08c. Bijlage Gespreksverslagen Informatiefase 2026
Tekst van het document
Bijlage: Gespreksverslagen informatiefase 2026
Overzicht gesprekken Informateur 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13.
23 maart 2026 23 maart 2026 24 maart 2026 25 maart 2026 25 maart 2026 26 maart 2026 26 maart 2026 26 maart 2026 26 maart 2026 30 maart 2026 30 maart 2026 31 maart 2026 2 april 2026
Burgemeester Patrick Welman Gemeentesecretaris Gijs Tiebot Solidair Oldenzaal D66 VVD GroenLinks PvdA CDA WG Oldenzaal Solidair Oldenzaal Solidair Oldenzaal en CDA Solidair Oldenzaal en VVD Solidair Oldenzaal, CDA en VVD
Gespreksverslag Informateur – Burgemeester Welman Maandag 23 maart 2026 Aanwezig: Patrick Welman (Burgemeester), Ellen Bergsma (Informateur), Coen Hartendorp (Griffier)
Kennismaking Informateur Bergsma dankt de burgemeester dat hij op korte termijn tijd heeft vrijgemaakt voor een korte kennismaking. De informateur schetst het doel van het gesprek en bespreekt de wijze van verslaglegging. Duiding verkiezingsuitslag De burgemeester geeft aan dat in de verkiezingsuitslag vooral bij de lokale partijen verschuivingen zichtbaar zijn. Partijen met een landelijke link blijven grotendeels stabiel. De boodschap van de kiezer is volgens hem lastig te duiden. Landelijk zit D66 bijvoorbeeld in de lift, maar het is onduidelijk waar deze kiezers in Oldenzaal naartoe gaan. Eenzelfde vraag geldt voor kiezers die landelijk op PVV of FvD stemmen. Belang vervolgproces De burgemeester spreekt zijn zorgen uit over de bestuurlijke continuïteit. Bij een wisseling in de raad – en mogelijk ook in het college – hoopt hij dat een nieuw samengesteld college voldoende capaciteit heeft om dossiers op te pakken, zich deze eigen te maken en voortvarend aan de slag te gaan. Hij benadrukt dat hij dit niet zegt om te sturen, maar hoopt dat, ongeacht de coalitie, hier oog voor is bij zowel het coalitieakkoord als de selectie van kandidaat-bestuurders. Onvoldoende aandacht hiervoor kan gevolgen hebben voor samenwerkingen waarin Oldenzaal participeert, bijvoorbeeld op Twentse schaal.
Om serieus mee te besturen, is het van belang dat de gemeente als betrouwbare partner wordt gezien. De gemeenteraad De burgemeester schetst dat de verhoudingen binnen de raad goed zijn. Wel acht hij het belangrijk om bij de start van de nieuwe raad een actieve rol te nemen door onderwerpen bespreekbaar te maken die tijdens de verkiezingscampagne of formatie hebben gespeeld. Door deze uit te spreken, kan de raad de komende vier jaar goed met elkaar samenwerken. Belangrijke opgaven De burgemeester benoemt enkele belangrijke thema’s voor de komende bestuursperiode: Financiën (ruimte voor incidentele uitgaven, maar niet voor structurele lasten zonder keuzes) Asiel (gevolgen van de spreidingswet) Sociaal domein (financiën rond zorg, met name Jeugd en Wmo) Woningbouw (groeiambitie, voorzieningenniveau en bevolkingssamenstelling) Samenstelling college De burgemeester benadrukt het belang van bestuurlijke stabiliteit. Dit vraagt onder meer om een sterk en samenhangend college, waarin de collegeleden goed met elkaar kunnen samenwerken.
Gespreksverslag Informateur – Gemeentesecretaris Maandag 23 maart 2026 Aanwezig: Gijs Tiebot (Gemeentesecretaris), Ellen Bergsma (Informateur), Coen Hartendorp (Griffier)
Kennismaking Informateur Bergsma dankt de gemeentesecretaris dat hij op korte termijn tijd heeft vrijgemaakt voor een korte kennismaking. De informateur schetst het doel van het gesprek en bespreekt de wijze van verslaglegging. Ambtelijke capaciteit De gemeentesecretaris geeft aan dat de belangrijkste opgave de inwoner van Oldenzaal betreft. Daar werkt zijn organisatie met ruim 350 collega’s elke dag hard aan, met veel passie en een grote betrokkenheid bij de stad en haar inwoners. Belangrijk voor hem is dat ambities matchen met de financiële middelen die Oldenzaal kent. Dit werkt ook door in de ambtelijke capaciteit; hierin zit momenteel geen ruimte meer, waarbij het uitgangspunt zou moeten zijn dat mensen de taken volgen. Zijn er extra ambities of politieke wensen, dan moet er ook ambtelijk worden opgeplust of zou duidelijk gemaakt moeten worden waarop ambtelijk minder of niet meer ingezet moet worden. Onze organisatie en de beschikbare formatie zijn sterk ingericht op het borgen van continue processen, maar minder op het gelijktijdig oppakken van grotere, dynamische opgaven. De huidige capaciteitsdruk zit hem over de volle breedte van de organisatie en komt bijvoorbeeld naar voren bij nieuwe wettelijke taken en aanvullende ambities, zoals de Spreidingswet, de Omgevingsvisie inclusief de opgaven rondom stedelijke ontwikkeling (incl.
wonen) maar ook in de transformatie die we in het sociaal domein doormaken. Inhoudelijke thema’s Er worden enkele thema’s besproken voor de komende periode: - Groeiambitie in relatie tot de omgevingsvisie. Het traject voor de omgevingsvisie loopt en dit product moet (wettelijk gezien) eind 2026 door de gemeenteraad worden vastgesteld. - Wonen, in dit kader wordt verwezen naar het recent gepresenteerde woonbehoefteonderzoek. - Asiel, er ligt een wettelijke plicht waar uitvoering aan moet worden gegeven. - Breed financieel perspectief. Heldere afspraken maken voor toekomstig financieel beeld. Het eerste jaar is de begroting sluitend. Vanaf 2028 ontstaat een structureel tekort dat oploopt richting circa € 700.000 in 2029. Oldenzaal beschikt over een goede reservepositie. Dit biedt mogelijkheden om incidenteel te investeren of om ontwikkelingen tijdelijk te versnellen. Deze middelen zijn echter niet bedoeld voor structurele uitgaven. - Integraal werken in het sociaal domein; een samenhangende en domein overstijgende aanpak, waarbij ondersteuning aan inwoners integraal wordt georganiseerd. - Inwoner centraal stellen; dit komt terug in verschillende thema’s: bv. omgevingsvisie, sociaal domein. Overig De gemeentesecretaris geeft aan dat het een interessante periode betreft. Hij gaat hier met een open mind in en draagt dit ook naar zijn medewerkers uit.
Hij roept iedereen op zoals altijd een bijdrage te leveren vanuit zijn professie, politiek neutraal en gericht op het dienen van de stad en haar inwoners. Tevens spreekt hij het vertrouwen uit dat de organisatie klaar is om met een volgende coalitie verder te bouwen aan Oldenzaal, en onderstreept hij dat duidelijkheid en goede samenwerking essentieel
zijn voor de organisatie. Hij hoopt daarbij op een constructieve houding voor de komende vier jaar in het college, maar ook tussen college en gemeenteraad; zowel met de coalitie als de oppositie. Er wordt ambtelijk gewerkt aan een overdrachtsdocument. Dit wordt gedeeld zodra de informatie is afgerond en de formatiegesprekken starten.
Gespreksverslag Informateur – Solidair Oldenzaal Dinsdag 24 maart 2026 Aanwezig: Rutger Bouwman, Ruby Berger (Partij), Ellen Bergsma (Informateur), Coen Hartendorp (Griffie)
Inleiding De informateur schetst het doel van het gesprek en bespreekt de wijze van verslaglegging. Duiding verkiezingsuitslag Volgens Solidair Oldenzaal laat de uitslag zien dat er een ander geluid in de politiek moet klinken, de stad moet anders bestuurd worden: open en transparanter. Hierbij moeten we eerder de weg naar de inwoner zoeken. De afgelopen periode speelden er veel kleine zaken waarvoor inwoners nu voor Solidair Oldenzaal hebben gekozen. Mensen zagen frictie tussen waar gaat geld naar toe gaat en waarop wordt bezuinigd. Ook heeft de fractie van Solidair Oldenzaal de afgelopen vier jaar een consistent politiek geluid laten horen. Ook in Oldenzaal is terug te zien wat er ook nationaal zichtbaar is; Inwoners willen een andere manier van besturen zien. De zwevende lokale kiezer heeft deze keer de weg naar Solidair Oldenzaal gevonden. De landelijke partijen zijn gelijk gebleven. Ze zijn zich bewust van de verantwoordelijkheid die nu is ontstaan. Dat betekent dat ze eerst de formatie gaan leiden en daarna ook bestuurlijk de verantwoordelijkheid wensen te nemen. Ze zien daarbij ook dat de nieuwe fractie ook een goede kwaliteit heeft. Houding t.a.v. coalitie en oppositie Solidair Oldenzaal streeft naar een plek in de coalitie. Dat komt ook duidelijk terug in de opdracht aan de informateur. De kiezer heeft gesproken en dat willen ze straks terugzien in de coalitie.
Het is voor hen belangrijk dat het ook een werkbare coalitie is, waarbij de samenwerking tussen raad en college op gang moet komen. De partij streeft naar een meerderheid in de raad, maar ze willen een te grote coalitie, zoals in de periode 2022-2026, voorkomen. Het is daarbij zoeken naar een balans waar ook de raad mee uit de voeten kan. Wat Solidair Oldenzaal betreft hoeft er niet op alle thema’s een dichtgetimmerd coalitieakkoord te komen. Op sommige punten kan het zijn dat er een andere meerderheid gezocht moet worden binnen de raad. Het is daarbij belangrijk dat de raad echt aan zet is, wat te kiezen heeft, ook bij onderwerpen die in het coalitieakkoord terugkomen. De raad moet de ruimte krijgen om het hoogste bestuursorgaan te zijn. Er wordt aangegeven dat er leden in de fractie niet verplicht worden mee te stemmen met het voorgereden collegebesluit wanneer men principieel tegen is. Wel geven zij aan dat de leden in de fractie de uitgangspunten van de partij onderschrijven. Samenwerking en coalitievorming De informateur en Solidair Oldenzaal verkennen de samenwerking met andere partijen in de gemeenteraad. Ook wordt een voorkeursvariant voor een coalitie besproken. De voorkeursvariant voor Solidair Oldenzaal is een coalitie samen met het CDA en de PvdA. Dit doet recht aan de verkiezingsuitslag en een gezonde verhouding tussen coalitie en oppositie (13-10).
Solidair Oldenzaal geeft aan dat vertrouwen een belangrijke rol speelt bij het goed kunnen besturen. Ze blikken hierbij ook terug naar de rol die Solidair Oldenzaal heeft vervuld nu ze vier jaar in de raad zitten. In het begin was dit moeizaam en was te merken dat er anders tegen een nieuwe partij werd aangekeken. Het was een periode van wennen en de afgelopen twee-en-half jaar is er een behoorlijke groei doorgemaakt. De uitslag van de verkiezingen is dusdanig dat ze hopen dat andere fracties hun het vertrouwen nu ook gunnen. Solidair Oldenzaal wil in het formatietraject ook niet al te veel kijken naar verschillen, maar vooral vanuit overeenkomsten.
Voorkeur bestuursmodel De fractie geeft aan op dit moment een voorkeur te hebben voor een klassiek coalitie-oppositie model. De politieke verhoudingen zijn dusdanig veranderd dat het niet wenselijk is om te experimenteren. Op basis van de ervaring van vier jaar geleden willen ze ook niet met een raadsprogramma werken. Het programma bleef uiteindelijk te abstract en weinig concreet en tastbaar. Het opstellen heeft veel tijd (8mnd) en energie gekost en daardoor kon het college ook niet goed starten. De fractie staat voor bestuurlijke vernieuwing en wil oude patronen doorbreken. Het gaat vaak al om kleine zaken, bijvoorbeeld het maken en openbaren van gespreksverslagen van bestuurlijke overleggen. Stabiliteit en bestuurbaarheid Stabiliteit komt voort uit een college dat goed met elkaar kan samenwerken. Gevoel en vertrouwen komt daarbij om de hoek kijken. Het zou goed zijn dat wethouders op portefeuilles zitten die kennis van zaken hebben. Dat draagt ook bij aan bestuurlijke continuïteit en dat scheelt frictie en onbegrip. Samenstelling college De fractie van Solidair Oldenzaal gaat uit van een college van 4 wethouders, waarbij zij er twee zouden leveren in een mogelijke coalitie. SO heeft ambtelijk navraag gedaan naar de mogelijkheden van een college met 3 of 4 wethouders.
Standpunten thema’s De standpunten van Solidair Oldenzaal per thema zijn in de bijlage bij dit verslag te lezen. Er zijn voor Solidair Oldenzaal geen absolute breekpunten, kunnen overal over in gesprek. Slot Er wordt afgesproken dat de informatie over de inhoudelijk thema’s wordt toegezonden aan de griffier. De informateur en griffier lichtten het vervolgproces toe.
Solidair Oldenzaal (SO) Lokale politieke partij info@solidairoldenzaal.nl www.solidairoldenzaal.nl
Standpunten per thema Communicatie en transparantie van het openbaar bestuur SO vindt dat er geen bijeenkomsten meer moeten plaatsvinden zonder dat de inwoner daar weet van heeft, zoals coalitie-overleggen, benen-op-tafel-sessies en bijpraatmomenten tussen fractievoorzitters en wethouders. Besluiten moeten navolgbaar en uitlegbaar zijn. Bij ontstane onrust en aantoonbare fouten is het houden van een evaluatie de standaard. Notulen van collegevergaderingen en bestuurlijke overleggen zijn de standaard en niet optioneel. Groeiambities naar 40.000 inwoners / Omgevingsvisie: De Oldenzaalse Position Paper verdient democratische legitimatie, waarbij de volksvertegenwoordiging een besluit moet nemen over de groeiambitie. De Position Paper is dus niet alleen een collegebevoegdheid. De omgevingsvisie moet duidelijkheid en perspectief bieden voor belanghebbenden. Geen 50/50 scenario’s. Er moeten keuzes gemaakt worden. De fractie is tegen het vastleggen van ambitie van groei naar 40.000 inwoners. Bezuinigingen op verenigingen SO vindt dat de bezuinigingen op verenigingen moeten worden teruggedraaid, vanwege het enorme belang dat verenigingen in Oldenzaal kennen voor de gemeenschap. Daarvoor moeten andere financiële keuzes gemaakt worden. Het innovatiefonds is structureel geld vervangen door incidenteel geld.
Lastenverlichting inwoners / Financiën Wij zien dat er mogelijkheden zijn en zelfs beloftes zijn gedaan om de OZB te verlagen. Dit kan de komende periode bewerkstelligd worden, met bijvoorbeeld een bestemmingsreserve ‘lastenverlichting inwoners en verenigingen’. Financiële overschotten bij de jaarrekening moeten terugvloeien naar de gemeenschap en niet in een Reserve gestopt worden. Het blijft gemeenschapsgeld. Toekomst Sociaal Plein in relatie tot L-vleugel Stadhuis Wij zagen liever dat er een volwaardig Sociaal Plein in de L-vleugel gerealiseerd kon worden, om zo ook het Huis van de Stad te kunnen zijn. Als er daarvoor nog ruimte is, dan zien we het besluit van verhuizing graag teruggedraaid, zodat de oude bieb getransformeerd kan worden naar woonruimte, het liefst kleine appartementen voor starters en/of senioren. Woningbouw Ons initiatiefvoorstel flexwoningen verdient opnieuw aandacht en ruimte. Daarnaast valt er nog resultaat te behalen bij inbreidingslocaties. Oldenzaal moet op zoek naar een samenwerking met een tweede woningbouwvereniging om zo kansrijke projecten in de stad ook haalbaar te maken voor sociale huur. IHP Zoveel als mogelijk de open-eind-financiering voorkomen. Dat betekent een betere risico-inschatting en hogere risico-posten. Ook kan er nog eens kritisch naar het BENG- en ENG-verhaal gekeken worden. 1 Dichtbij. Doordacht. Daadkrachtig.
Asielopvang Het algemene standpunt is dat SO geen voorstander is van een AZC, maar dit moet goed onderbouwd worden. Wij zien graag dat het college proactief de wensen en bedenkingen van de inwoner in kaart brengt, met daarbij ook gerichte locatie-onderzoeken. Op het moment dat er een aanwijzingsbesluit plaatsvindt, moet het college al met een passend antwoord komen. Gesprekken met de gemeenteraad over een AZC moeten in de openbaarheid gevoerd worden. Wijken (Sociale samenhang) We zien graag dat er meer werk wordt gemaakt van buurthuizen in het hart van de wijken. Ook jongerenwerkers / wijkondersteuners moeten de straat op om jeugd-problematiek beter in kaart te brengen. Wijken (Inrichting openbare ruimte) We willen graag af van het van bovenaf opgelegde STOMP-principe. Bij herinrichting van de openbare ruimte gaan de wensen van de inwoners over invulling van groen en parkeren vóór de wensen vanuit het Stadhuis. Participatie / Inspraak / beginspraak inwoners SO vindt dat er veel meer getoetst moet worden of besluiten wel draagvlak hebben. Dat kan laagdrempelig via de Stem van Oldenzaal, maar ook door als bestuur meer zelf de wijken in te gaan, gesprekken aan de keukentafel te hebben en dilemma’s en wensen te bespreken. Inwoners moeten zo vroeg mogelijk in het proces betrokken worden. Eerst de inwoners, dan pas de raad.
Sociaal domein / Preventie / Jeugd Preventie: We bezuinigingen niet op effectieve preventiegelden, zoals Twents Zilver. SO is in algemene zin voor de inzet van preventie, met o.a. meer jongerenwerkers / wijkondersteuners op straat. SO wil graag de jeugdproblematiek in Oldenzaal beter in kaart brengen. Veiligheid / Veiligheidsbeleving Belangrijk punt, met graag zoveel als mogelijk praktische oplossingen. Integraal werken Ja, heel belangrijk. Integraal werken hoort de standaard te zijn.
2 Dichtbij. Doordacht. Daadkrachtig.
Gespreksverslag Informateur – D66 Woensdag 25 maart 2026 Aanwezig: Barbara Kamphuis, Steven van Alfen (D66), Ellen Bergsma (Informateur), Coen Hartendorp (Griffie)
Inleiding De informateur schetst het doel van het gesprek en bespreekt de wijze van verslaglegging. Duiding verkiezingsuitslag D66 had gehoopt meer dan 1 zetel te halen en daarmee te profiteren van de landelijke trend. Wel zijn ze blij wederom een positie in de gemeenteraad te hebben. Ze zien dat de landelijke partijen stabiel zijn gebleven. De verschuiving zit hem bij de lokale partijen. In tegenstelling tot de landelijke trend zijn de lokale partijen niet in totaliteit gegroeid, er heeft een verschuiving plaatsgevonden naar een andere partij. Ze zien SO als een partij die dicht bij de mensen staat en meer participatie wil. De standpunten worden direct en zichtbaar geuit. Het is de verantwoordelijkheid van D66 om de komende periode goed samen te werken met de andere partijen, deze kritisch te volgen en om de sociaal liberale visie te geven op de onderwerpen. Daarbij voelen ze de verantwoordelijkheid om ook minderheden een stem te geven. Houding t.a.v. coalitie en oppositie D66 streeft niet naar rol in een coalitie, gelet op het zetelaantal ligt dit niet voor de hand. Ze staan wel open voor deelname. Zouden zij gevraagd worden, dan willen ze volwaardig meedraaien in een coalitie. De kernwaarden duurzaamheid en inclusiviteit (minderheden in alle vormen) moeten daarin dan een plek krijgen.
Rol in de oppositie wordt niet geambieerd, maar is wel een gevolg van de verkiezingsuitslag. Het is waardevol om de eigen kernwaarden ook in de oppositierol zichtbaar te maken. Dit kan door eigen initiatief of door het ondersteunen van inbreng van anderen. Samenwerking en coalitievorming D66 heeft met alle partijen raakvlakken. De verkiezingsprogramma’s liggen dicht bij elkaar. Partijen die het meest dichtbij D66 staan zijn GroenLinks en PvdA. Voor een eventueel te vormen coalitie is dat het CDA en Solidair Oldenzaal. D66 kan met alle partijen goed samenwerken, we hebben met meerdere partijen raakvlakken en stellen ons verbindend op, met inachtneming van de kernwaarden van D66. D66 ziet als voor de hand liggende coalitie: SO, CDA en PvdA. Dit komt voort uit het in balans zijn van een coalitie en oppositie. Deze optie ligt ook wat dichter bij D66 aangezien een optie met de VVD wat verder van D66 staat. CDA heeft daarnaast een goede wethouder waar eenieder tevreden over is. Mocht een college worden gevormd met geheel nieuwe wethouders ziet de partij hierin een grote uitdaging om binnen een korte termijn alles op de rit te krijgen. Gelet op de verkiezingsuitslag is het niet logisch dat de WG een rol in een nieuw college zou krijgen. Een college met Solidair Oldenzaal doet het meeste recht aan de verkiezingsuitslag.
D66 heeft op een groot aantal punten goed met deze partij kunnen samenwerken. Er zijn echter ook uitzonderingen als duurzaamheid/asielopvang. Solidair Oldenzaal heeft een uitdaging in het nakomen van de verkiezingsbeloften. De kiezer zal de partij beoordelen op haar handelen de komende vier jaar. De huidige twee raadsleden hebben zich wel bewezen door open te staan voor anderen en de samenwerking te zoeken. Ze krijgen daarbij het wantrouwen soms onterecht over zich heen. Onder de voorwaarde van volwaardig meedoen en dat inclusiviteit en duurzaamheid voldoende worden meegenomen zou D66 kunnen samenwerken met SO. Bij een deelname zijn openheid en
vertrouwen ook belangrijke aspecten. D66 wil graag wat toevoegen en niet als opvulling aan een college deelnemen. Dit was ook één van de punten waar SO ook om bekend staat. Voorkeur bestuursmodel D66 heeft een voorkeur voor een klassiek coalitie-oppositie model. Hier hebben we als Oldenzaal ervaring mee en er lijkt geen reden te zijn om te kiezen voor een ander model. Hierbij geldt een voorkeur voor een kleine meerderheid van een coalitie (12-13 zetels) ten opzichte van de oppositie. Hierdoor krijgt de oppositie meer ruimte. Ook moet een coalitieakkoord niet te dichtgetimmerd zijn. Stabiliteit en bestuurbaarheid Hierbij draait het erom dat de personen in een college een goed team kunnen vormen. Het aanwezig zijn van vertrouwen is essentieel. Daarbij is stabiliteit door het houden van de huidige wethouder belangrijk. De fractie staat positief tegenover het werken met wisselende meerderheden. Het is goed om op basis van de inhoud de samenwerking te zoeken. Samenstelling college Er bestaat een lichte voorkeur voor 3 wethouders, maar 4 wethouders kan ook als dat inhoudelijk de voorkeur heeft. Ook een deeltijd-wethouder behoort tot de mogelijkheden. Een wethouder zou in de komende periode de volgende kwaliteiten moeten hebben: eerlijkheid, openheid, toegankelijk, goed overzicht, daadkrachtig en goede contacten met de ambtenaren. Tevens communicatief vaardig.
Overige thema’s die belangrijk zijn voor D66. Voor de fractie van D66 zijn de volgende thema’s ook van belang voor de aankomende bestuursperiode: - Energietransitie (waar de keuze komt: energieneutraal, afhankelijkheid van fossiele brandstof verminderen), - Duurzaamheid, - Juiste bedrijvigheid voor Oldenzaal (arbeidsplaatsen per hectare, voor Oldenzaalse inwoner). Standpunten thema’s D66 heeft haar standpunten per thema aangeleverd in een aparte bijlage welke onderdeel uitmaakt van dit verslag. Tijdens het gesprek zijn op de volgende thema’s aanvullende opmerkingen geplaatst: Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) in relatie tot BENG / ENG; ENG bouwen vraagt een hogere investering maar is in de huidige situatie ook snel terugverdient. Wijken (sociale samenhang en inrichting openbare ruimte); Een extra wijkcentrum (per wijk) is geen doel op zich. Er moet wel genoeg draagvlak onder liggen. Participatie / inspraak / beginspraak inwoners; De partij is geen voorstander van een referendum of een burgerberaad. Onder meer door de behoudendheid van inwoners. Veiligheid / Veiligheidsbeleving; Dit betreft ook de aanpak van huiselijk geweld en bij de inrichting van de openbare ruimte ook aandacht hebben voor de veiligheidsbeleving. Slot D66 is zich bewust van het feit dat Solidair Oldenzaal anders tegenover bijvoorbeeld Duurzaamheid en klimaatadaptatie staat.
Dit is een zorgpunt omdat er nu een aantal zaken in gang zijn gezet, ook bijvoorbeeld met groen, waterberging en warmte. Hier moeten we ook met de blik naar kijken van financiële zekerheid voor de lange termijn. D66 benoemt geen breekpunten. Wanneer er een gesprek volgt kunnen punten op inhoud besproken worden.
Opdracht aan informateur - raadsperiode 2026-2030 De fractie van Solidair Oldenzaal i.o. geeft, na het duidingsdebat van 21 maart 2026 te hebben gevoerd, de informateur, mevrouw Ellen Bergsma, voor de raadsperiode 2026-2030 de volgende opdracht. 1. Verkennen hoe alle partijen aankijken tegen de volgende thema’s: a. Communicatie en transparantie van het openbaar bestuur; Besluiten en beleid worden tijdig en voor iedereen begrijpelijk gecommuniceerd. De gemeente kan verantwoording afleggen over genomen besluiten doordat belangen zorgvuldig zijn afgewogen. b. Groeiambitie naar 40.000 inwoners / Omgevingsvisie; Groei naar een bepaald aantal inwoners is geen doel op zich, we willen ons wel als doel stellen om jonge mensen te behouden en aan te trekken om de negatieve gevolgen van vergrijzing te verminderen. c. Bezuinigingen op verenigingen; Niemand wil bezuinigen op verenigingen, deze zijn de ziel van onze stad. Verenigingen met een duidelijk maatschappelijk doel en preventieve functie, zoals SAVO en OTDIB moeten behouden blijven zolang daar binnen de vereniging draagvlak voor is. Voor verenigingen waar er meer dan 1 van zijn, zoals veel sportverenigingen en carnavalsverenigingen is het in stand houden van een vereniging geen doel op zich.
Als gemeente mag je de ambi e hebben om een financieel gezond verenigingsleven na te streven waarbij verenigingen ook verantwoordelijkheid hebben om de eerste (contribu e) en tweede geldstroom (sponsorgelden) op orde te houden. d. Lastenverlichting inwoners / Financiën; Lastenverlichting voor alle inwoners is geen doel op zich, lastenverlichting voor minderbedeelden wel. Streven naar een deugdelijke financiële situatie. e. Toekomst Sociaal Plein in relatie tot invulling L-vleugel Stadhuis; D66 is altijd tegen een verhuizing van het Sociaal Plein geweest. De L-vleugel met een aparte ingang heeft onze voorkeur. Alleen wanneer de L-vleugel niet voldoet aan de eisen vanuit het Sociaal Plein kan een andere locatie, zoals de oude bibliotheek overwogen worden. f. Woningbouw; Inzetten op snelle mogelijkheden; woningsplitsen, woningdelen, optoppen, flexwoningen. Extra aandacht voor betaalbare woningen voor starters en senioren en hoogbouw waar dat past bij de omgeving. g. Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) in relatie tot BENG / ENG;
Wij zijn voorstander van energieneutraal en circulair bouwen, dat geldt ook voor onderwijsgebouwen. h. Asielopvang; Zo snel mogelijk aan de slag met de wettelijke verplichting vanuit de spreidingswet. Het is belangrijk dat we inwoners mee laten bepalen op welke manier we dat doen, om te voorkomen dat we te maken krijgen met bestuurlijke dwang vanuit Den Haag. We kunnen leren van succesverhalen van andere gemeenten. i.
Wijken (sociale samenhang en inrichting openbare ruimte);
Wij willen wijken waarin de openbare ruimte uitnodigt om te bewegen en te sporten. We willen buurtinitiatieven ondersteunen om samen te komen en hiervoor mogelijkheden creëren in de openbare ruimte, zoals meer bankjes in centra, parkjes en speeltuintjes. j.
Participatie / inspraak / beginspraak inwoners;
Inwoners vanaf het begin betrekken bij besluitvormingsprocessen, bij par cipa e wel een duidelijk verwach ngspatroon aangeven. k. Sociaal domein / preventie / Jeugd; D66 Oldenzaal is van mening dat op preven e niet mag worden bezuinigd. Voor de jeugd, voor volwassenen, voor financieel minder draagkrach gen en ouderen zijn preven eve ac viteiten nodig om later ongewenste (zorg)uitgaven te voorkomen. l.
Veiligheid / Veiligheidsbeleving;
Om in vrijheid te leven is veiligheid een basisbehoefte. Veiligheid om te mogen zijn wie je bent en om veilig te zijn in je eigen woning en op straat. m. Integraal werken. Integraal werken is belangrijk, ook visies moeten op elkaar aansluiten. 2. Verkennen welke andere thema’s voor partijen belangrijk zijn. Energietransitie, ook in het kader van energiezekerheid. Duurzaamheid; klimaatbestendig maken van de stad. Juiste bedrijvigheid.
Gespreksverslag Informateur – VVD Dinsdag 25 maart 2026 Aanwezig: Yalmar Mekelenkamp, Noes Nevels-ter Brake (VVD), Ellen Bergsma (Informateur), Coen Hartendorp (Griffie)
De Oldenzaalse VVD heeft voorafgaand aan het gesprek een bijlage toegestuurd aan de informateur. Deze bijlage is eveneens toegevoegd aan dit gespreksverslag. Op meerdere punten wordt in dit verslag naar deze bijlage verwezen. Duiding verkiezingsuitslag Uit de verkiezingsuitslag leidt de VVD af dat inwoners van Oldenzaal enerzijds behoefte hebben aan vernieuwing en verandering, en anderzijds waarde hechten aan bestuurlijke continuïteit. De VVD constateert dat zij, ten opzichte van vier jaar geleden, een sterker mandaat heeft gekregen. De kiezer spreekt daarmee het vertrouwen uit om door te gaan op de ingeslagen weg. Tegelijkertijd is het signaal duidelijk dat vernieuwing noodzakelijk is. Dit vraagt om meer transparantie, beter luisteren naar inwoners en het actief ophalen van signalen uit de samenleving, evenals aandacht voor personele vernieuwing. De VVD ziet daarnaast bevestigd dat het nemen van bestuurlijke verantwoordelijkheid wordt gewaardeerd. Zowel VVD als CDA zijn hiervoor beloond. De VVD is dan ook bereid om de komende vier jaar opnieuw verantwoordelijkheid te dragen, in lijn met de verkiezingsuitslag. De huidige coalitieomvang van 17 zetels wordt door de VVD als te groot beschouwd. Dit maakt het voor coalitiepartijen lastig om een eigen koers te varen. Een coalitie van 13 zetels wordt daarentegen als kwetsbaar gezien.
Een coalitie met de PvdA wordt niet uitgesloten, maar hierbij bestaat het risico van een fusie met GroenLinks, ingegeven door landelijke ontwikkelingen. Dit brengt onzekerheid met zich mee ten aanzien van de bestuurlijke continuïteit. Ook de nieuwe fractie van Solidair Oldenzaal kan een risico zijn, zeker in combinatie met een krappe meerderheid. De VVD hecht daarom sterk aan stabiel en bestendig bestuur, in het belang van de inwoners en de uitdagingen die voor liggen. Een coalitie van circa 15 zetels wordt gezien als stabiel en tegelijkertijd compacter dan de huidige situatie. Indien de VVD deelneemt aan een college met Solidair Oldenzaal, zullen er ten minste twee nieuwe wethouders zijn. In dat geval acht de VVD het wenselijk om, met het oog op continuïteit, ten minste één zittende wethouder te behouden. Bij een keuze voor een coalitie met minder zetels moeten de risico’s goed in kaart gebracht worden en de continuïteit van het bestuur gewaarborgd zijn. Houding t.a.v. coalitie en oppositie De VVD streeft naar deelname aan de coalitie, met als voorkeursvariant een samenwerking met Solidair Oldenzaal en CDA. Andere combinaties worden echter niet uitgesloten. De belangrijkste voorwaarde is een solide basis van vertrouwen en samenwerking, waarbij heldere communicatie en het principe ‘afspraak is afspraak’ centraal staan.
Van alle betrokken partijen wordt verwacht dat zij bereid zijn compromissen te sluiten en zich daaraan te houden, ook wanneer dit betekent dat er concessies moeten worden gedaan gedurende de bestuursperiode. De VVD hanteert geen absolute breekpunten. Indien echter blijkt dat partijen inhoudelijk te ver uit elkaar liggen of dat het onderlinge vertrouwen ontbreekt, acht de VVD het noodzakelijk om afstand te nemen. Ook een rol in de oppositie wordt door de VVD als waardevol beschouwd. In dat geval zal de fractie constructief blijven meedenken vanuit de VVD-principes, maar wel met een kritische houding. Samenwerking en coalitievorming De te vormen coalitie dient recht te doen aan de verkiezingsuitslag. De programma’s van verschillende partijen vertonen inhoudelijke overlap. Zowel Solidair Oldenzaal als CDA staan inhoudelijk dicht bij de VVD.
De VVD verwacht goed te kunnen samenwerken met Solidair Oldenzaal, mede op basis van de samenwerking in de afgelopen periode. Ook is er vertrouwen in de nieuwe CDA-fractie. Een goede onderlinge relatie wordt gezien als essentieel voor goed bestuur. Een samenwerking met GroenLinks ligt minder voor de hand, gezien de inhoudelijke afstand. Met PvdA, WG en D66 is de samenwerking minder natuurlijk. Hoewel samenwerking met WG niet wordt uitgesloten, acht de VVD dit minder passend bij de verkiezingsuitslag. De VVD heeft vertrouwen in het vormen van een coalitie met Solidair Oldenzaal. Gelet op de uitslag van de verkiezingen moet er ook samengewerkt worden met SO. Een aandachtspunt is opleiden van nieuwe raadsleden en bestuurders én elkaar meenemen. De nieuwe fractie van Solidair Oldenzaal is niet zo nieuw als vier jaar geleden. Deze mensen krijgen nu ook bagage mee die er vier jaar geleden nog niet was. Voorkeur bestuursmodel De VVD geeft de voorkeur aan een klassiek coalitie-oppositie model, waarbij wel actief wordt geluisterd naar de oppositie. Dit kan onder meer door oppositiepartijen te betrekken bij de totstandkoming van het coalitieprogramma en bij relevante onderwerpen gedurende de bestuursperiode. De VVD verwacht dat de oppositie deze rol ook actief oppakt.
Een raadsprogramma geniet geen voorkeur, aangezien dit in de afgelopen periode in Oldenzaal onvoldoende heeft gefunctioneerd. Een zakencollege wordt eveneens als minder wenselijk beschouwd, mede vanwege de beperkte aantrekkelijkheid voor geschikte bestuurders voor een periode van maximaal vier jaar. Stabiliteit en bestuurbaarheid Een stabiel bestuur neemt verantwoordelijkheid en handelt in het belang van Oldenzaal, ook wanneer dit betekent dat moeilijke keuzes en boodschappen noodzakelijk zijn. Samenwerking met oppositiepartijen en het werken met wisselende meerderheden wordt niet uitgesloten. Voorwaarde is wel dat dit plaatsvindt op basis van duidelijke afspraken binnen de coalitie. Zwabberbeleid is geen duidelijk signaal naar de inwoners, die hebben recht op duidelijkheid. Dit betekent niet dat je niet kunt terugkomen op beslissingen maar dat je elkaar wel moet kunnen steunen in het nemen van deze beslissingen. Samenstelling college De VVD is voorstander van een compact college van B&W, bestaande uit drie wethouders en een burgemeester die eventueel aanvullende dossiers oppakt. De omvang van het college hangt samen met de beschikbare ambtelijke capaciteit. Een groter college leidt doorgaans tot meer ambities en plannen, wat de druk op de ambtelijke organisatie verhoogt. De VVD geeft de voorkeur aan realistische ambities die uitvoerbaar zijn binnen de beschikbare capaciteit.
Bestuurders in de nieuwe periode moeten communicatief vaardig zijn en kunnen opereren namens de gehele raad, en ook makkelijk de verbinding kunnen maken met de hele raad. Ze moeten boven het partijbelang kunnen uitstijgen. Standpunten thema’s De inhoudelijke standpunten van de VVD zijn opgenomen in de bijlage. In beginsel zijn alle onderwerpen bespreekbaar, met de daarin genoemde nuances. Aanvullend worden de volgende punten benadrukt: Groeiambitie naar 40.000 inwoners / Omgevingsvisie; De groeiambitie naar 40.000 inwoners is geen doel op zich. Er zal gekeken moeten worden welke voorzieningen in stand gehouden kunnen worden bij onze huidige inwoners en de mix hiervan. Participatie in dit traject is van belang. Ga het gesprek met de buurgemeenten en inwoners aan en leg uit wat de impact is van de verschillende opties. Wat betreft de VVD wordt hierover geen referendum georganiseerd omdat de uitslag hiervan niet ergens aan gekoppeld kan worden en het getal geen doel op zich is. De omgevingsvisie is zeer complex. Een bruisende stad kan niet alleen uit oudere inwoners bestaan en je kunt ze ook niet wegsturen, hoe kun je dan toch bruisend zijn en blijven zonder groei?
Wijken (sociale samenhang en inrichting openbare ruimte); Mogelijk moet in een nieuw college en portefeuillehouder wijken komen die vraag gestuurd gaat werken. Veiligheid / Veiligheidsbeleving. Voor de VVD een belangrijk thema wat snel opgepakt moet worden.
Naast de thema’s die staan genoemd in de opdracht aan de informateur heeft de VVD in de bijlage ook een aantal andere thema’s genoemd die voor de partij belangrijk zijn. De volgende onderwerpen worden in de bijlage verder toegelicht: Ambtelijke organisatie Economische ontwikkeling (investeren in de binnenstad /regeldruk verlagen) Netcongestie Afval Energievoorziening voor de toekomst Integratie Parkeren Slot De VVD wil vanuit een constructieve relatie onderzoeken hoe partijen elkaar kunnen vinden. Inhoudelijk ziet de partij voldoende aanknopingspunten en verwacht zij geen onoverkomelijke knelpunten. De fractie staat open voor het gesprek.
Geachte mevrouw Bergsma, In een tijd waarin belangrijke keuzes richting geven aan de toekomst van Oldenzaal, hecht de fractie i.o. van de Oldenzaalse VVD eraan om op een zorgvuldige, constructieve en verantwoordelijke wijze bij te dragen aan het informatieproces. Met de inbreng in deze brief bieden wij u onze visie op de onderwerpen en vragen zoals die in uw opdrachtbeschrijving staan vermeld. Hierbij geven wij ook onze uitgangspunten en prioriteiten aan ten behoeve van ons gesprek. De Oldenzaalse VVD staat voor een daadkrachtig en stabiel bestuur dat duidelijke keuzes maakt en verantwoordelijkheid neemt. Dit doen wij met oog voor de toekomst van ons zo dierbare Oldenzaal. Wij vinden het daarbij van belang dat ambities realistisch zijn en worden vertaald naar concrete, uitvoerbare resultaten voor inwoners, verengingen en ondernemers. Graag lichten wij onze uitgangspunten en voorstellen nader toe tijdens het gesprek. Wij wensen u veel succes bij de uitvoering van uw opdracht en zien uit naar een zorgvuldig en voortvarend vervolg van het proces. Met vriendelijke groet, Yalmar Mekelenkamp Lijsttrekker de Oldenzaalse VVD
1
Verkenning welke stabiele meerderheidscoalities, met deelname van Solidair Oldenzaal als grootste partij, te realiseren zijn. Met waardering voor alle partijen die aan de gesprekken deelnemen en met respect voor het signaal dat de kiezer heeft afgegeven kijken wij als Oldenzaalse VVD uit naar een constructieve vervolgfase. Als Oldenzaalse VVD staan wij klaar om verantwoordelijkheid te nemen in een stabiele meerderheidscoalitie samen met (onder andere) de fractie i.o. van Solidair Oldenzaal. Om recht te doen aan de verkiezingsuitslag én tegelijkertijd continuïteit van bestuur te kunnen waarborgen heeft onze voorkeur een coalitie van SO-CDA-VVD. In onze ogen doet dit het meest recht aan de verkiezingsuitslag, omdat naast SO als grootste winnaar, het CDA en de VVD procentueel het meest gegroeid zijn. De boodschap die de kiezer ons gegeven heeft bestaat enerzijds uit een wens tot verandering en anderzijds bestuurlijke continuïteit. Dit moet ons inziens terugkomen in de vorming van de coalitie. Andere combinaties van coalities waar Solidiar Oldenzaal en de VVD onderdeel van uitmaken sluiten wij niet uit en lichten wij graag toe in het gesprek. Wat de Oldenzaalse VVD betreft kiezen we voor een klassieke coalitieoppositie verdeling, waarbij we zo goed als mogelijk rekening houden met de wensen van de oppositie.
Dit zou bijvoorbeeld kunnen terugkomen in het betrekken van oppositiepartijen bij het kenbaar maken van wensen en/of bedenkingen bij de kadernota of de begroting. In 2022 is gekozen voor een raadsbreed programma. Voor de komende periode geven wij de voorkeur aan een andere werkwijze, mede omdat het raadslieden programma onvoldoende tot uiting is gekomen in de laatste 4 jaren. Het is wel mogelijk om eventuele speerpunten vanuit andere partijen dan coalitiepartijen op te nemen in het
2
coalitieprogramma als dit door de coalitie gedragen wordt. Inbreng lijkt ons in ieder geval mogelijk. Voor ons zijn er geen absolute breekpunten. We zien de formatiefase als een proces waarin partijen elkaar ruimte geven en samen zoeken naar overeenkomsten die voor iedereen werkbaar zijn. Hierbij zullen alle onderhandelende partijen water bij de wijn moeten doen. Als een van de partijen hier niet toe bereid is, dan lijkt het ons evident dat dit geen goede basis is voor de formatie. Wij kijken niet afwijzend aan tegen wisselende meerderheden in de raad (ook als dat betekent dat een van de coalitiepartijen geen onderdeel uitmaakt van deze meerderheid). Als Oldenzaalse VVD zijn wij voorstander van een ingekrompen college van B&W, met 3 wethouders én een burgemeester. Dit wijst ons er tevens op dat wij verstandig met de beschikbare financiën, tijd en capaciteit in het stadhuis moeten omgaan. Hiervoor hebben wij een kandidaat-wethouder bereid gevonden, deze persoon heeft de unanieme steun van onze fractie.
3
Verkennen hoe alle partijen aankijken tegen de volgende thema’s: 1. Communicatie en transparantie van het openbaar bestuur; Alles valt of staat bij goede communicatie vanuit het openbaar bestuur. Wat ons betreft zijn hier kansen die beter benut moeten worden. Het liefst communiceren wij zo proactief en transparant mogelijk. Voor alle communicatie vanuit/naar de gemeente moet inzichtelijk zijn wat ermee gebeurt en of deze volgens gestelde doelen wordt afgehandeld. 2. Groeiambitie naar 40.000 inwoners / Omgevingsvisie; Het groeien naar 40.000 inwoners is wat ons betreft nog steeds geen doel, maar een manier waarop wij onze stad leefbaar kunnen houden door een gezonde mix van jong en oud. Wij willen een bruisende stad zijn en blijven met een bloeiend verenigingsleven, goede ondernemers en goede voorzieningen. Momenteel zien wij een tendens van vergrijzing, resulterend op lange termijn in bijvoorbeeld een lagere participatie bij het verenigingsleven, teruglopende ledenaantallen en hogere zorgkosten (via de WMO en andere voorzieningen). Hierdoor komt de bruisende stad die wij willen behouden op gespannen voet te staan met het vasthouden aan het huidige inwoneraantal. Daarom zullen wij als stad bij het opstellen van onze groeiambitie goed moeten kijken wat er nodig is om Oldenzaal op lange termijn vitaal te houden.
Hierbij moeten we keuzes maken over welke doelgroepen we aan ons willen binden, welke (aanvullende) voorzieningen we hiervoor nodig hebben, en hoe we het Oldenzaalse DNA willen behouden, waarvoor we jonge(re) inwoners hard nodig hebben. Vanzelfsprekend kunnen we hiermee de jongeren blijven behouden.
De omgevingsvisie is iets wat wettelijk vastgesteld is, dit moeten wij als stad hebben. De uitwerking van het behouden van de bruisende stad (inclusief benodigde voorzieningen) is een belangrijk uitgangspunt voor de omgevingsvisie. De omgevingsvisie moet helder en transparant worden gepresenteerd aan onze inwoners en buurgemeenten. Hiervoor zijn ook al
4
stappen gezet door het verzorgen van inloopavonden. De informatie die daaruit komt moet meegenomen worden in dit proces (goede participatie).
3. Bezuinigingen op verenigingen; De afgelopen jaren zijn deze bezuinigingen doorgevoerd omdat er op dat moment geen alternatieve structurele dekking was voor deze lasten op lange termijn. Idealiter draaien we deze bezuinigingen terug, mits daar een duurzame financiële basis voor kan worden gevonden die niet leunt op een verhoging van de OZB De dekking voor een aantal bezuinigingen, zoals de subsidies van OTDIB en SAVO zouden wat ons betreft gezocht moeten worden binnen het preventieve veld. Dit vanwege de overlap met de werkzaamheden die Impuls/Wijkracht verrichten. Bovendien zal er nogmaals met alle verenigingen (ook de verenigingen die zich niet gemeld hebben) het gesprek aan moeten worden gegaan. In dit gesprek moet wat ons betreft naar voren komen hoe de structurele lasten kunnen worden verlaagd door de inzet van het innovatiefonds of vanuit de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed.
4. Lastenverlichting inwoners / Financiën; Als Oldenzaalse VVD staan wij voor bestendig financieel beleid. Wij willen geen keuzes maken waarvan op voorhand bekend is dat die op termijn negatief uitpakken voor de portemonnee van alle Oldenzalers. Als gemeenteraad moeten wij namelijk verstandig omgaan met de middelen die de Oldenzaalse inwoners ons ter beschikking geven. Hierbij willen we niet alleen kijken naar de hoogte van de investeringen die er gedaan moeten worden, maar ook naar de kapitaal- en exploitatielasten (soms zorgt een initieel hogere investering voor lagere kosten op de lange termijn). Zuinig omgaan met de middelen van Oldenzaalse inwoners is ook waarmaken wat je belooft, en als dat niet zo is moet het geld terugvloeien 5
naar de Oldenzaalse inwoners. Daarom willen wij graag inzetten op een OZB compensatiefonds (dat gebruikt kan worden om stijgingen in de OZB te compenseren voor alle inwoners, verenigingen en ondernemers). Tot slot pleiten wij voor kritisch kijken naar onze afvalstoffen- en rioolheffing, zodat deze niet onevenredig bij inwoners belandt. De combinatie van de huidige mate van vervuiling en de verandering van de compensatieregeling in de komende jaren kan ertoe leiden dat onze inwoners worden geconfronteerd met een ongewenste en oneerlijke lastenverzwaring.
5. Toekomst Sociaal Plein in relatie tot invulling L-vleugel Stadhuis; Voor ons is het gebouw waar het Sociaal Plein gevestigd is slechts een middel om het doel (inwoners met een hulpvraag zo goed mogelijk helpen én bevorderen van het integraal werken) te bewerkstelligen. Gezien de recente kostenontwikkelingen bij de huisvesting van het Sociaal Plein in Ganzenmarkt 11 beschouwen wij de L-vleugel van het Stadhuis als een mogelijke alternatieve locatie. In het deel wat overblijft zien wij mogelijkheden
voor
aanvullende
invulling,
bijvoorbeeld
met
maatschappelijke doelstellingen en startende ondernemers.
6. Woningbouw; We zullen de komende jaren werk moeten maken van versnelling van woningbouw. Wat ons betreft begint dit bij verminderen van regeldruk en een ‘ja, mits houding’ in plaats van een ‘nee, tenzij’. Afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden in de aan te trekken doelgroepen voor de stad zal de woonprogrammering moeten worden aangescherpt. Wij willen focussen op een- en tweepersoonshuishoudens waarbij we woningen zo flexibel mogelijk inzetten. Samen onderzoeken we graag hoe we tot een evenwichtige mix van koop- en (sociale) huurwoningen komen, verspreid over de wijken.
6
Wij pleiten voor het opstellen van een combinatie van een huisvestings- en leegstandsverordening om het bestaande woon potentieel zo goed mogelijk te benutten. Hierdoor krijgen wij als gemeente meer regie op de Oldenzaalse woningmarkt. Door creatieve oplossingen als woningen splitsen, kamerbewoning en het versnellen van het herbestemmen van leegstaande panden tot woningen zien wij voldoende mogelijkheid om de komende jaren te bouwen zonder de gemeentegrens over te hoeven. Hoogbouw is wat ons betreft daarbij alleen een optie indien het past binnen de omgeving én het straatbeeld. Tegelijkertijd zien wij geen toekomst in het bouwen net over de grens van de stad. Dergelijke initiatieven hebben vaak tot gevolg dat er wel een beroep gedaan wordt op onze voorzieningen, terwijl wij niet de lusten ervaren. Onze voorkeur gaat uit naar inbreiding over uitbreiding. Gezien de recente signalen die binnenkomen bij ons over de financiële situatie van WBO wonen, lijkt het ons ook op het gebied van sociale én middenhuur verstandig om oriënterende gesprekken te starten met een tweede woningbouwcorporatie.
Ten slotte zal betaalbaar wonen voor iedereen mogelijk moeten blijven, hierbij moeten we niet alleen kijken naar de aanschaf/huren van een woning, maar ook naar de kosten om deze te bewonen (rekening houdende met de OZB en de uitgaven voor verwarming en verlichting).
7. Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) in relatie tot BENG / ENG; Het belangrijkste voor ons is dat er goed onderwijs gegeven kan worden in een passend gebouw. Hiervoor zullen we de komende jaren veel moeten investeren, wij willen dat gebouwen zo goed mogelijk ingezet kunnen worden (onder andere door de panden in de avonduren beschikbaar te stellen aan bijvoorbeeld verenigingen/stichtingen). BENG is wettelijk 7
verplicht, daar moeten we aan voldoen. Gezien de investeringsopgave die voor ons ligt zijn we terughoudend in ENG bouwen. Dit moeten we wat ons betreft per schoolgebouw gaan bekijken. Ook willen wij graag de mogelijkheid tot het plaatsen van batterij-oplossingen bij scholen verkennen, zodat we geen onnodige investeringen hoeven te doen in de verzwaring van het net.
8. Asielopvang; Wij zijn hier heel duidelijk in, we gaan niet op eigen initiatief een AZC in Oldenzaal vestigen. Daarom willen wij in gesprek blijven met omliggende gemeenten hoe we gezamenlijk aan de (asiel)opgave kunnen voldoen. Mochten wij een aanwijsbesluit van het COA ontvangen, dan realiseren wij ons dat de gemeente geen beslissingsruimte meer heeft binnen het proces. Daarom zullen wij goed moeten communiceren met de inwoners. Wij lichten dit punt graag verder toe tijdens ons gesprek.
9. Wijken (sociale samenhang en inrichting openbare ruimte); Als Oldenzaalse VVD moedigen wij initiatief vanuit de wijk aan. Inwoners die goede ideeën hebben en daarvoor hulp vanuit de gemeente nodig hebben moeten wij faciliteren. Om de sociale samenhang te bevorderen staan wij niet afwijzend tegenover de opening van nieuwe buurtcentra. Idealiter sluiten we aan bij initiatieven die in de wijk zelf leven en gewenst worden. Daarom werken we graag vraaggestuurd. Wat ons betreft kijken we bij deze locaties naar een combinatie met andere functies. Bijvoorbeeld (dag)horeca, om het op lange termijn rendabel te krijgen en te houden.
10. Participatie / inspraak / beginspraak inwoners; We vinden het belangrijk dat betrokkenen op een passende manier kunnen deelnemen aan het proces. Daarom willen we duidelijk aangegeven waar en wanneer participatie mogelijk is, zodat iedereen weet hoe en wanneer 8
zij kunnen meedenken. Daarbij zullen we actief en zorgvuldig moeten handelen, zoals het in de Omgevingswet is vastgelegd. Om transparant en betrouwbaar te zijn zullen we hier een strakke lijn in moeten hanteren.
We zetten actief in op participatie en vinden het belangrijk om vooraf duidelijk te maken waarover inwoners wél en niet kunnen meedenken. Door helder uit te leggen waarom bepaalde onderwerpen openstaan voor gesprek en andere niet, ontstaat transparantie en vertrouwen. Meer participatie leidt niet automatisch tot betere besluiten; de kwaliteit begint bij duidelijke kaders en een scherpe, begrijpelijke vraagstelling.
11. Sociaal domein / preventie; Qua kosten omvat het sociaal domein het grootste gedeelte van de gemeentelijke begroting. We moeten samen scherp blijven kijken wat we doen voor welke doelgroep en in hoeverre we dit geld doelmatig uitgeven. Wat ons betreft hoeven we niet minder geld uit te geven, wel willen we met hetzelfde geld meer waarde voor onze inwoners realiseren. Dit vereist ook een andere (integrale) manier van werken. Hierbij zien wij de motie van de fracties van de PvdA/VVD over het werken met 1 centrale aanbieder (de populatiebekostiging) als leidraad.
Op het gebied van preventie vermoeden we dat er nog steeds sprake is van veel dubbelingen. Daarom willen wij heel graag in kaart hebben welke uitgaven we doen op preventief vlak, voor welke doelgroep en met welk doel. Zodra we dit weten kunnen we beter geïnformeerde keuzes maken over wat we wel en niet moeten doen. Zodra we dit in kaart hebben zien wij verdere mogelijkheden in samenwerking met (sport)verenigingen.
9
12. Veiligheid/Veiligheidsbeleving; Goed wonen in Oldenzaal betekent ook; je veilig en vertrouwd voelen in de hele stad. Ons bereiken veel signalen van inwoners die overlast ervaren en zich onveilig voelen. Daarom zullen wij de komende jaren aanvullende aandacht moeten hebben voor de veiligheidsbeleving van onze inwoners. Wij moeten deze structureel verhogen door gericht beleid op te stellen, dit te combineren met gerichte verbeteringen (verlichting, open zichtlijnen en passend cameratoezicht) én de vergroting van bewustwording onder inwoners meten. Dit betekent spoedige uitvoering van de motie ‘Veilig en vertrouwd in iedere wijk’.
Daarnaast moeten we ervoor zorgen dat signalen frequenter afgegeven worden, de drempel zal zo laag mogelijk moeten zijn, en dat deze structureel opgepakt worden door de politie in samenwerking met BOA’s, jongerenwerkers, ouders en andere betrokkenen (zoals voorbeeld ZuidBerghuizen).
13. Jeugd; De jeugd is de toekomst; wij willen ieder kind de kansen geven om zich optimaal te ontwikkelen. Dit betekent wat ons betreft toegang tot goed onderwijs en sport, cultuur en verenigingen. Hierdoor kunnen we iedereen dezelfde kansen geven. Daarnaast moeten we inzetten op gerichtere preventie; het vroegtijdig signaleren van problemen en het bieden van laagdrempelige hulp. Daarnaast willen we meer aandacht hebben voor de mentale en fysieke weerbaarheid van jongeren. En daarbij op een duidelijke én respectvolle manier richting kunnen geven waar dat nodig is.
De combinatie van inzetten op transformatie van het sociaal domein naar 1 centrale aanbieder en inzetten op betere laagdrempelige ondersteuning geeft ons het gevoel dat we deze doelen kunnen bereiken.
10
14. Integraal werken. Eerder toegelicht.
11
Verkennen welke andere thema’s voor partijen belangrijk zijn. 1. Ambtelijke organisatie; Voor ons is de toekomstbestendigheid van de ambtelijke organisatie een heikel punt. Hierbij moeten we kijken naar het verschil tussen ambitie en wettelijke verplichtingen. Heel concreet zouden wij in kaart willen laten brengen: • Wat moeten we? We willen inzichtelijk maken welke wettelijke taken de gemeente verplicht moet uitvoeren en hoeveel formatie daarvoor nodig is. Dit vormt de basis van wat minimaal georganiseerd moet zijn. •
Wat
doen
we?
Daarnaast
brengen
we
in
kaart
welke
werkzaamheden de gemeente nu extra doet bovenopde wettelijke taken. Daarbij maken we onderscheid tussen wat echt noodzakelijk is en wat vooral wenselijk is. • Wat kunnen we? Op basis hiervan bepalen we welke keuzes de raad kan maken en hoeveel ambtelijke capaciteit overblijft voor politieke ambities. Ook willen we dat de organisatie integraler, consistenter en zakelijker werkt, en zich kan aanpassen aan een snel veranderende omgeving.Wat is onze wettelijke taak en hoeveel formatie kost deze wettelijke taak ons? • Wat is de voortgang op de lopende moties? Daarnaast moet de gemeente veel integraler werken, er mag geen verschil zitten tussen beleid (bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid van vastgoed). In combinatie met een zakelijker instelling denken wij dat hier winst te behalen valt.
Tenslotte de ambtelijke organisatie van de toekomst. De wereld om ons heen verandert, dus de ambtelijke organisatie zal hierin mee moeten kunnen en willen.
12
2. Economische ontwikkeling (investeren in binnenstad/verminderen regeldruk); De afgelopen jaren hebben we fors geïnvesteerd in onze binnenstad, met aantoonbare resultaten. Ook de komende jaren willen we deze lijn doorzetten en verder versterken. Voor de Oldenzaalse VVD staat daarbij voorop dat we ruimte bieden aan nieuwe ideeën, initiatieven en evenementen – denk bijvoorbeeld aan succesvolle initiatieven zoals het Huttenkloas-jaar. Door onze stad actief te promoten en levendig te houden, vergroten we de aantrekkingskracht van Oldenzaal en geven we een impuls aan onze lokale economie. Daarbij vinden wij het wel belangrijk dat vooraf een heldere afweging wordt gemaakt: welke taken worden uitgevoerd en welke vergoeding staat daar tegenover. Voor de rest willen de binnenstad blijven doorontwikkelen, door het Singelpark door te trekken.
Daarnaast willen wij het ondernemende in alle Oldenzalers versterken. Hiervoor willen we graag een integrale taakstelling voor de komende jaren om de regeldruk te verminderen. 3. Netcongestie; Een van de grootste uitdagingen voor de komende jaren is wat ons betreft de netcongestie. Daarom willen wij kijken hoe we lokale oplossingen (zoals capaciteitsdeling, peak shaving en slimme batterij opslag) meer kunnen inzetten om te voorkomen dat Oldenzaal stil komt te staan. Hiermee kunnen we zowel op het gebied van woningbouw als economische ontwikkeling stappen blijven zetten.
4. Afval; Zoals eerder aangegeven (bij het kopje betaalbaarheid) willen wij praten over de afvalstoffenheffing van de toekomst. Hoe gaan we dit op lange 13
termijn eerlijk en doelmatig houden. Daarnaast krijgen we natuurlijk een nieuwe verwerker van onze afvalstromen én moeten we voldoen aan de wettelijke doelstelling. Hierbij moeten we ook een aantal keuzes maken over de inzamelfrequentie, inwoners communicatie en inzameltype. Wat ons betreft staan betaalbaarheid en gemak voor de inwoner voorop.
5. Energievoorziening van de toekomst; Om in de toekomst onafhankelijk te zijn op het gebied van onze energievoorziening willen wij aansluiten bij de Overijsselse verkenning voor een SMR (kleinschalige kerncentrale). Wij blijven tegenstander van zonnepanelen op landbouwgrond. Als er initiatieven komen, dan zullen niet alleen de lasten, maar ook de lusten in Oldenzaal moeten landen (dus minimaal 51% lokaal eigendom).
Daarnaast willen wij ook verdere stappen zetten op het gebied van het mogelijk maken van een waterstofring.
6. Integratie; Naast de migratie opgave moeten we zorgen voor snelle integratie, in onze ogen begint dit op de eerste plaats met meedoen in het sociale leven, bijvoorbeeld door (vrijwilligers)werk. 7. Parkeren; Wat ons betreft gaan we snel werk maken van de parkeergarage bij de Driehoek en schakelen we snel om de bestaande plannen met betrekking tot een parkeergarage bij het Molkenboer of de Ganzenmarkt. Tevens zal de bewegwijzering verbeterd moeten worden om beschikbare plekken inzichtelijk te maken. Daarnaast willen we extra Shop&Go Parkeerplaatsen toevoegen aan de bestaande.
14
Gespreksverslag Informateur – GroenLinks Donderdag 26 maart 2026 Aanwezig: Natascha Oorthuis, Henk Lansink (GroenLinks), Ellen Bergsma (Informateur), Coen Hartendorp (Griffie)
Inleiding De informateur schetst het doel van het gesprek en bespreekt de wijze van verslaglegging. Duiding verkiezingsuitslag De kiezer geeft aan iets anders te willen. Vooral op lokaal niveau is een duidelijke verschuiving zichtbaar. GroenLinks is qua zetelaantal gelijk gebleven, wat duidt op een stabiele achterban. Deze achterban verwacht dat GroenLinks duurzaam en sociaal beleid blijft ondersteunen en niet inlevert op de belangrijkste standpunten. Tegelijkertijd ziet GroenLinks dat een deel van de kiezers – niet alleen in Oldenzaal – vanuit een meer populistisch perspectief voor andere partijen kiest. Voor deze kiezers liggen thema’s als duurzaamheid en klimaat minder voor de hand. Op basis van de verkiezingsprogramma’s lijkt het lastig om tot een coalitie te komen met Solidair Oldenzaal. Houding t.a.v. coalitie en oppositie De partij staat open voor deelname aan een coalitie, maar een rol in de oppositie is eveneens mogelijk. Een belangrijke voorwaarde voor coalitiedeelname is dat er een stevig duurzaamheidsbeleid wordt gevoerd en dat er geen afbraak plaatsvindt van het armoedebeleid. De partij kan zich ook vinden in een oppositierol, mits er sprake is van een brede oppositie. De voorkeur is om een groot coalitieblok, zoals in de afgelopen vier jaar het geval was, te voorkomen.
Samenwerking en coalitievorming GroenLinks ziet raakvlakken met meerdere partijen en geeft aan op inhoud goed te kunnen samenwerken met vrijwel alle partijen. Voor veel partijen liggen de doelen niet ver uit elkaar; vooral de visie op de weg ernaartoe verschilt. Samenwerking met de PvdA ligt voor de hand, al is een mogelijke toekomstige fusie aan de PvdA zelf. GroenLinks sluit op voorhand geen enkele samenwerking uit. Volgens GroenLinks ligt een coalitie van Solidair Oldenzaal en twee andere partijen het meest voor de hand. Solidair Oldenzaal verdient op basis van de verkiezingsuitslag een plek in een coalitie. Tegelijkertijd ziet GroenLinks slechts beperkte mogelijkheden tot samenwerking: er zijn gedeelde standpunten, maar op thema’s als duurzaamheid, klimaat en mobiliteit liggen de partijen soms ver uiteen. Samenwerking is mogelijk wanneer er een duurzame en sociale koers kan worden gevaren. Hiervoor zijn duidelijke en stevige afspraken noodzakelijk om de samenwerking succesvol te maken. Voorkeur bestuursmodel GroenLinks heeft een voorkeur voor een minderheidscoalitie of een coalitie met een beperkt aantal partijen. In een kleinere coalitie kan ook de oppositie een positieve bijdrage leveren en ontstaat er meer ruimte voor discussie en onderhandeling. Bovendien moet de coalitie in zo’n situatie meer moeite doen om tot breed gedragen compromissen te komen.
Een raadsprogramma met een grote coalitie geniet niet de voorkeur. Stabiliteit en bestuurbaarheid Dit komt tot uiting wanneer er een niet te grote coalitie wordt gevormd (bij voorkeur een verhouding van 12-11, of andersom). In Oldenzaal werkt men met respect voor elkaar. Daarnaast is een goed inwerkprogramma van groot belang, zodat iedereen snel en effectief in zijn of haar rol kan groeien.
Samenstelling college GroenLinks heeft een voorkeur voor een college met drie wethouders. Eventueel kan ook gekozen worden voor 3 fte verdeeld over vier wethouders. Op basis van ervaringen elders in het land is dit voor een gemeente van deze omvang goed uitvoerbaar. Mocht de partij deelnemen aan het college, dan is GroenLinks bereid een wethouder te leveren. Een nieuwe wethouder moet goed bekend zijn met de portefeuille om snel zaken te kunnen oppakken. Leidinggevende kwaliteiten zijn daarbij een duidelijke meerwaarde. Daarnaast is het belangrijk dat de wethouder beschikt over voldoende voelsprieten om te weten wat er leeft in de oppositie. Als het zover komt, is GroenLinks bereid een wethouder te leveren. Standpunten thema’s GroenLinks geeft aan op welke thema’s er ruimte is ten opzichte van de eigen partijstandpunten. Daarbij wordt herhaald dat op alle onderwerpen de blik op klimaat, duurzaamheid en sociaal beleid centraal staat. Het is volgens de partij onverstandig om op deze punten stappen terug te doen. Daarnaast zijn er per thema enkele aanvullende opmerkingen gemaakt: Woningbouw; Het bouwen van extra woningen mag niet ten koste gaan van de groene inrichting van de stad. Ook moet het gebruik van een tweede auto worden ontmoedigd.