07. Najaarsnota 2023 - Najaarsnota 2023

Hoort bij raadsbesluitnr. 1342 van 27 november 2023, de griffier,

I.I.

1

Inhoud 1. Voorwoord ........................................................................................................................ 3 1.1

Inleiding .................................................................................................................................... 3

1.2

Leeswijzer ................................................................................................................................ 4

1.3

Financieel totaaloverzicht ......................................................................................................... 4

Voortgang beleidsdoelstellingen programma’s ........................................................ 7

2. 2.1

Programma Dienstverlening en veiligheid ............................................................................... 7

2.2

Programma Bereikbaarheid en Openbare ruimte .................................................................. 10

2.3

Programma Stedelijke en economische ontwikkeling ............................................................ 14

2.4

Programma Cultuur, sport en ontspanning ............................................................................ 17

2.5

Programma Maatschappelijke Ondersteuning ....................................................................... 19

3.

Analyse sociaal domein Q3 ...................................................................................... 24

4.

Fasering planning investeringsplannen .................................................................. 26

5.

Financiële bijstellingen ............................................................................................. 27 5.1

Toelichtingen financiële bijstellingen i.v.m. beleidsontwikkelingen: ....................................... 27

5.2

Toelichtingen aanvaard beleid en financieel-technische aanpassingen: ............................... 31

6.

Overheveling incidentele budgetten 2023 naar 2024 .............................................. 35 6.1

Voorstel tot overheveling incidentele budgetten 2023 naar 2024 .......................................... 35

6.2

Toelichting overheveling incidentele budgetten ..................................................................... 38 6.2.1 6.2.2

Overheveling incidentele budgetten met bijbehorende dekking .................................... 38 Overheveling incidentele budgetten naar reserve nog uit te voeren werkzaamheden . 40

Bijlage 1: Overzicht financiële bijstellingen ..................................................................... 45 Bijlage 2: Inzicht uitgaven noodfonds .............................................................................. 48 Bijlage 3: Inzicht algemene reserve .................................................................................. 49 Bijlage 4: Inzicht post onvoorzien ..................................................................................... 50

2

1. Voorwoord 1.1

Inleiding

Volgens onze planning- en controlcyclus informeren wij u twee keer per jaar over de voortgang van beleid en financiën. De Voorjaarsnota 2023 was alleen financieel ingestoken omdat de uitwerking van het raadsprogramma 2022-2026 pas op 6 maart 2023 was vastgesteld. Via een raadsinfobrief (UIT23-13243) informeerden wij u eind september op belangrijkste punten over de voortgang van de uitvoering van het beleid in 2023 en een aantal financiële afwijkingen. De najaarsnota 2023 is het 2e bijstellingsmoment van de begroting in 2023. Deze nota heeft betrekking op de eerste 10 maanden van dit jaar. We merken op dat we het merendeel van de voorgenomen activiteiten uitvoeren. We doen dit zoveel mogelijk integraal en samen met partners en de samenleving. Zeggen wat we doen, doen wat we zeggen. Daarbij maken we gebruik van de kennis, betrokkenheid en daadkracht van inwoners en ondernemers. De maatschappelijke opgaven voor klimaat en energie, migratie, armoede en kansrijk opgroeien geven we de nodige aandacht. Dit doen we naast alle andere gemeentelijke taken. Dit lukt in deze dynamische omgeving met een krappe arbeidsmarkt, maar het kost ons wel meer inzet. We werken samen met inwoners en partners aan onze toekomstplannen Om de keuzes van nu af te stemmen op de toekomst van de stad stellen we samen met de samenleving de Toekomstvisie Oldenzaal 2040 op.

Ook bij de ontwikkeling van de Langestraat e.o. en de wijkaanpak Glinde Hooiland werken we nauw samen met partners en inwoners. Deze (extra) inzet wordt landelijk gewaardeerd met de subsidie Impulsaanpak Winkelgebieden en een artikel in het blad Retail land. De integrale aanpak van het Singelpark heeft ons in de top 5 gezet van Mooi.nl. Hier zijn we trots op. We verbeterden samen met de NOT gemeenten de EvNOT organisatie om de komende jaren de energietransitie uit te voeren. Op het gebied van duurzaamheid gaven we de sectorale routekaart vorm voor ons maatschappelijk vastgoed. En we verduurzaamden ons wagenpark. We revitaliseren en verduurzamen sportcomplexen zoals Vondersweijde en de sportcomplexen van ZVV de Esch, VV Oldenzaal en FC Berghuizen. Bij wonen zijn belangrijke stappen gezet  We stelden de woonagenda en het woonwagenbeleid samen met WBO op.  De woonzorgvisie is in afrondende fase.  We versnellen de woningbouw.  We zijn klaar voor de Omgevingswet. We zijn tevreden over de voortgang van de uitvoering van het IHP Dit leidde tot:  oplevering van de Zevenster;  voorbereidingen voor de Franciscusschool;  en een start met het haalbaarheidsonderzoek voor de basisscholen in de Thij en de Essen. De vluchtingenproblematiek in onze stad hebben we op dit moment goed georganiseerd We vangen Oekraïnse vluchtelingen op in de school aan de Bentheimerstraat.

En de statushouders wonen (tijdelijk) in Hotel de Kroon.

3

We zien in 2023 dalende aantallen Oldenzalers die recht hebben op een uitkering. Maar we voorspellen binnenkort een stijging doordat statushouders van de Kroon naar woningen uitstromen. Andere ontwikkelingen in het sociaal domein In 2023 is gestart met het nieuwe contract doelgroepenvervoer. Ten aanzien van de Huishoudelijke Ondersteuning is de aanbesteding afgerond. Op 1 januari 2024 wordt gestart met het nieuwe contract. Voor de integrale toegang, ons Sociaal Plein, voerden we gesprekken met de partners in en rondom het Sociaal Plein. Hierdoor hebben we inzicht in de huisvestingsbehoefte van onze maatschappelijke partners. We gaan op zoek hoe we de integrale toegang en andere initiatieven, waar mogelijk, samen een plek kunnen bieden.

1.2

Leeswijzer

De voortgang op beleid (zie hoofdstuk 2) maken wij inzichtelijk door middel van onderstaande symbolen en bijbehorende betekenis: Symbool:

Betekenis:

Toelichting benodigd:

De actie is afgerond of loopt volgens planning en is binnen de gestelde termijn afgerond.

Nee

Er is enige achterstand opgelopen, maar de actie zal nog dit jaar of begin volgend jaar worden afgerond.

Ja

De actie heeft ernstige vertraging opgelopen of kan niet worden uitgevoerd.

Ja

Bij het vaststellen van de jaarstukken 2022 hebben we geconstateerd dat er een substantieel, positief verschil zit in het resultaat bij de Najaarsnota en het daadwerkelijke resultaat bij de jaarrekening. Na analyse van dit verschil bij de jaarrekening 2022 hebben we geconstateerd dat er enerzijds afwijkingen zijn die op het moment van de Najaarsnota nog niet bekend waren, maar anderzijds zijn er ook verschillen die we door monitoring en analyse gedurende het jaar beter inzichtelijk en voorspelbaar kunnen maken. We hebben u daarom toegezegd dat we de monitoring en vooral het anticiperen op hetgeen we monitoren, scherper gaan inrichten. Hiervoor hebben we een aantal pijlers afgesproken. Eén van de pijlers is dat we in de tussentijdse rapportages een paragraaf opnemen die inzicht geeft in de kostenontwikkeling binnen het Sociaal Domein. Deze informatie halen we uit de kwartaalrapportages. In deze Najaarsnota is deze paragraaf voor het eerst opgenomen in hoofdstuk 3. Een andere pijler is dat we de investeringsplannen op het gebied van vastgoed, sport en onderwijs actualiseren op basis van een realistische planning. Afgesproken is dat deze planning uiterlijk voor de begroting 2024 gereed zou zijn. De financiële gevolgen zijn meegenomen in deze najaarsnota. Een overzicht van de uitgestelde investeringen zijn opgenomen in hoofdstuk 4.

1.3

Financieel totaaloverzicht

Financieel is deze Najaarsnota vooral gericht op het actualiseren van de begroting 2023. Indien sprake is van meerjarige, dan wel structurele financiële gevolgen voor de volgende begrotingsjaren, staan deze bedragen vermeld in de kolommen van de betreffende jaarschijven. Daarnaast doen wij voorstellen voor de overhevelingen van incidentele budgetten naar 2024.

4

In deze rapportage is bij de financiële bijstellingen onderscheid gemaakt tussen bijstellingen met beleidsontwikkelingen en actualiseringen aanvaard beleid. Deze onderdelen worden in hoofdstuk 5 gepresenteerd per voorstel met bijbehorende toelichting. Een totaaloverzicht is opgenomen in bijlage 1. De financiële bijstellingen hebben een positief effect op het begrotingsresultaat 2023 van € 87.000. Hogere algemene uitkering Dit positieve effect wordt met name veroorzaakt door een hogere uitkering van het Gemeentefonds als gevolg van de Mei- en Septembercirculaire (€ 1.000.000). De structurele gevolgen van deze Najaarsnota hebben ook een positief effect op de begrotingsresultaten van 2024 en verder. Ook dit wordt met name veroorzaakt door de gevolgen van de septembercirculaire 2023 voor onze gemeente. Hierover bent u begin oktober geïnformeerd in een raadsinfobrief. In 2024 bedraagt het positieve effect € 1.654.000, voor 2025 € 1.282.000, voor 2026 € 986.000 en voor 2027 € 1.418.000. Sociaal domein Over het algemeen zien we in 2023 stijgende cliëntaantallen en zwaardere problematiek, zowel op het gebied van Jeugd als Wmo. Stijgende aantallen leiden in de basis tot hogere kosten, dit zien wij bij diverse vormen van ingezette ondersteuning terug. Daartegenover zien we in 2023 een afname van duurdere (verblijfs)zorg.

Dit heeft tot gevolg dat we verwachten, met de going-concern zorg, binnen de begroting te blijven in 2023. Met de verlenging voor de jaren 2023 en 2024 van de regionale inkoopcontracten voor Jeugd en Wmo is het wettelijk verplicht te onderzoeken of wordt ingekocht voor een reëel tarief. Dit onderzoek heeft de afgelopen maanden gelopen, waarbij de conclusie is getrokken dat op onderdelen de tarieven met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2023 moeten worden aangepast. In de begroting is hier geen rekening mee gehouden, dit betekent dat de begroting incidenteel voor dit prijseffect wordt bijgesteld met € 482.000. Totaaloverzicht begrotingsresultaat 2023 Bedragen x € 1.000

Omschrijving

2023

Vastgesteld saldo programmabegroting 2023 (na Raadsprogramma)

V

2.359

Gevolgen Voorjaarsnota 2023

N

655

Gevolgen Najaarsnota 2023

V

87

Begrotingsresultaat 2023

V

1.791

Overzicht structurele gevolgen Najaarsnota 2023 voor de Programmabegroting 2024 Bedragen x € 1.000

Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Saldo programmabegroting 2024 (vastgesteld in raad van 13-11-2023)

N

1.136

V

632

N

4.476

N

4.491

Gevolgen Najaarsnota 2023

V

1.654

V

1.282

V

986

V

1.418

Verwachte begrotingssaldi 2024-2027

V

518

V

1.914

N

3.490

N

3.073

Overheveling incidentele budgetten 2023 naar 2024 De totale omvang van de overhevelingen (hoofdstuk 6) bedraagt per saldo € 2.793.000. In de toelichtingen doen wij voorstellen, en lichten wij toe waarom incidentele budgetten moeten worden overgeheveld. Wij stellen u voor deze overhevelingen uit praktische handelswijze conform voorgaande jaren toe te voegen aan de “reserve nog uit voeren werkzaamheden”.

5

6

2.

Voortgang beleidsdoelstellingen programma’s

2.1

Programma Dienstverlening en veiligheid

Dit programma draagt bij aan de volgende Goals:

Nr

Actie

1.1

We vragen voor onze nieuwe website input van gebruikers en daar waar mogelijk zoeken we naar oplossingen.

C

1.2

We stimuleren bij inkoop van diensten en goederen aandacht voor inclusie (gelijke mogelijkheden en kansen, ongeacht beperkingen) We volgen de ontwikkeling van Dimpact ten aanzien van de doorontwikkeling van het zaakafhandelsysteen (nu Esuite):  we vervangen e-formulieren door Open Formulieren om meer gebruikersgemak te bieden;

C

1.3

Jaar

Voortgang 2023

2023

Een aantal andere Dimpact gemeenten zijn ons hierbij voorgegaan. We kunnen niet allemaal tegelijk over. Open Formulieren wordt doorgeschoven naar 2024. 

1.4

1.5

we sluiten aan bij Signalen in verband met een koppeling met de Buiten Beter App. Dit levert meer efficiency in de afhandeling van de meldingen openbare ruimte. Daarnaast maakt dit terugkoppeling via de Buiten Beter App mogelijk. We gebruiken het klantfeedbacksysteem om ervaringen van onze inwoners en ondernemers op te halen. Hiermee kunnen we onze dienstverlening doorlopend verbeteren.  We bieden Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s).

2023-2024

C

C

Met de bibliotheek zijn hierover afspraken gemaakt. In de 2e helft 2023 zetten we in op het vergroten van de bekendheid van het IDO bij de bieb en de diverse cursussen.

7



We zorgen ervoor dat inwoners op digitale wijze producten kunnen afnemen conform de Wet modernisering elektronisch verkeer (Wmebv).

2023-2024 De Wmebv is uitgesteld naar 1-7-2024. Wel is inmiddels een trainee gestart met een impactanalyse.

1.6

We richten onze participatietool in en zetten deze in voor projecten.

2023

1.7

We onderzoeken de mogelijkheden van het huidige/toekomstige gebruik van het stadhuis. Hierbij wordt rekening gehouden met de eisen uit het klimaatakkoord (zie programma 2)

2023

We ronden de verkenning inzake de samenwerking met Noaberkracht af.

2023

1.8

Om te komen tot verschillende scenario’s over de toekomst van het stadhuis en een duidelijke koppeling te leggen met de wettelijke verduurzamingsvereisten is aanvullend op de eerste (externe) analyse een advies opgesteld. Ook is een eerste financiële doorrekening gemaakt. Er wordt nu gewerkt aan een uitwerking van de noodzakelijke verduurzamingsmaatregelen.

Door verschillende oorzaken (personele wisselingen, gedragenheid en duidelijkheid besluit) heeft besluitvorming langer geduurd dan was gedacht. 1.9

We zorgen ervoor dat zowel raadsvergaderingen als politieke fora die in het stadhuis worden gehouden ook online – live – te volgen zijn.

2023

1.10

We maken een Stadsvisie

2023

NB: de uitkomst van het participatietraject van de stadsvisie wordt ook gebruikt voor het opstellen van de Omgevingsvisie. De gewenste einddatum hiervoor loopt mogelijk vertraging op door het uitgebreide participatietraject.

8

1.11

We zetten een digitaal opkopersregister op en doen fysieke controles bij opkopers om heling tegen te gaan

C/2023

1.12

We voeren de maatregelen uit die in het initiatiefvoorstel straatintimidatie zijn opgenomen

2023

De resultaten van het onderzoek naar de veiligheidsbeleving willen we betrekken bij de maatregelen voor tegengaan straatintimidatie. In afwachting van de resultaten van het onderzoek veiligheidsbeleving is dit doorgeschoven naar 2024. 1.13

We evalueren de proeftuin van de Bibob Casustafel en actualiseren de beleidsregels Bibob

2023

1.14

We maken een plan van aanpak Weerbare overheid op basis van de aanbevelingen uit de Weerbaarheidsscan van het RIEC ON en voeren de acties uit

2023

1.15

We maken een doorlopend plan omtrent bewustwording extern/intern rondom ondermijning, we voeren integrale controles uit en ronden de gebiedsgerichte aanpak af, die we in 2022 gestart zijn. We doen onderzoek naar de (sociale) veiligheidsbeleving van de inwoners van de gemeente Oldenzaal.

C/2023

1.16

2023/2024

1.17

We versterken de verbinding met onze zorg- en veiligheidspartners

C

1.18

We voeren een integrale aanpak op personen met onbegrepen – en/of overlast gevend gedrag

C

1.19

We optimaliseren het werkproces vroegsignalering (focus jeugd t/m 23 jr)

2023

1.20

We gaan de uitkomsten van het drugsonderzoek een passend vervolg geven.

2023

9

2.2

Programma Bereikbaarheid en Openbare ruimte

Dit programma draagt bij aan de volgende Goals:

Nr

Actie

Jaar

2.1

We stellen een klimaatakkoord-programma voor Oldenzaal vast

2023

Voortgang 2023

Door personeelsverloop en arbeidsmarktsituatie zijn we hier niet aan toegekomen. 2.2

We starten met de actualisatie van de warmtevisie in samenwerking met NOT-gemeenten

2023

Door vertraging in de samenwerking met de NOT-gemeenten is dit uitgesteld tot 2024. 2.3

We stellen de actualisatie van het zonneveldenbeleid vast

2023

2.4

We stellen (samen met de NOT-)gemeenten windbeleid op

2023-2024

2.5

We maken een plan van aanpak voor het verminderen van CO2-uitstoot van onze eigen organisatie

2023

2.6

We nemen een besluit over deelname coöperatie samenwerkende gemeenten (energietransitie zoals boerengas)

2023

Afhankelijk van regionale ontwikkelingen inzake coöperaties wordt een definitief besluit voorbereid. 2.7

We werken aan een toekomstbestendige organisatie van Energie van NOT

2023

In 2024 vind ter afronding de besluitvorming op de samenwerkingsovereenkomst plaats nadat de raad zienswijzen heeft kunnen indienen. 2.8

We stellen de Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 vast

2023

10

Is afhankelijk van regionale voorbereiding, dit laat langer op zich wachten. Nieuwe planning is vaststelling definitieve RES 2.0 in 2024. 2.9

We werken samen met wijk de Thij aan het wijkuitvoeringsplan (aardgasvrije wijken)

C

2.10

We gaan een meer-jaren energiebesparingsprogramma opstellen op basis van het nationaal isolatieprogramma

2023

Zijn hiermee gestart in NOT-samenwerking. In 2023 wordt in dit kader de subsidieregeling vastgesteld. In 2024 wordt bepaald hoe het programma verder vorm te geven. 2023

2.11

We geven uitvoering aan de energiebesparingsactie 20232024: isolatiesubsidie, inkoopactie en gratis isolatiemaatregelen

2.12

We handhaven het Energieloket voor inwoners

2.13

We werken financieringsmogelijkheden uit die de inwoner ondersteunen bij het verduurzamen van woningen

2.14

We hebben een Energiefonds voor bedrijven

2.15

We voeren acties uit om bewustwording te bevorderen en gedragsverandering te beïnvloeden

2023

2.16

We stellen de routekaart Maatschappelijk Vastgoed vast die uitwijst hoe ons vastgoed het beste kan worden verduurzaamd

2023

C

2023

C

Er zijn grote stappen gezet. Benodigd verdiepend onderzoek per object (gestart in 2023) en besluitvorming vind in 2024 plaats. 2.17

We maken een ontwerp voor een groener Plechelmusplein

2023

In verband het tijdig beschikbaar hebben van een projectleider wordt dit in 2024 afgerond. 2.18

We stellen geld beschikbaar en doen actief mee aan onder andere Leader-trajecten in het buitengebied van Oldenzaal

C

11

2.19

We realiseren meer openbaar groen in Oldenzaal

2.20

We gaan bij Singelpark Molkenboer omgekeerd ontwerpen

C

2023

Er is in 2023 met externe partijen afgestemd ter voorbereiding op planvorming in 2024. Ook willen we in 2024 de mogelijkheden van aanvullende subsidie onderzoeken. 2.21

We stellen samen met onze partners en inwoners een integraal Wijkplan Glinde Hooiland op

2023

Na het beschikbaar komen van een programmaleider zijn we dit najaar gestart met het betrekken van onze partners en het participatietraject. 2.22

We bevorderen de bewustwording rondom het thema Energie, dit doen we vanuit de eigen organisatie, het onderwijs, het energieloket en de groene loper

C

2.23

We voeren een Stimuleringsregeling Water en Klimaat in

2023

In verband met beschikbaarheid ambtelijke capaciteit wordt dit in 2024 opgepakt. 2.24

We werken in de werkgroep infra binnenstad samen met onze partners aan een verbeterde bereikbaarheid van ons centrum

C

2.25

We starten een onderzoek naar het parkeren in de binnenstad

2023

2.26

We maken een plan voor handhaving van gemotoriseerd verkeer in de binnenstad om de binnenstad autoluw te houden en een prettig verblijfklimaat te waarborgen

2023

In verband met onvoldoende beschikbaarheid capaciteit loopt dit door naar 2024. 2.27

We realiseren Shop en Go parkeerplaatsen in de binnenstad

2023

2.28

We verbeteren de bewegwijzering in en naar de binnenstad

2023

Deze actie is onderdeel van het actieplan van de Stadsnoabers die deze actie geen

12

prioriteit hebben gegeven. 2.29

We realiseren een verbeterde bewaakte fietsenstalling in de binnenstad

2023

De haalbaarheid van de beoogde locatie wordt onderzocht. Afhankelijk van de te doorlopen procedures is realisatie in de eerste helft van 2024 haalbaar. 2023

2.30

We stellen de laadvisie elektrisch rijden vast

2.31

We zijn actief in deelname aan overleggen met partners om zo grip te houden op de ontwikkelingen rondom het spoor

C

2.32

We maken een visie op Circulaire Economie voor Oldenzaal

2023

Door personeelsverloop wordt deze actie eind 2023 gestart.

13

2.3

Programma Stedelijke en economische ontwikkeling

Dit programma draagt bij aan de volgende Goals:

Binnenstad

Jaar

3.1

2023

We gaan het masterplan Binnenstad evalueren

Voortgang 2023

In 2023 wordt gestart met de evaluatie, in 2024 wordt de evaluatie opgeleverd. Andere projecten zoals Oldenzaal Centraal hadden prioriteit. 3.2

We ontwikkelen de binnenstadmonitor verder door (www.binnenstadsmonitoroldenzaal.nl) om zo het effect van onze maatregelen beter te monitoren.

3.3

We gaan verder met de subsidieregeling Actieprogramma Binnenstad Oldenzaal (ABO) en versterken zo het winkelgebied door winkels in het kernwinkelgebied te concentreren en leegstand te verminderen, de kwaliteit van (gevels van) panden in het kernwinkelgebied te verbeteren en activiteiten in de binnenstad die bijdragen aan beleving en levendigheid te stimuleren. We evalueren het Actieprogramma Binnenstad Oldenzaal (ABO) omdat het in 2023 afloopt en nemen een besluit of en zo ja, in welke vorm deze regeling wordt voortgezet

3.4

C

2023

2023

In verband met beschikbaarheid ambtelijke capaciteit wordt dit begin 2024 opgepakt. 3.5

We faciliteren evenementen in de binnenstad en daarbuiten.

C

3.6

We promoten de binnenstad Oldenzaal in de regio en daarbuiten met hulp van Oldenzaal Promotie. We komen terug op het besluit van de eerdere gefaseerde bezuiniging op Oldenzaal Promotie. We versterken de samenwerking met de Stadsnoabers (gemeente, ondernemers, horeca, cultuur en vastgoed)

C

We realiseren een openbaar invalidetoilet in de binnenstad.

2023

3.7

3.8

C

14

Binnen de beperkte fysieke ruimte is er een locatie gevonden. Uitvoering wordt momenteel (procedureel) voorbereid. Afhankelijk van eventuele bezwaren is realisatie in het 1e kwartaal haalbaar. 3.9

We stimuleren projecten gericht op cultuur, historie en erfgoed.

C

3.10

We doen een onderzoek naar de toekomst van de markt.

2023

3.11

We evalueren het terrassenbeleid (omvang, inrichting etc.)

2023

3.12

We doen onderzoek naar de cultuurhistorische waarden van panden en locaties

C

Wonen

Jaar 20232026

3.13

We continueren de starterslening.

3.14

We huisvesten(in NOT-verband) vluchtelingen, statushouders en eventueel asielzoekers conform de taakstelling van het Rijk.

C

3.15

We stellen samen met onze woonzorgpartners een woonzorgvisie op (n.a.v. de landelijke programma’s WOZO en een thuis voor iedereen).

2023

3.16

We geven prioriteit aan de sleutelprojecten Stakenbeek, Graven Es en Langestraat en bouwen minimaal 50 woningen per jaar.

C

3.17

We faciliteren woningbouwinitiatieven op overige locaties en bouwen minimaal 50 woningen per jaar.

C

3.18

We nemen in de woonagenda met WBO de vernieuwing van de sociale huurwoningvoorraad op.

2023

3.19

We spelen in op de woningvraag van het toenemend aantal 1-persoonshuishoudens

C

3.20

We stellen woonwagenbeleid vast

Economie 3.21

2023

Jaar We stellen met partners de ruimtelijk-economische visie op.

Voortgang 2023

Voortgang 2023

20232024 In samenhang met Oldenzaal 2040 is in 2023 een eerste stap

15

gezet om bij de stakeholders input op te halen. 3.22

We pakken kansen op voor de verbetering en revitalisering van bestaande bedrijventerreinen.

C

Er is een start gemaakt met het versnellingsteam toekomstbestendige (bereikbaar, energie, klimaat, biodiversiteit etc.) bedrijventerreinen van de provincie om te komen tot een opgave- en/of gebiedsgerichte aanpak. Hierbij wordt ook gekeken naar subsidiemogelijkheden en ondersteuning in de uitvoering. 3.23

We werken de Gebiedsvisie Jufferbeek Noord uit en zetten daarbij in op natuurinclusief ontwikkelen.

2023

3.24

We verkennen de mogelijkheden voor de ontwikkeling van Hanzepoort-West ter uitbreiding van bedrijventerrein Hanzepoort.

20232024 In verband met prioriteitstelling is het in 2023 niet gelukt deze actie op te pakken.

3.25

We faciliteren bestaande ondernemers in groei en begeleiden nieuwe ondernemers van elders bij verhuizing naar Oldenzaal.

C

3.26

We actualiseren de nota Verblijfsrecreatie NOT en stellen een uitvoeringsprogramma op.

2023

Er hebben in 2023 onderzoeken plaatsgevonden en er zijn analyses naar data. In 2024 wordt de nota opgesteld en ter besluitvorming voorgelegd.

16

2.4

Programma Cultuur, sport en ontspanning

Dit programma draagt bij aan de volgende Goals:

Jaar 4.1

We ontwikkelen op basis van het Synarchis onderzoek een beheermodel voor de buitensport accommodaties wat toekomstbestendig en geharmoniseerd is.

Voortgang 2023

2023

De ontwikkeling van het beheermodel is gestart, afronding in 2024. 4.2

We stellen het binnensport accommodatie plan vast.

2023

4.3

We revitaliseren (voor 5 jaar) Sportcentrum Vondersweijde

2023

4.4

We doen onderzoek naar de mogelijkheden van een sportbedrijf in NOT-verband.

2023

Het onderzoek is gestart, afronding in 2024. 4.5

4.6

4.7

4.8

4.9

4.10

We evalueren de doorontwikkeling van het Kunstmenu van het primair onderwijs en maken afspraken over opvolging van de ambities uit het lokaal convenant cultuureducatie KunstWijs. We blijven Twents Zilver ondersteunen.

2023

We versterken het Oldenzaalse cultuurhistorische profiel als oudste stad van Twente door dit te verbinden met opgaven, projecten, evenementen en initiatieven. Onder meer door een voorstel te maken voor cultuurhistorische initiatieven. We ondersteunen de totstandkoming van het nieuwe Erfgoed Huis in het Michgoriushuis.

C

We participeren bij Cultuurregio Twente onder meer in de programma’s Twentse maakplaatsen, creatieve broedplaatsen en cross-tic. En we nemen een besluit over medewerking aan een uitvoeringsprogramma. We komen tot een visie voor sport en bewegen op Twentse schaal.

C

2023

C 2023 2023

17

4.11

We adviseren en ondersteunen, waar nodig, verenigingen die het moeilijk hebben door onder andere afnemende vrijwilligers, ledenaantallen en energiekosten.

C

4.12

We zetten de motorische vaardigheidsscan in om een impuls te geven aan de motorische ontwikkeling van kinderen in het basisonderwijs.

C

18

2.5

Programma Maatschappelijke Ondersteuning

Dit programma draagt bij aan de volgende Goals:

Jaar 5.1

We gebruiken de preventiematrix om zicht te krijgen en te sturen op het Oldenzaals ondersteuningsaanbod in de stad en wijken.

2023/C

5.2

De integrale toegang wordt doorontwikkeld.

2023

Voortgang 2023

De 6 punten uit de evaluatie sociaal plein zijn opgepakt en grotendeels afgerond. Onderzoek naar de huisvesting loopt door tot in 2024. 5.3

We stellen ons nieuwe subsidiebeleid vast, in lijn met het Masterplan en Integraal Beleidskader Sociaal Domein (ingangsdatum 01-01-2024).

2023

Subsidiebeleid wordt in 2023 vastgesteld. Dit betekent dat het beleid in 2025 kan worden geeffectueerd, aangezien subsidies voor 2024 al zijn aangevraagd. 5.4

We evalueren, gezamenlijk met Noaberkracht, de samenwerking op de backoffice en participatiewet en besluiten hoe deze voort te zetten.

2023

De evaluatie heeft geleid tot het stopzetten van de samenwerking door Noaberkracht. Het opgetuigde ‘construct’ kon niet worden gecontinueerd. We zijn samen niet tot een voor beide partijen werkbare oplossing gekomen. Op dit moment wordt er gewerkt aan de ontvlechting. 5.5

We zetten in op (betaalbare) inloop voorzieningen in de wijken.

C

19

5.6

We passen het succes van het Project Anders Indiceren breder toe.

2023

Dit is een continue proces. Momenteel wordt het Anders Indiceren verbreed richting hulpmiddelen. Verdere verbreding loopt door in 2024. 5.7

5.8

5.9

We bereiden ons voor op de inkoop voor de Huishoudelijke Ondersteuning (per 2024) en koppelen hier zo mogelijk reablement aan (het versterken van eigen kracht van inwoners). We bereiden de inkoop overige Wmo-maatwerkvoorzieningen voor (per 2025). We bereiden ons voor op de Wet Meervoudige Problematiek Sociaal Domein (WAMS).

2023

2023-2024

2023

Op dit moment is het onderwerp door de Tweede Kamer controversieel verklaard wat kan leiden tot verdere uitstelling De invoering van de WAMS is uitgesteld tot in ieder geval 1 juli 2024. 5.10

We evalueren de opvang van zwerfdieren en besluiten hoe deze voort te zetten.

2023

5.11

We implementeren het programma Kansrijke Start en ontwikkelen een doorlopende ondersteuningslijn voor kinderen en jongeren in aansluiting op de Lokale Educatieve Agenda.

2023

5.12

We implementeren uit de regiovisie jeugdhulp lokaal in 2023:  Zorg intensief

Het programma is geimplementeerd en er is een start gemaakt met de ontwikkeling van de doorlopende ondersteuningslijn. Dit loopt door in 2024.

C

Er is commitment op de samenwerking zorgintensief. Streven is implementatie per 1-12025 (in lijn met de inkoop jeugdhulp). 

Multifunctioneel team MBO



Interprofessioneel samenwerken

C



Twentse belofte

C

2023

20



Schoolaanwezigheid

C

Er is een start gemaakt, uitvoering loopt door in 2024 en sluit aan bij de LEA (5.14). 5.13

We bereiden ons voor op de inkoop jeugdhulp 2025.

2023

5.14

We stellen een nieuwe uitvoeringsagenda onder de Lokale Educatieve Agenda vast.

2023

5.15

We stellen een nieuw convenant voor- en vroegschoolse educatie (VVE) vast.

2023

5.16

We besluiten, op basis van het effect op onze ambities, of en hoe we de bestaande programma’s continueren:  Actief na school in het PO en VO;  Intercultureel werken;  Studio 15 We versterken de inzet van het schoolmaatschappelijk werk in het Oldenzaalse onderwijs.

2023

5.18

We voeren in het kader van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) de vernieuwbouw van ’t Blikpunt voor basisschool de Zevenster uit.

2023

5.19

We bereiden in het kader van het Integraal Huisvestigingsplan (IHP) de (ver)nieuwbouw van de Franciscusschool voor.

2023-2024

5.20

We bereiden in het kader van het Integraal Huisvestigingsplan (IHP) de (ver)nieuwbouw van de Drie-eenheid voor.

2023-2024

5.17

2023

Door het later starten van de (ver)nieuwbouw van de Franciscusschool schuift de (ver)nieuwbouw van de andere scholen voor basisonderwijs op (i.v.m. beschikbare capaciteit en tijdelijke huisvesting). 5.21

We voeren in het kader van het Integraal Huisvestigingsplan (IHP) het haalbaarheidsonderzoek voor de wijken de Thij en de Essen uit.

2023

5.22

We implementeren een werkwijze rondom de doelgroep nieuw beschut.

2023

Onderzoek en kaders zijn gereed, besluitvorming eind 2023. Implementatie vindt plaats in 2024.

21

5.22

We implementeren een goede nazorg van jongeren die uitstromen uit het onderwijs om uitval op een vervolg plek (werk) te voorkomen.

2023

5.23

We implementeren de wetswijziging zoals aangekondigd in het Breed Offensief (agenda om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten).

C

5.24

We stellen een strategische arbeidsmarktagenda voor de aankomende vier jaar op.

2023

Dit vraagstuk wordt regionaal aangevlogen. De werkzaamheden zijn gestart, de agenda is begin 2024 gereed. 5.25

We stellen de nota armoedebeleid vast.

2023

5.26

We evalueren de samenwerking rondom de Wet schuldhulpverlening.

2023

De evaluatie is onderdeel van de uitwerking van het armoedebeleid en wordt eind 2023 opgestart. 5.27

We voeren de acties uit die nodig zijn rondom de energiecrisis.

2023

5.28

We realiseren de Woonstap; een kamertrainingsvoorziening voor kwetsbare jongeren, die nog niet zelfstandig kunnen wonen.

2023

De voorbereidingen zijn in volle gang, de verwachte opening vindt plaats in de eerste helfte van 2024. 5.29

We acteren op de toenemende vraag bij het thema wonen en zorg.

2023

5.30

We stellen het plan ‘op weg naar een Rookvrije generatie’ vast en gaan het in de praktijk implementeren.

2023

Het plan is klaar, de implementatie loopt door in het 1e kwartaal van 2024. 5.31

We verbeteren de ketensamenwerking rondom ouderen op zorg en welzijn.

2023

5.32

We onderzoeken hoe we de ketensamenwerking rondom personen met onbegrepen gedrag beter in kunnen richten en acteren op de uitkomsten van dit onderzoek.

2023

Het onderzoek loopt en wordt in 2024 afgerond. 5.33

We besluiten hoe we invulling gaan geven aan een ‘toekomstgerichte bibliotheekvoorziening’, Bibliotheek van de toekomst.

2023

Dit loopt door in het 1e kwartaal 2024.

22

5.34

We stellen de Verordening bekostiging leerlingenvervoer vast.

2023

5.35

We organiseren de tijdelijke of permanente ondersteuning voor de doelgroepen: asielzoekers, statushouders en Oekraïners op basis van bijbehorende regelingen.

C

5.36

We zetten in op de doorontwikkeling en verdere implementatie van de nieuwe Wet Inburgering.

2023

23

3.

Analyse sociaal domein Q3

Financiële samenvatting Gebaseerd op de maanden januari tot en met augustus laat de kwartaalrapportage Q3 2023 een nadeel zien van € 460.000 ten opzichte van de begroting. In dit nadeel is geen rekening gehouden met een hogere algemene uitkering in het gemeentefonds. Wij spannen ons in om dit bedrag in de jaarrekening zo dicht mogelijk naar 0 terug te brengen. Ook is in deze cijfers nog niet het onderzoek naar de reële tarieven verwerkt. De uitkomsten van dit onderzoek zijn al wel verwerkt in de programmabegroting 2024. Wij stellen voor om in deze najaarsnota enkel de onafwendbare gevolgen van het onderzoek naar de reële tarieven bij te ramen. Dit betreft een incidenteel bedrag van € 482.000 voor 2023. Analyse Jeugd In zijn algemeenheid zien we oplopende cliëntaantallen, dus meer jeugdigen in Oldenzaal krijgen een vorm van jeugdzorg. De problematiek waar onze professionals mee te maken krijgen, is daarbij steeds complexer en vaak multi-problematiek. Het aantal kinderen dat gebruik maakt van de individuele ondersteuningsbehoeften 2, 3 en 4 is toegenomen, leidend tot hogere kosten dan begroot. Daartegenover staat dat de kosten voor de zwaardere vormen van jeugdzorg lager uitvallen dan de afgelopen jaren (en de begroting). Wonen en verblijf laat bijvoorbeeld over de hele linie dalende cliëntaantallen zien.

Dit komt doordat er te weinig aanbod is, waardoor vaak ambulante spoedhulp in combinatie met een crisisbed wordt ingezet. Wmo In zijn algemeenheid zien we bij Wmo oplopende cliëntaantallen, als gevolg van vergrijzing en langer thuis wonen. Tegelijkertijd zien we een daling van het aantal indicaties. Wij schatten in dat dit het gevolg is van de algemene voorziening voor wassen en strijken. Met uitzondering van de lichtste individuele ondersteuning stijgen de cliëntaantallen voor alle onderdelen. Bij de huishoudelijke ondersteuning zien we daardoor fors hogere uitgaven dan begroot en ook de uitgaven voor de individuele en groepsgerichte ondersteuning stijgen. De kosten voor woonvoorzieningen, maatwerkvervoer en vervoersvoorzieningen zijn ook hoger dan begroot. Deze kosten wisselen sterk, waardoor in dit geval onder meer een dure vervoersvoorziening (aangepaste bus) zorgt voor een flinke afwijking ten opzichte van de begroting. We zien een stijging in het aantal verstrekte scootmobiels. Dit wordt veroorzaakt door een zwaardere zorgbehoefte bij onze inwoners. De scootmobielpool wordt ingezet, maar in toenemende mate blijkt het gebruik van de scootmobiel te frequent voor deelname aan de pool. Werk en Inkomen Ten opzichte van de begroting zien we grote afwijkingen aan de lasten- en de batenkant. Een belangrijke reden hiervoor is het toegenomen wettelijk minimumloon.

Dat vertaalt zich door in hogere uitkeringen en hogere loonkostensubsidies. Daartegenover staan hogere inkomsten in het gemeentefonds om dit te kunnen betalen. Het aantal uitkeringen is in 2023 per saldo verder gedaald. Naar de toekomst toe verwachten we een toename van het aantal uitkeringsgerechtigden. Dit komt door de toestroom van statushouders. Dit zal logischerwijs ook leiden tot een stijging van de bijzondere bijstand als gevolg van inrichtingskosten van de woningen. In de periode april – juni 2023 zijn bijvoorbeeld 5 gezinnen uitgestroomd van de Kroon naar een woning. Door het later ontvangen van een extra bijdrage in het gemeentefonds voor de WSW houden we hier in 2023 op over.

24

Sociaal domein overig Het nadeel op sociaal domein overig wordt veroorzaakt door hogere kosten voor leerlingenvervoer en SMI. Om de stijgende vervoerskosten tegen te gaan is er toenemende aandacht voor de alternatieven voor vervoer per taxi, zoals een elektrische fiets of OV. Het afgelopen jaar is gebruikt om alle beschikkingen tegen het licht te houden en deze op orde te brengen. Met een Sociaal Medische Indicatie (SMI) kunnen gemeenten gezinnen (tijdelijk) ontlasten door een tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang te bieden. Wij hebben meer aandacht voor de redenen voor de inzet van SMI. Wij gebruiken de SMI ook steeds meer als een voorliggende voorziening om duurdere vormen van zorg te voorkomen. Onderzoek reële tarieven Het onderzoek reële tarieven is uitgevoerd, omdat gemeenten wettelijk verplicht zijn om bij verlenging van contracten met zorgaanbieders moeten onderzoeken of de gehanteerde tarieven reëel zijn. Wij hebben voor 2023 en 2024 de contracten verlengd, maar het onderzoek naar de tarieven niet uitgevoerd. Regionaal is dit onderzoek medio 2023 alsnog uitgevoerd door KPMG. De uitkomsten van het onderzoek worden met terugwerkende vanaf 1 januari 2023 verwerkt, na bestuurlijke besluitvorming. Op basis van de verleende zorg vanaf 1 januari 2023 leidt dit tot een incidentele nabetaling aan de zorgaanbieders voor een bedrag van € 482.000.

Dit kunnen we niet opvangen binnen de huidige begroting. In de programmabegroting 2024 zijn de structurele effecten verwerkt.

25

4.

Fasering planning investeringsplannen

In deze Najaarsnota 2023 hebben we bij punt 22 van de financiële bijstellingen de gevolgen meegenomen van de fasering in de planning van de investeringsplannen. Onderstaand ziet u welke investeringen worden uitgesteld. Investering

Bijdrage

Netto

Krediet verstrekken in

In gebruikFasering name planning in oorspronkelijk gebruikname

2024

2025

Fasering investeringen sport Revitalisatie gymzaal De Kolk Revitalisering gymzaal Helmichstraat Revitalisering gymzaal Lyceumstraat Nieuwbouw sportzaal Meijbreestraat Revitalisatie sportcluster Vondersweijde ZVV De Esch: vernieuwing kleedkamers Vernieuwing kleedkamers FC Berghuizen Renoveren nieuwbouw Kleedkamers FC Berghuizen FC Berghuizen: vernieuwbouw kleedkamers ZVV De Esch: renovatie veld 3 natuurgras ZVV De Esch: vernieuwbouw kleedkamers VV Oldenzaal: verv.kunstgras toplaag veld 2 VV Oldenzaal: verv.kunstgras toplaag pupillenveld Revitalisatie kleedkamers VV Oldenzaal VV Oldenzaal: renovatie veld 1 Weschterik: beregeningsinstallatie Hockey: inrichting sporthal Sportlaan OHC Bully: vervanging toplaag veld 1

2026

2027

Gevolgen kapitaallasten 395.000 281.000 278.000 2.117.500 6.046.000 968.000 484.000 217.000 1.100.000 67.000 1.100.000 291.000 30.000 484.000 67.000 31.476 60.500 266.000

26.000 17.000 17.000 130.500 819.614 136.000 68.000 38.000 0 9.000 0 41.000 5.000 68.000 9.000 0 10.500 37.000

369.000 264.000 261.000 1.987.000 5.226.386 832.000 416.000 179.000 1.100.000 58.000 1.100.000 250.000 25.000 416.000 58.000 31.476 50.000 229.000

2020/2021 2020 2021 2022 2021/2022 2021/2022 2021/2022 2022 2023 2021/2022 2023 2021 2021 2022 2022 2022 2021 2023

2023 2023 2023 2024 2023 2023 2023 2023 2023 2023 2023 2023 2023 2023 2023 2023 2023 2025

2027 2025 2026 2027 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2025 2024 2024 2024 2024

-20.967 -15.000 -14.830 0 -343.768 -26.559 -13.279 -5.715 -41.250 -6.206 -41.250 -26.751 -2.676 -13.279 -6.206 -2.491 -5.625 0 -585.852

2.800.000 363.440 4.179.560 173.634

135.000 33.600 386.400

2.665.000 329.840 3.793.160 173.634

2023 2024 2024 2024

2024 2024 2025 2025

2025 2025 2027 2027

0 0 0 0

-139.913 -12.000 0 0

1.333 0 -142.000 -7.000

1.332 0 -141.000 -6.000

nvt

2025

2026

0

-1.670.000

1.670.000

0

nvt nvt

2025 2025

2026 2026

0 0

-346.000 0

346.000 110.000

0 0

Totaal onderwijs

0

-2.167.913

1.978.333

-145.668

Fasering investeringen onderwijs:onttrekking algemene reserve

0

2.016.000

-2.016.000

0

-585.852

-277.436

-160.914

-254.084

Totaal sport Fasering investeringen onderwijs Franciscusschool: bouwkrediet Drieëenheidsschool: voorbereidingskrediet Drieëenheidsschool: bouwkrediet TCC Lyceumstraat: voorbereidingskrediet gymzalen of sporthal TCC Lyceumstraat aflossing restantboekwaarde gebouw uit 2002 (gedekt uit algemene reserve) TCC Lyceumstraat: sloopkosten gebouw uit 2002 (gedekt uit alg.res.) TCC Lyceumstraat: vrijval kapitaallasten wegens sloop gebouw uit 2002

TOTAAL GEVOLGEN FASERING INVESTERINGEN

-20.967 -15.000 -14.830 -88.225 0 0 0 1 344 0 344 0 1 -13.279 0 26 62 26.000 -125.523

-20.967 0 -14.830 -88.225 0 0 0 0 343 0 343 0 0 0 0 26 63 0 -123.247

-20.967 0 0 -88.225 0 0 0 0 344 0 344 0 0 0 0 26 62 0 -108.416

Gevolgen kapitaallasten

26

5.

Financiële bijstellingen

5.1

Toelichtingen financiële bijstellingen i.v.m. beleidsontwikkelingen:

1. Tussentijdse verkiezingen (INTB-23-06119) Progr. 1 Tussentijdse verkiezingen

Omschrijving

Investering Startjaar

Last/ Baat Last

Voor-/ Nadeel Nadeel

2023 75.000

V/N

Struct./ Incid.

N

I

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

De totale kosten voor de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen op 22 november 2023 worden ingeschat op € 75.000. Gemeenten krijgen via het gemeentefonds een jaarlijkse bijdrage voor de organisatie van verkiezingen gebaseerd op één verkiezing per jaar. Gemeenten moeten de ‘extra’ Tweede Kamerverkiezingen van 22 november uit eigen kas betalen. De VNG heeft hier weliswaar aandacht voor gevraagd bij het ministerie van Binnenlandse Zaken, maar voorlopig zonder financiële compensatie als gevolg. 2. Opvang Oekraïners Bentheimerstraat Progr. Omschrijving 1 Opvang Oekraïners Bentheimerstraat

Investering Startjaar

Last/ Baat

Voor-/ Nadeel

2023

V/N

Struct./ Incid.

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

pm

Van het Rijk ontvangen wij normbedragen voor de opvang van Oekraïnse vluchtelingen. Wij verwachten van deze vergoeding € 500.000 niet nodig te hebben en gaan ervan uit dat het Rijk, net als in 2022, niet overgaat tot terugvordering van restantvergoedingen. Bij de jaarrekening zullen we u voorstellen het voordeel te bestemmen in de reserve opvang Oekraïners. Zodra we volgend jaar weten wat de nieuwe bekostigingssystematiek wordt van het Rijk en wij provinciaal weten welke bijdrage Oldenzaal gaat leveren op opvang Oekraïners, kunnen we de hoogte van de reserve beoordelen. 3. Aanleggen 9 bushaltes in De Thij (INTB-23-05894) Progr. Omschrijving 2 Aanleggen 9 bushaltes in De Thij 2

Investering Startjaar

Idem: bijdrage Provincie

Last/ Baat Last

Voor-/ Nadeel Nadeel

Baat

Voordeel

Totaal

V/N

Struct./ Incid.

100.000

N

I

-75.000

V

I

25.000

N

2023

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

In de Thij worden 9 nieuwe bushaltes aangelegd voor de nieuwe buslijn naar Enschede (lijn 6). De totale kosten voor de realisatie bedragen € 100.000. De dekking vindt plaats uit een Provinciale bijdrage van € 75.000. € 25.000 wordt gedekt uit het positieve begrotingssaldo van 2023. 4. Parkeeronderzoek binnenstad Stadsnoabers (INTB-23-06014) Progr. Omschrijving 2 Parkeeronderzoek binnenstad Stadsnoabers 2 Idem: subsidie 'Stadsarrangement Oldenzaal 2023-2024'

Investering Startjaar

Last/ Baat Last Baat

Voor-/ Nadeel Nadeel Voordeel

Totaal

2023

V/N

30.000 N -30.000 V 0

Struct./ Incid. I I

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

Samen met de Stadsnoabers (horeca, ondernemers, cultuur, vastgoed en Oldenzaal Promotie) wordt een parkeeronderzoek uitgevoerd. De kosten voor de parkeertelling en de externe begeleiding worden geraamd op € 55.000. De parkeertelling en de procesbegeleiding worden door twee verschillende bedrijven gedaan. Ten laste van de reserve ‘Binnenstad en vastgoed’ (01568) is voor dit onderzoek € 25.000 beschikbaar gesteld. De resterende € 30.000 wordt gedekt uit de door de provincie Overijssel beschikbaar gestelde subsidie voor het project ‘Stadsarrangement 2023-2024’. 5. Opwaarderen verkeerslichten Eekstraat (INTB-23-05889) Progr. Omschrijving 2 Opwaarderen verkeerslichten Eekstraat

Investering Startjaar 370.892 2023 -370.892 0

Last/ Baat

Voor-/ Nadeel

2023

V/N

Struct./ Incid.

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

Ter bevordering van de doorstroming en het creëren van een aantrekkelijker route door het centrum worden vijf verkeerslichten op de Eektestraat om te bouwen naar intelligente verkeersregelinstallaties De totale kosten van het project bedragen € 370.892, hiervan wordt maximaal € 157.600 gedekt uit een subsidie van de Provincie Overijssel en een krediet van € 213.292. De kapitaallasten worden gedekt uit het budget verkeersveiligheidsplan/-programma 2024.

27

6. Grondexploitatie Progr. 3 Grondexploitatie

Omschrijving

Investering Startjaar

Last/ Baat

Voor-/ Nadeel

2023

V/N

Struct./ Incid.

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

pm

De voorlopige prognose voor winstnemingen uit de grondexploitatiecomplexen laat, rekening houdend met het cascademodel, een vrijval naar het concern zien dat varieert van nihil tot mogelijk € 400.000 (afhankelijk van kavelverkopen en werkzaamheden die de laatste maanden al dan niet gerealiseerd worden). Vanuit BBV-regelgeving mag op dit moment geen winst worden geraamd. Pas bij de jaarrekening (na daadwerkelijke realisatie) mogen cijfers uit het grondbedrijf ook verwerkt worden. 7. Subsidie evenementen coördinatie Oldenzaal Promotie (INTB-23-06019) Progr. Omschrijving 4 Subsidie evenementen coördinatie Oldenzaal Promotie 980 Idem: dekking reserve binnenstad en vastgoed

Investering Startjaar

Last/ Baat Last Baat

Voor-/ Nadeel Nadeel Voordeel

2023

V/N

Struct./ Incid. I I

2024

V/N

10.725 N -10.725 V 0

Totaal

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

10.725 N -10.725 V 0

Voor het uitvoeren van de taken op het gebied van evenementencoördinatie ontvangt Oldenzaal Promotie jaarlijks een subsidie. Voorgesteld wordt om voor 2024 en 2025 deze subsidie van € 10.725 per jaar te dekken uit de bestemmingsreserve ‘Binnenstad en Vastgoed’. 8. Project Broedplaats immaterieel erfgoed (Cultuur Historische uitgaven) Progr. Omschrijving 4 Project Broedplaats immaterieel erfgoed (Cultuur Historische uitgaven) 980

Investering Startjaar

Idem: dekking uit reserve cultuurhistorisch fonds

Last/ Baat Last

Voor-/ Nadeel Nadeel

Baat

Voordeel

V/N

Struct./ Incid.

15.000

N

I

-15.000

V

I

2023

Totaal

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

0

Een incidentele subsidie van € 15.000 is verleend aan de stichting Oldenzaalse musea voor de realisatie van een studiecentrum Twents immaterieel erfgoed. Daarbij gaat het om het verzamelen, ontsluiten en overdragen van de tradities en rituelen. Naast het vergaren van kennis hierover worden er diverse (educatieve) activiteiten georganiseerd en een (digitaal) platform opgezet. Het Studiecentrum krijgt fysiek en inhoudelijk een plek in de nieuwe locatie De Pelgrim aan de Markstraat. In de afgelopen jaren zijn een aantal tradities zoals midwinterhoornblazen en – bouwen en carnaval erkend als immaterieel erfgoed en ook registreert bij het landelijke Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN). Het verkrijgen van deze status is mooi, maar het geeft ook de verantwoordelijkheid aan de betrokkenen om het daarmee te behouden en over te dragen. Met de opzet van een studiecentrum in Oldenzaal voor het Twents immaterieel erfgoed wordt daar invulling aangegeven. Deze subsidie wordt ingezet voor de uitvoering van het plan, maar ook als cofinanciering voor andere fondsenwerving. Dit bedrag wordt ten laste gebracht van de reserve cultuurhistorisch fonds. 9. Aanvullende bijdrage carnavalshallen (INTB-23-06089) Progr. Omschrijving 4 Aanvullende bijdrage carnavalshallen 980

Investering Startjaar

Idem: dekking uit algemene reserve

Last/ Baat Last

Voor-/ Nadeel Nadeel

Baat

Voordeel

V/N

Struct./ Incid.

75.000

N

I

-75.000

V

I

2023

Totaal

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

0

Voor de afronding van de carnavalshallen aan de Thorbeckestraat wordt door Stichting Huisvesting Oldenzaalse Carnaval een extra bijdrage gevraagd. Door gestegen bouwkosten is een gat in de begroting ontstaan. SHOC heeft gevraagd om € 150.000 beschikbaar te stellen, zodat de bouw van de hallen kan worden afgerond. Op dit moment voldoen de nieuwgebouwde panden nog niet aan de voorwaarden in de vergunning. Wij stellen u voor, gelet op de financiële situatie, om de helft van het gevraagde bedrag bij te dragen (€ 75.000). Voorwaarde hierbij is dat het eventueel door SHOC van de belastingdienst terug te ontvangen bedrag aan betaalde BTW terugvloeit naar de gemeente. Wij stellen u voor dit bedrag te dekken uit de algemene reserve 10. GALA-gelden (INTB-23-06071) Progr. 5 Gala-gelden 5

Omschrijving

Investering Startjaar

Gala-gelden Totaal

Last/ Baat Baat

Voor-/ Nadeel Voordeel

Last

Nadeel

Struct./ Incid.

2023

V/N

2024

V/N

2025

-560.150

V

-554.341

V

-439.465 V

N

401.344

N

-554.341 V 401.344 N

-439.465 V

407.150

V/N

2026

286.465 N

V/N

2027

286.465 N

V/N

-153.000

V

-152.997

V

-152.997 V

-153.000 V

-153.000 V

Landelijk is begin 2023 het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door gemeenten, de GGD, zorgverzekeraars en het ministerie van VWS. Het doel is dat lokaal en regionaal een goede basis wordt gelegd om met partners en inwoners aan een gezonde samenleving te kunnen bouwen. 28

Zodat gezondheidsproblemen worden voorkomen en de stad een veilige, gezonde en fijne plek is om met elkaar samen te leven. Bij het GALA akkoord horen SPUK-middelen; financiële middelen om de doelen te kunnen behalen. Hiermee kunnen we zowel bestaande initiatieven verbeteren, als nieuwe ontwikkelen. Wij hebben besloten om het lokale plan van aanpak GALA voor de periode 2024 - 2026 vast te stellen om voor de SPUK-middelen in aanmerking te kunnen komen. U bent hierover reeds geinformeerd via een raadsinfobrief. Een groot deel van de Brede SPUK bestaat uit reeds toegewezen middelen (zoals GIDS-gelden, middelen brede regeling combinatiefuncties en het Sport- en Preventieakkoord). Aangezien voor deze middelen al bestaand beleid is vastgesteld, is weinig extra geld beschikbaar voor nieuwe plannen. Bovendien ontvangen we in 2026 aanzienlijk minder middelen dan in voorgaande jaren. Dit benadrukt het belang van het waarborgen van de haalbaarheid van nieuwe plannen en initiatieven, zodat ze niet afhankelijk worden van wisselende budgetten. Als gevolg hiervan gaan we op zoek naar realistische oplossingen binnen de beschikbare financiële mogelijkheden. 11. Bijdrage indexatie MO en compensatie middeninkomens regio gemeente Oldenzaal Progr. Omschrijving Bijdrage indexatie MO en compensatie middeninkomens regiogemeente 5 Oldenzaal

Investering Startjaar

Last/ Baat Last

Struct./ Voor-/ Nadeel Nadeel

2023 50.270

V/N Incid. N

S

2024 80.000

V/N N

2025 80.000

V/N N

2026 80.000

V/N N

2027

V/N

80.000

N

De middelen voor Maatschappelijke Ondersteuning worden door het rijk via de Decentralisatie-Uitkering (DU) binnen het Gemeentefonds (GF) uitgekeerd aan de centrumgemeenten, waaronder Enschede. Een belangrijk punt hierbij is dat de DU door het rijk niet geïndexeerd wordt. De bedragen blijven door de jaren heen onveranderd. De aanpassingen voor loon-en prijsstijgingen moeten uit het accres van de algemene uitkering uit het GF bekostigd worden dat iedere gemeente ontvangt. Omdat aan de lastenkant de uitgaven jaarlijks met de index stijgen is afgesproken de indexering van de batenkant (de DU), die Enschede t/m 2020 voor haar rekening nam, vanaf 2021 door te berekenen aan de gemeenten. 12. Actualisatie Sociaal Domein Progr. Omschrijving 5 Actualisatie Sociaal Domein

Investering Startjaar

FAD Actualisatie Sociaal Domein Totaal

Last/ Baat Last

Voor-/ Nadeel Nadeel/voordeel

Struct./

Last

Nadeel

2023

V/N Incid.

2024

V/N

2025

1.314.219

N

I/S

-360.000

V

-360.000 V

V/N

2026

-360.000 V

V/N

-360.000 V

2027

V/N

-155.000

V

I

1.159.219

N

-360.000 V

-360.000 V

-360.000 V

-360.000 V

Gebaseerd op de maanden januari tot en met augustus laat de kwartaalrapportage Q3 2023 een geprognosticeerd nadeel zien van € 460.000 ten opzichte van de begroting. Hierbij zijn de hogere fictieve bijdragen WMO en Jeugd binnen het gemeentefonds buiten beschouwing gelaten. Deze € 460.000 is het resultaat van diverse voor- en nadelen binnen de budgetten van het SD. De budgetten m.b.t. de voorzieningen WMO en Jeugd laten nadelen zien, evenals de budgetten leerlingenvervoer en sociaal medische kinderopvang. De bijstand en WSW laten per saldo een voordeel zien. Hier zijn de rijksbijdragen sterker gestegen dan de uitgaven. Voor de actualisatie van de budgetten stellen wij voor om de begroting incidenteel met € 1.159.929 aan te passen. Deze wordt grotendeels gedekt door de fors gestegen rijksbijdrage WSW. Dit wordt nader toegelicht onder punt 12. Meicirculaire (INTB-2306023) en punt 13. Septembercirculaire (INTB-23-06098). Wij stellen voor om in deze najaarsnota enkel de onafwendbare gevolgen van reële tarieven, die met terugwerkende kracht over 2023 worden ingevoerd, bij te ramen. Dit betreft een incidenteel bedrag van € 482.000 voor 2023. Daarnaast stellen we voor om het in de programmabegroting 2024 te hoog geraamde bedrag structureel af te ramen met € 360.000. Zie voor een nadere toelichting hoofdstuk 3.

29

13. Meicirculaire (INTB-23-06023) Progr. Omschrijving FAD Meicirculaire (alleen jaarschijf 2023)

Investering Startjaar

FAD Meicirculaire (alleen jaarschijf 2023) 5 Meicirculaire (alleen jaarschijf 2023) beschikbare begrotingsruimte

Last/ Baat

2023

V/N

-257.168

V

Voordeel

-564.105

V

Baat

Voor-/ Nadeel Voordeel

Baat

Nadeel

73.000 58.000

N

Meicirculaire (alleen jaarschijf 2023) beschikbare begrotingsruimte

Last Last

Nadeel

5 5

Meicirculaire (alleen jaarschijf 2023) beschikbare begrotingsruimte

Last

Nadeel

38.000

N

5

Meicirculaire (alleen jaarschijf 2023) beschikbare begrotingsruimte

Last

Nadeel

19.000

N

Last

Nadeel

24.000

N

-609.273

V

5

Meicirculaire (alleen jaarschijf 2023) beschikbare begrotingsruimte Totaal

Struct./ Incid.

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

N

De uitkomsten van de meicirculaire 2023 van het gemeentefonds worden vergeleken met de uitkomsten van de decembercirculaire 2022 en de kadernota 2024. De, eerder in de meicirculaire 2022, genoemde risico’s en onzekerheden zijn nog niet voorbij en de voorspelde inflatie (loon-prijsspiraal) is uitgekomen. De forse loon- en prijs ontwikkelingen hebben grote impact op de omvang en voorspelbaarheid van het gemeentefonds. Daarnaast draagt het rijk bij aan de onzekerheid door vanaf 2026 eenzijdig de “trap op trap af” systematiek voor het ramen van de omvang van het gemeentefonds los te laten. Ook is de discussie rondom de (omvang) van de extra Jeugdgelden niet nog afgerond. Ten opzichte van de kadernota 2024 ontstaan de volgende saldi: 2023 € +766.000 (t.o.v. Voorjaarsnota), 2024 € +1.677.000, 2025 € +1.761.000, 2026 € -1.317.000 en 2027 € -1.317.000. U bent reeds geïnformeerd via een raadsinfobrief. Dit betreft de financiële verwerking voor 2023. De structurele gevolgen zijn verwerkt in de Programmabegroting 2024. 14. Septembercirculaire (INTB 23-06098) Last/ Baat Baat

Voor-/ Nadeel Voordeel

FAD Septembercirculaire 2023 5 Septembercirculaire 2023

Baat

Voordeel

FAD Septembercirculaire 2023 5 Septembercirculaire 2023

Baat

Nadeel

Last

Nadeel/voordeel

Progr. FAD Septembercirculaire 2023

Omschrijving

Investering Startjaar

Last

Struct./ Incid.

2023

V/N

2024

V/N

2025

-295.386

V

-668.655

V

-95.614

V

-88.345

-545.791 V -83.209

Nadeel

Totaal

72.000

-391.000

V

V/N

2026

V/N

2027

V/N

-446.168 V

-670.747 V

-72.832

-68.253

N

-685.000 V

127.000 N

8.000 N

10.000 N

-70.000 V

-70.000 V

-619.000 V

-462.000 V

-801.000 V

De uitkomsten van de Septembercirculaire 2023 van het gemeentefonds worden vergeleken met de uitkomsten van de meicirculaire 2023 en de kadernota 2024. De aanpassingen zijn een gevolg van een compensatie voor loon- en prijsontwikkeling en een compensatie voor ontwikkeling van de bevolkingsgroei, het aantal huishoudens en adressen en leiden tot een voordeel t.o.v. de huidige begroting van € 392.000 voor 2023, € 686.000 voor 2024, € 618.000 voor 2025, € 462.000 voor 2026 en € 801.000 voor 2027. U bent reeds geïnformeerd via een raadsinfobrief. Dit betreft de financiële verwerking. 15. Exploitatie buitenreclame (INTB-23-05824) Progr. FAD Exploitatie buitenreclame

Omschrijving

Investering Startjaar

Last/ Baat Baat

Voor-/ Nadeel Voordeel

2023 -17.424

V/N

Struct./ Incid.

V

S

2024 -9.374

V/N V

2025 -9.374

V/N V

2026 -9.374

V/N V

2027 -9.374

V/N V

De exploitatie van de buitenreclame is door middel van een gebruiksovereenkomst en een overeenkomst onbebouwde grond en medegebruik van gemeentelijke eigendommen ondergebracht bij Oldenzaal Promotie. De reclamemiddelen worden exclusief ter beschikking gesteld aan Oldenzaal Promotie. De kosten die de gemeente moet maken voor het eigendom moeten om die reden doorbelast worden aan Oldenzaal Promotie wat een opbrengst is in de begroting.

30

5.2

Toelichtingen aanvaard beleid en financieel-technische aanpassingen:

16. Aankoop grond Enschedesestraat (INTB-23-05853)

Op 22 mei 2023 heeft u besloten tot de aankoop van de grond en bijkomende kosten op de hoek van de Enschedese straat/Eekboerstraat en dit voor een bedrag van € 181.500 te dekken uit de algemene reserve. De werkelijke kosten van de aankoop zijn hoger uitgevallen maar kunnen (deels) gedekt worden uit bijdragen van derden. De financiële verwerking vindt plaats via deze Najaarsnota. 17. Uitvoeringskosten klimaatakkoord Progr. Omschrijving 2 Uitvoeringskosten klimaatakkoord 980

Investering Startjaar

Last/ Baat

Struct./ Voor-/ Nadeel Voordeel

Last Last

Idem: dotatie aan reserve duurzaamheid

Nadeel

2023

V/N Incid.

-233.000 233.000

V

Totaal

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

I I

N

0

Het bij de meicirculaire 2022 opgenomen budget van € 233.000 voor de uitvoeringskosten van het klimaatakkoord, wordt ingezet voor uitvoering en capaciteit. Hierdoor kunnen deze gelden gebruikt worden voor het aantrekken van extra capaciteit, uitvoering van maatregelen tegen energiearmoede, advisering van inwoners bij het verduurzamen van hun woningen etc. om daarmee de stroomversnelling in de Energietransitie te kunnen organiseren in Oldenzaal. In 2023 is in de dekking voor capaciteit voorzien door inzet van alternatieve budgetten. In 2024 blijven de middelen klimaatakkoord echter noodzakelijk voor dekking capaciteit en uitvoering. Voorgesteld wordt dan ook de middelen toe te voegen aan de reserve Duurzaamheid. 18. Extra bijdrage 2023 Omgevingsdienst Twente (INTB-23-06017) Progr. Omschrijving 3 Extra bijdrage 2023 Omgevingsdienst Twente

Investering Startjaar

Last/ Baat Last

Voor-/ Nadeel Nadeel

2023 28.380

V/N

Struct./ Incid.

N

I

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

U heeft op grond van artikel 59 van de Wet gemeenschappelijke regelingen op 2 oktober 2023 besloten om geen zienswijze in te dienen op de voorgestelde tweede begrotingswijziging 2023 voor de Omgevingsdienst Twente. Deze begrotingswijziging betekent een hogere bijdrage van de deelnemers. Voor Oldenzaal bedraagt de extra bijdrage voor 2023 € 28.380. Het AB ODT zal naar verwachting op 8 december 2023 instemmen met de tweede begrotingswijziging ODT. 19. Extra bijdrage 2023 GBTwente (INTB-23-06045) Last/ Baat

V/N

Struct./ Incid.

11.448

N

I

400

N

I

550

N

I

12.521

N

I

2023

Last

Voor-/ Nadeel Nadeel

Extra bijdrage 2023 GBTwente

Last

Nadeel

5 Extra bijdrage 2023 GBTwente FAD Extra bijdrage 2023 GBTwente

Last

Nadeel

Last

Nadeel

24.919

N

Progr. Omschrijving 2 Extra bijdrage 2023 GBTwente 3

Investering Startjaar

Totaal

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

U heeft op grond van artikel 59 van de Wet gemeenschappelijke regelingen op 2 oktober 2023 besloten om geen zienswijze in te dienen op een voorgestelde eerste begrotingswijziging 2023 voor het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente. Deze begrotingswijziging betekent een hogere bijdrage van de deelnemers. Voor Oldenzaal bedraagt de extra bijdrage voor 2023 € 24.919. Het AB GBT heeft op 1 november 2023 ingestemd met de begrotingswijziging GBT. 20. Actualisatie energielasten Progr. 2 Actualisatie energielasten 4

Omschrijving

Investering Startjaar

Actualisatie energielasten

5 Actualisatie energielasten FAD Actualisatie energielasten FAD Idem: dekking stelpost beëindiging contracten Gazprom

Last/ Baat Last

Voor-/ Nadeel Nadeel

Last

Nadeel

Totaal

Struct./ Incid.

N

I

145.000

N

I

70.000

N

I

Last

Nadeel

188.000

N

I

Last

Voordeel

-450.000

V

I

31.000

N

Last

Nadeel

V/N

78.000

2023

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

De energielasten zijn gestegen. Er is een inschatting gemaakt van de hogere lasten voor een bedrag van € 481.000. Deels kunnen deze worden gedekt uit de stelpost beëindiging contracten Gazprom (€ 450.000).

31

De hogere energielasten zijn alleen voor het jaar 2023 bijgeraamd. Op dit moment is het namelijk nog lastig om voor de komende jaren een inschatting te maken. Daarnaast zal er een nieuwe aanbesteding gaan plaatsvinden. 21. Actualisatie energielasten scholencomplex De Essen Progr. Omschrijving 5 Hogere Energielasten scholencomplex De Essen 980