07 Najaarsnota 2025 - Bijlage Najaarsnota 2025

72

Wet Planmatige Aanpak Onderwijshuisvesting Omschrijving (toelichting) We bereiden ons voor op de komst van de Wet Planmatige Aanpak Onderwijshuisvesting. Dit leidt tot een aanpassing van de Verordening voorziening onderwijshuisvesting. Voortgang (indicator)

Verder voorbereiden (ver)nieuwbouw TCC locatie Lyceumstraat Omschrijving (toelichting) Conform het IHP bereiden we de werkzaamheden voor voor de (ver)nieuwbouw van TCC locatie Lyceumstraat. Voortgang (indicator)

Voortgang (toelichting) Het voorbereidingskrediet is beschikbaar gesteld onder de voorwaarde dat er een samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente en TCC wordt ondertekend. Deze overeenkomst wordt in het najaar afgerond. Na ondertekening kan TCC starten met de voorbereidende werkzaamheden.

Wat zijn onze doelen? Vergroten eigen kracht van het gezin De eigen kracht van het gezin wordt vergroot en het zorgend en probleemoplossend vermogen van het gezin wordt versterkt.

Wat gaan we ervoor doen? Hervormingsagenda Jeugd Omschrijving (toelichting) We geven uitvoering aan de Hervormingsagenda Jeugd in samenhang met de Samenwerkingsagenda en de Integrale Toegang. Lokaal ligt de focus op: • • •

normaliseren; het vormgeven van een robuust lokaal team; verbeterde samenwerking tussen jeugdhulp, onderwijs, kinderopvang, volwassenen GGZ en bestaanszekerheid.

73

Voortgang (indicator)

Wat zijn onze doelen? Versterken regierol van de gemeente De regierol van de gemeente (ten opzichte van de externe verwijzers) wordt versterkt, zodat de best passende en betaalbare ondersteuning aan de inwoner wordt geboden.

Wat gaan we ervoor doen? Voorbereiden op de inkoop jeugdhulp Omschrijving (toelichting) De voorbereiding op de nieuwe inkoop van jeugdhulp is afgerond. We starten nu met het werken met de nieuwe producten. Het jaar 2025 is een overgangsjaar waarin voor wat betreft de ambulante producten omzetting plaatsvindt op het moment dat een indicatie afloopt. Wonen en verblijf worden in één keer omgezet. Voortgang (indicator)

Ambitie: Alle inwoners hebben bestaanszekerheid Wat zijn onze doelen? Zelf voorzien in eerste levensbehoeften Inwoners zijn in staat te voorzien in hun eerste levensbehoeften.

Wat gaan we ervoor doen? Voorbereiden op de invoering van wetsvoorstel Participatiewet in Balans Omschrijving (toelichting) We bereiden ons voor op de invoering van het wetsvoorstel Participatiewet in Balans door ons huidige beleid op Werk en Inkomen te evalueren en te kijken hoe wij de ‘menselijke maat’ optimaal kunnen toepassen. Voortgang (indicator)

Schuldhulpverlening Omschrijving (toelichting) We ontwikkelen een nieuw beleidsplan voor schuldhulpverlening.

74

Voortgang (indicator)

Wat zijn onze doelen? Stimuleren inwoners tot betaald werk of participatie Inwoners worden gestimuleerd tot het verkrijgen en behouden van betaald werk of participatie.

Wat gaan we ervoor doen? Werkcentrum Twente Omschrijving (toelichting) We geven lokale invulling aan het Werkcentrum Twente, zodat inwoners en bedrijven op één plek terecht kunnen met vragen over werk, scholing of geschikt personeel. We integreren deze in de integrale toegang. Voortgang (indicator)

Voortgang (toelichting) In de arbeidsmarktregio zijn verschillende werkgroepen actief om te komen tot een Werkcentrum Twente. Voor de lokale invulling zijn we afhankelijk van deze werkgroepen. Naar verwachting wordt dit in Q1 van 2026 gerealiseerd. Opstellen nieuwe samenwerkingsovereenkomst voor beschutte werkplekken Omschrijving (toelichting) We bereiden ons voor op de nieuwe samenwerkingsovereenkomst voor beschutte werkplekken voor de doelgroepen Wsw en Nieuw Beschut, die ingaat per 1 januari 2026.

Voortgang (indicator)

Wat zijn onze doelen? Armoede is doorbroken Armoede is doorbroken zodat iedereen meedoet en vooruitkomt.

Wat gaan we ervoor doen? Armoedebeleid

75

Omschrijving (toelichting) We geven uitvoering aan de eerste vier focuspunten uit de actielijnen van het armoedebeleid: • • • •

het herstructureren van de netwerkstructuur; het versterken van een integrale werkwijze; het intensiveren van samenwerking op het gebied van signalering en ondersteuning; monitoring en het vergroten van de financiële basiskennis van kinderen en jongeren.

Voortgang (indicator)

Wat zijn onze doelen? Een passende, toegankelijke en veilige woon- en leefomgeving Een passende, toegankelijke en veilige woon- en leefomgeving voor alle doelgroepen.

Wat gaan we ervoor doen? Inspelen op de toenemende vraag in thema wonen en zorg Omschrijving (toelichting) We voeren de uitvoeringsagenda ‘wonen, welzijn en zorg’ uit met een focus op de opgaves: ‘zo zelfstandig mogelijk’, ‘samen behulpzaam in de buurt’ en ‘zorg voor mensen die het echt nodig hebben’. Voortgang (indicator)

Ambitie: Elke inwoner kan actief deelnemen aan een inclusieve samenleving en keuzes maken die gezond leven makkelijker maakt Wat zijn onze doelen? Toewerken naar een inclusieve samenleving Toewerken naar een inclusieve samenleving, waarin iedereen erbij hoort en kan deelnemen.

Wat gaan we ervoor doen? Wet van school naar werk Omschrijving (toelichting) We bereiden ons voor op de invoering van de Wet van school naar duurzaam werk. Voortgang (indicator)

76

Wat zijn onze doelen? Een gezonde leefstijl Een gezonde leefstijl van jong tot oud.

Wat gaan we ervoor doen? Doorontwikkelen van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) in relatie tot gezonde leefstijl Omschrijving (toelichting) We ontwikkelen de thema’s en bijbehorende ketenaanpakken uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) door, zoals de aanpak "kansrijke start" en "kind naar gezond gewicht". Voortgang (indicator)

Preventie en handhavingsplan middelengebruik Omschrijving (toelichting) We stellen een preventie- en handhavingsplan middelengebruik op voor roken, overmatig alcoholgebruik en drugsgebruik. Voortgang (indicator)

Voortgang (toelichting)

Wat zijn onze doelen? Verkleinen gezondheidsverschillen Gezondheidsverschillen tussen sociaaleconomische groepen zijn verkleind.

Wat gaan we ervoor doen? Oldenzaal digiTAAL Omschrijving (toelichting) We geven uitvoering aan het plan Oldenzaal digiTAAL om de kansengelijkheid te vergroten. Voortgang (indicator)

Wat zijn onze doelen?

77

Sterkere sociale veerkracht Sterkere sociale veerkracht doordat inwoners naar elkaar omkijken en mede zorg dragen voor elkaars welzijn.

Wat gaan we ervoor doen? Visie sociale basis Omschrijving (toelichting) We stellen de visie sociale basis vast en geven hier uitvoering aan. Voortgang (indicator)

Wat zijn onze doelen? Vergroten participatie door inzet diverse activiteiten Cultuur-, sport- en beweegactiviteiten worden ingezet om participatie te vergroten.

Wat gaan we ervoor doen? Starten met uitvoering van nieuwe regionale visie sport en bewegen Omschrijving (toelichting) Samen met de andere Twentse gemeenten en SportNetwerk Overijssel gaan we verder met de uitvoering van de regionale visie sport en bewegen en maken hiervan een vertaling naar concrete acties die aansluiten bij de lokale (Oldenzaalse) situatie. Voortgang (indicator)

Voortgang (toelichting)

Ambitie: Oldenzaal voldoet aan de opgaven rondom het migratievraagstuk en doet dit met een menselijke maat Wat zijn onze doelen? Binnen de migratieketen is passende ondersteuning voor integreren Binnen de migratieketen is passende ondersteuning voor het integreren in de samenleving.

78

Wat zijn onze doelen? Leveren passende bijdrage in de migratieketen In regionaal verband wordt een passende bijdrage in de migratieketen geleverd.

Wat gaan we ervoor doen? Inburgeringsprojecten Omschrijving (toelichting) We bereiden de regionale aanbesteding voor gericht op inburgeringsprojecten per 2026. Voortgang (indicator)

79

Financiële bijstellingen programma 5 Maatschappelijke ondersteuning Financiële bijstellingen programma 5 Wat heeft het gekost?

Lasten Baten

Primaire begroting

Begroot na wijziging

Wijziging NJN

V/N

Begroting na wijziging

(bedragen x € 1.000) 5. Maatschappelijke Ondersteuning

Lasten

64.421

68.360

2.239 N

Baten

13.446

14.546

4.144 V

18.690

-50.975

-53.814

1.905 V

-51.909

Saldo Mutaties Reserves

70.599

Lasten

2.068

52

340 N

392

Baten

-1.475

569

272 V

841

Saldo

-3.542

517

-68 N

449

Resultaat

-54.518

-53.297

1.837 V

-51.460

Specificatie financiële bijstelling programma 5

bedragen x €1.000 (+ voordeel / - = nadeel) Nr.

Afwijkingen

1.

Verhuur schoolgebouw OBS de Linde

2.

Realisatie bezuinigingsmaatregelen AMB spoor 3

19

3.

Actualisatie begroting Oekrainers

214

Actualisatie begroting Oekrainers

-912

Minder toevoeging aan reserve vluchtelingen

912

4.

2025 3

SPUK GALA indexering

14

Bijdrage SPUK GALA

-14

5.

Beschermd wonen

283

6.

Budget inburgeringstrajecten

-182

Onttrekking uit Algemene Reserve

182

7.

Bijdrage Samen Twente

-27

8.

Reserve Noodfonds

-90

9. 10. 11. 12.

Ontrekking uit reserve noodfonds

90

Tijdelijke overbrugging Schoolmaatschappelijk werk

-34

Dekking uit OAB-middelen

34

Implementatie werkwijze Jongeren en Schulden

-80

Dekking uit bestaande budgetten en geoormerkte gelden Gem. fonds

80

IBO Schulden

27

Dekking uit geoormerkte gelden Gemeentefonds

-27

Taakmutaties gemeentefonds mei- en septembercirculaire

246

Taakmutaties gemeentefonds mei- en septembercirculaire

-246

13.

Vakdocenten

-151

14.

Bijstelling budgetten Jeugd

1.173

15.

Bijstelling budgetten WMO

-294

16.

Tijdelijke huisvesting Drie-eenheidschool

125

17.

Tijdelijke huisvesting Franciscusschool

0

18.

Bijdrage Stadsbank Oost-Nederland

90

Dekking uit bestaande budgetten

-90

19.

Bijstelling budget vervoer

146

20.

Vrijval kapitaallasten (rente)

308

21.

Vrijval kapitaallasten (afschrijving)

-9

Fasering kapitaallasten (afschrijving)

47

Saldo

1.837

80

Omschrijving (toelichting) 1. Huuropbrengst ErgoStart schoolgebouw OBS de Linde Het schoolbestuur van OBS De Linde, locatie De Thij, heeft een verzoek ingediend voor de verhuur van één leslokaal aan ErgoStart Ergotherapie. De verhuur past binnen de regels van de gemeente Oldenzaal (volgens de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015) en de landelijke wet voor het basisonderwijs. De begroting wordt aangepast met de verwachte huuropbrengst van €2.530 (conform collegebesluit INTB-25-06822). 2. Realisatie ombuigingsmaatregelen Ambities en Middelen in Balans spoor 3 inbraakalarmering Bij de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk hebben we middelen ontvangen die zijn verwerkt in de meicirculaire 2025. Daar deze middelen niet toereikend zijn om de tekorten te dekken worden de (ombuigings-)maatregelen uit Ambities en Middelen in Balans – spoor 3 doorgevoerd. Vanaf 2025 worden de kosten voor inbraakalarmering doorbelast aan de scholen. Dit levert een voordeel op van €20.000. 3. Actualiseren baten en lasten opvang vluchtelingen (Oekraïners) Vanuit programma Dienstverlening en veiligheid worden de budgetten voor de opvang vluchtelingen (Oekraïners) overgeheveld naar programma Maatschappelijk ondersteuning, inclusief toevoeging aan de reserve vluchtelingen. Dit leidt tot een toename van de lasten ad. €1.632.000, en toename van de baten ad.

€3.100.000 en een toevoeging aan de reserve van €1.468.000. Per saldo levert dit een voordeel op van €214.000. Deze mutatie wordt tegengesteld weergegeven bij Programma Dienstverlening en veiligheid en verloopt daarmee budgettair neutraal. De lasten en de baten opvang van Oekraïners zijn geactualiseerd. Dit leidt tot een lagere dotatie aan de reserve vluchtelingen van €912.000. Per saldo verloopt de actualisatie budgettair neutraal. De grootste mutaties bij deze actualisatie zijn als volgt: • • • •

• •

Lagere normvergoeding per dag (van € 61 naar € 44) per gerealiseerde opvangplek (nadeel €405.000); Nieuwe opvanglocatie, Citadel. Deze opvanglocatie is in 2025 nog niet kostendekkend omdat die pas operationeel is per 1 november 2025, terwijl het pand al wordt gehuurd per 1 april 2025 (op dit moment wordt het pand geschikt gemaakt voor opvang - nadeel €150.000); Hoger aardgas- en elektriciteitsverbruik opvanglocatie Jambor (nadeel €115.000); Hogere kosten beveiliging locatie Bentheimerstraat als gevolg van inzet in avonduren/nachturen. Deze inzet in avonduren/nachturen wordt vanaf heden afgebouwd doordat een watermistinstallatie is geïnstalleerd. Voor 2025 hebben we nog wel te maken met hoge kosten van beveiliging (nadeel €50.000); Hogere inzet op integratie. Zo worden taalcursussen en andere activiteiten verzorgd, die niet in de begroting waren opgenomen.(nadeel €65.000); Onvoorziene gebeurtenissen. Dit zorgt voor extra inzet van extern personeel alsmede voor extra onderhoudskosten (nadeel €125.000).

4. Actualisatie SPUK GALA Dit betreft indexering 2025 SPUK GALA conform uitgangspunten ministerie. De lasten en de baten zijn verhoogd met €14.000 en verloopt budgettair neutraal.

81

5. Beschermd wonen Door de centrumgemeente Enschede is in 2024 een indicatie gegeven van het verwachte overschot beschermd wonen 2025; de verwachte teruggave is €630.827. Hiervan was reeds €500.000 opgenomen. Bij de jaarrekening 2024 is €152.300 te weinig opgenomen voor de afrekening beschermd wonen. Het totale voordeel bedraagt €283.131. 6. Budget inburgeringstrajecten Bij de jaarrekening 2024 is €420.000 toegevoegd aan de algemene reserve in verband met nog af te ronden inburgeringstrajecten. Voor 2025 wordt ingeschat nog €182.000 aan te wenden. 7. Bijdrage Samen Twente Het AB van Samen Twente heeft op 15 januari 2025 de begroting 2025 voor het onderdeel Veilig Thuis Twente bijgesteld en verhoogd met een bedrag van €688.000. Samen Twente dekt deze verhoging voor een bedrag van €250.000 via de renteopbrengsten-schatkistbankieren (conform collegebesluit INT-25-03500) en het restant van €438.000 wordt in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten. Voor Oldenzaal betekent dit een extra bijdrage van €27.000. Dit bedrag kan worden gedekt uit het budget Samen Twente welke door programma Bereikbaarheid en openbare ruimte wordt overgeheveld naar programma Maatschappelijke ondersteuning en verloopt budgettair neutraal. 8. Reserve noodfonds In Oldenzaal is een noodfonds beschikbaar voor inwoners die in een acute en schrijnende financiële situatie zitten.

Hiervoor is een reserve Noodfonds beschikbaar van €400.000. Voor 2025 wordt ingeschat dat €90.000 wordt aangewend (conform collegebesluit INTB-25-06796). 9. Tijdelijke overbrugging Schoolmaatschappelijk werk In de kadernota 2026 is tot en met 2029 €40.000 per jaar toegekend ten behoeve van extra schoolmaatschappelijk werk voor 12 uur. In gesprekken met schoolbesturen is de intentie uitgesproken om ook 12 uren extra schoolmaatschappelijk werk te bekostigen vanuit het onderwijs. De afspraak is om dit vanaf 2027 in de begroting van het onderwijs mee te laten nemen. Dit houdt een extra bekostiging van het extra schoolmaatschappelijk werk PO in voor Oldenzaal van € 34.000 voor 2025 en €47.000 voor 2026. Dekking is voorzien uit de reeds vooruitontvangen OAB-middelen en verloopt budgettair neutraal. 10. Implementatie lokale werkwijze Jongeren en schulden In april 2024 heeft het college (conform collegebesluit INTB-25-06899) ingestemd met de ontwikkeling van een lokale werkwijze Jongeren en Schulden als onderdeel van het in 2023 vastgestelde armoedebeleid. Deze werkwijze is in samenwerking met Stadsbank Oost-Nederland (SON) opgezet en heeft als doel jongeren met (dreigende) schulden effectief te ondersteunen op meerdere leefgebieden.

De jaarlijkse kosten bedragen zo’n €80.000 per jaar en worden gedekt uit bestaande budgetten (armoedebestrijding kinderen en geoormerkte gelden gemeentefonds) en verloopt budgettair neutraal. 11. IBO schulden (vroegsignalering) Bij de gemeentefonds meicirculaire 2025 hebben we middelen (€27.000) voor IBO problematische schulden ontvangen. Dit bedrag wordt ingezet voor vroegsignalering welke namens Oldenzaal door de Stadsbank Oost-Nederland wordt uitgevoerd. Dit bedrag wordt betrokken bij de bijdrage aan de Stadsbank Oost-Nederland en verloopt budgettair neutraal.

82

12. Taakmutaties gemeentefonds mei- en septembercirculaire 2025 Bij de mei- en septembercirculaire 2025 hebben we middelen ontvangen voor een aantal taakmutaties: • • • • •

alleenverdienersproblematiek (€45.000) Impulsbudget sociale infrastructuur (€76.000) participatie beschut werk (€13.000) participatie 10.000 banenplan (€43.000) participatiewet IU (€69.000)

Het totaal van deze middelen (€246.000) wordt vanuit programma FAD overgeheveld naar programma Maatschappelijke ondersteuning en verloopt budgettair neutraal. 13. Vakdocenten De eindafrekening 2024 die we in 2025 hebben ontvangen is per abuis niet opgenomen in de jaarrekening 2024. Hierdoor ontstaat er een overschrijding in 2025, wat een nadeel van €151.000 oplevert. 14. Bijstelling budgetten Jeugd Er is een nieuw inkoop- en ondersteuningsmodel jeugd in 2025. Dit model loopt gedeeltelijk naast het oude model. Er zijn geen historische cijfers beschikbaar voor het nieuwe model, waardoor het moeilijk is een betrouwbare prognose te maken. Een sluitende verschillenanalyse is op dit moment niet te maken. Daarnaast zijn de kosten voor wonen en verblijf per cliënt bij gezinshuizen hoog, hierover zijn we in gesprek. Op basis van de analyse zijn onderstaand een aantal oorzaken benoemd: • • • • • • •

Verwachte groei uitgaven jeugd op basis van de groeianalyse van de jaren tot en met 2024 blijft uit; aantallen cliënten en indicaties nemen ten opzichte van 2024 af; Totale kosten jeugd 2025 zijn, rekening houdend met de prijsindex 2025, lager dan 2024; Eerste nieuwe inkoopjaar laat een opstarteffect zien; eerste kwartaal nog laag (daarom bij prognoseberekening 2025 eerste 2 maanden niet meegewogen); Daling van de kosten vanuit ondersteuningsbehoefte 3 omdat wonen en verblijf nu inclusief begeleiding is; Kostendaling tariefdifferentiatie; Gemiddelde tarief 2,09 per minuut in 2025, voorheen varieerde tarief ondersteuningsbehoefte tussen € 2,09 - € 2,37 per minuut; Enkele dure cliënten (gezinnen) zijn uit het bestand; Toegang stuurt op passende indicatie-omvang en lokaal aanbod.

Ondanks deze onzekerheden lijken de uitgaven voor Jeugd, op basis van de realisatie in het eerste halfjaar, fors onder het beschikbare budget te blijven. Rekening houdend met een post ‘onvoorzien’ verwachten wij voor 2025 een onderschrijding van circa €1.173.000 ten opzichte van de begroting 2025. Per saldo valt dit bedrag vrij ten gunste van het begrotingssaldo 2025. 15. Bijstelling budgetten WMO Het WMO-budget laat in het eerste halfjaar een tekort zien van €294.000. Dit tekort wordt vooral veroorzaakt door hogere uitgaven voor huishoudelijke ondersteuning en in beperkte mate voor individuele ondersteuning. De verwachting is dat de stijging van de WMO-kosten in het tweede deel van het jaar stabiliseert. Momenteel vindt herindicatie plaats bij begeleiding en dagbesteding in het kader van het nieuwe WMO-inkoopmodel 2025. Het volledige effect hiervan wordt naar verwachting pas in 2026 zichtbaar.

83

16. Tijdelijke huisvesting Drie-eenheidsschool De kosten voor tijdelijke huisvesting zijn in de Kadernota 2026 geactualiseerd en opnieuw geraamd. Het begrote budget van €125.000 voor 2025 kan daardoor vrijvallen. 17. Tijdelijke huisvesting Franciscusschool Tijdens de vernieuwbouw van de Franciscusschool maakt de school tijdelijk gebruik van het gebouw van Stichting Carmelcollege aan de Potskampstraat. De gemeente betaalt hiervoor €52.000 per jaar. Juridisch advies stelt dat Stichting Carmelcollege het gebouw ‘om niet’ in eigendom heeft gekregen, waardoor huur of kapitaallasten niet in rekening gebracht mogen worden. De bijdrage hoeft daarom niet te worden betaald, wat tot een mogelijke budgetvrijval kan leiden. Gesprekken met Stichting Carmelcollege hierover lopen; het budget wordt niet bijgesteld en als p.m. opgenomen. 18. Bijdrage Stadsbank Oost-Nederland De programmabegroting 2025 van de Stadsbank Oost-Nederland is bijgesteld. Voor Oldenzaal betekent dit een extra bijdrage van €90.475. Deze extra bijdrage kan gedekt worden binnen de programmabegroting en verloopt budgettair neutraal. 19. Bijstelling budget vervoer Vanaf 2026 zijn in de begroting diverse ombuigingen op het vervoer opgenomen. Een deel van deze werkwijze is in 2025 al toegepast. Hierdoor ontstaan in 2025 onderschrijdingen, wat een voordeel van €146.000 oplevert. 20.

Vrijval kapitaallasten Het voordeel op de rente (€308.000) is ontstaan door een actualisering van het renteomslagpercentage van 1,25% naar 0,3%. Het voordeel op de rente verloopt budgettair neutraal door bijstelling van de inkomsten (doorbelaste rente) in taakveld Treasury binnen Programma FAD. Het nadeel op de afschrijvingslasten (€9.200) is ontstaan bij de afschrijving met annuïteiten. Door het verlagen van de rentelast, als gevolg van actualiseren rente-omslagpercentage, wordt de afschrijvingslast hoger. 21. Fasering kapitaallasten Als gevolg van fasering in de investeringsplanning laten de kapitaallasten binnen het programma een onderschrijding zien van €48.000. Deze zijn ten laste gebracht van de stelpost van €650.000. De stelpost wordt verantwoord bij programma FAD.

84

Financiële algemene dekkingsmiddelen Financiële bijstellingen Financiële algemene dekkingsmiddelen Financiële bijstellingen FAD Wat heeft het gekost?

Lasten Baten

Primaire begroting

Begroot na wijziging

Wijziging NJN

V/N

Begroting na wijziging

(bedragen x € 1.000) Financiële Algemene Dekkingsmidddelen

Lasten

17.211

17.545

2.986 N

20.531

Baten

93.832

94.775

2.223 V

96.997

76.621

77.230

-763 N

76.467

Lasten

241

1.303

60 N

1.363

Baten

2.826

4.424

299 V

4.724

Saldo

2.585

3.122

240 V

3.361

Resultaat

79.206

80.351

-523 N

79.828

Saldo Mutaties Reserves

Specificatie financiële bijstellingen FAD

85

bedragen x €1.000 (+ voordeel / - = nadeel) Nr.

Afwijkingen

1.

Digitalisering persoonskaarten

2025 -76

2.

Veilige dienstverlening en weerbaar bestuur

-18

3.

Optievergoeding tijdelijke huisvesting Stadhuis

-45

4.

Uitkomsten gemeentefonds meicirculaire 2025

1.006

5.

Uitkomsten gemeentefonds septembercirculaire 2025

1.965

6.

Retributie KPN zendmast

7.

Dotatie generatiepact

8.

Stelpost gazprom

-40

9.

Afboeken boekwaarde voertuig

-53

10.

Verdeling reserve herbezettingsgelden

289

Onttrekking uit reserve herbezettingsgelden

-289

19 3

11.

Realisatie bezuinigingsmaatregelen AMB spoor 3

36

12.

Vrijval kapitaallasten functiewaarderingssysteem HR21

18

13.

Vrijval budget onderhoud Stadhuis

48

14.

Bijstellen rente geldleningen

75

15.

Bijstellingen budgetten bedrijfsvoering

78

16

Implementatie lokale werkwijze jongeren en schulden

45

17.

Reserve onderhoud LED verlichting Groene Loper

-13

18.

Inkomsten Onroerende zaakbelasting (OZB)

163

19.

Bijdrage laaggeletterdheid bibliotheek

100

20.

Vrijval reserve Glinde-Esch

50

Toevoeging aan Algemene Reserve

-50

21.

Doorbelasting pand Bentheimerstraat opvang vluchtelingen

110

22.

Loonkosten, arbeidsmarktkrapte en ziekteverzuim

-551

23.

Doorbelasten (activering) uren

-500

24.

Dotatie voorziening pensioen en wachtgelden wethouders

-500

25.

HR21

-250

26.

Voorziening RVU regeling

-228

27.

Overige personeelskosten

-155

28.

Vrijval kapitaallasten (rente)

135

Vrijval kapitaallasten (afschrijving) 29.

Fasering kapitaallasten (afschrijving)

30.

Afboeken stelpost onderuitputting kapitaallasten Afboeken restant stelpost onderuitputting kapitaallasten

31.

Actualisering renteomslagpercentage Saldo

-8 65 -265 -385 -1.302 -523

1. Digitalisering persoonskaarten, akten burgerlijke stand en woningkaarten Conform collegebesluit (INTB-25-06811) hebben wij u geïnformeerd dat met het digitaliseren van de akten van de burgerlijke stand, woningkaarten en persoonskaarten de toegankelijkheid van deze archieven wordt vergroot, verkorten we zoek- en wachttijden en voorkomen we verdere schade aan kwetsbare fysieke documenten door slijtage en inktvraat. Naast een structurele verbetering in dienstverlening en informatiebeheer, is digitalisering een belangrijke randvoorwaarde om de dienstverlening voor inwoners tijdens de eventuele verbouwperiode van het stadhuis onverminderd te kunnen voortzetten. De kosten voor het digitalisering van de kaarten en akten worden begroot op €76.000. De gunning wordt eind 2025 verwacht en de uitvoering in 2026. Het beschikbare budget wordt overgeheveld naar 2026.

86

2. Maatregelen veilige dienstverlening en weerbaar bestuur Onze maatschappij verhardt. Dat zien we terug in de toename van (verbaal) geweld in de samenleving, in ons stadhuis en in onze andere contacten met inwoners. Ook bestuurders en (politieke) ambtsdragers zijn steeds vaker slachtoffer van bedreiging of (verbale) intimidatie. De gemeente Oldenzaal wil ambtenaren en bestuurders een veilige werkomgeving bieden. Daarom worden maatregelen getroffen om de veiligheid van bezoekers, medewerkers en bestuur te waarborgen. Dit levert een nadeel op van €18.000 (conform collegebesluit INTB-25-06682). 3. Optievergoeding tijdelijke huisvestingskosten Bij de begroting 2026 is budget (€135.000) toegekend voor tijdelijke huisvesting. In 2025 is echter al een deel van dit budget nodig in het kader van een optievergoeding voor de locatie van de tijdelijke huisvesting (conform collegebesluit INTB-25-06893). Dit budget komt nu ten laste van het begrotingssaldo en komt volgend jaar ten gunste van het begrotingssaldo. Het resterende budget in 2026 bedraagt nog €90.000. 4. Uitkomsten gemeentefonds meicirculaire 2025 Eind mei 2025 is de meicirculaire 2025 uitgebracht. Dit betreft de voorjaarsnota 2025 van het Rijk. Hierin worden middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten.

Conform collegebesluit Meicirculaire 2025 Gemeentefonds (INTB-25-06878) en de raadsinformatiebrief (UIT-25-13464) hebben wij u geïnformeerd over de uitkomsten. Over 2025 ontvangen wij, na toerekening van geoormerkte gelden, incidenteel €1.006.000 aan extra middelen ten opzichte van de decembercirculaire 2024. Dit bedrag wordt toegevoegd aan het begrotingssaldo 2025. 5. Uitkomsten gemeentefonds septembercirculaire 2025 Medio september 2025 is de septembercirculaire 2025 uitgebracht. Via collegebesluit (INTB-25-06963) en raadsinformatiebrief (UIT-25-13485) hebben wij u geïnformeerd over de uitkomsten van deze septembercirculaire 2025. De financiële effecten voor het jaar 2025 en de structurele effecten voor de jaren 2026-2029 worden in deze najaarsnota 2025 verwerkt. De verwerking voor de jaren 2025-2029 verloopt als volgt: • •

• • •

Voor 2025 betekent dit, na toerekening van geoormerkte gelden, een (incidenteel) voordeel van €1.965.000. Dit bedrag wordt toegevoegd aan het begrotingssaldo 2025; Voor 2026 ontvangen we €1.497.000 extra middelen. In dit bedrag is een specifieke uitkering van €1.083.000 voor CDOKE middelen (klimaat en energie) opgenomen. Voor het uitvoeren van dit beleid wordt extern advies en personeel ingehuurd waardoor voor hetzelfde bedrag aan lasten begroot dient te worden; de CDOKE middelen zijn daarmee budgettair neutraal. Omdat voor de overige €414.000 lasten dienen te worden begroot (taakmutaties) verloopt dit budgettair neutraal; Voor 2027 ontvangen we €302.000 extra middelen. Dit betreft taakmutaties waar lasten tegenover staan en verloopt budgettair neutraal; Voor 2028 ontvangen we €63.000 minder middelen. Hiervoor is dekking voorzien en verloopt budgettair neutraal.; Voor 2029 ontvangen we €313.000 minder middelen. Voor €52.000 kunnen we dekking voorzien. Dit levert een nadeel van €261.000 op.

6. Retributie zendmast KPN Vanaf 2020 is de gemeente met KPN een opstalrecht overeengekomen voor het hebben van een zendmast, op grond van de gemeente aan de Bornsedijk. De vergoeding (retributie) bedraagt circa €4.000 per jaar met een jaarlijkse indexatie van 2%. De vergoeding is nu in rekening gebracht. Het incidentele voordeel in 2025 bedraagt, na aftrek van kosten, €18.500.

87

7. Dotatie generatiepact 2025 In de begroting 2025 wordt rekening gehouden met dotaties aan de reserve herbezettingsgelden. Gedurende het jaar is sprake van mutaties in het werknemersbestand waardoor de dotaties aan de reserve naar beneden wordt bijgesteld met €3.000. 8.. Stelpost Gazprom De stelpost Gazprom is bij de begroting 2025 geïndexeerd. Dit was niet noodzakelijk waardoor er voor 2025 een incidenteel voordeel van €40.050 is. 9. Afboeken boekwaarde voertuig Als gevolg van een ongeval met een voertuig is deze total loss verklaard. De resterende boekwaarde van €53.000 (nadeel) wordt ineens afgeschreven. 10. Claim op reserve herbezettingsgelden In 2023 en 2024 zijn overleggen geweest met betrekking tot de verdeling van de reserve herbezettingsgelden. Deze reserve wordt jaarlijks gevuld door middel van dotaties vanuit de generatiepactregeling. Op basis hiervan is een onttrekking uit de reserve van €289.528 benodigd. 11. Realisatie bezuiniging Ambities en Middelen in Balans spoor 3 - verzekeringen Bij de voorjaarsnota 2025 van het Rijk hebben we middelen ontvangen die zijn verwerkt in de meicirculaire 2025. Daar deze middelen niet toereikend zijn om de tekorten te dekken worden de (ombuigings-)maatregelen uit Ambities en Middelen in Balans – spoor 3 doorgevoerd.

Door het eigen risico op de wettelijke aansprakelijkheids-verzekering te verhogen naar €10.000 levert dit voor 2025 een voordeel van €36.000 op. 12. Vrijval kapitaallasten functiewaarderingssysteem HR21 De aanschaf van het functiewaarderingssysteem HR21 is als actief geactiveerd terwijl het exploitatie betrof. De begrote kapitaallasten vallen daardoor vrij (voordeel €18.000). 13. Vrijval budget onderhoud Stadhuis In verband met de voorgenomen vernieuwbouw van het stadhuis worden de uitgaven met betrekking tot het onderhoud uitgesteld. Dit levert een voordeel op van €48.000. 14. Bijstellen rente geldleningen (treasury) Op basis van de geactualiseerde investeringsplanning is het aantrekken van een nieuwe geldlening in 2025 niet nodig. Hierdoor kan de begrote rente van €75.000 vrijvallen. 15. Bijstelling diverse budgetten bedrijfsvoering De budgetten binnen de bedrijfsvoering zijn geactualiseerd. Dit levert een voordeel van €70.000 op voor bijstellingen voor onder andere fiscale adviezen, advieskosten verzekeringen, budget digitale dienstverlening, audiovisuele middelen, website sociaal plein.

88

16. Implementatie lokale werkwijze jongeren en schulden Conform collegebesluit (INTB-25-06899) is besloten om de lokale werkwijze jongeren en schulden voort te zetten. Deze werkwijze is in samenwerking met Stadsbank Oost- Nederland (SON) opgezet en heeft als doel jongeren met (dreigende) schulden effectief te ondersteunen op meerdere leefgebieden. De jaarlijkse kosten bedragen €80.000. Hiervan wordt binnen programma Maatschappelijke ondersteuning €35.000 gedekt (armoedebestrijding kinderen) en €45.000 is via het gemeentefonds beschikbaar gesteld (Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden). Dit bedrag wordt bij deze najaarsnota 2025 overgeheveld van programma FAD naar programma Maatschappelijke ondersteuning. Voor programma FAD houdt dit een nadeel in van €45.000. 17. Reserve onderhoud LED verlichting Groene loper De reserve onderhoud ledverlichting Groene Loper was voor een periode van 10 jaar ingesteld. Het restant budget bedraagt €12.965 en valt bij programma Bereikbaarheid en openbare ruimte vrij ten gunste van de exploitatie. Omdat hier een reserve tegenover stond binnen de algemene reserve is dit een nadeel voor hetzelfde bedrag bij programma FAD en verloopt budgettair neutraal. Hiermee kan de (bestemmings-)reserve onderhoud ledverlichting Groene Loper opgeheven worden. Er wordt onderzocht op welke wijze de Groene Loper (her-)ingericht kan worden. 18.

Inkomsten Onroerende zaakbelasting (OZB) De opbrengsten 2025 voor de onroerende zaakbelasting (OZB) zijn geactualiseerd. Door areaaluitbreiding en doorbelasting van de gemaakte proceskosten levert de actualisatie een incidenteel voordeel van €163.000 op. 19. Bijdrage laaggeletterdheid bibliotheek Voor 2025 hebben we, vanuit de gemeentefonds septembercirculaire 2024, een bedrag van €100.000 ontvangen met een zorgplicht ter bestrijding van laaggeletterdheid. De bestrijding hiervan wordt uitgevoerd door de bibliotheek. Het bedrag wordt daarom toegevoegd aan de bijdrage aan de bibliotheek, wat door programma Maatschappelijke ondersteuning wordt afgedragen. Derhalve een nadeel voor programma FAD en een voordeel voor programma Maatschappelijke ondersteuning en verloopt daarmee budgettair neutraal. 20. Reserve Glinde-Esch De reserve is in 2017 ingesteld, afkomstig uit de reserve Versneld afschrijven investeringen maatschappelijk nut, met een bedrag van €100.000 ter dekking van de kapitaallasten van de investering voor het project Glinde Esch. Bij de actualisatie van de reserve is vastgesteld dat er voor €50.000 geen bestedingsdoel meer aanwezig is. Voorgesteld wordt om de reserve op te heffen en het resterende saldo van €50.000 toe te voegen aan de algemene reserve. Deze mutatie is budgettair neutraal en heeft geen invloed op het begrotingssaldo. 21.

Doorbelasting kosten pand Bentheimerstraat In het pand aan de Bentheimerstraat worden Oekraïnse ontheemden opgevangen. De kosten van dit pand worden doorbelast aan het project voor de opvang van Oekraïnse ontheemden. Dit project wordt in programma Maatschappelijke ondersteuning verantwoord. Deze doorbelasting van de kosten was nog niet begroot. Dit levert een voordeel van €110.000 op voor programma FAD.

89

22. Loonkosten, arbeidsmarktkrapte en ziekteverzuim Het nadeel op de personele lasten bedraagt per saldo €551.000. Langdurig ziekteverzuim in meerdere teams heeft onder meer geleid tot vervanging en daardoor extra kosten voor externe inhuur. In overeenstemming met de gebruikelijke werkwijze is binnen de begroting geen structureel budget opgenomen voor vervanging bij langdurige ziekte of incidentele externe inhuur. De kosten zijn daarmee het gevolg van normale personele dynamiek en vormen geen bijzondere tegenvaller. Ook hebben wij op meerdere beleidsterreinen te maken met moeilijk vervulbare vacatures zoals binnen veiligheid, communicatie en bedrijfsvoering, deze zijn voor een groot deel opgevangen met externe inhuur. Als derde component is er sprake van generieke c.q. autonome loonontwikkelingen. Als gevolg van afspraken in de cao-gemeenten zijn loonkosten hoger uitgevallen dan in de oorspronkelijke raming zijn opgenomen. Al met al is het nadeel het gevolg van omstandigheden die momenteel breed herkenbaar zijn binnen gemeentelijke en overheidsorganisaties. Er zijn geen aanvullende maatregelen nodig; beheersing van inhuur en vervanging blijft een aandachtspunt. 23. Doorbelasten (activering) uren Bij de programmabegroting 2025 is er voor €2,3 miljoen begroot voor het doorbelasten van de te activeren uren aan de (investerings-)projecten en grondexploitaties.

We zien echter dat er minder uren worden doorbelast aan de projecten en grondexploitaties. Dit heeft met name betrekking op de programma 2 (Bereikbaarheid en openbare ruimte) en programma 3 (Stedelijke ontwikkeling). De reden hiervoor ligt voornamelijk in het niet in kunnen vullen van vacatures door de krapte op de arbeidsmarkt en in de actualisatie op de fasering van de investeringen, waardoor projecten zijn opgeschoven in tijd. Voorgesteld wordt om het verwachte tekort van €500.000 bij de najaarsnota 2025 bij te stellen en te dekken uit het begrotingssaldo. 24. Dotatie voorziening pensioen en wachtgelden wethouders Vanaf 1 januari 2028 worden de pensioenen/wachtgelden voor wethouders ondergebracht in het nieuwe pensioenstelsel. Aanleiding hiervoor is de aangenomen Wet toekomst pensioenen (Wtp). De huidige voorziening pensioenen/wachtgelden dragen wij derhalve met ingang van 1 januari 2028 over aan het ABP. Het ABP hanteert andere grondslagen voor pensioenberekeningen. Hierdoor is het huidige saldo van de voorziening naar verwachting niet toereikend. Op basis van de huidige dekkingsgraad van het ABP (peildatum mei 2025: 115%) zou er een extra dotatie van €500.000 aan de voorziening gedaan moeten worden om te voldoen aan de ABP maatstaven.

Het duurt nog twee jaar voordat we over dienen te gaan en er kunnen gedurende deze periode nog externe fluctuaties ontstaan waardoor de dekkingsgraad nog wijzigt. Om tijdig te anticiperen stellen we voor om de verwachte dotatie nu ineens toe te voegen aan de voorziening pensioen en wachtgelden wethouders. Dit levert een nadeel van €500.000 op ten laste van het begrotingssaldo. 25. Functiewaardering HR21 beleid Recent is het functiewaarderingssysteem HR21 voor Oldenzaal definitief geworden. Werknemers die in aanmerking komen voor functieherwaardering worden met terugwerkende kracht tot 1 januari 2024 verloond. In afwachting van het definitief worden is reeds bij de jaarrekening 2024 een bedrag van €61.000 opgenomen. Nu de definitieve berekening bekend is, blijkt dat naast het reeds opgenomen bedrag er nog extra €250.000 benodigd is.

90

26. Vorming voorziening RVU (Regeling Vervroegd Uittreden) Binnen Oldenzaal kennen we een Regeling voor Vervroegd Uittreding (RVU) waarbij een medewerker, in overleg met de werkgever, eerder kan stoppen met werken, tot maximaal drie jaar voor de AOW-leeftijd door een financiële overbrugging tot de AOW-datum te ontvangen. Vanuit het kader van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is het verplicht gesteld om een voorziening voor de Regeling vervroegde uittreding (RVU) te vormen. Het doel van de RVU-voorziening is om financiële gevolgen van deze regeling te spreiden en te anticiperen op de kosten die ontstaan wanneer medewerkers eerder dan gebruikelijk met pensioen gaan. Vanaf 2025 wordt hiervoor een voorziening getroffen. Op basis van een actuele inventarisatie per eind september dient er €227.921 gestort te worden in deze voorziening. 27. Overige personeelskosten Binnen de overige personeelskosten zijn de budgetten geactualiseerd en dat leidt tot bijstellingen op een aantal posten: • • • • • •

door de krapte op de arbeidsmarkt vallen de wervingskosten hoger uit (€35.000 nadeel); de opleidingskosten vallen hoger uit (€70.000 nadeel); de kosten voor de salarisadministratie vallen in 2025 hoger uit (€15.000 nadeel); de advieskosten omtrent eigen risicodragerschap van de WGA/ZW vallen hoger uit (€10.000 nadeel); voor de uitvoering van het HR21 beleid is extra advies ingewonnen (€15.000 nadeel); door stijgend ziekteverzuim is meer medische begeleiding benodigd (€10.000 nadeel):

28. Vrijval kapitaallasten (rente en afschrijving) Het voordeel op de rente (€135.000) is ontstaat door actualisering van het begrote renteomslagpercentage van 1,25% naar 0,3%. Het voordeel op de rente verloopt budgettair neutraal door bijstelling van de inkomsten (doorbelaste rente) in taakveld Treasury binnen Programma FAD. Het nadeel op de afschrijvingslasten (€3.000) is ontstaan bij de afschrijving met annuïteiten. Door verlagen van de rentelast, als gevolg van actualiseren van het rente-omslagpercentage, wordt de afschrijvingslast hoger. 29. Fasering kapitaallasten Als gevolg van fasering in de investeringsplanning laten de kapitaallasten in Programma FAD een onderschrijding zien van €65.000. Deze zijn ten laste gebracht van de stelpost van €650.000. 30. Vrijval stelpost €650.000 Onderuitputting kapitaallasten, stuwmeer investeringen In de begroting 2025 is een stelpost van €650.000 opgenomen voor onderuitputting kapitaallasten die verantwoord wordt binnen programma FAD. Bij de najaarsnota 2025 is door de verschillende programma's een actualisatie gemaakt van de fasering van de (investerings-)projecten voor een totaal van €265.000 dat incidenteel ten laste van de stelpost is gebracht. Het restant van de stelpost van €385.000 wordt eveneens incidenteel ten laste van het begrotingssaldo gebracht. Het totale incidentele nadeel bedraagt €650.000. 31.

Doorberekening interne rente Het begrote rente-omslagpercentage voor 2025 is geactualiseerd van 1,25% naar 0,3%. De rente wordt intern doorberekend. Bij de verschillende programma's levert dat een voordeel op en voor programma FAD een nadeel (€1.302.000). Per saldo budgettair neutraal over alle programma's.

91

Paragraaf Grondbeleid In deze paragraaf Grondbeleid zijn de ontwikkelingen opgenomen van de grondexploitaties. Grondexploitaties 2025 Ten tijde van de najaarsnota 2025 zijn de herzieningen nog niet volledig afgerond. Conform planning is de Raadsbehandeling van de herzieningen voorzien voor 15 december 2025. In de herzieningen wordt een indicatie gegeven voor de verwachte actuele (meerjarige) resultaten van de individuele grondexploitatie-opzetten van de gemeente Oldenzaal. Het totaal resultaat wordt, conform bestendige lijn en spelregels, verwerkt op basis van het zogenaamde ‘Cascade-effect’: •

•

•

•

Binnen de grondexploitaties vindt verevening plaats. Winsten dragen we af aan de Algemene reserve grondebedrijf en deze winsten dragen daarmee bij aan de niet rendabele grondexploitaties; De Reserve strategische voorraad is een reserve voor kosten van beheer en mogelijke verwerving van strategische gronden. Voor de reeds verworven gronden moet deze reserve op niveau blijven. Als de Reserve strategische voorraad verhoogd moet worden voor een toekomstige verwerving gebeurt dit alleen na aparte besluitvorming door de raad; Bij grondverkopen uit winstgevende complexen wordt een deel van de winst via de Algemene reserve grondbedrijf na besluitvorming in de raad afgedragen aan de Bestemmingsreserve fonds stadsuitleg; De Reserve Oldenzaal Centraal wordt jaarlijks met maximaal €2.000.000 aangevuld uit overschotten van de Algemene reserve grondbedrijf tot een plafond van €6.500.000;

Uitgangspunt voor de minimale hoogte van het weerstandsvermogen grondbedrijf, is dat er binnen deze vermogenspositie, naast de afdekking van algemene risico’s en voorziene exploitatietekorten, voldoende financiële buffer aanwezig moet blijven voor een verantwoorde continuering van de bedrijfsvoering. Wanneer de Algemene reserve grondbedrijf na bijdragen aan de overige reserves en voorzieningen boven de maximale omvang komt valt het meerdere vrij ten gunste van de Algemene reserve van het concern. Op basis van de (concept-) herzieningen wordt een inschatting gemaakt van de te verwachten winstnemingen, conform de door het B.B.V. voorgeschreven ‘POC-methode’ (Percentage of completion). Met name de reeds gerealiseerde kosten en opbrengsten per complex spelen hierbij een belangrijke rol. Vervolgens worden de onder en bovengrens van de Algemene reserve grondbedrijf uit de jaarrekening 2024 gehanteerd. Als de stand van de reserve buiten de bandbreedte komt (ondergrens/bovengrens) wordt dit gemeld in de najaarsnota Hoewel de herzieningen 2025 15 december a.s definitief door de Raad worden vastgesteld, kan op basis van de concept-herziening de indicatie worden gegeven dat de resultaten 2025 positief zijn en zullen leiden tot overschrijding van de bovengrens van de Algemene reserve grondbedrijf c.q. bijdragen aan de Algemene reserve (concern) tussen € 500.000 en € 1.000.000.

92