evenementen
€
€ 50.000 <> € 100.000 € 25.000 <> € 50.000
€ 25.000 <> € 50.000
150.000
Tabel 5 Samenvattend overzicht geïnventariseerde risico's.
◄Inhoudsopgave
16 16
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
Samenvattend overzicht beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit: Risicowaarde (Kans X Impact) Verwacht saldo per begin 2024
Ratio Weerstandsvermogen
Recreatieschap Twente
150.000
151.872
1,01
Totaal
150.000
151.872
1,01
Tabel 6 Ratio weerstandsvermogen
Als we dit doen, dan komen we uit op een ratio van 1,01. De ratio bevindt zich hiermee op de door het algemeen bestuur van Regio Twente (en vooralsnog door Recreatieschap Twente overgenomen) vastgestelde norm van 1,0. Financiële Kengetallen Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ook een set aan verplichte financiële kengetallen wordt opgenomen. Solvabiliteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin Recreatieschap Twente in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Onder het eigen vermogen verstaan we de algemene reserve en de overige bestemmingsreserves en het resultaat uit het overzicht baten en lasten. Met het kengetal solvabiliteit wordt beoordeeld in hoeverre het bezit op de linkerzijde van de balans schuldenvrij is.
Financiële kengetallen Solvabiliteitsratio
Raming 2024 19%
Raming 2025 17%
Raming 2026 18%
Raming 2027 17%
Een veilige marge van de solvabiliteit is volgens de signaleringswaarden een percentage tussen 20% - 50%. Recreatieschap Twente kent derhalve dan ook een marge welke iets lager is dan de ondergrens.
◄Inhoudsopgave
17 17
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
Netto schuldquote Dit ratio weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van Recreatieschap Twente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een laag percentage is veelal gunstig. Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald wordt dit kengetal zowel berekend inclusief (gecorrigeerd) als exclusief de doorgeleende gelden. Samen met de solvabiliteitsratio is de netto schuldquote het meest bepalend voor de financiële gezondheid.
Financiële kengetallen Netto schuldquote
Raming 2024 58%
Raming 2025 63%
Raming 2026 59%
Raming 2027 61%
De netto schuldquote van Recreatieschap Twente laat zien dat de druk van rentelasten en de aflossingen op de exploitatie laag is. Volgens de signaleringswaarden zit dit percentage in de minst risicovolle klasse (<90%). Netto schuldquote gecorrigeerd voor uitgeleend geld De netto schuldquote gecorrigeerd voor uitgeleend geld blijft gelijk aan de ongecorrigeerde. Dit omdat bij het Recreatieschap geen sprake is van uitgeleend geld. Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte Recreatieschap Twente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten en structurele daling van de lasten daarvoor nodig is.
Financiële kengetallen Structurele exploitatieruimte
Raming 2024 0%
Raming 2025 0%
Raming 2026 0%
Raming 2027 0%
Bovenstaand figuur laat zien dat de structurele exploitatieruimte nihil is. Hieruit blijkt dat meerjarig de structurele lasten gedekt worden door de structurele baten, of door onttrekkingen uit reserves. Beoordeling onderlinge verhouding kengetallen Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. De kengetallen zullen daarom altijd in samenhang moeten worden bezien. Daarnaast zegt een momentopname van een kengetal ook nog niet zo heel veel maar voor de beoordeling is het vooral van belang om de trendmatige ontwikkeling te volgen. In verband met de start in 2022 is dit nog niet goed mogelijk. De solvabiliteit zit net iets onder de veilige marges. Dit betekent dat de weerbaarheid van de organisatie om eigenhandig negatieve ontwikkelingen op te pakken net niet afdoende is. De netto schuldquote zit in de minst risicovolle categorie en geeft aan dat de organisatie in staat zou moeten zijn om de schulden te kunnen betalen. De structurele exploitatieruimte laat zien dat de baten en lasten structureel in evenwicht zijn. Maar mocht dit evenwicht (tijdelijk) verstoord raken dan blijkt uit het lage weerstandsratio dat de organisatie dit maar beperkt zelf kan opvangen. ◄Inhoudsopgave
18 18
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
5.2 Onderhoud kapitaalgoederen Recreatieschap Twente exploiteert de recreatieparken Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld. Daarnaast onderhoudt het recreatieschap de recreatieve Twentse fietspaden en de diverse routenetwerken voor fietsen, wandelen, mountainbiken, paardrijden en auto’s. Deze voorzieningen zijn gericht op zowel de inwoner van Twente als op de toerist. Met name het netwerk van de fietspaden en de kwalitatief hoog aangeschreven routesystemen in Twente vormen voor de toerist een belangrijk criterium om Twente te kiezen voor een (korte) vakantiebestemming. Als eigenaar en beheerder van de recreatieparken, de fietspaden en de Routenetwerken, heeft Recreatieschap Twente een algemene zorgplicht om haar kapitaalgoederen adequaat te beheren en te onderhouden. In dit beheerplan wordt invulling gegeven aan de wijze van beheer en onderhoud van alle kapitaalgoederen van de recreatieparken, de fietspaden en de Routenetwerken. Daarmee sluit Recreatieschap Twente aan bij de richtlijnen van het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna: BBV). Op basis van de huidige financiële situatie en de daarbij behorende beheerstrategieën c.q. kwaliteitsniveaus is een richtlijn voor de jaren 2023-2027 bepaald. Het BBV schrijft een beheertermijn voor van maximaal vijf jaar.
Recreatieparken Recreatieschap Twente beheert de recreatieparken Het Hulsbeek (Oldenzaal), Het Rutbeek (Enschede) en Het Lageveld (Wierden) en bezit een aantal bijbehorende bedrijfsgebouwen. Het gaat hierbij om beheercentra met bijbehorende schuren en loodsen. Tevens bezitten de parken allemaal meerdere toiletgebouwen. Daarnaast zijn op de parken nog een aantal panden in eigendom. Deze panden zijn veelal verhuurd. Tevens heeft het recreatieschap een aantal dienstwoningen in eigendom, die worden verhuurd aan de beheerders van de parken. De boekwaarde van het in deze kapitaalgoederen geïnvesteerd vermogen staat aangegeven en gespecificeerd op de balans. Eventuele verschillen in de boekwaarde en de waarde in het economisch verkeer (zo die al bekend is) worden aangemerkt als stille reserve. Beheerplan voor groot onderhoud Groot en klein onderhoud houdt het object in goede, oorspronkelijke staat en is dus niet van invloed op de vooraf bepaalde gebruiksduur (afschrijvingstermijn) van het object. Volgens het BBV mogen kosten van onderhoud daarom niet worden geactiveerd; lasten van klein onderhoud dienen in het jaar van uitvoering in de exploitatie te worden opgenomen en lasten van groot onderhoud worden in een voorziening gebracht. Indien een kapitaalgoed is afgeschreven, is er geen sprake van groot onderhoud maar van vervangingsinvestering (Commissie BBV, 2017).
In dit beheerplan wordt daarom alleen het groot onderhoud van kapitaalgoederen beschreven. Het nieuwe beheerplan treedt in werking vanaf het begrotingsjaar 2023 voor de duur van vijf jaar. In aansluiting op de bepalingen zoals genoemd in het BBV art. 12 lid 1, worden de kapitaalgoederen in navolgende categorieën uiteengezet in separate beheerplannen: 1. Groot onderhoud Groen; 2. Groot onderhoud Verhardingen; 3. Groot onderhoud Water; 4. Groot onderhoud Terreinvoorzieningen; 5. Groot onderhoud Gebouwen; 6. Groot onderhoud Rioleringen; 7. Groot onderhoud Werktuigen en wettelijke maatregelen. Het onderhoud van kapitaalgoederen van de recreatieparken, de fietspaden en de Routenetwerken, worden vanuit bovengenoemde categorieën in zeven voorzieningen ondergebracht. Vanwege het kleinschalige karakter van de kapitaalgoederen, worden deze zeven categorieën in separate paragrafen specifiek ◄Inhoudsopgave
19 19
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
Routenetwerken
Fietspaden
Het Lageveld
Het Rutbeek
Voorziening GO Groen GO Verhardingen GO Water GO Terreinvoorzieningen GO Gebouwen GO Rioleringen GO Werktuigen en wettelijke maatregelen
Het Hulsbeek
belicht. In onderstaande figuur wordt de relatie (symbolisch) tussen de recreatieparken, de fietspaden en de Routenetwerken en de verschillende voorzieningen weergegeven, waarin te zien is dat de voorzieningen onlosmakelijk met de recreatieparken, de fietspaden en Routenetwerken verbonden zijn.
Uit het beheerplan voorvloeiende financiële consequenties
Voorziening Groot Onderhoud (VGO) Groen Verharding Water 2023 -15.944 24.154 22.306 2024 9.300 15.385 9.193 2025 11.815 36.232 26.109 2026 7.150 2027 3.726 16.956 21.395
Terr. Voorz. Gebouwen Rioleringen Werkt. En Wett. Maatreg. 8.840 12.071 7.988 33.490 3.133 1.022 35.880 24.543 14.486 34.698 21.467 23.472 30.085 19.395 18.400 9.742 50.910
Uitg. per jaar
92.905 73.913 147.883 82.174 140.524
Totaal
8.897
99.877
79.003
77.378 69.451
17.730
185.063
537.399
Jaarlijkse dotatie VGO
1.779
19.975
15.801
15.476
3.546
37.013
107.480
13.890
Om het groot onderhoud voor de komende 5 jaren te bekostigen wordt jaarlijks een gelijkblijvend bedrag gestort in de hiervoor bestemde voorzieningen, de kosten worden hier rechtstreeks op in mindering gebracht. Ook in de begroting 2024 worden de gelijkblijvende bedragen toegevoegd aan de voorzieningen voor de bekostiging van het groot onderhoud.
◄Inhoudsopgave
20 20
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
5.3 Bedrijfsvoering Dienstverlening via SamenTwente De werkzaamheden op het gebied van bedrijfsvoering (PIOFJACH) zullen middels een dienstverleningsovereenkomst worden uitgevoerd door Samen Twente. Waarbij het uitgangspunt is dat de huidige dienstverlening minimaal in stand blijft. Door de ondersteunende diensten niet te ontvlechten uit Samen Twente ontstaan er op dit vlak geen frictiekosten voor de Twentse gemeenten. Bovendien wordt de continuïteit van dienstverlening geborgd, evenals de kwaliteit en wordt de eventuele kwetsbaarheid door de omvang van Recreatieschap Twente voorkomen. Dit levert voordelen op voor deze nieuwe organisatie, SamenTwente maar ook voor de Twentse gemeenten. Rechtmatigheidsverantwoording Naar verwachting zal er in de jaarrekening van 2023 door het bestuur zelf een verantwoording afgelegd moeten worden over de rechtmatigheid van het gevoerde bestuur. De accountant beperkt zich dan tot een oordeel over de getrouwheid. De voorbereidingen hiervoor zijn inmiddels gestart. Qua systematiek wordt zoveel mogelijk gesteund op die van SamenTwente. Beleidsnotities Aangezien Recreatieschap Twente nog geen eigen beleidsnota’s kent, zijn waar nodig de reeds vastgestelde nota’s van voormalig Regio Twente van toepassing; Beleidsnota
Vastgesteld door
Datum vaststelling
Controleverordening en Controleprotocol Regio Twente Financiële verordening Regio Twente Risicomanagement en weerstandsvermogen
Algemeen bestuur
6 maart 2020
Algemeen bestuur Algemeen bestuur
31 oktober 2018 7 maart 2018
Fraude beheerssystematiek en –analyse Regio Twente
Algemeen bestuur
7 maart 2018
Nota afschrijving en rente
Algemeen bestuur
7 maart 2018
Treasurystatuut Regio Twente Interne controleplan Regio Twente
Algemeen bestuur Algemeen Bestuur
11 november 2015 20 oktober 2014
Organisatieverordening (waarin opgenomen financieel statuut)
Algemeen bestuur
29 juni 2009
Programmabegroting
Algemeen bestuur
Jaarlijks voor 15 april
◄Inhoudsopgave
21 21
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
Formatie Formatie Recreatieschap Twente Totaal
Fte 2024
17,91 17,9
5.4 Financiering Beleid De uitvoering van programma’s wordt mede ondersteund door de financieringsfunctie. Deze functie voorziet in de financieringsbehoefte bij de uitvoering van beleidstaken, door het zo nodig aantrekken van externe financieringsmiddelen, dan wel het beheren en uitzetten van gelden die daarvoor niet direct nodig zijn. Het beleid omtrent de treasury functie wat voor het Recreatieschap gehanteerd wordt is vastgelegd in het door het algemeen bestuur van voormalig Regio Twente vastgestelde treasurystatuut. Gaandeweg zal voor het Recreatieschap een eigen treasury statuut opgesteld worden, maar tot die tijd worden de kaders op dit vlak gehanteerd zoals deze onder de voormalige Regio Twente golden en nu nog steeds gelden. Uitgangpunten en ontwikkelingen Op het moment van opstellen van deze begroting is inzichtelijk welke activa en passiva over zijn gegaan van het SamenTwente naar het Recreatieschap. Duidelijk is dat het Recreatieschap het activa behorend aan de recreatieparken/fietspaden en routenetwerken over heeft gekocht van SamenTwente. De investeringen van de recreatieve voorzieningen gedaan onder de vlag van Regio Twente zijn destijds gefinancierd op basis van de overtollige liquide middelen. Hiervoor zijn geen leningen aangetrokken. Binnen SamenTwente (voorheen Regio Twente) werd dus het principe gehanteerd van totaalfinanciering.
De organisatie werd bij financieringsbehoefte beschouwd als één geheel. Hiermee werden de rentekosten geminimaliseerd en de risico’s hiervan beperkt. Het Recreatieschap heeft geen overtollige liquide middelen, totaalfinanciering is niet meer van toepassing. De organisatie zal voor investeringen dus zelf voortaan leningen moeten aantrekken. Het uitgangspunt hierbij is dat in principe de reguliere exploitatie uitgaven gedekt horen te worden uit de lopende banksaldi. Voor lopende terugkerende uitgaven zoals lonen en onderhoudskosten wordt dus niet geleend. Leningen zullen aangetrokken worden voor de financiering van de investeringen (die geactiveerd worden). Hieruit vloeit dan ook voort dat de omvang van de leningenportefeuille in basis niet groter zal zijn dan de totale omvang van de materiele vaste activa op balans (de gouden regel). Treasury bij het Recreatieschap Uit de bovenstaande toelichting kan afgeleid worden dat het onderdeel treasury belangrijk gaat worden voor het Recreatieschap, belangrijker dan het hiervoor was onder de vlag van Regio Twente. Dit komt omdat het Recreatieschap een kapitaal intensieve uitvoeringsorganisatie is gefocust op 1 taak, Twentse Recreatieve Voorzieningen en toeristische promotie.
Er zijn dus geen tijdelijk overtollige middelen vanuit andere taken waardoor er voor de benodigde investeringen goed gekeken zal moeten worden naar de verwachte financieringsbehoefte. Dit zou moeten blijken uit de nog op te stellen liquiditeitsplanning van de investeringen. Er zal bij het aantrekken van langlopende leningen gezorgd moeten worden voor een spreiding van het renterisico en de leningenportefeuille zou een evenwichtig aflossingspatroon moeten kennen. Als overheidsinstelling heeft het Recreatieschap een goede toegang tot de kapitaalmarkt. We zullen aansluiting zoeken bij de sectorbanken BNG en NWB.
◄Inhoudsopgave
22 22
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
Renteontwikkeling De rente op de geld- en kapitaalmarkt in Nederland kent een stijgende lijn vanwege het bestrijden van de te hoge inflatie. Voor het overnemen van de activa van SamenTwente door het Recreatieschap is in 2022 een langlopende lening aangetrokken. Omslagrente In deze begroting is rekening gehouden met rentelasten van de aangetrokken langlopende lening. Wettelijk kader De uitvoering van het financieringsbeleid vindt plaats binnen de kaders zoals gesteld in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO). Om vooral de financieringsrisico’s te beperken is in de Wet FIDO een tweetal instrumenten opgenomen, te weten de rente risiconorm en de kasgeldlimiet. Door de bepalingen van de Wet FIDO worden gemeenschappelijke regelingen verplicht alle geldelijke overschotten bij het Ministerie van Financiën te beleggen; schatkistbankieren. Renterisiconorm De rente risiconorm bepaalt dat jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal onderhevig mag zijn aan renteherziening en herfinanciering. Hiermee is een maximumgrens gesteld aan het renterisico op de langlopende lening portefeuille. Van renteherziening is sprake als in de leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar zal worden aangepast. Herfinanciering is het aangaan van een nieuwe lening om de oude af te lossen.
De rente risiconorm beperkt dus de aflossingen op de bestaande leningenportefeuille. In onderstaand tabel is de renterisiconorm uiteengezet. Het Recreatieschap heeft een langlopende lening aangetrokken waarop ieder jaar afgelost wordt. Onderstaande renterisiconorm geeft aan dat per 1/1 van ieder jaar de organisatie maximaal € 860.000 mag oversluiten.
Nr Omschrijving 1 2 3 4 5 6
Begrotingstotaal (excl.mutaties reserves) Renterisiconorm (20% van 1) renteherziening Aflossing Rente risico (3+4) Ruimte onder renterisiconorm (2-5)
Raming 2024 5.173.922 1.034.784 0 175.000 175.000 859.784
Raming 2025 5.328.158 1.065.632 0 175.000 175.000 890.632
Raming 2026
Raming 2027
5.479.300 1.095.860 0 175.000 175.000 920.860
5.635.628 1.127.126 0 175.000 175.000 952.126
Tabel 7 Renterisiconorm
◄Inhoudsopgave
23 23
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is in de wet FIDO opgenomen om de directe gevolgen van een snelle rentestijging te beperken. De kasgeldlimiet bepaalt dat gemeenschappelijke regelingen hun financieringsbehoefte voor slechts een beperkt bedrag met kortlopend vreemd vermogen mogen financieren. De norm is in de wet gesteld op 8,2% van het begrotingstotaal aan lasten (excl. de stortingen in de reserves). Het percentage wordt berekend als een kwartaalgemiddelde. De organisatie mag dus niet onbeperkt haar kortlopende schulden aanhouden maar wordt gedwongen een goede verdeling te maken tussen korte en lange schulden. Hiermee worden de nadelige effecten die ontstaan als de variabele rente snel stijgt, voorkomen. Dit is een kenmerkend risico van de geldmarkt.
Nr 1 2 3
Omschrijving Begrotingstotaal (excl.mutaties reserves) Vastgesteld percentage Kasgeldlimiet (1x2)
Raming 2024 5.173.922 8,2% 424.262
Raming 2025 5.328.158 8,2% 436.909
Raming 2026 5.479.300 8,2% 449.303
Raming 2027 5.635.628 8,2% 462.121
Schatkistbankieren Uit oogpunt van doelmatigheid is in de Wet FIDO een drempelbedrag opgenomen. Hiermee kan een bepaald bedrag buiten de schatkist worden gehouden. Vanaf 1 juli 2021 is het drempelbedrag gelijk aan 2,0% van het begrotingstotaal indien het totaal lager is dan € 500 miljoen met een minimale drempel van € 1 miljoen. Voor het Recreatieschap komt 2% van de begroting uit op een drempelbedrag van € 103.000 en daarmee ruim lager dan de minimale drempel van € 1 miljoen die dus gehanteerd wordt. Maar omdat er sprake is van rente over positieve banksaldi is het aan te bevelen om überhaupt de middelen aan te houden in de schatkist aangezien daar een positieve rente geldt.
◄Inhoudsopgave
24 24
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
6. Financiële begroting 6.1 Overzicht van baten en lasten
Overzicht van baten en lasten Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Bedragen X € 1.000 Baten Recreatieve voorzieningen (taakveld 5.7) Subsidiering Marketing Oost (taakveld 3.1) Subtotaal programma's Overhead (taakveld 0.4)
Lasten Saldo Programma`s 936 2.451 -1.515 0 632 -632 936 3.083 -2.147 0 718 -718
Totaal programma's incl. overhead
936
3.801
-2.865
1.258
4.241
-2.983
1.239
5.174
-3.935
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Gemeentelijke bijdrage
2.865
0
2.865
2.983
0
2.983
3.935
0
3.935
Totaal algemene dekkingsmiddelen
2.865
0
2.865
2.983
0
2.983
3.935
0
3.935
Begroot totaal saldo van baten en lasten
3.801
3.801
0
4.241
4.241
0
5.174
5.174
0
Toevoeging/onttrekking aan reserves Recreatieve voorzieningen 0 0 Totaal toevoegingen/onttrekkingen aan reserves 0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
Begroot resultaat
0
4.241
4.241
0
5.174
5.174
0
Treasury (taakveld 0.5)
3.801
3.801
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
1.258 0 1.258 0
2.853 652 3.505 736
-1.595 -652 -2.247 -736
1.239 0 1.239 0
3.597 734 4.331 842
-2.358 -734 -3.092 -842
Tabel 8 Overzicht van baten en lasten
◄Inhoudsopgave
25 25
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
Meerjarenbegroting (2024-2027)
◄Inhoudsopgave
26 26
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
6.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten In deze begroting hanteren wij door de gemeenten vastgestelde uitgangspunten voor verbonden partijen. Loon- en prijscompensatie 2024 Voor de looncompensatie wordt conform de uitgangspunten van de Twentse gemeenten de actuele werkelijke salarisstaat inclusief sociale lasten als basis gehanteerd. Ook de geldende cao maakt hier onderdeel van uit. De cao 2021/2022 is volledig doorgevoerd. Conform uitgangspunten van de gemeenten beginnen we voor de loonindexering voor het nieuwe begrotingsjaar door uit te gaan van de meest recente werkelijke loonsommen. Dit is het loonsommentabel per 31-12-2022. Hierin is de cao 2023 niet opgenomen. In de begroting van 2023 gingen we ervanuit dat deze tabel ten opzichte van tabel 31-12-2021 met 2,3% ging stijgen. Omdat de cao 2021/2022 al volledig doorgevoerd is wijzigt het loontabel per 31-12-2022 alleen door effecten in de werkgeverslasten. Gemiddelde stijging is hierdoor 0,55% waar 2,3% werd verwacht, dus per saldo een daling van de loonsommen met gemiddeld 1,75%. Dit resulteert in een daling van de gemeentelijke bijdrage van € 34.265. In afstemming met de gemeenten zijn de looncompensatie uitgangspunten voor 2024 aangepast naar aanleiding van het principeakkoord cao 2023.
Agesproken is dat we voor 2023 uitgaan van gemiddeld 8% procent stijging en voor 2024 (het principeakkoord geldt alleen voor 2023) wordt 2% aangehouden. Per saldo stijgen de salarissen met 10% (loonindex 2024) ten opzichte van de loonsommen per 31-12-2022. Dit resulteert in een stijging van de gemeentelijke bijdrage van € 0,1 miljoen. Gesaldeerd stijgen de lonen in de voorliggende begroting met € 69.000. Dit blijft een inschatting. Prijscompensatie Voor de prijscompensatie wordt uitgegaan van de IMOC (netto materiele overheidsconsumpties) met correcties van de indices over de jaren t-3, t-2 en t-1. Voor 2021 bedroeg de index 2,2%, voor 2021 werd uitgegaan van 2,1% en derhalve een bijstelling van 0,1%. Voor 2022 bedroeg de index 7,8%, er werd vanuit gegaan van 1,8% en derhalve een bijstelling van 5,9%. Voor 2023 bedroeg de index 5,9% maar er werd vanuit gegaan van 1,6%, dit levert een bijstelling op van 4,3%. Voor 2024 wordt uitgegaan van 2,4%. Voor de begroting van 2024 worden de prijzen daarom geïndexeerd met 0,1% + 5,9% + 4,30% aan nacalculaties en dit levert een prijsindex percentage op van 12,7%. Uitgangspunten meerjarenraming Bij de opstelling van de meerjarenraming zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1. Vorig begrotingsjaar werd de loonontwikkeling meerjarig geraamd door het CPB in verzamelde bijlagen van de MEV.
Dit jaar heeft het CPB die helaas niet weer gedaan. Daarom wordt voor de meerjarenraming 2025 t/m 2027 de looncompensatie van 2024 (4,2%) op extrapolatiebasis doorgetrokken. 2. De prijscompensatie wordt voor de jaren 2025 t/m 2027 geraamd op 2,4% (extrapolatie van 2024). 3. Het aantal inwoners is voor de jaren 2025 t/m 2027 gefixeerd op het aantal inwoners opgenomen in de voorliggende begroting. Vervangingsinvesteringen De investeringsruimte blijft op peil door de kapitaaluitgaven die in de begroting zijn afgeschreven, op te voeren als vervangingsinvesteringen. Weerstandsvermogen/reserves en voorzieningen Er wordt weerstandsvermogen aangehouden zodat de organisatie zelf in staat is om risico’s op te vangen. Een kwalitatieve risicoanalyse is de basis voor deze buffers. Onze gemeenschappelijke regeling beschikt over een nota reserves en voorzieningen zoals eerder vastgesteld door het algemeen bestuur van voormalig Regio Twente welke de basis vormt voor ons weerstandsvermogen maar ook regels bevat hoe wij omgaan met reserveringen en voorzieningen. Onvoorziene uitgaven Voor onvoorziene uitgaven wordt een bedrag van € 0 gehanteerd. Bijdrage per gemeente De gemeentelijke bijdrage 2024 wordt verdeeld over de gemeenten op basis van de inwoneraantallen (in % van totaal) per 1 januari 2023 (eigen opgave gemeenten).
◄Inhoudsopgave
27
Financiële begroting
6.2.1
Programmabegroting 2024
Overzicht van baten en lasten per taakveld
Code 0.4 0.5 3.1 5.7 Eindtotaal
Taakveld Overhead Treasury Economische ontwikkeling Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Totaal Lasten Totaal Baten Gem. Bijdrage 842.442 0 842.442 0 0 0 734.442 0 734.442 3.597.038 1.239.246 2.357.792 5.173.922 1.239.246 3.934.676
6.2.2 Overzicht van geraamde incidentele baten en lasten Voor de periode 2024 tot en met 2027 worden geen incidentele baten en lasten verwacht.
◄Inhoudsopgave
28
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
6.3 Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting Deze paragraaf bevat een prognose van de balans en het EMU-saldo. Daarnaast zal aandacht besteed worden aan de jaarlijkse terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, de investeringen en het verloop van de reserves. 6.3.1 Geprognosticeerde balans De prognose van de balans bevat tenminste het begrotingsjaar, het voorliggende jaar en de 3 jaren volgend op het begrotingsjaar: Bedragen in €
Prognose eind 2024
Prognose eind 2025
Prognose eind 2026
Prognose eind 2027
Materiele vaste activa
4.044.644
4.350.999
4.233.412
4.378.492
Financiële vaste activa
0
0
0
0
Vlottende activa
631.758
632.457
591.881
618.698
Totaal activa
4.676.402
4.983.456
4.825.293
4.997.190
Eigen vermogen
870.835
870.835
870.835
870.835
Voorzieningen
160.652
107.013
119.083
72.803
Vaste schulden
3.150.000
2.975.000
2.800.000
2.625.000
494.915
1.030.608
1.035.375
1.428.552
4.676.402
4.983.456
4.825.293
4.997.190
Vlottende schulden Totaal passiva
Toelichting Materiele vaste activa Deze balanspost is geprognosticeerd door de verwachte jaarrekening 2022 als uitgangspunt te nemen. Hier zijn de toekomstige vervangingsinvesteringen aan toegevoegd. En de begrote afschrijvingen vanuit de activa administratie zijn hierop in mindering gebracht. Vlottende activa Deze balanspost is geprognosticeerd door voor het jaar 2022 de vlottende activa te schatten op basis van de jaarrekening 2022. Onder de vlottende activa hoort ook de post liquide middelen. Deze bevat het positieve effect van alle overige activa en passiva posten. Eigen vermogen De balanspost reserves is begroot op basis van de omvang van de reserves per 2022.
◄Inhoudsopgave
29
Financiële begroting
Programmabegroting 2024
Voorzieningen Deze post is begroot op basis van de begrote dotaties en verwachte bestedingen conform het grootonderhoudsplan. De effecten van het onderhoudsplan zijn hierin meegenomen. Vaste schulden De prognose voor de vaste schulden is gebaseerd op de afloop van de geldlening uit de leningenadministratie. Vlottende schulden De vlottende schulden zijn gebaseerd op inschatting van de schulden 2022. 6.3.2 Berekening EMU-saldo In het Verdrag van Maastricht is afgesproken dat het EMU-tekort van een bij de euro aangesloten land maximaal 3% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) mag bedragen. Het EMU-tekort wordt bepaald door een gezamenlijk tekort van het Rijk, lokale overheden en sociale fondsen. Vanuit het BBV is het verplicht om in de begroting een raming van het eigen EMU-saldo op te nemen. De begroting van het Recreatieschap is opgesteld conform een stel van baten en lasten. Het EMU-saldo gaat niet uit van baten en lasten maar gaat uit van ontvangsten en uitgaven, berekend op transactiebasis en overeenkomstig de voorschriften van het EU-systeem van nationale en regionale rekeningen in de EU.