08. Zienswijzen begrotingen div gemeenschappelijke regelingen - Bijlage 2 - Begroting Recreatieschap Twente 2026
Tekst van het document
Voorwoord
Programmabegroting 2026 Hoort bij raadsbesluit nr. 1471 van 23 juni 2025
W.K.
Programmabegroting 2026
◄Inhoudsopgave
1
Voorwoord
Programmabegroting 2026
Voorwoord Het jaar 2026 werpt zijn schaduw vooruit als een donkere donderwolk boven de 14 Twentse gemeenten en daarmee ook boven alle gemeenschappelijke regelingen (GR'en) die door deze gemeenten worden gefinancierd. De aangekondigde bezuinigingen vanuit het Rijk, resulterend in een gezamenlijke korting van €2,4 miljard op het gemeentefonds, brengen de Twentse gemeenten in een financieel ravijn dat diepe impact zal hebben op hun financiële ruimte en keuzes. Dit zal ons als uitvoerende organisatie ook indirect raken, aangezien de gevolgen hiervan onvermijdelijk doorwerken in wat wij in Twente gezamenlijk kunnen doen met de middelen die ons ter beschikking staan. Als uitvoerende organisatie, Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Twente, zijn wij ons terdege bewust van de grote gevolgen die deze financiële tegenwind heeft voor de Twentse gemeenten. Onze structuur is al zo plat als een dubbeltje; we hebben in de afgelopen jaren voortdurend gezocht naar manieren om dit dubbeltje meermaals om te draaien, met als doel een zo hoog mogelijk rendement te behalen op onze parken en de beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk in te zetten voor de routenetwerken in Twente. Wij hebben de afgelopen jaren hard gewerkt om de opgelegde bezuiniging van in totaal € 603.885 op Recreatieve Voorzieningen volledig te realiseren.
Door gerichte maatregelen, zoals het verhogen van parkeerinkomsten, het integreren van functies binnen de organisatie, het efficiënter inrichten van de organisatie en het werk, is de resterende taakstelling stapsgewijs teruggebracht naar € 0,00, waardoor vanaf 2026 volledig wordt voldaan aan deze forse opgelegde taakstelling. Tegelijkertijd zijn we hard op weg om het fundament van de drie recreatieparken, Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld, op orde te krijgen. Samen met de vele ondernemers die gevestigd zijn op onze parken, dragen we zorg dat deze gebieden jaarrond aantrekkelijk en toegankelijk zijn voor bezoekers. Dit versterkt niet alleen de recreatieve waarde, maar draagt ook bij aan de economische vitaliteit van Twente. In lijn met de vastgestelde visie van de Routenetwerken Twente zijn we trots dat we goed op weg zijn om het netwerk in Twente te revitaliseren. Ons doel is om een uitstekend Twents netwerk van routes aan te bieden voor zowel onze inwoners als de vele toeristen die de regio bezoeken. Dit netwerk speelt een sleutelrol in het stimuleren van recreatie, gezondheid en economische groei in Twente. Het Recreatieschap Twente is een organisatie die nu bestaat uit twee mooie organisatieonderdelen: de Twentse Recreatieparken en de Routenetwerken Twente. Onze gemotiveerde medewerkers dragen met toewijding hun steentje bij aan het succes van beide onderdelen.
Bovendien zijn zij flexibel inzetbaar om bij te dragen waar nodig, wat onze slagkracht en effectiviteit versterkt. Daarnaast zijn we enorm dankbaar voor de vele vrijwilligers die zich met hart en ziel inzetten voor de routenetwerken in Twente. Dankzij hun inzet blijven deze prachtige routes goed onderhouden en toegankelijk voor iedereen. De eerste stappen in aansluiting op de visie voor de recreatieparken zijn al gezet. Een mooie aanbesteding voor een nieuwe speeltuin op Het Lageveld is afgerond. Na de zomer van 2025 zal de schop in de grond gaan en starten we met de aanleg. Deze nieuwe speeltuin zal bijdragen aan meer jaarrond recreatie op het park, wat uiteindelijk zal zorgen voor meer bezoekers, meer inkomsten en een sterker maatschappelijk draagvlak. Wanneer wij gaan investeren op Het Rutbeek is momenteel nog afhankelijk van de mogelijke komst van het Bungalowpark. Deze zaak ligt bij de Raad van State en kan mogelijk nog 1,5 jaar duren. Daarom investeren wij eerst in Het Lageveld; de volgende fase zal Het Rutbeek zijn. Dit toont aan dat wij daadwerkelijk van maatschappelijke meerwaarde zijn voor Twente. De vele
◄Inhoudsopgave
2
Voorwoord
Programmabegroting 2026
bezoekers mogen gratis gebruikmaken van de prachtige recreatieparken in onze regio. In dit geval investeren we in de toekomst: de lasten gaan voor de baten uit, maar het zal renderen. In het licht van de huidige financiële realiteit kijk ik uiteraard kritisch naar mogelijke bezuinigingen. Echter, op de onderdelen waar ik als directeur directe invloed op heb, valt er niets meer te schaven zonder de kern van onze diensten aan te tasten. Ik pleit er dan ook voor om onze organisatie te beschouwen als een gezonde citroen: een bron van waarde die, ondanks haar zure smaak, zoet resultaat oplevert. Het verder uitpersen van deze citroen door aanvullende bezuinigingen zal leiden tot problemen, zowel nu als in de toekomst. Het is uiteindelijk een bestuurlijke keuze van de gemeenten hoever men wil gaan in het uitpersen van deze bron. In lijn met het manifest 'NL Buiten' erkennen wij het belang van investeren in buitenruimtes voor het welzijn van onze samenleving. Het manifest benadrukt dat groene en waterrijke omgevingen essentieel zijn voor de fysieke en mentale gezondheid van inwoners. Het verder uithollen van budgetten voor deze cruciale voorzieningen druist in tegen de gezamenlijke ambitie om Nederland gezond en veerkrachtig te houden. Met grote trots werken wij dagelijks aan het behouden en verbeteren van al het moois dat wij onze inwoners en gasten te bieden hebben.
Ons team zet zich met hart en ziel in om deze voorzieningen te koesteren en te laten floreren. Ik ben dan ook trots op deze 'citroen'—een gezonde bron met nog voldoende sap om onze doelen te bereiken. Laten we ervoor zorgen dat dit sap niet te zuur wordt of volledig opdroogt. De Recreatieparken en Routenetwerken in Twente vormen een essentieel onderdeel van de leefomgeving, doordat zij inwoners toegang bieden tot hoogwaardige voorzieningen voor recreatie, gezondheid en welzijn, en daarmee bijdragen aan een vitale, aantrekkelijke en verbonden regio.
Bart-Jan Harmsen Secretaris/Directeur Recreatieschap Twente
◄Inhoudsopgave
3
Inhoudsopgave
Programmabegroting 2026
Inhoudsopgave 1.
Financiële Samenvatting ............................................................................................... 5
2.
Inleiding en leeswijzer................................................................................................... 6
3. Beleidsbegroting ............................................................................................................... 7 3.1 Programma Recreatieve Voorzieningen ................................................................................. 7 3.2 Programma Vrijetijdseconomie .......................................................................................... 13 3.3 Totaaloverzicht baten en lasten Recreatieschap Twente ............................................................ 15 3.4 Beleidsindicatoren BBV ................................................................................................... 16 3.5 Overzicht van de kosten van overhead ................................................................................. 16 3.6 Overzicht algemene dekkingsmiddelen................................................................................. 16 4.
Specificatie baten en lasten ......................................................................................... 17
5.
Paragrafen ............................................................................................................... 21 5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 21 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................ 26 5.3 Bedrijfsvoering .............................................................................................................. 29 5.4 Financiering ................................................................................................................. 30 5.5 Openbaarheidsparagraaf ................................................................................................. 33
6.
Financiële begroting ................................................................................................... 34 6.1 Overzicht van baten en lasten............................................................................................ 34 6.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten en structureel evenwicht ....................................... 36 6.2.1 Overzicht van baten en lasten per taakveld .................................................................. 37 6.2.2 Overzicht van geraamde incidentele baten en lasten ......................................................... 37 6.2.3 Overzicht structureel evenwicht .................................................................................. 37 6.3 Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting ............................................................. 38 6.3.1 Geprognosticeerde balans ...................................................................................... 38 6.3.2 Berekening EMU-saldo .......................................................................................... 39 6.3.2 Verloopoverzicht voorzieningen en reserves ................................................................. 40 6.3.4 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ...................................................................
40 6.3.5 Investeringen ...................................................................................................... 41
Bijlagen ............................................................................................................................ 42 Gemeentelijke bijdrage 2026 per taakveld ................................................................................ 42
Lijst van figuren en tabellen Figuur 1 Specificatie herkomst van de baten .......................................................................... 17 Figuur 2 Specificatie besteding lasten ................................................................................... 18 Tabel 1 Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage 2026 inclusief taakvelden .................. 5 Tabel 2 Beleidsindicatoren .................................................................................................... 16 Tabel 3 Overzicht algemene dekkingsmiddelen .......................................................................... 16 Tabel 4 Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit ............................................................... 22 Tabel 5 Samenvattend overzicht geïnventariseerde risico's. ..................................................... 23 Tabel 6 Ratio weerstandsvermogen ...................................................................................... 24 Tabel 7 Renterisiconorm ....................................................................................................... 32 Tabel 8 Overzicht van baten en lasten................................................................................... 34 Tabel 9 Meerjarenbegroting .................................................................................................
35 Tabel 10 Verloopoverzicht voorzieningen en reserves .............................................................. 40 Tabel 11 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ................................................................... 40 Tabel 12 Herinvesteringen ................................................................................................... 41
4
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026
1. Financiële Samenvatting Overzicht van baten en lasten 2026 en gemeentelijke bijdrage Het overzicht van baten en lasten, de financiële uitgangs- en aandachtspunten bij de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 vormen samen het deel van de financiële programmabegroting. Onderstaand een samenvatting van het overzicht van baten en lasten inclusief taakvelden voor het jaar 2026. Programma (bedragen in €)
Recreatieschap Twente
Code Taakveld
5.7 3.1 0.5 0.4 0.1
Openbaar groen en (openlucht) recreatie Economische ontwikkeling Treasury Overhead Mutaties reserves
Totaal Totaal saldo van baten en lasten Algemene dekkingsmiddelen (gemeentelijke bijdrage) Resultaat
Baten
Lasten
Gem. bijdrage
1.383.723 1.383.723 1.383.723 1.383.723 -
3.962.695 785.068 1.004.140 75.0005.676.904 5.676.904 5.676.904 -
2.578.972 785.068 1.004.140 75.0004.293.180 4.293.180 4.293.180 -
Tabel 1 Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage 2026 inclusief taakvelden
Verklaring stijging bijdrage Recreatieschap Twente 2026 ten opzichte van 2025 Gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2025 voor wijziging Begrotingswijzigingen Totale gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2025 na wijziging
€ 4.126.094 € € 4.126.094
Gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2026 Per saldo een stijging van de bijdrage 2026 t.o.v. 2025
€ 4.293.180 € 167.086
Specificatie stijging gemeentelijke bijdrage Looncompensatie (2,1%): Prijscompensatie (4,9%) Rentelast lening Stijging inzet SamenTwente Omslagrente Verklaring totale stijging gemeentelijke bijdrage 2026
Stijging € 45.531 € 121.006
5
Daling
€ €
4.745
€
167.087
€
4.197 -
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026
2. Inleiding en leeswijzer De programmabegroting De programmabegroting omvat het geheel van taken en activiteiten van Recreatieschap Twente. Ze heeft een kader stellende functie: ze wijst gelden toe aan programma’s en autoriseert de besteding van die gelden. Op deze wijze ondersteunt ze het bestuur bij de uitvoering van zijn controlerende en kader stellende taak en het budgetrecht. Zowel de begroting als de jaarstukken zijn in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) in de vier onderstaande onderdelen verdeeld: Begroting
Jaarstukken
Beleidsbegroting
1. Programmaplan Jaarverslag 1. Programmaverantwoording 2. Paragrafen 2. Paragrafen Financiële begroting 3. Overzicht van baten 3. Programmarekening en lasten en de toelichting 4. Uiteenzetting van de 4. Balans financiële positie en de toelichting Leeswijzer Deze leeswijzer maakt u wegwijs in de programmabegroting. In de inleidende hoofdstukken 1 en 2 staat de samenvatting aangevuld met de inhoud en achtergronden van de programmabegroting. Vanaf hoofdstuk 3 treft u de beleidsbegroting aan. Vanaf hoofdstuk 4 wordt inzicht gegeven in de financiële begroting. Beleidsbegroting De beleidsbegroting omvat programma’s, samenhangende sub programma’s en paragrafen. In de programma’s en sub programma’s wordt ingegaan op de maatschappelijke effecten en de manier waarop Recreatieschap Twente die effecten wil realiseren. Dit gebeurt aan de hand van de, door BBV1 verplichte, drie W-vragen: 1. Wat willen we bereiken? 2. Waarmee/hoe gaan we dit doen? 3. Wat gaat het kosten (overzicht baten en lasten)? De eerste vraag betreft het beoogde maatschappelijke effect, dat kan worden vertaald in één of meerdere algemene beleidsdoelstellingen. Dit wordt uitgewerkt in een programma. De tweede vraag gaat in op activiteiten in termen van de ‘output-/outcome gegevens’ die nodig zijn voor het bereiken van het beoogde maatschappelijke effect.
Dit wordt beschreven in de sub programma’s die bij het betreffende programma horen, of in het programma zelf als geen sub programma’s aanwezig zijn. De derde vraag heeft betrekking op de baten en lasten die aan het programma, respectievelijk het sub programma, worden toegewezen om de gewenste effecten te bereiken. De paragrafen van de programmabegroting geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten, vanuit een bepaald perspectief. Het gaat daarbij om onderwerpen die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van Recreatieschap Twente. Dit betreft weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, bedrijfsvoering, verbonden partijen, financiering en rechtmatigheid.
1 Het BBV bevat voorschriften en richtlijnen voor de begroting en verantwoording van financiële gegevens binnen een
overheidsorganisaties. De regeling heeft als doel om transparantie en vergelijkbaarheid van de financiële informatie te bevorderen.
6
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026
Financiële begroting Door vaststelling van deze begroting wordt het bestuur geautoriseerd, tot het doen van uitgaven voor realisatie van de programma’s.
3. Beleidsbegroting 3.1 Programma Recreatieve Voorzieningen Verantwoordelijkheid van en besluitvorming in Programmamanager
Bestuur Recreatieschap Twente L. J. Harmsen
Inleiding De vrijetijdseconomie blijft een cruciale pijler voor Twente, aangezien deze een substantiële bijdrage levert aan de lokale economie door middel van toeristische bestedingen, arbeidsplaatsen en inkomsten. Daarnaast draagt het bij aan het behoud en de verbetering van natuur en recreatieve voorzieningen in de regio. Gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Twente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de drie grote recreatieparken in Twente, Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld, en de Routenetwerken Twente. De recreatieparken trekken jaarlijks circa 1,5 miljoen bezoekers, terwijl de Routenetwerken Twente jaarlijks door ruim 40 miljoen gebruikers worden benut. Daarmee bevordert Recreatieschap Twente recreatie en toerisme in de regio en is het van wezenlijk belang voor de vrijetijdseconomie van Twente. Wij zetten ons dan ook in om een significante bijdrage te leveren aan het 'Bruto Twents Geluk'.
Organisatieonderdelen van Recreatieschap Twente Recreatieparken Twente Exploitatie en (natuur)beheer van de recreatieparken: • • •
Het Hulsbeek (Oldenzaal) Het Rutbeek (Enschede) Het Lageveld (Wierden)
Routenetwerken Twente Ontwikkeling, beheer en onderhoud van ca. 11.500 km routenetwerken met 153 ontvangstlocaties en informatielocaties: • • • • • • •
Fietsnetwerk (2.500 km) Wandelnetwerk (5.500 km) Mountainbikenetwerk (1.000 km) Paardrijnetwerk (1.500 km) Autonetwerk (500 km) Onderhoud van ruim 410 km recreatieve infrastructuur Ontvangstlocaties en informatielocaties. Deze locaties dienen als startpunten voor diverse routes en bieden vaak voorzieningen zoals parkeergelegenheid, informatieborden en soms horecafaciliteiten.
7
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026
Subsidieverlening aan Twente Marketing Recreatieschap Twente fungeert als doorstroomportaal voor de subsidie die door de 14 Twentse gemeenten beschikbaar wordt gesteld aan Twente Marketing. Wij beheren en verdelen deze middelen volgens de vastgestelde afspraken, zonder zelf invloed uit te oefenen op de inzet of besteding ervan. Onze rol is puur faciliterend: wij zorgen ervoor dat de toegekende subsidies op een correcte en efficiënte manier worden doorgestuurd naar Twente Marketing, zodat zij de regiopromotie optimaal kunnen uitvoeren. Trends en Ontwikkelingen in de Recreatieve Sector Voor 2026 zijn er diverse trends en ontwikkelingen die specifiek van invloed zijn op de recreatieparken en de routenetwerken in Twente, mede beïnvloed door klimaatverandering en de strategische koers van Recreatieschap Twente: Duurzaamheid en klimaatadaptatie: Klimaatverandering leidt tot extremere weersomstandigheden, zoals hittegolven en hevige regenval. Recreatieparken proberen hier een substantiële bijdrage aan te leveren door het toepassen van meer natuurlijke speelelementen, zoals de aankomende nieuwe speeltuin op Het Lageveld. Daarnaast wordt bij de nieuwe aanplant van bomen en struiken rekening gehouden met klimaatverandering en wordt er waar mogelijk meer vergroend.
Hierbij blijft er echter voldoende oog voor de functie waarvoor deze parken in het leven zijn geroepen, namelijk dagrecreatie. Daarnaast wordt ervoor gezorgd dat er voldoende ruimte beschikbaar blijft voor het faciliteren van grote festivals en evenementen. Versterking van de verbinding tussen routenetwerken en recreatieparken: Er wordt gestreefd naar een naadloze integratie van de routenetwerken met de recreatieparken, waardoor bezoekers gemakkelijk kunnen overstappen van bijvoorbeeld een fietsroute naar een recreatiegebied. Dit bevordert een veelzijdige recreatieve ervaring en stimuleert het gebruik van zowel de parken als de routes. Gezondheid en welzijn: Recreatieschap Twente biedt prachtige natuur- en recreatiegebieden aan waar gasten kunnen genieten van de rust, kunnen sporten en zich kunnen vermaken met het brede aanbod aan activiteiten op de parken. Het investeren in aantrekkelijke speelplaatsen voor kinderen, waarbij natuur een geïntegreerd onderdeel vormt, zorgt ervoor dat kinderen meer kunnen ontdekken en op een gezonde manier opgroeien. Dit alles wordt gefaciliteerd in recreatieparken die gratis toegankelijk zijn voor alle gasten. Bevordering van lokaal toerisme en culturele beleving: Er is een toenemende aandacht voor het promoten van lokale cultuur en geschiedenis binnen de recreatieparken.
Dit gebeurt door middel van educatieve wandelpaden, informatieborden en lokale evenementen, wat bijdraagt aan de oproep om meer lokaal te reizen en de gemeenschap te ondersteunen.
Speerpunten 2026 Voor het begrotingsjaar 2026 richt Recreatieschap Twente zich op de volgende speerpunten, passend bij de vastgestelde visies voor de Recreatieparken Twente en de Routenetwerken Twente:
8
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026
Recreatieparken Twente: 1.
Instandhouding en verbetering van basisvoorzieningen: Zorgdragen voor goed onderhouden faciliteiten zoals sanitaire voorzieningen, paden en parkeerplaatsen om een veilige en aangename omgeving voor bezoekers te garanderen.
2.
Meer bezoekers trekken naar de parken: Door het aanbieden van steeds meer jaarrond voorzieningen en gerichte marketing en promotie wordt de aantrekkelijkheid van de recreatieparken vergroot, waardoor meer bezoekers de weg naar de parken weten te vinden.
3.
Nieuw parkeersysteem op de Recreatieparken: Dit systeem zal bijdragen aan meer service en gebruiksgemak voor onze gasten.
4. Duurzaam investeren: Inmiddels heeft er al veel elektrificatie plaatsgevonden op de recreatieparken en de routenetwerken qua voertuigen en materieel. Deze ingezette koers qua duurzaamheid wordt doorgezet. Ook qua gebouwen zal een inhaalslag moeten worden gemaakt op het gebied van duurzaamheid. Routenetwerken Twente: 1.
Onderhoud en kwaliteitsverbetering van routenetwerken: Zorgdragen voor het behoud en de verbetering van de kwaliteit van de diverse routenetwerken, waaronder fiets-, wandel-, mountainbike-, paardrij- en autonetwerken, om gebruikers een optimale beleving te bieden.
2.
Actualisatie en uniformiteit van bewegwijzering: Ervoor zorgen dat de bewegwijzering up-to-date en uniform is, zodat gebruikers gemakkelijk en zonder verwarring de routes kunnen volgen.
3.
Samenwerking met lokale gemeenschappen en ondernemers: Betrekken van lokale gemeenschappen en ondernemers bij het beheer en de promotie van de routenetwerken, om zo de lokale economie te stimuleren en de betrokkenheid te vergroten.
4.
Duurzaamheid en milieu: Integreren van duurzame praktijken in het beheer en onderhoud van de routenetwerken, zoals het gebruik van milieuvriendelijke materialen en het minimaliseren van de ecologische voetafdruk.
5.
Promotie en marketing: Ontwikkelen van gerichte promotie- en marketingstrategieën om de bekendheid en het gebruik van de routenetwerken te vergroten, zowel onder lokale bewoners als toeristen.
6.
Balans tussen juridische beheersbaarheid en kosten van (MTB-)netwerken: Wij streven naar een verantwoorde balans tussen de juridische beheersbaarheid van mogelijke claims op de (MTB-)netwerken en de daarmee samenhangende kosten. Dit vraagt om een gezamenlijke inspanning met de 14 Twentse gemeenten om de financiële houdbaarheid te waarborgen. Door heldere afspraken, efficiënte risicobeheersing en een toekomstbestendige financieringsstructuur zorgen we ervoor dat het netwerk juridisch goed gefaciliteerd en financieel verantwoord blijft.
9
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026
Met deze speerpunten streven wij naar een verdere versterking van de vrijetijdseconomie in Twente en duurzame, prachtige en toekomstbestendige Recreatieparken en Routenetwerken in Twente. Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota
Vastgesteld door
Datum vaststelling
Visie Recreatieparken Twente, ambitieniveau ‘Uitstekende basis’.
Bestuur Recreatieschap Twente
8 februari 2024
Visie Routenetwerken Twente
Bestuur Recreatieschap 7 december 2022 Twente
Koersdocument Recreatieschap Twente
Bestuur Recreatieschap Twente
4 april 2024
Recreatieve voorzieningen Wat willen we bereiken? 1. Recreatieparken: We blijven werken aan laagdrempelige, toegankelijke en aantrekkelijke recreatieparken waar de Twentse inwoner trots op kan zijn en optimaal van kan genieten. De focus ligt op duurzaamheid, jaarrond voorzieningen en het verbeteren van de beleving, zodat Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld zich verder ontwikkelen als de plekken voor ontspanning en recreatie in Twente. 2. Routenetwerken: We stimuleren een veilig, goed onderhouden en intensief gebruik van de recreatieve routenetwerken, waaronder de wandel-, fiets-, auto-, paardrij- en MTB-routes. Dit doen we door doorlopende kwaliteitsverbetering, slimme verbindingen en betere ontvangstlocaties, zodat zowel inwoners als bezoekers Twente op een prettige en veilige manier kunnen ontdekken. Met deze doelen zorgen we ervoor dat Twente in 2026 nog aantrekkelijker is als recreatieve bestemming, zowel voor de eigen inwoners als voor toeristen. Hoe gaan we dit doen?
De Twentse Recreatieparken Gastvrijheid: Het Recreatieschap Twente blijft zich inzetten voor een warm welkom voor alle bezoekers van de recreatieparken. Of je nu een lokale inwoner bent of van verder wegkomt, ongeacht achtergrond of inkomen, de parken blijven vrij toegankelijk voor iedereen. Deze plekken bieden niet alleen ontspanning en vermaak, maar versterken ook de verbinding en saamhorigheid binnen Twente. In een tijd waarin het dagelijks leven steeds drukker wordt, vormen de parken een waardevolle uitlaatklep waar mensen kunnen wandelen, fietsen,
10
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026
picknicken of simpelweg genieten van de natuur. De recreatieparken blijven plekken waar Tukkers en bezoekers zich thuis voelen in de prachtige Twentse omgeving.
Toegankelijkheid: Ook in 2026 blijft toegankelijkheid een speerpunt. De parken blijven laagdrempelig en vrij toegankelijk voor een breed publiek, met aandacht voor voorzieningen voor mindervaliden en gezinnen. We streven ernaar om de infrastructuur en faciliteiten verder te verbeteren, zodat bezoekers van alle leeftijden en achtergronden optimaal kunnen genieten van het aanbod. Duurzaamheid: Duurzaamheid blijft een kernwaarde binnen het beheer van de recreatieparken. In 2026 zetten we verdere stappen in ecologisch verantwoord beheer, met onder andere: Uitbreiding van groene energievoorzieningen, zoals daar waar mogelijk zonnepanelen en laadpunten voor elektrische voertuigen Verdere elektrificatie van het machinepark en voertuigen Behoud en versterking van de biodiversiteit door gerichte natuurmaatregelen De parken bieden ruimte voor recreatie, ontspanning en evenementen, waar zowel Twentenaren als toeristen van kunnen genieten. Bij de organisatie van festivals en activiteiten blijft er een balans tussen natuurbehoud en recreatief gebruik, zodat de natuurlijke schoonheid van de parken behouden blijft voor toekomstige generaties.
Veiligheid: Ook in 2026 blijft veiligheid een prioriteit. We zorgen voor: • Goed onderhouden en veilige paden en faciliteiten • Duidelijke bewegwijzering en informatievoorziening om bezoekers gemakkelijk te begeleiden • Heldere huisregels en toezicht, zodat iedereen zich prettig en veilig voelt tijdens het bezoek
Faciliteiten en Voorzieningen: De basisvoorzieningen worden verder verbeterd en goed onderhouden. Dit omvat onder andere: • Hoogwaardige sanitaire voorzieningen en toegankelijke en veilige speelplaatsen • Uitbreiding van horecamogelijkheden en gevarieerd aanbod • Voldoende zit- en rustplekken voor een optimale beleving van de parken Netheid: We streven naar een parkomgeving die altijd fris en opgeruimd is. Dit betekent: • Regelmatige schoonmaakrondes om zwerfvuil te verwijderen • Uitstekend onderhouden voorzieningen, zoals toiletgebouwen • Stimulering van verantwoord afvalbeheer onder bezoekers Zo creëren we een veilige en schone omgeving waar iedereen volop van de parken kan genieten.
11
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026
Routenetwerken Twente Drie centrale waarden: Een route is nooit ‘zomaar een route’. In elke route die we ontwikkelen, staan drie kernwaarden centraal: • • •
Beleving: De routes moeten uitnodigen om op ontdekking te gaan Gezondheid & welzijn: Het stimuleren van beweging en vitaliteit Economische waarde: Routes als katalysator voor bestedingen in de regio
Beleving vormt de trigger om in beweging te komen en Twente actief te ervaren. Van routenetwerk naar belevingsnetwerk: We streven niet alleen naar goed aangelegde routes, maar naar echte belevingsnetwerken. Dit betekent dat we verder kijken dan enkel de paden: • Routes worden met oog voor landschap en omgeving aangelegd • Ondergrond, hoogteverschillen en begroeiing dragen bij aan de ervaring • Bewegwijzering en informatiepanelen versterken het unieke Twentse karakter Drie hoofddoelen: We hebben de droom en waarden van Routenetwerken Twente vertaald naar drie concrete doelen: 1. Optimalisering van de beleving: Het creëren van unieke ervaringen langs de routes 2. Vergroting van gezondheid & welzijn: Bewegen stimuleren en de leefbaarheid verbeteren 3. Stimuleren van de vrijetijdseconomie: De routes laten bijdragen aan lokale bestedingen Deze doelen sturen zowel het beheer en de promotie van de bestaande netwerken als de doorontwikkeling en uitbreiding ervan.
De lat hoger leggen in 2026: Om onze ambitie waar te maken, hanteren we een heldere koers met de volgende speerpunten: • De beste basisinfrastructuur van Nederland, kwalitatief en innovatief • Professionele bezetting voor beleid en uitvoering • Volledige integratie van participatie in de bedrijfsvoering • Uniformiteit in fysieke middelen bij alle betrokken overheden en organisaties • Volledige toepassing van classificaties en kwaliteitsnormen op de netwerken • Een uitmuntend digitaal platform met innovatieve toepassingen • Een centrale en sturende rol als aanjager van routegebonden ontwikkelingen Met deze aanpak zorgen we ervoor dat Twente in 2026 een toonaangevende regio blijft op het gebied van recreatieve infrastructuur, waarbij beleving, duurzaamheid en economische waarde hand in hand gaan.
12
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026
Wat gaat het kosten? Recreatieve Voorzieningen (bedragen in €) Het Hulsbeek Het Rutbeek Het Lageveld Routenetwerken Beleid en strategie PIOFJACH-overhead Ondersteuning en leiding Totaal (gemeentelijke bijdrage)
Baten 372.203 227.079 127.567 177.990 0 0 478.884 1.383.723
Lasten 520.015 489.566 239.333 1.999.189 168.961 696.922 777.850 4.891.836
Saldo 147.812 262.486 111.767 1.821.198 168.961 696.922 298.966 3.508.112
Taakstelling In het saldo van Recreatieve Voorzieningen is een nog resterende taakstelling verwerkt van afgerond € 48.000. In 2021 is de begroting van Recreatieve Voorzieningen verder geactualiseerd aan zowel de lasten als de baten kant met raming van aanvullingen op het gebied van erfpacht- en parkeerinkomsten. Met de aanvullende baten op het gebied van parkeerinkomsten is vanaf 2021 de resterende taakstelling van € 237.000 verlaagd met € 80.000 naar een nog in te vullen taakstelling van bijna € 157.000 structureel. In de begroting 2024 werden de functies van parkmanager Lageveld en directeur Recreatieschap geïntegreerd waardoor de loonsom van parkmanager komt te vervallen en wordt gebruikt om de taakstelling structureel te verlagen naar circa € 57.000. Samenwerking met een derde partij bij het Lageveld levert een besparing op van € 9.000 waardoor de taakstelling kan worden verlaagd naar €48.000. In 2026 wordt aan deze resterende taakstelling invulling gegeven door de begrote parkeerinkomsten op te hogen.
3.2 Programma Vrijetijdseconomie Verantwoordelijkheid van en besluitvorming in Programmamanager
Bestuur Recreatieschap Twente L. J. Harmsen
Inleiding Als het om vrijetijdseconomie gaat is Twente Marketing de partij die zich bezighoudt met de destinatieontwikkeling en promotie van Twente. Het ‘Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030’, dat tot stand is gekomen met input van vele ondernemers, ambtenaren en bestuurders, cultuur- en natuurpartijen, leden van de (Young) Twente Board en andere belanghebbenden, vormt de basis voor de activiteiten van Twente Marketing. Speerpunten • Twente een natuurlijke magneet (leef & vestigingsklimaat) • Twente een plek waar je onderdeel van wilt zijn (Talent) • Het echte geheim van Twent: Tukkers (Tukkertrots) • Van VTE naar Vrij zijn economie (veerkrachtige en wendbare sector)
13
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026
Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota
Vastgesteld door
Datum vaststelling
Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030
Bestuur Recreatieschap Twente
1 september 2022
Programma Gastvrij Overijssel 2020-2023
Gastvrij Overijssel
1 maart 2016
Wat willen we bereiken? In 2026 zet Twente Marketing zich in om Twente verder te ontwikkelen als een onweerstaanbare bestemming voor bezoekers, een inspirerende omgeving voor bewoners en een kansrijk marktgebied voor ondernemers. Dit doen we op basis van het Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030, waarin de ambitie is geformuleerd om Twente te transformeren van een regio die vooral bekend stond om haar natuur en landgoederen naar een energieveld van vernieuwende en authentieke concepten. In 2025 gingen we met ondernemers en gemeenten in gesprek om de koers te herijken en beter in te spelen op de uitdagingen en kansen van vandaag en morgen. In 2026 zetten we daarom in op het verstevigen van ‘Vrij zijn in Twente’ in de programmalijnen, voeren we het plan dat we samen met de Twente Board voor ‘talent’ hebben gemaakt uit en verstevigen we de projectsamenwerking in de domeinen cultuur, natuur en welzijn voor een beter leef- en vestigingsklimaat en een veerkrachtigere sector. Daarnaast zetten we versterkt in op communicatie om bezoekers op de juiste plekken in onze regio te ontvangen en om inwoners trotser te maken op hun ‘achtertuin’. Samen met partners binnen en buiten de sector versterken we zo ook de aanbodontwikkeling die de waarden van de Tukker weerspiegelen.
Hiermee spelen we niet alleen in op de recreatiedruk die in de steden ontstaat, maar trekken we de regio naar nieuwe, innovatieve concepten. Hoe gaan we dit doen? Twente Marketing werkt, aan de hand van het Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030 aan de bestemmingsontwikkeling van Twente. Om deze ambitie te realiseren, ondersteunen we gemeenten, ondernemers en andere stakeholders proactief met waardevolle data en inzichten uit de regio en daarbuiten. Onze diepgaande kennis van de vrijetijdssector in Twente maakt ons uniek. Wij weten wat de behoeften van bezoekers én bewoners zijn en spelen daarop in. Dankzij onze teams in de regio zijn we altijd dichtbij, zichtbaar en toegankelijk. We luisteren actief, signaleren trends en verdiepen ons in details. Zo bieden we maatwerkadvies en zijn we de betrouwbare schakel tussen verschillende partijen. Strategisch inzicht combineren wij met daadkracht. Vanaf de eerste analyse tot en met visieontwikkeling en concrete uitvoering van projecten. We bieden altijd een totaalpakket. Onze missie: Samen bouwen aan een onweerstaanbaar Twente. De activiteiten van Twente Marketing in 2026 Stakeholdermanagement Een breed draagvlak creëren, zorgen dat een brede groep stakeholders in Twente betrokken is/en zich betrokken voelt bij de realisatie van de Twentse ambitie, is van essentieel belang.
Strategie, onderzoek en innovatie De afdeling Strategie, Onderzoek en Innovatie ontvangt jaarlijks een bijdrage van Twente voor haar activiteiten. Doordat zowel provincie als gemeenten/regio’s gezamenlijk het
14
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026
dataprogramma financieren, kunnen veel werkzaamheden overkoepelend worden opgepakt en ingezet worden voor ondernemers, overheden en andere organisaties in Twente. Door middel van doelgroepanalyses, bezoekersdata en trendonderzoek helpen we ondernemers en overheden betere beslissingen te nemen. Destinatieontwikkeling Op het gebied van aanbodontwikkeling richten we ons op het stimuleren van nieuwe, onderscheidende concepten die bijdragen aan de aantrekkelijkheid van Twente. Door slimme inzet van data en het ontwikkelen van verhaallijnen zoals Tubanti en Textiel, verbinden we verleden en toekomst en geven we Twente een nog sterkere identiteit. Dit sluit ook aan bij de bredere gebiedsontwikkeling, waarbij we werken aan een goede balans tussen groei, spreiding van bezoekers en het behoud van de ruimtelijke kwaliteit van Twente. Branding Vrij zijn is vooral ook wat de nieuwe aantrekkingskracht en het magnetisme van Twente als merk maakt. Vrij zijn is het hart en ziel van Tukkers. Wij worden, erkend en herkend, de plek waar je als bewoner, ondernemer en bezoekers vrijer bent dan waar ook.
Door zo sterk vanuit de identiteit aan het merk te bouwen wordt de positionering niet alleen een toeristisch profiel, maar heeft het ook een grote positieve impact op het aantrekken van talent, het versterken van het vestigingsklimaat en het bevorderen van initiatieven die helpen bij een betere leefomgeving. Vrij zijn wordt het fundament voor een Twente dat staat voor innovatie, vitaliteit en vernieuwing. De branding van Twente krijgt in 2026 verder vorm met een vernieuwing van het campagneconcept, waarbij we een eigenzinnig en herkenbaar karakter verder uitbouwen. Door gerichte online en offline campagnes versterken we de zichtbaarheid en positionering van Twente, zowel bij bewoners als bij bezoekers.
Wat gaat het kosten? Vrije tijdseconomie (bedragen in €) 2026
Baten
Lasten
Saldo
Vrije tijdseconomie (subsidie Twente Marketing)
0
785.068
785.068
Gemeentelijke bijdrage
0
785.068
785.068
De subsidie is gebaseerd op besluitvorming in de vergadering van het algemeen bestuur van Regio Twente op 27 september 2017. Hierbij is besloten tot een subsidie van € 1,- per inwoner welke zal worden geïndexeerd met het toe te passen percentage prijscompensatie voor verbonden partijen, zoals afgegeven door de Twentse gemeenten. Door het jaarlijks toepassen van de indexatie met ingang van het begrotingsjaar 2023 zal de subsidie per inwoner naar verwachting jaarlijks stijgen. Met toepassing van de indexatie is de geraamde subsidie voor 2026 hoger dan in 2025.
3.3 Totaaloverzicht baten en lasten Recreatieschap Twente Bedrijfsvoeringsorganisatie Recreatieschap Twente
Baten
Lasten
Saldo
1.383.723 0
4.966.836 785.068
3.583.112 785.068
0
-75.000
-75.000
1.383.723
5.676.904
4.293.180
2026 Recreatieve voorzieningen Vrije tijdseconomie (subsidie Twente Marketing) Mutaties reserves Gemeentelijke bijdrage
15
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026
3.4 Beleidsindicatoren BBV Hieronder treft u een overzicht aan van de verplichte beleidsindicatoren. Indicator Naam indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten
Jaar 2026 2025 2026
Externe inhuur
2026
Overhead
2026
Eenheid FTE per 1.000 inwoners FTE per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom plus kosten inhuur externen % van totale lasten
Score 0,03 0,03 4,00
€
24,5% 17,7%
Tabel 2 Beleidsindicatoren
3.5 Overzicht van de kosten van overhead Het is wettelijke voorgeschreven dat de overhead apart wordt gepresenteerd. Deze wordt inzichtelijk gemaakt door deze centraal te begroten op taakveld 0.4. Overhead bevat alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Wij onderscheiden in de overhead twee categorieën: 1. Generieke overhead. Dit is de indirecte overhead. Met andere woorden, alle kosten van de ondersteunende taken binnen de zogenaamde PIOFJACH-functies. 2. Specifieke overhead. Dit is de directe overhead. Met andere woorden, dit is de programmaoverhead en betreft alle kosten van leidinggevende en ondersteunende functies die binnen de programma’s zijn georganiseerd. Omschrijving (bedragen in €)
Baten
Lasten
Gem. bijdrage
Generieke overhead (PIOFJACH-overhead)
0
696.922
696.922
Specifieke overhead (Programma-overhead)
0
307.218
307.218
Totaal
0
1.004.140
1.004.140
Omschrijving (bedragen in €)
Saldo
Totale lasten
Generieke overhead (PIOFJACH-overhead) Specifieke overhead (Programma-overhead) Totaal
696.922 307.218 1.004.140
5.676.904 5.676.904 5.676.904
% 12,3% 5,4% 17,7%
3.6 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Onderstaand geven we inzicht in de algemene dekkingsmiddelen (gesaldeerd: lasten en baten). Algemene dekkingsmiddelen (bedragen in €) 2026 Gemeentelijke bijdrage Treasury Totaal
Baten
Lasten
1.383.723 -
5.676.904 -
Saldo 4.293.180 4.293.180
Tabel 3 Overzicht algemene dekkingsmiddelen
16
Specificatie baten en lasten
Programmabegroting 2026
4. Specificatie baten en lasten
Totale Baten (per categorie) 2,0% 3,4%
1,3%
Gemeentelijke bijdrage 3,6% Parkeergelden
6,7% 8,3%
Huur- en erfpacht Opbrengst grote evenementen Rijks- en gemeentelijke bijdragen in projecten/coalities Kapitaallasten uit reserve Overige inkomsten 74,6%
Opbrengst bosbeheer
Figuur 1 Specificatie herkomst van de baten
Bedrag (in €)
Baten (waar komen de inkomsten vandaan) Gemeentelijke bijdrage Parkeergelden Huur- en erfpacht Opbrengst grote evenementen Rijks- en gemeentelijke bijdragen in projecten/coalities Kapitaallasten uit reserve Overige inkomsten Opbrengst bosbeheer Opbrengst Routekaarten Opbrengst kleinschalige activiteiten Eindtotaal
17
4.293.180 478.884 385.917 197.207 117.099 75.000 67.055 66.136 41.635 29.789 5.751.904
% 74,6% 8,3% 6,7% 3,4% 2,0% 1,3% 3,6% 100,0%
Specificatie baten en lasten
Programmabegroting 2026
Totale Lasten (per categorie) 2,4% 7,0%
Salarissen en personeelskosten
1,8%
4,5%
Subsidie Marketing Oost (VTE) 27,9%
8,9%
Bijdrage SamenTwente Onderhoudskosten Afschrijvingen
9,6%
Inhuur en tijdelijk (inclusief soc. Dienstverband) 13,6%
12,0% 12,1%
gebouwen, terreinen en voertuigen Overige kosten
Figuur 2 Specificatie besteding lasten
Bedrag (in €)
Lasten (waar wordt er geld aan uitgegeven) Salarissen en personeelskosten Subsidie Marketing Oost (VTE) Bijdrage SamenTwente Onderhoudskosten Afschrijvingen Inhuur en tijdelijk (inclusief soc. Dienstverband) gebouwen, terreinen en voertuigen Overige kosten Dotatie voorzieningen Verzekeringen ICT Subsidies en overdrachten Eindtotaal
18
1.606.311 785.068 696.922 691.817 554.815 514.708 401.966 259.838 138.182 68.185 23.603 10.490 5.751.904
% 27,9% 13,6% 12,1% 12,0% 9,6% 8,9% 7,0% 4,5% 2,4% 1,8% 100,0%
Specificatie baten en lasten
Programmabegroting 2026
Totale Lasten (per product) 4% 5%
14% 12% 0%
35%
Bijdrage Twente Marketing DVO SamenTwente
30%
Geldlening
Parken Routenetwerken Specifieke Overhead Strategie
Bedrag (in €) 1.999.189 1.708.531 785.068 696.922 239.033 323.161 5.751.904
Lasten (per product) Routenetwerken Parken Bijdrage Twente Marketing DVO SamenTwente Specifieke Overhead Strategie Eindtotaal
Totale Baten (per product in €) 2.500.000 2.000.000 1.500.000 1.000.000 500.000 -
Andere inkomsten
Gemeentelijke bijdrage
19
% 34,8% 29,7% 13,6% 12,1% 4,2% 5,6% 100,0%
Specificatie baten en lasten
Programmabegroting 2026
Totale Baten (per product in %) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Routenetwerken
Parken
Bijdrage Twente DVO Marketing SamenTwente
Andere inkomsten
Baten per product Routenetwerken Parken Bijdrage Twente Marketing DVO SamenTwente Specifieke Overhead Strategie Totaal
Specifieke Overhead
Strategie
Gemeentelijke bijdrage
Andere inkomsten 177.990 1.205.733 75.000 1.458.723
20
Gemeentelijke bijdrage 1.821.198 502.799 785.068 696.922 239.033 248.161 4.293.180
Paragrafen
Programmabegroting 2026
5. Paragrafen De programmabegroting bevat de volgende paragrafen: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Onderhoud kapitaalgoederen 3. Bedrijfsvoering 4. Financiering 5. Openbaarheidsparagraaf Het bestuur stelt voor het begrotingsjaar 2026 kaders vast om zijn controlerende kader stellende taak en het budgetrecht uit te kunnen voeren. Deze paragrafen vormen gezamenlijk dat instrument. Ze geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting vanuit een bepaald perspectief. Het gaat hierbij om onderdelen die betrekking hebben op de beleidslijnen van beheersmatige aspecten. Deze aspecten kunnen grote financiële gevolgen hebben en daardoor de realisatie van de programma’s beïnvloeden.
5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Kader risicomanagement De wetgeving en het beleid van Recreatieschap Twente voor het weerstandsvermogen zijn vastgelegd in: • Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV art. 9, 11 en 26); • De financiële verordening Recreatieschap Twente; • De “Nota van risicomanagement tot reserves en voorzieningen”. Weerstandsvermogen Berekening ratio weerstandsvermogen Om het weerstandsvermogen te berekenen, dient de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet te worden tegen de benodigde weerstandscapaciteit. Beschikbare weerstandscapaciteit (A) De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt afgerond € 0,21 mln. en bestaat uit de algemene reserve en bestemmingsreserves. Bij veel overheidsorganisaties is sprake van ‘beklemde’ bestemmingsreserves. Deze worden gecorrigeerd op de weerstandscapaciteit. Als ‘beklemde’ reserves niet als beschikbare weerstandscapaciteit worden gezien is dit van invloed op de weerstandsratio. Bij Recreatieschap Twente zijn enkele bestemmingsreserves als ‘beklemd’ geoormerkt. Deze bestemmingsreserves worden niet meegenomen in de beschikbare ◄Inhoudsopgave
21 21
Paragrafen
Programmabegroting 2026
weerstandscapaciteit. Hieronder treft u overzicht van alle reserves en wordt inzichtelijk gemaakt welke reserves onderdeel vormen van de beschikbare weerstandscapaciteit. Saldo per 31-122024
Omschrijving
Provinciale reserve recreatieve voorzieningen Totaal reserves m.b.t. taakstelling RV Reserve Recr. parken/ Fietspaden (kl toilet RB) RV Reserve Recr. parken/ Fietspaden (kl loods LV) Reserve werkplaats Hulsbeek Reserve beschoeiing Hulsbeek/Rutbeek Totaal reserves kapitaallasten
122 84 206 544 544 9 25 40 632 707
Totaal reserves
1.457
Algemene Reserve Reserve Recreatieparken/ Fietspaden Totaal Algemene Reserves
Maakt onderdeel uit van weerstandscapaciteit Ja Ja Nee. Beklemd
Nee. Beklemd
Tabel 4 Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit
Samengevat komt het totaal aan beschikbare weerstandscapaciteit (niet zijnde beklemd) neer op: Recreatieschap Twente (bedragen in €)
Weerstandscapaciteit
Egalisatiereserves (niet zijnde beklemd)
206.159
Totaal beschikbare weerstandscapaciteit
206.159
◄Inhoudsopgave
22 22
Paragrafen
Programmabegroting 2026
Benodigde weerstandscapaciteit (B) De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt afgerond in totaal € 206.000 en wordt bepaald door het inventariseren van risico’s. Hieronder treft u een specificatie van de door Recreatieschap Twente geïnventariseerde risico’s inclusief kans bepaling en financieel gevolg (impact). De kans impact analyse geldt conform de “Nota van risicomanagement tot reserves en voorzieningen” niet voor investeringen. Risico analyse RV Nr.
Dreiging
Kans
Impact
Risico waarde
Personeel: 1 2
-Het risico dat meer kosten worden gemaakt door inhuur van (gespecialiseerde) bedrijven i.p.v. vrijwilligers -Inhuren medewerk(st)ers bij wegvallen/vertrek personeel (door krappe arbeidsmarkt)
Waarschijnlijk Is wel eens voorgekomen
€ 50.000 <> € 100.000 € 25.000 <> € 50.000
€ €
52.500 -
3
-Inhuren medewerk(st)ers bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid (ziekte/ongeval)
Is wel eens voorgekomen
€ 25.000 <> € 50.000
€
-
Zeer onwaarschijnlijk Is wel eens voorgekomen Onwaarschijnlijk Waarschijnlijk
€ 25.000 <> € 50.000 € 50.000 <> € 100.000 € 25.000 <> € 50.000 € 25.000 <> € 50.000
€ € € €
Is wel eens voorgekomen Zeer waarschijnlijk Waarschijnlijk Waarschijnlijk
€ 25.000 <> € 50.000 € 25.000 <> € 50.000 € 25.000 <> € 50.000 € 25.000 <> € 50.000
€ € € €
Tegenvallende inkomsten: 4 5 6 7
52.500
-Het risico op verminderde inkomsten door derving erfpacht- exploitatierechten (huren) -Het risico op verminderde inkomsten uit evenementen -Het risico op verminderde inkomsten uit parkeergelden agv weer -Het risico op verminderde inkomsten uit parkeergelden waterziektes
Calamiteiten onvoorziene omstandigheden: 8 9 10 11
37.500 26.250
63.750
-Het risico op stormschade/brand houtopstand recreatieparken -Het risico op hogere verzekeringspremies (door schades) -Het risico op vandalisme -Kosten i.v.m. schadebetalingen
Totaal omvang risico's Tabel 5 Samenvattend overzicht geïnventariseerde risico's.
◄Inhoudsopgave
23 23
33.750 26.250 26.250
86.250 202.500
Paragrafen
Programmabegroting 2026
Samenvattend overzicht beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit:
Recreatieschap Twente Totaal
Risicowaarde (Kans X Impact)
Verwacht saldo per begin 2026
Ratio
206.250 206.250
202.500 202.500
1,0 1,0
Tabel 6 Ratio weerstandsvermogen
De ratio bevindt zich hiermee op de door het bestuur vastgestelde gewenste norm van 1,0 Financiële Kengetallen Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ook een set aan verplichte financiële kengetallen wordt opgenomen. Solvabiliteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin Recreatieschap Twente in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Onder het eigen vermogen verstaan we de algemene reserve en de overige bestemmingsreserves en het resultaat uit het overzicht baten en lasten. Met het kengetal solvabiliteit wordt beoordeeld in hoeverre het bezit op de linkerzijde van de balans schuldenvrij is. Financiële kengetallen Solvabiliteitsratio
Raming
Raming
Raming
Raming
2026
2027
2028
2029
33%
31%
34%
34%
Een veilige marge van de solvabiliteit is volgens de signaleringswaarden een percentage tussen 20% - 50%. Recreatieschap Twente kent derhalve dan ook een marge welke binnen de signaleringswaarden valt.
◄Inhoudsopgave
24 24
Paragrafen
Programmabegroting 2026
Netto schuldquote Dit ratio weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van Recreatieschap Twente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een laag percentage is veelal gunstig. Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald wordt dit kengetal zowel berekend inclusief (gecorrigeerd) als exclusief de doorgeleende gelden. Samen met de solvabiliteitsratio is de netto schuldquote het meest bepalend voor de financiële gezondheid. Financiële kengetallen Netto schuldquote
Raming
Raming
Raming
Raming
2026
2027
2028
2029
55%
50%
42%
39%
De netto schuldquote van Recreatieschap Twente laat zien dat de druk van rentelasten en de aflossingen op de exploitatie laag is. Volgens de signaleringswaarden zit dit percentage in de minst risicovolle klasse (<90%). Netto schuldquote gecorrigeerd voor uitgeleend geld De netto schuldquote gecorrigeerd voor uitgeleend geld blijft gelijk aan de ongecorrigeerde. Dit omdat bij het Recreatieschap geen sprake is van uitgeleend geld. Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte Recreatieschap Twente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten en structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Raming 2026
Financiële kengetallen Structurele exploitatieruimte
0%
Raming 2027 0%
Raming 2028 0%
Raming 2029 0%
Bovenstaand figuur laat zien dat de structurele exploitatieruimte nihil is. Hieruit blijkt dat meerjarig de structurele lasten gedekt worden door de structurele baten, of door onttrekkingen uit reserves. Er zijn voor de begroting 2026 geen incidentele baten en/of lasten geraamd. Beoordeling onderlinge verhouding kengetallen Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. De kengetallen zullen daarom altijd in samenhang moeten worden bezien. Daarnaast zegt een momentopname van een kengetal ook nog niet zo heel veel maar voor de beoordeling is het vooral van belang om de trendmatige ontwikkeling te volgen. De solvabiliteit zit binnen de veilige marges. Dit betekent dat de weerbaarheid van de organisatie om eigenhandig negatieve ontwikkelingen op te pakken afdoende is. De netto schuldquote zit in de minst
◄Inhoudsopgave
25 25
Paragrafen
Programmabegroting 2026
risicovolle categorie en geeft aan dat de organisatie in staat zou moeten zijn om de schulden te kunnen betalen. De structurele exploitatieruimte laat zien dat de baten en lasten structureel in evenwicht zijn. Maar mocht dit evenwicht (tijdelijk) verstoord raken dan blijkt uit de weerstandsratio dat de organisatie dit zelf kan opvangen.
5.2 Onderhoud kapitaalgoederen Recreatieschap Twente exploiteert de recreatieparken Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld. Daarnaast onderhoudt het recreatieschap de recreatieve Twentse fietspaden en de diverse routenetwerken voor fietsen, wandelen, mountainbiken, paardrijden en auto’s. Deze voorzieningen zijn gericht op zowel de inwoner van Twente als op de toerist. Met name het netwerk van de fietspaden en de kwalitatief hoog aangeschreven routesystemen in Twente vormen voor de toerist een belangrijk criterium om Twente te kiezen voor een (korte) vakantiebestemming. Als eigenaar en beheerder van de recreatieparken, de fietspaden en de Routenetwerken, heeft Recreatieschap Twente een algemene zorgplicht om haar kapitaalgoederen adequaat te beheren en te onderhouden. In dit beheerplan wordt invulling gegeven aan de wijze van beheer en onderhoud van alle kapitaalgoederen van de recreatieparken, de fietspaden en de Routenetwerken. Daarmee sluit Recreatieschap Twente aan bij de richtlijnen van het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna: BBV). Op basis van de huidige financiële situatie en de daarbij behorende beheerstrategieën c.q. kwaliteitsniveaus is een richtlijn voor de jaren 2023-2027 bepaald. Het BBV schrijft een beheertermijn voor van maximaal vijf jaar.
Recreatieparken Recreatieschap Twente beheert de recreatieparken Het Hulsbeek (Oldenzaal), Het Rutbeek (Enschede) en Het Lageveld (Wierden) en bezit een aantal bijbehorende bedrijfsgebouwen. Het gaat hierbij om beheercentra met bijbehorende schuren en loodsen. Tevens bezitten de parken allemaal meerdere toiletgebouwen. Daarnaast zijn op de parken nog een aantal panden in eigendom. Deze panden zijn veelal verhuurd. Tevens heeft het recreatieschap een aantal dienstwoningen in eigendom, die worden verhuurd aan de beheerders van de parken. De boekwaarde van het in deze kapitaalgoederen geïnvesteerd vermogen staat aangegeven en gespecificeerd op de balans. Eventuele verschillen in de boekwaarde en de waarde in het economisch verkeer (zo die al bekend is) worden aangemerkt als stille reserve. Beheerplan voor groot onderhoud Groot en klein onderhoud houdt het object in goede, oorspronkelijke staat en is dus niet van invloed op de vooraf bepaalde gebruiksduur (afschrijvingstermijn) van het object. Volgens het BBV mogen kosten van onderhoud daarom niet worden geactiveerd; lasten van klein onderhoud dienen in het jaar van uitvoering in de exploitatie te worden opgenomen en lasten van groot onderhoud worden in een voorziening gebracht. Indien een kapitaalgoed is afgeschreven, is er geen sprake van groot onderhoud maar van vervangingsinvestering (Commissie BBV, 2019).
In dit beheerplan wordt daarom alleen het groot onderhoud van kapitaalgoederen beschreven.
◄Inhoudsopgave
26 26
Paragrafen
Programmabegroting 2026
Het nieuwe beheerplan treedt in werking vanaf het begrotingsjaar 2023 voor de duur van vijf jaar. In aansluiting op de bepalingen zoals genoemd in het BBV art. 12 lid 1, worden de kapitaalgoederen in navolgende categorieën uiteengezet in separate beheerplannen: 1. Groot onderhoud Groen; 2. Groot onderhoud Verhardingen; 3. Groot onderhoud Water; 4. Groot onderhoud Terreinvoorzieningen; 5. Groot onderhoud Gebouwen; 6. Groot onderhoud Rioleringen; 7. Groot onderhoud Werktuigen en wettelijke maatregelen. Het onderhoud van kapitaalgoederen van de recreatieparken, de fietspaden en de Routenetwerken, worden vanuit bovengenoemde categorieën in zeven voorzieningen ondergebracht. Vanwege het kleinschalige karakter van de kapitaalgoederen, worden deze zeven categorieën in separate paragrafen specifiek belicht. In onderstaande figuur wordt de relatie (symbolisch) tussen de recreatieparken en de Routenetwerken en de verschillende voorzieningen weergegeven, waarin te zien is dat de voorzieningen onlosmakelijk met de recreatieparken en de Routenetwerken verbonden zijn.
◄Inhoudsopgave
27 27
Paragrafen
Routenetwerken
Het Lageveld
Het Rutbeek
Het Hulsbeek
Programmabegroting 2026
Voorziening GO Groen GO Verhardingen GO Water GO Terreinvoorzieningen GO Gebouwen GO Rioleringen GO Werktuigen en wettelijke maatregelen Uit het beheerplan voorvloeiende financiële consequenties
Groen
Verharding
Water
Terr. Voorz.
Gebouwen
Rioleringen
Werkt. En Wett. Maatreg.
-15.944
24.154
22.306
8.840
12.071
7.988
33.490
2024
9.300
15.385
9.193
3.133
1.022
0
35.880
2025
11.815
36.232
26.109
24.543
14.486
0
34.698
2026
0
7.150
0
21.467
23.472
0
30.085
2027
3.726
16.956
21.395
19.395
18.400
9.742
50.910
Totaal
8.897
99.877
79.003
77.378
69.451
17.730
185.063
92.905 73.913 147.883 82.174 140.524 537.399
Jaarlijkse dotatie VGO
1.779
19.975
15.801
15.476
13.890
3.546
37.013
107.480
Voorziening Groot Onderhoud (VGO) 2023
◄Inhoudsopgave
28 28
Uitg. per jaar
Paragrafen
Programmabegroting 2026
Om het groot onderhoud voor een periode van 5 jaren te bekostigen wordt jaarlijks een gelijkblijvend bedrag gestort in de hiervoor bestemde voorzieningen, de kosten worden hier rechtstreeks op in mindering gebracht. Ook in de begroting 2026 worden de gelijkblijvende bedragen toegevoegd aan de voorzieningen voor de bekostiging van het groot onderhoud.
5.3 Bedrijfsvoering Dienstverlening via SamenTwente De werkzaamheden op het gebied van bedrijfsvoering (PIOFJACH) worden conform de bestuurlijke afspraken middels een dienstverleningsovereenkomst uitgevoerd door Samen Twente. Waarbij het uitgangspunt is dat de huidige dienstverlening minimaal in stand blijft. Beleidsnotities Recreatieschap Twente kent een aantal eigen beleidsnota’s, daar waar nog nodig zijn de reeds vastgestelde nota’s van voormalig Regio Twente van toepassing; Beleidsnota Controleverordening Recreatieschap Twente Financiële verordening Recreatieschap Twente Risicomanagement en weerstandsvermogen Fraude beheerssystematiek en –analyse Nota afschrijving en rente Treasurystatuut Interne controleplan Gemeenschappelijke regeling Programmabegroting
Vastgesteld door Bestuur Bestuur Algemeen bestuur Algemeen bestuur Bestuur Bestuur Algemeen Bestuur Raden, colleges van B&W en Bestuur Bestuur
◄Inhoudsopgave
29 29
Datum vaststelling 4-apr-24 24-okt-24 7-mrt-18 7-mrt-18 24-okt-24 24-okt-24 14-dec-22 1 januari 2022 (datum van intreding) Jaarlijks voor 15 april
Paragrafen
Programmabegroting 2026
Formatie Fte
Fte
Fte
Fte
Fte
Fte
Fte
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Recreatieschap Twente
17,0
16,6
16,9
17,9
17,9
17,9
17,9
Totaal
17,0
16,6
16,9
17,9
17,9
17,9
17,9
Formatie
5.4 Financiering Beleid De uitvoering van programma’s wordt mede ondersteund door de financieringsfunctie. Deze functie voorziet in de financieringsbehoefte bij de uitvoering van beleidstaken, door het zo nodig aantrekken van externe financieringsmiddelen, dan wel het beheren en uitzetten van gelden die daarvoor niet direct nodig zijn. Het beleid omtrent de treasury functie wat voor het Recreatieschap gehanteerd wordt is vastgelegd in het door het algemeen bestuur van voormalig Regio Twente vastgestelde treasurystatuut. Gaandeweg zal voor het Recreatieschap een eigen treasury statuut opgesteld worden, maar tot die tijd worden de kaders op dit vlak gehanteerd zoals deze onder de voormalige Regio Twente golden en nu nog steeds gelden. Uitgangpunten en ontwikkelingen Het Recreatieschap heeft geen overtollige liquide middelen, totaalfinanciering is niet meer van toepassing. De organisatie zal voor investeringen dus zelf voortaan eventueel leningen moeten aantrekken. Het uitgangspunt hierbij is dat in principe de reguliere exploitatie uitgaven gedekt horen te worden uit de lopende banksaldi. Voor lopende terugkerende uitgaven zoals lonen en onderhoudskosten wordt dus niet geleend. Leningen zullen aangetrokken worden voor de financiering van de investeringen (die geactiveerd worden).